CNI Sport Article 

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မေလ ၂

ကနေဒါနိုင်ငံ၊ ဗန်ကူးဗားမှာ ပြုလုပ်ခဲ့တဲ့ ဖီဖာကွန်ဂရက်မှာ ဖီဖာဥက္ကဋ္ဌ အင်ဖန်တီနိုဟာ အစ္စရေးနဲ့ပါလက်စတိုင်း ဘောလုံး အကြီးအကဲတွေကို စင်မြင့်ထက်မှာ လက်ဆွဲ နှုတ်ဆက်စေဖို့ ကြိုးပမ်းခဲ့ပေမယ့် အောင်မြင်ခြင်း မရှိခဲ့ပါ ဘူး။ 

လက်ရှိ ဖြစ်နေတဲ့ ပဋိပက္ခတွေကြားမှာ အင်ဖန်တီနိုဟာ အစ္စရေးနဲ့ပါလက်စတိုင်း ဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ် အကြီးအကဲ တို့ကို စင်မြင့်ပေါ် ဖိတ်ခေါ်ပြီး မိနစ်အနည်းငယ်ကြာ စကားပြောစေခဲ့ပါတယ်။ 

အစ္စရေးဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်ဒုဥက္ကဋ္ဌ ဘာဆင်မ်ဆူလီမန် စကားပြောအပြီးမှာ အင်ဖန်တီနိုဟာ သူ့ကို စင်မြင့်ပေါ်မှာ ဆက်ပြီးရှိနေပေးဖို့ တောင်းဆိုခဲ့တာပါ။ 

ဒီနောက် အင်ဖန်တီနိုက ပါလက်စတိုင်းဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်ဥက္ကဋ္ဌ ဂျီဘရီလ်ရာဂျော့ဘ်ကို စင်မြင့်ပေါ်ထံ ပြန်လာဖို့ တောင်းဆိုခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ 

ပါကလက်စတိုင်း ကိုယ်စားလှယ်နဲ့ ဖီဖာဥက္ကဋ္ဌ ဆွေးနွေးနေစဉ်

ရာဂျော့ဘ် စင်မြင့်ပေါ် တက်ရောက်လာချိန်မှာ ရပ်တန့်ပြီးနောက် အစ္စရေးဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ် အကြီးအကဲနဲ့ လက်ဆွဲနှုတ်ဆက်ဖို့ ပြောခဲ့တာပါ။ 

ရာဂျော့ဘ်ကတော့ အင်ဖန်တီနိုရဲ့ လက်ဆွဲနှုတ်ဆက်ဖို့ အကြံပြုတာကို ငြင်းဆန်ခဲ့ပြီးနောက် ကမ္ဘာ့ဘောလုံးအဖွဲ့ ချုပ် အကြီးအကဲက သူတို့နှစ်ဦးကို စကားပြောခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ 

အင်ဖန်တီနိုက “တူညီတဲ့ အခွင့်အရေးတွေ၊ တူညီတဲ့ တာဝန်တွေရှိတဲ့ ဖီဖာရဲ့အဖွဲ့ဝင် အစ္စရေးနဲ့ ပါလက်စတိုင်းက ကိုယ်စားလှယ်နှစ်ဦးကို ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ ဥက္ကဋ္ဌ ရာဂျော့ဘ်နဲ့ ဒုဥက္ကဋ္ဌ ဆူလီမန်တို့ အလုပ် အတူတူလုပ်ကြပါ စို့။ ကလေးတွေကို မျှော်လင့်ချက်ပေးဖို့ အလုပ် အတူတူလုပ်ကြပါစို့။ ကမ္ဘာပေါ်က ကလေးအားလုံး၊ နိုင်ငံပေါင်း ၂၁၁ နိုင်ငံကို ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ဖို့ ဖိတ်ခေါ်မယ့် အသက် ၁၅ နှစ်အောက် ပြိုင်ပွဲ မကြာမီ လာတော့မှာပါ။ ကျနော့်ရဲ့ ကတိကဝတ်တွေကို ခင်ဗျားတို့ ရရှိထားသလို၊ အခန်းတစ်ခုလုံး ထောက်ခံမှုကိုလည်း ခင်ဗျားတို့ ရရှိထားပါ တယ်”လို့ ပြောခဲ့ပါတယ်။ 

အင်ဖန်တီနိုဟာ စကားပြောပြီးနောက် သူတို့နှစ်ဦးကို လက်ဆွဲနှုတ်ဆက်ပြီး ဓါတ်ပုံအတူရိုက်ဖို့ ထပ်ကြိုးပမ်းခဲ့ ပေမယ့် ပါလက်စတိုင်း ဘောလုံးအကြီးအကဲ ရာဂျော့ဘ်က “ကျေးဇူးပြုပြီး မလုပ်ပါနဲ့၊ ကျနော်တို့ ဒုက္ခခံစား နေရတယ်”လို့ ပြောခဲ့တာပါ။ 

အစ္စရေးနဲ့ နှုတ်ဆက်ဖို့ ပါကလက်စတိုင်း ငြင်းဆန်နေစဉ်

ဒီနောက်မှာ ရာဂျော့ဘ်ဟာ အင်ဖန်တီနိုကို ပွေ့ဖက်ပြီး ပါးကိုနမ်းကာ စင်မြင့်ကနေ ဆင်းသွားခဲ့ပါတယ်။ 

ဆူလီမန်ကလည်း အင်ဖန်တီနိုကို ပွေ့ဖက်ပြီးနောက် အင်ဖန်တီနိုဟာ သူ့ရဲ့ထိုင်ခုံထံ ပြန်သွားခဲ့တာပါ။ 

အင်ဖန်တီနိုက အလွန်ရှုပ်ထွေးတဲ့ ကိစ္စတွေ ရှိပေမယ့် သူတို့ဟာ ဘယ်စိန်ခေါ်မှုကိုမှ လက်လျှော့သွားမှာ မဟုတ်ဘူးလို့ ပြောခဲ့ပါတယ်။

ဒါ့အပြင် အင်ဖန်တီနိုက ပါလက်စတိုင်းနဲ့ အစ္စရေးမှာရှိတဲ့ ကလေးအားလုံးဟာ အနာဂတ်မှာ တူညီတဲ့ မျှော်လင့် ချက် ရှိသင့်တာကြောင့် ဒါကို ဆက်လုပ်ဆောင်သွားမယ်လို့ ပြောခဲ့တာပါ။ 

ပါလက်စတိုင်းနဲ့ အစ္စရေး ၂ နိုင်ငံ စလုံးကိုလည်း သွားဖို့အခြေအနေက ခွင့်ပြုရင် သွားရောက် လည်ပတ်မယ်လို့ လည်း အင်ဖန်တီနိုက ပြောခဲ့ပါတယ်။ 

ပါလက်စတိုင်းက နှုတ်မဆက်ဘဲ ထွက်လာစဉ်

ပါလက်စတိုင်း ဘောလုံးအကြီးအကဲဟာ ကွန်ဂရက်ထံ ပြောကြားခဲ့မှုမှာ အစ္စရေးဟာ အနောက်ဘက်ကမ်း ဒေသ တွေမှာ ကလပ်တွေကို အခြေချခွင့်ပေးပြီး ခွဲခြားဆက်ဆံမှုတွေကို တိုက်ဖျက်တဲ့ စည်းမျဉ်းတွေကို ချိုးဖောက်ခဲ့ ကြောင်း စွပ်စွဲခဲ့ပါတယ်။ 

အစ္စရေးဘောလုံးအကြီးအကဲ ဆူလီမန်ကတော့ ပါလက်စတိုင်းရဲ့ စွပ်စွဲမှုကို မတုန့်ပြန်ခဲ့ပေမယ့် အစ္စရေး FA ဟာ ပါလက်စတိုင်းဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်ရဲ့တည်ရှိမှုကို ပထမနေ့ကတည်းက ထောက်ခံခဲ့တယ်လို့ ပြောခဲ့ပါတယ်။ 

ဆူလီမန်နဲ့ လက်ဆွဲနှုတ်ဆက်ဖို့ ငြင်းခဲ့တဲ့ ရာဂျော့ဘ်က အင်ဖန်တီနိုဟာ တံတားတွေ တည်ဆောက်ဖို့ ကြိုးစား ခြင်းဟာ မှန်ကန်ပေမယ့် ဖီဖာအကြီးအကဲဟာ ပါလက်စတိုင်း ပြည်သူတွေရဲ့ကြီးမားတဲ့ ဒုက္ခကို မသိဘူးလို့ ပြောခဲ့ပါတယ်။ 

Source: Dailymail

CNI International Article

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မေလ ၂

ဂျပန်အစိုးရအဖွဲ့က လက်နက်တင်ပို့မှုဆိုင်ရာ ကန့်သတ်ချက်များကို ဖြေလျှော့ရန် မကြာသေးမီ သီတင်းပတ်တွင် ဆုံးဖြတ်လိုက်ခြင်းသည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ စစ်ပြီးခေတ်သမိုင်း၌ မှတ်တိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။

သို့သော် လက်နက်တင်ပို့မှုဆိုင်ရာ ကန့်သတ်ချက်များကို ဖြေလျှော့ခြင်းသည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ငြိမ်းချမ်းရေးဝါဒ (Pacifism) နိဂုံးချုပ်သွားခြင်းတော့ မဟုတ်ပေ။

