CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၄

မြန်မာနိုင်ငံရှိ လက်နက်ကိုင်ထားသော အဖွဲ့အစည်းများသည် ပြည်သူလူထုအတွက် တကယ်လုပ်နေသလား မိမိ ကိုယ်ကျိုးအတွက် လုပ်နေသလားဆိုသည့်အပေါ် စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက မေးခွန်းထုတ်လာကြသည်။

လက်နက်ကိုင်နေသည့် မည်သူမဆို အကုန်လုံး ပြည်သူလူထုအတွက်ပါဟု ကြားကောင်းအောင် ပြောကြကြောင်း၊  တကယ် ပြည်သူလူထုအတွက် လုပ်နေသည်ပြောပြီး ပြည်သူလူထုသာ ခံနေရကြောင်း နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံး သပ်သူ ဦးထက်အောင်ကျော်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “ပြည်သူလူထုက အဓိကပဲလေ။ လက်နက်ကိုင်နေတဲ့သူတွေ အကုန်လုံးကလည်း ဒါအကုန်လုံးက ဘယ်သူ မဆို သူကပြောနေတာ သူ့ပြည်သူလူထု အတွက်ပါလို့တော့ ကြားကောင်းအောင် ပြောနေကြတဲ့ သူတွေကြီးပဲ။ ဆို တဲ့အခါကြတော့ တကယ် ပြည်သူလူထုအတွက်က လုပ်နေပါတယ်လို့ ပြောပြီးတော့မှ ဘာဖြစ်လို့ ပြည်သူလူထု ကြီးပဲ ခံနေရပြီးတော့မှ ဒုက္ခတွေပဲ ပွေလီနေရတာလဲ ဆိုတာလဲ တစ်ချက်လောက်တော့ ပြန်စဉ်းစားအုန်းပေါ့နော်။ တစ်ခါတစ်လေကျတော့ ပြောတာကတော့ လူထုအတွက်ပဲ လူထုအတွက် လုပ်နေတယ်၊ လူထုအတွက် တော်လှန် နေတယ်၊ ဟိုကလည်း လူထုအတွက် ကာကွယ်နေတယ် ဆိုပြီးတော့မှ လုပ်ကြပေသော်ငြားလည်း၊ ဒါလူထုက လူထုချည်းပဲ ခံနေရတာပဲ။ အဲ့ဒီဟာတွေ အကုန်လုံးကို သေချာပြန်စဉ်းစားပြီးတော့မှ ပြဿနာရှိလို့ရှိရင် အဖြေက လည်း ရှိတာပဲ။ ဒါပေမယ့် တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက်နဲ့ လက်ညိုးထိုးပြီး အပစ်ဖို့နေတဲ့ ဟာကိုက ပြဿနာဖြစ် နေတာ။ အခုလောလောဆယ်က တကယ်ကို ပြောင်းလဲချင်တဲ့ စိတ်ပေါ့နော်၊ တကယ်ကို ကောင်းမွန်စေချင်တဲ့ စိတ်ရှိတယ် ဆိုလို့ရှိရင် ဒါတွေက ခဲယဉ်းတဲ့ကိစ္စတွေ မဟုတ်ဘူးပေါ့နော်။ အဲ့ဒီလို မဟုတ်ပဲနဲ့ကိုက အချင်းချင်း တိုင်ပတ်နေကြတဲ့ အတွက်ကြောင့်မို့လို့ လက်ရှိ ဖြစ်နေတဲ့ဟာကြီးက နှစ်ပေါင်းက ဒီလောက်ကြာနေတာပေါ့။ ဒီပြည်တွင်းစစ်ရဲ့ ဒဏ်ကြီးကလည်း အဲ့ဒီလိုပဲ မစားရဝကမန်းတွေ များလာတော့တဲ့ အခါကြတော့ ဘယ်သူမှ လည်း သိပ်ယုံလှချည်တော့ မရှိတော့ပါဘူး။ ဆိုတော့ တစ်ခါလောက်တော့ ယုံချင်ပါတယ်လို့ ယုံအောင်လေး လုပ်ကြပေးပါလို့ အဲ့ဒီသေနတ် ကိုင်ထားသော ပုဂ္ဂိုလ်များကို တောင်းဆိုချင်တာပေါ့ ဒီလောက်ပါပဲ”ဟု ပြောသည်။

လက်နက်ကိုင်များ ညီလာခံကျင်းပနေစဉ်

၂၀၂၁ ခုနှစ် နိုင်ငံရေးအပြောင်းအလဲ ဖြစ်ပြီးနောက်ပိုင်း မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်း၌  လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခများ ပိုမို ကျယ်ပြန့်လာခဲ့ကြောင်း၊ ယခင်က တိုက်ပွဲများ မဖြစ်ဖူးသည့် တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ်များတွင်ပါ တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားလာကြောင်း၊ လက်နက်ကို လက်နက်ဖြင့် ဖြေရှင်းခြင်းက ဒီတစ်သက် မပြောနှင့် နောင်ဆယ်သက်လည်း မဖြစ်နိုင်ကြောင်း နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူများက ထောက်ပြကြသည်။

လက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံတွင် စစ်ပွဲများကြောင့် ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေရသူ ၄ သန်းကျော်ရှိပြီး နေအိမ်များ မီးလောင်မှု သိန်းနှင့်ချီ ရှိသလို အရပ်သား ပြည်သူများ သေဆုံးမှုများလည်း အများအပြား ရှိနေသည်။

တိုင်းပြည်အတွက် တကယ့်ကို မိမိစိတ်ကူးထားသော နိုင်ငံတော်ကြီးက ဘယ်လိုမျိုးလဲ ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း  စကား နှင့် ငြင်းခုန်ခြင်းက အကောင်းဆုံးဟု နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူ ဦးထက်အောင်ကျော်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

NCA လက်မှတ်ထိုးနေကြစဉ်

၎င်းက “တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက်နဲ့ သူ့ဘက်က အသက်တွေ၊ ကိုယ်ဘက်က အသက်တွေ စစ်ဖြစ်တယ်ဆိုတာ အသက်တွေနဲ့ သွားနေရတာကို။ အသက်တွေ၊ ပိုက်ဆံတွေနဲ့ သွားရတာပေါ့နော်။ ဒီတိုင်း အလကား ထိုင်တိုက် နေလို့ရတဲ့ကိစ္စမှ မဟုတ်တဲ့ ကိစ္စကို။ အဲ့ဒီလိုမျိုး ဖြစ်မဲ့အစား တိုင်းပြည်အတွက်ကို တကယ့်ကို ကိုယ်တွေ စိတ်ကူး ထားသော နိုင်ငံတော်ကြီးက ဘယ်လိုမျိုးဆိုတဲ့ဟာကို ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက်နဲ့ စကားနဲ့ ငြင်းခုန်တာတော့ အကောင်းဆုံးပေါ့။ ငါ့စကားနွားရ မဟုတ်ဘဲနဲ့ သူပြောတဲ့ဟာက တကယ်ကို အကျိုးအကြောင်း ဆီလျှော်တယ်ဆိုရင် လက်ခံတတ်တဲ့အကျင့်၊ လက်ခံတတ်တဲ့ စိတ်နှလုံးလေးလည်း ထားတယ်ဟေ့ ဆိုလို့ရှိရင် ဘယ်လောက်ငြင်းငြင်းပါ ငြင်းတာတွေက ပြဿနာ မဟုတ်ဘူးလေ။ အဖြေရှာဖို့အတွက် ငြင်းကျတာ ဖြစ်တာဆို တဲ့ ခံယူချက်လေးနဲ့ ငြင်းမယ်ဟေ့ ဆိုလို့ရှိရင်တော့ ဒါနှစ်ပေါင်း ၇၀ ကျော်ကြာလာတာ တောက်လျောက် ငါတို့ ဆွေးနွေးသွားကြမယ်။ အလကားနေရင်း ဒီတိုင်း လုပ်နေတာထက်စာရင်။ ပြည်သူလူထု ထိခိုက်တာပဲ အဖက်တင် တယ်ဆိုတဲ့ အဲ့ဒီ ခံစားချက်ကို တကယ်ဝင်ပြီဟေ့ဆိုရင် ဘာမှ မငြင်းရဲစရာ အကြောင်းမရှိဘူး။ ငြင်းရမှာပေါ့ ကိုယ့် လူထုအတွက်ပဲ။ သေနတ်နဲ့တောင် သူ့အသက်၊ ကိုယ့်အသက် သတ်နေကြတဲ့ကိစ္စ စကားလုံးနဲ့က ဘာလို့ မငြင်းရဲ ရမှာလည်း ငြင်းကြရမှာပေါ့ ဒါပဲရှိတာ”ဟု ပြောသည်။ 

ပြည်တွင်းလက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခများ ချုပ်ငြိမ်းရေးအတွက် တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးသည် အရေးကြီး သည့်အပြင် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် ကြီးမားသော မောင်းနှင်အား တစ်ရပ်ဖြစ်သည့်အတွက် တိုင်းရင်းသား ညီအစ်ကိုများအကြား သံသယများ ဖယ်ရှားကာ ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းခြင်းဖြင့် ယုံကြည်မှုတည်ဆောက် ပြီး ထာဝရငြိမ်းချမ်းရေး ရရှိရန် ဆောင်ရွက်ကြရမည်ဟု ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် ပြောကြားထားသည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၄

မြန်မာနိုင်ငံ၏ အနောက်ဖက် အကျဆုံး ပြည်နယ်တစ်ခုဖြစ်သည့် ချင်းပြည်နယ်သည် အနောက်ဖက်တံခါး ထွက်ပေါက် ဖြစ်သောကြောင့် လက်ရှိ မြန်မာ့နိုင်ငံရေး အခင်းအကျင်း၌ အရေးပါကြောင်း ချင်းပြည်သစ် ကွန်ဂရက်ပါတီ(NCC)မှ ဥက္ကဋ္ဌ ဦးစိုးထက်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “ကျနော်တို့ရဲ့ ချင်းပြည်နယ်က တောင်နဲ့မြောက်နဲ့ အလျားလိုက် သွယ်တန်းပြီးတော့ အနောက်ဖက် တံခါးပဲပေါ့။ အနောက်ဖက်တံခါး ဖြစ်တဲ့အတွက် ကျနော်တို့ချင်းမှာ အိန္ဒိယနဲ့လည်း ဆက်စပ်နေတယ်။ နောက်ပြီး တော့ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နဲ့လည်း ထိစပ်နေတယ်။ အဲဒီလိုဖြစ်တယ်။ နောက် ရခိုင်ပြည်နယ်ပေါ့။ အာရက္ခတပ်တော်တို့ ထိန်းချုပ်တဲ့ နယ်မြေတွေနဲ့ဆိုလည်း ကျနော်တို့ မိုင် ၁၀၀ လောက် ဆက်စပ်တယ်။ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နဲ့ ဆိုရင်တော့ ၄၆ မိုင်လောက် နယ်မြေချင်း ထိစပ်နေတယ်။ ကျနော်တို့ ပလက်ဝ တစ်ခုတည်းတင် အိန္ဒိယနဲ့ ဆက်စပ်တဲ့ ဧရိယာ က ၄၅ မိုင်လောက်ရှိတယ်။ အပေါ်ဘက်အခြမ်းဆို အိန္ဒိယနဲ့ ဆက်စပ်တဲ့ မိုင် တော်တော်များပါတယ်။ အဲဒီလိုဆို တော့ မြန်မာပြည်ရဲ့ အနောက်ဘက်တံခါး ဖြစ်တဲ့အတွက် အိန္ဒိယနဲ့ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နဲ့ နောက်ပြီးတော့ ဒီဘက်က အခု ရခိုင်နဲ့ အဲဒီလိုဆက်စပ်တဲ့ ဧရိယာတွေများတဲ့အတွက် မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ အရေးကြီးတဲ့ အနောက်ဖက်တံခါး လည်း ဖြစ်ပါတယ်”ဟု ပြောသည်။

