CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၂၈

မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရွေးကောက်ပွဲများတွင် အဓိက အရေးပါသည့် အဖွဲ့အစည်း တစ်ရပ်ဖြစ်သော ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်များကို လွှတ်တော်ကနေ ရွေးချယ်ခန့်အပ်သင့်ကြောင်း နိုင်ငံရေးလေ့လာစောင့်ကြည့်သူများနှင့် နိုင်ငံရေးပါတီများက ထောက်ပြကြသည်။

ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်သည် လွတ်လပ်သော အဖွဲ့အစည်း ဖြစ်ရန်နှင့် လွတ်လပ်သော လူပုဂ္ဂိုလ်များဖြစ်ရန် အရေးကြီးကြောင်း၊ လွတ်လပ်မှသာ ရွေးကောက်ပွဲများ ကျင်းပသည့်အခါ အငြင်းပွားမှုများကို ဘက်မလိုက်ဘဲ ဖြေရှင်းပေးနိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်း၊ တရားမျှတသည့် ရွေးကောက်ပွဲများကို ကျင်းပပေးနိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်း နိုင်ငံရေး ပါတီများက ထောက်ပြကြသည်။

ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်နှင့်ပတ်သက်ပြီး NSPNC နှင့် နိုင်ငံရေးပါတီ အစုအဖွဲ့များ ညှိနှိုင်းသဘောတူထားသည့် အချက် ၄၃ ချက်ရှိကြောင်း ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ(SNDP)မှ တွဲဖက်အတွင်းရေးမှူး ဦးစောသန်းမြင့်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်နဲ့ နိုင်ငံရေးပါတီတွေ တွေ့ဆုံစဉ်

၎င်းက “NSPNC နဲ့ ဦးတို့ နိုင်ငံရေးပါတီ အစုအဖွဲ့က ညှိနှိုင်းသဘောတူထားတာ ရှိပါတယ်။ ကော်မရှင်နဲ့ ပတ်သက် ပြီးတော့ပေါ့နော်။ အဲ့ဒါကတော့ လာမယ့် လွှတ်တော်မှာ အတည်ပြုလိမ့်မယ်လို့ ဦးတော့ ယူဆတယ်ပေါ့နော်။ NSPNC မှာ ဟိုဟာပေါ့ အားလုံး ဆွေးနွေးထားပြီးသား အချက်အလက်တွေပေါ့။ ဥပမာ ပြောရမယ်ဆိုရင် နိုင်ငံ‌ရေး ပါတီ အစုအဖွဲ့နဲ့ တပ်မတော်က NSPNC နဲ့ ညှိနှိုင်းထားတာ အဲ့ဒီ ၄၃ ချက်က သဘောတူထားပြီးသားပေါ့နော်။ မူအားဖြင့် အားလုံး သဘောတူထားတယ်။ အဲ့ဒီဟာကိုတော့ လာမယ့်လွှတ်တော်မှာ အတည်ပြုမယ်ဆိုရင် ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် ခန့်အပ်တဲ့ နေရာမှာလည်း ပုံစံပြောင်းလဲသွားလိမ့်မယ်။ အဲ့ဒီ ၄၃ ချက်ဟာ လာမယ့် လွှတ်တော်မှာကျမှ လွှတ်တော်ရဲ့ နည်းဥပဒေနဲ့အညီ ပြန်လည် သုံးသပ်ပြီးတော့ အတည်ပြုလိမ့်မယ်။ ဖြစ်လာမယ် မဖြစ်လာမယ်ကတော့ လာမယ့် လွှတ်တော်ပေါ်မှာ အများကြီး မူတည်တယ်။ ဒါပေမယ့် ဖြစ်လာမယ်လို့ ထင်ပါ တယ်။ ဘာလို့လဲဆိုရင် အခုတောင် သဘောတူထားတာက နိုင်ငံရေးပါတီ အစုအဖွဲ့ထဲမှာ ပြည်ခိုင်ဖြိုးလည်း ပါ တယ်လေ။ ဦးတို့လည်း ပါတယ်ပေါ့နော်။ နိုင်ငံရေးပါတီ အစုအဖွဲ့အနေနဲ့ နောက်ပြီးတော့ တပ်မတော်ကလည်း သဘောတူထားတယ်။ အဲ့ဒီတော့ အခုလာမယ့် အစိုးရကလည်း ပြည်ခိုင်ဖြိုးနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ ပါတီက ဒါအများဆုံး အနိုင်ရတဲ့ သူတွေလည်း ဖြစ်တယ်ဆိုတော့ သူတို့ကိုယ်တိုင်လည်း ပါတယ် ပါဝင်တယ်၊ တပ်မတော်ကလည်း ထောက်ခံထားတယ်၊ သဘောတူထားတယ်ဆိုတော့။ ဒါဆို ဦးတို့ ၄၃ ချက်ကတော့ လာမယ့် လွှတ်တော်မှာ သက်ဆိုင်ရာ ဒီလာမယ့် လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်တွေက ပြန်လည် ညှိနှိုင်းပြီးတော့ ဥပဒေနည်းဥပဒေနဲ့အညီ ပြန်ပြီးတော့ အတည်ပြုလိမ့်မယ်လို့ ဦးတို့ဒီလိုပဲ ယူဆထားတယ်”ဟု ပြောသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၂၀၂၅ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကို ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာ ၂၈ ရက်မှ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၂၅ ရက်ထိ အပိုင်း(၃) ပိုင်း ခွဲ၍ ကျင်းပပြီးစီးခဲ့ပြီ ဖြစ်သည်။

ထို့နောက် လွှတ်တော်ကို မတ်လတွင် ခေါ်ယူကျင်းပမည်ဖြစ်ပြီး ဧပြီလ၌ အစိုးရသစ် ဖွဲ့စည်းမည်ဖြစ်ကြောင်း ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်က ပြောကြားထားသည်။

ရွေးကောက်ပွဲနှိုးဆော်ချက်ကို တွေ့ရစဉ်

ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ကို လွှတ်တော်ကလည်း မရွေးသင့်ကြောင်း၊ ပြည်သူလူထုက တိုက်ရိုက်ရွေးကောက် တင်မြောက်ခြင်းသည် အကောင်းဆုံးဟု နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူ ဒေါက်တာ‌အောင်မျိုးက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ကို လွှတ်တော်ကလည်း မရွေးသင့်ပါဘူး။ လွှတ်တော်က ရွေးလို့ရှိရင် အာဏာရ ပါတီကပဲ ရွေးတဲ့၊ အများစုကပဲ မဲအများနဲ့ရွေးတဲ့ပုံစံ ဖြစ်မှာစိုးလို့ အကောင်းဆုံးကတော့ လွှတ်တော်က ဒါတွေ ရွေးခွင့်လည်း မရှိဘူး။ လွှတ်တော်က ဥပဒေပြုပေါ့နော်။ အဓိက,ကတော့ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ကို ပြည်သူလူ ထုက တိုက်ရိုက် ရွေးကောက်တင်မြောက်တာ အကောင်းဆုံးဖြစ်မှာ။ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲမှာ မြို့နယ် ကော်မရှင် ဥက္ကဋ္ဌတွေကိုပါ တစ်ခါတည်း ရွေးရမှာပေါ့နော်။ ရွေးတဲ့အခါကြတော့ အဲ့ဒီမှာ ကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌတွေ ရလာမယ်ပေါ့။ တစ်နိုင်ငံလုံးဆိုရင်တော့ ၃၀၀ ပေါ့၊ ထားပါတော့ ၃၀၀ ကျော်ပေါ့။ ရလာတဲ့အခါကြမှ အဲ့ဒီ ကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌတွေက သူက အားလုံး ညီလာခံ လုပ်ရမှာပေါ့နော်။ ညီလာခံလုပ်ပြီးမှ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်ကို ရွေးမယ်၊ ပြီးလို့ရှိရင် တိုင်းဒေသကြီးကို ရွေးမယ်။ မြို့နယ်ဥက္ကဋ္ဌ တချို့က တိုင်းရောက်သွားမယ် ဗဟိုမှာ ပါသွားမယ်ပေါ့နော်။ အဲ့ဒီတော့ ဒီကော်မရှင်ရဲ့ အဖွဲ့ဝင်တွေချည်း ဖြစ်ရမယ်။ ဘယ် နိုင်ငံရေးပါတီဝင်ကိုမှ၊ ဘယ်နိုင်ငံရေး အဖွဲ့အစည်းကိုမှ ဝင်ဖူးသူမဖြစ်ရဘူး”ဟု ပြောသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ကျင်းပပြီးစီးခဲ့သည့် ၂၀၂၅ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ၌ ပြည်ထောင်စုအဆင့်ပါတီ ၆ ပါတီ၊ တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်တစ်ခုအတွင်း ပြိုင်တဲ့ပါတီ ၅၁ ပါတီ စုစုပေါင်း နိုင်ငံရေးပါတီ ၅၇ ပါတီနှင့် တစ်သီးပုဂ္ဂလ ကိုယ်စား လှယ် ၄၈၆၃ ဦး ဝင်ရောက် ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။

