CNI News
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၂၃

နိုင်ငံလုံခြုံရေးနှင့်အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဒုဥက္ကဋ္ဌ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးစိုးဝင်းနှင့် ထိုင်းဘုရင့်ကြည်းတပ် ဦးစီးချုပ်ရုံး၊ Army Operation Center၊ Neighboring Countries Coordination Center(NCCC)ဌာန၏ အကြီးအကဲ General Direk Bongkarn တို့ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၂၂ ရက်က နေပြည်တော်မှာ တွေ့ဆုံဆွေးနွေး ကြသည်။

ထိုသို့ တွေ့ဆုံရာတွင် နှစ်နိုင်ငံ ကုန်သွယ်မှု၊ ကုန်စည်စီးဆင်းမှုများ ပြန်လည် ကောင်းမွန်ရေးအတွက် နယ်စပ် ဒေသ တည်ငြိမ်အေးချမ်းရေးကို နှစ်နိုင်ငံအစိုးရနှင့် တပ်မတော်နှစ်ရပ်အကြား ပူးပေါင်း၍ ထိန်းသိမ်း ဆောင်ရွက် သွားနိုင်မည့် အခြေအနေများနှင့် နယ်စပ်ဒေသများတွင် တရားမဝင် ကုန်သွယ်မှုများနှင့် တရားမဝင် လုပ်ငန်းများ လုပ်ကိုင်မှု မရှိစေရေး ထိန်းသိမ်းဆောင်ရွက်သွားရန် လိုအပ်သည့် အခြေအနေများကို ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။

မြန်မာနိုင်ငံ အစိုးရအနေဖြင့် အွန်လိုင်းလိမ်လည် လောင်းကစားမှုများ တစ်ကျော့ပြန် မပေါ်ပေါက်လာစေရေးနှင့် မူးယစ်ဆေးဝါး တိုက်ဖျက်ရေး လုပ်ငန်းစဉ်များကို အမျိုးသားရေး တာဝန်တစ်ရပ်အဖြစ် ခံယူ၍ အင်တိုက်အား တိုက်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည့် အခြေအနေများနှင့် နှစ်နိုင်ငံ သတင်းအချက်အလက်များ ဖလှယ်ခြင်းများ အပါအဝင် ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်မှုများကို တိုးမြှင့်ဆောင်ရွက်သွားနိုင်မည့် အခြေအနေများကိုလည်း ဆွေးနွေးခဲ့ ကြောင်း သိရသည်။

ထို့ပြင် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၂၀၂၅ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း(၁)နှင့် အပိုင်း(၂)ကို အောင်မြင်စွာ ကျင်းပပြီးစီးခဲ့ သည့် အခြေအနေများနှင့် လာမည့် ဇန်နဝါရီ ၂၅ ရက်နေ့၌ အပိုင်း(၃)ကို ဆက်လက် ကျင်းပသွားမည်ဖြစ်သည့် အခြေအနေများကိုလည်း ဆွေးနွေးခဲ့ကြောင်း နေပြည်တော်ဘက်က သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၂၂

ထိုင်းနိုင်ငံအတွင်းရှိ မြန်မာရွှေ့ပြောင်း အလုပ်သမားများနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံသားများ၏ ပဋိပက္ခ ကိစ္စရပ်များ အား အခြေပြုပြီး  မြန်မာရွှေ့ပြောင်း အလုပ်သမားများအပေါ်  ၎င်းတို့၏ နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ အသုံးချမှုများ ရှိနေသည်ဟု ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားရေးဆောင်ရွက်သူ ဦးမင်းဦးက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။ 

ထိုင်းနိုင်ငံတွင် မြန်မာလုပ်သားတချို့နှင့် ထိုင်းလူငယ်တချို့ ခိုက်ရန်ဖြစ်ပွားသည့် ကိစ္စရပ်များသည် ဆက်တိုက်ဆိုသလို ဖြစ်ပွားခဲ့ကြောင်း၊ ပြီးခဲ့သည့် ရက်ပိုင်း၌ ထိုင်းနိုင်ငံအတွင်း တရားမဝင် နိုင်ငံခြား သား အလုပ်သမားများအား စစ်ဆေးပြီး ပြတ်သားစွာ အရေးယူသွားမည်ဟု ထိုင်းနိုင်ငံ အလုပ်အကိုင် ခန့်ထားရေး ဦးစီးဌာနမှ ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်ဟု သိရသည်။ 

ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ရွေးကောက်ခံ ပါတီအချို့သည် ထိုပဋိပက္ခ ဖြစ်စဥ်များအပေါ် အခြေပြုပြီး အခွင့်အရေး တစ်ခုအနေဖြင့် ရသည့်နည်းလမ်းကနေ နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာအသုံးချမှု လုပ်ဆောင်နေသည့် သဘောမျိုး တွေ့ရသည်ဟု ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားရေးဆောင်ရွက်သူ ဦးမင်းဦးက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “ဒီကိစ္စပေါ် မူတည်ပြီးတော့ တခြားသော နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ အသုံးချမှုတွေ ဒါမျိုးတွေလည်း ဖြစ် လာနိုင်တယ်။ အခုဟာက အဲဒီ ချက်ချင်း လက်ငင်းဖြစ်လိုက်တဲ့ ကိစ္စကနေ စပြီးတော့ နေ့တိုင်းလိုလိုပဲ မြန်မာနဲ့ထိုင်းနဲ့ကြားက ပဋိပက္ခတွေ၊ ဖမ်းဆီးမှုတွေ ဒီကြားထဲ ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမား အချို့ပေါ့နော် ဆိုးတဲ့ ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားတွေ ကျူးလွန်မှုတွေဟာ တစ်နေ့တခြားကို ပိုပြီးတော့ များလာတာကို တွေ့မြင်ရတယ်။ အဲဒီအပေါ် မူတည်ပြီးတော့ ခုနက ရွေးကောက်ပွဲမှာ ရွေးကောက်ခံတဲ့ ပါတီဝင်တွေ တချို့တွေက ပါတီတချို့ကပေါ့။ ဒီကိစ္စကို သူတို့ရဲ့ ကမ်ပိန်းတွေမှာ ထည့်ပြီးတော့ အသုံးချတာပေါ့။ အခုသူတို့ရဲ့ ဆိုရှယ်မီဒီယာတွေမှာ အဲ့သလိုပဲ ကြော်ငြာနေတာမျိုးတွေ တွေ့တယ်။ သူတို့က ဒီ issue ကို သူတို့ရဲ့ ပါတီလမ်းစဉ်မူဝါဒထဲမှာ တစ်ခုအဖြစ်နဲ့ ထည့်သွင်းပြီးတော့ သူတို့က ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ဟာတွေ အခုလို ပြဿနာတွေ ကိစ္စတွေ၊ ဒါမျိုးတွေကို အမျိုးသားလုံခြုံရေး မထိခိုက်အောင် လို့ ဒီလိုမျိုးလုပ်နေတယ် ဘာညာပေါ့ဗျာ။ အဲဒါတွေကို သူတို့ကမ်ပိန်းတွေမှာ ထည့်လာနေတာတွေ တွေ့ ရတယ်။ အဲဒါကြောင့်မို့လို့ ဒီဟာတွေမှာတော့ဖြင့် ပြန်လည် အသုံးချခံနေရတာ ဒါမျိူးလုပ်တဲ့အခါကျ တော့ ထိုင်းနိုင်ငံသူ နိုင်ငံသားတွေ အနေနဲ့ ရွှေ့ပြောင်း မြန်မာတွေ အပေါ်ကို အထင်အမြင်အားဖြင့် လွဲ စေတာပေါ့ဗျာ။ နောက်ပြီးတော့ သတိထားစေတာပေါ့ဗျာ။ ဒါမျိုးတွေ ဖြစ်တာပေါ့။  ဒီကြားထဲမှာမှ အထူး သဖြင့်က ရိုးရိုးသားသားနဲ့ နေထိုင်လုပ်ကိုင် စားသောက်နေတဲ့ ရွှေ့ပြောင်း အလုပ်သမားတွေအတွက် နေရေးထိုင်ရေး စားရေးသောက်ရေး အစစအရာရာ အကုန်လုံးကြပ်လာဝာာပေါ့နော်” ဟု ပြောသည်။ 