၂၀၂၁ ခုနှစ် နောက်ပိုင်းတွင် ချင်းပြည်နယ်သည် နွေဦးတော်လှန်ရေး၏ အဓိက ခံတပ်ကြီးတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့ကာ ဒေသခံကာကွယ်ရေးတပ်(CDF/CNA) များ၏ ခုခံမှုသည် မြန်မာ့နိုင်ငံရေး အလှည့်အပြောင်း၌ အရေးပါသည့် အခန်းကဏ္ဍက ပါဝင်နေကြောင်း စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက ထောက်ပြကြသည်။

ချင်းပြည်နယ် ဟားခါးမြို့ကို တွေ့ရစဉ်

ထို့ကြောင့် ချင်းပြည်နယ်၏ အခြေအနေသည် တစ်နိုင်ငံလုံး၏ စစ်ရေး၊ နိုင်ငံရေးအပေါ် သက်ရောက်မှု ကြီးမားစွာ ရှိနေပြီး အိန္ဒိယ၏ Act East Policy အောင်မြင်ရန်အတွက် ချင်းပြည်နယ်သည် မရှိမဖြစ် လိုအပ်ကြောင်းလည်း သိရသည်။

ချင်းပြည်နယ် မတည်ငြိမ်ပါက မြန်မာနိုင်ငံ၏ အနောက်ဘက် တံခါးပေါက်သည် ပိတ်သွားမှာ ဖြစ်ကြောင်းလည်း စစ်ရေးနှင့် နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက ယူဆကြသည်။

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၅ ရက်နေ့က KIA မှ ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးဂွမ်မော်သည် ချင်းပြည်အရေးကို အလေးထား ကြိုးစား နေကြောင်း၊ ချင်းပြည် အရင်းအမြစ်သည် တစ်နိုင်လုံး၏ အောင်မြင်မှုကို ပေးစွမ်းနိုင်မည်ဟု ယုံကြည်ကြောင်း၊ ထို့ကြောင့် ချင်းပြည်တစ်ခုလုံး လွတ်မြောက်ရေး အားကြိုးမာန်တက် လုပ်ဆောင်နေကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။

အိန္ဒိယ၏ အကျိုးစီးပွားသည် ချင်းပြည်နယ်ပေါ်တွင် အများကြီး မူတည်နေကြောင်း၊ ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးဂွမ်မော် ပြောသကဲ့သို့ ဖြစ်လာမည်ဆိုပါက အန္တရာယ်များကြောင်း ဇိုမီးအမျိုးသားပါတီ(ZNP)မှ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ပူပူထန်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “ပထဝီ အနေအထားရ ချင်းပြည်နယ်က အချက်အချာကျတဲ့ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်တယ်လေ။ အဲဒါ ကြောင့် အရေးပါတယ်လို့ ပြောလို့ရပါတယ်။ အိန္ဒိယနဲ့ ဆက်စပ် တည်ရှိနေတာကို။ ကျနော်တို့ နိုင်ငံက ကုလားနဲ့ တရုတ်ကြားမှာ ညပ်နေတာလေ။ ဆိုတော့ ကုလားရဲ့ အကျိုးစီးပွားက ချင်းပြည်နယ်အပေါ်မှာ အများကြီး မူတည် တယ်လေ။ ကုလားရဲ့ လုံခြုံရေးနဲ့ သူ့ရဲ့အကျိုးစီးပွားက ချင်းပြည်နယ်အပေါ်မှာ အများကြီး မူတည်ပါတယ်။ သယံဇာတ မရှိပေမယ့် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီးကတောင် ချင်းပြည်နယ်ကို ဖြတ်လိုက်ရတယ်လေ။ ပထဝီအနေထား အရ၊ စစ်ရေးအရ အရေးကြီးတယ်လေ နေရာတစ်ရပ်။ သူပြောသလို ဖြစ်လာရင်တော့ အန္တရာယ်များပါတယ်။ တော်တော် အန္တရာယ်ကြီးပါတယ်” ဟု ပြောသည်။

မြန်မာ-အိန္ဒိယ လီဒိုလမ်းကိုတွေ့ရစဉ်

လက်ရှိတွင် ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်(KIA)မှ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးတွင် ကသုံးလုံး(ကန့်ဘလူ-ကောလင်း -ကသာ) စစ်ဆင်ရေးကို ဖော်ဆောင်၍ ထိန်းချုပ်ပြီးလျှင် မြောက်ပိုင်းဒေသနှင့် အောက်ပိုင်း ဒေသတစ်ခုလုံးကို ထိန်းချုပ်သွားမည်ဟု KIA ထိပ်သီးခေါင်းဆောင် ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးဂွမ်မော်က ထုတ်ဖော် ပြောဆိုလာသည်။

လတ်တလောမှာတော့ KIA သည် အာရက္ခတပ်တော်(AA)၊ ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး(CNF)၊ နာဂလက်နက်ကိုင်များ၊ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့(PDF)များ၊ NUG၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ PDF များကို လက်နက်ခဲယမ်းများ ထောက်ပံ့ပေး၍ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးကို ထိန်းချုပ်ရန် ကသုံးလုံး စစ်ဆင်ရေးနှင့် တခြားသော စစ်ဆင်ရေးများ ကို ဖော်ဆောင်လျက်ရှိသည်။

မြန်မာနိုင်ငံ၏ အနောက်မြောက်ဒေသတစ်လျှောက်ကို KIA ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ပါက ကုန်းတွင်းပိတ် ဒေသကနေ ပင်လယ် ထွက်ပေါက်အထိ ရရှိသွားမည်ဖြစ်ကာ အနောက်အုပ်စုများနှင့် ဥရောပအထိ သံတမန်ဆက်ဆံရေး တည်ဆောက်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။

ထို့နောက် KIA သည် စစ်ရေး၊ နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေးမှသည် ခွဲထွက်ရေးအထိ အကောင်အထည် ဖော်လာနိုင်သော အခြေအနေတစ်ရပ်ကို ပိုင်ဆိုင်နိုင်မည် ဖြစ်သည်။

မိမိတို့ အနေဖြင့် ခွဲမထွက်ဘူးဟု ကတိမပေးနိုင်ကြောင်း ၂၀၁၈-၂၀၁၉ ခုနှစ်က ရန်ကုန်မြို့မှာ ဒေါ်အောင်ဆန်းစု ကြည်နှင့် တွေ့ဆုံစဉ် ပြောကြားခဲ့သည်ဟု KIA ထိပ်သီးခေါင်းဆောင် ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးဂွမ်မော်က ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၅ ရက်တွင် ကျင်းပသည့် ကချင်တော်လှန်ရေး‌နေ့ အခမ်းအနားမှာ ပြန်လည် ပြောပြခဲ့သည်။

CNI News
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃ 

စက်သုံးဆီ ခြိုးခြံချွေတာသုံးစွဲရေးအတွက် မတ်လ ၇ ရက်မှ စတင်ကာ ပုဂ္ဂလိကပိုင်ယာဉ်များအနေဖြင့် လစဥ် စုံရက်များတွင် စုံအက္ခရာနှင့် မ ရက်များတွင် “မ”အက္ခရာ နံပါတ်ပါယာဥ်များ မောင်းနှင်အသုံးပြုကြရန် အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ သတင်းထုတ်ပြန် ရေးအဖွဲ့က ယနေ့(မတ်လ ၃ ရက်)တွင် အသိပေးကြေညာ ချက် ထုတ်ပြန်သည်။

လက်ရှိ ကမ္ဘာ့နိုင်ငံရေး အခြေအနေများအရ အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသ အတွင်း၌ စစ်ရေး ပဋိပက္ခများကြောင့် လောင်စာဆီ တင်သွင်းသည့် သင်္ဘောများဖြင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရာ ရေလမ်းကြောင်း တစ်လျှောက်တွင် အတား အဆီး၊ အဟန့်အတားပိတ်ဆို့မှုများ ဖြစ်ပေါ်လျက်ရှိကြောင်း၊ ထိုအခြေအနေများကြောင့် စက်သုံးဆီ ခြိုးခြံချွေတာ ရေးနှင့် ဖူလုံမှုရှိစေရေးအတွက် ၂ဝ၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၇ ရက်မှစတင်ကာ ပုဂ္ဂလိကယာဉ်များ၊ လုပ်ငန်းသုံးယာဉ်များ နှင့် သယ်ယူ ပို့ဆောင်ရေးယာဉ်များသည် စည်းကမ်းသတ်မှတ်ချက်များနှင့်အညီ မောင်းနှင်အသုံးပြုရန် ဖြစ် ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။

၎င်း စည်းကမ်း သတ်မှတ်ချက်များမှာ လစဉ် "စုံ" ရက်များတွင် စုံနံပါတ်အက္ခရာပါသောယာဉ်များ (ဥပမာ- 2A/---- 4A/---စသည်ဖြင့်)၊ “မ” ရက်များတွင် မနံပါတ်အက္ခရာပါသောယာဉ်များ (ဥပမာ-1A/----3A/---- စသည်ဖြင့်) စသည့် ပုဂ္ဂလိကပိုင်ယာဉ်များသာ မောင်းနှင်အသုံးပြုရန် ဖြစ်သည်။

သို့သော် ထိုကန့်သတ်ချက်တွင် EV မော်တော်ယာဉ်/EV မော်တော်ဆိုင်ကယ်များမပါဘဲ EV မော်တော် ယာဉ်/EV မော်တော်ဆိုင်ကယ်များ နေ့စဉ်မောင်းနှင်နိုင် ကြောင်း သိရသည်။

