CNI International Article

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင် ၄

တောင်အာရှဒေသသည် ကမ္ဘာ့လူဦးရေ၏ လေးပုံတစ်ပုံနီးပါး နေထိုင်သည့် အရပ်ဒေသ ဖြစ်သော်လည်း နယ်စပ် ဖြတ်ကျော် သွားလာလှုပ်ရှားမှု အပိုင်းတွင် ကမ္ဘာပေါ်၌ အပြန်အလှန် ချိတ်ဆက်မှု အားနည်းဆုံးသော ဒေသများထဲ မှာ ပါဝင်နေသည်။

ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ တူညီသော သမိုင်းကြောင်း၊ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဘာသာစကားများ ရှိနေကြသော်လည်း ထိုအချက်များက အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများကြား လွယ်ကူချောမွေ့သော ခရီးသွားလာမှုများကို အထောက်အကူ မဖြစ်ခဲ့ပေ။

ထို့ပြင် ဗီဇာကန့်သတ်ချက်များ၊ နိုင်ငံရေး တင်းမာမှုများနှင့် သံတမန်ရေးရာ မရေရာမှုများကသာ နယ်စပ် ဖြတ်ကျော် သွားလာမှုများအပေါ် လွှမ်းမိုးထားသည်။

လူသားများသည် ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေး၊ စီးပွားရေး သို့မဟုတ် မိသားစုများကို သွားရောက်တွေ့ဆုံရေး အစရှိသည့် အကြောင်းကိစ္စများဖြင့် ခရီးသွားလေ့ရှိသည်။

သို့သော် တောင်အာရှဒေသတွင်မူ နယ်စပ်မျဉ်းများသည် မြေပုံပေါ်တွင် ရေးဆွဲထားသည့် သာမန်မျဉ်းကြောင်းများ မဟုတ်ဘဲ ကျော်ဖြတ်ရခက်သည့် တံတိုင်းကြီးများသဖွယ် ဖြစ်နေသည်။

ထိုအချက်က စီးပွားရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု၊ လွတ်လပ်စွာ သွားလာခွင့်နှင့် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ ချိတ်ဆက်မှုများ အပေါ် အမှီပြုပြီး ယခုထက်ပို၍ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရန် လိုအပ်နေသည့် တောင်အာရှဒေသကို ထိခိုက် နစ်နာစေသည်။

ဥရောပသမဂ္ဂ (EU) နှင့် အာဆီယံကဲ့သို့ ကမ္ဘာ့အခြားသော ဒေသများ၌ နိုင်ငံအချင်းချင်း ပိုမိုနီးကပ်စွာ ချိတ်ဆက် နိုင်ရန် ကြိုးပမ်းနေကြသော်လည်း တောင်အာရှဒေသမှာမူ အခြေခံကျသော အဆင့်တစ်ခုမှာတင် တစ်ဆို့နေဆဲ ဖြစ်သည်။

ပါကစ္စတန်နဲ့အိန္ဒိယ နယ်စပ်မျဉ်းကို တွေ့ရစဉ်

တောင်အာရှတွင် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံ တစ်ခုသို့ သွားရောက်ရန်မှာ ကမ္ဘာ့တစ်ဖက်ခြမ်းသို့ လေယာဉ်စီးသွားရသည် ထက်ပင် ပိုမိုခက်ခဲနေတတ်သည်။

တောင်အာရှတွင် ခရီးသွားလာရေးသည် နိုင်ငံများကြား သံတမန်ရေးရာ ဆက်ဆံရေး အခြေအနေပေါ်တွင်သာ လုံးလုံးလျားလျား မူတည်နေသည်။

ကျောင်းသားများ၊ သုတေသီများ၊ ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသွားများ၊ လူနာများနှင့် စီးပွားရေးသမားများသည် ၎င်းတို့ ကိုယ်တိုင် ပြောပိုင်ခွင့်မရှိသည့် နိုင်ငံရေး ဆုံးဖြတ်ချက်များကြားတွင် ဓားစာခံဖြစ်နေရသည်။

ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နှင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံတို့၏ ဖြစ်စဉ်သည် နယ်စပ် အခြေအနေများ မည်မျှအထိ လျင်မြန်စွာ ပြောင်းလဲ သွားနိုင်သည်ဆိုခြင်းကို ပြသနေသည်။

၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ သြဂုတ်လတွင် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ၌ ဆူပူအုံကြွမှုများနှင့် အစိုးရ အပြောင်းအလဲ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီးနောက် အိန္ဒိယနိုင်ငံသည် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နိုင်ငံသားများအတွက် ခရီးသွားဗီဇာ ထုတ်ပေးမှုကို ပိတ်ပင်ခဲ့ပြီး ဆေးကုသမှု ခံယူမည့် လူနာများအတွက်သာ ဗီဇာများ ထုတ်ပေးခဲ့သည်။

ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နိုင်ငံသားများအတွက် တစ်ချိန်က လွယ်လွယ်ကူကူ အဝင်၊ အထွက် ပြုလုပ်နိုင်သည့် အိန္ဒိယခရီးစဉ် တစ်ခုသည် ခက်ခဲသော ခရီးတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။

ထို့နောက် ၂ နှစ်နီးပါး အကြာတွင်မှ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နိုင်ငံသားများအတွက် ခရီးသွားဗီဇာများကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၂၈ ရက်နေ့တွင် ပြန်လည်စတင် ခွင့်ပြုပေးမည်ဖြစ်ကြောင်း အိန္ဒိယက ကြေညာခဲ့သည်။

ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နှင့် ပါကစ္စတန်နိုင်ငံကြား ခရီးသွားလာမှုများသည်လည်း အလားတူပင် ခက်ခဲနေဆဲဖြစ်သည်။

အရှေ့ပါကစ္စတန် (ယခု ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်) သည် အနောက်ပါကစ္စတန် (ယခု ပါကစ္စတန်) ထံမှ လွတ်လပ်ရေး ရရှိရန် စ-စ်ပွဲဆင်နွှဲခဲ့ပြီး ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နိုင်ငံသစ်အဖြစ် ပေါ်ထွန်းလာခဲ့သည့် ၁၉၇၁ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း နှစ်ပေါင်း ၅၀ ကျော် ကြာမြင့်ခဲ့သည့်တိုင်အောင် အတိတ်က ဒဏ်ရာဟောင်းများသည် နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေးကို လွှမ်းမိုးထားဆဲ ဖြစ် သည်။

ဗီဇာဝန်ဆောင်မှုများကို လုံးဝဥဿုံ ပိတ်ပစ်လိုက်ခြင်းမျိုး တစ်ခါမျှ မရှိခဲ့ဖူးသော်လည်း သွားလာလှုပ်ရှားခွင့်မှာမူ ဆယ်စုနှစ်များစွာကြာအောင် ကန့်သတ်ခံထားရဆဲ ဖြစ်သည်။

အိန္ဒိယနှင့် ပါကစ္စတန်တို့၏ အခြေအနေမှာမူ အဆိုးရွားဆုံး သာဓကတစ်ခု ဖြစ်သည်။

အိန္ဒိယ၏ ပါဟာဂမ် (Pahalgam) ကျေးရွာ အလှကို တွေ့ရစဉ်

၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် အိန္ဒိယနှင့် ပါကစ္စတန် ကွဲပြားသွားခဲ့ပြီးကတည်းက ပြတ်တောင်း ပြတ်တောင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သော  စ-စ်ပွဲများနှင့် လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ အကျပ်အတည်းများကြောင့် နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် သွားလာမှုကို နည်းပါးစေခဲ့သည်။

၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီလတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် အိန္ဒိယ၏ ပါဟာဂမ် (Pahalgam) ကျေးရွာ တိုက်ခိုက်မှုအပြီး၌ အခြေ အနေများမှာ ပိုမို ဆိုးရွားသွားခဲ့ပြီး အိန္ဒိယနိုင်ငံသည် ပါကစ္စတန် နိုင်ငံသားများအတွက် ဗီဇာ ဝန်ဆောင်မှုများကို ဆိုင်းငံ့လိုက်သည့်အပြင် ထုတ်ပေးပြီးသားဗီဇာ အများအပြားကိုပါ ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းခဲ့သည်။

ထိုအချိန်မှစပြီး ယနေ့အထိ နှစ်နိုင်ငံကြား သွားလာလှုပ်ရှားမှုများမှာ လုံးဝနီးပါး ရပ်တန့်နေခဲ့သည်။

အိန္ဒိယနှင့် အာဖဂန်နစ္စတန် နိုင်ငံကြားတွင်လည်း အလားတူပင် ပိတ်ဆို့ထားသည့် နယ်စပ်များ ရှိနေသည်။

၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ သြဂုတ်လတွင် တာလီဘန်တို့ အာဏာရယူခဲ့ပြီးနောက် အိန္ဒိယနိုင်ငံသည် အာဖဂန်နိုင်ငံသားများ အတွက် ပုံမှန်ဗီဇာ လျှောက်ထားခွင့်ကို ဆိုင်းငံ့ခဲ့သည်။

၂၀၂၅ ခုနှစ်သို့ ရောက်ရှိချိန်မှသာ အိန္ဒိယက အာဖဂန်အတွက် စီးပွားရေး၊ ဆေးကုသမှုနှင့် ကျောင်းသား စသည့် သတ်မှတ်ထားသော ကဏ္ဍအချို့အတွက် အီလက်ထရွန်နစ်ဗီဇာ (e-visas) များ စတင်မိတ်ဆက်ပေးခဲ့သဖြင့် အနည်းငယ် ပြန်လည်ပွင့်လင်းလာခဲ့သည်။

အာဖဂန်နစ္စတန်-ပါကစ္စတန် နယ်စပ်သည်လည်း ဒေသတွင်းရှိ အခြားနယ်စပ်များကဲ့သို့ပင် လုံးဝပိတ်ဆို့နေသည်။

လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ စိုးရိမ်ပူပန်မှုများ၊ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခများနှင့် သံတမန်ရေးရာ တင်းမာမှုများသည် အာဖဂန် နိုင်ငံသားများအတွက် ကြီးမားသော အဟန့်အတားများကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့ပြီး၊ တာလီဘန်တို့ အာဏာရရှိပြီးနောက် ပိုင်း ခိုလှုံခွင့် ရှာဖွေနေကြသည့် မိသားစုများအပေါ် ကန့်သတ်ချက်များ ပိုမိုတင်းကျပ်လာခြင်းနှင့် အုပ်စုလိုက် နေရပ် ပြန်ပို့ခံရခြင်းတို့ ရှိခဲ့သည်။

အခြားသော နေရာများတွင်လည်း တားမြစ် ကန့်သတ်မှုပုံစံချင်း မတူညီကြသော်လည်း ရလဒ်များမှာမူ အတူတူပင်ဖြစ်သည်။

သီရိလင်္ကာနိုင်ငံတွင် ၂၀၂၄ ခုနှစ်အတွင်းက ဗီဇာစိစစ်ခြင်း လုပ်ငန်းစဉ်ကို ပြင်ပကုမ္ပဏီသို့ လွှဲပြောင်းလုပ်ကိုင်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သဖြင့် ကုန်ကျစရိတ်များကို မြင့်တက်စေခဲ့ပြီး ခရီးသွားများကို ရှုပ်ထွေးသည့် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများ ကြားတွင် ပိတ်မိစေခဲ့သည်။