သို့သော် ရွေးကောက်ပွဲနှင့် ပတ်သက်ပြီး ကြိုတင်မဲကိစ္စများ၊ မဲပေးပိုင်ခွင့် စာရင်းများ ပြုစုခြင်းနှင့် ထုတ်ပြန်ခြင်း များအပေါ် နိုင်ငံရေးပါတီများက ထောက်ပြ ဝေဖန်မှုများ ရှိနေသည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၂၈

ရပ်ကွက် (သို့မဟုတ်) ကျေးရွာအုပ်စု အုပ်ချုပ်ရေးမှူးများကိုသာ ရွေးကောက်ပွဲနည်းဖြင့် ရွေးချယ်ခန့်အပ် ခြင်း မဟုတ်ဘဲ မြို့နယ်နှင့် ခရိုင်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးများကိုလည်း ထိုနည်းအတိုင်း ရွေးချယ်သင့်ကြောင်း ကရင်အမျိုးသားဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ(KNDP)မှ ဥက္ကဋ္ဌ ဦးမန်းအောင်ပြည်စိုးက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။ 

၎င်းက “အုပ်ချုပ်ရေးမှူးက အခြေခံဥပဒေအရဆိုရင် ခရိုင်အဆင့် မရွေးဘူး၊ ပြည်နယ်အဆင့် ရွေးတယ်။ နောက် ရပ်ကျေးအဆင့် ရွေးတယ်။ မြို့နယ်နဲ့ခရိုင် မရွေးဘူး။ အဲဒါတော့ ကျနော်တို့လည်း စိတ်ဘဝင် မကျဘူးဗျ။ ပြောလည်း ပြောကြတာပဲလေ။ ခရိုင်အဆင့်ရော၊ မြို့နယ်အဆင့်ရော၊ နောက်အောက်ခြေ အဆင့်ရော အကုန်လုံးကို ရွေးကောက်ပွဲနည်းနဲ့ သွားရင်တော့ အကောင်းဆုံးပေါ့။ အဲဒီဟာက ကျနော်တို့ လည်း ဘာကြောင့် ဒီလိုဖြစ်သလဲ။ အခြေခံဥပဒေထဲမှာလည်း ဘာမှ ရွေးကောက်ပွဲနည်းနဲ့ ဆောင်ရွက်ဖို့ ဆိုတာလည်း မရေးထားသည့်အတွက် ကျနော်တို့ လက်လှမ်းသိပ် ခေါင်းမမီဘူး။ သိပ်အတွေး မရောက် ဘူး။ အဲဒီအပိုင်းဟာ ဘာကြောင့် ဒီလိုဖြစ်နေသလဲဆိုတာ၊ ဘာကြောင့် ဒီလိုလုပ်သလဲဆိုတာ ကျနော် လည်း ပြောမတတ်ဘူး။ ရွေးကောက်ပွဲနည်းနဲ့ တောက်လျှောက်ဆိုရင်တော့ အလုပ်ရှုပ်မှာ မို့လို့လား၊ ဒါမှ မဟုတ်ရင်လည်း ကျေးရွာအဆင့်လောက်၊ ရပ်ကွက်အဆင့်လောက်ပဲ ရွေးကောက်ပွဲ လုပ်ရမယ်ဆို အထူးအထွေ မရှိဘူးဆိုတဲ့ အထင်မျိုးလားပေါ့လေ။ အဲဒါလည်း ကျနော် မပြောတတ်ဘူး။ ဖြစ်နိုင်ရင် တော့ ရွေးကောက်ပွဲနည်းနဲ့ ဆိုရင်တော့ အကောင်းဆုံးပဲပေါ့။ အဲဒီလိုတော့ မြင်တယ်” ဟု ပြောသည်။

ရပ်ကွက် သို့မဟုတ် ကျေးရွာအုပ်စု အုပ်ချုပ်ရေးမှူးအဖြစ် ရွေးချယ်ခံရသူသည် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း ခံရသည့်နေ့မှစ၍ တာဝန်ထမ်းဆောင်စဉ် သက်တမ်းအတွင်း ပါတီအဖွဲ့အစည်း၏ ပါတီလုပ်ငန်းများတွင် ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခြင်း မပြုရဟူ၍ ရပ်ကွက် သို့မဟုတ် ကျေးရွာအုပ်စု အုပ်ချုပ်ရေး ဥပဒေပုဒ်မ ၁၀ တွင် ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။

ရပ်ကွက်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးရုံးကို တွေ့ရစဉ်

၂၀၂၅ ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အတွေ့အကြုံအရ မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးတွင် အခြေခံ အကျဆုံးသည် ရပ်ကွက်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးသာ ဖြစ်ကြောင်း၊ နိုင်ငံရေးပါတီနှင့် ကင်းလွတ်ပြီး ဘက် မလိုက်သည့် ရပ်ကွက်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးစနစ်ကို သုံးသပ်ပြင်ဆင်ရန်လိုကြောင်း ဇန်နဝါရီ ၂၅ ရက်တွင် ပြုလုပ်သည့် ရွေးကောက်ပွဲအပိုင်း (၃)၌ ပြည်သူ့ပါတီ (PP) ဥက္ကဋ္ဌ ဦးကိုကိုကြီးက သတင်းမီဒီယာများကို ပြောကြားခဲ့သည်။

၎င်းက “အဲဒီဟာက ဒီရွေးကောက်ပွဲမှာ တော်တော်ထင်ရှားတယ်။ မဲစာရင်းပြုစုတာက စပြီးတော့ ကြိုတင်မဲ ကိစ္စတွေမှာကအစ။ အဲဒီတော့ ရပ်ကွက်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးတွေကို နိုင်ငံရေးပါတီနဲ့ ကင်းလွတ်တဲ့ ရပ်ကွက်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးတွေ ဖြစ်လာအောင် တကယ့်ကို ဘက်မလိုက်တဲ့ ရပ်ကွက် အုပ်ချုပ်ရေးမှူး စနစ် ကို ပြန်ပြီးတော့ သေချာသုံးသပ်ဖို့ ပြင်ဆင်ဖို့ လိုတယ်ဆိုတာဟာ ဒီရွေးကောက်ပွဲ အတွေ့အကြုံအရ ကျနော်တို့ ကိုယ်တိုင် သိလိုက်ရတဲ့ အခြေအနေပဲ။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ ရပ်ကွက် အုပ်ချုပ်ရေးမှူး တွေက ခြိမ်းခြောက်ခံရတာတို့၊ အသတ်ခံရတာတို့ဆိုတော့ လုပ်မယ့်လူ မရှိဘူး။ လုပ်မယ့် လူမရှိတဲ့ အချိန်မှာ ဝင်ပြီး ဆောင်ရွက်တဲ့ လူတွေထဲမှာ မျှမျှတတလုပ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်အချို့ရှိသလို တချို့ဟာတွေက ရွေးကောက်ပွဲ ရလဒ်အပေါ် သက်ရောက်မှုတွေ အများကြီးဖြစ်ခဲ့တယ်။ ဒါကြောင့်မို့လို့ ရပ်ကွက် အုပ်ချုပ် ရေးမှူး စနစ်နဲ့ ပတ်သက်ရင် လေးလေးနက်နက် ပြန်သုံးသပ်ဖို့၊ ပြင်ဆင်ဖို့ လိုတယ်ဆိုတာလည်း ဒါလေး ကို ကျနော်ပြောချင်တယ်” ဟု ပြောသည်။