ထို့ပြင် နေ့စဉ် အများပြည်သူသယ်ယူပို့ဆောင်ရေးမော်တော်ယာဉ်များ၊ အငှားယာဉ်များ (Taxi)၊ စက်သုံးဆီ သယ်ယူ ပို့ဆောင်သည့်ယာဉ်များ၊ ဆောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းသုံးယာဉ်များ၊ ကုန်စည်ပို့ဆောင်ရေးယာဉ်များ၊ လူနာတင်ယာဉ်/နိဗ္ဗာန်ယာဉ်များနှင့် စည်ပင်အမှိုက်သိမ်း ယာဉ်များ အသုံးပြုနိုင်ကြောင်း ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ပါရှိသည်။

စက်သုံးဆီ လုပ်ငန်းရှင်များသာမက အများပြည်သူ အနေဖြင့် စက်သုံးဆီများ ဝယ်ယူ စုဆောင်းခြင်းနှင့် ဈေးနှုန်း မြှင့်တင်၍ ရောင်းချခြင်းများ လုံးဝ မပြုလုပ်ရန် ဖြစ် ကြောင်းနှင့် သို့ဖြစ်၍ အထက်ပါ စည်းကမ်း သတ်မှတ်ချက် များသည် ထပ်မံ၍ တစ်စုံတစ်ရာ ထုတ်ပြန်မှု မရှိသည့် အချိန်အထိ အတည်ဖြစ်ကြောင်းနှင့် အဆိုပါ စည်းကမ်း သတ်မှတ်ချက်များအား ဖောက်ဖျက် ကျူးလွန်ပါက တည်ဆဲဥပဒေများနှင့်အညီ အရေးယူဆောင်ရွက် သွားမည် ဖြစ်ကြောင်းလည်း သိရသည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃

လူ့အခွင့်အရေးကို ရှေးရှု၍ နိုင်ငံတော်အစိုးရက အကျဉ်းထောင်/အချုပ်ထောင်/စခန်းအသီးသီးတွင် ချခံနေရသော အကျဉ်းသူ/သား ၇၀၀၀ ကျော်ကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂ ရက်က လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့် ပြုကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့ သည်။

လွတ်ငြိမ်းဖြင့် လွတ်လာသည့် NLD ဝန်ကြီးများကို တွေ့ရစဉ် (ဓာတ်ပုံ- CJ)

အဆိုပါ လွတ်ငြိမ်းနှင့်အတူ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်(NLD) အစိုးရလက်ထက်တွင် ဝန်ကြီးများအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သူ ဦးမင်းသူ (ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံးဝန်ကြီး)၊ ‌ဒေါက်တာမျိုးအောင်(နေပြည်တော်ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ) ၊ ဦးဟံထွန်း (ရန်ကုန်တိုင်းအစိုးရအဖွဲ့ စိုက်ပျိုးရေးနှင့် မွေးမြူရေးဝန်ကြီး)၊ ဒေါ်မိုးမိုးစုကြည် (ရန်ကုန်တိုင်းအစိုးရအ ဖွဲ့၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့်လူ့စွမ်းအား အရင်းအမြစ်ဝန်ကြီး)၊ ဦးရဲမင်းဦး( နေပြည်တော်ကောင်စီ ဒုမြို့တော်ဝန်၊ ရန်ကုန်တိုင်းအစိုးရအဖွဲ့ စီးပွားရေးဝန်ကြီး)တို့လည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃

တစ်နိုင်ငံလုံး အပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုရပ်စဲရေး သဘောတူစာချုပ် (NCA) ဖောက်ဖျက်သည့် မည်သည့် အဖွဲ့အစည်း မဆို အ‌ရေးယူနိုင်မည့် ဥပဒေတစ်ရပ် ပြဋ္ဌာန်းရန် လိုအပ်သည်ဟု နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူ ဦးကျော်ထက်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။ 

NCA ၏ သဘောတူညီချက်များသည် တပ်မတော်နှင့်သာ လုပ်ရသည့်ကိစ္စ မဟုတ်ဘဲ နိုင်ငံတော်နှင့် လုပ်ရမည့် ကိစ္စသာဖြစ်ကြောင်း၊ NCA လက်မှတ် ရေးထိုးပြီးနောက်ပိုင်း ဖောက်ဖျက်ခဲ့ပါက မည်ကဲ့သို့ အရေးယူမည်ဆိုသည့် ကိစ္စရပ် မပါသည့်အတွက် နှုတ်ထွက်လိုက်၊ ပါဝင်လိုက် ဖြစ်နေခြင်းဖြစ်သည်ဟု နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူ ဦးကျော်ထက်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “NCA သဘောတူညီချက်က တပ်မတော်နဲ့ပဲ လုပ်ရတဲ့ ကိစ္စမဟုတ်ဘူး။ နိုင်ငံတော်နဲ့ လုပ်ရမယ့်ကိစ္စ ဖြစ်တယ်။ ဒိလိုမျိုး NCA စည်းကမ်းကို ဖောက်ဖျက်လို့ရှိရင် တပ်မတော်က အရေးယူရမှာ။ တပ်မတော်က နိုင်ငံတော်ကိုယ်စား အရေးယူရမှာ ဖြစ်တယ် ပေါ့။ အခုလောလောဆယ်က NCA လက်မှတ်ထိုးမှုပဲရှိသေးတာ။ ဒါကြီးကိုခိုင်ခိုင်မာမာနဲ့ ဥပဒေနဲ့ လက်မှတ်ထိုးပြီးတဲ့နောက်ပိုင်းမှာ ဖောက်ဖျက်ခဲ့လို့ရှိရင် ဘယ်လိုအရေးယူပါ့ မယ်ဆိုတဲ့ ကိစ္စတွေက အတိအကျ ပါထားခြင်းမရှိသေးတဲ့အတွက် ငြိမ်းချမ်းရေးမပြီးပြတ်သေးတဲ့အချိန်မှာပဲ နောက်ပြန်ဆုတ်သွားတာလို့ ရှုမြင်တယ်။ NCA ကိုချိုးဖောက်ရင်တော့ နိုင်ငံတော်ကနေ အရေးယူပါ့မယ်ဆိုတဲ့ ဟာမျိုးတွေပေါ့ဗျာ၊ NCA ကို မလိုက်နာရင် မည်သူမဆို အစိုးရပဲဖြစ်ဖြစ် EAO တွေပဲဖြစ်ဖြစ် နိုင်ငံတော်မှာ ဥပဒေ တစ်ရပ် အနေနဲ့ ရှိဖို့လိုတယ်။ ဒါတွေမရှိလို့ လွယ်လွယ်ကူကူ ဖောက်ဖျက်နေတာလို့ သုံးသပ်လို့ ရပါတယ်။ ပြီးတော့ ဖက်ဒရယ်ဆိုင်ရာ အခွင့်အရေးတွေ ပြန်ပေးဖို့လိုတယ်။ လက်ဝါးတွေ ဖြန့်ထားဖို့လိုတယ်။ ဥပေဒအညီနဲ့ ပြဋ္ဌာန်းဖို့လိုတယ်။ လွှတ်တော်မှာလည်း ပြဋ္ဌာန်းဖို့ လိုတယ်။ ဒါမှ မဟုတ်လို့ရှိရင် ဘယ်သူက လုပ်ထားတာလဲ ဆိုတဲ့အပေါ်မှာ ဘယ်အစုအဖွဲ့ကို ကိုယ်စားပြုတာလဲဆိုတဲ့အပေါ်မှာ မေးခွန်းတွေက မကွဲပြားပဲနဲ့ ပဋိပက္ခတွေ ရှုံ့ချည်နှပ်ချည်လုပ်တဲ့ နိုင်ငံရေး အခင်း အကျင်း ဖြစ်လာတယ်လို့ ကျနော်တို့ သုံးသပ်တယ်” ဟု ပြောသည်။

NCA နှစ်ပတ်လည် အခမ်းအနား ကျင်းပစဉ်

ဦးသိန်းစိန် ဦးဆောင်သည့် အစိုးရလက်ထက် ၂၀၁၁- ၂၀၁၂ ခုနှစ်များအတွင်းတွင် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင် ၁၄ ဖွဲ့နှင့် ပြည်နယ်အဆင့်၊ ပြည်‌ထောင်စုအဆင့် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးစာချုပ် (Bilateral) လက်မှတ်‌ရေးထိုးခဲ့ကြသလို ၂၀၁၃ ခုနှစ်မှာ NCA စာချုပ်ကို စတင်ဆွေးနွေး၍ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ သြဂုတ်တွင် NCA စာချုပ်အား မူကြမ်းရရှိခဲ့သည်။ 

ထို့နောက်တွင် ၂၀၁၅ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ ၁၅ ရက်တွင် KNU, RCSS, ALP, DKBA, KNU/KNLA-PC, PNLO, CNF, ABSDF တို့ဖြင့်လည်းကောင်း၊ ၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၃ ရက်တွင် NMSP နှင့် LDU တို့ဖြင့်လည်းကောင်း လက်မှတ် ရေးထိုးခဲ့ကြသည်။

လက်ရှိတွင် NCA ကနေ KNU,CNF,ABSDF က နုတ်ထွက်ခဲ့ပြီး မြန်မာ့တပ်မတော်နှင့် တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားနေ သည်။

ယခုအချိန်တွင် NCA ၏ ယခင်တုန်းက လုပ်ဆောင်ခဲ့သည့် လုပ်ငန်းစဥ်အတိုင်း ဆောင်ရွက်သွားမည်ဆိုလျှင် အဆင်ပြေနိုင်တော့မည် မဟုတ်ကြောင်း၊ ညှိနှိုင်း ဆွေးနွေးရေး မူဘောင်များကို ပြန်လည် ပြင်ဆင်ရန် လိုအပ် သည်ဟု ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဥ်တွင် ပါဝင်နေသူ ဦးခွန်းဆိုင်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။ 