ဂျပန်၏ လုံခြုံရေးမူဝါဒကို ဖော်ပြရာတွင် တိကျမှုရှိရန် လိုပြီး၊ ပြောင်းလဲလာသော မျက်မှောက်ခေတ် လုံခြုံရေး အခြေအနေနှင့်အညီ မဖြစ်မနေ လိုက်လျောညီထွေဖြစ်အောင် ပြင်ဆင်မှုကိုလည်း နားလည်ရမည်ဖြစ်သည်။

ဧပြီ ၂၁ ရက်က ဂျပန်ဝန်ကြီးချုပ် တာကာအီချီ ဆာနာအဲ (Takaichi Sanae) ၏ အစိုးရအဖွဲ့သည် ကာကွယ်ရေး ဆိုင်ရာ ပစ္စည်းကိရိယာများနှင့် နည်းပညာများ တင်ပို့ရောင်းချမှုကို ထိန်းချုပ်ထားသည့် အခြေခံမူဝါဒ ၃ ရပ်အား ပြင်ဆင်ရန် အတည်ပြုခဲ့သည်။

ယခင်က ဂျပန်နိုင်ငံသည် ကယ်ဆယ်ရေး၊ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး၊ သတိပေးနှိုးဆော်ရေး၊ စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးရေး နှင့် မိုင်းရှင်းလင်းရေးတို့တွင် အသုံးပြုနိုင်သည့် လူသေစေနိုင်ခြင်းမရှိသော ပစ္စည်း အမျိုးအစားများကိုသာ တင်ပို့ ရောင်းချခွင့်ရှိခဲ့သည်။

ထိုပစ္စည်းများကိုလည်း တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားနေသော နိုင်ငံများသို့ ပို့ဆောင်ခွင့် မရှိခဲ့ပေ။

ယခုအခါတွင်မူ ဂျပန်ကုမ္ပဏီများသည် ဂျပန်နိုင်ငံနှင့် လက်နက်တင်ပို့မှုဆိုင်ရာ သဘောတူညီချက် ရှိထားသော နိုင်ငံများသို့ ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းများကို ရောင်းချနိုင်ပြီဖြစ်သည်။

 ဂျပန်ဝန်ကြီးချုပ် တာကာအီချီ ဆာနာအဲနဲ့ အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်ကို တွေ့ရစဉ်

ထိုစာရင်းတွင် အမေရိကန် အပါအဝင် နိုင်ငံပေါင်း ၁၇ နိုင်ငံ ပါဝင်နေပြီး မကြာမီ၌ နိုင်ငံ ၂၀ အထိ တိုးလာရန် မျှော်လင့်ရသည်။

ဂျပန်အမျိုးသားလုံခြုံရေးကောင်စီသည် လက်နက် အရောင်းအဝယ် အားလုံးကို ပြန်လည်သုံးသပ်ပြီး ထိုပစ္စည်း ကိရိယာများအား မှန်ကန်သော ဝယ်သူများထံသို့ ရောက်ရှိစေရန် သေချာအောင် ဆောင်ရွက်မည်ဖြစ်သလို ဆုံးဖြတ်ချက်ချပြီးပါက လွှတ်တော်ကို အကြောင်းကြားမည်ဖြစ်သည်။

တိုက်ပွဲများ ပြင်းပြင်းထန်ထန် ဖြစ်ပွားနေသည့် နိုင်ငံများသို့ တင်ပို့ခြင်းအပေါ် ကန့်သတ်ချက်ကို ဆက်လက် ထားရှိမည် ဖြစ်သော်လည်း ခိုင်လုံသော အမျိုးသားလုံခြုံရေး အကြောင်းပြချက် ရှိသည်ဟု ယူဆပါက ကင်းလွတ် ခွင့်များဖြင့် လက်နက်များ တင်ပို့နိုင်မည်ဖြစ်သည်။

ယခုကဲ့သို့ မူဝါဒ အပြောင်းအလဲမှာ စိန်ခေါ်မှုများ မြင့်တက်လာသော လုံခြုံရေး အခြေအနေကြောင့် ဖြစ်ကြောင်း နှင့် မည်သည့်နိုင်ငံမျှ ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် လုံခြုံရေးကို တစ်နိုင်ငံတည်းဖြင့် ကာကွယ်နိုင်တော့မည် မဟုတ်ကြောင်း ဝန်ကြီးချုပ် တာကာအီချီက ပြောကြားခဲ့သည်။

အရေးကြီးဆုံး အချက်အနေဖြင့် ဒုတိယကမ္ဘာစစ် ပြီးဆုံးပြီးနောက် လွန်ခဲ့သည့် နှစ်ပေါင်း ၈၀ ကတည်းက ငြိမ်းချမ်းသောနိုင်ငံအဖြစ် လျှောက်လှမ်းခဲ့သည့် မိမိတို့၏ လမ်းစဉ်နှင့် အခြေခံမူများကို ဆက်လက် ထိန်းသိမ်း သွားမည့် ကတိကဝတ်မှာ အကြွင်းမဲ့ ပြောင်းလဲမှု မရှိကြောင်း တာကာအီချီက လူမှုမီဒီယာတွင် ရေးသားဖော်ပြခဲ့ သည်။

သတင်းမီဒီယာများကမူ ယခုစည်းမျဉ်းသစ်များသည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ငြိမ်းချမ်းရေးဝါဒီ ဦးတည်ချက်မှ သွေဖည်သွား ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ရှင်းလင်းဖော်ပြနေကြသည်။

လွန်ခဲ့သော သုံးနှစ်ကျော်ကလည်း ဂျပန်အစိုးရက အမျိုးသားလုံခြုံရေးဆိုင်ရာ စာတမ်းသစ် သုံးစောင်ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့စဉ်ကလည်း မီဒီယာများက ထိုကဲ့သို့ သုံးသပ်ဖော်ပြခဲ့ဖူးသည်။

ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေသည် စစ်ပွဲဆင်နွှဲနိုင်စွမ်းကို အမှန်တကယ် ကန့်သတ်ထားသည်။

အခြေခံဥပဒေ၏ ပုဒ်ခွဲ ၉ သည် နိုင်ငံတကာ အငြင်းပွားမှုများကို ဖြေရှင်းရန်အတွက် အင်အားသုံးစွဲခြင်းနှင့် စစ်မက်ပြုရန် လက်နက်ကိရိယာများ ပိုင်ဆိုင်ခြင်းတို့ကို တားမြစ်ထားသည်။

ထို့ကြောင့်ပင် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် စစ်တပ်ဟု ခေါ်ဆိုခြင်းမရှိဘဲ မိမိကိုယ်ကို ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (SDF) ဟုသာ ဖွဲ့စည်းခေါ်ဆိုထားသည်။

ထိုအချက်သည် ယခင်က လက်နက်တင်ပို့မှုအပေါ် ကန့်သတ်ချက်များ ထားရှိရခြင်း၏ အကြောင်းရင်းဖြစ်ပြီး ဂျပန်နိုင်ငံ၏ စစ်ပြီးခေတ် ဝိသေသလက္ခဏာအတွက် အခြေခံအုတ်မြစ်လည်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။

ဂျပန်က မိမိကိုယ်ကိုကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့(SDF)ကို တွေ့ရစဉ်

သို့သော် ဂျပန်နိုင်ငံသည် အင်အားလုံးဝ သုံးစွဲရန် ဆန္ဒမရှိသည့် အဓိပ္ပာယ်မျိုးဖြင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဝါဒီ ဖြစ်နေခြင်း မဟုတ်ပါ။

၁၉၅၄ ခုနှစ်ကတည်းက SDF ကို တည်ထောင်ထားရှိခြင်းသည် အလုံးစုံ ငြိမ်းချမ်းရေးဝါဒီဆိုသည့် ရပ်တည်ချက်ကို ငြင်းပယ်လိုက်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဂျပန်သည် မိမိကိုယ်ကို ကာကွယ်ရန်အတွက် အင်အားသုံးစွဲမည်ဖြစ်သည်။

ထို့ပြင် ဂျပန်အစိုးရ အဆက်ဆက်သည် နှစ်ဦးနှစ်ဖက် ကာကွယ်ရေးစာချုပ် အပိုဒ် ၅ ပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များအရ ဆန်ကာကူကျွန်းစု (Senkaku Islands) နှင့် သက်ဆိုင်ကြောင်း အတည်ပြုပေးရန် အမေရိကန်အား အမြဲမပြတ် တောင်းဆိုလေ့ရှိသည်ကို သတိပြုသင့်သည်။

ဆိုလိုသည်မှာ ဂျပန်အစိုးရသည် ၎င်းအား ကာကွယ်ပေးရန်အတွက် ၎င်း၏ မဟာမိတ်ဖြစ်သည့် အမေရိကန်အား အင်အားသုံးပေးရန် တောင်းဆိုခြင်းဖြစ်သည်။

၁၉၉၂ ခုနှစ်တွင် ဂျပန်နိုင်ငံသည် ကုလသမဂ္ဂ ငြိမ်းချမ်းရေးထိန်းသိမ်းမှု လုပ်ငန်းစဉ်များ၌ SDF တပ်ဖွဲ့များ ပါဝင် နိုင်စေမည့် ဥပဒေများကို အတည်ပြုခဲ့သည်။