ထို့ကြောင့် နောင်တက်လာမည့် အစိုးရအဖွဲ့များ အနေဖြင့် အုပ်ချုပ်ရေးမှူးများကို သက်ဆိုင်ရာ အုပ်ချုပ်ရေး အဖွဲ့အစည်းများမှ ဉီးစီးဦးဆောင်ကာ ညွှန်ကြားမှု တိတိကျကျ လုပ်ပေးရန်လိုကြောင်း လီဆူအမျိုးသားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ(ဒူးလေးပါတီ)မှဥက္ကဋ္ဌ ဦးလီပေါ်ရဲ့က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “နောင်လာမယ့် အစိုးရကတော့ အဲဒီအုပ်ချုပ်ရေးမှူးတွေကို သူတို့နဲ့ သက်ဆိုင်တဲ့ အုပ်ချုပ်ရေး အဖွဲ့အစည်းတွေကလည်း အပေါ်ကနေ ညွှန်ကြားမှု၊ ဦးစီးဦးဆောင် ညွှန်ကြားမှု ရှိဖို့တော့ လိုတယ်။ ဒါပေမယ့်လည်း တချို့ အုပ်ချုပ်ရေးမှူးတွေ ကြတော့လည်း မသိလို့ မလုပ်ပေးတာမျိုး ရှိတယ်။ တချို့ကြ တော့လည်း သူတို့ဟာနဲ့သူတို့ ဟိုဟာ လုပ်လိုက်ရင် မှားမလား၊ ဒီဟာလုပ်လိုက်ရင် မှားမလားဆိုတာ မျိုးပေါ့။ အပေါ်ကနဲ့ သူတို့ ဦးစီးဦးဆောင်ပြီး တိတိကျကျ လုပ်ပေးမယ်ဆိုရင်တော့ အဆင်ပြေလိမ့်မယ် လို့ ထင်တာပဲလေ” ဟု ပြောသည်။

အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးမှူးကို တွေ့ရစဉ်

မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရပ်ကွက် သို့မဟုတ် ကျေးရွာအုပ်စု အုပ်ချုပ်ရေး ဥပဒေအရ ရပ်ကွက် သို့မဟုတ် ကျေးရွာ အုပ်စု အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ရွေးချယ်ရာ၌ ဆယ်အိမ်စု တစ်စုစီအလိုက် ကိုယ်စားလှယ်ကို ဦးစွာ ရွေးချယ်ကြရ သည်။

ထိုသို့ ရွေးချယ်ခံရသည့် ပုဂ္ဂိုလ် အသီးသီးတွင် သတ်မှတ် အရည်အချင်းများနှင့် ပြည့်စုံသူများကို ဆယ်အိမ်စု ကိုယ်စားလှယ်များအဖြစ် အမည်စာရင်း ပြုစုရပြီး ၎င်းတို့အနက်မှ ရပ်ကွက် သို့မဟုတ် ကျေးရွာအုပ်စု အုပ်ချုပ်ရေးမှူးအဖြစ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးအပ်ရန် အဆိုပြုလိုသည့် ပုဂ္ဂိုလ်၏ အမည်ကို တင်သွင်းစေသည်။

တင်သွင်းလာသည့် အမည်စာရင်းပါ ပုဂ္ဂိုလ်များကို ဆယ်အိမ်စု ကိုယ်စားလှယ်များက လျှို့ဝှက်ဆန္ဒမဲ ပေး၍ ရွေးချယ်ရကာ မဲအများဆုံး ရရှိသူသည် အရည်အချင်းများနှင့် ပြည့်စုံပါက ရပ်ကွက် သို့မဟုတ် ကျေးရွာအုပ်စု အုပ်ချုပ်ရေးမှူးအဖြစ် ခရိုင်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးက အတည်ပြုချက်ဖြင့် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခံ ရသည်။

၎င်းသည် ပြည်သူ့လွှတ်တော် သက်တမ်းနှင့်အညီဖြစ်ကာ သက်တမ်းသည်လည်း သုံးကြိမ်ထက် မပိုစေ ရဟူ၍ ပုဒ်မ ၉ တွင် ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၂၈

ကယားပြည်နယ်အခြေစိုက် ကရင်နီအမျိုးသားတိုးတက်ရေးပါတီ(KNPP)ဆိုသည့် ကရင်နီလက်နက်ကိုင် အဖွဲ့သည် (၁၅)ကြိမ်မြောက် ကွန်ဂရက်ကို ကျင်းပ၍ ဗဟိုကော်မတီအား ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းလိုက်ကြောင်း ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၂၈ ရက်တွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

အဆိုပါ ဗဟိုကော်မတီတွင် ဥက္ကဋ္ဌ ခူဦးရယ်၊ ဒုဥက္ကဋ္ဌ ခူးထဲဘူး၊ အထွေထွေအတွင်း‌ရေးမှူး အောင်ဆန်းမြင့်၊ အတွင်းရေးမှူး-၁ ပလူးရယ်၊ အတွင်းရေးမှူး-၂ နဲနယ်ပလိုး တို့ကို ရွေးချယ်ခဲ့ကြသည်။

ထို့နောက် ပါတီဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင်ကော်မတီဝင် ၆ ဦး၊ ပါတီဗဟိုကော်မတီဝင် ၇ ဦး၊ အရံဗဟိုကော်မတီဝင် ၁၂ ဦးတို့ကိုလည်း ရွေးချယ်ခဲ့ကြသည်။

KNPP သည် ကယားပြည်နယ်အတွင်းမှာ မြန်မာ့တပ်မတော်နှင့် အစိုးရအဖွဲ့ကို ဖြုတ်ချ၍ လက်နက်ကိုင် တိုက်ခိုက်လျက်ရှိသော အဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၂၈

မြန်မာ-ပါကစ္စတန် နှစ်နိုင်ငံအကြား အာဆီယံ အပါအဝင် ဒေသတွင်းနှင့် နိုင်ငံတကာ စာမျက်နှာများတွင် ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်မှု တိုးမြှင့်ရေး မြန်မာနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဦးသန်းဆွေနှင့် ပါကစ္စတန်ဝန်ကြီးချုပ် မစ္စတာ မိုဟာမက် ရှီဘက် ရှာရစ်ဖ်တို့ တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၂၇ ရက်က ပါကစ္စတန်ဝန်ကြီးချုပ်ရုံး၌ တွေ့ဆုံစဉ် ၎င်းတို့နှစ်ဦး ဆွေးနွေးခဲ့ကြခြင်းဖြစ်သည်။

ထိုသို့ တွေ့ဆုံတွင် မြန်မာ-ပါကစ္စတန် နှစ်နိုင်ငံ ဆက်ဆံရေး တိုးမြှင့်ဆောင်ရွက်ရေး၊ ကဏ္ဍစုံပူးပေါင်း ဆောင်ရွက် မှုများ တိုးမြှင့်ရေး၊ စီးပွားရေး၊ ကုန်သွယ်ရေး၊ စိုက်ပျိုးရေးနှင့် မွေးမြူရေး၊ စွမ်းအင်၊ ခရီးသွားလုပ်ငန်း၊ ယဉ်ကျေးမှု ကဏ္ဍတို့ အပါအဝင် နှစ်နိုင်ငံ အပြန်အလှန် အကျိုးဖြစ်ထွန်းစေမည့် ကဏ္ဍများတွင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု မြှင့်တင်ရေး တို့ကို ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။