အိန္ဒိယရဲ့ e-visas ကို တွေ့ရစဉ်

နောက်ပိုင်းတွင် တရားလွှတ်တော်ချုပ်က ထိုကြိုးပမ်းမှုကို ဆိုင်းငံ့လိုက်သော်လည်း နောက်ဆက်တွဲ ဆိုးကျိုးများ ကို လက်ရှိအချိန်အထိ လိုက်လံဖြေရှင်းနေရဆဲ ဖြစ်သည်။

ဘူတန်နိုင်ငံကမူ ခရီးသွားကဏ္ဍတွင် ရေရှည်တည်တံ့ခိုင်မြဲသော ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု အခကြေးငွေဟုခေါ်သော ငွေကြေး ကောက်ခံသည့်စနစ်ဖြင့် ကွဲပြားသည့် ချဉ်းကပ်ပုံကို အသုံးပြုထားသည်။

ထိုစနစ်သည် ဗီဇာကန့်သတ်ချက် မဟုတ်သော်လည်း ခရီးသွားလာမှုနှင့် ငွေကြေးသုံးစွဲမှုကို တိုက်ရိုက် သက် ရောက် စေခဲ့သည်။ ဘူတန်တွင် ကြိုက်သည့် နေရာကို သွား၊ ကျသလောက်ရှင်း ဆိုသည့် ပုံစံမျိုး ဖြစ်နေသည်။ 

သဘောမှာ ငွေများများ သုံးလေလေ၊ နေရာဒေသ အများအပြားကို ရောက်လေလေ ဖြစ်သည်။

နီပေါနှင့် မော်လ်ဒိုက်နိုင်ငံတို့မှာမူ အိမ်နီးချင်း အများစုထက် ပိုမိုဖြေလျှော့ထားသော အစီအစဉ်များ ရှိနေကြသဖြင့် ချွင်းချက်အဖြစ် ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။

သို့သော် ထိုကဲ့သို့ ခရီးသွားကဏ္ဍ ဖြေလျှော့ချက်များသည် ဒေသတွင်း ဘုံသဘောတူညီချက် မူဘောင်တစ်ခုအပေါ် အခြေခံထားခြင်းမျိုး မဟုတ်ဘဲ နိုင်ငံအချင်းချင်း သီးခြားစီ ပြုလုပ်ထားသည့် နှစ်နိုင်ငံသဘောတူညီချက်များ အပေါ်တွင်သာ မူတည်နေခြင်းဖြစ်သည်။

ခြုံငုံသုံးသပ်ရမည်ဆိုပါက ပကတိ အခြေအနေသည် ပြောင်းလဲသွားခြင်း မရှိသေးပေ။

တောင်အာရှဒေသတွင် နေထိုင်သူ အများစုသည် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများဆီ သွားရောက် လည်ပတ်ခြင်းထက် ဥရောပ၊ အမေရိက၊ အာဖရိက အစရှိသည့် အလှမ်းဝေးကွာသော နိုင်ငံများဆီသို့ လေယာဉ် စီးသွားရသည်က ပိုမို လွယ်ကူသည်ဟု ယူဆနေကြရဆဲ ဖြစ်သည်။

ထိုအချက်သည် ဒေသတွင်း ပညာရေးဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများ၊ ကမ္ဘာလှည့် ခရီးသွားလုပ်ငန်းများနှင့် စီးပွားရေး အခွင့်အလမ်းများကိုပါ ဆုတ်ယုတ်ပျက်စီးစေသည်။

တစ်ချိန်တည်းမှာပင် အစိုးရများအနေဖြင့် ထိုအကျိုးဆက်၏ ဂယက်ရိုက်ခတ်မှုကို တိုက်ရိုက်ခံစားရလေ့ မရှိကြပေ။

ထိုအကျိုးဆက်၏ ရိုက်ခတ်မှုကို တိုက်ရိုက် ခံစားနေရသူများမှာ ပညာရှာဖွေနေကြသည့် ကျောင်းသားများ၊ အရေး ပေါ် ဆေးကုသမှု လိုအပ်နေသည့် လူနာများ၊ နယ်စပ်မျဉ်းကြောင့် ကွဲကွာနေရသည့် မိသားစုများနှင့် ဈေးကွက် ချဲ့ထွင်ရန် ကြိုးပမ်းနေကြသည့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များသာ ဖြစ်သည်။

သေချာသည်မှာ ပိုမို အချိတ်အဆက်မိသော ဒေသတစ်ခုကို တည်ဆောက်ခြင်းသည် နယ်စပ်တံတိုင်းများကို ဖြိုဖျက်ပစ်ရန် သို့မဟုတ် အမှန်တကယ်ရှိနေသည့် လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ စိုးရိမ်ပူပန်မှုများကို လျစ်လျူရှုပစ်ရန် ဆိုလိုခြင်း မဟုတ်ပေ။

သို့သော် ကျောင်းသားများ၊ သုတေသီများနှင့် စီးပွားရေးသမားများအတွက် အကျိုးရှိမည့် ရည်ရွယ်ချက်များဖြင့် နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် သွားလာခြင်းကို မလိုအပ်ဘဲ ပိတ်ဆို့တားဆီးထားသည့် တံတိုင်းကြီးများသည် မည်သူ့အတွက် မျှ အကျိုးမရှိနိုင်ပေ။

တောင်အာရှဒေသ အနေဖြင့် ရေတို အမြော်အမြင်သာရှိသည့် နယ်စပ် မူဝါဒများကြောင့် မိမိတို့၏ အိမ်နီးချင်း နိုင်ငံသား အချင်းချင်းကြား ရေရှည် စိမ်းကားနေကြမည့် အခြေအနေမျိုးကို မည်သည့်အချိန်အထိ ဖြစ်ခွင့်ပြုထား မည်နည်းဆိုသည့်မေးခွန်းကို ရှင်းလင်းစွာ ဖြေဆိုရမည်ဖြစ်ပေသည်။

CNI Sport Article

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင် ၃

ပြီးခဲ့တဲ့ရာသီက ပရီးမီးယားလိဂ်ကနေ တန်းဆင်းဖို့ အလွန်နီးစပ်ခဲ့တဲ့ စပါးအသင်းဟာ ရာသီသစ်မတိုင်မီ ပြင်ဆင်မှုတွေ ကြီးကြီးမားမား ပြုလုပ်နေပြီး စောင့်ကြည့်ရမယ့် အသင်းတွေထဲက တစ်သင်းအဖြစ် ရှိနေပါတယ်။ 

စပါးအသင်းဟာ ပြီးခဲ့တဲ့ရာသီက ပရီးမီးယားလိဂ်မှာ တန်းတင် ကျန်ရစ်နိုင်ဖို့အတွက် နောက်ဆုံးပွဲအထိ ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ ရတာ ဖြစ်ပါတယ်။ 

အဲ့ဒါကြောင့် စပါးအသင်းဟာ ပြီးခဲ့တဲ့ရာသီကလို မဖြစ်အောင် အသင်းအတွက် လိုအပ်မယ့် နေရာတွေကို ငွေကြေး အများအပြားသုံးပြီး ကစားသမားသစ်တွေ ခေါ်ယူနေသလို အလွတ်နဲ့ ခေါ်ယူမှုလည်း ပြုလုပ်ထားတာပါ။ 

စပါးအသင်းနည်းပြ ဒီဇာဘီက သူ့အိပ်မက်ထဲက အသင်းနဲ့ ရာသီကြို စတင်ဖို့ဟာ သူ့ရဲ့ပစ်မှတ်ဖြစ်တယ်လို့ မနှစ်က ရာသီနောက်ဆုံး မီဒီယာတွေ့ဆုံမှုမှာ ပြောထားခဲ့ပါတယ်။ 

နည်းပြဒီဇာဘီ ပြောခဲ့တဲ့ စကားအတိုင်း စပါးအသင်းကလည်း သူခေါ်ယူချင်နေတဲ့ ကစားသမားတွေကို ပရီးမီးယားလိဂ် ကလပ်အသင်းတွေနဲ့ အပြိုင် ရအောင် ခေါ်ယူပေးနေတာပါ။

စပါးအသင်းဟာ ပြီးခဲ့တဲ့ရာသီမှာ ခံစစ်ပိုင်းက သွင်းဂိုးတွေ အများအပြား ခွင့်ပြုခဲ့ရတဲ့အတွက် ဒီနွေရာသီမှာ ခံစစ်ပိုင်းကို အဓိက အားဖြည့်ခဲ့ပါတယ်။ 

စပါးအသင်းက ခေါ်ယူထားတဲ့ ကစားသမားတွေကို‌ တွေ့ရစဉ်

လီဗာပူးလ်အသင်းနဲ့အတူ ပရီးမီးယားလိဂ်မှာ အောင်မြင်မှုတွေ ရယူနိုင်ခဲ့တဲ့ ရော်ဘတ်ဆန်၊ ဘုန်းမောက်အသင်း ကို ဥရောပဝင်ခွင့်ရအောင် စွမ်းဆောင်ပေးခဲ့တဲ့ ဆီနီစီ၊ ဘရိုက်တန်အသင်းမှာ ခြေစွမ်းပြသပြီး နယ်သာလန်အသင်း ရဲ့ ခံစစ်မှာ နေရာ တစ်နေရာ ရခဲ့တဲ့ ဗန်ဟက်ကတ်တို့ကို စပါးအသင်းက ခေါ်ယူခဲ့ပါတယ်။ 

ဒါ့အပြင် ပရီးမီးယားလိဂ် ကလပ်တွေဖြစ်တဲ့ နယူးကာဆယ်၊ ယူနိုက်တက်နဲ့ ဘန်လေအသင်းတွေမှာ ကစားခဲ့တဲ့ ဂိုးသမား ဒူဘရာကာကိုလည်း အရန်ဂိုးသမားအဖြစ် အားဖြည့်ခဲ့တာပါ။

စပါးအသင်းရဲ့ လက်ရှိ ခံစစ်မှာရှိနေတဲ့ ကစားသမားတချို့နဲ့ အခုခေါ်ယူထားတဲ့ သူတွေကို ပေါင်းစပ်လိုက်ရင် အသင်းရဲ့ခံစစ်ဟာ အားကောင်းသွားမယ်ဆိုတာ သေချာနေပါတယ်။

စပါးအသင်းဟာ ခံစစ်ကို အားဖြည့်ပြီးနောက် အသက်သွေးကြော နေရာတွေဖြစ်တဲ့ ကွင်းလယ်ပိုင်းအတွက်လည်း ခေါ်ယူမှုတွေ ပြုလုပ်ခဲ့ပါတယ်။ 

ယူနိုက်တက်အသင်း အပါအဝင် ပရီးမီးယားလိဂ် အသင်းကြီးတချို့ရဲ့ ပစ်မှတ်ဖြစ်ခဲ့တဲ့ ပေါ်တူဂီကွင်းလယ်လူ မာတီးယက်စ်ဖာနန်ဒက်စ်ကို ခေါ်ယူနိုင်ခဲ့သလို အီတလီကွင်းလယ်လူ တိုနယ်လီကိုလည်း ကလပ်စံချိန် တင်ပြောင်းရွှေ့ကြေးနဲ့ ခေါ်ယူနိုင်ခဲ့တာပါ။ 

စပါးအသင်းရဲ့ ခေါ်ယူမှုတွေ ကြည့်ရမယ်ဆိုရင် ပရီးမီးယားလိဂ်မှာ အသားကျပြီးသားဖြစ်တဲ့ ကစားသမားတွေကိုပဲ ခေါ်ယူထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။