၁၉၉၇ ခုနှစ်တွင် ဂျပန်-အမေရိကန် ကာကွယ်ရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု လမ်းညွှန်ချက်များအား ပြင်ဆင်လိုက် ခြင်းဖြင့် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ပတ်ဝန်းကျင်ဒေသများရှိ အခြေအနေများကို ဖြေရှင်းဆောင်ရွက်နိုင်ရန် SDF ၏ လုပ်ပိုင်ခွင့် အာဏာကို တိုးချဲ့ခဲ့သည်။

ဂျပန်က မိမိကိုယ်ကိုကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့(SDF)ကို တွေ့ရစဉ်

၂၀၀၁ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာ ၁၁ ရက်နေ့  (9/11) အကြမ်းဖက် တိုက်ခိုက်မှုများ ဖြစ်ပွားပြီးနောက်တွင် SDF သည် အမေရိကန်ဦးဆောင်သည့် နိုင်ငံတကာတပ်များ အာဖဂန်နစ္စတန်သို့ ကျူးကျော်ဝင်ရောက်သည့် Operation Enduring Freedom နှင့် အီရတ်ကို ကျူးကျော်ဝင်ရောက်သည့် Iraqi Freedom စစ်ဆင်ရေးများကို ကူညီပံ့ပိုးပေး ခြင်းဖြင့် နိုင်ငံတကာ၏ ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုများတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။

မကြာသေးမီ နှစ်များအတွင်း SDF သည် ၎င်း၏ တပ်ဖွဲ့များကို ပိုမိုစွမ်းဆောင်ရည် ထက်မြက်လာစေရန်အတွက် ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။

ဂျပန်နိုင်ငံသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် တတိယ သို့မဟုတ် စတုတ္ထမြောက် စစ်အသုံးစရိတ် အများဆုံး သုံးစွဲသည့်နိုင်ငံ ဖြစ်ပြီး အမေရိကန် ပြင်ပတွင် အဆင့်မြင့် F-35 တိုက်လေယာဉ် အများဆုံး ပိုင်ဆိုင်ထားကာ စစ်ဘက်သုံးဂြိုဟ်တု ကွန်ရက်များ၊ လေယာဉ်တင်သင်္ဘော အသေးစားများနှင့် ကုန်းရေနှစ်သွယ်သွား တပ်ဖွဲ့များကိုလည်း ပိုင်ဆိုင်ထား သည်။

ထို့ပြင် ဂျပန်သည် တုန့်ပြန်တိုက်ခိုက်နိုင်စွမ်း၊ စုပေါင်းကာကွယ်ရေး စစ်ဆင်ရေးများတွင် ပါဝင်ခွင့်နှင့် ကြိုတင် ကာကွယ်သည့် ဆိုက်ဘာလုံခြုံရေးစနစ်တို့ကိုလည်း ဖော်ဆောင်ခဲ့သည်။

ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ကာကွယ်ရေးပစ္စည်း တင်ပို့ရောင်းချမှုဆိုင်ရာ ပြောင်းလဲချက်များ ထွက်ပေါ်ခဲ့ပြီးနောက် ဂျပန်၏ လုပ်ရပ်သည် ငြိမ်းချမ်းသော နိုင်ငံဟူသည့် ဂျပန်၏ ဝိသေသလက္ခဏာနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်နေပြီး စစ်ဝါဒသစ်၏ သက်သေဖြစ်ကြောင်း တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူက ပြောကြားခဲ့သည်။

သို့သော် ဂျပန်အနေဖြင့် အန္တရာယ်များကို မျက်ကွယ်ပြုထားရန် သို့မဟုတ် ပြည်ပ၏ ဖိအားပေး ခြိမ်းခြောက်မှု များကို ငုံ့ခံရန် မည်သည့် အခါကမျှ ဆန္ဒမရှိခဲ့ပေ။

ထို့ကြောင့် ဂျပန်နိုင်ငံသည် မည်သည့်အခါမျှ ငြိမ်းချမ်းရေးဝါဒီ သက်သက် မဟုတ်ခဲ့ဘဲ ကာကွယ်ရေးကဏ္ဍ အတွက် အမြဲတမ်း အသင့်ပြင်ထားသော နိုင်ငံဖြစ်သည်။

Source: Asia Times

CNI Article

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၂၅

မကြာသေးမီ လများအတွင်း နိုင်ဂျီးရီးယားနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းတွင် ဖြစ်ပွားသော  ပြင်းထန်သည့် တိုက်ခိုက်မှု များကြောင့် ထိုဒေသတွင် ကာလကြာရှည် ဖြစ်ပွားနေသော သူပုန်ထမှုသည် ပျောက်ကွယ်သွားပြီဆိုသည့် ယူဆချက်မှာ အမှားတစ်ခုသာ ဖြစ်ကြောင်း ပေါ်လွင်သွားစေခဲ့သည်။

အကြမ်းဖက်မှုဖြစ်စဉ်များ ပိုမို များပြားလာသည်နှင့်အမျှ နိုင်ဂျီးရီးယားနိုင်ငံသား အများအပြားသည် လက်ခံရ ခက်ခဲသော အဖြစ်မှန်ကို ရင်ဆိုင်ရန် ငြင်းဆန်နေကြပြီး ယခုကဲ့သို့ အကြမ်းဖက်မှုများ ပြန်လည် ဖြစ်ပွားလာရ ခြင်းသည် နိုင်ဂျီးရီးယား၏ အကြမ်းဖက်မှု တိုက်ဖျက်ရေး လုပ်ငန်းစဉ်များတွင် အမေရိကန် ပြန်လည် ပါဝင် ပတ်သက်လာခြင်းနှင့် ဆက်စပ် နေသည်ဆိုသည့် ထင်ကြေးပေးမှုများလည်း ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။

အကြမ်းဖက်အဖွဲ့များနှင့် နိုင်ငံခြားသားများ ပူးပေါင်းကြံစည်နေသည်ဆိုသော အဆိုပြုချက်ကို နိုင်ဂျီးရီးယားတွင် လူအများက လွယ်ကူစွာပင် လက်ခံလေ့ရှိသည်။

၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလအတွင်းက အမေရိကန် လွှတ်တော်အမတ် စကော့ပယ်ရီ (Scott Perry) က အမေရိကန် နိုင်ငံတကာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအေဂျင်စီ (USAID) သည် ဘိုကိုဟာရမ် (Boko Haram) အဖွဲ့အား ရန်ပုံငွေ ထောက်ပံ့ခဲ့သည်ဟု စွပ်စွဲပြောဆိုခဲ့သော်လည်း ထိုစွပ်စွဲချက်အတွက် မည်သည့် အထောက်အထားကိုမျှ တင်ပြနိုင်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။

ထိုအချိန်က နိုင်ဂျီးရီးယားဆိုင်ရာ အမေရိကန်သံအမတ်ကြီး ရစ်ချတ် မေးလ်စ် (Richard Mills) က ပယ်ရီ၏ ပြောဆိုချက်ကို ငြင်းပယ်ခဲ့သော်လည်း အဆိုပါ စွပ်စွဲချက်မှာ အများပြည်သူနှင့် ဆိုရှယ်မီဒီယာများတွင် ပျံ့နှံ့ လွှမ်းမိုးနေခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။

ခရစ်ယာန် ဘုရားကျောင်းကိုတွေ့ရစဉ်

ထို့နောက် အမေရိကန် လွှတ်တော်အမတ်များဖြစ်ကြသည့် တက်ဒ် ခရုဇ် (Ted Cruz) နှင့် ခရစ် စမစ် (Chris Smith) တို့ကဲ့သို့သော အရာရှိများက နိုင်ဂျီးရီးယားတွင် ဖြစ်ပွားနေသော သတ်ဖြတ်မှုများသည် ခရစ်ယာန်များ ကိုသာ ဦးတည် ပစ်မှတ်ထားနေသည်ဟု မှားယွင်းစွာ စွပ်စွဲထားသည့် “ခရစ်ယာန် မျိုးဖြုတ်သတ်ဖြတ်မှု” (Christian genocide) ဟူသော ဇာတ်လမ်းကို ပိုမို အသားပေးထားသည့် မှတ်ချက်စကားများကို ပြောကြားခဲ့ကြ သည်။

ခရစ်ယာန်များအပေါ် တိုက်ခိုက်မှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်မှာ အမှန်ပင်ဖြစ်ပြီး မကြာသေးမီက ကာဒူနာပြည်နယ်ရှိ ဘုရားရှိခိုးကျောင်း တစ်ခုတွင် ဧပြီ ၅ ရက် (Easter Sunday) ၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ခိုက်မှုမှာ သက်သေပင် ဖြစ်သည်။

သို့သော် ခရစ်ယာန်များ သာမကဘဲ မူဆလင် အသိုင်းအဝိုင်းများသည်လည်း ပုံမှန်ပစ်မှတ်ထား တိုက်ခိုက်ခံနေရ သည်။

လက်တွေ့ အမှန်တရားမှာ အကြမ်းဖက် အဖွဲ့များသည် ဘာသာတရား ခွဲခြားမှုမရှိဘဲ မဲမဲမြင်ရာ ရမ်းသန်း တိုက်ခိုက်နေသည်မှာ ကြာမြင့်လှပြီဖြစ်သည်။