NCA လက်မှတ်ရေးထိုးခြင်း အခမ်းအနား ကျင်းပစဉ်

၎င်းက “(ဥ‌ပဒေတစ်ရပ်) ရှိရင် ကောင်းတာပေါ့။ ဒီကိစ္စနဲ့ ပတ်သက်လို့ရှိရင် ဖောက်ဖျက်တာက ဘာလဲဆိုတာသိဖို့ လိုတာပေါ့။ တစ်ဖက်တည်းကိုပဲ မဲပြီးတော့မှ ဖောက်ဖျက်တယ်လို့ ပြောလို့မရဘူး။ နှစ်ဖက်စလုံးမှာ ဖြစ်နိုင် တယ်။ နှစ်ဖက်စလုံးမှာ ဖြစ်နိုင်တယ်ဆိုတော့ အပြစ်ဒဏ်တွေ ဘာတွေ ချမယ်ဆိုရင် သူပဲခံရမှာ မဟုတ်ဘူး ငါလည်း ပါတယ်ဆိုတာ အားလုံးသိဖို့ လိုတာပေါ့။ ဒီကိစ္စ ပတ်သက်လို့ရှိရင် စဉ်းစားလို့ရတာ လောလောဆယ် နှစ်မျိုး ရှိတာပေါ့။ တစ်မျိုးကတော့ အပြစ်ရှိတဲ့လူကို ဒဏ်ပေးတာပေါ့။ အပြစ်ရှိသူ ဒဏ်ပေးလို့ သူက သူ့ရဲ့အမှား ကို ပြုပြင်တယ်ဆိုရင် ကောင်းတာပေါ့။ ဒါပေမယ့် အပြစ်ရှိသူကို ဒဏ်ပေးပြီးတော့မှ သူက ပြန်ပြီးတော့မှ ဆန့်ကျင် တိုက်ခိုက်လာပြီဆိုရင် ငါတို့ ဘယ်လိုကိုင်တွယ်မလဲဆိုတာလည်း ကြိုတင်ပြီးတော့ စဉ်းစားရမှာပေါ့ဗျာ။ ဒီကိစ္စကို ကြိုတင် မစဉ်းစားဘူးဆိုရင် ပြဿနာကို ဖြေရှင်းမယ့်အစား ပြဿနာကို ပိုဆိုးလာအောင် လုပ်တဲ့ဟာမျိုး ဖြစ်သွားမယ်။ ကျနော်တို့ တိုင်းပြည်ရဲ့ပြဿနာက ဒါပဲ။ သူ့(NCA)ရဲ့ အားနည်းချက် အဓိက ပြောမယ်ဆိုရင် အခု အခြေအနေက အများကြီး ပြောင်းသွားပြီ။ အဲဒီတုန်းကဆိုရင် ၂၁ ဖွဲ့ရှိတယ် တစ်နိုင်ငံလုံးမှာ။ ဒါပေမယ့် အခုရာနဲ့ ချီပြီးတော့ ရှိလာပြီ။ ဒီလိုမျိုး ရာနဲ့ချီ ရှိလာတဲ့ အခြေအနေမှာ NCA ကို NCA အတိုင်း လုပ်သွားမယ်ဆိုရင် သူ့ရဲ့ လုပ်ငန်းစဉ်အတိုင်း သူ့ရဲ့ Process အတိုင်း လုပ်သွားမယ်ဆိုရင် သူက မဖြစ်နိုင်ဘူး။ ဒါကိုပြင်ဆင်ဖို့ လိုတယ်။ အဓိက,က ကျနော်တို့ ဆွေးနွေးရေးမူဘောင်ကို ဒါကိုပြင်ဆင်ဖို့ လိုပါတယ်။ ဆွေးနွေးရေးမူဘောင်ဆိုတာ NCA ထဲမှာ တိုက်ရိုက်မပါဘူး။ ဒါမယ့် NCA ကနေ ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ ဆွေးနွေးရေး မူဘောင်ဖြစ်တယ်” ဟု ပြောသည်။ 

မြန်မာနိုင်ငံတွင် တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်များနှင့် မြန်မာ့တပ်မတော်-အစိုးရ-လွှတ်တော်ကြား သဘောထား သည့် NCA စာချုပ်၌ မည်သည့် အခြေအနေဆိုလျှင် နုတ်ထွက်ခွင့်ရှိပြီး မည်သည့် အခြေအနေဆိုလျှင် နုတ်ထွက် ခွင့်မရှိကြောင်း တိကျစွာ ပြဋ္ဌာန်းထားခြင်းမရှိပေ။

ထို့ပြင် NCA စာချုပ်ကို ချိုးဖောက်ပါက အရေးယူနိုင်သည့် ယန္တရားမရှိသည့်အတွက် NCA ကို လိုသလို အဓိပ္ပာယ် ဖွင့်၍ အပြန်အလှန် ချိုးဖောက်သည်ဟု စွပ်စွဲကာ အငြင်းပွားလျက်ရှိသည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ် ၃

တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်များအပေါ်တွင် နိုင်ငံတော်အစိုးရက သဘောထားကြီး၍ ဖခင်ပီသစွာနှင့် အကောင်း ဆုံး ကူညီစောင့်ရှောက်ပြီး တိုင်းရင်းသားများစည်းလုံးညီညွတ်ရေးကို ဦးစားပေး ဆောင်ရွက်သွားလျှင် ပိုကောင်း မည်ဟု တိုင်းရင်းသားမျိုးနွယ်စုများက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

ဖက်ဒရယ်စနစ်ကို သွားနေသည့် နိုင်ငံဖြစ်သည့်အတွက် ပြည်နယ်ဆိုလျှင် ပြည်နယ်အလိုက် လူမျိုးစုအဖွဲ့အစည်း များကို အသိအမှတ်ပြုရမည်ဖြစ်ပြီး ဗဟိုကပဲ ကြီးစိုးနေ၍ မရကြောင်း နာဂတိုင်းရင်းသားတစ်ဦး ပြောသည်။

၎င်းက “လက်နက်ကိုင်ပြီး တော်လှန်ကြတယ်ဆိုတာက ကိုယ်ယဉ်ကျေးမှု ဓလေ့တွေကို ထိန်းသိမ်းတယ်၊ ကိုယ့် နယ်မြေဒေသကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်တဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေပဲ။ အဲ့ဒါကြောင့်မို့လို့ သူတို့က လက်နက်ကိုင် ကြတာ ကို။ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်တွေဆိုတာက သူပုန်မှမဟုတ်တာ။ မြန်မာ့တပ်မတော်ကတော့ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်တွေကို သူပုန်လို့ပြောလေ့ရှိတယ်။ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်တွေဆိုတာ သူပုန်မဟုတ်ဘူး။ ကိုယ်လူမျိုးကို ကိုယ်ကာကွယ်တဲ့ အဖွဲ့အစည်းဖြစ်တဲ့ အတွက်ကြောင့်မို့လို့ ဒါကတော့ရှိကြမှာပဲ။ ဒီအပေါ်မှာ နိုင်ငံတော်အစိုးရက သဘောထားကြီးကြီးနဲ့ လူကြီးပီသ၊ ဖခင်ပီသစွာနဲ့ဒါကိုယ့်သားသမီး ကိုယ့်တိုင်းရင်းသားတွေကို အကောင်း ဆုံး၊ တိုင်းရင်းသားဒေသတွေကို အကောင်းဆုံး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်အောင်၊ အကောင်းဆုံး ကူညီစောင့်ရှောက်ပြီးမှ လူမျိုးကြီးဝါဒနဲ့ မသွားပဲနဲ့ပေါ့နော် တိုင်းရင်းသားတွေ စည်းလုံးညီညွတ်ရေးကိုလည်း ဦးစားပေးပြီးမှ ဆောင်ရွက် သွားရင်တော့ ပိုကောင်းမယ်လို့ မြင်ပါတယ်။ တပ်မတော်အနေနဲ့ သူတို့ပြောနေတာက အမြဲတမ်း တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်တွေကို သူတို့က ပြည်သူ့စစ်လိုလို၊ နယ်ခြားစောင့်တပ်လိုလို ပုံစံပဲထားဖို့ပဲ လုပ်နေတဲ့အခါမျိုးကြတော့ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်တွေ အနေနဲ့ လက်ခံနိုင်စရာ အကြောင်းမှမရှိတာ။ ဘာလို့ဆိုတော့ ကချင်ရဲ့ တပ်မတော်လည်း ရှိရ မယ်၊ အဲ့ဒီလိုပဲ နာဂမှာလည်း နာဂစစ်တပ်၊ နာဂတပ်မတော် ဆိုတာရှိရမှာ။ အဲ့ဒီပေါ်မှာ ဖက်ဒရယ်တပ်မတော်နဲ့ ပြည်နယ်တပ်မတော်တွေနဲ့က ဒါ အပေးအယူ ပေါင်းစပ်ညှိနှိုင်းရင်တော့ ဘာပဲပြောပြော မြန်မာနိုင်ငံတော်က လိုချင်နေတဲ့ ဖက်ဒရယ်က အဲ့ဒါမှပဲ အဆင်ပြေမှာကို။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ အခုက သိမ်းကျုံးပြီး ဖက်ဒရယ်လုပ်တာ ခေါ်ပြီးမှ သိမ်းကျုံးပြီး ကလေးမုန့်ဖိုးပေးတဲ့ ပုံစံပေးပြီးမှ ဖက်ဒရယ် အမည်ခံပြီးမှ ကမ္ဘာကိုချပြနေတဲ့ပုံစံ လုပ်ရပ် မျိုးကတော့ တိုင်းရင်းသား တစ်ယောက်အနေနဲ့ကတော့ လက်ခံနိုင်စရာ အကြောင်းတော့ မရှိဘူး”ဟု ပြောသည်။

KIA က ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးဂွမ်မော်နဲ့ ချင်းညီနောင်အဖွဲ့ကိုတွေ့ရစဉ်

နိုင်ငံရေးအရ ဖြစ်ပေါ်လာသည့် ပြဿနာကို နိုင်ငံရေးအရ မဖြေရှင်းဘဲ အကြမ်းဖက်မှု နည်းလမ်းများဖြင့် ဖြေရှင်း ရန် ကြိုးပမ်းလာသည့်အတွက် နိုင်ငံအတွင်း၌ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခများ ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်က ပြောသည်။

အလားတူ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်း(EAO) တချို့သည် နယ်မြေထိန်းချုပ်နိုင်ရေးနှင့် စိုးမိုး အုပ်ချုပ် နိုင်ရေးအတွက် ကြိုးပမ်း ဆောင်ရွက်လာနေကြကြောင်း၊ ဒေသတွင်းရှိ သယံဇာတများကို တရားမဝင် ထုတ်ယူရောင်းချခြင်းနှင့် မူးယစ်ဆေးဝါးများ တရားမဝင် ရောင်းချ၍ ကိုယ်ကျိုးစီးပွားရှိနေကြကြောင်း ၎င်းက ပြောသည်။

တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်များအနေဖြင့် မိမိလိုချင်သည့် အခွင့်အရေးကို ငြိမ်းချမ်းသည့် ဒီမိုကရေစီနည်းအရ တောင်းဆိုသင့်ကြောင်း၊ လက်နက်ကိုင်စရာ အကြောင်းမရှိဘူးဟု နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူ ဒေါက်တာ အောင်မျိုးက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “တကယ်ကတော့ အမှန်တိုင်း ပြောလို့ရှိရင် ကိုယ့်လိုချင်တဲ့ အခွင့်အရေးတွေ အားလုံးကို တကယ့်တကယ် ကျတော့ သူတို့ပြောတာတွေက ပြောရရင် စကားလုံးလှလှတွေ သုံးနေတာပေါ့နော်။ ကိုယ်လိုချင်တဲ့ အခွင့်အရေး ကို အမှန်တိုင်း ပြောလို့ရှိရင်တော့ ကိုယ့်ဘာသာကို ငြိမ်းချမ်းတဲ့ ဒီမိုကရေစီနည်းအရပဲ တောင်းဆိုစရာအကြောင်း ရှိတယ်ပေါ့နော်။ ဒီလက်နက်ကိုင်စရာ အကြောင်းက ဘာမှမရှိဘူး။ အဲ့ဒီတော့ ဖခင်တစ်ယောက် ပီသတယ်ဆိုတဲ့ အနေနဲ့ သူတို့ မတိုက်မခိုက်ပဲနဲ့ ဒီတိုင်း ကြည့်ထားရမှာလားဆိုတဲ့ ဒီသဘောမျိုးကတော့ မဟုတ်ဘူး။ သူက တိုင်း ပြည်မှာ အုပ်ချုပ်ရေးအရ တကယ်တော့ နှစ်ပိုင်းခွဲလို့လည်း မရဘူး။ အဲ့ဒီတော့ ဖြစ်ရမှာက လိုလားသမျှအားလုံး ကို တောင်းဆိုဖို့ပဲ ရှိပါတယ်။ ငြိမ်းချမ်းသော နည်းနဲ့ပေါ့နော်။ နိုင်ငံရေးနည်းလမ်းနဲ့။ ပြောချင်တာကတော့ သူတို့ လုပ်နေတဲ့ အလုပ်တွေကို ဖခင်မပီသပဲနေလို့ သူတို့က ဒီလိုလုပ်ရပါတယ်ဆိုပြီးတော့ သူက သွားပြီးတော့ သက် သေ ပြနေတယ်ဆိုတဲ့ အဆင့်လောက်ပဲရှိပါတယ်။ တကယ်တော့ ဒီစကားတွေကို ကျနော်တို့က လက်ခံလို့မရဘူး ပေါ့နော် အဲ့ဒီလိုပဲမြင်တယ်”ဟု ပြောသည်။

လက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံ တစ်ဝန်းတွင် မြန်မာ့တပ်မတော်နှင့် လက်နက်ကိုင်များကြား တိုက်ပွဲများ အပြင်းအထန်ဖြစ် ပွားနေသည်။

 UWSA,SSPP,NDAA ခေါင်းဆောင်များနဲ့ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ကို တွေ့ရစဉ်

အဆိုပါ လက်နက်ကိုင် တိုက်ပွဲများတွင် KIA သည် ရခိုင်(AA)၊ ချင်း(CNF)၊ နာဂလက်နက်ကိုင်များ၊ PDF များ၊ ကူကီး(KNO)၊ ကျောင်းသားတပ်(ABSDF) တို့ကို လက်နက်ခဲယမ်းများ ထောက်ပံ့ပေး၍ ကချင်ပြည်နယ်၊ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ရှမ်းပြည်နယ်(မြောက်ပိုင်း)တို့မှာ မြို့သိမ်း တိုက်ပွဲများ ဖော်ဆောင်နေသည်။

ကချင်ပြည်နယ်အတွင်းရှိ KIA ၏ နယ်မြေများ လုံခြုံရေးအတွက် စစ်ကိုင်းတိုင်းကနေ စောင့်၍ ရန်သူကို တိုက်ခိုက် ရမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းအတွင်း ကသုံးလုံး(ကန့်ဘလူ-ကောလင်း-ကသာ)စစ်ဆင်ရေးကို ဖော်ဆောင်၍ မြန်မာနိုင်ငံ၏ မြောက်ပိုင်းဒေသနှင့် အောက်ပိုင်းဒေသကို ထိန်းချုပ်ရမည်ဖြစ်ကြောင်း KIA ခေါင်းဆောင် ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးဂွမ်မော်က ပြောသည်။

အလားတူ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်များသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ်ကို ကျော်လာပါက ဖက်ဒရယ်ထက် ကျော်လွန်သည့် စဉ်းစားချက်များ ရှိလာမည်ဖြစ်ကြောင်း ၎င်းက ပြောသည်။

လက်ရှိတွင် AA က ကွန်ဖက်ဒရေးရှင်းအဆင့်ကို အနိမ့်ဆုံးမျှော်လင့်ထားပြီး လွတ်လပ်ရေးအထိ သွားမည်ဖြစ် ကြောင်း၊ TNLA ကလည်း နိုင်ငံတစ်ခု ထူထောင်နိုင်သည့်အထိ ပြင်ဆင်ထားရမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ MNDAA ကလည်း အထူးဒေသကို ပြန်လည် သိမ်းပိုက် တည်ဆောက်ရမည်ဖြစ်ကြောင်း အသီးသီး ပြောကြားထားကြသည်။

ကရင်လက်နက်ကိုင် တချို့ကလည်း ကော်သူလေးနိုင်ငံ ထူ‌ထောင်ကြောင်း ကြေညာထားသလို UWSA ကလည်း သီးခြား အုပ်ချုပ်‌ရေးစနစ်ကို ထူထောင်၍ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်နှင့်ကိုယ်ပိုင်ပြဋ္ဌာန်းခွင့်အား တည်ဆောက်ထား သည်။

နာဂလက်နက်ကိုင်များကလည်း မြန်မာ-အိန္ဒိယ နှစ်နိုင်ငံအတွင်းရှိ နာဂလူမျိုးများကို စုစည်း၍ လွတ်လပ်သော နာဂ ပြည်ထောင်စု သို့မဟုတ် နာဂနိုင်ငံ ထူထောင်ရေး ရည်မှန်းထားကြသည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ် ၃

အိန္ဒိယအစိုးရနှင့် ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်(KIA)တို့အကြား သဘောတူညီချက် တစ်ခုခု ရထားလျှင် မြန်မာ့နိုင်ငံရေးမှာ အန္တရာယ်ရှိနိုင်ကြောင်း ဇိုမီးအမျိုးသားပါတီ(ZNP)မှ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ပူပူထန်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

မိမိတို့ ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်(KIA)မှ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးတွင် ကသုံးလုံး(ကန့်ဘလူ-ကောလင်း-ကသာ)စစ်ဆင်ရေးကို ဖော်ဆောင်၍ ထိန်းချုပ်ပြီးလျှင် မြောက်ပိုင်းဒေသနှင့် အောက်ပိုင်းဒေသ တစ်ခုလုံးကို ထိန်းချုပ်သွားမည်ဟု KIA ၏ခေါင်းဆောင် ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးဂွမ်မော်က ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၅ ရက်တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။

လက်ရှိတွင် ကချင်ယူနစ်၊ ချင်းယူနစ်၊ နာဂယူနစ်နှင့် ကသုံးလုံး ဟုခေါ်သော ကန့်ဘလူ၊ ကောလင်း၊ ကသာ အပါ အဝင် မြောက်ပိုင်းတစ်ခုလုံး တည်ငြိမ်စွာ ထိန်းချုပ်နိုင်ရေး လုပ်ဆောင်လျက်ရှိကြောင်း၊ အထက်ပိုင်းကို ထိန်းချုပ် နိုင်သည့်အခါ အောက်ပိုင်းတစ်ခုလုံးကို အလွယ်တကူ ထိန်းချုပ်နိုင်မည်ဟု ၎င်းက ပြောခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

အိန္ဒိယဝန်ကြီးချုပ်မိုဒီ၊ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်နဲ့ တရုတ်သမ္မတ ရှီကျင့်ဖျင်ကို တွေ့ရစဉ်

အိမ်နီးနားချင်း နိုင်ငံတစ်ခုခု၏ အစိုးရတစ်ရပ် အကူအညီမပါလျှင် မလွယ်ကြောင်း၊ အိန္ဒိယအနေဖြင့် KIA ထံမှ မြေရှားယူဖို့ ကြိုးစားထားပါက ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးဂွမ်မော် ပြောဆိုမှုများသည် ဖြစ်လာနိုင်ကြောင်း ဇိုမီးအမျိုးသားပါတီ (ZNP)မှ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ပူပူထန်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “သူတို့ အိန္ဒိယအစိုးရနဲ့ ဘယ်လောက်အထိ စကားတွေ ပြောထားလဲ မသိဘူးပေါ့။ အစိုးရ တစ်ရပ်ရပ်ရဲ့ အကူအညီ မပါဘဲနဲ့ မလွယ်ဘူးလေ သူတို့မှာလည်း။ ပထဝီနိုင်ငံရေးအရတော့ ချင်းက အရေးပါပါတယ်။ ဒါပေမယ့် လက်နက်ကိုင်လမ်းစဉ်နဲ့တော့ အိန္ဒိယအစိုးရက သို့မဟုတ် တရုတ်အစိုးရရဲ့ ပတ်သက်မှု မရှိရင်တော့ မလွယ်ဘူး ထင်တယ် သူတို့အတွက်လေ။ ဒါက မှိုင်းတိုက်တာလည်း ဖြစ်နိုင်တယ်လေ။ ကျနော်တို့ အပြင်ပန်းကြည့်ရင်တော့ အိန္ဒိယအစိုးရက အဲဒီလောက်အထိ စိတ်ချယုံကြည်လို့ရတဲ့ အနေအထားမှာတော့ မရှိဘူး။ အသုံးချခံ ဖြစ်သွားနိုင် တယ်လေ သူတို့လည်း သတိမထားရင်ပေါ့။ တကယ်တော့ အိန္ဒိယရဲ့ မူဝါဒအပေါ်မှာ မူတည်မယ်ထင်တယ်။ သူက မြေရှားသတ္တု အဓိကယူဖို့ ကြိုးစားထားရင်တော့ ဗိုလ်ချုပ်ဂွမ်မော်ပြောတာတွေ ဖြစ်လာနိုင်တယ်လေ။ KIA နဲ့ ချင်း  အဖွဲ့တွေကို သူအသုံးချနိုင်တာပဲလေ အိန္ဒိယက။ ဆိုတော့ သူပြောသလောက်တော့ မလွယ်ပါဘူး။ သူကိုယ်တိုင် လုပ်ဖို့တော့ မလွယ်ပါဘူး။ ဒါပေမယ့် ကျနော်တို့ သတိထားရမှာက သူက ကုလား(အိန္ဒိယ)အစိုးရနဲ့ ဘယ်လောက် အထိ နားလည်မှု ယူထားသလဲဆိုတာကတော့ သတိထားရမှာပေါ့။ ကုလားအစိုးရနဲ့သူ သဘောတူညီချက် တစ်ခုခု ရထားရင်တော့ အန္တရာယ်ရှိပါတယ်။ တော်တော် အန္တရာယ်ရှိတယ်” ဟု ပြောသည်။

