CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ် ၂၆

မြန်မာနိုင်ငံတွင် စက်သုံးဆီ ဝယ်ယူရန် ခက်ခဲနေခြင်းနှင့် လိုသလောက် ဝယ်ယူ၍ မရရှိမှုကြောင့် လောလောဆယ် မှည့်တော့မည့်စပါး၊ မှည့်ပြီးသားစပါး အပါအဝင် ထွက်နေသည့်စပါးများနှင့် ရိတ်သိမ်းပြီး ကုန်းပေါ်ရောက်ရန် အတွက် အတော်ခက်ခဲနေကြောင်း ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးမှလယ်သမား ဦးသိန်းအောင်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “အခက်အခဲကတော့ အကြီးကြီးပဲ ဘယ်လောက်ထိအောင်လည်းဆိုရင် ဒီစိုက်‌ရေး၊ ပျိုးရေး၊ ထွန်ယက်ရေး ရော၊ အခုရိတ်သိမ်းဖို့ရော ဒါဒီနှစ်က အခုရာသီဥတုကများ တကယ်လို့များ၊ မနှစ်ကလိုများ၊ မိုးဦးက စောစော စီးစီးများ ကျမယ်ဆိုရင် မှည့်ပြီးသား၊ ရိတ်ပြီးသား စပါးတောင်မှ ကွင်းထဲကနေပြီးတော့ အဲဒီကုန်းပေါ်ရောက်ဖို့ တောင်မှ တော်တော် အခက်အခဲရှိတယ်၊ ဘာလို့လဲဆိုတော့ ဆီမရှိတော့ ဆွဲတင်လို့မရဘူး၊ နောက်တစ်ခါ အခု ကောက်ရိတ်ဖို့ ကောက်ရိတ်ဖို့ကလည်း ဆီမရတဲ့အတွက်၊ ကောက်ရိတ်စက်တွေကလည်း အခုတချို့စက်တွေဆို မရိတ်နိုင်ဘဲနဲ့ အခုရပ်ထားရပြီ။ တကယ်လို့ ဒီစပါးတွေ အကုန်မှည့်လာမယ်ဆိုရင် စပါးရိတ်သိမ်းဖို့ရော ရေတင် နေရတဲ့ လယ်တွေလည်း ရှိသေးတယ်လေ၊ ရေတင်နေရတဲ့ လယ်တွေရော၊ ကွင်းထဲက ချွေပြီးသား စပါးတွေရော အကုန်လုံး အန္တရယ်တွေ ဖြစ်နိုင်တယ်လို့။ နည်းနည်းနောနော ဒုက္ခမဟုတ်ဘူး၊ ဒီလာမယ့် ထွန်ရေး၊ ချွေရေးကို  အသာထားလို့ လောလောဆယ် မှည့်တော့မယ့်စပါး၊ မှည့်ပြီးသားစပါး၊ ထွက်နေတဲ့စပါး၊ အဲဒီစပါးတွေတောင်မှ အခုရိတ်ပြီး၊ သိမ်းပြီး ကုန်ပေါ်ရောက်ဖို့ အတွက်ကို အတော်အန္တရယ် များသွားပြီလို့။ လောလောဆယ် အခက်အခဲ ကလည်း သိတဲ့အတိုင်းပဲ ဆီကလည်း အလွယ်တကူဝယ်မရ၊ တော်တော်ကြီးကို ရွာကနေပြီးတော့ အဲဒီအကြောင်း ရှိလို့ မြို့ကို ဆီရမလားလို့၊ ဆီထည့်ပြီးတော့ ပြောမယ်ဆို ဟိုစာရွက်တွေ ကပ်ထားတာကို ဒီမှာ ထွေ/အုပ်ရုံးက ထောက်ခံစာနဲ့ အဲဒီဆီဆိုင်တွေမှာ ကပ်ထားတယ်ဆိုတော့ ရမရကို လာမေးဖို့တောင်မှပဲ၊ အခုဆိုင်ကယ်ဆီက လည်း မရဘူးလေ။ ဥပမာ လေးလေးတို့ ဒီဘေးနားမှာ ဒဂုံမြို့နယ်ဆိုရင် ဆိုင်ကယ် ဥပမာ စုံနေ့မှာ စုံဆိုင်ကယ် တွေ တန်းဆီတာတောင်မှ ၂၀၀၀ ဖိုးပဲရတယ်။ ၂၀၀၀ ဖိုးဆိုတော့ အသွားအပြန် ဆီကုန်တာတောင်မှပဲ မလုံ လောက်ဘူး ဖြစ်နေတယ်။ အဲဒီတော့ သွားရေးလားရေးလည်း ဒုက္ခရောက်တယ်၊ အဲဒီ လယ်ယာမြေတွေ သိမ်း ဖို့ရော တော်တော် အခက်အခဲရှိပြီ၊ လောလောဆယ် နွေစပါးသိမ်းဖို့တောင်မှ၊ ဟိုမြို့ပေါ်က ဆန်စက်ထဲတွေရောက် ဖို့ကို တော်တော်ကြီးကို ခက်ခဲသွားပြီလို့”ဟု ပြောသည်။

လက်ရှိတွင် ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ တောင်သူများ အနေဖြင့် မိုးစပါး စိုက်ပျိုးရန်အတွက် ထွန်ယက်မှု များ စတင် လုပ်ဆောင်နေကြပြီဖြစ်ကြောင်း၊ သို့သော်လည်း တချို့မြို့နယ်များ၌ စက်သုံးဆီ မရရှိမှုများ ဖြစ်ပေါ် နေခြင်းကြောင့် ထွန်ယက်နိုင်မှုများ မပြုလုပ်နိုင်သေးကြောင်း သိရသည်။

တောင်သူတစ်ဦး ထွန်ယက်နေစဉ်

၂၀၂၅ ခုနှစ် နွေစပါးစိုက်ပျိုးမှုသည် ဇန်နဝါရီလမှ မတ်လအတွင်း စတင်ပြီး၊ ဧရာဝတီတိုင်းတွင် ဧက ၁၅ သိန်း ကျော်နှင့် ရန်ကုန်တိုင်းတွင် ဧက ၂ သိန်း ၆ သောင်းကျော် စိုက်ပျိုးထားကြောင်း၊ ပေါင်းတည်မြို့နယ်တွင် မတ်လ ဒုတိယပတ်တွင် အောင်မြင်စွာ စိုက်ပျိုးပြီးစီးခဲ့သည်။ 