ထို့ကြောင့် ယခုအချိန်အခါတွင် လိုအပ်နေသည်မှာ ထင်ကြေးပေး ပြောဆိုနေမှုများကို နားယောင်နေခြင်းထက် နိုင်ဂျီးရီးယား မြောက်ပိုင်းတွင် အမှန်တကယ် ဖြစ်ပျက်နေသည့် အရာများကို အလေးအနက်ထား၍ ဆန်းစစ် လေ့လာရန် ဖြစ်သည်။

မကြာသေးမီက တိုက်ခိုက်မှုများအရ သူပုန် အဖွဲ့အစည်းများသည် အရင်ကကဲ့သို့ လက်နက်ကိုင်ကာ ကြိုတင် ခန့်မှန်းနိုင်သည့် ပုံစံမျိုးဖြင့် တိုက်ခိုက်သော ပုံစံအဟောင်းမှခွဲထွက်ပြီး အတိတ်က ဖြစ်ရပ်များကို သင်ခန်းစာ ယူကာ အခြေအနေနှင့် လိုက်လျောညီထွေဖြစ်အောင် ပြောင်းလဲနိုင်စွမ်းရှိလာသည်ကို သက်သေပြနေသည်။

အထူးသဖြင့် အနောက်အာဖရိကပြည်နယ်ရှိ ISIL ၏ လက်ခွဲအဖွဲ့ ISWAP သည် ဖွဲ့စည်းပုံနှင့် နည်းဗျူဟာများတွင် ပိုမိုလိုက်လျောညီထွေရှိလာခဲ့သည်။

ECOWAS အဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံများကိုတွေ့ရစဉ်

ISWAP အဖွဲ့သည် ဘိုကိုဟာရမ်အဖွဲ့နှင့် ပဋိပက္ခဖြစ်ပွားခဲ့ချိန်တွင် ဘိုကိုဟာရမ်အဖွဲ့ကို အားနည်းသွားစေခဲ့ပြီး ISWAP သည် ချဒ်ရေအိုင် (Lake Chad) ဒေသတွင် ပိုမိုစည်းစနစ်ကျပြီး အမြစ်တွယ်နေသော ခြိမ်းခြောက်မှု တစ်ခုအဖြစ် ကျန်ရှိစေခဲ့သည်။

ထို့နောက် ISWAP သည် ၎င်း၏ တည်ရှိမှုကို ခိုင်မာအောင် လုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး ဆမ်ဘီဆာတောအုပ် (Sambisa Forest) အတွင်းသို့ ချဲ့ထွင်ခဲ့ကာ အရပ်သားများနှင့် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းများကိုပါ တစ်ပြိုင်နက်တည်း ခြိမ်းခြောက်နိုင်သည့် နယ်မြေကို ကျယ်ပြန့်လာစေခဲ့သည်။

ISWAP သည် ၎င်း၏ တိုက်ခိုက်မှု ပုံစံများကိုလည်း ပိုမို ပြုပြင်ပြောင်းလဲလာခဲ့သည်။

သီးခြားအဖွဲ့များနှင့် ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်သော တိုက်ခိုက်မှုများ၊ ညအချိန် ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်မှုများ၊ ချုံခိုတိုက်ခိုက် မှုများနှင့် ရန်သူကို ထိခိုက်ဒဏ်ရာ ရစေရုံသာမက စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ အခြေစိုက် စခန်းများကို ဝိုင်းပတ်ပြီး စစ်ကူများ ရောက်ရှိလာမှုကို နှောင့်နှေးစေရန် ရည်ရွယ်သည့် စစ်ဆင်ရေးများကို လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်း ပိုမိုတိုးတက်လာသည်ကို ပြသနေသည်။

နိုင်ဂျီးရီးယား၏ ဘော်နို (Borno)၊ ယိုဘီ (Yobe) နှင့် အဒါမာဝါ (Adamawa) ပြည်နယ် တစ်ခုချင်းစီ၏ အရွယ် အစားမှာ ဥရောပတိုက်ရှိ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံချင်းစီ၏ အရွယ်အစားခန့် ရှိသည်။

ဘော်နိုင်ပြည်နယ်သည် အိုင်ယာလန်နိုင်ငံထက် အနည်းငယ်ပိုကြီးပြီး၊ ယိုဘီပြည်နယ်သည် ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံခန့် ရှိကာ၊ အဒါမာဝါပြည်နယ်မှာ ဘယ်လ်ဂျီယမ်နိုင်ငံထက် အနည်းငယ် ပိုကြီးသည်။

ထိုမျှလောက် ကျယ်ပြန့်သော နယ်မြေများကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ခြင်းသည် မည်သည့် နိုင်ငံအတွက်မဆို စိန်ခေါ်မှုတစ်ခု ဖြစ်စေမည်ဖြစ်ပြီး၊ အထူးသဖြင့် တည်ငြိမ်မှု ပျက်ယွင်းနေသည့် ဒေသတွင်းနိုင်ငံများနှင့် နယ်နိမိတ် ချင်း ထိစပ်နေသည့် အခါတွင် ပို၍ပင် ခက်ခဲလိမ့်မည်ဖြစ်သည်။

ရေကြီးမှုကို ကြုံတွေ့ရစဉ်

အနောက်အာဖရိကနိုင်ငံများ စီးပွားရေး အဖွဲ့အစည်း (ECOWAS) က နိုက်ဂျာတွင် စစ်အာဏာသိမ်းမှုကို ဆန့်ကျင် ရှုတ်ချခဲ့ပြီးနောက် နိုက်ဂျာ စစ်ခေါင်းဆောင်များသည် ဘက်စုံပူးပေါင်းစစ်ဆင်ရေးတပ်ဖွဲ့ (Multinational Joint Task Force) မှ နုတ်ထွက်သွားခြင်းသည် ယခင်ကတည်းက တည်ငြိမ်မှု ပျက်ယွင်းနေသည့် အခြေအနေကို ပိုမို ဆိုးရွားစေပြီး အရှေ့မြောက်ပိုင်း စစ်မျက်နှာ၏ နယ်စပ်ကာကွယ်ရေးကို အားနည်းသွားစေခဲ့သည်။

နိုင်ဂျီးရီးယား၊ နိုက်ဂျာ၊ ကင်မရွန်းနှင့် ချဒ်နိုင်ငံတို့မှ တပ်ဖွဲ့ဝင်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပြီး N’Djamena မြို့ရှိ ဌာနချုပ် တွင် ဘီနင်နိုင်ငံမှ အနည်းငယ်သော တပ်ဖွဲ့ဝင်များ ပါဝင်သည့် ထိုပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့သည် ခက်ခဲသော နယ်မြေများ တွင် စစ်ဆင်ရေးများ လုပ်ဆောင်ရန်၊ သူပုန်များအတွက် လုံခြုံသော ခိုအောင်းရာ နေရာများ မရရှိစေရန်နှင့် နိုင်ငံ ခြား တိုက်ခိုက်ရေးသမားများ၏ ရွေ့လျားသွားလာမှုကို ကြားဖြတ်တားဆီးရန်အတွက် အရေးပါနေဆဲဖြစ်သည်။

သို့သော် ဒေသတွင်း အခြေအနေကို ဆန်းစစ်ခြင်းသည် လိုအပ်သော်လည်း ပြဿနာကို အပြည့်အဝ ဖြေရှင်း မပေးနိုင်ပေ။ 

သူပုန်ထမှုများသည် တစ်နေရာတည်းတွင် မဟုတ်ဘဲ နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် ရွေ့လျားနေခြင်းကြောင့် အကြမ်းဖက် သမားများအတွက် လူသစ်စုဆောင်းခြင်း၊ အင်အားဖြည့်တင်းခြင်းတို့ဖြင့် သက်ဆိုးရှည်နေဆဲ ဖြစ်သည်။

ဆင်းရဲမွဲတေမှုနှင့် ပညာရေး ကင်းမဲ့မှုများသည် အကြမ်းဖက်ဝါဒကို တိုက်ရိုက် မဖန်တီးနိုင်သော်လည်း လူမှု အသိုင်းအဝိုင်းမှ ဖယ်ကြဉ်ခံထားရခြင်း၊ အစိုးရ အင်စတီကျူးရှင်းများ အားနည်းခြင်းနှင့် ဝါဒမှိုင်းတိုက်ရန် လွယ်ကူသည့် နေရာများတွင် အကြမ်းဖက် သမားများအတွက် လူသစ်စုဆောင်းရ လွယ်ကူနေသည်။

ထို့ကြောင့် နိုင်ဂျီးရီးယားမြောက်ပိုင်းရှိ ပညာရေး အကျပ်အတည်းကို ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဆိုင်ရာ စိန်ခေါ်မှုတစ်ခု အဖြစ်သာမက ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော လုံခြုံရေးရပ်ဝန်းတစ်ခု၏ အစိတ်အပိုင်း တစ်ခုအဖြစ် ရှုမြင်သင့်သည်။

ပညာရေးသည် စာတတ်မြောက်ခြင်းနှင့် ဂဏန်းသင်္ချာစွမ်းရည်တို့ကို သင်ကြားပေးခြင်းထက် ပိုမိုကျယ်ပြန့် နက်ရှိုင်းသည့် သဘောသဘာဝရှိသည်။

နိုင်ဂျီးရီးယားနိုင်ငံထဲက မိသားစုတစ်စုကို တွေ့ရစဉ်

ပညာရေးသည် ဘဝရပ်တည်ရေး၊ လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းတွင် ပူးပေါင်းပါဝင်ရေးတို့အတွက် လမ်းကြောင်းများကို အဖက်ဖက်မှ ပံ့ပိုးပေးသည်။

