CNI Sport Article

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၀

အင်တာမိုင်ယာမီအသင်းခေါင်းဆောင် မက်ဆီဟာ နက်ရှ်ဗေးလ်အသင်းနဲ့ ကွန်ကာကပ်ဖ် ချန်ပီယံများဖလားပြိုင်ပွဲ ၁၆ သင်းအဆင့် ဒုတိယအကျော့ပွဲမှာ ဂိုးသွင်းယူပြီးနောက် တရားဝင်ပွဲတွေမှာ သွင်းဂိုး ၉၀၀ ပြည့်တဲ့ အမျိုးသား ဘောလုံးသမိုင်းမှာ ဒုတိယမြောက် ကစားသမား ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။

မက်ဆီဟာ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဇွန်လမှာ အင်တာမိုင်ယာမီအသင်းထံ ပြောင်းရွှေ့လာပြီးကတည်းက ၉၂ ပွဲ ကစားထားပြီး ၈၁ ဂိုးသွင်းယူကာ လိဂ်ဖလားနဲ့ မေဂျာလိဂ်ဖလား ရရှိအောင် ကူညီပေးထားနိုင်ခဲ့ပါတယ်။ 

မက်ဆီဟာ အချိန်တိုင်းရဲ့ အကောင်းဆုံး ဘောလုံးသမားတွေထဲက တစ်ဦးအဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်းခံထားရပြီး ဘာစီလိုနာ၊ PSG နဲ့ အာဂျင်တီးနား လက်ရွေးစင်အသင်းတွေမှာ သွင်းဂိုး အများအပြား သွင်းယူကာ ကစားသမား ဘဝတစ်လျှောက်မှာ Ballon d'Or ဆုကိုစံချိန်တင် ၈ ကြိမ် ရရှိထားတာပါ။ 

ကစားသမားဘဝ စတင်ကတည်းက စံချိန်တွေကို ချိုးနေခဲ့တဲ့ မက်ဆီဟာ ဒီသွင်းဂိုး ၉၀၀ ကို ၁၇ နှစ်ကြာရှိခဲ့တဲ့ ဘာစီလိုနာအသင်းမှာ ၆၇၂ ဂိုးသွင်းယူခဲ့ပြီး ၂ နှစ်ကြာ ကစားခဲ့တဲ့ PSG အသင်းမှာ ၃၂ ဂိုး သွင်းယူခဲ့ပါတယ်။ 

မက်ဆီကို တွေ့ရစဉ်

အင်တာမိုင်ယာမီအသင်းမှာ ၈၁ ဂိုးနဲ့ အာဂျင်တီးနား လက်ရွေးစင်အသင်းအတွက် ၁၁၅ ဂိုးသွင်းယူပြီး မက်ဆီဟာ ကစားသမားဘဝ မှတ်တိုင်တစ်ခုကို စိုက်ထူနိုင်ခဲ့တာပါ။ 

အချက်အလက်တွေကို တွက်ချက်ဖော်ပြတဲ့ Opta က မက်ဆီဟာ သွင်းဂိုး ၉၀၀ ထဲက ၇၅၅ ဂိုးကို ဘယ် ခြေထောက်နဲ့ သွင်းယူခဲ့တာဖြစ်ပြီး ညာခြေထောက်နဲ့ ၁၁၁ ဂိုး သွင်းယူခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။

ခေါင်းတိုက်ပြီး ဂိုး ၃၀ သွင်းယူကာ ကျန် ၄ ဂိုးကို အခြားပုံစံတွေနဲ့ သွင်းယူခဲ့တယ်လို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။ 

မက်ဆီဟာ ဂိုးဧရိယာအတွင်းကနေ ၇၂၄ ဂိုး သွင်းယူခဲ့ပြီး ၁၇၆ ဂိုးကို ဂိုးဧရိယာ အပြင်ကနေ သွင်းယူခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။

မက်ဆီဟာ ဒီသွင်းဂိုး ၉၀၀ ထဲမှာ ပယ်နယ်တီကနေ ၁၁၂ ဂိုး သွင်းယူခဲ့ပြီး ဖရီးကစ်ကနေ ၇၀ ဂိုး သွင်းယူခဲ့တာပါ။ 

အာဂျင်တီးနား ကစားသမားဟာ ဘာစီလိုနာအသင်းမှာ နှစ်ပေါင်းများစွာ ကြာရှိခဲ့တာကြောင့် သူ့ရဲ့ ကစားသမား ဘဝတစ်လျှောက် ဂိုးအများဆုံး သွင်းယူထားတဲ့ အသင်းတွေကလည်း စပိန်ကလပ်တွေပဲ ဖြစ်နေပါတယ်။ 

မက်ဆီဟာ ဆီဗီလာအသင်းကို ၂၅ ဂိုး၊ ဘီလ်ဘာအိုအသင်းကို ၂၄ ဂိုး၊ အက်သလက်တီကိုအသင်းကို ၂၃ ဂိုး၊ ဗလင်စီယာအသင်းကို ၁၈ ဂိုး၊ ရီးရယ်လ်အသင်းကို ၁၇ ဂိုးနဲ့ လီဗန်တေးအသင်းကို ၁၆ ဂိုးသွင်းယူခဲ့တာပါ။ 

မက်ဆီနဲ့ ရော်နယ်ဒိုကို တွေ့ရစဉ်

မက်ဆီဟာ ကာလရှည်ပြိုင်ဘက် ပေါ်တူဂီအသင်း ခေါင်းဆောင် ရော်နယ်လ်ဒို ပြီးရင် သွင်းဂိုး ၉၀၀ ပြည့်ခဲ့တဲ့ ဒုတိယမြောက် ကစားသမားဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ 

ရော်နယ်လ်ဒိုဟာ ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလက ခရိုအေးရှားအသင်းနဲ့ပွဲမှာ ပေါ်တူဂီအသင်းအတွက် ဂိုးသွင်း ယူပြီးနောက် သွင်းဂိုး ၉၀၀ ပြည့်ခဲ့တာပါ။ 

ရော်နယ်လ်ဒိုဟာ လက်ရှိအချိန်မှာ ၉၆၅ ဂိုး သွင်းယူထားပြီး သွင်းဂိုး ၁,၀၀၀ ပြည့်မြောက်အောင် သွင်းယူနိုင်ဖို့ ရည်မှန်းထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။ 

ဘရာဇီးလ်၊ ဆန်းတို့စ်၊ နယူးယော့ခ်ကော့စ်မိုစ်အသင်းတို့မှာ ကစားခဲ့တဲ့ ဘရာဇီးလ်ဂန္ထဝင် ပီလီဟာ ကစားသမား ဘဝမှာ သွင်းဂိုး ၁,၀၀၀ ကျော် သွင်းယူထားတယ်ဆိုပြီး ပြောထားပေမယ့် RSSSF စာရင်းအင်း ပညာရှင်တွေက ဒါကို ငြင်းဆန်ထားပါတယ်။

ဒီအဖွဲ့အစည်းက ပီလီဟာ တရားဝင် သွင်းဂိုး ၇၇၈ ဂိုးသာ သွင်းယူထားတယ်လို့ ဖော်ပြထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။ 

အသက် ၃၈ နှစ် အရွယ်ရှိပြီဖြစ်တဲ့ မက်ဆီဟာ အင်တာမိုင်ယာမီအသင်းနဲ့ ၂၀၂၈ ရာသီကုန်အထိ စာချုပ် သက်တမ်း တိုးထားတာကြောင့် သူ့ရဲ့သွင်းဂိုးတွေကို ထပ်ပြီး မြင်တွေ့ရဦးမှာပါ။ 

အဲ့ဒါကြောင့် မက်ဆီအနေနဲ့ သူ့ရဲ့ လက်ကျန် ကစားသမားဘဝမှာ သွင်းဂိုး ၉၀၀+ ဘယ်လောက်အထိ သွင်းယူ နိုင်မလဲဆိုတာ စိတ်ဝင်စားဖို့ ကောင်းနေပါတယ်။ 

Source: BBC

CNI International Article

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၇

ပြီးခဲ့သည့် ၄ နှစ်က ရုရှားသမ္မတ ဗလာဒီမာပူတင် (Vladimir Putin) သည် ယူကရိန်းကို စစ်ရေးအရ ဝင်ရောက် တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး ယူကရိန်းကို အချိန်တို အတွင်းမှာပင် တိုက်ခိုက် သိမ်းပိုက်နိုင်ရန် စီစဉ်ခဲ့သည်။