ထိုင်းအာဏာပိုင်နဲ့ ရွှေ့ပြောင်းများကို တွေ့ရစဉ်

‌မြန်မာရွှေ့ပြောင်း အလုပ်သမားများ အနေဖြင့် ၎င်းတို့နိုင်ငံအတွင်းရှိ နိုင်ငံရေးသမားများ၏ အသုံးချမှုများ ခံခဲ့ရသည်များလည်း ရှိခဲ့ကြောင်း၊ မိမိတို့ နိုင်ငံသားများအနေဖြင့် တစ်ပါးသူ၏ နိုင်ငံရေး၊ လူမျိုးရေး ပဋိပက္ခများတွင် အတတ်နိုင်ဆုံး ရှောင်ကြဥ်နေထိုင်ရန် လွန်စွာ လိုအပ်သည်ဟု ရွှေ့ပြောင်း အလုပ်သမား ရေး ဆောင်ရွက်သူ ဦးအောင်ကျော်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။ 

၎င်းက “ဒါနဲ့ ပတ်သက်လို့ကတော့ ကျနော်လည်း ထိုင်းနိုင်ငံမှာ ဆယ်စုနှစ်နဲ့ချီပြီး နေခဲ့တာဖြစ်တော့ တစ်ကြိမ်တစ်ခါတုန်းကလည်း အဲ့လိုမျိုးတွေ နိုင်ငံရေးသမားတွေရဲ့ အသုံးချမှုတွေ ရွှေ့ပြောင်း အလုပ် သမားတွေ ခံခဲ့ရတယ်ဆိုတာကို ကျနော်တို့ ကြားသိရတယ်။ သို့သော် ကျနော်တို့မှာ သက်သေ အထောက်အထားတော့ မရှိဘူး။ သို့သော် သူတို့ရဲ့ လူအင်အား ရယူလိုမှုနဲ့ လူမှုရေး တစ်စုံတစ်ရာ လက်ဆောင် ဘာညာပေးပြီးတော့မှ အသုံးချတယ်ဆိုတာလည်း ကျနော် ကြားခဲ့ဖူးတယ်။ ဒီတစ်ကြိမ်မှာ လည်း ပြောလို့မရဘူးဗျ။ နိုင်ငံရေးသမားဆိုတာကလည်း သူတို့ရဲ့ ရယူလိုမှု တစ်ခုရှိတာကြောင့် အသုံးပြု တာတို့ အသုံးချတာတို့ ဖြစ်ကောင်း ဖြစ်နိုင်တယ်။ ဒါကြောင့် ကျနော့်အနေနဲ့ ကြိုတင်ပြီး ပြောထားချင် တာကတော့ ကျနော်တို့သည် ကိုယ့်ရဲ့ အိမ်ရှင်နိုင်ငံ မဟုတ်တဲ့ အတွက်ကြောင့် မဲပေးပိုင်ခွင့် အခွင့်အရေး လည်း မရှိဘူး။ ကိုယ်က ဧည့်သည် ဖြစ်တဲ့အတွက်ကြောင့် နိုင်ငံရေး ဆက်ဆံရေးမှာရော၊ လူမျိုးရေး ပဋိပက္ခတွေမှာရော အတတ်နိုင်ဆုံး ရှောင်ကျဉ်ပြီး နေထိုင်ဖို့ လိုအပ်တယ်လို့ပဲ ကျနော့်အနေနဲ့ ပြောချင် ပါတယ်” ဟု ပြောသည်။ 

ဖြူးထိုင်းပါတီ မဲဆွယ်နေစဉ်

ထိုပဋိပက္ခဖြစ်စဥ် အခြေအနေ အရပ်ရပ်ကြားထဲတွင် မြန်မာများ အနေဖြင့် ၎င်းတို့၏ ပတ်ဝန်းကျင်နှင့် ကိုက်ညီမှုရှိအောင် နေထိုင် ဆင်ခြင်သင့်ကြောင်း၊ အစွန်းရောက် အမျိုးသားရေး လှုပ်ရှားနေသည့် ထိုင်း မျိုးချစ်များကလည်း ရှိနေ၍ မြန်မာများ ပါးနပ်စွာ သတိပြု ဆင်ခြင်နေထိုင်ကြရန် လိုအပ်သည်ဟု ထိုင်း ရောက် မြန်မာရွှေ့ပြောင်း အလုပ်သမားရေး ဆောင်ရွက်နေသူများက အကြုံပြုကြသည်။ 

ထိုင်းနိုင်ငံသည် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပမည်ဖြစ်ပြီး နိုင်ငံရေးပါတီများက အနိုင်ရရှိရေး မူဝါဒအမျိုးမျိုးဖြင့် မဲဆွယ် စည်းရုံးနေကြသလို ဗိုလ်နှုတ်ခမ်းမွှေးဆိုသော အမျိုးသားရေး သမားများကလည်း မြန်မာရွှေ့ပြောင်းများအပေါ် အာရုံစိုက်လျက်ရှိကြောင်း သိရသည်။

CNI news

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၂၂

တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သည် ရွေးကောက်ပွဲပြီးနောက် သမ္မတရာထူးကိုလည်း ရယူပြီး တပ်မတော်ကိုလည်း အုပ်ချုပ်မည်ဆိုပါက မည်ကဲ့သို့ လုပ်ဆောင်၍ ရနိုင်သလဲဆိုသည့်အပေါ် စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များကြား သုံးသပ်မှုများရှိနေကြသည်။

ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သည် ရွေးကောက်ပွဲပြီးနောက် သမ္မတအဖြစ် နိုင်ငံတော်ကို အုပ်ချုပ်မည် ဆိုပါက ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ ၎င်းသည် တပ်မတော်အခန်းကဏ္ဍမှ နှုတ်ထွက်ရမည် ဖြစ် သည်။

၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ ၆၃ တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတ သို့မဟုတ် ဒုတိယသမ္မတများသည် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်ဖြစ်လျှင် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် အဖြစ်မှလည်းကောင်း၊ နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်း ဖြစ်လျှင် နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းအဖြစ်မှလည်းကောင်း နိုင်ငံတော်သမ္မတ သို့မဟုတ် ဒုတိယသမ္မတများအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်းခံရသည့် နေ့မှစ၍ နှုတ်ထွက်ပြီး သို့မဟုတ် အငြိမ်းစားယူပြီး ဖြစ်သည်ဟု မှတ်ယူရမည်ဟူ၍ ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။

ထို့ကြောင့် ‌ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် လက်ထက်က နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်ရာထူးအား ပုဒ်မ ၂၁၇ ကို အသုံးပြု၍ ရယူခဲ့သလိုမျိုး ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် အနေဖြင့်လည်း အမည်နာမ တစ်ခုခု ရယူ၍ အစိုးရအဖွဲ့နှင့် တပ်မတော် နှစ်ခုစလုံးကို အုပ်ချုပ်နိုင်ကြောင်း နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူ စိုင်းမိဏ်းက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

ယာယီသမ္မတ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ကို တွေ့ရစဉ်

၎င်းက “အဲဒါကြောင့်မို့လို့ တကယ်တမ်း ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သာ နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဖြစ်လာ လို့ရှိရင် တစ်အချက်ကတော့ သူက သမ္မတ၊ နှစ်အချက်ကလည်း သူက စစ်သေနာပတိချုပ်ပုံစံနဲ့ သွား မယ့်ပုံမျိုး။ ဒါကြောင့်မို့လို့ ဒါက တပ်ရဲ့အကြီးအကဲ ဆိုပေမယ့် သူ့ရဲ့ သူထိန်းကျောင်းနိုင်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကိုပဲ တင်မှာပေါ့နော်။ စစ်သေနာပတိချုပ်လည်း သူပဲဖြစ်မယ်၊ သမ္မတလည်း သူပဲဖြစ်မယ်၊ သူက စစ်သေနာ ပတိချုပ်ဆိုရင် တပ်မှာ အမြင့်ဆုံးပဲလေ။ အမှန်တော့ ကာချုပ်ဆိုတာရှိတယ်။ ဒါပေမယ့် တို့နိုင်ငံက စစ်သေနာပတိချုပ် ပုံစံနဲ့ သွားတဲ့ပုံစံ မဟုတ်တော့ စစ်သေနာပတိချုပ် ဆိုတဲ့ဟာက နည်းနည်းလေး သိပ်ပြီးတော့မှ မထင်ရှားဘူးပေါ့။ ဒါပေမယ့် အခုသွားမယ့် ပုံစံကတော့ တကယ်တမ်းသူက သမ္မတ တက် ဖြစ်လာလို့ရှိရင် တပ်ရဲ့ အကြီးအကဲလည်း သူပဲဖြစ်နေမှာပဲ။ တက်လာတဲ့ ကာချုပ်ကလည်း နိုင်ငံတော် သမ္မတက တပ်မတော်ရဲ့ စစ်သေနာပတိချုပ်ဆိုတော့ သူ့ရဲ့ လက်အောက်မှာပဲရှိနေမယ့် အနေအထား ပေါ့” ဟု ပြောသည်။

၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ ၂၁၇ ဆိုသည်မှာ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များနှင့် မဆန့်ကျင်စေဘဲ ပြည်ထောင်စု၏ အုပ်ချုပ်မှုအာဏာသည် နိုင်ငံတော်သမ္မတ၌ တည်ရှိသည်။ ထိုစကား ရပ်ကြောင့် ပြည်ထောင်စု လွှတ်တော်သည် အာဏာပိုင်အဖွဲ့အစည်း တစ်ရပ်ရပ်အား လည်းကောင်း၊ အာဏာပိုင်ပုဂ္ဂိုလ် တစ်ဦးဦးအား လည်းကောင်း တာဝန်နှင့် လုပ်ပိုင်ခွင့်များ ပေးအပ်ခြင်း မပြုနိုင်ဟု မမှတ်ယူရ။ 

ထို့ပြင် ယင်းစကားရပ်ကြောင့် တည်ဆဲဥပဒေများအရ သက်ဆိုင်ရာ အာဏာပိုင်အဖွဲ့အစည်း တစ်ရပ်ရပ် အားဖြစ်စေ၊ သက်ဆိုင်ရာအာဏာပိုင်ပုဂ္ဂိုလ် တစ်ဦးဦးအားဖြစ်စေ အပ်နှင်းထားသည့် တာဝန်နှင့် လုပ်ပိုင်ခွင့်များကို နိုင်ငံတော်သမ္မတအား လွှဲပြောင်းပေးအပ်သည်ဟုလည်း မမှတ်ယူရဟူ၍ ဖြစ်သည်။

သို့သော် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် အနေဖြင့် ထိုပုဒ်မကို အသုံးပြု၍ ကစားမည်ဆိုပါက နောက်ကွယ်တွင်သာ နေရမည်ဖြစ်သည့်အတွက် အငြိမ်းစားပုဂ္ဂိုလ်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် ကောင်စီ တစ်ခုကို ဖွဲ့စည်း၍ ကြီးကြပ်နိုင်ကြောင်း ရခိုင့်ဦးဆောင်ပါတီ (AFP) ဥက္ကဋ္ဌ ဒေါက်တာအေးမောင်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

မြန်မာ့တပ်မတော် ခေါင်းဆောင်များကို တွေ့ရစဉ်

၎င်းက “အသွင်ကူးပြောင်းရေး ကာလကို ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်က ဦးဆောင်ခဲ့မယ်ဆိုရင် မြန်မာ့တပ်မ‌တော်ရဲ့ အနေအထားနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ပုဒ်မ ၂၁၇ နဲ့များ ကစားမယ်ဆိုရင် သူသည် နောက်က ပဲ နေရမှာ။ သို့မဟုတ် အဲဒီလို အနောက်ကနေတဲ့ အဖွဲ့အစည်း တစ်ခုခုကို လက်ရှိ ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီပေါ့၊ ဥပမာ ဦးစိုးဝင်းကိုပဲ ဦးဆောင်စေမှာလား သို့မဟုတ် သူကိုယ်တိုင်လည်း အငြိမ်း စား ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်တယ်၊ သမ္မတကြီး ဖြစ်တယ်။ အဲဒါကြောင့် တပ်မတော်အက်ဥပဒေနဲ့ပတ်သက်လို့ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဝန်းရံနိုင်မယ့် ခုနက ကောင်စီပေါ့။ အငြိမ်းစားပုဂ္ဂိုလ်များနှင့် ဖွဲ့စည်းထားသော ကောင်စီပေါ့။ အဲဒီလိုကောင်စီနဲ့ ပတ်သက်လို့ တပ်မတော်အက်ဥပဒေကို ဘယ်လိုများပြုပြင်ပြီးမှ လုပ်ပိုင်ခွင့် ပြည့်ပြည့်ဝဝရှိတဲ့ လစာတော့ မယူဘူးပေါ့။ အငြိမ်းစား တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် တစ်ဦးအနေနဲ့ ဘယ်လိုများ တပ်မတော်ကို ပိုပြီး ရှေ့ဆက်ပြီးတော့ စနစ်တကျ ခေတ်မီ တပ်မတော်ကြီး အဖြစ် ပုံပေါ်နိုင်အောင် သွားမှဖြစ်မယ်ဆိုတဲ့ လိုအပ်ချက်အရ ပင်စင်စားပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးအနေနဲ့ မကြီးကြပ် ဘူး လို့လည်း မပြောနိုင်ဘူးပေါ့။ အဲဒီလိုကြီးကြပ်ဖို့ အတွက်တော့ ပုဒ်မ ၂၁၇ ကို သုံးဖို့အတွက်ကတော့ မမြင်ဘူး” ဟု ပြောသည်။

ထို့ပြင် တပ်မတော်အနေဖြင့် ကကနကောင်စီဆိုသည့် ကာကွယ်ရေးဌာနကောင်စီအား လိုအပ်ရင် လိုအပ်သလို ဖွဲ့စည်းနိုင်သဖြင့် ထိုကောင်စီအားစုဖွဲ့ကာ သမ္မတနှင့် တပ်မတော် နှစ်မျိုးလုံးကို ချုပ်ကိုင် နိုင်ကြောင်း စစ်ဘက်ဆိုင်ရာလေ့လာစောင့်ကြည်သူတစ်ဦးက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “သူ့ရဲ့ဆုံးဖြတ်ချက်တွေက ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေထဲမှာ ပေးထားတာတွေက တပ်မတော်သည် သူ့ရဲ့ ကိစ္စရပ်တွေကို လွတ်လပ်စွာ ဆောင်ရွက်ခွင့် ရှိတယ်ဆိုတဲ့ အချက်တစ်ချက်နဲ့ တပ်ကို လုပ်ပိုင်ခွင့် တွေ ဟပေးထားပါတယ်။ အဲဒီတော့ အဲဒီကာကွယ်ရေးဌာန ကောင်စီကလည်း တော်တော်လေးကို တပ်နဲ့ ပတ်သက်လို့ လုပ်ပိုင်ခွင့်ရှိတဲ့ သဘောရှိပါတယ်။ အဲဒီတော့ လုပ်ပိုင်ခွင့်က ဘယ်လောက် အတိုင်း အတာ အထိရှိမယ်၊ မရှိဘူးဆိုတာတော့ ကျနော်တို့ အတိအကျ မပြောနိုင်ဘူး။ သေချာတာကတော့ သူက သူသမ္မတ လုပ်မယ်ဆိုရင်တော့ စစ်တပ်က ထွက်ရပါမယ်။ အဲဒီတော့ သမ္မတနဲ့ ဦးစီးချုပ်နဲ့ကတော့ တွဲလုပ်လို့ မရပါဘူး။ ကကန ကောင်စီမှာတော့ ပါလို့မရလောက်ပါဘူး။ သို့သော် ဒါကတော့ ကကန ကောင်စီကတော့ သူ့ဘာသာသူ ပြန်ဖွဲ့မယ်ဆိုရင် သူက ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ မဟုတ်တဲ့အတွက် ကြောင့် တပ်မတော်က လိုအပ်ရင် လိုအပ်သလို ဖွဲ့စည်းလို့ရပါတယ်။ ဒါကျတော့ ပြန်ပြီးတော့ သူ့လုပ်ပိုင် ခွင့်က ရှိနေပြန်ရောပေါ့။ သူဖွဲ့မယ်ဆို ဖွဲ့လို့ရတယ်။ အခုထိတော့ ဖွဲ့တာမကြားသေးဘူးပေ့ါ” ဟု ပြော သည်။

လက်ရှိတွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သည် ရွေးကောက်ပွဲပြီးနောက် သမ္မတဖြစ်လာနိုင်သည်ဟု နိုင်ငံတကာ အသိုင်းအဝိုင်းသာမက ပြည်တွင်းမှ စစ်ရေး၊ နိုင်ငံရေးလေ့လာသူများက ထင်ကြေးပေးထား ကြသည်။

သို့သော် သမ္မတရာထူးကို ရယူမည်ဆိုပါက တပ်မတော်မှ အငြိမ်းစားယူခြင်း သို့မဟုတ် နှုတ်ထွက်ခြင်း ပြုလုပ်ရမည် ဖြစ်သောကြောင့် ၎င်းအနေဖြင့် နှစ်မျိုးလုံးကို ထိန်းချုပ်နိုင်မည့် ဥပဒေလမ်း‌ကြောင်းကို ရှာဖွေကာ လုပ်ဆောင်လာနိုင်ကြောင်းလည်း ပြည်တွင်း/ပြည်ပမှ သုံးသပ်ထားကြသည်။

ထိုသို့ လုပ်ဆောင်မည်ဆိုပါကလည်း ဖွဲ့စည်းပုံပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်အချို့ကို ဦးစွာ ပြန်လည်ပြင်ဆင်ရမည် ဖြစ်သည့်အတွက် မည်သည့်ပုံစံဖြင့် လုပ်ဆောင်သွားမည်ကိုမူ အားလုံးက စောင့်ကြည့်လေ့လာ လျက်ရှိ ကြသည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၂၂