စပါးအသင်း နည်းပြ ဒီဇာဘီကို တွေ့ရစဉ် 

လက်ရှိအချိန်မှာ ပေါင်သန်း ၂၃၀ ကျော် သုံးစွဲထားတဲ့ စပါးအသင်းဟာ တောင်ပံနဲ့ တိုက်စစ်မှူး တစ်ဦးကို ခေါ်ယူဖို့ လည်း ကြိုးပမ်းမှုတွေ ရှိနေပါတယ်။ 

စပါးအသင်းဟာ ပြီးခဲ့တဲ့ရာသီက အဓိက ကစားသမား အများအပြား ဒဏ်ရာတွေရပြီး အနားယူခဲ့ရတာကြောင့် ရာသီသစ်မှာ လူစာရင်းအင်အားကို တောင့်တင်းအောင် ပြုလုပ်နေတာပါ။ 

စပါးအသင်းဟာ လာမယ့်ရာသီ ဥရောပပြိုင်ပွဲ ယှဉ်ပြိုင်ရမှာ မဟုတ်တဲ့အတွက် အသင်းရဲ့အဓိက ကစားသမား တချို့ကို ရောင်းချပြီး ပြောင်းရွှေ့ကြေး ပြန်လည်ရှာဖွေဖို့လည်း စီစဉ်နေတာ ဖြစ်ပါတယ်။ 

နည်းစနစ်ပိုင်း ကောင်းမွန်တဲ့ အီတလီလူမျိုးနည်းပြ ဒီဇာဘီရဲ့ လက်အောက်မှာ ရာသီကြိုကို ကောင်းမွန်စွာ လုပ်နိုင်ခဲ့ရင် စပါးအသင်းဟာ သူတို့ရဲ့နေရာဖြစ်တဲ့ အမှတ်ပေးဇယား အထက်ပိုင်းနားကို ပြန်လည် ရောက်ရှိ နိုင်ပါတယ်။ 

အဲ့ဒါကြောင့် စပါးအသင်းအနေနဲ့ ရာသီသစ်အတွက် စောင့်ကြည့်ချင်စရာကောင်းတဲ့ အသင်းတစ်သင်း ဖြစ်လာ မလားဆိုတာ လာမယ့် ရက်သတ္တပတ်တွေအတွင်း မြင်တွေ့ရတော့မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ 

CNI International Article

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၂၇

မဏိပူရပြည်နယ် အင်ဖာမြို့ရှိ နေအိမ်တစ်အိမ်၏ သစ်သား ဗီရိုတစ်ခုထဲတွင် နာဂလှုပ်ရှားမှု၏ အဆန်းပြားဆုံး အမှတ်တရ ပစ္စည်းများထဲ၌ ပါဝင်သည့် ပစ္စည်းတစ်ခုရှိနေသည်။ 

ထိုပစ္စည်းမှာ ဂျင်းဘောင်းဘီ အဟောင်းတစ်ထည် ဖြစ်သည်။

ထိုဂျင်းဘောင်းဘီကို အရောင်အသွေး မတူညီသည့် အခြား အဝတ်စများဖြင့် ဖာထေးချုပ်လုပ်ထားသည်။

ဂျင်းဘောင်းဘီ၏ ဒူးခေါင်း နေရာများကိုလည်း အထပ်ထပ်အခါခါ ဖာထေးပြုပြင်ထားသည်။

ဂျင်းသားကိုယ်ထည်ကဲ့သို့ပင် ချုပ်ရိုးချုပ်သားများကလည်း ထိုဘောင်းဘီကို မြဲမြံအောင် ထိန်းထားပေးသည်။ 

အချို့ ချုပ်ရိုးများမှာ ထူထဲလွန်းလှသဖြင့် ထိုဂျင်းဘောင်းဘီသည် ထမ်းဆောင်ခဲ့ရသည့် ကိုယ်ပိုင် သမိုင်းကြောင်း ၏ အလေးချိန်ကြောင့် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်နေပုံရသည်။

ချုပ်ရိုးချုပ်သားတိုင်းသည် ထိုဘောင်းဘီကို ဝတ်ဆင်ခဲ့သည့် နာဂခေါင်းဆောင်ကြီး Thuingaleng Muivah ၏ သမိုင်းကြောင်းကို ခြေရာခံ ပြသနေသယောင် ရှိသည်။

နာဂလန်းသမ္မတနိုင်ငံ၏ Ato Kilonser  (ဝန်ကြီးချုပ်)ဟု လူသိများပြီး နာဂပြည်သူအများစုက ချစ်စနိုးဖြင့် ဦးလေးဟု ခေါ်ဝေါ်ကြသည့် နာဂအမျိုးသားဆိုရှယ်လစ်ကောင်စီ-အိုက်ဇက်ရှီချီဆူနှင့်ဗွီးဗာ(NSCN-IM)၏ အတွင်းရေးမှူးချုပ် Thuingaleng Muivah (၉၂ နှစ်)သည် ထိုဂျင်းဘောင်းဘီကဲ့သို့ အခက်အခဲများစွာကို ကြံ့ကြံ့ခံ ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသူဖြစ်သည်။

ဆယ်စုနှစ် ခြောက်ခုကျော်ကြာအောင် သူသည် တောနက်များအတွင်း လျှို့ဝှက်စွာ ခရီးသွားလာခြင်း၊ နိုင်ငံတကာ နယ်စပ်များကို ဖြတ်ကျော်ခြင်း၊ အဖွဲ့အစည်းအတွင်း အစိတ်စိတ်အမွှာမွှာ ကွဲပြားမှုများ၊ ပြည်နှင်ဒဏ် ခံရမှုများနှင့် နိုင်ငံရေးတိုက်ပွဲများကို ရင်ဆိုင်ကျော်ဖြတ်ကာ အသက်ရှင်ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။

Muivah သည် ထိုဂျင်းဘောင်းဘီ အဟောင်းကဲ့သို့ပင် အချိန်ကာလ၏ စမ်းသပ်မှုကို ခံခဲ့ရသည်။

ထိုဂျင်းဘောင်းဘီသည် ၎င်း၏ တိုက်ပွဲကာလများအတွင်း ကွယ်လွန်သွားခဲ့သော တစ်ဦးတည်းသော ညီမဖြစ်သူ Longrungla အတွက် လက်ဆောင်အဖြစ် အင်ဖာမြို့ရှိ ဗီရိုထဲသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

NSCN-IM စစ်မေတွေကို တွေ့ရစဉ်

Muivah နှင့် ထိုဂျင်းဘောင်းဘီတို့သည် တောင်အာရှတွင် သက်တမ်းအရှည်ကြာဆုံး သူပုန်လှုပ်ရှားမှုဖြစ်သည့် နာဂနိုင်ငံရေးတိုက်ပွဲကို အတူတကွ ရင်ဆိုင်ကျော်ဖြတ်ခဲ့ကြသည်။

နာဂတို့၏ တိုက်ပွဲသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေး မရမီကတည်းက စတင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ၁၉၄၇ ခုနှစ် နောက်ပိုင်း တွင် ပိုမိုနက်ရှိုင်းလာခဲ့ကာ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ နှိမ်နင်းမှုများ၊ အဖွဲ့အစည်းတွင်း အကွဲအပြဲများ၊ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး များနှင့် အဆုံးမသတ်နိုင်သော ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းမှုများကြားမှ ဆက်လက် ရှင်သန်နေခဲ့သည်။

၁၉၃၄ ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားခဲ့သည့် ဗွီးဗာ(Muivah)သည် ထိုခေတ်ကာလ အဆင့်ဆင့်ကို ဖြတ်သန်းခဲ့သူ ဖြစ်သည်။

သူသည် အိန္ဒိယဝန်ကြီးချုပ် နာရန်ဒရာ မိုဒီ (Narendra Modi) ရှေ့မှောက်တွင် ထိုစဉ်က ကြားဝင်စေ့စပ် ညှိနှိုင်း ပေးသူ R.N. Ravi နှင့်အတူ ၂၀၁၅ ခုနှစ်၌ မူဘောင်သဘောတူညီချက် (FA) လက်မှတ် ရေးထိုးခဲ့နိုင်ခဲ့သည်အထိ အောင်မြင်စွာ ဦးဆောင်လမ်းပြနိုင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။

ထိုသဘောတူညီချက်သည် နာဂအရေးကိစ္စအတွက် အဖြေတစ်ခု ရရှိစေလိမ့်မည်ဟု မျှော်လင့်ခဲ့ကြသည်။

သို့သော် ယနေ့အချိန်တွင် ဗွီးဗာ(Muivah)သည် လမ်းဆုံလမ်းခွနေရာသို့ ရောက်ရှိနေသည်။

မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း၌ ရေရှည်အခြေစိုက် လှုပ်ရှားနေပြီး နယ်စပ်ကို အဆင်ပြေပြေ ဖြတ်သန်းသွားလာ နေကြဆဲ ဖြစ်သည့် တပ်ဖွဲ့ဝင်များကြောင့် ၎င်းအနေဖြင့် နာဂပြည်သူများအတွက် ရေရှည်တည်တံ့မည့် ငြိမ်းချမ်းရေးကို ဆောင်ကြဉ်း ပေးနိုင်သော်လည်း တစ်ဖက်တွင်လည်း ဆက်လက် တောက်လောင်နေဆဲဖြစ်သော  လက်နက်ကိုင် ပုန်ကန်မှုကို ကျောခိုင်းရမည့် အခြေအနေလည်း ရှိနေသည်။

အချိန်ကာလ တဖြည်းဖြည်း ကုန်ဆုံးလာပြီး အပြီးသတ် ဖြေရှင်းချက်သည်လည်း ဝေဝါးနေဆဲဖြစ်သဖြင့် စိန်ခေါ်မှု နှင့် အကျိုးဆက်များမှာ ပိုမိုကြီးမားလာနေသည်။

ထူးခြားသည့် အချက်တစ်ခုမှာ Muivah သည် စစ်ပွဲကာလများအတွင်း ရရှိခဲ့သည့် အပြင်းထန်ဆုံး ဒဏ်ရာများထဲမှ တစ်ခုသည် အိန္ဒိယစစ်တပ်၏ လက်ချက်ကြောင့် မဟုတ်ဘဲ ၁၉၇၆ ခုနှစ်က စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး တလိုင်း ကျေးရွာရှိ တပ်မတော် စစ်စခန်းတစ်ခုကို တိုက်ခိုက်စဉ်အတွင်း ရရှိခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

Muivah သည် လက်ပစ်ဗုံး အပိုင်းအစများကြောင့် ပြင်းထန်စွာ ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ပုံကို နာဂတပ်မှူးဟောင်းများက ပြန်လည် အမှတ်ရနေကြသည်။

“ဗုံးဆန် အပိုင်းအစပေါင်း ၄၇ ခုလောက်က သူ့ရဲ့ ရင်ဘတ်၊ မေးရိုးနဲ့ ဒူးခေါင်းတွေကို ထိုးဖောက် ဝင်ရောက်သွား ခဲ့တာပါ။ ဒါဟာ သူ့ရဲ့ တော်လှန်ရေး သက်တမ်းတစ်လျှောက်မှာ အပြင်းထန်ဆုံး ဒဏ်ရာတွေပါပဲ” ဟု ဝါရင့် နာဂ တပ်မတော်အရာရှိဟောင်းတစ်ဦးက ပြန်လည်ပြောပြခဲ့သည်။

တောနက်ထဲတွင် ဆေးရုံ သို့မဟုတ် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အဆောက်အအုံများ မရှိခြင်းကြောင့် Muivah ကို တရုတ် နိုင်ငံမှ ဆေးပညာသင်တန်း ဆင်းထားသည့် ၎င်း၏ ရင်းနှီးသော လက်ထောက်အရာရှိ V.S Atem က ယာယီစခန်း များတွင် အရေးပေါ် ကုသပေးခဲ့ရသည်။ (သူသည် နောက်ပိုင်းတွင် ဗိုလ်ချုပ် Atem ဖြစ်လာခဲ့သည်။ )