ယူကရိန်း အောင်ပွဲမှတဆင့် ရုရှားနိုင်ငံရဲ့ အဆင့်အတန်းကို ပြန်လည်မြှင့်တင်ပြီး ကမ္ဘာကြီးကို တစ်နိုင်ငံတည်းက လွှမ်းမိုးထားသည့် Unipolar အခင်းအကျင်းမှ အင်အားကြီးနိုင်ငံ အများအပြားရှိသည့် Multipolar ဝင်ရိုးစုံကမ္ဘာ အခင်းအကျင်းကို အရှိန်အဟုန်ဖြင့် ပြောင်းလဲရန် ပူတင်က ရည်မှန်းခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

ထိုဝင်ရိုးစုံကမ္ဘာ အခင်းအကျင်းတွင် ပါဝင်သည့် အင်အားကြီးနိုင်ငံများအနက် ရုရှားလည်း ပါဝင်လာမည်ဖြစ်သည်။

သို့သော် ထိုအစီအစဉ်က အကောင်အထည် ပေါ်ခဲ့ပါသလား၊ ယူကရိန်းစစ်ပွဲဖြစ်ပွားပြီး ၄ နှစ်ကြာသည်အထိ ရုရှား သည် ကမ္ဘာကြီးကို ခွဲဝေရယူရန် ကြိုးပမ်းနေကြသည့် အင်အားကြီးနိုင်ငံများထဲတွင် ပါဝင်လာတော့ခြင်း မရှိသည် ကို မြင်တွေ့ခဲ့ရသည်။

ရုရှားသည် အင်အားကြီးနိုင်ငံ ဖြစ်လိုသည့် ရည်မှန်းချက် ပြင်းပြခဲ့သော်လည်း လက်တွေ့တွင် အလယ်အလတ် တန်းစား အင်အားကြီးနိုင်ငံ တစ်ခုသာ ဖြစ်နေသဖြင့် တရုတ်နိုင်ငံအပေါ် မှီခိုနေရသလို ၎င်း၏ ရည်မှန်းချက်များကို နှောင့်ယှက်နေသည့် ရန်လိုသော အလယ်အလတ် တန်းစားနိုင်ငံ အများအပြားကိုလည်း ရင်ဆိုင်နေရသည်။

မဟာမိတ်နိုင်ငံ တိုက်ခိုက်ခံနေရချိန်တွင် လက်ပိုက်ကြည့်နေရခြင်း
********************************************************
မကြာသေးမီ ရက်ပိုင်းအတွင်း ရုရှားသည် ယူကရိန်းကို ဝင်ရောက် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည့် အလားတူ ဖြစ်စဉ်မျိုးကို ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။

ထိုဖြစ်စဉ်မှာ အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေး၏ ၎င်း၏ မဟာမိတ် အီရန်ကို ဝင်ရောက် တိုက်ခိုက်နေခြင်းဖြစ်ပြီး ရုရှားသည် ဘာမှမတတ်နိုင်ဘဲ ထိုင်ကြည့်နေခဲ့ရသည်။

အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးက ရုရှားထံမှ အကူအညီ တောင်းခံချိန်တွင် ရုရှားနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဆာဂျေ လာဗရော့ဗ် (Sergei Lavrov) ၏ တုန့်ပြန်ပုံသည် အားရစရာ မကောင်းခဲ့ပေ။

လာဗရော့ဗ်၏ တုန့်ပြန်ချက်အရ ရုရှားသည် ကမ္ဘာ့အခင်းအကျင်းသစ်ကို ရှေ့တန်းက ဦးဆောင်နေသူနှင့်မတူဘဲ ဥရောပနိုင်ငံရေးသမား တစ်ယောက်၏ လေသံမျိုးနှင့် ဆင်တူနေသည်။

လာဗရော့ဗ်သည် အီရန်အပေါ် အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့၏ တိုက်ခိုက်မှုကို နိုင်ငံတကာဥပဒေ ချိုးဖောက်မှု၊ အကြောင်းမဲ့ စော်ကားမှု လုပ်ရပ်ဖြစ်ကြောင်း ဝေဖန်ရှုတ်ချခဲ့သည်။ 

ထို့ပြင် နိုင်ငံတကာဥပဒေ၊ အပြန်အလှန် လေးစားမှုနှင့် သက်ဆိုင်ရာ အကျိုးစီးပွားများကို မျှတစွာ ထည့်သွင်း စဉ်းစားပြီး ငြိမ်းချမ်းစွာ ဖြေရှင်းရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။

ထိုပြောကြားချက်များအရ အီရန်စစ်ပွဲတွင် ရုရှား၏ ပါဝါသည် ကျဆင်းနေသည့် အချက်ကို ဖော်ပြရာ ရောက်နေ ကြောင်း ကျွမ်းကျင်သူများက ပြောကြားခဲ့သည်။

အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်နဲ့ သေဆုံးသွားတဲ့ အီရန် အဓိပတိ အလီခါမေနီကို တွေ့ရစဉ်

လက်တွေ့အခြေအနေကို ရင်ဆိုင်နေရခြင်း
************************************
ရုရှားသည် ကိယက်ဗ် (Kyiv) တိုက်ပွဲတွင် အရေးနိမ့်ခဲ့ပြီး ယူကရိန်းမြောက်ပိုင်းရှိ သိမ်းပိုက်ထားသော နယ်မြေ အများအပြားမှ ဆုတ်ခွာခဲ့ရသည်။

ထို့ပြင် ယူကရိန်းအရှေ့ပိုင်းတွင်လည်း အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ အင်အားပြုန်းတီးစေသည့် ရေရှည်တိုက်ပွဲ အဖြစ် ပြောင်းလဲသွားခဲသည်။

ယူကရိန်းဘက်တွင် တောင်ပိုင်းနယ်မြေ အမြောက်အမြား ဆုံးရှုံးခဲ့ရသည်။

ထိုအချက်က ရုရှားအတွက် ဒွန်ဘတ်စ် (Donbas) ဒေသနှင့် ၂၀၁၄ ခုနှစ်က တရားမဝင် သိမ်းပိုက်ထားသည့် ခရိုင်းမီးယား (Crimea) ဒေသတို့ကြား ကုန်းလမ်းဆက်သွယ်ရေးတံတားတစ်ခု တည်ဆောက်နိုင်ရန် အခွင့်အရေး ရရှိသွားခဲ့သည်။

သို့သော် ယူကရိန်းအစိုးရသည် ယူကရိန်း၏ ပိုင်နက်နက်မြေ ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းကို ဆက်လက် ထိန်းချုပ်ထားဆဲဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာ့ဈေးကွက်အတွက် အရေးပါသည့် ပင်လယ်နက်လမ်းကြောင်းကိုလည်း ဆက်လက် အသုံးပြုနိုင်စွမ်း ရှိနေ သည်။

ယူကရိန်းစစ်မြေပြင်တွင် ရှေ့ဆက်မတိုးနိုင်တော့သည့် အချိန်တွင် ရုရှားသည် အရပ်ဘက် အခြေခံ အဆောက် အအုံများ၊ စွမ်းအင် အဆောက်အအုံများကို ပစ်မှတ်ထား တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။

ဆောင်းရာသီ ကာလအတွင်း ယူကရိန်းပြည်သူများကို အေးခဲနေသည့် ဒုက္ခများပေးပြီး အရှုံးပေးလာအောင် ရုရှား က မျှော်လင့်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

ထိုနည်းဗျူဟာမျိုးသည် အောင်မြင်လေ့ မရှိသော်လည်း ယူကရိန်း ပြည်သူများအတွက်မူ အလွန်ဆိုးရွားသည့် ဆင်းရဲဒုက္ခများကို ခံစားခဲ့ရသည်။

တစ်ဖက်တွင်လည်း ယူကရိန်းကို ဆွေးနွေးပွဲ စားပွဲဝိုင်းပေါ်တွင် အလျှော့ပေးလာအောင် ရုရှားက ဖိအားပေးနေ သော်လည်း ယူကရိန်းက ကြံ့ကြံ့ခံ တွန်းလှန်နေဆဲဖြစ်သည်။

လွယ်လွယ်နှင့် အင်အားကြီးနိုင်ငံမဖြစ်
********************************
ရုရှား၏ အားထုတ် ကြိုးပမ်းမှုများသည် အင်အားကြီးနိုင်ငံ အများအပြားရှိသည့် ကမ္ဘာ့အခင်းအကျင်းသစ်ကို ဖန်တီးလိုသည့် ရည်မှန်းချက်ကြောင့် ရှု့ပ်ထွေးလာခဲ့သည်။

အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ယူကရိန်းကို အလယ်အလတ်တန်းစား အင်အားကြီးနိုင်ငံများ အစုအဖွဲ့က ဝိုင်းဝန်း ကူညီထောက်ပံ့ ပေးလာကြခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။

ထို့ကြောင့် ရုရှားသည် ဝင်ရိုးစုံကမ္ဘာတွင် အင်အားကြီး နိုင်ငံအဖြစ် ပါဝင်လိုသည့် ပထဝီနိုင်ငံရေး စိတ်ကူးယဉ် အိပ်မက်သည် စိန်ခေါ်မှုနှင့် ရင်ဆိုင်နေရသည်ဆိုသည့် အချက်ကို နားလည်လာခဲ့သည်။

ရုရှား၏ လူဦးရေသည် လျော့နည်းလာပြီး သက်ကြီးပိုင်း အရေအတွက် များပြားလာသည်။

ထို့ပြင် ရုရှား၏ ဂျီဒီပီသည် ဂျပန် သို့မဟုတ် ဂျာမနီတို့နှင့် တစ်တန်းတည်းတွင် ရှိနေသော်လည်း အိန္ဒိယထက် နည်းပါးနေကာ အမေရိကန် သို့မဟုတ် တရုတ်တို့နှင့် နှိုင်းယှဉ်စရာ မလိုလောက်အောင်ပင် နိမ့်ကျနေသည်။

ယူကရိန်းစစ်ပွဲကို တွေ့ရစဉ်

ထို့ပြင် ရုရှား၏ စီးပွားရေးသည် ရေနံနဲ့ သဘာဝဓာတ်ငွေ့ တင်ပို့မှုအပေါ်တွင်သာ အဓိက မှီခိုနေရသည်။

သို့သော် ရုရှားသည် ဥရောပ-အာရှ ကုန်းမြေပေါ်တွင် ဩဇာကြီးမားနေဆဲဖြစ်သည့် အလယ်အလတ်တန်းစား အင်အားကြီး နိုင်ငံဖြစ်ပြီး၊ ကုလသမဂ္ဂ၏ အမြဲတမ်းအဖွဲ့ဝင်ဖြစ်ကာ နျူကလီးယား လက်နက်လည်း ပိုင်ဆိုင် ထားသဖြင့် အင်အားကြီးနိုင်ငံအဆင့်ကို ပုံဖော်ရန် ကြိုးပမ်းနိုင်ဆဲဖြစ်သည်ဟု ယူဆခံထားရသည်။

သို့သော် လက်ရှိ ရလဒ်များက ရုရှား၏ ရည်မှန်းချက်များနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်သာ ဖြစ်နေခဲ့သည်။

တစ်စထက်တစ်စ ပိုမိုဆိုးရွားလာခြင်း
********************************
ယူကရိန်းစစ်ပွဲတွင် အောင်ပွဲ မရယူနိုင်သည့် အချိန်တွင် အခြားနေရာများတွင် ရုရှား၏ ဩဇာဖြန့်ကြက် နိုင်စွမ်းလည်း ထိခိုက်လာခဲ့သည်။

တစ်ချိန်က အစ္စရေးနှင့် ရင်းနှီးခဲ့သည့် ဆက်ဆံရေးသည် ယခုအခါတွင် ပြိုလဲလုနီးပါး ဖြစ်နေကာ ဆီးရီးယားတွင် လည်း ခြေကုပ်ယူ အသားစီးရမှုကို ဆုံးရှုံးခဲ့သလို မဟာမိတ်များဖြစ်သည့် အီရန်နှင့် ဗင်နီဇွဲလားတို့ကိုလည်း အကူအညီ မပေးနိုင်တော့သည်ကို မျက်မြင်တွေ့နေရပြီဖြစ်သည်။

တစ်ချိန်က အကန့်အသတ်မရှိသည့် မိတ်ဖက် ဆက်ဆံရေးအဖြစ် ကြေညာခဲ့သည့် တရုတ်ကလည်း ယူကရိန်း စစ်ပွဲတွင် ရုရှားဘက်မှ သိသိသာသာ ရပ်တည်ပေးခဲ့ခြင်း မရှိသလို လက်နက်များလည်း ထောက်ပံ့ပေးခဲ့ခြင်း မရှိပေ။

အိန္ဒိယကမူ ရုရှားထံမှ ရေနံများကို လျှော့စျေးဖြင့် ဝယ်ယူနေသလို လက်နက်များကိုလည်း ဆက်လက် ဝယ်ယူ နေဆဲ ဖြစ်သည်။

သို့သော် ထိုအခြေအနေသည် အိန္ဒိယ၏ ဘက်ပေါင်းစုံ ချဉ်းကပ်သည့် ပထဝီနိုင်ငံရေး မဟာဗျူဟာ အစိတ်အပိုင်း သာ ဖြစ်သည်။

အီရန်ခေါင်းဆောင်နဲ့ ရုရှားသမ္မတ ပူတင်ကို တွေ့ရစဉ်

စိတ်ကူးနှင့် လက်တွေ့
*******************
တစ်ဖက်တွင်လည်း ယူကရိန်းသည် စစ်ပွဲအစောပိုင်းက ရရှိခဲ့သည့် အမေရိကန်၏ အကူအညီများကို ဆုံးရှုံးခဲ့ရ သည်။

သို့သော် ယူကရိန်းသည် အလယ်အလတ်တန်းစား အင်အားကြီးနိုင်ငံများထံမှ ဘဏ္ဍာရေးနဲ့ စစ်ရေးအရ အကူအညီတွေကို ဆက်လက် ရရှိနေဆဲဖြစ်သည်။

နောက်ဆုံးရရှိထားသည့် အချက်အလက်များအရ စစ်ပွဲစတင်ခဲ့ချိန်ကတည်းက အမေရိကန်က ထောက်ပံ့ပေးခဲ့ သည့် ဒေါ်လာ ၇၅ ဘီလျံနီးပါးရှိ စစ်ရေးအကူအညီသည် ယူကရိန်းအတွက် ပြည်ပနိုင်ငံများ၏ စုစုပေါင်း အကူအညီ၏ ၃၀ ရာခိုင်နှုန်းသာရှိခဲ့သည်။

ကျန်သည့် အကူအညီ ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် လွန်ခဲ့သည့် ၁၂ လအတွင်း ရရှိခဲ့သည့် စစ်ရေးအကူအညီများ အားလုံး သည် ဂျာမနီထံမှ ၂၀ ရာခိုင်နှုန်း၊ ဗြိတိန်ထံမှ ၉ ရာခိုင်နှုန်း၊ နော်ဝေထံမှ ၈ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် ဆွီဒင်ထံမှ ၇ ရာခိုင်နှုန်း နှင့် အခြား အလယ်အလတ်တန်းစား အင်အားကြီးနိုင်ငံများထံမှ ကူညီပေးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

ထို့ကြောင့် ရုရှား၏ ယူကရိန်းအပေါ် ဆင်နွှဲသည့် စစ်ပွဲသည် အင်အားကြီးနိုင်ငံ အများအပြား ပါဝင်သည့် ဝင်ရိုးစုံ ကမ္ဘာ ပေါ်ပေါက်ရေးအတွက် အရှိန်အဟုန် ကောင်းလာခဲ့သည်မှာ အမှန်ပင်ဖြစ်သည်။

သို့သော် ထိုဝင်ရိုးစုံကမ္ဘာ အခင်းအကျင်းသည် ရုရှားမျှော်မှန်းထားခဲ့သည့် ပုံစံမျိုးတော့ မဟုတ်ကြောင်း ကျွမ်းကျင် သူများက ပြောကြားခဲ့သည်။

Source: Asia Times

CNI International Article

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၇

ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈ ရက်က အီရန်နိုင်ငံရှိ ပစ်မှတ်များကို အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့က ဆယ်စုနှစ်များစွာအတွင်း အကြီးမားဆုံး တိုက်ခိုက်မှု ပြုလုပ်ခဲ့ပြီးနောက် အီရန်၏ အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင် အလီခါမေနီ (Ali Khamenei) သည် တိုက်ပွဲစတင်ခဲ့သည့် ပထမဆုံးနေ့မှာပင် သေဆုံးခဲ့သည်။