စက်သုံးဆီ ရရှိရေးနှင့်ပတ်သက်ပြီး စိုက်ပျိုးရေးကဏ္ဍကို ဦးစားမပေးဘဲ ဆောင်ရွက်မည်ဆိုလျှင် စိုက်ဧကများ လျော့ကျခြင်း၊ စိုက်ပျိုးရေးကဏ္ဍမှာ ဆောင်ရွက်နေသည့် လုပ်ငန်းများ ပျက်စီးခြင်း၊ ထိခိုက်နစ်နာမှုများရှိလာ နိုင်ကြောင်း တောင်သူလယ်သမားအရေး ဆောင်ရွက်သူ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်ဟောင်း ဦးစိန်ဝင်းက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “နံပါတ် ၁ က တချို့နေရာတွေက စပါးတွေ ရိတ်ခြွေနေတယ်လေ၊ အဲဒီတော့ ဒီဇယ်လိုတယ်လေ။ တချို့ နေရာကြတော့လည်း နွေထယ်ရေးအတွက် ထယ်ထိုးထွန်မွှေ လုပ်ရမယ်၊ ဒီဇယ်လိုတယ်၊ တချို့ နေရာကြတော့ လည်း မြို့ပေါ်မှာ မြေဩဇာတို့ ဘာတို့ ညာတို့ အစရှိသဖြင့် မျိုးစေ့တို့ ဘာတို့ သွားပြီးတော့ ဝယ်ရအုန်းမှာ ရှိတယ်၊ တောင်သူလယ်သမားတွေက လိုအပ်ချက်တွေက မြို့ပေါ်ကကောင်က ဘယ်မှမသွားဘဲနဲ့ ထိုင်နေလို့ရတယ်၊ နောက်ဆုံးပိတ် လမ်းလျှောက်သွားလို့ ရသေးတယ်။ တောကကောင်တွေက ဒါနဲ့သွားလာပြီးတော့ သူတို့ရဲ့ အနာဂတ် စိုက်ပျိုးရေးကဏ္ဍကို ဆောင်ရွက်ရတာဖြစ်တဲ့အတွက် စပါးရိတ်ခြွေစက်တွေ မရှိတဲ့အတွက်၊ အချိန်မှီ မရိတ်သိမ်းနိုင်တဲ့အတွက်၊ စပါးတွေ ထိခိုက်နစ်နာမှု အများကြီးဖြစ်လာမယ်၊ ဒီစိုက်ပျိုးရေးကဏ္ဍကို ဦးစားမပေး ဘဲနဲ့ ဆောင်ရွက်မယ်ဆိုရင် ဘာမှာ သွားပြီးတော့ ထိခိုက်မလဲဆိုရင် (၁)က စိုက်ဧကတွေ လျော့သွားမယ်၊ စိုက်ပျိုး ရေးကဏ္ဍမှာ ဆောင်ရွက်နေတဲ့ လုပ်ငန်းတွေက ပျက်စီးပြီးတော့ ထိခိုက်နစ်နာမှုတွေရှိမယ်၊ ဆက်လက်ပြီးတော့ စိုက်ပျိုးမှုလည်း ဆီက ဝယ်မရဘူးဆိုရင် ကြာတော့ တောင်သူလယ်သမားတွေက သီးနှံကလည်း ရှုံးပါတယ်ဆိုမှ ဆီတို့ဘာတို့က မရတဲ့အခါကြတော့ သွားလို့လာလို့ကလည်း သွားဆီလာဆီတောင် မရှိတော့ဘူးဆိုရင် တောင်သူ လယ်သမားတွေက အများကြီး စိတ်ထိခိုက်နစ်နာပြီးတော့ သူတို့ရဲ့ စိတ်ဆင်းရဲကိုယ်ဆင်းရဲနဲ့ လုပ်တဲ့လုပ်ငန်းတွေ ကို ရပ်တန့်သွားနိုင်တယ်။ အဲဒါမို့လို့ ဒီဇယ်၊ ဓာတ်ဆီဆိုတာက ထုတ်လုပ်မှုကို ဦးစားပေးရမယ်။ နွေစပါးကတော့ အရင်တုန်းကတော့ ထွက်တဲ့နှုန်းထားကတော့ တစ်ဧကကို တင်း ၈၀၊ ၁၀၀၊ ၁၂၀ ထိ ထွက်တာပေါ့။ အခုကတော့ မထွက်တဲ့အပြင် ပျက်စီးမယ့် အလားအလာတွေ မြင်ရတယ်လေ။ မိုးစပါးလည်း ထိခိုက်နစ်နာမယ်လို့ အန်ကယ် ပြောပါရစေ”ဟု ပြော သည်။

ဧရာဝတီတိုင်းတွင် နွေစပါးကို နှစ်စဉ် ဧက ၁၅ သိန်းကျော် စိုက်ပျိုးလေ့ရှိသော်လည်း၊ ယခုနှစ်တွင် စက်သုံးဆီ စျေးနှုန်း အဆမတန် မြင့်တက်မှု၊ သွင်းအားစုစရိတ် ကြီးမြင့်မှုနှင့် ရေရှားပါးမှုတို့ကြောင့် စိုက်ပျိုးမှုစရိတ် သိသိ သာသာ မြင့်မားနေသည်။

တောင်သူတစ်ဦး ထွန်ယက်နေစဉ်

စက်သုံးဆီ မရရှိမှုကြောင့် တောင်သူလယ်သမားများသည်  စိုက်ပြီးသားစပါး၊ မှည့်နေသည့် စပါးကိုတောင် ရိတ် သိမ်းရန် အလွန်ခက်ခဲနေကြောင်း ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးမှလယ်သမား ဦးသိန်းအောင်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “အဲဒီတော့ အခုဒီအချိန်ကရှင်းရှင်း ပြောရင်လေ ထွန်စက်နဲ့ လယ်တွေထဲမှာ အကြောက်အထည်ကြီး ထွန်ထားရတာ လေ၊ အခုအဲဒါတွေက မထွန်နိုင်သေးဘူး၊ လောလောဆယ် အကြောင်း မဟုတ်သေးဘူးလေ၊ ဒါပေမယ့် အဲဒါတွေ မလုပ်နိုင်တော့ရင် အခက်အခဲ ဖြစ်သွားရင် လာမယ့်နှစ်မှာ ရှင်းရှင်းပြောရင် ဒီက ဆန်စပါး ထွက်ရှိမှု၊ ဒီထုတ်ကုန် ထုတ်လုပ်မှုဥစ္စာပါ အကုန်လုံး ဒုက္ခရောက်မှာ။ အခုက လောလောဆယ် စိုက်ပြီးသား (၁) ဧကကိုကွာ ၁၀ သိန်း၊ ၁၂ သိန်း အဲဒီလို အကုန်ခံပြီးတော့ စိုက်ပြီးသားစပါး၊ မှည့်နေတဲ့ စပါးကိုတောင်မှပဲ ရိတ်ဖို့ သိမ်းဖို့လေး တစ်ခုတောင် အလွန်ခက်ခဲနေပြီလို့။ အဲဒီတော့ အကြံပြုချင်တာက စိုက်ပျိုးရေးလုပ်တဲ့ တောင်သူတွေ ဒီကုန်ထုတ်လုပ်ငန်းတွေ မပျက်စီးဖို့အတွက်ကို တောင်သူစာရင်းရယ်၊ ပြောမယ်ဆို သက်ဆိုင်ရာ၊ စိုက်ပျိုးရေးရုံးနဲ့၊ အုပ်ချုပ်ရေး လိုင်းကနေပြီးတော့ စိုက်ဧက၊ လယ်ဧက တစ်ဧကကို တစ်ဂါလံဆိုရင် အဲဒါအုပ်ချုပ်‌ရေးအဖွဲ့နဲ့ ဒီက လယ်စိုက်ခြင်းနဲ့ အဲဒါ ပေါင်းထုတ်ပြီးတော့ အဲဒီအုပ်ချုပ်ရေးမှူးက ဒီစိုက်တဲ့ တောင်သူတွေကို ဧကအလိုက် အဲဒီလို ပေးမယ်ဆိုရင်၊ အဲဒီလိုပေးမှသာလျှင် ဒီစိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်း မထိခိုက်မယ်၊ ဒီဆီဆိုင်တွေမှာ လက်မှတ် ထိုးပြီးတော့ သွားတန်းစီနေသ၍ လုံးဝ လုံလောက်မှုတွေ၊ အဆင်ပြေမှုတွေ၊ ပြည်စုံမှုတွေ၊ ညီမျှမှုတွေ မဖြစ်နိုင်ဘူး အဲဒီအတွက် ဒီစိုက်ပျိုးရေး လုပ်ငန်းအတွက်ကို ပေးမယ်ဟေ့ဆိုရင် သက်ဆိုင်ရာ၊ ဟိုအုပ်ချုပ်‌ရေးရယ်၊ ဒီမြို့နယ် မှာရှိတဲ့ မြန်မာ့စိုက်ပျိုးရေးရယ်၊ အဲဒီနှစ်ခုပေါင်းပြီး အဲဒီဧကစာရင်းနဲ့ အတိအကျ အဲဒီတောင်သူတွေကို ပြန်ပြီး တော့ ဧကအလိုက် ပြန်ပြီးတော့ စာရင်းနဲ့ပေးကာမှ အဲဒီအတိုင်းမှသာလျှင် ဒီစိုက်ပျိုးရေး လုပ်ငန်းအတွက် လုံလောက်တဲ့ လိုအပ်နေတဲ့ လောင်စာဆီ ရရှိမယ်”ဟု ပြောသည်။ 

ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးမှာ ဒေသ မြေအနေအထား၊ အထွက်နှုန်း၊ စပါး အရည်အသွေးနှင့် ဈေးကွက် မျှော်မှန်းပြီး ဒေသခံ တောင်သူများ အဓိက စိုက်ပျိုးကြသည့် GW 11 စပါး၊ ထိုင်းဘေးကြား၊ ဗီယက်နမ်နှင့် နယူးဧရာ၊ ဗျောသုခ၊ အညာသား၊ ရက် ၉၀၊ ဆင်းသုခ၊ နှံကောက် စသည့် နွေစပါးများ ရိတ်သိမ်းချိန်ဖြစ်သည်။ 

စက်သုံးဆီစျေးနှုန်း မြင့်မားခြင်းသည် အဓိကပြဿနာဖြစ်ပြီး သတ်မှတ်စျေးထက်ပို၍ ဝယ်ယူနေရသဖြင့် တစ်ဧက လျှင် ကုန်ကျစရိတ် သိသိသာသာ မြင့်တက်လာသည်။

ထို့နောက် စက်သုံးဆီ ဝယ်ယူ၍ မရခြင်းနှင့် လိုသလောက် ဝယ်ယူ၍မရပါက ဆန်စပါးအထွက်နှုန်းများ လျော့ကျ လာမည်ဖြစ်သလို တောင်သူလယ်သမားများအတွက် ထိခိုက်ဆုံးရှုံးမှုများလည်း ဖြစ်လာနိုင်ကြောင်း တောင်သူ လယ်သမားများက ပြောသည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၆

စက်သုံးဆီ ချွေတာနိုင်‌ရေးအတွက် “စုံ”ရက်နှင့် “မ” ရက်ခွဲခြားကာ ကန့်သတ်မောင်းနှင်စေခြင်း ပြဋ္ဌာန်းချက်သည် လက်ရှိမြေပြင်တွင် ပြည်သူများအပေါ် မည်ကဲ့သို့ ထိ‌ရောက်မှုများ ရှိနေသလဲဆိုသည့်အပေါ် နိုင်ငံရေးလေ့လာ သူများ အပါအဝင် ခရီးသွားလုပ်ငန်းရှင်များနှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များအကြား ထောက်ပြမှုများရှိနေသည်။

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၇ ရက်နေ့မှ စတင်ကာ စက်သုံးဆီချွေတာ သုံးစွဲရေးအတွက် မော်တော်ကားများနှင့် မော်တော် ဆိုင်ကယ်များကို စုံ/မ ခွဲခြားပြီး မောင်းနှင်အသုံးပြုရန် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံ‌ခြုံရေးကောင်စီက မတ်လ ၃ ရက်တွင် ထုတ်ပြန် ကြေညာခဲ့သည်။

စက်သုံးဆီ ချွေတာနိုင်ရေးအတွက် စုံ/မ ရက် သတ်မှတ်ပြီးနောက်ပိုင်းတွင် ပုဂ္ဂလိက ရုံးလုပ်ငန်းများနှင့် ကျောင်း သား မိဘများ အခက်အခဲများ တွေ့နေကြသလို ခရီးသွားမည့် သူများနှင့် စီးပွားရေးအရ နေ့စဉ် သွားလာနေရသူ များလည်း အခက်အခဲများ ကြုံတွေ့နေကြရကြောင်း၊ ခရီးသွားလောကကို အကြီးအကျယ် ထိခိုက်မှုများ ရှိလာ သည်ဟု  ခရီးသွားလုပ်ငန်းရှင်များနှင့် ပြည်သူများက ကျယ်ကျယ်လောင်လောင် ပြောဆိုမှုများ ရှိနေကြသည်။ 

စုံ/မ သတ်မှတ်ချက်ကို တွေ့ရစဉ်

အလားတူ ခရီးသွားလာမှုနည်းပါးသွား၍ ဟိုတယ် လုပ်ငန်းများလည်း ထိခိုက်လာနေသလို လုပ်အားနှုန်းများ ကျဆင်းကာ ကုန်ထုတ်လုပ်ငန်းများလည်း ထိခိုက်လာနေကြောင်း၊ ကုန်စည် စီးဆင်းမှုများ အလွန် နှေးကွေးသွား သလို ကုန်ဈေးနှုန်းများလည်း မြင့်တက်လာနေကြောင်း စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များက ပြောသည်။

ထို့အပြင် စက်သုံးဆီချွေတာရေး လုပ်ငန်းစဥ်သည် မဖြစ်မနေ လုပ်ဆောင်ရမည်ဖြစ်‌သော်လည်း  စီးပွားရေးစနစ်ကို မထိခိုက်အောင် သေချာစဥ်းစားပြီး လုပ်ဆောင်သင့်ကြောင်း၊ ထို စုံ/မ ကိစ္စရပ်ကြောင့် ကုန်ထုတ်စွမ်းအား ကဏ္ဍ များတွင် ရိုက်ခတ်မှုများ ရှိလာနေသည်ဟု စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များက ထောက်ပြကြသည်။ 

စုံ/မ ခွဲခြားကာ ကန့်သတ် မောင်းနှင်စေခြင်းကြောင့် တစ်ရက်ထွက် အလုပ်လုပ်ပြီး တစ်ရက် နားနေရသည့် အနေအထားမျိုးသည် တစ်နိုင်ငံလုံးနှင့် တွက်ဆကြည့်လျှင် လူ့စွမ်းအား အရင်းအမြစ်ကို များစွာ လျော့ကျမှုများ ရှိလာစေသည်ဟု နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူ ဦးထက်အောင်ကျော်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။ 