ထို့နောက် နှစ်နိုင်ငံအကြား  အာဆီယံ အပါအဝင် ဒေသတွင်းနှင့် နိုင်ငံတကာ စာမျက်နှာများတွင် ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်မှု တိုးမြှင့်ရေး ကိစ္စများကိုလည်း ဆွေးနွေးခဲ့ကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ထုတ်ပြန်ခဲ့ သည်။

နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဦးသန်းဆွေ ဦးဆောင်သည့် မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့သည် ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ၏ ဒုဝန်ကြီးချုပ် နှင့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မစ္စတာ မိုဟာမက် အီရှပ်ဒါး၏ ဖိတ်ကြားချက်အရ ပါကစ္စတန်နိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိနေခြင်း ဖြစ်သည်။

CNI News
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၂၇

ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးထွန်းထွန်းနောင်ကို မူလစစ်ဘက်တာဝန်များ ပြန်လည်ထမ်းဆောင်ခိုင်းပြီး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးဖုန်းမြတ်အား ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ကြောင်း နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေး ကောင်စီက ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၂၇ ရက်တွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

ပြီးခဲ့သည့် ဇန်နဝါရီ ၂၃ ရက်ကလည်း ပြည်ထဲရေးဒုဝန်ကြီး ဗိုလ်ချုပ်အောင်ကျော်ကျော်ကို မူလစစ်ဘက်တာဝန် များ ပြန်လည် ထမ်းဆောင်ခိုင်းပြီး ဒုတိယစစ်ဘက်ဆိုင်ရာလုံခြုံရေးအရာရှိချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မင်းသူကို အစားထိုး ခန့်အပ်ခဲ့သည်။

CNI News

 ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ  ၂၇

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ကျင်းပပြီးစီးသွားသည့် ၂၀၂၅ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ၌ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီများ ရွေးကောက်ပွဲ မှာ ထင်သလောက် အနိုင်မရဘဲ ရှုံးနိမ့်မှုများက ဘာကြောင့်လဲဆိုသည့်အပေါ် အားလုံးက မေးခွန်းထုတ်လျက်ရှိ သည်။

မြန်မာနိုင်ငံ၌ ၂၀၂၅ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကို အပိုင်း(၃)ပိုင်းခွဲ၍ ကျင်းပနေရာ အပိုင်း(၁)ကို ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာ ၂၈ ရက်ကလည်းကောင်း၊ အပိုင်း(၂)အား ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၁၁ ရက်ကလည်းကောင်း၊ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၂၅ ရက်ကလည်းကောင်း ကျင်းပထားပြီးဖြစ်သည်။

လက်ရှိတွင် USDP ပါတီက တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာ အနေဖြင့် အများဆုံး အနိုင်ရထားပြီး တစညပါတီက ဒုတိယ၊ ပအိုဝ်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်၊ နာဂအမျိုးသားပါတီ၊ မွန်ညီညွတ်ရေးပါတီ၊ ရခိုင့်ဦးဆောင်ပါတီတို့က တတိယ အများဆုံး အနိုင်ရထားကြသည်။

ပါတီကြီးများနှင့် ကျန်သည့် ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီများ ယှဥ်ပြိုင်သည့်အခါတွင် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်း များ အနေဖြင့် နိုင်ငံရေးအကြောင်း မသိသူများ ပါနေခြင်းသည် အားနည်းချက်ဖြစ်သည်ဟု ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသား များ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ(SNDP)မှ တွဲဖက်အတွင်းရေးမှူး ဦးစောသန်းမြင့်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

ရခိုင့်ဦးဆောင်ပါတီ(AFP)ဥက္ကဋ္ဌ ဒေါက်တာအေးမောင်ကို တွေ့ရစဉ်

၎င်းက “အဓိက,ကတော့ ပါတီဝင်တွေ စုစည်းနိုင်မှုပေါ့နော်။ နံပါတ် ၁ က ပါတီဝင် သက်တမ်းရဲ့ ပါတီဝင် သက် တမ်းနဲ့လည်းဆိုင်တယ်။ နံပါတ် ၂ က ကိုယ့်ရဲ့ပါတီဝင်တွေ စုစည်းနိုင်မှုပေါ့။ နံပါတ် ၃ ကတော့ ငွေကြေးသုံးတာ သုံးစွဲနိုင်မှုပေါ့။ ဒါတွေနဲ့အဓိက ပတ်သက်တယ်။ ဦးတို့ ဒီကျန်တဲ့ပါတီက ငွေကြေးအင်အား၊ ဓနအင်အား ဟိုဟာ ပေါ့ ကောင်းကောင်း မသုံးနိုင်တာပေါ့နော်။ ဥပမာ လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်လောင်းတွေကို ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်ကနေ သူကမဲဆန္ဒနယ်မြေ ဘယ်လောက်မပြည့်ရင် ပါတီက ဖျက်သိမ်းရမယ်ဆိုတဲ့ အခြေအနေကြတော့ မဲဆန္ဒနယ်မြေ ပြည့်မှီရေးအတွက် အဓိက ကြိုးစားတဲ့နေရာမှာ ကျန်တဲ့ပါတီတွေကတော့ တချို့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်လောင်းတွေဆိုရင် နိုင်ငံရေး ဘာမှသိတဲ့ တက်တဲ့ အနေအထားမရှိပဲနဲ့ ဦးတို့က ဒီကိုယ်စားလှယ် မဟုတ်ပဲနဲ့ပေါ့နော်။ ဟိုဟာပေါ့ မဲဆန္ဒနယ်မြေ ပြည့်မှီနိုင်ရေးအတွက်ကို ဆွဲထည့် ထားတာလည်းရှိတယ်။ လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်အချို့တွေက အရည်အချင်း ပြည့်မှီမှုမရှိဘူး ဒါတွေလည်း ပါတာပေါ့နော်။ အဲ့ဒီအခါ ကြတော့ သူတို့က နိုင်ငံရေးအကြောင်းလည်း မသိဘူး၊ ပါတီဘယ်လို စည်းရုံးရမလဲလည်း မသိဘူး၊ လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်လောင်း တစ်ယောက်ရဲ့ အရည်အချင်းဆိုတာ ဘာတွေလုပ်ပိုင်ခွင့်ရှိတယ်၊ ဘာတွေလုပ်ရမယ်ဆို တာ စသဖြင့်ပေါ့ အဲ့ဒီဟာတွေလည်း သူက အဲ့ဒီဘက်မှာလည်း အားနည်းချက် တချို့ရှိတာပေါ့။ အဲ့ဒါတွေကြောင့် လည်း ပါတီကြီးတွေနဲ့ ကျန်တဲ့ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီတွေ ယှဥ်ပြိုင်တဲ့အခါမှာ ဒီအားနည်းချက်တွေလည်း ရှိတာပေါ့။ ဒါကကြောင့်မို့လို့ လက်လှန်းမှီနိုင်တဲ့ ပါတီကြီးတွေက ပိုပြီးတော့ အားသာချက်ရှိတာပါ”ဟု ပြောသည်။

အဆိုပါ ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပခဲ့ရာတွင် ကြိုတင်မဲဖြင့် USDP အနိုင်ရရှိအောင် သက်ဆိုင်ရာက ဆောင်ရွက်ခဲ့မှုများရှိကြောင်းနှင့် USDP ကို မထောက်ခံသော မဲဆန္ဒရှင်များ မဲထည့်ခွင့်မရအောင်လည်း မဲစာရင်းများ ရှုပ်ထွေးအောင် လုပ်ဆောင်ထားကြောင်း နိုင်ငံရေးပါတီတချို့နှင့် နိုင်ငံရေးလေ့လာစောင့်ကြည့် သူများက ထောက်ပြနေကြသည်။

ယခုကျင်းပခဲ့သည့် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် ပြည်သူများ ထင်ထားသည့်သူများ၊ ထက်ထက်မြက်မြက်နှင့် ပြောနိုင်ဆိုနိုင်သည့်သူများ အနိုင်မရကြခြင်းကို တွေ့ရကြောင်း ကရင်ပြည်သူ့ပါတီဥက္ကဋ္ဌ ဒေါ်နန့်ခင်အေးဦးက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