အိန္ဒိယနှင့် KIA တို့ကြား လျှို့ဝှက် သဘောတူညီချက်တစ်ခု ချုပ်ဆိုခဲ့ကြောင်း အထူးစုံစမ်း ထောက်လှမ်းမှု တစ်ခု အရ ဖော်ထုတ်သိရှိနိုင်ခဲ့သည်ဟု အမေရိကန်အခြေစိုက် Silicon Valley Time မှ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလအတွင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။

ထိုသဘောတူညီချက်သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အချုပ်အခြာအာဏာကို လျော့ကျစေရန် လုပ်ဆောင်နေချိန်တွင် မြေရှားသတ္တုများအား တူးဖော်ရေးအတွက် မဟာဗျူဟာမြောက် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

ထို့ပြင် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၅ ရက်နေ့က KIA မှ ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးဂွမ်မော် ပြောသွားသည့်အထဲတွင် ချင်းပြည် အရေးကို အလေးထား ကြိုးစားနေကြောင်း၊ ချင်းပြည် အရင်းအမြစ်သည် တစ်နိုင်လုံး၏ အောင်မြင်မှုကို ပေးစွမ်း နိုင်မည်ဟု ယုံကြည်ကြောင်း၊ ထို့ကြောင့် ချင်းပြည်တစ်ခုလုံး လွတ်မြောက်ရေး အားကြိုးမာန်တက် လုပ်ဆောင်နေ ကြောင်းလည်း ပါရှိသည်။

မြေရှားသတ္တုကို တွေ့ရစဉ်

ထိုသို့ ချင်းနှင့်ပတ်သက်၍ ထုတ်ဖော် ပြောဆိုလာခြင်းသည် နိုင်ငံကြီးတစ်နိုင်ငံ၏ လွှမ်းမိုးမှု ရှိ၊ မရှိ မသိနိုင်သော် လည်း ချင်းပြည်နယ်သည် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နှင့်အိန္ဒိယ နှစ်နိုင်ငံလုံးဖြင့် နီးစပ်ကြောင်း ချင်းပြည်သစ်ကွန်ဂရက်ပါတီ (NCC) မှ ဥက္ကဋ္ဌ ဦးစိုးထက်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “ကချင်နဲ့ဆိုရင် တရုတ်က အိမ်နီးနားချင်း အနီးဆုံး ဖြစ်တာပေါ့။ နောက်တစ်ခါ ကျနော်တို့ ချင်းကြတော့ အိန္ဒိယနဲ့လည်း နီးစပ်တယ်၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နဲ့လည်း နီးစပ်တယ်။ အဲဒီတော့ နောက်ကွယ်ရဲ့ အကူအညီ ပေးမှုက ဘယ်လိုမျိုး ဆက်စပ်လဲ မသိဘူး။ အမှန်ကတော့ အိန္ဒိယဘက်မှာရှိတဲ့ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်တို့၊ မဏိပူရ်တို့ ဆိုရင် တော့ ကျနော်တို့ ချင်းတွေ အများစုနေတဲ့ နေရာမျိုးဖြစ်တယ်။ ဆိုတော့ တစ်ဖက်နဲ့ တစ်ဖက် ဒီလို ကူးလူးဆက်ဆံ တာတွေ၊ တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် အကူအညီ ပေးတာတွေတော့ ရှိနိုင်တယ်။ ကချင်ကြတော့ တရုတ်နဲ့နီးစပ် တာပေါ့။ ဒါပေမယ့် ကချင်နဲ့ ချင်းနဲ့ကလည်း သမိုင်းကြောင်းအရ ဆွေမျိုးလည်း ဖြစ်တယ်၊ စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှု အပေါ်မှာလည်း တစ်ယောက်နဲ့ တစ်ယောက် အထောက်အကူပြုတာတွေ တော့ရှိတယ်။ ဆိုတော့ နိုင်ငံကြီး တစ်နိုင်ငံရဲ့  လွှမ်းမိုးမှု ရှိ၊ မရှိတော့ ကျနော်တို့ အသေးစိတ် မသိနိုင်ဘူး” ဟု ပြောသည်။

အိန္ဒိယသည် အာရူနာချယ် ပရာဒေ့ရှ် (Arunachal Pradesh) ပြည်နယ်၊ ဗီဂျေနာဂါ (Vijaynagar) မြို့မှ ကချင် ပြည်နယ်၊ ချီဖွေ (Chihpwi) မြို့ရှိ မြေရှားသတ္တု တူးဖော်ရေး မိုင်းတွင်းထံ ရောက်ရှိသည့် ၃၆၅ ကီလိုမီတာအရှည်ရှိ လမ်းမတစ်ခု ဖောက်လုပ်နေကြောင်း၊ မြန်မာအစိုးရ၏ ခွင့်ပြုချက်မရှိဘဲ ဖောက်လုပ်ခဲ့သည့် ထိုလမ်းသည် အိန္ဒိယ ကို မြန်မာနိုင်ငံမှ မြေရှားသတ္တု အရင်းအမြစ်များ ရယူခွင့် ရှိစေမည်ဖြစ်ပြီး အပြန်အလှန် အနေဖြင့် KIA ကို လက်နက်များ၊ ဆေးဝါးများနှင့် အခြားထောက်ပို့ အကူအညီများ ပေးနိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်း Silicon Valley Time က ဖော်ပြဖူးသည်။

လီဒိုလမ်းကို တွေ့ရစဉ်

မိတ်ဖက်ဆက်ဆံရေး သဘောတူညီချက်တွင် လိုင်ဇာမြို့ရှိ KIA ဌာနချုပ်မှ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးကို ဖြတ်ပြီး ချင်းပြည်နယ်၊ ရိဒ်ခေါဒါရ် (Rihkhawdar) မြို့အထိ ဆက်သွယ်မည့် ဒုတိယမြောက် မဟာဗျူဟာမြောက် လမ်း တစ်ခု ဖောက်လုပ်မည့် လျှို့ဝှက် အစီအစဉ်လည်း ပါဝင်ကြောင်း သိရသည်။

ထိုစင်္ကြံလမ်းအတွက် ရံပုံငွေကို မြန်မာနိုင်ငံ၏ တရားမဝင် သစ်မှောင်ခို ကွန်ရက်များမှ ရရှိသည့် ဝင်ငွေများထဲမှ သုံးစွဲမည်ဖြစ်ပြီး အိန္ဒိယသို့ မြေရှားသတ္တုများ၊ ရေနံနှင့် ကျွန်းသစ်များကို ရေရှည် ပို့ဆောင်ခွင့်ရစေမည်ဖြစ်သည်။

အာရူနာချယ်ပရာဒေ့ရှ်ပြည်နယ်မှတစ်ဆင့် KIA ကို ခေတ်မီ လက်နက်စနစ်များ၊ ဆေးဝါး အထောက်အပံ့များ အပါအဝင် စစ်ရေး အထောက်အပံ့များ ပေးနေသည့် အိန္ဒိယ၏ ကူညီထောက်ပံ့ပေးမှုကြောင့် မြန်မာ့တပ်မတော်ကို ထိပ်တိုက် တွေ့နေသော KIA ၏ စွမ်းဆောင်ရည်များကို ပိုမိုမြင့်တက်စေခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြချက်အရသိရသည်။

အပြန်အလှန်အနေဖြင့် KIA  ကလည်း နယ်စပ်ဒေသတွင် NSCN-K/YA အပါအဝင် အိန္ဒိယဆန့်ကျင်ရေး သောင်း ကျန်းသူ အုပ်စုများကို နှိမ်နင်းပေးမည်ဟု ကတိပြုခဲ့သလို အငြင်းပွားနေသည့် ချင်းပြည်နယ်နှင့် ကဘော်ချိုင့်ဝှမ်း ဒေသများတွင် အိန္ဒိယ၏ ကြေညာချက်များကို တိတ်တဆိတ် ထောက်ခံပေးခဲ့ကြောင်းလည်း သိရသည်။

သို့သော် ထိုကိစ္စများနှင့်ပတ်သက်၍ KIA ဘက်ကမူ ငြင်းဆိုထားသည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၇

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ရွေးကောက်ပွဲပြီးနောက် ပေါ်ပေါက်လာမည့် အစိုးရသစ် လက်ထက်တွင် စစ်ရေး-နိုင်ငံရေးအရွေ့ တစ်ခုသည် မည်ကဲ့သို့ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သလဲဆိုသည်ကို နိုင်ငံရေးပါတီများနှင့် နိုင်ငံရေးလေ့လာသူများက သုံးသပ်မှု များရှိနေကြသည်။

‌မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၂၀၂၅ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကို ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာ ၂၈ ရက်မှ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၂၅ ရက်အထိ ရွေးကောက်ပွဲကို အပိုင်း (၃) ပိုင်းခွဲ၍ ကျင်းပခဲ့သည်။

ထို့နောက် တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်နှင့် အမျိုးသားလွှတ်တော် အစည်းအဝေးများကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၆ ရက်နှင့် ၁၈ ရက်များတွင် ခေါ်ယူကျင်းပမည်ဖြစ်ပြီး ဧပြီလမှာ အစိုးရသစ်ကို ဖွဲ့စည်းမည်ဖြစ်သည်။

အစိုးရသစ် ဖွဲ့စည်းပြီး‌နောက် အရပ်သားအစိုးရ ပေါ်ထွန်းလာသည့် အခါတွင် အစိုးရအနေဖြင့် ညှိနှိုင်း‌ဆောင်ရွက်မှု အသွင်သဏ္ဍာန် ပြောင်းလဲရန် လိုအပ်ကြောင်း၊ သို့မှသာလျှင် အပေါင်းလက္ခဏာဆောင်သည့် အရွေ့တစ်ခုကို သွားနိုင်မှာ ဖြစ်သည်ဟု နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူ ဦးကျော်ထက်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။ 