Muivah သည် လနှင့်ချီပြီး တောနက်ကြီးထဲတွင် ကျန်းမာရေး အခြေအနေ အလွန်အားနည်းစွာဖြင့် နေထိုင်ခဲ့ ရသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ၎င်းနှင့် လူနည်းစု အဖွဲ့ငယ်တစ်ခုသည် ဆေးကုသမှုခံယူရန် တရုတ်ပြည်သို့ ခြေလျင်ခရီး စတင်ခဲ့ကြသည်။

၎င်း၏ဒဏ်ရာများမှာ ပြင်းထန်လွန်းလှသဖြင့် ထိုခြေလျင်ခရီးသည် သုံးလကျော် ကြာမြင့်ခဲ့ပြီးနောက် သူသည် တရုတ်နိုင်ငံ ယူနန်ပြည်နယ်တွင် ခွဲစိတ်ကုသမှု ခံယူခဲ့ရသည်။

ယနေ့အချိန်တွင် Muivah ၏ ယုံကြည်စိတ်ချရသူနှင့် နာဂတပ်မတော် စစ်ဦးစီးချုပ်ဟောင်းဖြစ်သူ Phunting Shimrang သည် ၂၀၁၉ ခုနှစ်၌ အိန္ဒိယနိုင်ငံမှ ထွက်ပြေး လွတ်မြောက်လာခဲ့ပြီးနောက် ယူနန်ပြည်နယ်မှာ ရောက်ရှိနေသည်ဟု ယူဆရသည်။

၎င်းကို မြန်မာနိုင်ငံတွင် အခြေစိုက်သည့် NSCN-IM ၏ အမျိုးသားလုံခြုံရေးအကြံပေး Pamshin Muivah က ကူညီ ပံ့ပိုးနေကြောင်း သိရသည်။ ၎င်းတို့နှစ်ဦးစလုံးသည် အဖွဲ့အစည်းအတွင်း အတော်အတန် ဩဇာညောင်းသည့် ပုဂ္ဂိုလ်များဖြစ်သည်။

လွန်ခဲ့သည့် နှစ်အနည်းငယ်အတွင်းက သီးခြား နာဂအမျိုးသားအလံနှင့် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကဲ့သို့ အငြင်းပွား ဖွယ် ကိစ္စရပ်များကြောင့် အိန္ဒိယအစိုးရနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးပွဲများ ရပ်တန့်နေခဲ့စဉ် NSCN-IM သည် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း ၎င်းတို့၏ လှုပ်ရှားမှုများကို ပိုမိုခိုင်မာအောင် ဆက်တိုက် လုပ်ဆောင်လာခဲ့သည်။

ထို့နောက် စစ်ဦးစီးချုပ်ဟောင်း Hanshi Ramsan ဦးဆောင်သည့် Eastern Flank ဟုခေါ်သော အဖွဲ့အစည်း အသစ်တစ်ခု ပေါ်ထွက်လာခဲ့ပြီး ထိုအဖွဲ့တွင် တပ်ဖွဲ့ဝင်အင်အား ၂၅၀ ဝန်းကျင်ခန့် ရှိသည်ဟု ယူဆရသည်။

ကွယ်လွန်သူ NSCN-IM ပူးတွဲတည်ထောင်သူ အိုက်ဇက်ရှီချီဆူ(Isak Chishi Swu)၏ သားဖြစ်သူ အိုက်ကာတို ရှီချီဆူ (Ikato Chishi Swu)က ထိုအဖွဲ့နှင့် ပူးပေါင်းလိုက်ပြီးနောက် ၎င်းတို့၏ ထောက်ခံမှု အခြေအနေမှာ ပိုမို အားကောင်းလာခဲ့သည်။

ယနေ့အချိန်တွင် NSCN-IM အဖွဲ့အတွင်း၌ Phunting-Pamshin အုပ်စုနှင့် Hanshi အုပ်စုတို့သည် မတူညီသော နယ်မြေဇုန်များတွင် သီးခြားစီ လွတ်လပ်စွာ လှုပ်ရှားနေကြသဖြင့် ဩဇာလွှမ်းမိုးမှု နယ်ပယ်ချင်း ကွဲပြားလျက် ရှိနေပုံရသည်။

အိန္ဒိယဝန်ကြီးချုပ် မိုဒီနဲ့ NSCN-IM ခေါင်းဆောင် ဗွီးဗာကို တွေ့ရစဉ်

ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် နောက်ဆုံးအခွင့်အရေး
***************************************
နာဂလန်းပြည်နယ်ရှိ NSCN-IM ၏ အကြီးမားဆုံး စခန်းဖြစ်သော ဟီဘရွန်စခန်းကို ကြီးကြီးမားမား နှိမ်နင်းမှု တစ်ခုခု ပြုလုပ်ခဲ့မည်ဆိုပါက ရလဒ်နှစ်ခု ထွက်ပေါ်လာနိုင်သည်။

ပထမတစ်ခုမှာ အဖွဲ့အစည်း အစိတ်စိတ်အမွှာမွှာ ကွဲအက်သွားပြီး ၎င်းတို့၏ အခြေစိုက် လှုပ်ရှားရာနယ်မြေကို မြန်မာနိုင်ငံဘက်သို့ တဖြည်းဖြည်း ရွှေ့ပြောင်းသွားခြင်း ဖြစ်လာနိုင်သည်။

ဒုတိယရလဒ်အနေဖြင့် သဘောထား တင်းမာသည့် အုပ်စုများက ပိုမိုသေးငယ်ပြီး ပိုမို အန္တရာယ်များသည့် အဖွဲ့ငယ်များအဖြစ် ပြန်လည်စုဖွဲ့လာခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။

Muivah သည် Phunting-Pamshin နှင့် Hanshi အုပ်စုများ၏ ခေါင်းဆောင်များကို နယ်စပ်တစ်ဖက်ခြမ်းဖြစ်သည့် မြန်မာနိုင်ငံဘက်သို့ ပြန်လည် နေရာချထားခြင်းဖြင့် ထိုဖြစ်နိုင်ခြေ နှစ်ရပ်လုံးအတွက် ကြိုတင် ပြင်ဆင်ထားပုံရ သည်။

သို့သော် ၎င်း၏ ပိုမိုကြီးမားသော ရည်ရွယ်ချက်မှာမူ ရှင်းလင်းလှသည်။

Muivah သည် ငြိမ်းချမ်းရေးကို လိုလားပြီး ရေရှည်ပဋိပက္ခထက် ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းမှုများကို ပိုမိုယုံကြည် ကိုးစား သည်။ 

အိန္ဒိယအရာရှိများကမူ လက်ရှိ အချိန်အခါကို ရေရှည်တည်တံ့မည့် ငြိမ်းချမ်းရေး သဘောတူစာချုပ် တစ်ရပ် ချုပ်ဆိုနိုင်ရန်အတွက် နောက်ဆုံးအခွင့်အရေး ဖြစ်နိုင်သည်ဟု ရှုမြင်ကြသည်။

THE WEEK သတင်းဌာနသည် Muivah ၏ ကျန်းမာရေး ချို့ယွင်းလာမှုကြောင့် ဟီဘရွန်စခန်းမှ နှစ်နာရီခန့် ကားမောင်းရသည့် ဒီမာပူရ် (Dimapur) ရှိ ၎င်း၏နေအိမ်တွင် သွားရောက် တွေ့ဆုံခဲ့ရသည်။

Muivah သည် ဇနီးဖြစ်သူ Pakahao Muivah နှင့်အတူ ထိုနေရာ၌ နေထိုင်ပြီး ခြံဝင်းအတွင်း ပုံမှန်လမ်းလျှောက် ခြင်း အပါအဝင် နေ့စဉ် လုပ်ငန်းဆောင်တာများကို စနစ်တကျ လုပ်ဆောင်လျက်ရှိသည်။

ခေတ်မီလက်နက်များ ကိုင်ဆောင်ထားသည့် နာဂတပ်မတော် ကွန်မန်ဒိုများက သူသွားသည့် နေရာတိုင်းတွင် လုံခြုံရေးရယူ စောင့်ရှောက်ပေးထားသည်။

Muivah သည် စိတ်ခံစားမှုကို အလေးထားသူဖြစ်သလို လက်တွေ့ကျသူ တစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။

NSCN-IM ကို ထူထောင်ခဲ့တဲ့ အိုက်ဇက်ရှီချီဆူနဲ့ ဗွီးဗာကို တွေ့ရစဉ်

“ခင်ဗျားတို့က နာဂပြည်သူတွေကို စိတ်ရင်းမှန်နဲ့ နားလည်ဖို့ ရည်ရွယ်ချက်နဲ့ ဒီကိုလာတာဆိုရင်၊ ကျနော်တို့ဘက် က ဒါကို အရမ်းတန်ဖိုးထားပါတယ်” ဟု Muivah က သီးသန့် တွေ့ဆုံမေးမြန်းမှုအတွင်း THE WEEK  မဂ္ဂဇင်းကို ပြောကြားခဲ့သည်။

ယနေ့အချိန်တွင် မဏိပူရ်ပြည်နယ်ရှိ ကူကီး-ဇို လူမျိုးစုများနှင့် ကသည်း လူမျိုးစုများအကြား ဖြစ်ပွားနေသော လူမျိုးရေးပဋိပက္ခများသည် နာဂလူမျိုးများ နေထိုင်ရာ ဒေသများဆီသို့ တဖြည်းဖြည်း ကူးစက်ပြန့်ပွားလာနေ ခြင်းကြောင့် စိတ်မကောင်းဖြစ်ရကြောင်း Muivah က ပြောကြားခဲ့သည်။

NSCN-IM အနေဖြင့် ထိုပဋိပက္ခတွင် ပါဝင်ပတ်သက်မှု မရှိစေရန် သတိထား ရှောင်ရှားခဲ့သော်လည်း မကြာသေးမီ လများအတွင်းက အခြေအနေများအရ ချိုင့်ဝှမ်းဒေသနှင့် တောင်တန်းဒေသများအကြား ကွဲပြားမှုများသာမက ကူကီး-ဇိုနှင့် နာဂလူမျိုးစု နှစ်ခုစလုံး နေထိုင်ရာ တောင်တန်း ဒေသများတွင်လည်း တင်းမာမှုများ မြင့်တက်လာ သည်ကို တွေ့ရသည်။

Muivah က အိန္ဒိယအစိုးရဘက်မှ ကူကီး-ဇို အုပ်စုများကို ပံ့ပိုးကူညီနေသည်ဟု စွပ်စွဲထားပြီး ထိုစွပ်စွဲချက်သည် ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်ကို ပိုမိုနှောင့်နှေးသွားစေနိုင်သည့် ခြိမ်းခြောက်မှုတစ်ခု ဖြစ်နေသည်။

“မူဘောင်သဘောတူညီချက် ရှိနေပေမဲ့လည်း သူတို့ (အိန္ဒိယအစိုးရ)က ကူကီးတွေကို အသုံးချပြီး ကျနော်တို့ကို အင်အားသုံး ဖိအားပေးနေပါတယ်။ ဒါဟာ ကျနော်တို့ကို အရှက်ခွဲဖို့နဲ့ ချေမှုန်းဖို့ ကြိုးစားမှုတစ်ခုပါပဲ” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။
Muivah အတွက်မူ အများ သဘောတူညီချက် တစ်ခုကို ရှာဖွေနိုင်ရန်အတွက် သမိုင်းကြောင်းကို လက်တွေ့ကျကျ နားလည် သဘောပေါက်ရမည် ဖြစ်သည်။