ဦးကိုကိုကြီး မဲထည့်နေစဉ်

၎င်းက “တချို့မရကြဘူးပေါ့နော်။ အဲ့တာတော့ တွေ့တယ်။ ဘာကြောင့် မရဘူးလဲဆိုတာတော့ တစ်ခါတလေ တော့ အစိုးရကို နည်းနည်း ဆန့်ကျင်တဲ့ သဘောရှိလို့လားတော့ မသိဘူးပေါ့နော်။ ဆရာမတို့ ပါတီဆိုရင်လည်း အခုတိုင်းရင်းသားရေးရာဝန်ကြီး တစ်နေရာပဲ ရတယ်ပေါ့နော်။ PR တော့ မထွက်သေးဘူးပေါ့။ ကြိမ်းသေသွား ပြီပေါ့။ တိုင်းရင်းသားရေးရာတော့။ ဘယ်သူတွေရတယ် ဘယ်သူတွေ မရဘူးဆိုတာတော့ ကိုယ့်မိတ်ဆွတွေပေါ့ ကွာ။ ဥပမာ ဦးအေးမောင်တို့ ရှုံးတာသိတယ်၊ ကိုကိုကြီးတို့ ရှုံးတာသိတယ် အဲ့ဒီလိုလေးတွေတော့ သိတယ်ပေါ့။ လက်ရှိအစိုးရ နောက်တစ်ခါ အစိုးရကနေ အားပေးတဲ့ ပါတီလို့ ထင်ရတဲ့ပါတီ အဲ့ဒီလိုဟာမျိုးတွေကို သူတို့က ပေး လိုက်ကြတာပဲပေါ့နော်။ ပြီးတော့ အခုချိန်မှာလည်း အဖြေတွေက သေသေချာချာ တိတိကျကျ မသိရသေးဘူး။ နိုင်ငံရေးအနေနဲ့ ဘယ်လိုတွေ သွားအုံးမလဲဆိုတာလည်း သေချာတော့ မသိရသေးဘူးပေါ့နော်။ တခြားဟာတွေနဲ့ ပတ်သက်လို့ကတော့ ဒီမိုကရက်တစ် အဖွဲ့တွေ မရကြဘူးဆိုတာ မကြည့်ထားမိဘူးပေါ့။ ဒါပေမယ့် ကိုယ့် အပေါင်း အသင်းတွေတော့ မရကြတာ များတယ်၊ ထင်ထားတဲ့ လူတွေပေါ့ကွာ၊ တကယ်တမ်း ထက်ထက်မြက်မြက်လည်း ရှိတယ်၊ ပြောနိုင်ဆိုနိုင်ရှိတယ် အဲ့ဒီလိုဟာမျိုးတွေ မရကြဘူး။ နောက်နဂိုထဲက အပယ်ခံရတာတို့ဘာတို့ အဲ့ဒါတွေ တော့ ရှိထားတာပေါ့နော်”ဟု ပြောသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ကျင်းပခဲ့သော ၂၀၂၅ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ရလဒ်များအရ တပ်မတော်နှင့် USDP ပါတီသည် လွှတ်တော် နေရာအများစုကို ရရှိထားပြီဖြစ်၍ အထမြောက်သည့် လွှတ်တော်ကို ကျင်းပနိုင်သော အနေအထား သို့ ရောက်နေပြီဖြစ်သည်။

ထို့ပြင် တပ်မတော်သား လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းဖြစ်သည့် အမတ် ၁၆၆ နေရာနှင့် ပေါင်းလိုက်ပါ က USDP ပါတီသည် လက်ရှိတွင် လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်နေရာ ၃၆၀ ကို ရရှိထားပြီး အစိုးရဖွဲ့ရန် လိုအပ်သော အများစု ၂၉၄ နေရာထက် ကျော်လွန်နေပြီလည်း ဖြစ်သည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၂၇

ရွေးကောက်ပွဲအလွန် ပေါ်ပေါက်လာမည့် အရပ်သား အစိုးရသစ် တစ်ရပ်အနေဖြင့် နိုင်ငံတော် ပြုပြင်ပြောင်းလဲ ရေးများ သေချာစွာ လုပ်ပြနိုင်မည်ဆိုပါက နိုင်ငံတကာမှ မထောက်ခံဘူးဆိုတာ ရှိလာမှာ မဟုတ်ဘူးဟု နိုင်ငံရေး လေ့လာသုံးသပ်သူ ဦးထက်အောင်ကျော်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။ 

အာဆီယံအနေဖြင့် ရွေးကောက်ပွဲ စောင့်ကြည့်ရေးအဖွဲ့ ပို့ဆောင်မည် မဟုတ်ကြောင်းကို ရှင်းရှင်း လင်းလင်း ကြိုတင် ပြောကြားခဲ့ကြောင်း၊ ရွေးကောက်ပွဲကိုလည်း အာဆီယံအနေဖြင့် အသိအမှတ် မပြုဘူးဟု မလေးရှားနိုင်ငံ ခြားရေးဝန်ကြီး မိုဟာမက်ဟာဆန်က ဇန်နဝါရီ ၂၀ ရက်တွင် ထုတ်ဖော် ပြောကြားထားသည်။  

တစ်ဖက်တွင်လည်း ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က ရွေးကောက်ပွဲကို နိုင်ငံတကာက အသိအမှတ် ပြုခြင်း၊ မပြုခြင်းကို မိမိ နားမလည်ကြောင်း၊ ပြည်သူလူထု ဆန္ဒမဲ လာရောက်ပေးမှုအပေါ် အသိအမှတ် ပြုသည်ဟု ရွေးကောက်ပွဲအပိုင်း(၃) ကျင်းပခဲ့သည့် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၂၅ ရက်တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။  

ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ကို တွေ့ရစဉ်

နိုင်ငံတကာ၏ အမြင်သည် တက်လာမည့် အစိုးရသစ်၏ လုပ်ကိုင်နိုင်စွမ်း မည်မျှရှိသလဲ အပေါ်မှာသာ မူတည်နေ ကြောင်း၊ တပ်မတော်မှ အလုံးစုံ ချုပ်ကိုင်ထားသည့် အခင်းအကျင်းမှ ရွေးကောက်ခံ အစိုးရဆိုသည့် အခင်းအကျင်း သည် ပို၍ ပျော့ပျော့ပျောင်းပျောင်း ဖြစ်သည်ဟု နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူ ဦးထက်အောင်ကျော်က CNI သတင်း ဌာနသို့ ပြောသည်။ 

၎င်းက “ဆိုတော့ လက်ရှိ အနေအထားကနေမှ တပ်မတော် ၁၀၀ ရာခိုင်းနှုန်းကနေမှ ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် တပ်မတော် ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းကို ပြန်လျော့တယ်ပေါ့လေ။ တပ်မတော်နဲ့ ဟိုဟာဖြစ်တဲ့ ပြည်ခိုင်ဖြိုးပါတီက အများစုနိုင်တယ်ဆိုတော့ အကုန်လုံးက တပ်မတော်လို့တော့ မြင်နေတာပေါ့။ ဒါပေမယ့် ကျနော်က အဲ့တိုင်းတော့ မမြင်ဘူး။ ရွေးကောက်ခံ ဖြစ်သွားတာပေါ့နော်။ သူ့ဟာသူ ဒီဘက်က ပြည်သူလူထု မဲထွက်ပေးတာ နည်းတယ်ဖြစ်စေ၊ ဘာဖြစ်စေ ရွေးကောက်ပွဲက ဘယ်လောက်မဲပေးမှ ဖြစ်တယ်ဆိုပြီးတော့လည်း ပြောထားတာ မဟုတ်တဲ့ အတွက်ကြောင့်မို့လို့ ‌ရွေးကောက်ခံအစိုးရလို့ပဲ ကျနော်တို့က သတ်မှတ်ရမှာပေါ့။ ဒီလိုအစိုးရမျိုးက လက်ရှိ အနေအထားထက် ပို၍ legitimacy အများကြီး ပိုဖြစ်တာပေါ့လေ။ အဲဒီ အချိန်မှာမှ အသစ်ပေါ်ထွက်လာတဲ့ အစိုးရက တကယ့်ကို ပြုပြင် ပြောင်းလဲရေးတွေ လုပ်ပြနိုင်တယ် ဆိုလို့ရှိရင် ခုနက မထောက်ခံပါဘူးဆိုတဲ့ နိုင်ငံတွေကလည်း ပြောင်းသွားမှာပါ၊ ထောက်ခံသွားမှာပါ။ ဒီလိုပါပဲ ၂၀၁၀ တုန်းကလည်း ဒီလိုပဲဖြစ်ခဲ့တာပဲ။ လာမယ့်အစိုးရရဲ့ လုပ်ကိုင်ဆောင်ရွက်မှု ဘယ်လောက်ထိ လုပ်ကိုင်နိုင်စွမ်းရှိသလဲ၊ ဘယ်လောက်ထိ နိုင်ငံရေးစေတနာ ဘယ်လောက်ထိရှိသလဲ အပေါ်မှာ မူတည်ပြီးတော့မှ ကျန်တာတွေက အကုန် ဖြစ်သွားမှာပေါ့လေ” ဟု ပြောသည်။ 