၎င်းက “Impact ကတော့ မြန်မာပြည်မှာ "မ" ကားကတော့ နည်းနည်း ပိုများတာပေါ့နော်။ "စုံ"ရယ် "မ" ရယ် ဆိုတဲ့အခါမှာ။ ပြောရမယ်ဆိုရင် အကြမ်းမျဉ်း တစ်ဝက်ဆီပဲ ဆိုကြပါစို့။ တစ်ဝက်က တစ်ရက်ထွက် အလုပ်လုပ် တယ် တစ်ဝက်ကနားနေ နောက်တစ်ဝက်က ထွက်အလုပ်လုပ်တယ်ဆို ကျနော်တို့ရဲ့ လုပ်ငန်း ဆောင်တာတွေက တိုင်းပြည်တစ်ခုလုံးနဲ့ ယှဉ်ကြည့်လို့ရှိရင် လျော့ကျသွားတာတွေ အများကြီး ဖြစ်သွားမှာပေါ့‌‌နော်။ အဲဒီဟာတွေ ကိုပါ ပြန်ထည့်တွက်ရမှာ ပေါ့လေ။ ပြီးရင် နောက်တစ်ခုက ကိုယ်ထွက်လို့ရတဲ့ ရက်ကျမှ ပြန်ထွက်လို့ရတယ်။ ထွက်တဲ့အချိန်မှာလည်း ပေးတဲ့ဆီက ၅ သောင်း ၄ ထောင်ဖိုးပဲ ပေးတယ်ဆိုတဲ့ အခါကျတော့ အဲဒီမှာ တန်းစီရတာ သုံးနာရီ၊ လေးနာရီလောက်ကြာတယ်။ "မ"ရက်က "စုံ" သမားထွက်လို့မရဘူး။ ထွက်ရတဲ့ရက်က သုံးနာရီလောက် က ဆီဆိုင်မှာ အချိန်ကုန်နေတယ်ဆိုတော့ အလကားနေရင်း Waste ဖြစ်တဲ့အချိန်တွေ တအားများ ကုန်တာ‌ ပေါ့နော်။ အဓိက,ကတော့ အဲဒီဟာကြောင့် နောက်ဆက်တွဲ (Consequences) တွေ ဖြစ်ပြီးတော့မှ ဒီ Impact က ထွက်လာမှာပေါ့” ဟု ပြောသည်။ 

ထို့ပြင် အဆိုပါ စုံ/မ ကိစ္စရပ်သည် အဂတိလိုက်စားမှုများ ဖြစ်ပေါ်လာစေသလို ပြစ်မှုပြစ်ဒဏ်ပါသည့် ဥပဒေ များများထုတ်လေလေ၊ လာဘ်စားခြင်းများ ပိုမို ပေါများလာလေလေ ဖြစ်သည်ဟု နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူ ဦးထက်အောင်ကျော်မှ ဆက်ပြောသည်။ 

စက်သုံးဆီဆိုင်ကို တွေ့ရစဉ်

၎င်းက “မြန်မာပြည်မှာတော့ ဥပဒေတစ်ခု ထွက်လိုက်လို့ရှိရင် အဲဒီ(အဂတိလိုက်စားမှု) ဘက်ကို တွန်းအားပေးသွား စေတဲ့ တစ်ခုက ဖြစ်ပျက်သွားတာပဲ။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ ကျနော်တို့ဆီမှာ အကုန်လုံးက ညှိညှိနှိုင်းနှိုင်း ဆိုတဲ့ ပုံစံမျိုးနဲ့ပဲ ဖြေရှင်းတဲ့ ဖြေရှင်းနည်းတွေက များနေတာကို။ ဆိုတော့ ဝန်ထမ်းတွေ အနေနဲ့ကလည်း ဒီ လုပ်ခလစာ လုံလောက်မှု မရှိတဲ့ပြဿနာရှိတယ်။ အဲဒီလို အခြေအနေမျိုးမှာ ကျနော်တို့က ပြစ်မှုပြစ်ဒဏ်ပါတဲ့ ဟာတွေနဲ့ ဥပဒေတွေ များများထုတ်လေလေ အဲဒီဟာတွေကို ကိုင်တွယ်ကျင့်သုံးရတဲ့ ဝန်ထမ်းတွေ အနေနဲ့က ချိုးဖောက်တဲ့ ကိုယ်ကလည်း မသက်သာလို့ ချိုးဖောက်လိုက်ရတယ်ပေါ့နော်။ ဥပမာ ဒီနေ့ "စုံ"သမား တစ်ယောက်က မဖြစ်မနေ ထွက်ရမယ်။ ကဲကွာ ဒဏ်ကြေး ၂ သောင်းလား၊ ၃ သောင်းလား။ အဲဒီသုံးသောင်း ပေးလိုက်မယ်ကွာ ဆိုပြီးတော့မှ ထွက်တယ်ဆိုရင်ရော ဒါကြီးက သိပ်အဆင်မပြေဘူး။ အမိန့်ကြော်ငြာစာတစ်ခု၊ ဥပဒေတစ်ခုဆိုတာက ဒါမျိုးဖြစ်လို့ မကောင်းဘူးပေါ့နော်။ အဲဒီလို အခြေအနေတွေမှာ ဒီနေရာကို ကိုင်တွယ်ကျင့်သုံးကြတဲ့ ဝန်ထမ်းတွေနဲ့ ညှိနှိုင်းပြီး တော့မှပဲ လုပ်လိုက်တာမျိုးက မြန်မာပြည်မှာ အင်မတန်ကို သမားရိုးကျ လုပ်ငန်းတစ်ခုလို ဖြစ်နေတယ်ဆိုတဲ့ အခါကျတော့ လာဘ်စားမှုတွေက။ တစ်ခုတိုးလိုက်ရင် လာဘ်စားစရာ တစ်ခု ပိုပေါလာရင်းပေါ့လေ။ ဒါမျိုးဖြစ်ဖြစ် သွားတာပေါ့” ဟု ‌ပြောသည်။ 

လက်ရှိ ဖြစ်ပေါ်နေသည့် ပြည်သူများ၏ စက်သုံးဆီ အခက်အခဲများကြောင့် တရားမဝင် ဝယ်ယူ‌ ရောင်းချနေသည့် စက်သုံးဆီ မှောင်ခိုစျေးကွက်သည် ပိုမို ကြီးထွားလာနေကြောင်း၊ စက်သုံးဆီ မှောင်ခိုစျေးကွက်၌ တစ်လီတာလျှင် ကျပ် ၉၀၀၀ မှ ၁၅၀၀၀ အထိ စျေးပေါက်နေသည်ဟု ပြည်သူများက ပြောကြသည်။ 

ပြည်သူလူထု အများစုသည် လုပ်ငန်းခွင် အသုံးပြုရန်အတွက် မော်တော်ယာဥ်များကို ဝယ်ထားခြင်း သည်သာ ဖြစ်သည့်အတွက် ၎င်းကိစ္စရပ်သည် လုပ်ငန်းခွင် သွားလာရေး အခြေအနေတွင် များစွာ ထိရောက်မှု ရှိနေသည်ဟု တိုင်းလိုင်(ရှမ်းနီ) အမျိုးသားများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ (TNDP) မှ ဥက္ကဋ္ဌ စိုင်းဋ္ဌေးအောင်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။  