ထို့ပြင် နောက်ထပ်ရက်များတွင် ပြုလုပ်သည့် တိုက်ခိုက်မှုများအတွင်း အီရန်စစ်ဘက် ခေါင်းဆောင်ပိုင်းမှ အဓိက ကျသူ အများအပြားလည်း သေဆုံးခဲ့ကြောင်း အစ္စရေးဘက်က ပြောကြားခဲ့သည်။

ပြီးခဲ့သည့် ၂ နှစ်အတွင်း အစ္စရေး၏ စစ်ဆင်ရေးများသည် အီရန်စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ အဆင့်မြင့် အရာရှိအချို့ကို သတ်ဖြတ်နိုင်ခဲ့ပြီးဖြစ်သလို တစ်ချိန်က အရှေ့အလယ်ပိုင်း တစ်ခွင်တွင် ကြောက်ရွံ့ခဲ့ရသော အီရန်၏ လက်အောက်ခံ အဖွဲ့အစည်းများကိုလည်း အင်အားချည့်နဲ့သွားစေခဲ့သည်။

အီရန် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား တိုက်ပွဲကို ပြသထားစဉ်

အီရန်သမ္မတ မာဆွတ် ပီဇက်ရှ်ကီယန် (Masoud Pezeshkian) ကမူ ၎င်းနှင့် တရားစီရင်ရေးဌာန အကြီးအကဲ၊ သြဇာ ကြီးမားသော အုပ်ထိန်းသူကောင်စီ (Guardian Council) မှ အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးတို့ ပါဝင်သည့် ဦးဆောင်မှု ကောင်စီ (Leadership Council) သည် အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင် ခါမေနီ၏ တာဝန်များကို ယာယီလွှဲပြောင်း ရယူထားကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့သည် အီရန်နိုင်ငံအား ဖျက်ဆီးရန်နှင့် အစိတ်စိတ်အမွှာမွှာ ပြိုကွဲစေရန် ကြိုးပမ်း နေကြောင်း လုံခြုံရေးအကြီးအကဲ အလီ လာရီဂျာနီ (Ali Larijani) က စွပ်စွဲပြောဆိုခဲ့သည်။

ထို့ပြင် ခွဲထွက်ရေးအင်အားစုများ အနေဖြင့် တစ်စုံတစ်ရာ လုပ်ဆောင်ရန် ကြိုးပမ်းလာပါက ပြင်းထန်သော တုန့်ပြန်မှုများနှင့် ရင်ဆိုင်ရမည်ဟုလည်း လာရီဂျာနီက သတိပေးခဲ့သည်။

ခါမေနီ အသတ်ခံရပြီးနောက်တွင် အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့၏ အီရန်အပေါ် စစ်ရေးအရ အရေးယူ ဆောင်ရွက် မှုများသည် မကြာမီ ကာလအတွင်း အီရန်အစိုးရ အပြောင်းအလဲ ဖြစ်ပေါ်လာစေလိမ့်မည်ဟူသော ယူဆချက် အပေါ် အမေရိကန် အဆင့်မြင့်အရာရှိ အများအပြားက သံသယရှိနေဆဲဖြစ်သည်။

ခါမေနီ ချေမှုန်းခံရပြီးနောက် နောက်ဆက်တွဲ သက်ရောက်မှုများအပေါ် အမေရိကန် ထောက်လှမ်းရေးအဖွဲ့များ၏ ဆွေးနွေးချက်များသည် အစိုးရခေါင်းဆောင်ပိုင်း အပြောင်းအလဲ ဖြစ်၊ မဖြစ် ဆိုသည့် အချက်အတစ်ခုတည်းကိုသာ အာရုံစိုက် ဆွေးနွေးနေခြင်း မဟုတ်ပေ။

အီရန် ခေါင်းဆောင်မှုကို ပြသထားစဉ်

ခါမေနီ သေဆုံးသွားခြင်းသည် အီရန်၏ နျူကလီးယား အစီအစဉ်နှင့် ပတ်သက်ပြီး အမေရိကန်နှင့် ညှိနှိုင်းဆွေးနွေး မှုများ ပြုလုပ်ရာတွင် အီရန်ဘက်မှ မည်မျှအတိုင်းအတာအထိ လိုက်လျောမည်နည်း ဆိုသည့် အချက်နှင့် ပတ်သက်၍ ဇန်နဝါရီလကတည်းက အမေရိကန်၏ ဌာနပေါင်းစုံမှ အရာရှိများအကြား အကျေအလည် ဆွေးနွေး ငြင်းခုံမှုများ ရှိခဲ့သည်။

သို့သော် လက်ရှိအချိန်အထိ အများသဘောတူညီချက် မရရှိသေးကြောင်း အမေရိကန်အရာရှိ နှစ်ဦးက ပြောကြား ခဲ့သည်။

ထို့ပြင် ခါမေနီ သေဆုံးခြင်းသည် အီရန်နိုင်ငံကို  ဒုံးကျည်၊ နျူကလီးယား အဆောက်အအုံများနှင့် စွမ်းဆောင် ရည်များကို ပြန်လည် တည်ဆောက်ခြင်းမှ မည်မျှ အတိုင်းအတာအထိ ဟန့်တားနိုင်မည်နည်း ဆိုသည့် အချက် ကိုလည်း အမေရိကန်အရာရှိများက ဆွေးနွေးခဲ့ကြကြောင်း အမည်မဖော်လိုသည့် အမေရိကန် အရာရှိများက ပြောကြားခဲ့သည်။

Source: ရိုက်တာ

CNI Sport Article

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၆

၂၀၂၅-၂၆ ရာသီ ပရီးမီးယားလိဂ်ပြိုင်ပွဲဟာ ပွဲစဉ် ၂၉ အထိ ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီးပြီဖြစ်လို့ လက်ကျန်ပွဲစဉ်တွေ ကစားဖို့ ၉ ပွဲသာ ကျန်ရှိတော့ပါတယ်။ 

ရာသီကုန်ဆုံးဖို့ နီးကပ်လာပြီ ဖြစ်တာကြောင့် အသင်းတွေ အားလုံးဟာ သူတို့ရဲ့မျှော်လင့်ချက်တွေအတွက် အစွမ်းကုန်ကြိုးစားနေကြတာကို မြင်တွေ့ခဲ့ရပါတယ်။ 

လက်ရှိအချိန်ထိ ချန်ပီယံဆုအတွက် ယှဉ်ပြိုင်မှု၊ ချန်ပီယံလိဂ်ဝင်ခွင့်၊ ဥရောပဝင်ခွင့်ရဖို့ အားပြိုင်မှုနဲ့ တန်းဆင်း ဇုန်ကနေ လွတ်မြောက်ဖို့ ကြိုးပမ်းမှုတွေဟာ အဖြေပေါ်ခြင်း မရှိသေးတာ ဖြစ်ပါတယ်။ 

ချန်ပီယံဆု အတွက်ကတော့ အာဆင်နယ်နဲ့မန်စီးတီးအသင်း ၂ သင်း ယှဉ်ပြိုင်နေရတာဖြစ်ပြီး အာဆင်နယ်အသင်း က အားသာချက် အနည်းငယ်ရှိနေပါတယ်။ 

အာဆင်နယ်အသင်းဟာ မန်စီးတီးအသင်းထက် ၁ ပွဲ ပိုကစားထားပြီး ရမှတ် ၇ မှတ် အသာရရှိနေတာပါ။ 

အာဆင်နယ်အသင်းဟာ ပရီးမီးယားလိဂ် လက်ကျန် ၈ ပွဲမှာ အဲဗာတန်၊ ဘုန်းမောက်၊ မန်စီးတီး၊ နယူးကာဆယ်၊ ဖူလ်ဟမ်၊ ဝက်စ်ဟမ်း၊ ဘန်လေ၊ ခရစ္စတယ်ပဲလေ့စ်အသင်းတို့နဲ့ ယှဉ်ပြိုင်ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ 

မန်စီးတီးအသင်းနဲ့ ကစားရမယ့်ပွဲမှာ ရလဒ်ကောင်း ရယူနိုင်ရင် ဒီရာသီ ပရီးမီးယားလိဂ်ဖလားကို အာဆင်နယ် အသင်း ရယူနိုင်ပြီလို့ ပြောရမှာပါ။ 