ထို့ကြောင့် လက်ရှိ အချိန်အခါတွင် နိုင်ဂျီးရီးယားနိုင်ငံ အနေဖြင့် သူပုန်တို့၏ ခိုအောင်းရာ နေရာများအပေါ် စစ်ရေးအရ ဆက်လက် ဖိအားပေးရန် လိုအပ်သည်မှာ အသေအချာပင်ဖြစ်သည်။

ပိုမိုခိုင်မာသော တပ်ဖွဲ့ဝင်များ၏ အကာအကွယ်၊ ပိုမိုတိကျသော ထောက်လှမ်းရေး၊ စောင့်ကြည့်လေ့လာမှုနှင့် ကင်းထောက်မှု၊ တိုးတက်ကောင်းမွန်သော ကျေးလက်နှင့် မြို့ပြလုံခြုံရေးနှင့် နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် သံတမန်ရေးရာ အတွက် ပိုမိုလေးနက်သော ချဉ်းကပ်မှုတို့ကို လိုအပ်သည်။

သို့သော်လည်း ယခု အကျပ်အတည်းကို စစ်ရေးအရ ဆောင်ရွက်ချက် တစ်ခုတည်းဖြင့် ဖြေရှင်း၍ မရနိုင်ပေ။

အစိုးရအဆင့်ဆင့်တွင် လူမှုရေး၊ အဖွဲ့အစည်းဆိုင်ရာနှင့် ပညာရေးဆိုင်ရာ အစီအမံများကိုလည်း လိုအပ်သည်။

နိုင်ငံတော်သည် အစွန်းရောက်ဝါဒကို အင်အားသုံး၍သာမက ပညာရေးနှင့် လုပ်ငန်းဆောင်တာများ၊ ထိရောက် သည့် ဒေသန္တရ အဖွဲ့အစည်းများမှ တစ်ဆင့်ပါ ရင်ဆိုင်ဖြေရှင်းရမည်ဖြစ်သည်။

အုပ်ချုပ်ရေးကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ခြင်းနှင့် လူထု၏ ယုံကြည်မှုကို ပြန်လည်ရယူရမည်ဖြစ်ပြီး အကြမ်းဖက် မှုများ ပြန်လည် ဖြစ်ပွားစေသည့် လူမှုရေးနှင့် အဖွဲ့အစည်းဆိုင်ရာ ကွဲအက်မှုများကို ပိတ်ပင်တားဆီးရမည် ဖြစ်ပေသည်။

Source: အယ်လ်ဂျာဇီးယား

CNI Sport Article 

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၂၄

ချယ်လ်ဆီးအသင်းဟာ ပြီးခဲ့တဲ့ရက်ပိုင်းမှာ အသင်းကို ကိုင်တွယ်တာ ရက်ပေါင်း ၁၀၆ ရက်သာရှိသေးတဲ့ နည်းပြ ရိုစီနီယာကို ရာထူးကနေ ထုတ်ပယ်ခဲ့ပါတယ်။

ဒါဟာ BlueCo ပိုင်ရှင်တွေ စတမ်းဖို့ဒ်ဘရစ်ချ်မှာ ပြုလုပ်ခဲ့တဲ့ နောက်ဆုံး စီမံခန့်ခွဲမှုအလွဲ ဥပမာတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့ပါ တယ်။ 

ကလပ်အသင်း အများအပြား ပိုင်ဆိုင်တဲ့ BlueCo အဖွဲ့ဟာ ဇန်နဝါရီလမှာ ထွက်ခွာခဲ့တဲ့ မာရက်စ်ကာရဲ့ နေရာမှာ သူတို့ပိုင်တဲ့ ပြင်သစ်ကလပ် စထရာဘိုးအသင်းက နည်းပြရိုစီနီယာကို ချယ်လ်ဆီးအသင်း နည်းပြအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့ တာပါ။ 

ပူးတွဲပိုင်ရှင်တွေဖြစ်တဲ့ အက်ဂ်ဘာလီနဲ့ တော့ဒ်ဘိုလေတို့ဟာ အသက် ၄၁ နှစ် အရွယ်သာရှိသေးပြီး အလားအလာ ရှိတဲ့သူကို ချယ်လ်ဆီးအသင်းရဲ့ နည်းပြသစ်အဖြစ် နှစ်ရှည်စာချုပ်ချုပ်ပြီး ခန့်အပ်ခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ 

ဒါဟာ ကားမောင်းသင်ယူနေတဲ့ သူတစ်ဦးကို ဖာရာရီကားပေါ်မှာ မောင်းနှင်ပြီး ဖြေဆိုဖို့တောင်းဆိုခြင်းနဲ့ တူညီခဲ့ တာပါ။ 

ရိုစီနီယာထက် အတွေ့အကြုံ အများအပြားရှိတဲ့ နည်းပြတွေဟာ ချယ်လ်ဆီးအသင်းမှာ ရုန်းကန်ခဲ့ရတဲ့ သာဓက တွေလည်း ရှိခဲ့ပါတယ်။

ချယ်လ်ဆီးအသင်းကို ကိုင်တွယ်ခဲ့ကြတဲ့ နည်းပြတွေကို တွေ့ရစဉ်

တော့ဒ်ဘိုလေဦးဆောင်တဲ့ BlueCo အဖွဲ့ဟာ ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ မေလမှာ ရိုမန်အေဘရာမိုဗစ်ချ်ဆီကနေ ပေါင် ၄.၂၅ ဘီလီယံနဲ့ ချယ်လ်ဆီးအသင်းကို ပိုင်ဆိုင်ခဲ့တာပါ။ 

BlueCo အဖွဲဟာ အသင်းကို ရယူပြီးနောက် နည်းပြ အပြောင်းအလဲတွေ အများကြီး လုပ်ခဲ့တာ အပါအဝင် သူတို့ရဲ့ လုပ်ဆောင်မှုတွေဟာ ချယ်လ်ဆီးအသင်း ပရိသတ်တွေနဲ့ ဆက်ဆံရေး အဆင်မပြေမှုတွေကို ဖြစ်စေခဲ့ပါတယ်။

ချယ်လ်ဆီးအသင်းဟာ လက်ရှိ အချိန်မှာဆိုရင် လာမယ့်ရာသီ ဥရောပဝင်ခွင့် ရယူနိုင်ဖို့အတွက် ရုန်းကန်နေရပြီး ဥရောပဝင်ခွင့်မရရင် ဘဏ္ဍာရေးကိုလည်း ကြီးကြီးမားမား ထိခိုက်နိုင်တာပါ။ 

ချယ်လ်ဆီးအသင်းဟာ လက်ရှိပိုင်ရှင်တွေ လက်ထက်မှာ ကစားသမားတွေ ဝယ်ယူမှုအဖြစ် ပေါင် ၁.၅ ဘီလီယံ ဝန်းကျင် သုံးစွဲခဲ့ပြီး သူတို့ကို နှစ်ရှည်စာချုပ်တွေ ချုပ်ဆိုခဲ့ပါတယ်။ 

BlueCo အဖွဲ့ဟာ သူတို့အသင်းကို ပိုင်ဆိုင်ပြီးနောက် ရက် ၁၀၀ ကုန်ဆုံးချိန်မှာ ချန်ပီယံလိဂ်ဖလား ရယူပေးခဲ့တဲ့ နည်းပြတူချယ်လ်ကို ထုတ်ပယ်ခဲ့ပါတယ်။ 

ချယ်လ်ဆီးအသင်း ပိုင်ရှင် တော့ဒ်ဘိုလေကို တွေ့ရစဉ်

သူ့ရဲ့နေရာမှာ ခန့်အပ်ခဲ့တဲ့ ဂရေဟမ်ပေါ်တာကိုလည်း ၇ လအကြာမှာ နည်းပြရာထူးကနေ ထုတ်ပယ်ခဲ့တာပါ။ 

ဒီနောက်မှာ လမ်းပတ်က ယာယီနည်းပြအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့ပြီး သူ့ရဲ့နေရာမှာ ဝင်ရောက်လာခဲ့တဲ့ ပိုချက်တီနိုဟာ ချယ်လ်ဆီးအသင်းကို ၁ ရာသီကြာသာ ကိုင်တွယ်ကာ နှစ်ဦးသဘောတူညီမှုနဲ့ ထွက်ခွာခဲ့ပါတယ်။ 

ပိုချက်တီနိုရဲ့နေရာမှာ အစားထိုး ဝင်ရောက်လာခဲ့တဲ့ မာရက်စ်ကာဟာ ချယ်လ်ဆီးအသင်းကို ကွန်းဖရန့်လိဂ်နဲ့ ဖီဖာကလပ် ကမ္ဘာ့ဖလား ရယူပေးနိုင်ခဲ့ပေမယ့် အသင်း အကြီးအကဲတွေနဲ့ အဆင်မပြေခဲ့တာကြောင့် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီမှာ ထွက်ခွာခဲ့တာပါ။

ချယ်လ်ဆီးအသင်းဟာ သူ့ရဲ့နေရာကို ဆက်ခံခဲ့တဲ့ ရိုစီနီယာကိုလည်း ထုတ်ပယ်ခဲ့ပြီး ရာသီကုန်အထိ မက်ဖာလိန်း ကို ယာယီနည်းပြအဖြစ် ကိုင်တွယ်ဖို့ တာဝန်ပေးထားပါတယ်။ 