၎င်းက “ဆိုးခြင်းကို ကျနော် အရင်ပြောပါမယ်ဗျ။ ကောင်းခြင်းကတော့ သိပ်မတွေ့ရတော့ပေါ့နော်။ ပြည်သူတွေမှာ ကားတွေက ဝယ်ထားကြတာတွေက "စုံ" ရယ် "မ"ရယ်လို့ သူတို့လည်းသိ တာမဟုတ်ဘူး။ လုပ်ငန်းအတွက်ကို သုံးဖို့အတွက်ကို ဒီကားတွေ ဝယ်ကြတာ။ ဇိမ်ခံချင်တဲ့သူကတော့ သူဋ္ဌေးကြီးတွေကတော့ ဇိမ်ခံတဲ့ကားတွေ ရှိကောင်းရှိတာပေါ့ဗျာ။ အဓိက,က များသောအားဖြင့် ပြည်သူတွေက လုပ်ငန်းတွေ သုံးဖို့ပါ။ လုပ်ငန်းတွေသုံးဖို့ ဝယ်ထားကြတဲ့ အခါကျတော့ စုံ၊ မ ကားထွက်ရက်ကို သတ်မှတ်လိုက်တဲ့ အခါကျတော့ လုပ်ငန်းခွင် သွားဖို့၊ လာဖို့တွေ တော်တော်လေး အခက်အခဲ ကြုံသွားကြရပါတယ်။ နံပါတ်တစ်ကတော့ ပြည်သူတွေ လုပ်ငန်းခွင် သုံးဖို့ ကိစ္စတွေ စုံ/မ သတ်မှတ်လိုက်တဲ့ အခါကျတော့ သွားလာရေး အခက်ခဲဖြစ်သွားကြရတယ်” ဟု ပြောသည်။ 

အဆိုပါ စုံ/မ သတ်မှတ်ချက်သည် လက်ရှိမြေပြင်တွင် ပြည်သူများအတွက် အခက်တွေ့မှုများ ပိုဖြစ်စေသလို ကုန်ထုတ်ကဏ္ဍ၊ ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားကဏ္ဍ၊ လူမှုစီးပွားရေးကဏ္ဍများတွင် တိုက်ရိုက်ထိရောက်မှုများ ရှိလာခြင်း ကြောင့် အာဏာပိုင် အဖွဲ့အစည်းများ အနေဖြင့် ပြန်လည် ပယ်ဖျက်ရန် အားလုံးက တောင်းဆိုနေကြသည်။

ထို့နောက် စက်သုံးဆီ ချွေတာရေးအတွက်ဆိုပါက အင်ဂျင်ပါဝါအပေါ် မူတည်၍ တစ်ပတ်လျှင် တစ်ကြိမ် သို့မဟုတ် နှစ်ကြိမ် ရောင်းချပေးခြင်း စနစ်ကို ထောက်ခံကြောင်း ပြည်သူလူထုများက ပြောသည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ် ၂၅

နိုင်ငံတော်အစိုးရအနေဖြင့် အခွန်တိုးကောက်ပါက ပြည်သူများ မှန်မှန်ကန်ကန် အခွန်ဆောင်နိုင်ရန်အတွက် အလုပ်အကိုင် အခွင့်အလမ်းများ ရရှိရေးနှင့် ဝင်ငွေတိုးပွားလာရေး လုပ်ပေးရန် အစိုးရမှာ တာဝန်ရှိကြောင်း စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များနှင့် စီးပွားရေးလေ့လာသုံးသပ်သူများက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

နိုင်ငံသား တစ်ယောက် အနေဖြင့် နိုင်ငံတော်က သတ်မှတ်သည့် အခွန်နှုန်းထားကို ဆောင်ရမည်ဖြစ်သော်လည်း အခွန်ဆောင်ပြီး အခွန်ထမ်း ပြည်သူကို နိုင်ငံတော်က ခံစားခွင့် မည်သို့မှလုပ်ပေးမထားပါက အဆင်မပြေကြောင်း၊ အခွန်တိုးကောက်ခြင်းနှင့်အတူ အလုပ်အကိုင် အခွင့်အလမ်းများ ဖန်တီးပေးရမည်ဖြစ်ကြောင်း စီးပွားရေးလုပ်ငန်း ရှင် ဦးအောင်ပြည့်စုံက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “အခွန်ကတော့ ကျနော်တို့ကတော့ မဖြစ်မနေ ဒါတိုင်းပြည်မှာက နိုင်ငံသား တစ်ယောက်အနေနဲ့ အခွန် ဆောင်ရတာကတော့ ဆောင်ကိုဆောင်ရမယ့် အလုပ်ဖြစ်ပါတယ်။ ကျနော်တို့က ဝင်ငွေခွန်တွေ ဆောင်လိုက် တယ်ဆိုရင် ဝင်ငွေခွန်ကနေရလာတဲ့ အိမ်တွေ၊ မြေတွေ၊ ခြံတွေ၊ ကားတွေ ဝယ်တယ်ဆိုလို့ရှိရင် သက်သာခွင့်တွေ ရှိတယ်ပေါ့နော် ဒါမျိုးတွေပြန်ပြီးတော့ ခံစားခွင့်တွေလည်း ရှိပါတယ်။ အစိုးရအပိုင်း ကျတော့လည်း ပြည်သူတွေ ဆီကရလာတဲ့ အခွန်အခတွေကို အလေအလွင့်မရှိဘဲနဲ့ ဇီးသီးဗန်းမှောက်တာမျိုး မဟုတ်ဘဲနဲ့ ကျနော်တို့က တိတိ ကျကျ သုံးစွဲသင့်၊ သုံးစွဲထိုက်တဲ့ နေရာတွေမှာ သုံးစွဲဖို့အတွက် လိုအပ်ပါတယ်။ အဲဒီတော့ ကိုယ်ရှာတဲ့ပိုက်ဆံပဲ ကိုယ်သုံးမယ်ကွာ တိုင်းပြည်ကို အခွန်မဆောင်ဘူးဆိုရင် အခွန်ကောက်တဲ့ အစိုးရနဲ့ မှန်မှန်ကန်ကန် ကောက်ခံပြီး တော့ အသုံးချဖို့ လိုအပ်သလို ပြည်သူတွေကလည်း မှန်မှန်ကန်ကန်ပဲ ကျနော်တို့ အခွန်ဆောင်ဖို့ လိုတယ်။ အဲဒီ နေရာမှာ ပြည်သူတွေ အခွန် မှန်မှန်ကန်ကန် ဆောင်နိုင်ဖို့အတွက် ဝင်ငွေရှိတဲ့ ပြည်သူတွေ ဖြစ်လာအောင် အလုပ် အကိုင် အခွင့်အလမ်းတွေ ဖန်တီးပေးဖို့တွေကလည်း အစိုးရမှာ တာဝန်ရှိပါတယ်။ အဲဒီလိုမဟုတ်ပဲနဲ့ ဂွင်ထဲရောက် ရင် သိပ်ထည့်လိုက်မယ်ဆိုတဲ့ အစိုးရမျိုး၊ ပြည်သူကလည်း တာဝန်ရှောင်လို့ရရင် ရှောင်မှာပဲကွာ မဆောင်ဘူးဆိုတဲ့ ပြည်သူမျိုးဆိုရင်တော့ ကျနော်တို့ တိုင်းပြည်က ဒုံရင်းဒုံရင်းပဲ နောက်ကိုပဲ ပြန်သွားနေအုန်းမှာပေါ့နော်။ ဆိုတဲ့အခါ ကျတော့ ပြည်သူရော၊ အစိုးရရော နှစ်ဖက်စလုံးကတော့ ကျနော်တို့ စေတနာရှိရှိလေးနဲ့၊ အလုပ်လုပ်ကြဖို့လိုအပ် တယ်လို့ ကျနော်အနေနဲ့ သုံးသပ်ပါတယ်”ဟု ပြောသည်။