“နာဂပြည်သူတွေရဲ့ သမိုင်းကြောင်းကို လေးစားတန်ဖိုး မထားဘူးဆိုရင်တော့ ဘယ်တော့မှ တကယ့် အဖြေမှန် ရလာမှာ မဟုတ်ပါဘူး”ဟု ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။

နာဂအမျိုးသားကောင်စီ(NNC) က ကိုယ်ပိုင်ပြဋ္ဌာန်းခွင့် တောင်းဆိုချက်ကို စတင်ခဲ့ချိန်က နာဂပြည်သူများအပေါ်  ခွဲခြားဆက်ဆံခဲ့သည့် အတိတ်ကာလက မှတ်ဉာဏ်များသည် နာဂလှုပ်ရှားမှုအတွင်း အလွန်နက်ရှိုင်းစွာ အမြစ် တွယ်နေဆဲ ဖြစ်သည်။

သို့သော် Muivah က ၎င်းအနေဖြင့် လူသားချင်း စာနာထောက်ထားမှုကို နိုင်ငံရေးထက် ပိုမိုဦးစားပေးကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

“လူသားတွေရဲ့ သမိုင်းကြောင်းနဲ့ ဆင်းရဲဒုက္ခတွေကို လေးစားမှု ရှိမယ်ဆိုရင် အဖြေကို ရှာတွေ့နိုင်မှာပါ။ ပြဿနာ တွေကို အဆုံးမရှိတဲ့ ပဋိပက္ခတွေနဲ့ မဖြေရှင်းဘဲ နားလည်မှုတွေနဲ့ပဲ ဖြေရှင်းသင့်တယ်”ဟု Muivah က ပြောကြား ခဲ့ပြီး အိန္ဒိယအစိုးရနှင့် ဆွေးနွေးမှုများ ဆက်လက် လုပ်ဆောင်ရန် အသင့်ရှိကြောင်းလည်း ထပ်မံပြောဆိုခဲ့သည်။

ဦးလေးဆိုသည့် ချစ်စနိုးအမည်ကို ရရှိထားသည့် အကျော်ဇေယျပုဂ္ဂိုလ်ကြီး
****************************************************************
သမိုင်းဝင် ဖာထေးထားသော ဂျင်းဘောင်းဘီသည် Muivah လျှို့ဝှက်မြေအောက် လှုပ်ရှားခဲ့စဉ်က သူအသက်ရှင် ဆဲ ရှိနေဆဲဖြစ်ကြောင်း မိသားစုထံ ပေးပို့ခဲ့သည့် သက်သေတစ်ခုဖြစ်သည်။

ထိုဂျင်းဘောင်းဘီကို တူဖြစ်သူ ရွီဗာက ပြန်လည် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ပြီး မိသားစုသမိုင်းနှင့် နာဂတိုက်ပွဲအကြောင်း ပြန်လည်သုံးသပ်ခဲ့သည်။

Muivah သည် ၁၉၆၀ ပြည့်နှစ်များတွင် တူဖြစ်သူ မွေးဖွားပြီးနောက် မိသားစုကို နှုတ်ဆက်ရန် နောက်ဆုံးအကြိမ် လာရောက်ခဲ့ပြီးနောက် တောခိုခဲ့သည်။ 

သူသည် ငယ်စဉ်ကတည်းက တက်ကြွပြီး ခေါင်းမာကာ အမြဲတမ်း ဦးဆောင်လိုစိတ် ရှိသူအဖြစ် မိသားစုက မှတ်မိ ကြသည်။

NSCN-IM ခေါင်းဆောင် ဗွီးဗာနဲ့ ဇနီးဖြစ်သူကို တွေ့ရစဉ်

Muivah သည် နာဂလန်းမှ နာဂခေါင်းဆောင်များ လွှမ်းမိုးထားသည့် လှုပ်ရှားမှုတွင် Tangkhul Naga တစ်ဦး အနေဖြင့် အာဏာပိုင်စိုးမှု ရှိလာခဲ့သည်။

၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်တွင် သူသည် ဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်လာခဲ့ပြီး ဝေဖန်မှုများရှိသော်လည်း တည်ငြိမ်စွာပင် တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

NSCN ၏ ပူးတွဲတည်ထောင်သူ ကပ္ပလန်(Khaplang) ခွဲထွက်သွားပြီးနောက် အိုက်ဇက်/ဗွီးဗာ(Isak-Muivah) အုပ်စုသည် ဟီဘရွန် (Hebron) အခြေစိုက် အင်အားအကြီးဆုံး နာဂအဖွဲ့အစည်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဆုံးရှုံးခဲ့ရသော အိမ်
*******************************
Isak Chishi Swu ၏ သားဖြစ်သူ Pasheto ၏ သမိုင်းမှာမူ ငယ်စဉ်ကတည်းက မိဘများနှင့် ခွဲခွာခဲ့ရသည့် လွမ်းမောဖွယ် ဇာတ်လမ်းဖြစ်သည်။

မြန်မာနိုင်ငံအရှေ့ပိုင်း နာဂဒေသတွင် မွေးဖွားခဲ့သော Pasheto သည် အသက် ၁၅ နှစ်အရွယ် နီပေါနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိမှသာ မိဘများနှင့် ပြန်လည်ဆုံတွေ့ခွင့်ရခဲ့သည်။

Pasheto သည် နောက်ပိုင်းတွင် အဖွဲ့အစည်းသို့ ဝင်ရောက်ပြီး ကျန်းမာရေး ချို့တဲ့လာသော ဖခင်ဖြစ်သူ Swu နှင့်အတူ ဟီဘရွန်တွင် အနီးကပ် အလုပ်လုပ်ခဲ့သည်။ 

ဖခင်ဖြစ်သူ Swu သည် ကွယ်လွန်ခါနီး ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် အိန္ဒိယထိပ်သီး ခေါင်းဆောင်များနှင့်အတူ မူဘောင် သဘောတူညီချက်ကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည်။

တစ်ဖက်တွင်လည်း Muivah ၏တူဖြစ်သူ Grinder သည် နာဂခေါင်းဆောင်မှုနှင့် အိန္ဒိယအစိုးရကြား ဆယ်စုနှစ် နှစ်ခုနီးပါး လျှို့ဝှက် ဆက်သွယ်ပေးသူအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။

သို့သော် Muivah ၏ မိသားစုသည် မည်သည့် ထောက်ပံ့မှုမျှ မရရှိခဲ့ဘဲ ဘန်ကောက်စ်တွင် Muivah အဖမ်းခံရမှုနှင့် ဆက်စပ်၍ လေယာဉ်ပြန်ပေးဆွဲရန် ကြံစည်မှုဖြင့် ကိုးလ်ကတ္တား၌ ဖမ်းဆီးခြင်း ခံခဲ့ရသည်။

သူကွယ်လွန်ပြီးနောက် မိသားစုသည် အိန္ဒိယအစိုးရ၏ ငြိမ်းချမ်းရေး လုပ်ငန်းစဉ်အပေါ် စိတ်ချရမှု မရှိသဖြင့် နိုင်ငံရေးတွင် ဆက်လက် မပါဝင်တော့ဘဲ စီးပွားရေးကိုသာ အာရုံစိုက်ခဲ့ကြသည်။

အိုက်ဇက်ရှီချီဆူသားကို Pasheto ကို တွေ့ရစဉ်

တည်ထောင်သူတို့၏ နောက်ဆုံးအခန်းကဏ္ဍ
*************************************
လက်ရှိတွင် နာဂလူငယ်များသည် ဆယ်စုနှစ်များစွာ သွေးထွက်သံယိုဖြစ်ခဲ့ပြီး အပြီးသတ် ဖြေရှင်းချက် မရရှိသေး သည့် သမိုင်းကို ပြန်လည်သုံးသပ်နေကြသည်။

တည်ထောင်သူ Swu ကွယ်လွန်သွားပြီး Muivah မှာလည်း အသက် ၉၀ ကျော်အရွယ်သို့ ရောက်ရှိနေပြီဖြစ်ရာ ခေါင်းဆောင်မှု အပြောင်းအလဲနှင့် ညီညွတ်ရေး ပြဿနာများ ရှိနေသည်။

မဏိပူရ်ပြည်နယ်အတွင်း ဖြစ်ပွားနေသော ပဋိပက္ခများက နာဂလူမျိုးများ သွားလာရေးနှင့် နယ်မြေပိုင်ဆိုင်မှု ကိစ္စရပ်များကို ပိုမိုရှုပ်ထွေးစေသည်။

ဟီဘရွန် အခြေစိုက်စခန်းတွင် ခေတ်မီလက်နက်များနှင့် ဒရုန်းများကို ကိုင်ဆောင်ထားသည့် ငယ်ရွယ်သော နာဂစစ်သားများသည် မိမိတို့လူမျိုးအတွက် ဆက်လက် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေကြသည်။

Muivah သည် အိန္ဒိယအစိုးရနှင့် အခြေခံဥပဒေဘောင်အတွင်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့် ရရှိရေးအတွက် ဆွေးနွေးရန် အသင့်ရှိနေသော်လည်း ခွဲထွက်ခွင့်တော့ ရမည်မဟုတ်ပေ။

အကယ်၍ Muivah မကွယ်လွန်မီ ငြိမ်းချမ်းရေး မရရှိပါက နာဂလှုပ်ရှားမှုသည် ပြိုကွဲသွားနိုင်သလို မျိုးဆက်သစ် အစွန်းရောက်များကြောင့် လက်နက်ကိုင် တော်လှန်ရေး လမ်းကြောင်းသို့ ပြန်ရောက်သွားနိုင်သည်။

Source: THE WEEK

CNI Sport Article

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၂၆

ရီးရယ်လ်အသင်း တောင်ပံကစားသမား ဗီနီစီးယက်စ်ဟာ ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲမှာ ဘရာဇီးလ်အသင်း အုပ်စုအဆင့် ကနေ ရှုံးထွက်အဆင့် ရောက်ရှိအောင် အဓိက စွမ်းဆောင်နိုင်ခဲ့တဲ့ ကစားသမားတွေထဲက တစ်ဦးအဖြစ် သတ်မှတ် ခံထားရပါတယ်။

အုပ်စုအဆင့် ၃ ပွဲမှာ ဘရာဇီးလ်အသင်းဟာ ၇ ဂိုး သွင်းယူနိုင်ခဲ့ပြီး ဗီနီစီးယက်စ်က ၄ ဂိုးသွင်းယူကာ ကွန်ညာက ၃ ဂိုး သွင်းယူနိုင်ခဲ့ပါတယ်။ 

ဗီနီစီးယက်စ်ဟာ ဒီပွဲတွေမှာ ပြသခဲ့တဲ့ စွမ်းဆောင်ရည်တွေကြောင့် အုပ်စုအဆင့် ၃ ပွဲစလုံးရဲ့ အကောင်းဆုံး ကစားသမားဆုကို ရခဲ့ပါတယ်။ 

ဗီနီစီးယက်စ်ဟာ အုပ်စုပွဲစဉ် ၃ ပွဲစလုံး ဂိုးသွင်းယူနိုင်ခဲ့တဲ့အတွက် ဘရာဇီးလ်ဂန္ထဝင်တချို့နဲ့ မှတ်တမ်းချင်း တူညီ သွားခဲ့တာပါ။