မက်ဖာလိန်းဟာ အသင်းကို FA ဖလားပြိုင်ပွဲမှာ အောင်မြင်မှု ရယူပေးပြီး လာမယ့်ရာသီ ဥရောပဝင်ခွင့် တစ်နေရာ ရရှိအောင် ကြိုးပမ်းပေးရတော့မှာပါ။ 

BlueCo ပိုင်ရှင်အဖွဲ့ရဲ့ လက်အောက်မှာ ဘယ်နည်းပြက ချယ်လ်ဆီးအသင်းရဲ့ နည်းပြထိုင်ခုံပေါ် လာရောက်ပြီး ထိုင်မလဲဆိုတာ စိတ်ဝင်စားဖို့ ကောင်းနေပါတယ်။ 

ချယ်လ်ဆီးအသင်းရဲ့ နည်းပြသစ် ဖြစ်လာဖို့ ရေပန်းစားတဲ့ သူတွေထဲမှာ နည်းပြဟောင်း မော်ရင်ဟို၊ ရီးရယ်လ် အသင်း နည်းပြဟောင်း အလွန်ဆို၊ ဘုန်းမောက်အသင်းကနေ ထွက်ခွာမယ့် အီရာအိုလာ၊ ပဲလေ့စ်အသင်းကနေ ထွက်ခွာမယ့် ဂလက်စ်နာ၊ ကိုမိုအသင်းကို ကိုင်တွယ်နေတဲ့ ဖာဘရီဂတ်စ်နဲ့ ဖူလ်ဟမ်အသင်းနည်းပြ မာကို ဆေးလ်ဗားတို့ ပါဝင်နေတာ ဖြစ်ပါတယ်။ 

CNI International Article

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၈

မြန်မာ့တပ်မတော် အကြီးအကဲ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ 

အိန္ဒိယနိုင်ငံအနေဖြင့် နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေးမှာ မဟာဗျူဟာကျသည့်အတွက် မြန်မာ့အခြေအနေကို အနီးကပ် စောင့်ကြည့်လျက်ရှိသည်။ 

အိန္ဒိယသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် ပဋိပက္ခများ ဖြေရှင်းနိုင်ရေးကို ထောက်ခံအားပေးသည်။ 

ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုမှာ အဓိကသော့ချက်ဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် ပဲမျိုးစုံကဏ္ဍတွင် နှစ်နိုင်ငံ ကုန်သွယ်မှုမှာ တိုးတက်လျက်ရှိပြီး သတ္တုတူးဖော်ရေးကဏ္ဍ၌ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရန်လည်း အလေးထား လျက်ရှိသည်။ 

အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ရည်မှန်းချက်မှာ တွေ့ဆုံဆွေးနွေး မှုများမှတဆင့် တည်ငြိမ်မှု ရရှိရန်နှင့် ပြဿနာများကို ဖြေရှင်း နိုင်ရန် ဖြစ်ပါသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် သမ္မတသစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်လိုက်ပြီးနောက် အိန္ဒိယက ထိတွေ့ဆက်ဆံမှုများ တိုးမြှင့်ရန် ကြိုးပမ်းလာခဲ့သည်။

မြန်မာ့လွှတ်တော်သည် ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်တပ် အာဏာရယူမှုကို ဦးဆောင်ခဲ့သူ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်အား နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်လိုက်ပြီး ၎င်း၏ အာဏာစက်ကို ပိုမိုခိုင်မာစေခဲ့သည်။

ထို့ပြင် ဒုတိယသမ္မတသစ် နှစ်ဦးအဖြစ် ဦးညိုစောနှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့ကိုလည်း ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့သည်။

အိန္ဒိယသံရုံးနဲ့ မြန်မာ ဖက်ဒရယ်ဆိုင်ရာ အလုပ်ရုံ ဆွေးနွေးပွဲ လုပ်နေကြစဉ်

မြန်မာ့တပ်မတော်မှ အငြိမ်းစား ဗိုလ်ချုပ်ကြီးဖြစ်သူ ဦးညိုစောသည် စီးပွားရေးကဏ္ဍတွင် ဩဇာညောင်းသူ တစ်ဦး အဖြစ် ရှုမြင်ခံရပြီး သမ္မတ၏ လမ်းညွှန်မှုအောက်၌ မူဝါဒရေးရာများကို ဦးဆောင် မောင်းနှင်သွားမည်ဟု မျှော်လင့် ရသည်။ 

တိုင်းရင်းသားကိုယ်စားလှယ် တစ်ဦးဖြစ်သူ ဒေါ်နန်းနီနီအေးကမူ တိုင်းရင်းသား စည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ပြန်လည် သင့်မြတ်ရေး လုပ်ငန်းစဉ်များကို တွန်းအားပေး ဆောင်ရွက်သွားလိမ့်မည်ဟု ခန့်မှန်းရသည်။

မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ကီလိုမီတာ ၁,၆၀၀ ကျော် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည့် အိန္ဒိယနိုင်ငံသည် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ ရာထူးတိုးမြှင့်လာမှု အခြေအနေကို အနီးကပ် စောင့်ကြည့်လျက်ရှိပါသည်။

မြန်မာနိုင်ငံသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ အဓိက နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒများဖြစ်သော အရှေ့မျှော်ဝါဒ (Act East)၊ အိမ်နီးချင်း ဦးစားပေးဝါဒ (Neighbourhood First) နှင့် အင်ဒို-ပစိဖိတ် မဟာဗျူဟာ (Indo-Pacific) တို့ ဆုံမှတ်ရာတွင် တည်ရှိနေပါသည်။ 

ထို့ကြောင့် နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေးမှာ ဘက်ပေါင်းစုံ လွှမ်းခြုံထားပြီး မဟာဗျူဟာမြောက် အရေးပါလှပါသည်။

အိန္ဒိယနိုင်ငံသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး ရည်မှန်းချက်များကို ကူညီပံ့ပိုးပေးရန် ဆန္ဒရှိသလို ပြည်တွင်း ပဋိပက္ခများအတွက် "မြန်မာက ဦးဆောင်သော၊ မြန်မာကိုယ်တိုင် ပိုင်ဆိုင်သော၊ မြန်မာနှင့် အသင့်တော်ဆုံး ဖြစ်သော" ဖြေရှင်းချက်မျိုး ပေါ်ထွက်လာစေရန် ကူညီလိုကြောင်း နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး ကျွမ်းကျင်သူတစ်ဦးက ပြောကြားခဲ့ပါသည်။

နိုင်ငံရေးအရ ထိတွေ့ဆက်ဆံမှု မပါဘဲ လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ ချဉ်းကပ်မှု သက်သက်ဖြင့် ဆောင်ရွက်ခြင်းသည် အကန့်အသတ်များရှိသည်ဟု အိန္ဒိယအစိုးရက ယုံကြည်ထားပါသည်။

မကြာသေးမီက ကျင်းပခဲ့သည့် ရွေးကောက်ပွဲများနှင့် အစိုးရသစ် ဖွဲ့စည်းမှုသည် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုများအတွက် လမ်းစ ဖွင့်ပေးလိမ့်မည်ဟု မျှော်လင့်ရကြောင်း၊ ရေရှည်တည်တံ့သော ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် တည်ငြိမ်မှု ရရှိရန်အတွက် အပြန်အလှန် အလျှော့အတင်းလုပ်ကာ အနှစ်သာရရှိရှိ ဆွေးနွေးမှုများ လိုအပ်ကြောင်း နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး ပညာရှင်များက သုံးသပ်ကြပါသည်။

မြေရှားသတ္တုတူးဖော်နေကြစဉ်

မြန်မာနိုင်ငံတွင် တည်ငြိမ်အေးချမ်းမှုရှိရန်၊ အကြမ်းဖက်မှုများ ရပ်တန့်ရန်နှင့် ပြဿနာများကို တွေ့ဆုံဆွေးနွေး ရေး လမ်းကြောင်းမှတဆင့် ဖြေရှင်းရန်မှာ အိန္ဒိယ၏ အကျိုးစီးပွားဖြစ်သည်ဟု ဆိုပါသည်။

အိန္ဒိယအစိုးရသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒီမိုကရေစီ အသွင်ကူးပြောင်းရေး လုပ်ငန်းစဉ်များတွင် ပါဝင်ခဲ့သလို ဒီမိုကရေစီ စနစ်ဆိုင်ရာ အတွေ့အကြုံများ ဝေမျှခြင်းနှင့် စွမ်းဆောင်ရည် မြှင့်တင်ရေး လုပ်ငန်းများအတွက် သက်ဆိုင်သူ အဖွဲ့အစည်း အသီးသီးနှင့် ထိတွေ့ဆက်ဆံလျက် ရှိပါသည်။

နှစ်နိုင်ငံ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုတွင် နိုင်ငံရေး၊ လုံခြုံရေး၊ ကာကွယ်ရေး၊ ကုန်သွယ်ရေး၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု၊ ဆက်သွယ် ရေး၊ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုဆိုင်ရာ အကူအညီများနှင့် လူသားချင်းစာနာ ထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ အကူအညီများ ပါဝင်ပါ သည်။