နိုင်ငံရေးပါတီများ အချင်းချင်း တွေ့ဆုံကြစဉ်

အစိုးရသစ် အနေဖြင့် ပုဒ်မ ၂၆၁ ပြင်ဆင်ရေး ပုံဆောင်ပေးသင့်သလို အစိုးရအဖွဲ့ထဲမှာ အများလက်ခံသည့် တိုင်းရင်းသား ခေါင်းဆောင်များကိုလည်း ထည့်သွင်းသင့်ကြောင်း၊ ထိုသို့ ဆောင်ရွက်မှသာလျှင် EAO များ၏ သဘောထားများကို ပြောင်းလဲလာအောင် လုပ်နိုင်မည်ဟု နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူ ဦးကျော်ထက်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “အရပ်သားအစိုးရ ဖြစ်လာတဲ့အချိန်မှာ ကျနော်တို့ ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်မှု ပုံစံ အသွင်သဏ္ဍာန်က ပြောင်းလဲဖို့ လိုတယ်။ ဘာတွေကို အဓိက ပြောင်းလဲဖို့ လိုလဲဆိုရင် ဥပမာ နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ ကတိကဝတ်တွေ ၂၆၁ လို အရာမျိုး တွေ ပြောင်းလဲဖို့၊ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပြင်ဆင်ပေးတာတွေ တတိယအကြိမ် လွှတ်တော်ကနေပြီးတော့မှ တိုင်းရင်းသားတွေ လိုအပ်တဲ့ ဖက်ဒရယ်နဲ့ ပိုပြီးတော့မှ လိုက်လျောညီထွေရှိတဲ့ ဥပဒေကို ပြင်ဆင်ပေးနိုင်တယ် ဆိုလို့ရှိရင်၊ ပြီးရင် အစိုးရဖွဲ့စည်းတဲ့‌ နေရာမှာလည်း အစိုးရအဖွဲ့ဝင်တွေထဲမှာ တိုင်းရင်းသားခေါင်းဆောင်တွေကို အများလက်ခံသလို ထည့်သွင်းပေးနိုင်တဲ့ အနေအထားတစ်ခု အမျိုးသား ညီညွတ်ရေးကို ရှေးရှုပြီးတော့ ဖော် ဆောင်မယ် ဆိုလို့ရှိရင်တော့ ဒီ EAO တွေရဲ့ စိတ်သဘောထားတွေဟာ ပြောင်းလဲလာနိုင်တယ်။ နိုင်ငံတကာရဲ့ ရှုမြင်မှုပုံစံမှာလည်း ပိုပြီးတော့ ကောင်းမွန်လာမယ်ပေါ့။ ဒီလိုဆိုရင်တော့ ကျနော်တို့က အပေါင်းလက္ခဏာ ဆောင် တဲ့ ဘက်ကို မျှော်လင့်လို့ ရနိုင်တယ်။ ဒီလိုမှ မဟုတ်ပဲနဲ့ ကျနော်တို့ ၂၆၁ လို ဥပဒေမျိုးကိုလည်း မပြင်နိုင်ဘူး။ ဖက်ဒရယ်နဲ့ ပတ်သက်တဲ့ ကျောရိုးတွေပေါ့ဗျာ တိုင်းရင်းသားအားလုံးက လိုချင်နေတဲ့ ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်ပြီးတော့ မှ ဆောင်ရွက်ချက်တွေကို လွှတ်တော်ထဲမှာ မဖော်ဆောင်နိုင်ဘူး။ နောက်ပြီးတော့ အစိုးရဖွဲ့စည်းတဲ့နေရာမှာ ခုန က ပါဝင်သင့် ပါဝင်ထိုက်တဲ့ တခြားသော တိုင်းရင်းသား ခေါင်းဆောင်တွေပါ ထည့်သွင်း ပါဝင်ခွင့် မရှိဘူးဆိုရင် တော့ ဒီပဋိပက္ခက အခုလိုပဲ ရှည်ကြာနေပြီးတော့ ဖြစ်နေမယ်လို့ သုံးသပ်လို့ ရပါတယ်။ ဖက်ဒရယ်ကို ရှေးရှုပြီး တော့မှ အားလုံးက ဆွေးနွေးနိုင်တဲ့ ပုံစံတွေ၊ ဆွေးနွေးခွင့်နဲ့ ပါဝင်ခွင့်တွေဟာ ပိုမို ပီပြင်လာ မယ်ဆိုရင်တော့ ဒီလက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခက တဖြေးဖြေးနဲ့ လျော့ပါးသွားနိုင်တယ်။ အဲဒီလို မလုပ်နိုင်ဘူးဆိုရင်တော့ ဒီပဋိပက္ခတွေ က ဆက်ရှိနေမယ်။ ပေါ်ထွက်လာမယ့် အစိုးရအသစ်ကလည်း ၂၀၂၁ ပဋိပက္ခတွေရဲ့ နောက် ဆက်တွဲ ဆိုးကျိုး တွေကို ခါးစည်းခံရပြီးတော့ (Nation Building/ State Building) လုပ်တဲ့နေရာမှာ အဟန့် အတား ဖြစ်စေမယ်၊   နှောင့်နှေးစေလိမ့်မယ်လို့ ရှုမြင်ပါတယ်” ဟု ပြောသည်။ 

တက်လာမည့် အစိုးရသစ် တစ်ရပ်သည် ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေနှင့် ပတ်သက်၍ အရေးကြီးသည့် ပုဒ်မများအား ညှိနှိုင်းပြင်ဆင်ခြင်း၊ NCA မထိုးထားသည့် အဖွဲ့အစည်းများကို ဖိတ်ခေါ်ပြီး ညှိနှိုင်းဆွေးနွေးခြင်းများ လုပ်သင့်သည် ဟု စစ်‌ရေးနှင့် နိုင်ငံရေးလေ့လာသူများက ထောက်ပြကြသည်။ 

 ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်နဲ့ နိုင်ငံရေးပါတီများ တွေ့ဆုံစဉ်

အစိုးရသစ်၏ ပထမဆုံး စိန်ခေါ်ချက်မှာ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခနှင့် ပြည်သူများ၏ ဒုက္ခများကို မည်ကဲ့သို့ ဖြေရှင်း ရမလဲဆိုသည့် ကိစ္စရပ်ကို ဆောင်ရွက်ရမှာဖြစ်ကြောင်း၊ အားကောင်းခိုင်မာသည့် အစိုးရနှင့် ပျော့ပျောင်းညင်သာ စွာ လုပ်တတ်သည့် အစိုးရမျိုး ပေါ်ပေါက်လာရန် မျှော်လင့်ထားသည်ဟု တိုင်းလိုင်(ရှမ်းနီ)အမျိုးသားများ ဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်ရေးပါတီ (TNDP) မှ ဥက္ကဋ္ဌ စိုင်းဋ္ဌေးအောင်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။ 

၎င်းက “အစိုးရတစ်ရပ် အနေနဲ့ကတော့ အခုပြောနေတဲ့ စုပေါင်းခေါင်းဆောင်မှုဆိုတဲ့ ဥစ္စာလေးတော့ ကောင်းပါ တယ်။ စုပေါင်း ခေါင်းဆောင်မှုအားနဲ့ သွားကြမယ်ဆိုတာ ယုံကြည်မှုတွေ ပိုတိုးလာမှာပေါ့နော်။ စုပေါင်း ခေါင်း ဆောင်မှုဆိုတဲ့ အစိုးရတစ်ရပ်မျိုး ပေါ်ပေါက်လာပြီဆိုရင် ဒါ (Strong Government) ဖြစ်လာနိုင်တယ်ပေါ့နော်။ ဒါမှမဟုတ်ပဲနဲ့ ခါတိုင်းလိုမျိုးပဲ NLD တုန်းကလည်း သူတို့ အပြတ်သတ်နိုင်တော့ သူတို့ဖွဲ့ခဲ့တယ်။ ဦးသိန်းစိန်က တော့ အစိုးရတစ်ရပ် ဖွဲ့တဲ့အခါမှာ ပြည်နယ်မှာ အနိုင်ရတဲ့သူကို အစိုးရအဖွဲ့ထဲထည့်၊ အနိုင်ရတဲ့ပါတီက ကိုယ်စား လှယ်တွေကို အစိုးရအဖွဲ့ထဲ ထည့်ပေးတယ်ပေါ့နော်။ အခုအဲဒီလို ပုံစံမျိုး ထည့်ပေးမလား။ ဒါမှမဟုတ်ပဲနဲ့ ပါတီ ဦးဆောင်သူတွေကို ထည့်ပေးမလားဆိုတာတော့ မပြောတတ်ဘူး။ စုပေါင်းခေါင်းဆောင်မှု အားကောင်းစေအောင် ဆိုရင်တော့ ပါတီထဲမှာ ဦးဆောင်တဲ့လူတွေ ထည့်ပေးမယ်ဆိုရင်တော့ ပိုပြီးမှ စုပေါင်းခေါင်းဆောင်မှု အားကတော့ ကောင်းလာမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ အစိုးရတစ်ရပ်က သန်မာရပါမယ်။ သန်မာပြီးရင်တော့  မူဝါဒပိုင်းဆိုင်ရာ‌ကို ကောင်း ကောင်း မွန်မွန်၊ ခိုင်ခိုင်မာမာ‌ ကိုင်ထားပြီးရင်‌တော့ ဒါကစားကွက်တွေမှာတော့ နည်းဗျူဟာဘက် ပျော့ပျောင်း ညင်သာစွာ ကစားကြမယ်ဆိုရင်တော့ ကျနော်တို့ နိုင်ငံအတွက်ကို ပိုပြီးမှ အားကောင်းတဲ့ အစိုးရတစ်ရပ် ဖြစ်လာ မှာပါ။ အစိုးရသစ်ရဲ့ ပထမဦးဆုံး စိန်ခေါ်ချက်က လက်နက်ကိုင်နဲ့ ပြည်‌သူတွေရဲ့ ဒုက္ခတွေကို ဘယ်လို ဖြေရှင်းမလဲ ဆိုတဲ့ ဥစ္စာမျိုးကို ဆောင်ရွက်ရပါလိမ့်မယ်။ အခုတက်လာမယ့် အစိုးရကတော့ ကျနော်တို့ ဘာမျှော်လင့်ထားလဲ ဆိုတော့ အားကောင်းခိုင်မာတဲ့ အစိုးရနဲ့ ပျော့ပျောင်းညင်သာစွာ လုပ်တတ်တဲ့ အစိုးရမျိုး ကျနော်တို့က မျှော်လင့် တယ်” ဟု ပြောသည်။ 

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဧပြီလမှာ ပေါ်ပေါက်လာမည့် အစိုးရသစ် လက်ထက်၌ စစ်ရေး-နိုင်ငံရေး အခင်းအကျင်း အသစ် များ ပေါ်ပေါက်လာနိုင်ကြောင်း၊ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်များ၏ နယ်မြေထိန်းချုပ်ရေး စစ်ပွဲများလည်း ကျယ် ပြန့်လာနိုင်ကြောင်း၊ အစိုးရဘက်ကလည်း လက်လွတ်ထားရသော နယ်မြေများ ပြန်လည် ရရှိရေး ထိုးစစ်များ စတင်လာနိုင်ကြောင်း၊ တစ်ဖက်မှာလည်း ငြိမ်းချမ်းရေး ဖိတ်ခေါ်ကမ်းလှမ်းမှုများ ပြုလုပ်လာနိုင်ကြောင်း စစ်ရေး နှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက ယူဆထားကြသည်။