ဒါကတော့ ဗီနီစီးယက်စ်ဟာ အုပ်စုပွဲစဉ် ၃ ပွဲစလုံး ဂိုးသွင်းယူနိုင်တဲ့ ၅ ဦးမြောက် ဘရာဇီးလ်အသင်း ကစားသမား ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ 

ဒီမှတ်တမ်းကို ရယူနိုင်ခဲ့တဲ့ ဘရာဇီးလ်ဂန္ထဝင် ၄ ဦးကတော့ ၁၉၇၀ ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲမှာ ဂျာဇင်ညို၊ ၁၉၉၄ ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲမှာ ရိုမာရီယို၊၂၀၀၂ ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲမှာ ရီဗယ်လ်ဒိုနဲ့ ရိုမာရီယိုတို့ပါ။

ဗီနီးစီးယက်စ် အကောင်းဆုံးကစားသမားဆု ရရှိစဉ်

ဒီကစားသမား ၄ ဦးစလုံးဟာ ဒီမှတ်တမ်းကို ရယူနိုင်ခဲ့တဲ့ အဆိုပါ ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲတွေမှာ ဘရာဇီးလ်အသင်းက ချန်ပီယံဆုကို ရယူနိုင်ခဲ့ပါတယ်။

အဲ့ဒါကြောင့် ၂၀၂၆ ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲမှာ အုပ်စုအဆင့်ပွဲတိုင်း ဂိုးသွင်းနိုင်ခဲ့တဲ့ ဗီနီစီးယက်စ်အနေနဲ့ ဘရာဇီးလ် အသင်းကို ကမ္ဘာ့ဖလား ချန်ပီယံဖြစ်အောင် လုပ်ပေးနိုင်မလားဆိုတာ စိတ်ဝင်စားဖို့ ကောင်းလာပါတယ်။ 

ဗီနီစီးယက်စ်ဟာ ဘရာဇီးလ်အသင်းကို ချန်ပီယံဖြစ်အောင် စွမ်းဆောင် ပေးနိုင်ခဲ့မယ်ဆိုရင် ဘရာဇီးလ်ဂန္ထဝင် ၄ ဦးနဲ့ တူညီတဲ့ လမ်းကြောင်းအတိုင်း ပြုလုပ်ပေးနိုင်တဲ့ မှတ်တမ်းကောင်းကို ပိုင်ဆိုင်နိုင်မှာပါ။ 

အသက် ၂၅ နှစ်အရွယ်ရှိပြီဖြစ်တဲ့ ဗီနီစီးယက်စ်ဟာ လက်ရှိအချိန်မှာ ကစားသမားဘဝ အကောင်းဆုံးအချိန်တွေကို ပိုင်ဆိုင်ထားပြီး ဘရာဇီးလ်အသင်းရဲ့ အားကိုးရတဲ့ သူအဖြစ်ရှိနေပါတယ်။ 

ဘရာဇီးလ်အသင်းဟာ နေမာကို ပွဲချိန်ပြည့် အသုံးပြုလို့ မရသေးသလို ရာဖင်ညာကိုလည်း ဒဏ်ရာကြောင့် အနား ပေးထားရတဲ့အချိန်မှာ ဗီနီစီးယက်စ်ဟာ အသင်းရဲ့ အသက်သွေးကြောသဖွယ် ရှိနေတာပါ။ 

 ဗီနီးစီးယက်စ် ဘရာဇီးလ် ကစားသမားဟောင်းတွေနဲ့ စံချိန်တူလာစဉ်

ဘရာဇီးလ်အသင်းဟာ ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲ သမိုင်းမှာ ချန်ပီယံဆုကို ၅ ကြိမ်အထိ ရရှိထားပြီး အကြိမ်အရေအတွက် အများဆုံးရတဲ့ အသင်းအဖြစ် ရပ်တည်နေပေမယ့် ၂၀၀၂ ပြိုင်ပွဲမှာ ချန်ပီယံဆု ရရှိပြီးနောက်ပိုင်း ဆုဖလားနဲ့ ဝေးကွာနေတာပါ။ 

ဘရာဇီးလ်အသင်းဟာ ၂၀၂၆ ပြိုင်ပွဲမှာ ချန်ပီယံဆု ရယူနိုင်ဖို့ ပစ်မှတ်ထားနေပြီး ဗီနီစီးယက်စ်ကလည်း အသင်းကို သွင်းဂိုးတွေ၊ စွမ်းဆောင်ရည်တွေနဲ့ ကူညီနိုင်ဖို့ ကြိုးပမ်းနေပါတယ်။ 

ဘရာဇီးလ်အသင်းဟာ လက်ရှိအချိန်မှာ ချန်ပီယံ ရည်မှန်းချက်ထက် ရှုံးထွက် ၃၂ သင်းအဆင့်ကနေ ၁၆ သင်း အဆင့် တက်နိုင်ဖို့ အာရုံစိုက်ရမှာပါ။

ဘရာဇီးလ်အသင်းဟာ ၃၂ သင်းအဆင့်မှာ ဂျပန်အသင်းနဲ့ ယှဉ်ပြိုင်ရမှာဖြစ်လို့ ဗီနီစီးယက်စ်အနေနဲ့ နောက်ထပ် ကောင်းမွန်တဲ့ စွမ်းဆောင်ရည်နဲ့ ဘရာဇီးလ်အသင်းကို ကူညီပေးနိုင်မလားဆိုတာ မကြာမီမြင်တွေ့ရတော့မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ 

CNI International Article

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၂၀

မြန်မာနိုင်ငံသမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်သည် ပြည်တွင်း လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခများနှင့် သံတမန်ရေးရာ လှုပ်ရှားမှု ဆိုသည့် ကဏ္ဍ ၂ ခုစလုံးတွင် တစ်ပြိုင်နက်တည်း တွန်းအားပေး လုပ်ဆောင်နေသည်။

သံတမန်ရေးရာ မျက်နှာစာတွင်မူ မြန်မာသမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်သည် လာမည့် နိုဝင်ဘာလတွင် ကျင်းပမည့် အာဆီယံထိပ်သီး အစည်းအဝေး မတိုင်မီ အာဆီယံ အသိုင်းအဝိုင်းအတွင်းသို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်နိုင်ရန် ရည်မှန်း ထားသည်။

ထိုရည်မှန်းချက် အောင်မြင်မှု ရှိ/မရှိ ဆိုသည်မှာ အာဆီယံအဖွဲ့၏ စုပေါင်းဆုံးဖြတ်ချက် အပေါ်တွင် မူတည် နေမည်ဖြစ်သည်။

အာဆီယံခေါင်းဆောင်များသည် မြန်မာအစိုးရသစ်ထံ အဓိပ္ပာယ်ပြည့်ဝသော တိုးတက်မှုများရှိလာအောင် လုပ်ဆောင်ရန် တောင်းဆိုထားသည့် သဝဏ်လွှာကို ပေးပို့ထားပြီးဖြစ်သည်။

အာဆီယံခေါင်းဆောင်များအတွက် မြန်မာ့အရေးကို ဖြေရှင်းရန် ၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် ချမှတ်ခဲ့သည့် ဘုံသဘောတူညီ ချက် ၅ ချက် (5PC) ကို မြန်မာအစိုးရက အနှစ်သာရရှိရှိ အကောင်အထည်ဖော်ရန် ဆန္ဒရှိနေသဖြင့် မြန်မာအစိုးရ အနေဖြင့် နောက်ထပ် အချိန်ဆွဲနေ၍ မရတော့ပေ။

ပြီးခဲ့သည့်လက ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ၊ စီဘူး (Cebu) မြို့တွင် ကျင်းပခဲ့သည့် အာဆီယံထိပ်သီး အစည်းအဝေး၌ မြန်မာ နိုင်ငံသည် ပြီးခဲ့သည့် ၅ နှစ်တာ ကာလအတွင်း 5PC ကို အကောင်အထည်ဖော်ရာ၌ တိုးတက်မှု အနည်းငယ်သာ ရှိခဲ့သည်ဟု အာဆီယံခေါင်းဆောင်များက တစ်ညီတစ်ညွတ်တည်း သုံးသပ်ခဲ့ကြသည်။

တရုတ်-မြန်မာ-အာဆီယံ သံတမန်လမ်းကြောင်းကို သရုပ်ဖော်ပြထားစဉ်

ထိုမူဘောင် သဘောတူညီချက်အပေါ် ဝေဖန်မှုများ ရှိနေသော်လည်း အာဆီယံအဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံအားလုံးက 5PC ကို အကောင်းဆုံးနှင့် အလားအလာအရှိဆုံး ရွေးချယ်မှုအဖြစ် ဆက်လက် ထောက်ခံနေကြသည်။

အဆိုးရွားဆုံး ရလဒ်မှာ မြန်မာနိုင်ငံကို စွန့်ပစ်လိုက်ခြင်းမျိုး ဖြစ်လိမ့်မည်ဟု ခေါင်းဆောင်များက သဘောတူညီ ခဲ့ကြပြီး၊ ထိုသို့ လုပ်ဆောင်ပါက ပြင်ပအင်အားကြီးနိုင်ငံများ ဝင်ရောက်လာရန် လမ်းဖွင့်ပေးသလို ဖြစ်သွားမည် ဖြစ်သည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ရွေးကောက်ပွဲများ ပြုလုပ်ပြီးနောက် ဧပြီလဆန်းပိုင်းတွင် အစိုးရသစ် တစ်ရပ်ကို ထူထောင် ခဲ့ပြီးကတည်းက သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်သည် အိမ်နီးနားချင်းနိုင်ငံများနှင့် အာဆီယံတစ်ဝန်းတွင် သံတမန် ရေးရာ ထောက်ခံမှုရရှိရန် လျင်မြန်စွာ လုပ်ဆောင်လာခဲ့သည်။

တစ်ဖက်တွင် မြန်မာအစိုးရ အနေဖြင့် နိုင်ငံတကာ အသိုင်းအဝိုင်းထံသို့ ပြန်လည် ဝင်ရောက်ရန် ကြိုးပမ်းနေပြီး တစ်ချိန်တည်းမှာပင် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များနှင့် တိုက်ခိုက်မှုများကို လျှော့ချသွားခြင်းမရှိဘဲ ဆက်လက် လုပ် ဆောင်နေသည်။

မြန်မာအစိုးရ၏ မဟာဗျူဟာတွင် မျက်နှာစာ နှစ်ခုရှိသည်။

NSPNC နဲ့ NCA ထိုး လက်နက်ကိုင် ၇ ဖွဲ့ တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေးကြစဉ်

ပထမအချက်မှာ တပ်မတော်အနေဖြင့် ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ (၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး) နောက်ပိုင်း ဆုံးရှုံး ခဲ့ရသည့် နယ်မြေများကို ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ရန် စစ်ဆင်ရေးများအား ဆက်လက် လုပ်ဆောင်သွားမည်ဖြစ်ပြီး တစ်ပြိုင်နက်တည်းမှာပင် ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးမှုများကို တွဲဖက်လုပ်ဆောင်သွားမည်ဖြစ်သည်။

မြန်မာအစိုးရသည် ၎င်း၏ အသာစီးရနိုင်မှုကို တတ်နိုင်သမျှ အားကောင်းအောင် လုပ်ဆောင်လိုသည်။

မကြာသေးမီကလည်း တစ်နိုင်ငံလုံးအပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူစာချုပ် (NCA) တွင် လက်မှတ် ရေးထိုးထား သည့် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ (၇)ဖွဲ့နှင့် ဆွေးနွေးပွဲများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးပွဲများသို့ ဝင်ရောက်လိုသည့် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များအတွက် ဇူလိုင် ၃၁ ရက်နေ့ကို နောက်ဆုံးအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။