ထို့ပြင် နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေးနှင့် ပတ်သက်၍ မိမိတို့နိုင်ငံသည် အဆိုးဆုံး အခြေအနေများကို ကျော်ဖြတ်ခဲ့ ပြီဖြစ်၍ ယခုထက်ပို၍ သန်းခေါင်ထက် ညနက်စရာ မရှိတော့ကြောင်း ဦးထက်အောင်ကျော်မှ ဆက်ပြောသည်။ 

ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ကို တွေ့ရစဉ်

၎င်းက “ကျနော့် အမြင်ကတော့ နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေးမှာ ပြောရမယ်ဆိုလို့ရှိရင်တော့ သန်းခေါင်ထက် ညမနက် ဘူးပေါ့ဗျာ။ အဆိုးဆုံး အခြေအနေကို ကျော်ဖြတ်ခဲ့ပြီလို့ ပြောလို့ရတယ်။ အခုလိုမျိုး ရွေးကောက်ခံအစိုးရ ဖြစ်လာ လို့ရှိရင် ပိုပြီးတော့မှ အရွေ့တစ်ခု ပိုကောင်းလာလိမ့်မယ်။ အဲဒီထဲမှာမှ ထွက်ပေါ်လာတဲ့ အစိုးရက တော်တော့်ကို ပါးပါးနပ်နပ်နဲ့ ကိုင်တွယ်တတ်ပြီးတော့ တကယ် ပြုပြုင်ပြောင်းလဲရေးတွေ လုပ်ပြနိုင်တဲ့ ဆိုလို့ရှိရင် အရုဏ်ဦး ရောင်ခြည်ကတော့ ထွက်လာမှာပါ။ ဒါကတော့ မျှော်လင့်လို့ရပါတယ်” ဟု ပြောသည်။

ရွေးကောက်ပွဲအလွန် အစိုးရဖွဲ့ပြီးသွားလျှင် နိုင်ငံတကာ၌ တစ်စုံတစ်ရာ တရားဝင်မှု ရသွားနိုင်ကြောင်း၊ သို့ပေမယ့် လည်း ပြည်တွင်းပြဿနာများကို မဖြေရှင်းနိုင်သရွေ့ ထွက်ပေါက်ရှိမှာ မဟုတ်ဘူးဟု တရုတ်-မြန်မာအရေး လေ့လာသုံးသပ်သူ ဒေါက်တာလှကျော်ဇောက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။ 

၎င်းက “အစိုးရဖွဲ့ပြီးသွားလို့ရှိရင်တော့ နိုင်ငံတကာမှာ တစ်စုံတစ်ရာ တရားဝင်မှုတော့ ရသွားတာပေါ့ဗျာ။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့  (De facto Government) လို့ခေါ်တာပေါ့။ တကယ့် အခိုင်အမာ အုပ်ချုပ်နေတဲ့ အစိုးရ တစ်ရပ်တော့ ရောက်သွားမှာပေါ့။ ဒါပေမယ့် အခုစစ်တပ်က တွေ့ကြုံနေရတဲ့ အကျပ်အတည်းတွေ ကျော်နိုင်ဖို့ ကတော့ သိပ်မလွယ်ဘူးဗျ။ သူနိုင်ငံတကာမှာ တစ်စုံတစ်ရာ ဟိုဒင်း ရအောင်ရ‌နိုင်တာပေါ့။ မလေးရှားက နိုင်ငံခြား ရေးဝန်ကြီးလား မသိဘူး။ ရွေးကောက်ပွဲကို အသိအမှတ် မပြုဘူးလို့ ပြောတာပဲ။ ဘယ်လိုပဲဖြစ်ဖြစ် အစိုးရသစ် တစ်ရပ်တော့ ပေါ်လာမှာပေါ့နော်။ နိုင်ငံတကာမှတော့ တစ်စုံတစ်ရာ အသိအမှတ်ပြုတာတော့ ခံရကောင်းခံ ရနိုင် တယ်။ ဒါပေမယ့် ပြည်တွင်းက ပြဿနာတွေကို သူမဖြေရှင်းနိုင်သရွေ့ သူ့အတွက် ထွက်ပေါက်မရှိပါဘူး။ ကျမတို့ ကတော်လှန်ရေးက ဆက်ပြီးတေ့ာ သွားစရာရှိတာ သွားရလိမ့်မယ်ထင်တယ်။ သူ့အတွက် ထွက်ပေါက်ရှိစရာ အကြောင်းမရှိဘူးဗျ။ သံခင်းတမန်ခင်း အနေနဲ့တော့ တစ်စုံတစ်ရာ အသက်ရှုပေါက် ချောင်ကောင်း ချောင်နိုင်တာ ပေါ့ဗျာ” ဟု ပြောသည်။ 

လက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကို ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာ ၂၈ ရက်နေ့မှ စတင်ကာ အပိုင်း (၃) ပိုင်းခွဲ၍ ကျင်းပခဲ့ရာ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၂၅ ရက်တွင် အောင်မြင်စွာ ကျင်းပပြီးစီးခဲ့ပြီ ဖြစ်သည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၂၇

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ကျင်းပပြီးစီးခဲ့သည့် ရွေးကောက်ပွဲမှတဆင့် နိုင်ငံရေး အခြေအနေ တည်ငြိမ်မှုအား အတူတကွ ထိန်းသိမ်းနိုင်ကြရန် ထောက်ခံကြောင်း တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ Mr. Guo Jiakun က ပြောသည်။

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၂၅ ရက်က မြန်မာနိုင်ငံအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲနှင့် ပတ်သက်၍ The Chinese Global Program Center of China Media Group ၏ သတင်းထောက်က မေးမြန်းစဉ် ၎င်းက အထက်ပါအတိုင်း ပြန် လည် ဖြေကြားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

Mr. Guo Jiakun က “ တရုတ်နိုင်ငံမှ ငြိမ်းချမ်းစွာ အတူယှဉ်တွဲနေထိုင်‌ရေးမူကြီး (၅) ရပ်အား အစဉ်အမြဲ ခိုင်မာစွာ လိုက်နာကျင့်သုံးလျက်ရှိကြောင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်တွင်းရေးရာများတွင် ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်း မပြုကြောင်း၊ မိမိတို့သည် အိမ်နီးချင်းကောင်း အနေဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံဘက် အသီးသီးက ရွေးကောက်ပွဲမှတဆင့် ပိုမိုကျယ်ပြန့် ခိုင်မာ တည်တံ့သော ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် ပြန်လည်သင့်မြတ်ရေးအား အကောင်အထည်ဖော်၍ အခြေအနေ အမြန်ဆုံး ပြန်လည်ကောင်းမွန်လာပြီး နိုင်ငံရေး အခြေအနေ တည်ငြိမ်မှုအား အတူတကွ ထိန်းသိမ်းနိုင်ကြရန် ထောက်ခံပါ ကြောင်း၊ တရုတ်နိုင်ငံသည် နိုင်ငံတကာ အဖွဲ့အစည်းများနှင့်အတူ မြန်မာပြည်သူများ၏ ရွေးချယ်မှုကို လေးစား လျက်ရှိပါကြောင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ငြိမ်းချမ်းမှု၊ တည်ငြိမ်မှုနှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု ပြန်လည်ရရှိရေးအတွက် အပြု သဘော ဆောင်သော အကူအညီများအား ဆက်လက် ပေးအပ်သွားမည်”ဟု ပြောသည်။

ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ကို တွေ့ရစဉ်

မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရွေးကောက်ပွဲကို တရုတ်၊ ရုရှား၊ အိန္ဒိယ၊ အာဆီယံဆိုင်ရာနိုင်ငံများနှင့် နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းများ မှ ကိုယ်စားလှယ်များ စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးခဲ့ကြကြောင်း၊ ရွေးကောက်ပွဲ လုပ်ငန်းစဉ်သည် တည်ငြိမ်၊ စနစ်တကျ ဖြစ်ခဲ့ပြီး မဲဆန္ဒရှင်များက တက်ကြွစွာ ပါဝင်မဲပေးခဲ့ကြကြောင်း၊ ၎င်းကိစ္စနှင့်စပ်လျဉ်း၍ တရုတ်နိုင်ငံမှ ဂုဏ်ပြု ကြောင်း ၎င်းက ပြောသည်။

တရုတ်နိုင်ငံအနေဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံနှင့်အတူ နှစ်နိုင်ငံ ဘက်စုံမဟာဗျူဟာမြောက် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအား အစဉ်အမြဲ နက်ရှိုင်းစွာ အကောင်အထည် ဖော်သွားမည်ဟု တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ Mr. Guo Jiakun က ပြောသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၂၀၂၅ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကို ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာ ၂၈ ရက်က အပိုင်း(၁)ကိုလည်းကောင်း၊ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၁၁ ရက်က အပိုင်း(၂)ကိုလည်းကောင်း၊ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ  ၂၅ ရက်က အပိုင်း(၃)ကို လည်းကောင်း ကျင်းပခဲ့သည်။

ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ကို တွေ့ရစဉ်

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ကျင်းပသည့် ရွေးကောက်ပွဲ၌ ပြည်ထောင်စုအဆင့်ပါတီ ၆ ပါတီ၊ တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်တစ်ခုအတွင်း ပြိုင်တဲ့ပါတီ ၅၁ ပါတီ စုစုပေါင်း နိုင်ငံရေးပါတီ ၅၇ ပါတီနှင့် တစ်သီးပုဂ္ဂလ ကိုယ်စား လှယ် ၄၈၆၃ ဦး ဝင်ရောက် ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။

ထို့နောက် အနိုင်ရရှိသည့် ပါတီကို နိုင်ငံတော်အာဏာ လွှဲပြောင်းပေးမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ ယခု ရွေးကောက်ပွဲသည် နိုင်ငံ၏ အလှည့်အပြောင်းတစ်ခုဖြစ်ကြောင်း၊ မတ်လတွင် လွှတ်တော်ခေါ်၍ ဧပြီလ၌ အစိုးရသစ် ဖွဲ့စည်းမည် ဖြစ်ကြောင်း၊ လာမည့်အစိုးရသည် ပေါင်းစပ်ညှိနှိုင်းမှု အားကောင်းသော အစိုးရတစ်ရပ် ပေါ်လာမည်ဖြစ်ကြောင်း ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်က ပြောသည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၂၇

၂၀၂၅ ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပပြီးနောက် ထွက်ပေါ်လာမည့် အစိုးရဖွဲ့အတွင်း ဒုတိယသမ္မတ (၂) နေရာအတွက် မည်သည့် တိုင်းရင်းသားပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်လာနိုင်သလဲ ဆိုသည့်အပေါ် စစ်ရေးနှင့် နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များကြား သုံးသပ်မှုများ ရှိနေကြသည်။

ဦးသိန်းစိန် လက်ထက်က စတင်ကာ အစိုးရအဖွဲ့၏ အစဉ်အလာအရ အမျိုးသားလွှတ်တော်မှ အမည်တင်သွင်း သည့် သမ္မတလောင်းသည် တိုင်းရင်းသားလူမျိုးဖြစ်ကာ ဒုတိယသမ္မတ (၂)အဖြစ် တာဝန်ယူသော အစဉ်အလာ တစ်ရပ်ရှိခဲ့သည်။

ထို့ကြောင့် ယခုရွေးကောက်ပွဲပြီး ပေါ်ထွက်လာမည့် အစိုးရအဖွဲ့၌ ဒုတိယသမ္မတ(၂) နေရာအတွက် ရခိုင် တိုင်းရင်း သားဘက်ကို အလှည့်ပေးနိုင်ကာ ရခိုင့်ဦးဆောင်ပါတီ(AFP)ဥက္ကဋ္ဌ ‌ဒေါက်တာအေးမောင် ဖြစ်နိုင်ကြောင်း NCA ထိုးထားသည့် ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေး အဖွဲ့ချုပ် (PNLO-NCA/S) မှ ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်မှူးကြီးခွန်ဥက္ကာက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “ဒီတစ် batch ကျတော့ အားလုံးတွက်ထားတာက ရခိုင်အလှည့်လို့ တွက်ထားကြတာ။ ရခိုင်ကို အလှည့် ပေးလိမ့်မယ်လို့ တွက်ထားတော့ လောလောဆယ်တော့ ဒေါက်တာအေးမောင်ကတော့ ထင်ကြေးပေးတာပေါ့။ သို့သော် သူက အရွေးမခံရဘူး။ ဒါပေမယ့် သမ္မတဖြစ်မယ့်လူက အရွေးခံဖို့ မလိုပါဘူး။ အရွေးခံရတဲ့ လွှတ်တော် အမတ် မဖြစ်လည်းရတာပဲ။ အဓိကကြတော့ အမျိုးသားလွှတ်တော်ကနေ အဆိုပြုဖို့ပဲလိုတာကို။ သမ္မတလောင်း ၃ ယောက်မှာ ပြည်သူ့လွှတ်တော်က တစ်ယောက် အဆိုပြုတယ်၊ အမျိုးသားလွှတ်တော်က တစ်ယောက် အဆိုပြု တယ်၊ တပ်မတော်က တစ်ယောက် အဆိုပြုတယ်။ အဲဒီ ၃ ယောက် တန်းစီရင် ပြည်သူ့လွှတ်တော်က အဆိုပြုတဲ့ လူက သမ္မတကြီးဖြစ်တယ်။ စစ်တပ်က အဆိုပြုတဲ့လူက ဒုတိယသမ္မတ (၁) ဖြစ်တယ်၊ နောက်ပြီးတော့ အမျိုး သား လွှတ်တော်က အဆိုပြုတဲ့ တိုင်းရင်းသားက ဒုတိယသမ္မတ (၂) ဖြစ်တာပေါ့။ အဲဒီအစဉ်အလာအတိုင်း မပြတ် ဘူး သွားမယ်ဆိုရင်တော့ အမျိုးသားလွှတ်တော်က အဆိုပြုတဲ့လူက လွှတ်တော်အမတ် မဖြစ်လည်းရတယ်၊ ဖြစ် လည်း ရတယ်။ မဖြစ်တဲ့လူ ပြောမယ်ဆိုရင်တော့ ဒေါက်တာအေးမောင်ကို အမျိုးသားလွှတ်တော်က အဆိုပြု မလားပေါ့လေ။ တိုင်းရင်းသားထဲက ဖြစ်ဖို့လိုတယ်။ ရှမ်းကတော့ ပြီးသွားပြီဆိုတော့ မဖြစ်တော့ဘူး။ ချင်းကလည်း ဖြစ်ပြီးပြီဆိုတော့ အလှည့်နဲ့ ပေးသွားမယ့် သဘောရှိတယ် အဲဒါတော့” ဟု ပြောသည်။