နယ်သာလန်နိုင်ငံ၊ သည်ဟိဂ်မြို့ရှိ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာတရားရုံး(ICJ)သို့ သွားရောက်၍ တရားရင်ဆိုင် ဖြေရှင်းနေ သော ဝန်ကြီး ဦးကိုကိုလှိုင် ဦး‌ဆောင်သည့် မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ (Agent of Myanmar)ကို ပြည်သူလူထုမှ ထောက်ခံရာမှာ သတိပြုရမည့် အချက်များအား နေပြည်တော်က သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

Agent of Myanmar အဖွဲ့အနေဖြင့် နိုင်ငံတကာဥပဒေများနှင့်အညီ တရားရင်ဆိုင်ဆဲ ကာလဖြစ်သဖြင့် အားပေး ထောက်ခံမှုများအား လူမှုကွန်ရက်ပေါ်တွင်လည်းကောင်း၊ အဖွဲ့အစည်းများမှ မြို့/ရွာ အသီးသီးတွင် ထောက်ခံ ပွဲများ ပြုလုပ်ရာတွင်လည်းကောင်း အချက် ၄ ချက်ကို အထူးသတိပြု လိုက်နာကြရန် နေပြည်တော်ကနေ သတင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

ထိုအချက်များမှာ (၁) ICJ တရားရုံးနှင့် တရားသူကြီးများအား ဝေဖန်ပုပ်ခတ်ခြင်း၊ ဖိအား‌ပေးသည့်သဘော ရေးသား ပြောဆိုခြင်းများ လုံးဝမပြုလုပ်ကြရန်၊ (၂) လူမျိုးရေးခွဲခြားသည့် အသုံးအနှုန်းများ ရေးသားပြောဆိုခြင်း၊ လက်ကိုင်ဆိုင်းဘုတ် ပြုလုပ်ခြင်းများ မပြုလုပ်ကြရန်၊ (၃) တိုင်းရင်းသား အမျိုးအမည်တွင် မပါဝင်သည့် တိုင်းရင်း သား အဖြစ် မသတ်မှတ်ထားသည့် လူမျိုးအမည်အား သုံးစွဲပြီး ထိုအမည်အား အမုန်းစကား(Hate Speech)များ မပြုလုပ်ကြရန်၊ (၄) Agent of Myanmar အဖွဲ့အနေဖြင့် နိုင်ငံတကာဥပဒေများနှင့်အညီ သက်သေ အထောက် အထား ခိုင်လုံစွာဖြင့် တရားရုံးတွင် ရင်ဆိုင်ဖြေရှင်းနေကြောင်းကိုသာ ထောက်ခံရေးသား ပြောဆိုကြရန် တို့ ဖြစ်သည်။

၂၀၁၆-၂၀၁၇ ခုနှစ်က မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် နယ်ခြားစောင့်တပ် ကင်းစခန်း ၃၀ ကို အာဆာ(ARSA) အကြမ်းဖက်အဖွဲ့က တစ်ပြိုင်တည် တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီးနောက် ဟိန္ဒူလူမျိုးများ အပါအဝင် ရခိုင်နှင့် တခြားသော လူမျိုးများကို သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။

ထို့နောက် မြန်မာ့တပ်မတော်က နယ်မြေရှင်းလင်းရေး လုပ်ဆောင်ခဲ့ရာ ဘင်္ဂါလီများသည် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံဘက် သို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ကြသည်။

အဆိုပါ အခြေအနေတွင် ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံက မြန်မာနိုင်ငံမှ လူမျိုးသုဥ်း သတ်ဖြတ်မှု ကျူးလွန်သည်ဟု စွပ်စွဲ၍ နယ်သာလန်နိုင်ငံ၊ သည်ဟိဂ်မြို့ရှိ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာတရားရုံး(ICJ)၌ စွပ်စွဲကာ တရားစွဲခဲ့သည့်အပေါ် မြန်မာနိုင်ငံက တာဝန်ယူ ဖြေရှင်းလျက်ရှိသည်။

ထို့ကြောင့် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၁၂ ရက်မှ ၂၉ ရက်အထိ ICJ မှာ မြန်မာနိုင်ငံအား လူမျိုးသုဥ်း သတ်ဖြတ်မှု စွပ်စွဲချက်အပေါ် စစ်ဆေးလျက်ရှိရာ မြန်မာက ဝန်ကြီး ဦးကိုကိုလှိုင်နှင့် ပြည်ထောင်စုရှေ့နေ့ချုပ် ဒေါ်သီတာဦး တို့ဦးဆောင်သော ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့က သွားရောက် ဖြေရှင်းလျက်ရှိသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ICJ သို့ သွားရောက် တရားရင်ဆိုင် ဖြေရှင်းနေသော မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့အား ထောက်ခံ ကြောင်း သဘောထား ထုတ်ဖော်ပွဲများ ကျင်းပရန် ပြင်ဆင်လျက်ရှိကြသည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၂၂

မြန်မာနိုင်ငံအား လူမျိုးသုဥ်း သတ်ဖြတ်မှု ကျူးလွန်သည်ဟု ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံ၏ သက်သေမပြနိုင်သည့် စွပ်စွဲချက်ကို မြန်မာနိုင်ငံ၏ရှေ့နေ Sam Blom-Cooper က ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၂၁ ရက်တွင် ချေပလျှောက်လဲခဲ့သည်။

၂၀၁၆-၂၀၁၇ ခုနှစ်က မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် နယ်ခြားစောင့်တပ် ကင်းစခန်း ၃၀ ကို အာဆာ(ARSA) အကြမ်းဖက်အဖွဲ့က တစ်ပြိုင်တည် တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီးနောက် ဟိန္ဒူလူမျိုးများ အပါအဝင် ရခိုင်နှင့် တခြားသော လူမျိုးများကို သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။

ထို့နောက် မြန်မာ့တပ်မတော်က နယ်မြေရှင်းလင်းရေး လုပ်ဆောင်ခဲ့ရာ ဘင်္ဂါလီများသည် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံဘက် သို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ကြသည်။

အဆိုပါ အခြေအနေတွင် ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံက မြန်မာနိုင်ငံမှ လူမျိုးသုဥ်း သတ်ဖြတ်မှု ကျူးလွန်သည်ဟု စွပ်စွဲ၍ နယ်သာလန်နိုင်ငံ၊ သည်ဟိဂ်မြို့ရှိ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာတရားရုံး(ICJ)၌ စွပ်စွဲကာ တရားစွဲခဲ့သည့်အပေါ် မြန်မာနိုင်ငံက တာဝန်ယူ ဖြေရှင်းလျက်ရှိသည်။

ထို့ကြောင့် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၁၂ ရက်မှ ၂၉ ရက်အထိ ICJ မှာ မြန်မာနိုင်ငံအား လူမျိုးသုဥ်း သတ်ဖြတ်မှု စွပ်စွဲချက်အပေါ် စစ်ဆေးလျက်ရှိရာ မြန်မာက ဝန်ကြီး ဦးကိုကိုလှိုင်နှင့် ပြည်ထောင်စုရှေ့နေ့ချုပ် ဒေါ်သီတာဦး တို့ဦးဆောင်သော ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့က သွားရောက် ဖြေရှင်းလျက်ရှိသည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၂၁

လာမည့် ရွေးကောက်ပွဲအလွန် နိုင်ငံရေး အခင်းအကျင်းသစ်နှင့်အတူ မြန်မာ့တပ်မတော်ထဲမှာလည်း ထိပ်ပိုင်းခေါင်းဆောင်များကြား ရာထူးအပြောင်းအလဲ မည်ကဲ့သို့ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သလဲ ဆိုသည့်အပေါ်  စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေး အကဲခတ်များကြားမှာ အမျိုးမျိုး သုံးသပ်လျက် ရှိနေကြသည်။

ရွေးကောက်ပွဲအလွန် ပေါ်ပေါက်လာမည့် အစိုးရသစ်အဖွဲ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် အနေဖြင့် တရားဝင် သမ္မတလုပ်နိုင်မည့် အလားအလာရှိနိုင်ကြောင်း ပြည်တွင်း၊ ပြည်ပက ယူဆထားသည်များ လည်း ရှိကြသည်။ 