သာမန်ပြည်သူလူထုကို တွေ့ရစဉ်

ဥပဒေသစ်အရ ပြည်ပက တင်သွင်းလာသည့် ကုန်ပစ္စည်းများနှင့် ပြည်ပကို တင်ပို့သည့် ကုန်ပစ္စည်းများအပေါ်တွင် အမျိုးအစားနှင့် တန်ဖိုးအလိုက် အကောက်ခွန်နှုန်းထားများ သတ်မှတ် ကောက်ခံသွားမည်ဟု အစိုးရက ထုတ်ပြန် ခဲ့သည်။

လက်ရှိ ပြဋ္ဌာန်းချက်အရ အထူးကုန်စည် အမျိုးအစား ဖော်ပြချက်တွင် စီးကရက်အမျိုးမျိုး၊ ဆေးရွက်ကြီး၊ ဗာဂျီးနီး ယား ပေါင်းတင်ပြီးဆေး၊ ဆေးပေါ့လိပ်၊ ဆေးပြင်းလိပ်၊ ဆေးတံသောက်ဆေး၊ ကွမ်းစားဆေးအမျိုးမျိုး၊ အရက် အမျိုးမျိုး၊ ဘီယာအမျိုးမျိုးနှင့် ဝိုင်အမျိုးမျိုးတို့အပေါ် ကောက်ခံမည့်အခွန်ကို အဆင့်ဆင့် တိုးမြှင့် သတ်မှတ်ခဲ့ သည်။

ရောင်းဈေး ၁၀၀၁ ကျပ်မှ ၂၀၀၀ ကျပ်ကြားရှိသည့် စီးကရက်ဖြစ်ပါက တစ်လိပ်ကို ၂၈ ကျပ်၊ ရောင်းဈေး ၂၀၀၁ ကျပ်နှင့်အထက် အဆင့်မြင့် စီးကရက်များအတွက် တစ်လိပ်ကို ၃၁ ကျပ်အထိ အခွန်နှုန်းထား မြင့်တက်သွားမည် ဖြစ်ပြီး ကျေးလက်ဒေသ သုံးစွဲမှုများပြားသည့် ဆေးပေါ့လိပ်များကမူ တစ်လိပ်ကို ၃ ကျပ်နှုန်းနှင့် အနည်းငယ်သာ အခွန်ကောက်ခံရန် သတ်မှတ်ထားသည်။

လက်ရှိနိုင်ငံတွင် အများစုက အခွန်တိုးလျှင် အစိုးရဝင်ငွေ တိုးမလားဆိုသည့် စဥ်းစားချက်ရှိကြပြီး အခွန်တိုး၍ တိုင်းပြည် ဝင်ငွေကျသွားခြင်းကို သက်သေပြနေကြောင်း စီးပွားရေးလေ့လာသုံးသပ်သူ ဦးဋ္ဌေးအောင်ကြည်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “အခွန်ကတော့ ဒါသီအိုရီ သဘောလည်း ဟုတ်တယ်ပေါ့။ လက်တွေ့ သဘောလည်း ဟုတ်တယ်။ အခွန် ဆိုတာက  အခွန်တိုးလို့ရှိရင် နံပါတ် ၁ ဆိုဒ် တိုင်းပြည်ဆိုဒ်ကိုယ်တိုင်က အစိုးရဝင်ငွေ တိုးလာမလား၊ အခွန်တိုး လိုက်လို့ရှိရင် ရောင်းလိုအား၊ ဝယ်လိုအားမှာ ဘယ်လိုသက်ရောက်သလဲပေါ့။ အဲဒီတော့ အခွန်တိုးတိုင်း ပြည်ဝင်ငွေ တိုးမလားဆိုတာ စဥ်းစားကြတာပေါ့။ အခွန်တိုးလို့ရှိရင် သူသူငါငါပေါ့၊ အခွန်ရဲ့ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးပေါ့၊ အခွန်တိုးလို့ တိုင်းပြည် ဝင်ငွေကျသွားတာကို သက်သေပြတာပေါ့၊ အခွန်က ဆောင်ချင်တဲ့စိတ်ပေါ့၊ အခွန်တိုးပြီးရင်လည်း အစိုးရဝင်ငွေ မတိုးဘူးဆိုတဲ့ဟာ အဖြေက ဒါတွေ့တာပေါ့။ နောက်တစ်ချက်ကျတော့ သူက ဒီအခွန်တိုးလိုက်လို့ ရှိရင် ဘယ်သူက ကျခံရလဲဆိုရင် စားသုံးသူရော၊ ထုတ်လုပ်သူရော ကျခံရတာပေါ့။ နှစ်ယောက်မျှခံကြတာပေါ့။ အစိုးရလည်း မရလိုက်ဘူး၊ စားသုံးသူလည်း မရလိုက်ဘဲနဲ့ ဆုံးရှုံးသွားတဲ့ ပိုက်ဆံဆိုတော့။ လုံးဝကို အစိုးရလည်း မရလိုက်ဘူး၊ ဟိုအခွန်ဆောင်တဲ့ လူလည်း မရလိုက်ဘူး၊ စားသုံးသူလည်း မရဘူး၊ ကုန်ထုတ်လုပ်သူရော၊ ဝယ်ယူ စားသုံးသူရော မရတဲ့ ဆုံးရှုံးမှုရှိတာ။ ဒါပင်မယ့် အခွန်နှုန်းတိုးတိုင်း ဝင်ငွေမတိုးဘူးဆိုတာ သိဖို့လိုတယ်။ နံပါတ် ၂ အချက်က ဒါသည် စျေးကွက်မှာ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုး ဖြစ်စေတယ်ဆိုတာကို ချင့်ချိန်စဥ်းစားဖို့လိုတာပေါ့”ဟု ပြောသည်။

သာမန်ပြည်သူလူထုကို တွေ့ရစဉ်

စားသောက်ကုန်လုပ်ငန်း၊ စိုက်ပျိုးရေးနှင့် မွေးမြူရေးဆိုင်ရာ ကုန်စည်များ၊ ကျောင်းသုံးနှင့် ရုံးသုံးကုန်စည်များ၊ ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ ကုန်စည်များ၊ ဘာသာရေးနှင့် လူမှုရေးသုံးကုန်စည်များ၊ သယ်ယူပို့ဆောင်‌ရေးဆိုင်ရာ ကုန် စည်များ၊ စက်မှုလုပ်ငန်းသုံး ကုန်စည်များ၊ ကာကွယ်ရေးဆိုင်ရာ ကုန်စည်များ၊ ကျောက်မျက် ရတနာနှင့် တွင်း ထွက် ကုန်စည်များ၊ အထွေထွေ ကုန်စည်များအား ပြည်ပမှ တင်သွင်းခြင်းဖြစ်ပါက ကုန်းပေါ်ရောက် တန်ဖိုး အပေါ်တွင်လည်းကောင်း ၅ ရာခိုင်နှုန်းဖြင့် ကုန်သွယ်လုပ်ငန်းခွန် ကျသင့်စေရမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။