ရခိုင့်ဦးဆောင်ပါတီ(AFP)ဥက္ကဋ္ဌ ဒေါက်တာအေးမောင်ကို တွေ့ရစဉ်

ထို့ပြင် လက်ရှိတွင် တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားနေသည့် ကချင်ပြည်နယ်ဘက်ကို စည်းရုံးရန် လိုသည်ဟု ယူဆပါက ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ(USDP)ကနေ ကချင်ပြည်နယ်တွင် မဲအများဆုံးရသူ အနိုင်ယူစနစ် (FPTP)ဖြင့် အမျိုးသားလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်လောင်းအဖြစ် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည့်  ဒေါ်ဒွဲဘူသည်လည်း ဒုတိယသမ္မတ ဖြစ်လာနိုင်ကြောင်း ၎င်းက ဆက်ပြောသည်။

ဗိုလ်မှူးကြီးခွန်ဥက္ကာက “ကချင်လည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ဘာလို့ဆို မရဖူးသေးဘူးဆို ဖြစ်နိုင်တာပေါ့။ လောလော ဆယ် ကချင်ကိုလည်း စည်းရုံးဖို့ လိုတယ်ဆိုရင်တော့ ဒေါ်ဒွဲဘူတို့လည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ အဓိက,ကတော့ လွှတ်တော် ခေါ်ပြီးတဲ့အချိန်မှာ အမျိုးသားလွှတ်တော်ရဲ့ ဥက္ကဋ္ဌက ဘယ်သူ ဖြစ်မလဲပေါ့။ အမျိုးသားလွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌနဲ့ အမျိုးသားလွှတ်တော် အမတ်တွေက အဆိုပြုရမှာပေါ့။ အဲဒီအပေါ်မှာ ကချင်ဘက်ကို အသာပေး မယ်ဆို လည်း ကချင်ပေါ့။ ကချင်၊ ရခိုင်ပေါ့။ အခုမရသေးတာက ကချင်၊ ရခိုင်၊ ကရင်နီ၊ ကရင် မရသေးဘူးကို မွန်ပေါ့။ ဒါပေမယ့် အဲဒီအထဲမှာ အားလုံးလိုက်ကြည့်ရင် ဒုတိယသမ္မတ နေရာလောက် လောက်လောက်လားလား အဆိုပြု နိုင်လောက်အောင်က မရှိသေးဘူးလို့ တွေ့နေရတယ်။ နည်းနည်း လူသိများတဲ့ ခေါင်းဆောင်ပေါ့။ အဲဒါကြောင့် ကချင်လည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ရခိုင်လည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ အလားအလာပေါ့လေ”ဟု ပြောသည်။

ဒေါ်ဒွဲဘူသည် ကချင်ပြည်နယ်ပြည်သူ့ပါတီ(KSPP)တွင် ဒုဥက္ကဋ္ဌဖြစ်ပြီး နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ(နစက) တွင် အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ခန့်အပ်ခံရချိန်နောက်ပိုင်း ပါတီကနေ နုတ်ထွက်ပြီး ၂၀၂၅ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ၌ USDP ကိုယ်စားပြု အမျိုးသားလွှတ်တော်ကနေ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင် အနိုင်ရထားသူဖြစ်သည်။

၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ ၆၃ တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတ သို့မဟုတ် ဒုတိယသမ္မတများသည် လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်ဖြစ်လျှင် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် အဖြစ်မှလည်းကောင်း၊ နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းဖြစ်လျှင် နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်း အဖြစ်မှလည်းကောင်း နိုင်ငံတော်သမ္မတ သို့မဟုတ် ဒုတိယသမ္မတများအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက် ခြင်းခံရသည့် နေ့မှစ၍ နှုတ်ထွက်ပြီး သို့မဟုတ် အငြိမ်းစားယူပြီး ဖြစ်သည်ဟု မှတ်ယူရမည်ဟူ၍ ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။

ဒေါ်ဒွဲဘူကို တွေ့ရစဉ် 

ထို့ကြောင့် လက်ရှိ ကျင်းပပြီးစီးခဲ့သည့် ရွေးကောက်ပွဲအတွင်း အနိုင်မရရှိခဲ့သည့် လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ် လောင်းများထဲမှလည်း သမ္မတအဖြစ် အမည်စာရင်း တင်သွင်းခံရခွင့်ရှိပြီး ဒုတိယသမ္မတ ဖြစ်လာနိုင်သည့် သဘော ဖြစ်သည်။

ထိုသို့ တိုင်းရင်းသား လူပုဂ္ဂိုလ် တစ်ဦးဦးအား ဒုတိယသမ္မတရာထူး ပေးခဲ့ပါက ၎င်းဒေသရှိ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်နှင့် အစိုးရ၊ တပ်မတော်အကြား ထူးခြားမှု ရှိလာမည်ဟု မထင်ကြောင်း ကရင်အမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ(KNDP)မှ ဥက္ကဋ္ဌ ဦးမန်းအောင်ပြည်စိုးက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။ 

၎င်းက “NLD လက်ထက်တုန်းကဆိုရင် ဒုသမ္မတတော့ မဟုတ်ဘူးပေါ့။ လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ မန်းဝင်းခိုင်သန်းရှိတယ်။ နောက် ဒုသမ္မတက ချင်းလူမျိုး။ ဟိုးဘက် ဦးသိန်းစိန် လက်ထက်တုန်းကဆိုရင် စိုင်းမောက်ခမ်း။ ဆိုတော့ ချင်းတို့၊ ရှမ်းတို့၊ ကရင်တို့တော့ နည်းနည်းလေး ပြီးပြီပေါ့။ အခုပြောရမယ်ဆိုရင် ကျန်တာ မွန်တို့၊ ရခိုင်တို့ပဲ ကျန်တယ်။ မွန်တို့၊ ရခိုင်တို့ကလည်း နာမည်ကြီးတဲ့လူ ထည်ထည်ဝင်ဝင်ရှိတဲ့လူ ကျနော်တော့ မသိဘူး။ ကျနော်တို့ ကရင် ဘက်ကတော့ နည်းနည်းလေးလေး ထည်ထည်ဝင်ဝင်ရှိတဲ့လူ ကျနော်မတွေ့ဘူး။ ကျနော့် စိတ်ထင်တော့ ထူးထူး ခြားခြားတော့ရှိမှာ မဟုတ်ဘူး။ ရိုးရိုးသားသား ကျနော့် အမြင်ပေါ့လေ။ ကိုယ့်တိုင်းရင်းသား တစ်ယောက်က ဒုသမ္မတ ဖြစ်သွားလို့ တပ်မတော်နဲ့ အစိုးရနဲ့ ဒီဘက်က တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်တွေနဲ့ ပြေလည်မယ်၊ မပြေ လည်ဘူး ဆိုတာတော့ ထူးထူးခြားခြား ဒီလောက် ပြောဆိုလို့မရဘူး။ ကျနော် ထင်တာတော့ ဒီလောက် ထူးထူး ခြားခြား ဖြစ်လာမှု မရှိဘူးထင်တယ် အဲဒီအပိုင်းလောက်နဲ့တော့” ဟု ပြောသည်။

လက်ရှိတွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သည် ရွေးကောက်ပွဲပြီးနောက် သမ္မတဖြစ်လာနိုင်သည်ဟု နိုင်ငံတကာ အသိုင်းအဝိုင်းသာမက ပြည်တွင်းမှ စစ်ရေး၊ နိုင်ငံရေးလေ့လာသူများက ထင်ကြေးပေးထား ကြသည်။

ထို့ပြင် တက်လာမည့် အစိုးရသစ်သည် တပ်မတော်ကိုယ်တိုင် ကြီးစိုးဦးစီးသည့် အစိုးရဖြစ်မည်ဟုလည်း ၎င်းတို့က သုံးသပ်နေကြသည်။