ယူနိုက်တက်အသင်းကို တွေ့ရစဉ်

မန်စီးတီးအသင်းကတော့ လက်ကျန် ၉ ပွဲမှာ ဝက်စ်ဟမ်း၊ ခရစ္စတယ်ပဲလေ့စ်၊ ချယ်လ်ဆီး၊ အာဆင်နယ်၊ ဘန်လေ၊ အဲဗာတန်၊ ဘရန်ဖို့ဒ်၊ ဘုန်းမောက်၊ အက်စတွန်ဗီလာအသင်းတို့နဲ့ ယှဉ်ပြိုင်ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

မန်စီးတီးအသင်းဟာ ပွဲကြပ်တွေ ယှဉ်ပြိုင်ရမှာဖြစ်လို့ ခက်ခဲနိုင်ပေမယ့် ချန်ပီယံဆုကို ရယူချင်တယ်ဆိုရင် လက်ကျန်ပွဲတိုင်းကို အမှားအယွင်း မလုပ်ဘဲ နိုင်ပွဲရယူနိုင်ဖို့ လိုအပ်နေပါတယ်။ 

ချန်ပီယံလိဂ်ဝင်ခွင့်ကတော့ ယူနိုက်တက်၊ အက်စတွန်ဗီလာ၊ ချယ်လ်ဆီးနဲ့ လီဗာပူးလ်အသင်းတို့ ယှဉ်ပြိုင်ရမှာပါ။ 

ပရီးမီးယားလိဂ်ဟာ လာမယ့်ရာသီ ချန်ပီယံလိဂ် ဝင်ခွင့် ၅ နေရာအထိ ရရှိမယ်ဆိုရင် ဒီ ၄ သင်းထဲက ၁ သင်းသာ ချန်ပီယံလိဂ်ဝင်ခွင့် ဆုံးရှုံးရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ 

ယူနိုက်တက်အသင်းရဲ့ လက်ကျန် ၉ ပွဲကို ကြည့်ရမယ်ဆိုရင် အက်စတွန်ဗီလာ၊ ဘုန်းမောက်၊ လိဒ်စ်၊ ချယ်လ်ဆီး၊ ဘရန်ဖို့ဒ်၊ လီဗာပူးလ်၊ ဆန်းဒါးလန်း၊ နော်တင်ဟမ်ဖောရက်စ်၊ ဘရိုက်တန်အသင်းနဲ့ ကစားရမှာပါ။ 

ယူနိုက်တက်အသင်းဟာ ချန်ပီယံလိဂ် ဝင်ခွင့်အတွက် အပြိုင်ဖြစ်နေတဲ့ အသင်းတွေနဲ့ ကစားရမှာဖြစ်လို့ အနည်း ငယ် ခက်ခဲမှုရှိနိုင်ပြီး နယူးကာဆယ်အသင်းနဲ့ပွဲက စွမ်းဆောင်ရည်ထက် ပိုပြီးကောင်းတဲ့ အရာကို ပြသနိုင်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။

အက်စတွန်ဗီလာအသင်းကတော့ လက်ကျန် ၉ ပွဲမှာ ယူနိုက်တက်၊ ဝက်စ်ဟမ်း၊ နော်တင်ဟမ်ဖောရက်စ်၊ ဆန်းဒါးလန်း၊ ဖူလ်ဟမ်၊ စပါး၊ ဘန်လေ၊ လီဗာပူးလ်၊ မန်စီးတီးအသင်းတို့နဲ့ ယှဉ်ပြိုင်ရမှာပါ။ 

နောက်ပိုင်း ပရီးမီးယားလိဂ် ပွဲတွေမှာ ရလဒ်တွေ မကောင်းဖြစ်နေတဲ့ အက်စတွန်ဗီလာအသင်းဟာ ယူရိုပါလိဂ် ပြိုင်ပွဲကို ပိုအာရုံစိုက် သွားနိုင်ပြီး ဒီပြိုင်ပွဲမှာ ချန်ပီယံဆုရယူကာ ချန်ပီယံလိဂ် ဝင်ခွင့်ရယူနိုင်ဖို့ ပြင်ဆင်လာ နိုင်ပါတယ်။ 

ချယ်လ်ဆီးအသင်းရဲ့ ပရီးမီးယားလိဂ် လက်ကျန်ပွဲတွေအဖြစ် နယူးကာဆယ်၊ အဲဗာတန်၊ မန်စီးတီး၊ ယူနိုက်တက်၊ ဘရိုက်တန်၊ နော်တင်ဟမ်ဖောရက်စ်၊ လီဗာပူးလ်၊ စပါး၊ ဆန်းဒါးလန်းသင်းတို့နဲ့ ယှဉ်ပြိုင်ရမှာပါ။

လီဗာပူးလ်အသင်းကို တွေ့ရစဉ်

ချယ်လ်ဆီးအသင်းလည်း လက်ကျန်ပွဲတွေကို ခက်ခက်ခဲခဲ ကျော်ဖြတ်ရနိုင်ပါတယ်။ 

လီဗာပူးလ်အသင်းရဲ့ လက်ကျန် ၉ ပွဲမှာတော့ စပါး၊ ဘရိုက်တန်၊ ဖူလ်ဟမ်၊ အဲဗာတန်၊ ခရစ္စတယ်ပဲလေ့စ်၊ ယူနိုက်တက်၊ ချယ်လ်ဆီး၊ အက်စတွန်ဗီလာ၊ ဘရန်ဖို့ဒ်အသင်းတို့ ပါဝင်နေပါတယ်။ 

ယူနိုက်တက်၊ အက်စတွန်ဗီလာ၊ ချယ်လ်ဆီးနဲ့ လီဗာပူးလ်အသင်းတို့ရဲ့ လက်ကျန်ပွဲတွေ အားလုံးဟာ ခက်ခဲ နေတာဖြစ်လို့ ဘယ်အသင်းက ချန်ပီယံလိဂ်ဝင်ခွင့် နေရာအတွက် ခြေချော်မလဲဆိုတာ စောင့်ကြည့်ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ 

တန်းဆင်းဇုန် အခြေအနေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ပြောရရင် ဘန်လေနဲ့ဝုလ်ဗ်စ်အသင်းတို့ဟာ သင်္ချာနည်းအရ မျှော်လင့်ချက် ရှိတယ်ဆိုပေမယ့် လာမယ့်ရာသီ ချန်ပီယံရှစ်ထံ တန်းဆင်းနိုင်ဖို့ များနေပါတယ်။

အဲ့ဒါကြောင့် တန်းဆင်းဇုန် လက်ကျန် ၁ နေရာအတွက် စပါး၊ လိဒ်စ်၊ နော်တင်ဟမ်ဖောရက်စ်နဲ့ ဝက်စ်ဟမ်း အသင်းတို့ ယှဉ်ပြိုင်ရဖို့ ရှိနေပါတယ်။ 

ဒီ ၄ သင်းအကြားမှာ ရမှတ်ကွာဟမှုက နည်းတဲ့အတွက် နောက်ဆုံး ပွဲစဉ်ရောက်မှ အဖြေပေါ်ဖို့ ရှိနေတာပါ။ 

အဲ့ဒါကြောင့် ပရီးမီးယားလိဂ် လက်ကျန်ပွဲတွေမှာ ချန်ပီယံဖြစ်လာမယ့် အသင်း၊ ချန်ပီယံလိဂ် ဝင်ခွင့်နေရာကို ရယူနိုင်မယ့် အသင်းတွေနဲ့ ချန်ပီယံရှစ်ပြိုင်ပွဲထံ တန်းဆင်းရမယ့် အသင်းတွေကို မြင်တွေ့ရမှာဖြစ်ပါတယ်။

CNI International Article

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈

လွန်ခဲ့သည့် သီတင်းပတ် အနည်းငယ်က X လူမှုမီဒီယာပေါ်ရှိ ပို့စ်တစ်ခုသည် အိန္ဒိယလူမျိုး များစွာကို အံ့အားသင့် စေခဲ့သည်။

X လူမှုမီဒီယာ အသုံးပြုသူတစ်ဦးက ကနေဒါတွင် အခြေချနေထိုင်သည့် ၎င်း၏ သူငယ်ချင်းတစ်ဦးနှင့် စကားပြော ဖြစ်ပုံကို ပို့စ်တင်ပြီး ပြန်လည် မျှဝေခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

ထိုပို့စ်တွင် ကနေဒါ၌ နေထိုင်သည့် ၎င်း၏ သူငယ်ချင်းသည် ပညာတတ်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး၊ အောင်မြင်မှု ရရှိနေကာ ဒေါ်လာ ၅ သိန်းခန့် စုမိဆောင်းမိနေကြောင်းနှင့် အိန္ဒိယသို့ ပြန်လာတော့မည် မဟုတ်ကြောင်း ရေးသားဖော်ပြခဲ့ ခြင်းဖြစ်သည်။