နိုင်ငံတော်သမ္မတ တာဝန်ကို ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် လက်ခံခဲ့ပါက တပ်မတော် ကာကွယ်ရေး ဦးစီးချုပ် တာဝန်ကနေ ရပ်နားပြီး ယုံကြည်စိတ်ချရသူကို တပ်ချုပ်ရာထူး လွှဲပြောင်း ပေးရမည်ဖြစ် ကြောင်း၊ ထိုသို့ လွှဲပြောင်းပေးအပ်ရာတွင် တပ်မတော်သည် မည်သို့ ပြောင်းလဲသွားနိုင်သလဲ ဆိုသည့် အပေါ် မေးခွန်းထုတ်မှုများလည်း ရှိနေကြသည်။

တပ်မတော်အတွင်း ရာထူး အပြောင်းအလဲများတွင် မျိုးဆက်သစ် လူငယ်များအား အင်မတန် အရေးကြီး သည့် ရာထူးများ ပေးအပ်ထားသည်ကို မြင်တွေ့ရကြောင်း ရခိုင့်ဦးဆောင်ပါတီ(AFP)မှ ဥက္ကဋ္ဌ ဒေါက်တာ အေးမောင်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။ 

ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်နဲ့ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးစိုးဝင်းကို တွေ့ရစဉ်

၎င်းက “အတိုင်ပင်ခံနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ ဖွင့်ထားတဲ့ ပုဒ်မတစ်ခုရှိတာကို အဲဒီကာလ အခြေခံဥပဒေမှာလေ ပထမအကြိမ် အသွင်ကူးပြောင်းရေးကာလမှာ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး ဦးသန်းရွှေ၊ ဦးမောင်အေးတို့က အဲဒီပုဒ်မ နဲ့ ရုံးအမှတ် ၂၇ မှာ ရုံးထိုင်ကြမယ် ဆိုတာလည်း ကျနော်တို့ ပထမအကြိမ် လွှတ်တော်သက်တမ်းမှာ ကြားဖူးပါတယ်။ နောက်ပိုင်းမှာတော့ ပျက်ပြယ်သွားတာပေါ့။ အခြေခံဥပဒေမှာ ခုနကပြောတဲ့ ဝင်ပေါက် တစ်ပေါက်ရှိတာပေါ့။ အဲဒီဝောာ့ အားလုံးသိတဲ့ ၁၉၅၃ ထင်တယ်ဗျ။ မြန်မာနိုင်ငံ မြန်မာ့တပ်မတော်နဲ့ ပတ်သက်တဲ့ ဥပဒေကလည်း ရှိတာကို။ အဲဒါ‌ကြောင့်လည်း ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး၊ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး သက်တမ်းက အသက်ကန့်သတ်မှုမရှိဘူး ဖြစ်သွားတာပေါ့။ လာမယ့်ကာလမှာ တပ်မတော်ပိုင်းဆိုင်ရာ တည်ရှိမှု ကလည်း လက်ရှိ လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခများတဲ့ နိုင်ငံမို့လို့ အရေးကြီးတာပေါ့။ အဲဒါ‌ကြောင့်လည်း ကျနော်တို့ တပ်တွင်း ရာထူး အပြောင်းအလဲတွေကို ကျနော်တို့ဘက်က ကြည့်တဲ့အခါမှာ မျိုးဆက်သစ် လေးတွေ အများကြီးကို အင်မတန် အရေးကြီးတဲ့ ရာထူးတွေ ပေးထားကြတာ တွေ့တာပေါ့။ ဥပမာ နောက်ဆုံးပြောကြတဲ့ စစ်ရေးချုပ်တို့၊ တပ်ထောက်တို့ပေါ့ဗျာ။ စစ်ဦးစီး အရာရှိချုပ်တို့၊ ကြည်း၊ရေ၊လေ ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူးတို့ရဲ့ အနေအထားတွေပေါ့ဗျာ” ဟု ပြောသည်။

ထို့ပြင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် အနေဖြင့် နိုင်ငံတော်သမ္မတကြီးအဖြစ် အသွင်ပြောင်းပြီးကာမှ နိုင်ငံရေး-စစ်ရေးကို ဦးဆောင်နိုင်သည့် အနေအထားမျိုး သို့မဟုတ် လက်ရှိ နိုင်ငံရေး-စစ်ရေး အကျပ် အတည်း ကာလမှာ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် အနေဖြင့်ပဲ ဆက်ရှိနိုင်မှာလား အမျိုးမျိုး သုံးသပ်၍ ရနိုင်သည်ဟု ဒေါက်တာအေးမောင်က ဆက်ပြောသည်။ 

ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်နဲ့ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးကျော်စွာလင်းကို တွေ့ရစဉ် 

၎င်းက “အဲဒီတော့ သုံးသပ်ရရင် မြန်မာ့တပ်မတော်ဘက်က ဘယ်လိုသွားမှာလဲ။ အများပြောကြတဲ့ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးက နိုင်ငံတော်သမ္မတကြီး တာဝန်ယူသွားရင် အခြေခံဥပဒအရကတော့ဖြင့် ကာကွယ်ရေး ဦးစီးချုပ် ရာထူးကို စွန့်ရမှာကို။ အဲဒီတော့ အခြေခံဥပဒေအရ ကာကွယ်ရေး ဦးစီးချုပ်အနေနဲ့ သမ္မတကြီး ဘက်က အခြေခံဥပဒေအရ လာမယ့်ကာလမှာ ပြောင်းမှာလား။ အဲသလိုမျိုး အရေးကြီးတဲ့ ပုဒ်မတွေကို ပြောင်းမယ်ဆိုရင်တောင်မှ referendum လုပ်ရမယ့်သဘော အခြေခံဥပဒေမှာ ပြဋ္ဌာန်းထားတဲ့ အခါကျ တော့ ‌တော်တော်များများ ပြောင်းဖို့က ခက်ပါလိမ့်မယ်။ အဲဒီတော့ အနေအထားတွေအားလုံးနဲ့ လက်ရှိ မြန်မာ့နိုင်ငံရေး အကျပ်အတည်း၊ စစ်ရေး အကျပ်အတည်းကာလမှာ ဦးမင်းအောင်လှိုင် အနေနဲ့ ဗိုလ်ချုပ် မှူးကြီး အနေနဲ့ပဲ ဆက်ရှိမှာလား သို့မဟုတ် နိုင်ငံတော်သမ္မတကြီးအဖြစ် အသွင်ပြောင်းပြီးကာမှ မြန်မာ့ နိုင်ငံရေး၊ စစ်ရေးကို ဦး‌ဆောင်တဲ့ အနေအထား ဖြစ်အောင် သွားမှာလား။ တစ်နည်းအားဖြင့် လက်ရှိ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး ၊ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး နှစ်ဦးထဲက တစ်ဦးက ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရဲ့ အထက်မှာ နေပြီးမှ ကောင်စီနဲ့ နေမှာလားပေါ့ဗျာ။ အခြေခံဥပဒေမှာ ပေးထားချက် အတိုင်းပေါ့။ သမ္မတကြီးအဖြစ် ကတော့ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က သမ္မတကြီး လုပ်မှာလားပေါ့။ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး ကတော့ဖြင့် ခုနကလို ရုံးအမှတ် ၂၇ လိုဟာမျိုးမှာ နေမှာလားပေါ့ဗျာ။ ကာကွယ် ရေးဦးစီးချုပ် အသစ်ကတော့ဖြင့် တစ်ဦးပေါ်ထွန်းလာမှာလား မပြောတတ်ဘူးပေါ့။ မြန်မာ့နိုင်ငံရေး အခင်းအကျင်းနဲ့ လက်ရှိ နိုင်ငံရေးစစ်ရေး အနေအထားပေါ်မှာ ဘယ်လို  ဖြတ်သန်းသင့်သလဲဆိုတာကို တပ်မတော်ကိုယ်၌ကိုက သုံးသပ်ပြီးပြီ၊ ဆုံးဖြတ်ပြီးပြီလို့ ထင်ပါတယ်ဗျ” ဟု ပြောသည်။  

ရွေးကောက်ပွဲအလွန် ထွက်ပေါ်လာမည့် အစိုးရအဖွဲ့ကို နိုင်ငံတော်အာဏာအား လွှဲပြောင်းပေးမည် ဖြစ်ကြောင်း၊ တပ်မတော်သည် နိုင်ငံတော် ကာကွယ်ရေး တာဝန်ကိုသာ ထမ်းဆောင်တော့မည်ဖြစ် ကြောင်း ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်က ပြောကြားထားသည်။

မြန်မာ့တပ်မတော်တွင် အနာဂတ် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အဖြစ် လူစိတ်ဝင်စားမှုခံနေရ သူများကတော့ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးစိုးဝင်း၊ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးကျော်စွာလင်းတို့ ဖြစ်သည်။ 