ထို့နောက် မြန်မာနိုင်ငံ၏ စီးပွားရေး ကျဆင်းမှု ပြန်လည် အားကောင်းလာရေးနှင့် ကုန်ဈေးနှုန်း ကြီးမြင့်နေခြင်းကို ထိန်းချုပ်ရန် အစိုးရက ကြိုးပမ်းလာနိုင်ကြောင်း၊ နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေး လမ်းကြောင်းများ ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နိုင်ရေး ကြိုးပမ်းလာနိုင်ကြောင်း၊ ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွား လုပ်ငန်းများ တည်ငြိမ်ရေး အစိုးရသစ်က ကြိုးပမ်းလာနိုင်ကြောင်း နိုင်ငံရေးလေ့လာစောင့်ကြည့်သူများက ထောက်ပြကြသည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၇

နာဂအမျိုးသားဆိုရှယ်လစ်ကောင်စီ-ကပ္ပလန်/အန်းမိုင်(NSCN-K/AM)နှင့် နာဂအမျိုးသားဆိုရှယ်လစ်ကောင်စီ-ကပ္ပလန်/ယုံးအောင်(NSCN-K/YA)တို့ တစ်ဖွဲ့တည်းအနေဖြင့် ပြန်လည်ပေါင်းစည်းနိုင်ရေး နာဂအင်အားစုများ ကြား ကြိုးပမ်းနေကြသည်။

NSCN-K/YA နှင့် NSCN-K/AM သည် ယခင်က ဦးကပ္ပလန် အုပ်ချုပ်စဉ်က တစ်ဖွဲ့တည်းဖြစ်သော်လည်း ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် ဦးကပ္ပလန် ကွယ်လွန်ပြီးနောက် ၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ၌ ယုံးအောင်က ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ရယူခဲ့သည်။

ထို့နောက် အန်းမိုင်၊ ဦးကျော်ဝမ်စိန်၊ အောင်ဆိုင်း၊ ဦးအန်ကန့်၊ ဦးစောထိန်၊ နီကီဆူမီ၊ စတာစွမ်း၊ ညမ်းလန်းတို့ကို ထွက်ပယ်ခဲ့ပြီးနောက် NSCN-K ကနေ နီကီဆူမီက NSCN-K/NK ဟုလည်းကောင်း၊ အောင်ဆိုင်းက ENNO/ENDA ဟုလည်းကောင်း၊ အန်းမိုင်က NSCN-K/AM ဟုလည်းကောင်း အသီးသီး ခွဲထွက်ကာ ထူထောင်လာခဲ့ကြသည်။

လက်ရှိ အခြေအနေအရ NSCN-K/AM နှင့် NSCN-K/YA တို့နှစ်ဖွဲ့သည် တစ်ဖွဲ့စီကွဲနေကြပြီး မကြာခင်မှာတော့ တစ်ဖွဲ့တည်း ပြန်ဖြစ်ရန် စားပွဲဝိုင်းတွင် စကားပြောဖို့ရှိကြောင်း NSCN-K/AM ၏ ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်ရေး ကော်မတီဥက္ကဋ္ဌ ဦးချင်းမောင်က CNI သတင်းဋ္ဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “ကျနော်တို့ လက်ရှိအခြေအနေမှာ ကျနော်တို့က သွားနေတယ်၊ သွားနေတယ်ဆိုတာ အဓိကတော့ စားပွဲ ဝိုင်းမှာ စကားပြောဖို့ ကျနော်တို့ သွားနေတယ်၊ မကြာခင် ဖြစ်လာလိမ့်မယ်။ ဖြစ်လာလို့ရှိရင်တော့ ကျနော်တို့ ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် တစ်ဖွဲ့တည်း ပြန်ဖြစ်သွားဖို့ ရှိတယ်ဗျ။ ဒါတော့ မကြာခင်မှာ ကျနော်တို့ စားပွဲဝိုင်းမှာ စကားပြောဖို့ ရှိတယ်”ဟု ပြောသည်။

NSCN-K/NK အဖွဲ့က ခေါင်းဆောင် နီကီဆူမီကို တွေ့ရစဉ်

လက်ရှိတွင် NSCN-K/AM အဖွဲ့က နာဂစာပေနှင့်ယဉ်ကျေးမှုအဖွဲ့၊ ဘာသာရေး အသင်းအဖွဲ့များကနေ NSCN-K/YA အဖွဲ့နှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးရန် ကြိုးပမ်းနေကြောင်း၊ သို့သော် NSCN-K/YA အဖွဲ့က အကြောင်းအမျိုးမျိုးပြ၍ ရှောင်လွဲနေကြောင်း ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၁ ရက်က ထုတ်ပြန်ထားသည်။

NSCN-K/AM နှင့် NSCN-K/YA တို့ နှစ်ဖွဲ့ကွဲနေသည့် ကိစ္စအား နာဂရိုးရာယဥ်ကျေးမှုကော်မတီမှ ဦးဆောင်ပြီး ပေါင်းစပ်ညှိနှိုင်းရေးကော်မတီ တစ်ရပ်ဖွဲ့ကာ ဆောင်ရွက်သွားရန် ရှိကြောင်း၊ ထိုနှစ်ဖွဲ့၏ ကိစ္စကို မိသားစုအရေးဟု မြင်ကြောင်း နာဂဒေသခံတစ်ဦးက CNI သတင်းဋ္ဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “ဒါက ရှင်းရှင်းပြောရင်တော့ မိသားစုပြဿနာပေါ့။ မိသားစုအရေးလို့ပဲ ကျနော်တို့ကတော့ မြင်ပါတယ်။ ဒါကတော့ ခဏလေး စိတ်ကောက်ပြတဲ့ သလောပါပဲ။ မကြာခင် ဒါ ညှိနှိုင်းပေါင်းစပ်ပေးမယ့် အဖွဲ့အစည်းတွေ လည်း ပေါ်လာမှာပါ။ ဆက်ပြီး ဒါ နာဂရိုးရာယဥ်ကျေးမှုကော်မတီကနေ ဦးဆောင်ပြီးမှ ဒါ အရပ်ဖက်အဖွဲ့အစည်း CSO ပေါဗျာ။ CSO အဖွဲ့က ဦးဆောင်ပြီးမှ ဒါ ကော်မတီတစ်ရပ် ဖွဲ့ပြီးမှ ဒါ ပေါင်းစပ်ညှိနှိုင်းရေးကော်မတီ တစ်ရပ် ကို ဖွဲ့ပြီးမှ ဆောင်ရွက်သွားဖို့တော့ ရှိမယ်။ အဓိက,ကတော့ သူတို့က ဘယ်လိုပြောမလဲ နိုင်ငံရေး အမြင်တွေက နည်းနည်း ပထမတော့ ရင်ဘက်ချင်း တူကြသော်ငြားလည်း နေရာလုကြရင်းနဲ့ ရှင်းရှင်းပြောရင်တော့ နိုင်ငံရေး အမြင်တွေက ပြောင်းလဲသွားပြီးမှ နားလည်မှုတွေ လွဲချော်သွားတဲ့ အနေအထား ရှိတာပေါ့ဗျာ။ ပြည်သူအနေနဲ့ ရအောင်တော့ ကြိုးစားရမှာပေါ့ဗျာ။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ သူတို့သည် ပြည်သူကို အမှီပြုပြီးမှ ရှင်သန် နေတဲ့ အဖွဲ့အစည်း ဖြစ်တဲ့အတွက်ကြောင့်မို့လို့ ပြည်သူတွေရဲ့ စကားကို နားထောင်ရမှာပေါ့။ နားမထောင်ရင် တော့ ပြည်သူက ဘယ်လိုမျိုးပုံစံနဲ့ သွားမလဲဆိုတာတော့ ကော်မတီရဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်ပေါ် မူတည်ပြီး လုပ်သွားမှာဖြစ် တယ်”ဟု ပြောသည်။

နာဂဒေသကို တွေ့ရစဉ် 

လက်ရှိ နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသတွင် ယုံးအောင်နှင့် အန်းမိုင် ဦးဆောင်သော အဖွဲ့များကြား ခေါင်းဆောင် မှု အပိုင်းနှင့် အုပ်ချုပ်မှုဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များတွင် အငြင်းပွားနေကြသည်။

ယခုလို အဖွဲ့ကွဲနေသည့်အတွက် နာဂပြည်သူများ အခက်အခဲ အများအပြား ကြုံတွေ့ရကြောင်း၊ ၎င်းတို့ ပေါင်းစပ် ညှိနှိုင်းသွားလျှင် ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်သွားရန် မျှော်လင့်၍ရနိုင်ကြောင်း နာဂဒေသခံတစ်ဦးက CNI သတင်းဋ္ဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “သူ အဖွဲ့နှစ်ဖွဲ့ ကွဲနေကြတဲ့အခါမှာ ဘယ်လိုပြောမလဲ အခွန်တွေ ပေးနေရတဲ့ဟာက နှစ်ဖွဲ့စလုံးကို ပေးနေ ရတဲ့အခါမှာ ဟိုပြည်သူတွေ အတွက်လည်း အခက်အခဲတွေ အများကြီးရှိ ကြုံတွေ့ရတယ်။ တစ်ဖက်ကို ပေးပြန် တော့လည်း နောက်တစ်ဖက်ကလည်း ငါတို့ကို ပေးရမယ်ဆိုတဲ့ လွန်ဆွဲမှုတွေ ရှိနေတဲ့အခါမှာ ရှိနေတဲ့အတွက် ကြောင့်မို့လို့ ပြည်သူတွေမှာလည်း ဆင်းရဲဒုက္ခတွေ ဖြစ်နေတယ်။ အကယ်၍ သူတို့ပေါင်းစပ် ညှိနှိုင်းသွားရင်တော့ ပြည်သူအတွက် ဝမ်းသာစရာ သတင်းတစ်ခု ဖြစ်သလို စီမံဒေသဖွံ့ဖြိုးရေး လုပ်ငန်းကိစ္စတွေက ဒါကိုယ်ပိုင်ရဒေသ အစိုးရအဖွဲ့တွေနဲ့ သို့မဟုတ်လည်း တိုင်းအစိုးရအဖွဲ့တွေလည်းပဲ သိမြင်တယ်။ ဟိုနိုင်ငံရေး စကားဝိုင်းတွေနဲ့ ဆွေး နွေးပြီးမှ အကောင်းဆုံး ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေး လုပ်ငန်းတွေကို ဆောင်ရွက်သွားဖို့တော့ ရှိမယ်လို့တော့ မျှော်လင့်တာပေါ့ ပြည်သူတစ်ယောက်အနေနဲ့”ဟု ပြောသည်။

လက်ရှိ နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသတွင် NSCN-K/YA၊ NSCN-K/AM၊ ENNO/ENDA၊ Naga PDF တို့အပြင် အိန္ဒိယလက်နက်ကိုင်များဖြစ်သည့် NSCN-IM၊ NSCN-Hashi Yansan၊ ZUF နှင့် ကသည်းလက်နက်ကိုင်များ ဖြစ်သည့် PLA၊ ULFA-(I) တို့လှုပ်ရှားလျက်ရှိသည်။