သူ့သူငယ်ချင်းသည် အိန္ဒိယကို မချစ်၍ ပြန်မလာခြင်း မဟုတ်ပေ။ ကနေဒါတွင် နှစ်ပေါင်းများစွာ နေထိုင်ပြီးနောက် စားဝတ်နေရေး အဆင်ပြေ ချောမွေ့နေချိန်တွင် အိန္ဒိယသို့ ပြန်လာခဲ့မည်ဆိုပါက မပြောပလောက်သည့် အခြေခံ ရပိုင်ခွင့်များအတွက် သည်းကြီးမဲကြီး ရုန်းကန် တောင်းဆိုနေရသည့် ဘဝကို မလိုချင်တော့ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။

ထိုပို့စ်အောက်တွင် မှတ်ချက်များစွာနှင့်အတူ ဆွေးနွေးမှုများ ပြင်းထန်ခဲ့သည်။

 ကနေဒါနိုင်ငံရောက် အိန္ဒိယနွယ်ဖွားတွေကို တွေ့ရစဉ်

တိုရွန်တိုမှ ဆရာဝန်များ၊ အမ်စတာဒမ်မှ အင်ဂျင်နီယာများ၊ အုတ်ကလန်းမှ သူနာပြုများ စသည်ဖြင့် နေရာဒေသ ကွဲပြားသော်လည်း ၎င်းတို့၏ ခံစားချက်ချင်းမှာ တူညီနေသည်။

၎င်းတို့၏ ဘုံခံစားချက်တစ်ခုမှာ အိန္ဒိယသည် ဆင်းရဲမွဲတေမှုနှင့် မဆိုင်ဘဲ အာဏာပိုင်များ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်များမှ ဖြစ်ပေါ်လာသည့် စနစ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အားနည်းချက်များကြောင့် အိန္ဒိယတွင် နေထိုင်ရသည်မှာ အလွန်ပင်ပန်းလွန်း သည်ဆိုသည့် ခံစားချက်ပင်ဖြစ်သည်။

တရားဝင် စာရင်းဇယားများအရ အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် နှစ်စဉ် ပြည်ပသို့ သွားရောက် အခြေချနေထိုင်သူ ၂၀၀,၀၀၀ ကျော်ကို ဆုံးရှုံးနေရသည်။

၂၀၁၁ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၃ ခုနှစ်အတွင်း အိန္ဒိယနိုင်ငံသား ၁ ဒသမ ၆ သန်းကျော်သည် အိန္ဒိယပတ်စ်ပို့များကို စွန့်လွှတ် ခဲ့ကြသည်။

၂၀၂၄ ခုနှစ် တစ်နှစ်တည်းမှာပင် လူပေါင်း ၂၀၀,၀၀၀ ကျော်သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံသားအဖြစ်မှ စွန့်လွှတ်ခဲ့ကြသည်။ 

အိန္ဒိယ၏ ပြည်ပရောက် အသိုင်းအဝိုင်း (Diaspora) သည် လူဦးရေ ၃၅ ဒသမ ၄ သန်းအထိ ရှိနေပြီး ကမ္ဘာပေါ်တွင် လူဦးရေအများဆုံး ပြည်ပရောက် အသိုင်းအဝိုင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။

၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် ပြည်ပရောက် အိန္ဒိယသားများသည် အိန္ဒိယရှိ ၎င်းတို့၏ သက်ဆိုင်ရာ မိသားစုများထံသို့ ဒေါ်လာ ၁၂၉ ဘီလီယံအထိ လွှဲပို့ခဲ့ကြပြီး ထိုပမာဏသည် ကမ္ဘာပေါ်ရှိ မည်သည့်နိုင်ငံနှင့်မဆို နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါက ပြည်ပမှ ပို့ငွေ အများဆုံး စံချိန်ဖြစ်သည်။

နိုင်ငံရေးသမားများက ခမ်းနားကြီးကျယ်သော ပြည်ပရောက် အသိုင်းအဝိုင်း ထိပ်သီး အစည်းအဝေးများတွင် ထိုကဲ့သို့ ငွေကြေးစီးဝင်မှုကို ဂုဏ်ပြုပြောဆိုလေ့ရှိကြသည်။

သို့သော် အိန္ဒိယနိုင်ငံရေးသမားများ ထုတ်မပြောသည့် အချက်မှာ အိန္ဒိယနိုင်ငံသား သန်းပေါင်းများစွာသည် ပြည်တွင်းမှာထက် ပြည်ပတွင် ပိုမိုကောင်းမွန်သော ဘဝများကို တည်ဆောက်နိုင်သည်ဟူသော အချက်ပင် ဖြစ်သည်။ 

 အမေရိကန်ရောက် အိန္ဒိယနွယ်ဖွားတွေကို တွေ့ရစဉ်

ထိုအချက်သည် အိန္ဒိယအာဏာပိုင်များ၏ စနစ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကျရှုံးမှုကို ဝန်ခံရာ ရောက်မည်ဖြစ်သဖြင့် နှုတ်ဆိတ် နေခဲ့ကြခြင်းဖြစ်သည်။

ကုလသမဂ္ဂ၏ လူသားဖွံ့ဖြိုးမှုညွှန်းကိန်း (Human Development Index) တွင် အိန္ဒိယသည် အဆင့် ၁၃၄ ၌ ရှိနေသည်။

နိုင်ငံတကာ ပွင့်လင်းမြင်သာမှုအဖွဲ့ (Transparency International) ၏ အဂတိလိုက်စားမှု အညွှန်းကိန်းတွင် အိန္ဒိယသည် ရမှတ် ၁၀၀ လျှင် ၃၈ မှတ်သာ ရရှိထားပြီး ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံထက်ပင် နိမ့်ကျနေသည်။

၂၀၂၄ ခုနှစ် ကမ္ဘာ့ပျော်ရွှင်မှုအရှိဆုံး နိုင်ငံများစာရင်း (World Happiness Report) တွင်လည်း အိန္ဒိယသည် အဆင့် ၁၂၆ တွင်သာ ရှိနေသည်။

ထိုအချက်များသည် အတိုက်အခံများ၏ ဝေဖန်မှုသက်သက် မဟုတ်ဘဲ ကမ္ဘာက စောင့်ကြည့်လေ့လာနေသည့် လက်တွေ့ကျသော ရလာဒ်များသာ ဖြစ်သည်။

ယနေ့ခေတ်တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံမှ ထွက်ခွာသွားကြသူများသည် အဆင်းရဲဆုံးသူများ သို့မဟုတ် မျှော်လင့်ချက် မရှိသည့်သူများ မဟုတ်ကြတော့ဘဲ နိုင်ငံရပ်ခြားတွင် ရွေးချယ်စရာ အခွင့်အလမ်းရှိသူများသာ ဖြစ်ကြသည်။

မိမိတို့၏ အရည်အချင်းဖြင့် ရွေးချယ်စရာရှိသူများက နိုင်ငံမှ ထွက်ခွာသွားပြီး ပြန်မလာတော့ခြင်းသည် မိခင် နိုင်ငံတွင် နေထိုင်ရခြင်း၏ တန်ဖိုးနှင့်ပတ်သက်သည့် ဆိုးရွားလှသော အခြေအနေတစ်ခုကို ဖော်ပြနေခြင်း ဖြစ်သည်။

“ကျနော် ဘန်ဂလူရူ (Bengaluru) မှာတုန်းက ဝင်ငွေကောင်းပါတယ်။ ဒါပေမယ့် တစ်နေ့ကို ၃ နာရီလောက် ကားပိတ်တာနဲ့ အချိန်ကုန်ရတယ်၊ ကျနော့်ကို ဖြည်းဖြည်းချင်း သတ်နေတဲ့ ညစ်ညမ်းလေထုကို ရှူရှိုက်နေရတယ်၊ ပြီးတော့ စာရွက်စာတမ်း တစ်ခုရဖို့အတွက် လူတိုင်းကို လာဘ်ထိုးနေရတယ်။ မြူးနစ်မှာတော့ ကျနော် ဝင်ငွေ ပိုနည်းပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ကျနော်မှာ ကိုယ်ပိုင်အချိန်တွေရှိတယ်၊ သန့်ရှင်းတဲ့လေရှိတယ်၊ ပြီးတော့ ရုံးပိတ်ရက် လည်း ရှိတယ်”ဟု ဂျာမနီနိုင်ငံ မြူးနစ် (Munich)မြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့သွားသည့် ဆော့ဖ်ဝဲအင်ဂျင်နီယာတစ်ဦးက ပြောကြားခဲ့သည်။