ပြီးခဲ့သည့် သီတင်းပတ်က အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှု ညှိနှိုင်းရေးကော်မတီ (NSPNC) နှင့် NCA လက်မှတ် ရေးထိုးထားသည့် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ (NCA-SEAOs) ကြား ပြုလုပ်သည့် အလွတ်သဘော အစည်းအဝေး တစ်ခုအတွင်း မြန်မာအစိုးရသည် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပြင်ဆင် ချက် ၄၃ ချက်ကို လွှတ်တော်သို့ တင်ပြရန် ပြင်ဆင်နေကြောင်း ထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့သည်။

ဆွေးနွေးမှုများတွင် ငြိမ်းချမ်းရေး လုပ်ငန်းစဉ်အတွက် အခြေအနေများကို လျှော့ပေါ့ပေးရန်၊ အဆင့်လိုက် လုပ် ဆောင်မည့် လုပ်ငန်းယန္တရားများ ချမှတ်ရန်နှင့် ကြိုတင် စည်းကမ်းချက် မထားဘဲ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို ဖော်ဆောင်ရန် စသည့် အချက်များအပေါ် အဓိကထားခဲ့ကြသည်။

ယခုကဲ့သို့ ကမ်းလှမ်းမှုများ ရှိနေသော်လည်း အင်အားကြီး လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းကြီးများကမူ ထိုမူဘောင်ကို ပယ်ချခဲ့ကြသည်။

တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းတချို့က ၎င်းတို့၏ ကိုယ်ပိုင်အစည်းအဝေးများကို ကျင်းပခြင်း၊ သံတမန် ရေးရာ ရှင်းလင်းပွဲများ ပြုလုပ်ခြင်း၊ စည်းလုံးညီညွတ်မှုကို ပြသခြင်းတို့ကို လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။

လာအိုနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးနဲ့ မြန်မာသမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် တွေ့ဆုံစဉ်

သို့သော်လည်း လက်နက်ကိုင်များဘက်မှ စစ်မြေပြင် တပ်မှူးများကမူ ၎င်းတို့အနေဖြင့် နယ်မြေအသစ်များ ထပ်မံ သိမ်းပိုက်နိုင်ခြင်း မရှိသေးကြောင်း ဝန်ခံထားကြသည်။

စီဘူး အစည်းအဝေး နောက်ပိုင်းတွင် အာဆီယံအဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံများနှင့် မြန်မာနိုင်ငံကြား အပြန်အလှန် ထိတွေ့ ဆက်ဆံမှုများလည်း တိုးမြင့်လာခဲ့သည်။

ထိုင်းဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်နှင့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး သီဟာဆက် ဖူအန်ကက်ကော (Sihasak Phuangketkeow) သည် မြန်မာအစိုးရသစ် ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုပြီးနောက် ဧပြီလဆန်းပိုင်းတွင် နေပြည်တော်သို့ ပထမဆုံး လာရောက် ခဲ့သည့် အာဆီယံခေါင်းဆောင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။

မေလ ၁၉ ရက်နေ့တွင်လည်း မလေးရှားနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မိုဟာမက် ဟက်ဆန် (Mohamad Hasan) သည် နေပြည်တော်သို့ တစ်ရက်တာ ခရီးစဉ်အဖြစ် လာရောက်ခဲ့သည်။

သို့သော်လည်း မစ္စတာ မိုဟာမက်သည် လှိုက်လှိုက်လှဲလှဲ ကြိုဆိုခြင်း မခံခဲ့ရဘဲ သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်နှင့် လည်း တွေ့ဆုံခွင့် မရခဲ့ပေ။

မလေးရှားနိုင်ငံသည် မြန်မာအစိုးရကို အပြင်းအထန်ဆုံး ဝေဖန်ခဲ့သည့် အာဆီယံအဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံများထဲမှ တစ်နိုင်ငံ ဖြစ်ခဲ့သည်ကိုလည်း မမေ့အပ်ပေ။

မလေးရှားသို့ ပြန်လည် ရောက်ရှိခဲ့ချိန်တွင် မိုဟာမက်က ပဋိပက္ခကို နိုင်ငံရေးနည်းလမ်းဖြင့် ဖြေရှင်းရန် ရှာဖွေရာတွင် မြန်မာအာဏာပိုင်များ၏ သဘောထား၌ အပြုသဘောဆောင်သော တိုးတက်မှုများကို တွေ့ရှိခဲ့ရကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

မြန်မာအာဏာပိုင်များသည် ငြိမ်းချမ်းရေးကို ဆွေးနွေးရန်နှင့် မတူညီသော အဖွဲ့အစည်းများကို ဆွေးနွေးပွဲ စားပွဲဝိုင်းသို့ ခေါ်ဆောင်လာရန် ပိုပြီးဆန္ဒရှိပုံ ရသည်ဟုလည်း ၎င်းက ထပ်လောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

မိုဟာမက်၏ ခရီးစဉ်အပြီး ဇွန်လဆန်းပိုင်းတွင် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဆူဂီယိုနို (Sugiono) ၏ ခရီးစဉ် ထပ်မံပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။

မြန်မာအစိုးရအပေါ် ထားရှိသည့် အင်ဒိုနီးရှား၏ သဘောထားသည် ယေဘုယျအားဖြင့် အာဆီယံအတွင်း အတက်ကြွဆုံးနှင့် သံတမန်ရေးရာကို အဓိကဦးတည်သည့် သဘောထား တစ်ခုအဖြစ် ရှုမြင်ခံထားရသည်။

ကြိုဆိုပုံချင်း ကွာခြားချက်မှာ အလွန်ပင် ထင်ရှားလှသည်။ မစ္စတာ ဆူဂီယိုနိုသည် ကော်ဇောနီခင်း ကြိုဆိုမှုကို ရရှိခဲ့ပြီး သမ္မတဦးမင်းအောင်လှိုင်အပြင် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဦးတင်မောင်ဆွေ နှစ်ဦးစလုံးနှင့် တွေ့ဆုံခွင့် ရရှိခဲ့ သည်။

အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးနဲ့ မြန်မာသမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် တွေ့ဆုံစဉ်

အင်ဒိုနီးရှားအနေဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံကို အာဆီယံ၏ မရှိမဖြစ် အစိတ်အပိုင်း တစ်ခုအဖြစ် ဆက်လက် ရှုမြင်ကြောင်း ဆူဂီယိုနိုက ပြောကြားခဲ့သည်။

ထို့ပြင် မြန်မာနိုင်ငံ ငြိမ်းချမ်းပြီး အောင်မြင်သော နိုင်ငံတစ်ခု ဖြစ်လာစေရန် လိုအပ်သော အကူအညီများ ပံ့ပိုး ပေးသွားမည်ဆိုသည့် အင်ဒိုနီးရှား၏ ကတိကဝတ်ကိုလည်း ထပ်လောင်းအတည်ပြုခဲ့သည်။

နိုင်ငံပိုင်မီဒီယာများကလည်း မစ္စတာ ဆူဂီယိုနို၏ ခရီးစဉ်ကို မျက်နှာဖုံးသတင်းနှင့် ရုပ်သံအဓိက သတင်း အချိန်များတွင် အကျယ်တဝင့် ထည့်သွင်းဖော်ပြခဲ့ကြသည်။

မလေးရှားနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မစ္စတာ မိုဟာမက်၏ ခရီးစဉ်တွင် ထိုသို့ မဟုတ်ဘဲ ကွဲပြားခြားနားသော အခြေအနေနှင့် ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။

မိုဟာမက်သည် ၎င်းနှင့်ရာထူးတူဖြစ်သူ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဦးတင်မောင်ဆွေနှင့်သာ တွေ့ဆုံခဲ့ရပြီး ၎င်း၏ ခရီးစဉ်ကို Global New Light of Myanmar သတင်းစာ၏ အတွင်းစာမျက်နှာတစ်ခုတွင် သတင်းတိုလေး တစ်ခုအဖြစ်သာ လျှော့ချဖော်ပြခဲ့သည်။

ထို့အတူ လာအိုနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး သောင်ဆာဗန် ဖွန်ဗီဟန် (Thongsavanh Phomvihane) သည်လည်း လွန်ခဲ့သည့် သီတင်းပတ်က နေပြည်တော်သို့ လာရောက်ခဲ့သည်။

ထိုလှုပ်ရှားမှုများကို တုံ့ပြန်သည့် အနေဖြင့် ဖက်ဒရယ် ဒီမိုကရေစီ ပြည်ထောင်စု ပေါ်ထွန်းရေး ဦးဆောင်ကောင်စီ (Steering Council for the Emergence of a Federal Democratic Union - SCEF) သည် ဘန်ကောက် အခြေစိုက် သံတမန်များနှင့် နိုင်ငံတကာ အဖွဲ့အစည်းများအတွက် အစည်းအဝေးများနှင့် ရှင်းလင်းပွဲများကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ 

SCEF ကို NUG နှင့် တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များက ဖွဲ့စည်းခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

မြန်မာနှင့် ဆက်ဆံရေး နီးစပ်သည့် ရုရှားနိုင်ငံသည် အာဆီယံနှင့် ဆွေးနွေးဖက် နိုင်ငံအဖြစ် ၃၅ နှစ်ပြည့် အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ဇွန်လ ၁၇ ရက်မှ ၁၉ ရက်အထိ ရုရှားနိုင်ငံ ကာဇန် (Kazan) မြို့တွင် ကျင်းပသည့် အာဆီယံ-ရုရှား ထိပ်သီးအစည်းအဝေးကို တက်ရောက်ရန် မြန်မာနိုင်ငံအား ဖိတ်ကြားခဲ့သည်။

သို့သော် မြန်မာသမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်သည် ဇွန်လ ၁၅ ရက်မှ ၁၉ ရက်အထိ တရုတ်နိုင်ငံသို့ သွားရောက်သည့် ခရီးစဉ်နှင့် တိုက်နေသဖြင့် ရုရှားသို့ ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့တစ်ဖွဲ့ကိုသာ စေလွှတ်ခဲ့သည်။

စီဘူး အစည်းအဝေးတွင် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဦးတင်မောင်ဆွေအား ၎င်းနှင့် အာဆီယံရာထူးတူ နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးများနှင့် လူကိုယ်တိုင် တွေ့ဆုံခွင့်ပြုရန် ထိုင်းနိုင်ငံ၏ အဆိုပြုချက်အပေါ် ငြင်းခုံခဲ့ကြသော်လည်း တူညီဆန္ဒ မရရှိခဲ့ပေ။

အာဆီယံနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများသည် မစ္စတာ သီဟာဆက် တိုက်တွန်းခဲ့သကဲ့သို့ မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ပြန်လည် ထိတွေ့ဆက်ဆံရန် လိုအပ်ကြောင်း သဘောတူခဲ့ကြသော်လည်း သင့်တော်သည့် အချိန်နှင့် သင့်တော်သည့် အခြေအနေများအောက်တွင်သာ ထိတွေ့ဆက်ဆံမှုများ ပြုလုပ်ရမည်ဟု အခိုင်အမာ ပြောကြားခဲ့သည်။

လာမည့်လများအတွင်း အားလုံးပါဝင်နိုင်သည့် နိုင်ငံရေးဆွေးနွေးပွဲများ တိုးတက်မှုရှိလာစေရန် အာဆီယံဥက္ကဋ္ဌနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံတို့သည် ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်နေသည်။