အစိုးရအနေနှင့် အခွန်များများရအောင် တိုင်းရင်းသား လုပ်ငန်းရှင်များအား တွန်းအားပေးခြင်း၊ တကယ့် လုပ်ငန်း ရှင်ကြီးများ ဆောင်သင့်ဆောင်ထိုက်သည့် အခွန်များကို သေသေချာချာ စိစစ်ကြပ်မတ်ခြင်းတို့ လုပ်သင့်ကြောင်း စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင် ဦးအောင်ပြည့်စုံက CNI သတင်းဋ္ဌာနသို့ပြောသည်။

၎င်းက “အဓိက,ကတော့ ကျနော်တို့က အခွန်ဆိုတဲ့ နေရာမှာ အစိုးရ အနေနဲ့လည်းပေါ့နော်။ ကျနော်တို့ အခု ဒီမီတာတွေမှာ ပုဂ္ဂလိကလိုပေါ့ အလွှာအသီးသီးအပေါ်မှာ ကောက်ခံတဲ့ အခွန်တွေအပေါ်မှာ တစ်လကို ဝင်ငွေ ဘယ်လောက်အောက် ရတဲ့လူဆိုရင် အခွန်ကင်းလွတ်ခွင့်၊ ဘယ်လောက် အထက်ဆိုရင်တော့ အခွန်ဘယ်လောက် ဒါမျိုးတွေ ခွဲခြား ကောက်ခံတာမျိုးတွေလည်း ရှိပါတယ်။ ပြည်သူတွေ အတွက်ကျတော့ နစ်နာတယ်။ ဒီဟာရဲ့ ရိုက် ခတ်မှုပေါ့။ အဲဒီတော့ ပြည်သူတွေ အနေနဲ့ကတော့ ဘယ်လောက် တိုးကောက်ကောက် ငါတို့ပေးနိုင်ပါတယ်၊ ငါတို့ ပိုက်ဆံရှိတာပဲ၊ ဝင်ငွေရှိတာပဲဆိုတဲ့ အခြေအနေမျိုးကို ဖန်တီးပေးနိုင်ရင်တော့ ဘာမှ ဒါကိုပြောစရာ မရှိဘူးပေါ့ နော်။  ကျနော်တို့ အဲဒီလို မဟုတ်ပဲနဲ့ ပြည်သူတွေက တစ်နေ့လုပ်မှ တစ်နေ့စား ဖြစ်နေရတဲ့ အခြေအနေမျိုးက လည်း ဒီလိုအခွန်တွေက ထပ်မံနှိပ်စက်မယ်ဆိုရင်တော့ ဒါပြည်သူတွေအတွက် တော်တော်လေးကို ကျယ်ကျယ် လောင်လောင် အသံထွက်လာရမယ့် ကိစ္စမျိုးဖြစ်တဲ့အတွက် ဆင်ခြင်သင့်ပါတယ်။ ကျနော်တို့ ဒါက ပြည်သူ့အသံ ကို နားထောင်ပြီးတော့ ပြောင်းသင့်တဲ့ အရာတွေကို ပြောင်းရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ အစိုးရဘက်ကတော့ အခွန်တွေကို ပြည်သူတွေဆီကနေ လက်လီစိပ်ပြီးတော့ ကောက်မယ့်အစား၊ တကယ့် လုပ်ငန်းရှင်ကြီးတွေ ဆောင်သင့်ဆောင် ထိုက်တဲ့ အရာတွေကို သေသေချာချာ စိစစ်ကြပ်မတ်ပြီးတော့ အခွန်ကောက်လိုက်ရင် သေးသေး၊ သေးသေးလေး တွေထက် အများကြီး ပိုရမယ့် အခြေအနေမျိုးတွေလည်း ရှိပါတယ်။ ဆိုတော့ ရနိုင်တဲ့ လုပ်ငန်းတွေ၊ အခွင့်အလမ်း တွေကို ချပြပြီးတော့ အစိုးရက ဒါမျိုးတွေလုပ်ဖို့ တိုင်းရင်းသား လုပ်ငန်းရှင်တွေကို တွန်းအားပေးတာမျိုး၊ အခွန် အခတွေကို ကောက်ခြင်းအားဖြင့် တစ်နေ့လုပ် တစ်နေ့စားရတဲ့ ပြည်သူတွေလည်း သက်သာမယ်၊ အစိုးရလည်း အခွန်ရမယ်ဆိုတဲ့ အခြေအနေမျိုးတွေ မြင်ပါတယ်”ဟု ပြောသည်။

မိမိတို့နိုင်ငံတွင် အခွန်အများဆုံး ရနိုင်သည့် ဓာတ်သတ္ထုတူးဖော်သည့် လုပ်ငန်းများ၊ ဘဘာဝဓာတ်ငွေ့ လုပ်ငန်း များ၊ တွင်းထွက် တူးဖော်သည့် လုပ်ငန်းများ၊ ‌ရွှေတူးသည့် လုပ်ငန်းများ၊ သယံဇာတ တူးဖော်သည့် လုပ်ငန်းများကို အစိုးရ အဓိက အခွန်ကောက်ခံသင့်ပြီး သာမန်ပြည်သူများကို အခွန်သက်သာစေရေး စီစဉ်ပေးသင့်ကြောင်း စီးပွား ရေး လုပ်ငန်းရှင်များက ပြောသည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၃ 

မြန်မာနိုင်ငံတွင် လက်ရှိဖြစ်ပေါ်နေသည့် စက်သုံးဆီ အခက်အခဲများနှင့် စုံ/မ မော်တော်ယာဉ် သတ်မှတ်ချက် ကြောင့် ဟိုတယ်နှင့်ခရီးသွားလုပ်ငန်းများ ဘယ်လို ရင်ဆိုင်နေရသလဲဆိုသည့်အပေါ် မေးခွန်းထုတ် စောင့်ကြည့် နေကြသည်။

လက်ရှိအချိန်တွင် စက်သုံးဆီ စျေးနှုန်းမြင့်တက်မှု၊ ဝယ်ယူရန် ခက်ခဲမှု အပါအဝင် မော်တော်ယာဉ်များအား “စုံ”ရက်/ “မ”ရက် သတ်မှတ်၍ မောင်းနှင်ခွင့်ပြုသည့် စနစ်များကြောင့် ပြည်သူလူထု သွားလာရေး အခက်အခဲ များ ဖြစ်ပေါ်လာသလို ဟိုတယ်နှင့်ခရီးသွား လုပ်ငန်းများလည်း ထိခိုက်လာခဲ့ကြောင်း ဟိုတယ်နှင့်ခရီးသွား လုပ်ငန်းရှင်များက ပြောသည်။

အလားတူ ကုန်ထုတ်စွမ်းအားကဏ္ဍလည်း ကျဆင်း ထိခိုက်လာသလို အလုပ်လုပ်နိုင်မှု စွမ်းအားလည်း ကျဆင်း လာနေကြောင်း စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များက ပြောသည်။ 