ထိုအခြေအနေသည် သာမန် အိန္ဒိယလူမျိုး တစ်ဦး ပုံမှန်ဘဝအတိုင်း ရှင်သန်နိုင်ရန် ကြိုးစားရင်း ကျန်းမာရေး အတွက် လက်ဆုပ်လက်ကိုင် မပြနိုင်သည့် ပေးဆပ်မှုများပင် ဖြစ်သည်။

ဒေလီမြို့၏ လေထု အရည်အသွေးသည် ပုံမှန်အားဖြင့် ၄၀၀ ထက် ကျော်လွန်နေပြီး ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ (WHO) ၏ ဘေးကင်းလုံခြုံမှု သတ်မှတ်ချက်ထက် အဆ ၂၀ ပိုများနေသည်။

အိန္ဒိယနိုင်ငံသားတွေရဲ့ နိုင်ငံခြားသွားလိုသော အိပ်မက်ကို သရုပ်ဖော်ပြထားစဉ်

၂၀၂၃ ခုနှစ် Lancet ကျန်းမာရေး ဂျာနယ်၏ လေ့လာချက်အရ လေထုညစ်ညမ်းမှုကြောင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံသား ၂ ဒသမ ၁ သန်းကျော် နှစ်စဉ် သေဆုံးနေရပြီး ကမ္ဘာ့လေထု အညစ်ညမ်းဆုံး မြို့ ၂၀ အနက် ၁၄ မြို့မှာ အိန္ဒိယ၏ မြို့များဖြစ်သည်။

လေထုညစ်ညမ်းမှုအပြင် စစ်ဆေးရေးဂိတ်များတွင် ပေးရသည့် တရားမဝင်ငွေကြေးများ၊ မြေဝယ်မည်ဆိုပါက ကြားပွဲစား ငှားရင်ငှား၊ သို့မဟုတ်ပါက နှစ်ပေါင်းများစွာ ကြာမြင့်နိုင်သည့် ဥပဒေကြောင်းအရ အငြင်းအခုံများနှင့် ရင်ဆိုင်ရမည်ဖြစ်သည်။

ထိုအခြေအနေများသည် မူဝါဒ အမှားသက်သက်သာ မဟုတ်ဘဲ လူအများစု၏ သိက္ခာသည် အကြီးအကျယ် ခိုးယူခံနေရခြင်းလည်း ဖြစ်သည်။

ထိုစနစ် အမှားကြီးဖြင့် အကျိုးအမြတ် ရနေသူများသည် ထိုစနစ်ကြီးကို ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများ မလုပ်နိုင်အောင် ဆယ်စုနှစ်ပေါင်းများစွာ ကြိုးပမ်းခဲ့ကြသဖြင့် ခိုင်မာစွာ တည်ရှိနေခြင်းဖြစ်သည်။

အိန္ဒိယ၏ ပညာတတ်များ ပြည်ပသို့ထွက်ခွာမှု သို့မဟုတ် ဦးဏှောက် ယိုစီးမှုတွင် အမျိုးသမီးများလည်း ပါဝင်နေသည်။

ပြည်ပသို့ ထွက်ခွာသွားသည့် အမျိုးသမီးများအတွက် အဓိက တွန်းအားသည် လစာငွေကြောင့် မဟုတ်ဘဲ လွတ်လပ်ခွင့်ကြောင့် ဖြစ်သည်ကို လေ့လာတွေ့ရှိရသည်။

အမျိုးသမီးများ အနေဖြင့် ည ၁၀ နာရီတွင် ဘေးအန္တရာယ်ကို ကြောက်ရွံ့ နေစရာမလိုဘဲ ရထားဘူတာကို လမ်း လျှောက် သွားနိုင်သည့် လွတ်လပ်ခွင့်၊ အမျိုးသား လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက် တစ်ဦးနှင့် လူမှုရေးဆိုင်ရာ နောက်ဆက်တွဲ ပြဿနာများ မရှိဘဲ လွတ်လပ်စွာ သဘောထား ကွဲလွဲနိုင်ခွင့်နှင့်  မိသားစုတွေ့ဆုံပွဲတိုင်းတွင် အမျိုးသမီး တစ်ဦး၏ အိမ်ထောင်မှု တာဝန်ထက် ဘာကြောင့် အလုပ်က ပိုပြီးအရေးကြီး နေသနည်းဆိုသည့် မေးခွန်းထုတ် စစ်ဆေး မေးမြန်းမှုတွေကို မခံယူရတော့သည့် လွတ်လပ်ခွင့်များဖြစ်သည်။

“အိန္ဒိယမှာ ကိုယ့်ရဲ့ကိုယ်ပိုင် စည်းကမ်းချက်တွေနဲ့ နေထိုင်ရဖို့ တော်တော်ခက်ခဲပါတယ်။ အကုန်လုံးကို လိုက်ပြီး ညှိနှိုင်းနေရပါတယ်။ ပြည်ပမှာတော့ ကျမ ဘာမှ ညှိနှိုင်းနေစရာ မလိုဘူး။ ကျမ ရှင်သန်နေရုံပါပဲ” ဟု ကနေဒါကို ထွက်ခွာသွားတဲ့ ပြည်သူ့ကျန်းမာရေး သုတေသီတစ်ဦးက ပြောကြားခဲ့သည်။

ထို့ပြင် အိန္ဒိယတွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု အမြတ်အစွန်း မြင့်မားသော်လည်း မူဝါဒများ မရေရာခြင်း (ဥပမာ- နောက် ကြောင်းပြန် အခွန်ကောက်ခြင်း၊ ငွေစက္ကူဖျက်သိမ်းခြင်း) တို့ကြောင့် ရေရှည်စီမံကိန်းများမှာ လောင်းကစားကဲ့သို့ ဖြစ်နေသည်။ 

စနစ်၏ ခန့်မှန်းရခက်မှုသည် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများကို တွန့်ဆုတ်စေသည်။

အိန္ဒိယတွင် "Smart Cities" စီမံကိန်းများ ရှိသော်လည်း မြို့ကြီးများတွင် ရေကြီးခြင်း၊ လေထုညစ်ညမ်းခြင်းနှင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး အားနည်းခြင်းတို့မှာ နေ့စဉ်ပြဿနာ ဖြစ်နေသည်။

ကျန်းမာရေးဘတ်ဂျက် နည်းပါးမှုကြောင့် ကိုဗစ် ကပ်ရောဂါ ကာလတွင် ကျန်းမာရေး စနစ်တစ်ခုလုံး ပြိုလဲခဲ့ရ သလို၊ ပညာရေးစနစ်မှာလည်း အဆင့်မီရန် လိုအပ်နေဆဲဖြစ်သည်။

အဂတိလိုက်စားမှုသည် နိုင်ငံရေးနှင့် စီးပွားရေး ယန္တရားအတွင်း အမြစ်တွယ်နေပြီး ဥပဒေစိုးမိုးမှု အားနည်းခြင်းနှင့် လုပ်ငန်းစဉ်တိုင်းတွင် လာဘ်ပေးလာဘ်ယူ ပြုလုပ်နေရခြင်းတို့သည် နိုင်ငံသားတို့၏ သိက္ခာကို ထိခိုက်စေပြီး ပြည်တွင်းတွင် နေထိုင်လိုစိတ်ကို ကုန်ဆုံးစေသည်။

ယခု အခြေအနေနှင့် ပတ်သက်ပြီး အွန်လိုင်းပေါ်ရှိ ဆွေးနွေးမှု တစ်ခုအတွင်း မှတ်ချက်ပေးသူတစ်ဦးက ယခုကိစ္စ တစ်ခုလုံးကို စာတစ်ကြောင်းတည်းဖြင့် အနှစ်ချုပ်ဖော်ပြခဲ့သည်။

“ခံစားချက်ကို မပြင်ပါနဲ့၊ စနစ်ကိုပဲ ပြင်ပါ။ အိန္ဒိယအပေါ်ထားတဲ့ ချစ်ခြင်းမေတ္တာက ရှိပြီးသားပါ” ဟု ရေးသားခဲ့ သည်။