အိန္ဒိယနိုင်ငံသည် ၂၀၂၃ ခုနှစ် မိုခါမုန်တိုင်း၊ ၂၀၂၄ ခုနှစ် ရာဂီတိုင်ဖွန်း မုန်တိုင်းနှင့် ၂၀၂၅ ခုနှစ် မန္တလေးငလျင်တို့ ကဲ့သို့သော မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် သဘာဝဘေး အန္တရာယ်များတွင် ရှေ့ဦးစွာ လာရောက် ကူညီခဲ့ သည့် နိုင်ငံများထဲတွင် ပါဝင်ခဲ့ပါသည်။

နှစ်နိုင်ငံအကြား ကုန်သွယ်မှုမှာလည်း ကျယ်ပြန့်လာခဲ့ရာ ၂၀၂၄-၂၅ ဘဏ္ဍာနှစ်တွင် နှစ်နိုင်ငံကုန်သွယ်မှု ပမာဏမှာ ၂၂.၉ ရာခိုင်နှုန်း မြင့်တက်ခဲ့ပြီး အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂.၁၅ ဘီလီယံအထိ ရှိလာခဲ့ပါသည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပို့ကုန်မှာ ဒေါ်လာ ၁.၅၃ ဘီလီယံရှိပြီး အိန္ဒိယ၏ ပို့ကုန်မှာ ဒေါ်လာ ၆၁၄.၃ သန်း ရှိပါသည်။ 

မြန်မာနိုင်ငံမှ အိန္ဒိယသို့ တင်ပို့မှု၏ ၇၇ ရာခိုင်နှုန်းမှာ ပဲမျိုးစုံဖြစ်ပြီး ယင်းနှစ်အတွင်း ၂၉.၁ ရာခိုင်နှုန်းအထိ တိုးတက်လာခဲ့ပါသည်။ 

အိန္ဒိယ-မြန်မာ နယ်နိမိတ်ကို တွေ့ရစဉ်

အိန္ဒိယသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ စတုတ္ထမြောက် အကြီးဆုံး ကုန်သွယ်ဖက်နိုင်ငံ ဖြစ်ပါသည်။

ရူပီး-ကျပ် တိုက်ရိုက် ပေးချေမှုစနစ် (Rupee-Kyat settlement mechanism) ကို ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ကတည်းက စတင်ကျင့်သုံးနေပြီ ဖြစ်ပါသည်။

အဆိုပါ စနစ်အောက်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပဲမျိုးစုံတင်ပို့မှုနှင့် အပြန်အလှန်အားဖြင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံမှ စက်သုံးဆီနှင့် ဆေးဝါးတင်ပို့မှုများကို ပိုမိုတိုးမြှင့်နိုင်မည်ဆိုပါက ကုန်သွယ်ရေးကဏ္ဍကို ပိုမိုကျယ်ပြန့်လာစေမည့် အခွင့်အလမ်း များ ရှိနေပါသည်။

အခြား အလားအလာရှိသော ကဏ္ဍတစ်ခုမှာ သတ္တုတူးဖော်ရေး၊ အထူးသဖြင့် မြေရှားသတ္တု (Rare Earths) ကဏ္ဍတွင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရန် ဖြစ်ပါသည်။ 

အိန္ဒိယနိုင်ငံ အနေဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံမှ မြေရှားသတ္တုအဝေး (Heavy Rare Earths) များကို စီးပွားရေး လုပ်ငန်းချင်း ချိတ်ဆက်မှု (Business-to-Business) အခြေခံဖြင့် ဝယ်ယူရန် အသင့်ရှိနေသလို သတ္တုရှာဖွေရေးနှင့် တူးဖော်ရေး လုပ်ငန်းများအတွက် နည်းပညာပိုင်းဆိုင်ရာ ပံ့ပိုးမှုနှင့် လေ့ကျင့် သင်တန်းပေးမှုများကိုလည်း ကူညီဆောင်ရွက်ပေး ရန် အသင့်ရှိနေပါသည်။

CNI International Article

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၄

ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဟော်မုဇ် ရေလက်ကြားမှတဆင့် ရေနံအများဆုံး တင်သွင်းနေသည့် တရုတ်နိုင်ငံသည် ထိုရေလမ်းကြောင်း ပိတ်ဆို့မှုကို အကောင်းဆုံး ရင်ဆိုင်ကျော်လွှားနိုင်သည့် အခြေအနေတွင် ရှိနေသည်။

တရုတ်နိုင်ငံသည် ပင်လယ်ကွေ့ဒေသမှ ရေနံ အများအပြားကို သုံးစွဲနေပြီး အဆိုပါဒေသကနေ ရေနံတင်သွင်းမှု ပမာဏမှာ အိန္ဒိယ၊ ဂျပန်နှင့် တောင်ကိုရီးယား သုံးနိုင်ငံပေါင်း တင်သွင်းမှုနှင့် တူညီနေသည်။

ရေလက်ကြား ပိတ်ဆို့မှုအပေါ် တုန့်ပြန်သည့် အနေဖြင့် အာရှတစ်လွှားရှိ တာဝန်ရှိသူများသည် စွမ်းအင်ချွေတာ ရန်အတွက် အစီအစဉ်များ ချမှတ်လုပ်ဆောင်လျက်ရှိသည်။

သို့သော် တရုတ်နိုင်ငံတွင်မူ ကွန်မြူနစ်ပါတီ၏ အဓိက သတင်းစာက နိုင်ငံအတွင်း စွမ်းအင်များ လုံလုံလောက် လောက် ရှိကြောင်း ရေးသားဖော်ပြနေသည်။

အဆိုပါ သတင်းစာ၏ အယ်ဒီတာ့အာဘော်တွင် တရုတ်အစိုးရသည် စွမ်းအင်များ သိမ်းဆည်းရန်အတွက်  ပြည်ပသို့ စက်သုံးဆီ တင်ပို့မှုကို တရားမဝင် ပိတ်ပင်ထားခြင်း ရှိ၊ မရှိ ထည့်သွင်း ဖော်ပြထားခြင်း မရှိပေ။

သို့သော် တရုတ်နိုင်ငံသည် နှစ်ပေါင်းများစွာကတည်းက စွမ်းအင်ဆိုင်ရာ ရိုက်ခတ်မှုများကို လျှော့ချနိုင်ရန် မူဝါဒပိုင်းအရ ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှုများ ပြုလုပ်ထားခဲ့သည့်အတွက် အိမ်နီးချင်း နိုင်ငံများထက် ပိုမို ခံနိုင်ရည် ရှိနေသည်။

တရုတ်နိုင်ငံတွင် တစ်ကမ္ဘာလုံးရှိ လျှပ်စစ်ကား (EV) အရေအတွက် စုစုပေါင်းနှင့် ညီမျှလုနီးပါးရှိသော EV ကားများ ရှိနေခြင်း၊ ရေနံ အမြောက်အမြားကို သိုလှောင်ထားနိုင်ခြင်း၊ ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ ရရှိနိုင်မည့် လမ်းကြောင်း များကို နည်းမျိုးစုံဖြင့် ချဲ့ထွင်ထားခြင်းတို့အပြင် ပြည်တွင်းဖြစ် ကျောက်မီးသွေးနှင့် ပြန်လည် ပြည့်ဖြိုးမြဲ စွမ်းအင် များကြောင့် ပြည်ပသွင်းကုန်များအပေါ် မှီခိုနေရခြင်းမှ ကင်းဝေးသည့် လျှပ်စစ်ဓာတ်အားကွန်ရက်ကို ပိုင်ဆိုင် ထားခြင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်သည်။

“လက်ရှိ အခြေအနေဟာ တရုတ် မူဝါဒရေးဆွဲသူတွေ ဆယ်စုနှစ် ပေါင်းများစွာ ကြိုတင်မျှော်လင့် စဉ်းစားထားခဲ့တဲ့ အခြေအနေမျိုးနဲ့ တကယ်ကို နီးစပ်နေပါတယ်။ ဒါဟာ ပင်လယ်ရေကြောင်းက တစ်ဆင့် တင်သွင်းရတဲ့ လောင်စာ တွေအပေါ် မှီခိုနေရမှုကို လျှော့ချဖို့ ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုတွေဟာ မှန်ကန်ကြောင်း သက်သေပြလိုက်တာပဲ ဖြစ်ပါ တယ်”ဟု ဖင်လန်နိုင်ငံ အခြေစိုက် စွမ်းအင်နှင့် သန့်ရှင်းသောလေထု သုတေသနစင်တာ (CREA) ၏ ပူးတွဲ တည်ထောင်သူ လော်ရီ မီလီဗာတာ (Lauri Myllyvirta) က ပြောကြားခဲ့သည်။

ရေနံသိုလှောင်မှုကိန်းဂဏန်းကိုတွေ့ရစဉ်

မျှော်လင့်မထားသော EV အရှိန်အဟုန်
**********************************
တရုတ်အစိုးရသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၌ ကားသစ်ရောင်းချမှု၏ ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းကို EV များ ဖြစ်လာစေရန် ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်က ရည်မှန်းချက် ချမှတ်ခဲ့သည်။

သို့သော် ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် ကားသစ်ရောင်းချမှု စုစုပေါင်း၏ ထက်ဝက်ခန့်မှာ EV များဖြစ်ပြီး ရည်မှန်းချက်ထက် ပိုမိုရောင်းချနိုင်ခဲ့သည်။