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၂၁

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ကျင်းပနေသော ရွေးကောက်ပွဲသည် အင်အားကြီးသူက အင်အားနည်းသူကို အနိုင်ကျင့်သည့် ရွေးကောက်ပွဲဖြစ်နေသည်ဟု တိုင်းလိုင်(ရှမ်းနီ) အမျိုးသားများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်‌ရေးပါတီဥက္ကဋ္ဌ စိုင်းဌေးအောင်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

လက်ရှိတွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ ၂၀၂၅ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကို အပိုင်း(၃)ပိုင်း ခွဲ၍ ကျင်းပနေရာ အပိုင်း(၁)ကို ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာ ၂၈ ရက်ကလည်းကောင်း၊ အပိုင်း(၂)အား ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၁၁ ရက်ကလည်းကောင်း ကျင်းပ ထားပြီးဖြစ်သည်။

အဆိုပါ ရွေးကောက်ပွဲအပိုင်း(၁-၂) ကျင်းပခဲ့ရာတွင် ကြိုတင်မဲဖြင့် USDP အနိုင်ရရှိအောင် သက်ဆိုင်ရာက ဆောင်ရွက်ခဲ့မှုများ ရှိကြောင်းနှင့် USDP ကို မထောက်ခံသော မဲဆန္ဒရှင်များ မဲထည့်ခွင့်မရအောင်လည်း မဲစာရင်းများ ရှုပ်ထွေးအောင် လုပ်ဆောင်ထားကြောင်း နိုင်ငံရေးပါတီတချို့နှင့် နိုင်ငံရေးလေ့လာစောင့်ကြည့် သူများက ထောက်ပြနေကြသည်။

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၁၁ ရက်က ကျင်းပခဲ့သော ရွေးကောက်ပွဲအပိုင်း(၂)ကို မြို့နယ် ၁၀၀ တွင် ကျင်းပမည်ဖြစ် ကြောင်း၊ ထိုကျင်းပမည့် မြို့နယ် ၁၀၀ ထဲတွင် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၌ ကလေးဝ၊ မင်းကင်း၊ ဝန်းသို၊ ကျွန်းလှ၊ မြင်းမူ၊ ချောင်းဦး၊ ဘုတလင်၊ အရာတော်၊ ဖောင်းပြင်၊ မော်လိုက်၊ ရေဦးတို့ ပါဝင်ကြောင်း UEC က ထုတ်ပြန်ခဲ့ သည်။

သို့သော် ရွေးကောက်ပွဲအပိုင်း(၂)တွင် အနိုင်ရရှိသော ကိုယ်စားလှယ်လောင်းများ စာရင်ကို UEC က ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၁၈ ရက်တွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့ရာမှာတော့ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းမှာ ရွေးကောက်ပွဲ မကျင်းပခဲ့သလို ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပမည့် မြို့နယ်စာရင်းထဲ မပါသော ဗန်းမောက်၊ ကောလင်း၊ ထီးချိုင့်၊ ကလေး၊ အင်းတော်၊ ပင် လည်ဘူး စသည့် မြို့နယ်များကနေ USDP နှင့် တစညပါတီ အနိုင်ရသည်ဟုဆိုသော အနိုင်ရစာရင်းများ ပါလာခဲ့ သည်။

ရွေးကောက်ပွဲအပိုင်း-၂ ကျင်းပမည့် စစ်ကိုင်းတိုင်းထဲက မြို့နယ် စာရင်းကို တွေ့ရစဉ်

ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပမည့် မြို့နယ်များ စာရင်းတွင် မပါသော်လည်း လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်း စာရင်း တင်ထားပါက အနိုင်ရနေမှုများ ရှိနေကြောင်း၊ ဗန်းမော်၊ မိုးမောက်၊ မန်စီကို ရွေးကောက်ပွဲ မည်သို့ ကျင်းပမလဲ မေးခဲ့သော်လည်း ကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌက ၎င်းတို့ စီစဥ်တာ မဟုတ်ကြောင်း၊ ဝန်ကြီးချုပ်၏ တင်ပြချက်ပေါ် မူတည်ပြီး လုပ်ရခြင်းဖြစ်ကြောင်း ပြန်ပြောလာသည်ဟု တိုင်းလိုင်(ရှမ်းနီ) အမျိုးသားများဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်‌ရေးပါတီ ဥက္ကဋ္ဌ စိုင်းဋ္ဌေးအောင်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “ အဲ့ဒီဒေသတွေကတော့ ကြားရသလောက်ဆိုရင်တော့ ရွေးကောက်ပွဲ မလုပ်ဖြစ်ဘူး ဖြစ်နေတာပေါ့။ အဲ့ဒါ လည်း သူတို့ပြည်ခိုင်ဖြိုးက နိုင်သွားတယ်ဆိုတဲ့ ဥစ္စာကလည်း၊ အဲ့ဒီဒေသ ဘာနဲ့ အလားသဏ္ဍာန်တူလဲဆို ပါဝင် ယှဥ်ပြိုင်ကြတဲ့ ကချင်ပြည်နယ်ထဲက ဗန်းမော်ခရိုင်ထဲမှာပါတဲ့၊ ဗန်းမော်၊ မိုးမောက်၊ မန်စီရဲ့ ရွှေကူရယ်၊ အဲ့ဒီ အခါ ကြတော့ သူတို့ ဒီရွေးကောက်ပွဲ မလုပ်ဖြစ်ပေမယ့်လည်း သူတို့က လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်း တင်ထား တယ်ဆိုတဲ့ အခါကြတော့ သူတို့တစ်ပါတီထဲ တင်ထားတဲ့ ရွှေကူလို ပြည်နယ်လွှတ်တော်မျိုး သူတို့ရသွားတယ်။ နောက် မန်စီ ပြည်သူ့လွှတ်တော်မျိုး သူတို့ရသွားတာပေါ့။ ဟို သူတို့ဆုံးရှုံးမခံချင်လို့ ရွေးကောက်ပွဲကို လုပ်ဖြစ်တယ်လို့ သူတို့လုပ်တာလားလို့ မပြောတက်တော့ဘူး။ ဒါကတော့ ‌ရွေးကောက်ပွဲရဲ့ အခြေအနေကတော့ အုပ်ချုပ်သူတွေရဲ့ စီမံခန့်ခွဲမှုပေါ်မှာလည်း မူတည်တယ်ပေါ့။ ဗန်းမော်၊ မိုးမောက်၊ မန်စီကို ရွေးကောက်ပွဲ ဘယ်လို ကျင်းပမလဲဆိုတာ ဇန်နဝါရီလ ၅ ရက်နေ့ အစည်းအဝေးတုန်းက မေးခဲ့ပါတယ်။ အဲ့ကိစ္စကတဲ့ ကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဖြေကြားတဲ့ပုံစံပေါ့ နော်၊ အဲ့ကိစ္စကတဲ့ ကျနော်စီစဥ်တာ မဟုတ်ဘူး။ ဝန်ကြီးချုပ်ရဲ့ တင်ပြချက်ပေါ် မူတည်ပြီး ကျနော်တို့က လုပ်ရ တာ ဖြစ်တယ်ဆိုတဲ့ အကြောင်း ပြောပါတယ်”ဟု ပြောသည်။

ဗန်းမော်၊ ၊ မိုးမောက် စသည့် ဒေသများသည် KIA ထိန်းချုပ်ထားပြီး ရွေးကောက်ပွဲ လုပ်နိုင်သည့်နေရာ တစ်ခုမှ မရှိကြောင်း၊ မြန်မာပြည်၏ ရွေးကောက်ပွဲ တော်တော်များများသည် အင်အားကြီးသူက အင်အားနည်းသူကို အနိုင်ကျင့်သည့် ရွေးကောက်ပွဲလို ဖြစ်နေကြောင်း တိုင်းလိုင်(ရှမ်းနီ) အမျိုးသားများဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်‌ရေးပါတီ ဥက္ကဋ္ဌ စိုင်းဋ္ဌေးအောင်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

ရွေးကောက်ပွဲအပိုင်း-၂ အနိုင်ရစာရင်းမှာ ရွေးကောက်ပွဲမလုပ်ဘဲ အနိုင်ရတဲ့ မြို့နယ်စာရင်းကို တွေ့ရစဉ် 