ထို့ကြောင့် အိန္ဒိယခေါင်းဆောင်များ ဖြေရှင်းရမည့် အချက်မှာ ပြည်ပရောက် အိန္ဒိယအသိုင်းအဝိုင်းများကို ဂုဏ်ပြု သည့် အခမ်းအနားများကိုသာ အရေးတယူ ကျင်းပနေရမည် မဟုတ်ဘဲ ဘတ်ဂျက်ခွဲဝေမှုများ၊ ဥပဒေပြုရေးနှင့် ဥပဒေစိုးမိုးရေး ကိစ္စရပ်များသာဖြစ်သည်။

ထိုအခြေအနေများကို မပြောင်းလဲသရွေ့ အိန္ဒိယနိုင်ငံသားများ အပြည့်တင်ထားသည့် လေယာဉ်များသည် ပြည်ပနိုင်ငံများသို့ ဆက်လက် ထွက်ခွာနေကြဦးမည်သာ ဖြစ်သည်။

Source: Asia Times

CNI Sport Article 

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၇

ကမ္ဘာ့အကောင်းဆုံး ကွင်းလယ် ကစားသမားတွေထဲက တစ်ဦးအဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်း ခံခဲ့ရဖူးတဲ့ ပြင်သစ်ကွင်း လယ်လူ ပေါ့ဘာရဲ့ မိုနာကိုအနာဂတ်ဟာ မေးခွန်းထုတ်စရာတွေ အများအပြား ရှိနေပါတယ်။ 

တားမြစ်ဆေးကြောင့် ဘောလုံးနဲ့သက်ဆိုင်တဲ့ လှုပ်ရှားမှုတွေကနေ ၁၈ လကြာ ပိတ်ပင်ခြင်းခံခဲ့ရတဲ့ ပေါ့ဘာဟာ ပြီးခဲ့တဲ့နွေရာသီမှာ ပြင်သစ်ကလပ် မိုနာကိုအသင်းထံ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ပါတယ်။ 

မိုနာကိုအသင်းဟာ ပေါ့ဘာရဲ့ ကြံ့ခိုင်မှု၊ မြက်ခင်းစိမ်းနဲ့ ကာလကြာရှည် ဝေးကွာနေတဲ့ အခြေအနေတွေကို သိပေမယ့် သူပရော်ဖက်ရှင်နယ် ကစားသမားဘဝကို ပြန်လာနိုင်ဖို့အတွက် ၂ နှစ် စာချုပ်ချုပ်ခဲ့တာပါ။ 

မိုနာကိုအသင်းဟာ ပေါ့ဘာကို ပွဲဦးထွက် အသုံးပြုဖို့ ပြီးခဲ့တဲ့နှစ် နိုဝင်ဘာလအထိ စောင့်ဆိုင်းခဲ့ရပြီး လက်ရှိ အချိန်မှာ လူစားဝင်အဖြစ် ၃ ပွဲသာ ကစားရသေးတာဖြစ်ပါတယ်။ 

ဒီပွဲတွေမှာ ပေါ့ဘာရဲ့ ပွဲကစားချိန် စုစုပေါင်းက မိနစ် ၃၀ သာရှိခဲ့တာပါ။ မိုနာကိုအသင်း CEO သီယာဂိုစကူရိုက ပေါ့ဘာကို ဘာကြောင့် ခေါ်ယူခဲ့လဲဆိုတာ talkSPORT နဲ့ အင်တာဗျူးမှာ ဖွင့်ဟခဲ့ပါတယ်။ 

ပေါ့ဘာကို တွေ့ရစဉ်

သီယာဂိုစကူရိုက “သူဟာ ပွဲမကစားတာ ၂ နှစ်ကြာပြီဖြစ်လို့ သူ့ကို ခေါ်ယူတာက စိန်ခေါ်မှု မြင့်မားမယ်ဆိုတာကို ကျနော်တို့ သိပါတယ်။ သူဟာ လိဂ်၊ မိုနာကို၊ စီးပွားရေး ဝင်ငွေနဲ့ အရာအားလုံးအတွက် မြင်သာမှုရှိတဲ့ အကျိုး သက်ရောက်မှုကို ယူဆောင်လာပေးတယ်ဆိုတာ သေချာပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ကျနော်တို့ အားလုံး သိကြတဲ့အတိုင်း ကစားသမားဟာ အရာအားလုံး ကောင်းမွန်စွာ လုပ်နိုင်ဖို့ ကွင်းထဲမှာ စွမ်းဆောင်ရည် ပြသနေရမှာပါ”လို့ ပြောခဲ့ပါ တယ်။ 

ယူနိုက်တက်အသင်း ကွင်းလယ်လူဟောင်း ပေါ့ဘာဟာ ဒီဇင်ဘာလ ၁၃ ရက်မှာ ခြေသလုံးကြွက်သားဒဏ်ရာ ရပြီးကတည်းက အနားယူခဲ့ရပြီး ချန်ပီယံလိဂ် ပြိုင်ပွဲကနေ ထွက်ခွာခဲ့ရတဲ့ အသင်းလူစာရင်းမှာ ချန်လှပ်ခြင်း ခံခဲ့ရတာပါ။ 

မိုနာကိုအသင်းဟာ ပေါ့ဘာရဲ့ လက်ရှိ အခြေအနေတွေကြောင့် ချုပ်ဆိုထားတဲ့ စာချုပ်ကို ဖျက်သိမ်းနိုင်တယ်လို့ သတင်းတွေလည်း ထွက်ပေါ်ခဲ့ပါတယ်။ 

ပေါ့ဘာရဲ့ အနာဂတ်နဲ့ပတ်သက်ပြီး သီယာဂိုစကူရိုက “ပေါလ်ဟာ ဒီလုပ်ငန်းစဉ်ကို ဆက်ပြီးရင်ဆိုင်ဖို့ ဆန္ဒရှိနေ သေးရင် ကျနော်တို့ ဘက်ကလည်း သင့်တော်တဲ့ အခိုက်အတန့်မှာ ရှိမယ်ဆိုရင် ဒီဆွေးနွေးမှုကို ကျနော်တို့ ဆက်ပြီး ပြုလုပ်သွားမှာပါ။ ဒါကဖြစ်လာနိုင်တဲ့ အခြေအနေမှာ ရှိပါတယ်။ အခုအချိန်မှာ ကျနော်တို့ဟာ သူ့ကို ကွင်းထဲ ပိုပြီး ပါဝင်နိုင်အောင် အခွင့်အရေးပေးဖို့နဲ့ နောက်ထပ် ရာသီအနည်းငယ် သူကစားနိုင်တယ်ဆိုတာ ပြသဖို့အာရုံစိုက်နေတယ်”လို့ ပြောခဲ့ပါတယ်။ 

ပေါ့ဘာကို တွေ့ရစဉ်

ပေါ့ဘာဟာ မိုနာကိုအသင်းမှာ အကောင်းဆုံး ပုံစံတွေပြသပြီး ၂၀၂၆ ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲမှာ ပြင်သစ်အသင်းအတွက် ပါဝင်နိုင်ဖို့ မျှော်လင့်နေတာပါ။

ဒါပေမယ့် ဒဏ်ရာတွေနဲ့ ရုန်းကန်နေရပြီး ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကြံ့ခိုင်မှု မပြည့်ဝတဲ့ ပေါ့ဘာဟာ သူ့ရဲ့မျှော်လင့်ချက် အိပ်မက်တွေကို အဆုံးသတ်ရဖို့ များသွားပါပြီ။ 

ပေါ့ဘာအနေနဲ့ လက်ရှိအချိန်မှာ အာရုံစိုက်ရမှာက ဒဏ်ရာကနေ အမြန်ဆုံး ကောင်းမွန်ပြီး ရလဒ်တွေဆိုးနေတဲ့ မိုနာကိုအသင်းရဲ့ပွဲတွေမှာ အမြန်ဆုံး ပြန်လည်ပါဝင်နိုင်ဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။ 

မိုနာကိုအသင်းဟာ ပြည်တွင်းဖလားနဲ့ ချန်ပီယံလိဂ် ပြိုင်ပွဲကနေ ထွက်ခွာခဲ့ရပြီဖြစ်လို့ လီဂူး-၁ ပြိုင်ပွဲကို အပြည့်အဝ အာရုံစိုက်ပြီး ချန်ပီယံလိဂ် ဝင်ခွင့်ရယူနိုင်ဖို့ ပစ်မှတ်ထားနေပါတယ်။ 

Source: Goal