မျှော်လင့်မထားသော EV အရှိန်အဟုန်ကြောင့် တရုတ်နိုင်ငံသည် လွန်ခဲ့သော နှစ်အနည်းငယ်က ခန့်မှန်းထား ခဲ့သည်ထက်စာလျှင် ရေနံကို ပိုမိုလျှော့ချ အသုံးပြုနေပြီး ပြည်ပမှ တင်သွင်းမှုကိုလည်း လျှော့ချနေပြီဖြစ်သည်။

စွမ်းအင်နှင့် သန့်ရှင်းသောလေထု သုတေသနစင်တာ (CREA) ၏ ခန့်မှန်းချက်များအရ ပြီးခဲ့သည့်နှစ်အတွင်း EV များကြောင့် အစားထိုးနိုင်ခဲ့သည့် ရေနံပမာဏမှာ တရုတ်နိုင်ငံက ဆော်ဒီအာရေဗျထံမှ ဝယ်ယူတင်သွင်းသည့် ပမာဏနှင့် အကြမ်းဖျင်း တူညီနေကြောင်း သိရသည်။

စိတ်ချရသော လျှပ်စစ်ဓာတ်အားကွန်ရက်
***********************************
တရုတ်နိုင်ငံ၏ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားကွန်ရက်ကို ကျောက်မီးသွေးနှင့် ပြန်ပြည့်မြဲ စွမ်းအင်များဖြင့် အဓိက လည်ပတ်နေခြင်း ဖြစ်သည်။ 

တရုတ်အစိုးရ၏ မူလရည်မှန်းချက်များထက်ပင် ကျော်လွန်သွားခဲ့သော သန့်ရှင်းသော စွမ်းအင်ကဏ္ဍသည်  အရှိန်အဟုန်ဖြင့် ဖွံ့ဖြိုးလာမှုကြောင့် နိုင်ငံ၏ စီးပွားရေးကဏ္ဍအတွက် နှစ်စဉ်လိုအပ်ချက် ရှိနေသော ပိုလျှံ လျှပ်စစ်ဓာတ်အား အားလုံးနီးပါးကို နေရောင်ခြည်စွမ်းအင်သုံး သို့မဟုတ် လေစွမ်းအင်သုံး လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ပေးစက်ရုံ အသစ်များမှ ဖြည့်ဆည်းပေးနိုင်ခဲ့သည်။

ထိုကြောင့် ပြည်ပမှ ကျောက်မီးသွေး တင်သွင်းမှု လျော့ကျသွားခြင်းနှင့် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ထုတ်လုပ်မှုတွင် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ကို အသုံးပြုနေသည့် ကမ်းရိုးတန်းပြည်နယ် အနည်းငယ်အတွက် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ရည် (LNG) တင်သွင်းရမှု လျော့နည်းသွားသည်။

ရေနံဝယ်ယူနိုင်သည့် လမ်းကြောင်း များပြားခြင်း
******************************************
တရုတ်နိုင်ငံသည် ရေနံကို အများအပြား တင်သွင်းနေသော်လည်း အခြားအာရှ နိုင်ငံကြီးများနှင့် မတူသည့် အချက်မှာ ရေနံဝယ်ယူရေးအတွက် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံတည်း အပေါ်တွင်သာ မှီခိုနေရခြင်းမျိုး မရှိစေရန် အထူးဂရုပြု ဆောင်ရွက်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။

ဥပမာအားဖြင့် ဂျပန်နိုင်ငံသည် ပုံမှန်အားဖြင့် ၎င်းတို့လိုအပ်သော ရေနံ၏ ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းနီးပါးကို ဆော်ဒီအာရေဗျ နှင့် ယူအေအီးနိုင်ငံတို့ထံမှ ဝယ်ယူနေရသည်။

သို့သော် တရုတ်သည် ရေနံဝယ်ယူမှုပမာဏ စုစုပေါင်း၏ ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းကို နိုင်ငံပေါင်း ၈ နိုင်ငံထံမှ ဝယ်ယူနေခြင်း ဖြစ်သည်။

ထို့ပြင် အမေရိကန်၏ ပိတ်ဆို့ အရေးယူမှုများကြောင့် အခြားနိုင်ငံများအတွက် ဝယ်ယူရန် ခက်ခဲသည့် ရုရှား၊ ဗင်နီဇွဲလားနှင့် အီရန်နိုင်ငံတို့ထံမှ လျှော့ဈေးဖြင့် ရရှိသော ရေနံများကို အများအပြားကို ဝယ်ယူခြင်းလည်း ပါဝင်သည်။

ထို့နောက် တရုတ်သည် တင်သွင်းလာသော ရေနံအချို့ကို ၎င်း၏ မဟာဗျူဟာမြောက် ရေနံသိုလှောင်ကန်များ အတွင်း ဖြည့်တင်းထားသည်။

တရုတ်၏ ရေနံ သိုလှောင်ထားမှု ပမာဏ မည်မျှရှိသည်ကို မည်သူမျှ အတိအကျ မသိရှိသော်လည်း စီးပွားဖြစ် ရေနံချက် စက်ရုံများတွင် ရှိနေသော လက်ကျန်များနှင့် ပေါင်းစပ်လိုက်မည်ဆိုလျှင် တရုတ်နိုင်ငံ၌ သိုလှောင် ထားသော ရေနံပမာဏမှာ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားမှ တင်သွင်းနေရသည့် ရေနံပမာဏကို ၇ လစာအထိ အစားထိုး နိုင်မည့် အနေအထားတွင် ရှိနေကြောင်း ခန့်မှန်းထားကြသည်။

 တရုတ်ရဲ့ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား အခြေပြကိုတွေ့ရစဉ်

ပြည်တွင်းထုတ်လုပ်မှု မြင့်တက်လာခြင်း
**********************************
ပြီးခဲ့သည့်နှစ်တွင် တရုတ်နိုင်ငံသည် တစ်နေ့လျှင် ရေနံစည်ပေါင်း ၄ ဒသမ ၃ သန်း ထုတ်လုပ်နိုင်ခဲ့ပြီး ထိုပမာဏ သည် စံချိန်သစ် တစ်ခုဖြစ်သလို ပြည်ပမှ ရေနံတင်သွင်းမှု စုစုပေါင်း၏ ၄၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်နှင့် ညီမျှသော ပမာဏ ဖြစ်သည်။

ပြည်တွင်း သဘာဝဓာတ်ငွေ့ ထုတ်လုပ်မှုမှာ အရှိန်အဟုန်ဖြင့် တိုးတက်လာနေပြီး ပိုက်လိုင်းများမှတဆင့် တင်သွင်းလာသော ဓာတ်ငွေ့များနှင့် ပေါင်းစပ်လိုက်ပါက တရုတ်နိုင်ငံ၏ သဘာဝဓာတ်ငွေ့ရည် (LNG) ဝယ်ယူ တင်သွင်းမှုသည် ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်ကထက်ပင် လျော့နည်းသွားခဲ့ပြီ ဖြစ်သည်။

တရုတ်နိုင်ငံ၏ ပိုက်လိုင်းကွန်ရက်သည် ပင်လယ်ရေကြောင်းမှတဆင့် တင်သွင်းရမှု အပေါ် မှီခိုနေရခြင်းကို လျှော့ချပေးနိုင်ပြီး ရုရှား၊ ဗဟိုအာရှနှင့် မြန်မာနိုင်ငံတို့ထံမှ ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့များကို ရယူနိုင်ရန် အခွင့်အလမ်း ရှိထားသည်။

ပိုမိုလုံခြုံစိတ်ချရသော အနာဂတ်
*****************************
ဆယ်စုနှစ် ပေါင်းများစွာ တိုင်အောင် တရုတ်နိုင်ငံ၏ စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုသည် ပြည်ပမှ တင်သွင်းရသော ရုပ်ကြွင်းလောင်စာများ၊ အထူးသဖြင့် ရေနံစိမ်းအပေါ်တွင်သာ အမှီပြုခဲ့ရသည်။

သို့သော် လျှပ်စစ်ကား (EV) များ အရှိန်အဟုန်ဖြင့် ထိုးတက်လာမှုကြောင့် တရုတ်နိုင်ငံသည် ၎င်း၏ စီးပွားရေး မောင်းနှင်အားကို ပြည်ပရေနံအပေါ် မှီခိုနေရခြင်းမှ ရုန်းထွက်နိုင်ရန် ကြိုးပမ်းလျက်ရှိသည်။

“တရုတ်နိုင်ငံရဲ့ ရေနံလိုအပ်ချက်ဟာ ဒီနှစ်မှာ အမြင့်ဆုံးကို ရောက်ရှိသွားနိုင်ပြီး အဲဒီနောက်ပိုင်းမှာတော့ တဖြည်း ဖြည်း လျော့နည်းသွားဖို့ ရှိပါတယ်။ ဒါကြောင့် ပြည်ပကနေ တင်သွင်းရတဲ့ အချိုးအစားက မြင့်မားနေဦးမှာ ဖြစ်ပေမဲ့ အခြေအနေကတော့ လက်ရှိထက် ပိုဆိုးသွားဖို့ မရှိပါဘူး” ဟု Rystad Energy မှ ရေနံနှင့် သဘာဝ ဓာတ်ငွေ့ သုတေသနဆိုင်ရာ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ချန်လင်း (Chen Lin) က ပြောကြားခဲ့သည်။

Source: ရိုက်တာ