၎င်းက “အမှန်တကယ်ကျတော့ မိုးမောက်ရော၊ ဗန်းမော်ရော၊ မန်စီရောက KIA ထိန်းချုပ်ထားတာ။ သူတို့ ရွေး ကောက်ပွဲ လုပ်နိုင်တဲ့နေရာ တစ်ခုမှ မရှိဘူးလို့ ကျနော်တို့ တွေ့ရတယ်။ ဒါပေမယ့်လည်း အဲ့ဒီထဲက ကိုယ်စား လှယ်လောင်းတွေကတော့ တင်ထားပြီးကြပြီ၊ ကျနော်တို့ အပါအဝင်ပေါ့။ ကိုယ်စားလှယ် တင်ထားတယ်။ ပြည်ခိုင်ဖြိုးကတော့ မန်စီမြို့နယ်မှာတော့ သူက ပြည်သူ့လွှတ်တော်မှာ ပြိုင်ဘက် မရှိရထားတဲ့ အခါကြတော့ အဲ့ဒါ တွေကို သူတို့ အသိအမှတ်ပြုချင်လို့ ဒီရွေးကောက်ပွဲကို ဖြစ်တယ်လို့ လုပ်တာလားတော့ မပြောတက်တော့ဘူး။ ကျနော်လည်း ဒီကိစ္စကို သူတို့ကို ထဲထဲဝင်ဝင် မေးတော့လည်း သူတို့ ကောင်းကောင်း မဖြေဆိုတော့။ သူတို့က တိတိကျကျ မဖြေဘူး ဝန်ကြီးချုပ်ကိုပဲလွှဲတာ။ ဝန်ကြီးချုပ်ရဲ့ တင်ပြချက်ပေါ် မူတည်ပြီးမှ ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပ ခြင်း မကျင်းပခြင်းကို လုပ်ရပါတယ်ဆိုပြီးမှ ပြောတဲ့အခါကျတော့၊ ဝန်ကြီးချုပ်က ဘာအချက်တွေကို တင်ပြတာ လဲဆိုတာလည်း ပြောရခက်တာပေါ့နော်။ အဲ့ဒီအပေါ် နိုင်ငံရေးအရ အခွင့်ရေး တစ်ရပ်ယူပြီးမှ သူတို့လုပ်သွားမယ်ဆိုရင် လည်း ဒါသူတို့ရဲ့  လုပ်ဆောင်ချက်ပေါ်မှာ သံသရာ အကျိုး သက်ရောက်မှုတော့ ရှိလာမှာပေါ့။ တစ်နေ့နေ့ ကျရင် တော့။ မြန်မာပြည်ရဲ့ ရွေးကောက်ပွဲတွေ တော်တော်များများကလည်း ကျနော်တို့ အင်အားကြီးတဲ့သူက အင်အား နည်းတဲ့ သူကို အနိုင်ကျင့်တဲ့ ရွေးကောက်ပွဲလို ဖြစ်နေကြတယ်။ ကျနော်တို့ကတော့ ဘယ်လိုနည်းနဲ့ဖြစ်ဖြစ် နိုင်ငံ ရေးလမ်းနဲ့ ဖြေရှင်းရင်တော့ လူထု သက်သာမယ်ဆိုပြီးတော့ ဒီရွေးကောက်ပွဲကို ပါဝင်ယှဥ်ပြိုင် ကြတာဖြစ်တယ်” ဟု ပြောသည်။

၂၀၂၅ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း(၃)ကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၂၅ ရက်တွင် မြို့နယ် ၆၃ မြို့နယ်မှာ ဆက်လက် ကျင်းပမည်ဖြစ်သည်။ 

ထို့နောက် မတ်လတွင် လွှတ်တော်ခေါ်၍ ဧပြီလ၌ အစိုးရသစ် ဖွဲ့စည်းမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ ရွေးကောက်ပွဲ အနိုင်ရ ရှိသည့် ပါတီကို နိုင်ငံတော်အာဏာ လွှဲပြောင်းပေးမည်ဖြစ်ကြောင်း ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်က ပြောသည်။

လက်ရှိတွင် USDP ပါတီက တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာ အနေဖြင့် အများဆုံး အနိုင်ရထားပြီး တစညပါတီက ဒုတိယ၊ ပအိုဝ်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်၊ နာဂအမျိုးသားပါတီ၊ မွန်ညီညွတ်ရေးပါတီ၊ ရခိုင့်ဦးဆောင်ပါတီတို့က တတိယ အများဆုံး အနိုင်ရထားကြသည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၂၁

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ရွေးကောက်ပွဲကို အပိုင်း(၁-၂) ကျင်းပပြီးနောက် ထွက်လာသည့် မဲရလဒ် အခြေအနေ များအရ တက်လာမည့် အစိုးရသစ်သည် တပ်မတော်ကိုယ်တိုင် ကြီးစိုးဦးစီးသည့် အစိုးရဖြစ်နေဦးမည်ဟု နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူ စိုင်းမိဏ်းက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “အမှန်တော့လေ ဦးသိန်းစိန် အစိုးရ ခေတ်တုန်းကတောင်မှ တကယ့် တပ်ကနေ ယူနီဖောင်းချွတ် ပြီးတော့မှ ရွေးကောက် တင်မြှောက်တယ်ဆိုတဲ့ အနေထားပေါ့။ ဒါပေမယ့် အဲဒီတုန်းက ဘယ်သူက သမ္မတဖြစ်မလဲ ဆိုတဲ့ဟာက ကြိုတင်ခန့်မှန်းပြီးတော့ သိနေတယ်။ ဒါပေမယ့် လက်ရှိ အနေအထားအရ အခုအခြေအနေ အထိကတော့ အများသုံးသပ်ချက်အရ သွားနေတဲ့ game ကတော့ စစ်ခေါင်းဆောင် ကိုယ်တိုင်ပဲ သမ္မတ တက်လုပ်မလား၊ စစ်ခေါင်းဆောင်ကိုယ်တိုင်ပဲ စစ်သေနာပတိချုပ် လုပ်ပြီးတော့မှ တပ်ကို ဆက်လက်  ပြီးတော့မှ ထိန်းချုပ်ထားနိုင်မလားဆိုတဲ့ဟာပဲ စဉ်းစားတဲ့ လမ်းကြောင်းပဲ တွေ့ တယ်။ လာမယ့် ၂၀၂၆ မှာ ဖြစ်ပေါ်လာမယ့် မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ အစိုးရကတော့ ရှင်းရှင်းပြောရရင် တပ်မတော် ရဲ့ အလိုကျ အစိုးရဖြစ်နေဦးမှာပဲ။ ဘယ်လောက်ပဲ စုပေါင်းပြီးတော့မှ ဘယ်လောက်ပဲ ဖွဲ့စည်းပါလိမ့်စေ ဒါကတော့ တပ်ရဲ့ အလိုကျ၊ တပ်ကိုယ်တိုင်ပဲ ကြီးစိုး ဦးစီးတဲ့ အစိုးရပဲဖြစ်နေမယ်” ဟု ပြောသည်။

ရွေးကောက်ပွဲအပြီး ပေါ်ပေါက်လာမည့် အစိုးရအဖွဲ့ကို တပ်မတော်နှင့် USDP က ဦးဆောင် ဖွဲ့စည်းကြ မည်ဖြစ်ပြီး ဗဟိုချုပ်ကိုင်မှု အားကောင်းသည့် အစိုးရတစ်ရပ် ပေါ်ပေါက်လာမည်ကို နိုင်ငံရေးပါတီများက စိုးရိမ်နေကြသည်။

တပ်မတော် ခေါင်းဆောင်များကို တွေ့ရစဉ်

ထိုသို့ စိုးရိမ်ကြခြင်းသည် ရွေးကောက်ပွဲအတွက် USDP ပါတီသို့ တပ်မတော်မှ အရာရှိကြီး အချို့ကို ထည့်သွင်း၍ ရွေးကောက်ပွဲ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင် စေခဲ့ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။