ဇူလိုင်လလယ်တွင် ကျင်းပမည့် နှစ်ပတ်လည် အာဆီယံနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများ အစည်းအဝေး မတိုင်မီ အာဆီယံ ဝန်ကြီးများသည် ဘန်ကောက်မြို့တွင် တွေ့ဆုံဖွယ်ရှိပြီး ထို့နောက် ချင်းမိုင်မြို့၌ မြန်မာ့အရေး သက်ဆိုင်သူများနှင့် ဆွေးနွေးမှုများ ပြုလုပ်သွားမည်ဖြစ်သည်။
မြန်မာအစိုးရသစ်၏ အဓိကရည်မှန်းချက်မှာ လာမည့် နိုဝင်ဘာလတွင် ကျင်းပမည့် ၄၉ ကြိမ်မြောက် အာဆီယံ ထိပ်သီး အစည်းအဝေးသို့ ပြန်လည် ပူးပေါင်းဝင်ရောက်ရန်ဖြစ်သည်ဟု ကျွမ်းကျင်သူများက ပြောကြားခဲ့သည်။

စင်္ကာပူနိုင်ငံသည် လာမည့်နှစ်တွင် အာဆီယံအလှည့်ကျဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ကို ရယူမည်ဖြစ်ပြီး စင်္ကာပူသည် မြန်မာ့အရေးနှင့် ပတ်သက်ပြီး အာဆီယံအဖွဲ့အတွင်း အပြတ်သားဆုံး ရပ်တည်ချက်ကို ကာလကြာရှည် ထိန်းသိမ်းထားသည့် နိုင်ငံတစ်ခု ဖြစ်သည်။

၂၀၂၆ ခုနှစ်အတွက် အာဆီယံဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ကို စွန့်လွှတ်ခဲ့ရသည့် မြန်မာနိုင်ငံသည် ၂၀၂၈ ခုနှစ် ထိုင်းနိုင်ငံက ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ယူပြီးနောက် ၂၀၂၉ ခုနှစ်တွင် အာဆီယံ အလှည့်ကျဥက္ကဋ္ဌ နေရာကို ပြန်လည်ရယူရန် ဆန္ဒရှိ နေသည်။

သို့သော် အရှေ့တီမောနိုင်ငံက ၂၀၂၉ ခုနှစ်တွင် ဥက္ကဋ္ဌတာဝန် ယူလိုကြောင်း ၎င်းတို့၏ ဆန္ဒကို ထပ်မံပြောကြား ထားသည်။

အာဆီယံဘက်ကမူ 5PC ကို အကောင်အထည်ဖော်ရန် ဆက်လက် တောင်းဆိုနေဆဲ ဖြစ်သည်။

တရုတ်၊ အိန္ဒိယ၊ ရုရှားနှင့် အခြားနိုင်ငံများသည် သမ္မတဦးမင်းအောင်လှိုင် အစိုးရနှင့် ထိတွေ့ ဆက်ဆံနိုင်သော် လည်း အာဆီယံကမူ  ကိုယ်ပိုင်ရပ်တည်ချက်ဖြင့်သာ ရှေ့ဆက်နေသည်။

လာမည့် ၅ လတာကာလကို အဆုံးအဖြတ်ပေးမည့် မေးခွန်းမှာ အာဆီယံ၏ နည်းလမ်းက အလုပ်ဖြစ်မည်လား သို့မဟုတ် မြန်မာနိုင်ငံ၏ နည်းလမ်းက အလုပ်ဖြစ်မည်လားဆိုသည့် မေးခွန်းဖြစ်သည်။

ထိုမေးခွန်း၏ အဖြေသည် မြန်မာအစိုးရ၏ လက်ထဲတွင်သာ ရှိနေပါသည်။

Source: ဘန်ကောက်ပို့စ်

CNI Sport Article

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁၉

ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲကို ၆ ကြိမ်မြောက်အဖြစ် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်နေတဲ့ အသက် ၄၁ နှစ်အရွယ်ရှိ ရော်နယ်လ်ဒိုဟာ ပေါ်တူဂီအသင်းရဲ့ ၂၀၂၆ ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲ အဖွင့်ပွဲအပြီးမှာ ဝေဖန်မှုတွေကို အများအပြား ခံခဲ့ရပါတယ်။ 

ပေါ်တူဂီအသင်းနဲ့ DR ကွန်ဂိုအသင်း ၁ ဂိုးစီ သရေကျခဲ့တဲ့ပွဲမှာ ရော်နယ်လ်ဒိုဟာ ပွဲချိန်ပြည့် ပါဝင်ကစားခဲ့ပေမယ့် ဂိုးပေါက်ကန်သွင်းမှု ၃ ကြိမ်နဲ့ ဂိုးပေါက်တည့်မှု ၁ ကြိမ်မှမရှိခဲ့တာပါ။

ပေါ်တူဂီအသင်း ပွဲမတိုင်မီ ကစားခဲ့တဲ့ ကမ္ဘာ့ဖလားပွဲမှာ မက်ဆီက အာဂျင်တီးနားအသင်းအတွက် ဟက်ထရစ် ဂိုးသွင်းပြီး ခြေစွမ်းပြသခဲ့တာကြောင့် ရော်နယ်လ်ဒိုရော ဘာတွေလုပ်ပြမလဲဆိုပြီး စောင့်ကြည့်တဲ့သူတွေ များခဲ့ပါ တယ်။ 

ရော်နယ်လ်ဒိုကတော့ ပေါ်တူဂီအသင်းအတွက် ဘာမှမလုပ်ပေးနိုင်ခဲ့လို့ ဝေဖန်မှုတွေ အများအပြား ရောက်လာခဲ့ တာ ဖြစ်ပါတယ်။

ရော်နယ်လ်ဒိုကို တွေ့ရစဉ်

ရော်နယ်လ်ဒိုဟာ ပေါ်တူဂီအသင်းအတွက် ၁၄၃ ဂိုး သွင်းယူထားပြီး နိုင်ငံတကာ ဂိုးသွင်းအများဆုံး ကစားသမား အဖြစ် ရပ်တည်နေသလို နေးရှင်းလိဂ် ၂ ကြိမ်နဲ့ ယူရိုချန်ပီယံဆု ၁ ကြိမ်ရရှိထားတာပါ။

ရော်နယ်လ်ဒိုဟာ ကမ္ဘာ့ဖလားချန်ပီယံဆုရရှိပြီး သူ့ရဲ့နိုင်ငံတကာ ကစားသမားဘဝကို အဆုံးသတ်ချင်နေတာ ကြောင့် ၂၀၂၆ ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲကို ပါဝင်ကစားနေတာ ဖြစ်ပါတယ်။ 

ရော်နယ်လ်ဒိုဟာ အောင်မြင်မှုကို ရယူချင်တဲ့ ဆာလောင်မှု ပြင်းထန်နေသလို စံချိန်မှတ်တမ်းတွေကိုလည်း ဆက်ထိန်းဖို့ ဆန္ဒရှိနေပါတယ်။ 

ရော်နယ်လ်ဒိုဟာ ဒီပြိုင်ပွဲမှာ ဂိုးသွင်းယူနိုင်ရင် မတူညီတဲ့ ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲ ၆ ခုမှာ ဂိုးသွင်းယူနိုင်တဲ့ ပထမဆုံး ကစားသမားဖြစ်လာဖို့ ရှိနေတာပါ။ 

DR ကွန်ဂိုအသင်းနဲ့ပွဲမှာ ပေါ်တူဂီအသင်းဖော်တွေက သူ့ကို လုံလောက်တဲ့ ဖန်တီးမှု မပေးနိုင်သလို သူကိုယ်တိုင် ကလည်း အသက်အရွယ်အရ စိတ်သွားတိုင်း လိုက်လုပ်လို့မရတော့တာ ဖြစ်ပါတယ်။

DR ကွန်ဂိုအသင်းနဲ့ပွဲမှာ ရော်နယ်လ်ဒိုဟာ ဘရူနိုဖာနန်ဒက်စ်ဆီပေးပို့တဲ့ ဘောလုံးကို သူယူပြီး ကန်သွင်းတာက တစ်ကိုယ်ကောင်း ဆန်တယ်လို့ ပြင်သစ်တိုက်စစ်မှူးဟောင်း အွန်နရီက မှတ်ချက်ပေးခဲ့ပါတယ်။ 

ဒါ့အပြင် အွန်နရီက ရော်နယ်လ်ဒို ဂိုးရဖို့ထက် ပေါ်တူဂီအသင်း ဂိုးရဖို့ လိုအပ်တယ်လို့လည်း ပြောခဲ့တာပါ။ 

ရော်နယ်လ်ဒိုကို တွေ့ရစဉ်

DR ကွန်ဂိုအသင်းနဲ့ပွဲမှာ ပေါ်တူဂီအသင်းနည်းပြက ရော်နယ်လ်ဒိုကို လူစားလဲပစ်ဖို့ ကြောက်နေတယ်လို့ ပြောနေခဲ့ကြပြီး နည်းပြ ရော်ဘတ်တို မာတီနက်ဇ်ကတော့ အသင်းဂိုးရဖို့ လိုအပ်နေတဲ့အချိန်မှာ ကမ္ဘာ့ အကောင်းဆုံး ဂိုးသွင်းတဲ့သူကို လူစားလဲဖို့ အဓိပ္ပါယ်မရှိဘူးလို့ တုံ့ပြန်ခဲ့ပါတယ်။ 

ရော်နယ်လ်ဒိုဟာ DR ကွန်ဂိုအသင်းနဲ့ပွဲမှာ ဘောလုံး ၂၅ ကြိမ်သာ ထိခဲ့တယ်လို့ အချက်အလက်တွေအရ သိရပါတယ်။

ရော်နယ်လ်ဒိုဟာ ၂၀၂၂ ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲက ဂါနာအသင်းနဲ့အုပ်စုပွဲမှာ ပယ်နယ်တီကနေ ဂိုးသွင်းယူပြီး ကတည်း က ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲမှာ ၅ ပွဲဆက်တိုက် ဂိုးပေါက်ပျောက်ဆုံးနေခဲ့သလို ပြီးခဲ့တဲ့ ယူရိုပြိုင်ပွဲမှာလည်း ဂိုးသွင်းနိုင်ခဲ့ ခြင်း မရှိပါဘူး။ 

အဲ့ဒါကြောင့် ရော်နယ်လ်ဒိုဟာ နောက်ဆုံးကစားခဲ့တဲ့ ကမ္ဘာ့ဖလားနဲ့ ယူရိုပြိုင်ပွဲ ၁၀ ပွဲဆက်တိုက် ဂိုးသွင်း ယူနိုင်ခဲ့ခြင်း မရှိတာပါ။ 

ရော်နယ်လ်ဒိုအနေနဲ့ ဒီမှတ်တမ်းဆိုးကို အဆုံးသတ်ဖို့ဆိုရင် လက်ကျန်ကမ္ဘာ့ဖလားအုပ်စု ၂ ပွဲမှာ ဂိုးသွင်းယူပြီး ခြေစွမ်းပြသဖို့ လိုအပ်နေပြီ ဖြစ်ပါတယ်။ 

ရော်နယ်လ်ဒိုဟာ အရင်ကလည်း သူ့အပေါ် ဝေဖန်မှုတွေကို ရပ်တန့်အောင် လုပ်ပြနိုင်ခဲ့တဲ့သူဖြစ်လို့ ဒီတစ်ကြိမ် မှာရော ထပ်ပြီး လုပ်ပြနိုင်ဦးမလားဆိုတာ မကြာမီ မြင်တွေ့ရဖို့ရှိနေပါတယ်။