တပ်မတော် အရာရှိကြီး အချို့နှင့် USDP ပါတီတို့အကြား သဘောထား ကွဲလွဲမှုများ ရှိနိုင်သော်လည်း လွှတ်တော်ထဲ သမ္မတရွေးချယ်မှုများ ပြုလုပ်ရာတွင် ပါတီ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်နှင့်သာ သွားလိမ့်မည်ဟု ထင်ကြောင်း နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူတစ်ဦးက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “USDP ထဲမှာတော့ သဘောထား ကွဲလွဲမှုရှိတယ်ဆိုပေမယ့် ခေါင်းဆောင်ပိုင်းက သဘောတူ ထားချက် တစ်ခုရှိရင်တော့ သူတို့ အဲဒီအတိုင်းပဲ လိုက်ပြီးတော့ မဲထည့်လိမ့်မယ်လို့ ထင်တယ်။ ဥပမာ ဆိုကြပါစို့ ကျနော်တို့ လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်တွေဟာ ကိုယ့်သဘောအလျောက် ဆုံးဖြတ်နိုင်တယ် လို့ ‌ယေဘူယျအားဖြင့်ပေါ့ ပြီးခဲ့တဲ့ ပထမကြီး(အကြိမ်) လွှတ်တော်က မဲခွဲတဲ့အချိန်မှာ ပြောကြပေမယ့် လွှတ်တော်ရဲ့ နောက်ပိုင်းမှာ အဲဒီလို ပြောကြပေမယ့်လို့ အရေးကြီးတဲ့ ကိစ္စတွေကြတော့ ဘယ်သူ့ကို မဲထည့်မှာဆိုတဲ့ ညွှန်ကြားချက်တို့ ရှိတယ်။ ရှိတော့ ကျနော်ပြောတဲ့ သဘောက သူတို့ခေါင်းဆောင်ပိုင်းမှာ သဘောတူ ထားချက်ရှိလို့ ရှိရင်တော့ သမ္မတရွေးတဲ့ အချိန်မှာ အစုအဖွဲ့ကတင်တဲ့ သမ္မတပေါ့။ ပြည်သူ့လွှတ်တော် အစုအဖွဲ့ကတင်တဲ့ ဒုသမ္မတလား၊ တပ်ကတင်တဲ့ သမ္မတကို မဲထည့်မှာလား အဲဒါက သူတို့ဆုံးဖြတ်ချက် နဲ့ သူတို့ လုပ်ကြမှာ။ ဆိုတော့ ပြောချင်တာက ဒီဟာက အရေးကြီးတဲ့ ကိစ္စဖြစ်တော့ ပါတီရဲ့ ဆုံးဖြတ် ချက်နဲ့ပဲ သွားလိမ့်မယ်လို့ပဲ ထင်ပါတယ်။ လွှတ်တော်ထဲရောက်မှ တိုင်ပင်ပြီးတဲ့ အခါကြမှ ဘယ်သူ့ကို သမ္မတ တင်မယ်ဆိုတာမျိုး အဲဒီလိုဖြစ်လိမ့်မယ်လို့ ထင်ပါတယ်” ဟု ပြောသည်။

ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ကို တွေ့ရစဉ် 

နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က တရား မျှတမှု၊ မြင့်မားသော ဆန္ဒမဲခွဲဝေမှုနှင့် ပေါင်းစပ်တည်ငြိမ်မှုကောင်းသော အစိုးရအဖွဲ့များ ဖွဲ့စည်းဆောင် ရွက်သွားမည်ဟု ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၄ ရက်က ကျရောက်ခဲ့သော (၇၈)နှစ်မြောက် လွတ်လပ်ရေးနေ့ အခမ်းအနားသို့ ပေးပို့သော သဝဏ်လွှာတွင် ထည့်သွင်းပြောကြားခဲ့သည်။

၎င်းက “မဲအများဆုံးရသူ အနိုင်ယူစနစ်(FPTP)နှင့် ရောနှောထားသော ကိုယ်စားလှယ် အချိုးကျစနစ် (MMP)များ ကျင့်သုံးပြီး တရားမျှတမှု၊ မြင့်မားသော ဆန္ဒမဲခွဲဝေမှုနှင့် ပေါင်းစပ်တည်ငြိမ်မှု ကောင်းသော အစိုးရအဖွဲ့များ ဖွဲ့စည်း ဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ကာ ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်များအရ ပေါ်ထွက်လာမည့် အစိုးရအား ဒီမိုကရေစီ စံနှုန်းများနှင့်အညီ နိုင်ငံတော် တာဝန်များကို လွှဲအပ်သွားမည်” ဟု ပြောကြား ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

အချို့တိုင်းရင်းသား လူနည်းစု ကိုယ်စားလှယ်လောင်းများသည် အချိုးကျကိုယ်စားပြုစနစ်နှင့် ဝင်ပြိုင် ကြရာ ပြိုင်ဘက်ပါတီ မရှိဘဲ အနိုင်ရရှိကြသလို အစိုးရအဖွဲ့အတွင်း ၎င်းတိုင်းရင်းသား လူနည်းစုများ ပါဝင်ရုံဖြင့် လူထုအတွက် လက်တွေ့ကျသည့် နိုင်ငံရေး ဖြေရှင်းချက်မျိုး မဖြစ်နိုင်သေးကြောင်း နိုင်ငံရေး လေ့လာသုံး သပ်သူများက ထောက်ပြကြသည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၂၁

တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်း(EAO)အချို့ လက်ရှိအချိန်တွင် အွန်လိုင်းလိမ်လည်လောင်းကစားမှုများ (ကျားဖြန့်)နှင့် မူးယစ်ဆေးဝါး ထုတ်လုပ်ခြင်း လုပ်ငန်းများ လုပ်ဆောင်လာကြသည်ဟု နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်က ပြောသည်။

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၂၀ ရက်တွင် ရှမ်းပြည်နယ်၊ ခိုလမ်မြို့ရှိ အရှေ့အလယ်ပိုင်းတိုင်း စစ်ဌာနချုပ်ရှိ အရာရှိ၊ စစ်သည်၊ မိသားစုများဖြင့် တွေ့ဆုံစဉ် ၎င်းက ပြောကြားလိုက်ခြင်း ဖြစ်သည်။

ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်က “ အရှေ့အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် နယ်မြေအတွင်း နယ်မြေဒေသ တည်ငြိမ် အေးချမ်းရေး၊ လုံခြုံရေးနှင့် တရားဥပဒေ စိုးမိုးရေး လုပ်ငန်းများကို စနစ်တကျ ဆောင်ရွက်သွားရန်လိုကြောင်း၊ တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် နယ်မြေအတွင်း ယခင်ကတည်းကပင် EAO အဖွဲ့အချို့ နယ်မြေကျော်လွန် ဝင်ရောက်ခြင်း၊ တိုက်ပွဲဖော်ဆောင်ခြင်းများ လုပ်ဆောင်တတ်သည့် အလေ့အထရှိကြောင်း၊ ထို့ပြင် လက်ရှိအချိန်၌ အွန်လိုင်းလိမ် လည် လောင်းကစားမှုများနှင့် မူးယစ်ဆေးဝါး ထုတ်လုပ်ခြင်း လုပ်ငန်းများကိုပါ လုပ်ဆောင်လာကြသည်ကို တွေ့ရှိ ရသည်”ဟု ပြောသည်။ 

ထို့ကြောင့် တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် နယ်မြေအတွင်း အွန်လိုင်း လိမ်လည်လောင်းကစားမှုများနှင့် မူးယစ်ဆေးဝါး ထုတ် လုပ်ခြင်း လုပ်ငန်းများ လုပ်ဆောင်မှုမရှိစေရေး အမျိုးသားရေးတာဝန် တစ်ရပ်အဖြစ် တိုက်ဖျက်ဆောင်ရွက်သွား ရန် အလေးထားရမည်ဟု ၎င်းက ပြောသည်။

ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သည် EAO အချို့ဟုသာ ပြောသွားပြီး မည်သည့် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းဆို သည်ကိုတော့ ထုတ်ဖော် ပြောကြားခဲ့ခြင်း မရှိပေ။

မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၊ သီပေါမြို့နယ်နှင့် မိုင်းရယ်မြို့နယ်အတွင်းက မူးယစ်ဆေးဝါးချက် လုပ်ရာ တွင် အသုံးပြုသည့် ပစ္စည်းများ အပါအဝင် ကျားဖြန့်လုပ်ငန်းသုံး ပစ္စည်းများကို သိမ်းဆည်းရမိခဲ့ကြောင်း ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၁၁ ရက်က နေပြည်တော်မှ သတင်းထုတ်ပြန်ထားသည်။ 

အဆိုပါ နေရာတွင် ရှမ်းပြည်တိုးတက်ရေးပါတီ(SSPP/SSA) တပ်ဖွဲ့ဝင် တချို့နှင့် ဘက်တံဆိပ်ပါ အသုံးအဆောင် များကိုလည်း ဖမ်းမိခဲ့ကြောင်း နေပြည်တော်ဘက်မှ ထုတ်ပြန်ထားသည်။

အလားတူ ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ချင်းပြည်နယ်၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးတိုင်းဒေသကြီး စသည့် တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ်များအတွင်းမှာလည်း အာရက္ခတပ်တော်(AA) အပါအဝင် ပြည်သူ့ကာကွယ် ရေး တပ်ဖွဲ့(PDF)များ၏ မူးယစ်ဆေးဝါးများကိုလည်း ဖမ်းဆီးရမိခဲ့ကြောင်း နေပြည်တော်က သတင်းထုတ်ပြန် ထားသည်။

ထို့ပြင် ကရင်ပြည်နယ်အတွင်းမှာလည်း ဒီမိုကရေစီအကျိုးပြုကရင်တပ်မတော်(DKBA)၊ နယ်ခြားစောင့်တပ်(BGF)၊ ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး(KNU) တို့ ထိန်းချုပ်ထားသော နယ်မြေအတွင်းမှာ အွန်လိုင်း လိမ်လည်လောင်း ကစားမှု(ကျားဖြန့်)များ ဖမ်းဆီးရမိခဲ့သည်။