ပြည်တွင်း ခရီးသွားမည့် သူများအနေဖြင့် သင်္ကြန်တွင်း ပိတ်ရက်ရှည်များတွင် လည်ပတ်ရန် ခရီးစဥ်များကို လက်ရှိ ဖြစ်ပေါ်နေသည့် စက်သုံးဆီ အခက်အခဲများကြောင့် နောက်ဆုတ်သွားသည့် အနေအထားများ ရှိနေကြောင်း၊ ပြီးခဲ့ သည် နှစ်များထက် တစ်ဝက်ကျော်ခန့် ခရီးသွားလာမှု အခြေအနေ လျော့ကျသွားနိုင်သည်ဟု မြန်မာနိုင်ငံခရီးသွား လုပ်ငန်းရှင်များအသင်းဥက္ကဋ္ဌ ဦးနောင်းနောင်းဟန်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။ 

၎င်းက “ဒီ‌အဝေးသွားမယ့် ခရီး‌စဉ်တွေ‌တော့ တော်တော်လေး Cancel တွေ လုပ်ကြတယ်။ ပျက်ကြတယ်ပေါ့နော်။ အနီးနားလောက်ကို သွားလို့ရမယ့် ချောင်းသာ၊ ငွေဆောင် လောက်ကိုတော့ ကမ်းခြေဒေသကိုတော့ သင်္ကြန် ကာလအတွင်းလည်း ဖြစ်တယ်။ ပိတ်ရက်လည်း ဖြစ်တယ်။ အဲဒီတော့ အားလပ်ရက် အတွင်းမှာတော့ ရတဲ့ အခွင့် အရေးအရ လူတွေက သွားကြမှာပဲ။ ဒါကြောင့်မို့လို့ ဒီကမ်းခြေ ဒေသတွေကတော့ ရှိမယ်။ ဒါပေမယ့် သူတို့ဆီမှာ လည်း ဧည့်သည် ဝင်ရောက်မှု ပုံမှန်ထက် ပြီးခဲ့တဲ့နှစ်တွေထက် ပိုနည်းသွားမယ်ပေါ့နော်။ ခရီးဝေးသွားတာဖြစ်တဲ့ ပုဂံတို့၊ မန္တလေးတို့၊ တောင်ကြီးတို့ ခရီးစဉ်တွေကျတော့ ပိုပြီးခက်ခဲသွားကြတယ်။ ဒါကြောင့်မို့လို့ ပြည်တွင်းခရီး သွားတွေက ဒေသတွင်း ခရီးသွားဆိုတာ ဥပမာအားဖြင့် တောင်ကြီးအနီးနားနဲ့ ရှမ်းပြည်အနီးနား သွားကြတဲ့သူ။ မန္တလေးဆိုလည်း မန္တလေး အနီးနားတင်သွားတဲ့သူ ဒီလောက်ပဲ ရှိကြပြီးတော့ ရန်ကုန်ကနေတော့ သွားရောက်မှု တွေတော့ တော်တော်လေး နည်းသွားမယ်။ ဒီအတွက်ကြောင့် ပြည်တွင်း ခရီးသွားအပေါ်မှာ အများကြီး ထိခိုက်မှု ရှိလာတာပေါ့နော်။ အရင်နှစ်ထက် စာရင်တော့ လျော့ကျသွားမှာပေါ့နော်။ ကျနော်တို့ ခန့်မှန်းတာတော့ တစ်ဝက် လောက်ထိတောင် လျော့ကျသွားမယ်လို့ ကျနော်တို့ ခန့်မှန်းတယ်။ ဒါပေမယ့် အနားရောက်လာလို့ စက်သုံးဆီနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ ပြေလည်မှုတွေ ရရှိလာတယ်။ ဒါမှမဟုတ် ဖြေလျှော့မှုတွေ ရရှိလာတယ် အဆင်ပြေလာတယ် ဆိုရင်တော့ ခရီးသွားလုပ်ငန်းက ပြန်ဖြစ်မှာပါ။ အခု လောလောဆယ်ကတော့ စီစဉ်ထားတဲ့ ခရီးစဉ် တော်တော် များများကတော့ ခရီးသွားတွေ တော်တော်များများကတော့ နောက်ဆုတ်လိုက်ကြတာ များတယ်ပေါ့နော်” ဟု ပြောသည်။ 

စက်သုံးဆီ ထည့်နေကြစဉ်

သက်ဆိုင်ရာ အာဏာပိုင် အဖွဲ့အစည်းများအနေဖြင့် စုံ/မ သတ်မှတ်ချက် စနစ်ကို ပြန်လည် ဖျက်သိမ်းသင့် ကြောင်း၊ စုံ/မ သတ်မှတ်ချက်ကို ပြန်လည် ဖျက်သိမ်းလိုက်ပါက စက်သုံးဆီ အခက်အခဲရှိသည့်တိုင် ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွား လုပ်ငန်းကို ထိခိုက်နေမှုအား ဖြေလျှော့နိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်း၊ သင်္ကြန်တွင်းကာလ ဟိုတယ်နှင့်ခရီးသွား ကဏ္ဍ အားကောင်းလာနိုင်ကြောင်း စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များ အပါအဝင် ဟိုတယ်နှင့်ခရီးသွားလုပ်ငန်းရှင်များက ထောက်ပြကြသည်။

ဟိုတယ်နှင့်ခရီးသွားလုပ်ငန်းသည် စက်သုံးဆီနှင့် လုံခြုံရေးအပေါ်တွင် များစွာ မှီခိုနေရခြင်း ဖြစ်သည့်အတွက် လက်ရှိ အခြေအနေအရ ဒေသတွင်း တည်ငြိမ်မှု မရှိသလို စက်သုံးဆီ အခက်အခဲများ ရှိနေခြင်းကြောင့် ခရီးသွား လုပ်ငန်း ထိခိုက်မှု ရာခိုင်နှုန်းသည် ပိုပိုတိုးလာမည့် သဘောမျိုးသာ ရှိနေသည်ဟု မြန်မာနိုင်ငံခရီးသွား လုပ်ငန်း ရှင်များအသင်းဥက္ကဋ္ဌ ဦးနောင်းနောင်းဟန်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။ 

၎င်းက “ခရီးသွားလုပ်ငန်းမှာတော့ ရိုက်ခတ်မှုတွေ အများကြီးရှိတာပေါ့။ စက်သုံးဆီနဲ့ ဟိုဟာအပေါ်မှာ အများကြီး မှီခိုနေတယ်။ နောက်တစ်ခါ လုံခြုံရေးပေါ့နော်။ လုံခြုံရေးအပေါ်မှာလဲ မှီခိုနေတယ်။ ဒေသတွင်း တည်ငြိမ်ရေးပေါ့။ ‌ဒေသတွင်း တည်ငြိမ်တဲ့ နေရာတွေကို တချို့နေရာတွေကလည်း မတည်ငြိမ်တော့ သွားလို့ မရဘူးပေါ့နော်။ တည်ငြိမ်‌တဲ့ နေရာကျပြန်တော့လည်း စက်သုံးဆီက အခက်အခဲ ဖြစ်နေပြန်တော့ ပြည်တွင်း ခရီးသွားကတော့ ထိခိုက်စေရင် ထိခိုက်သလို ဖြစ်နေဝာာပေါ့နော်။ ဒါကြောင့်မို့လို့ ဘယ်လောက်ထိ ထိခိုက်နိုင်လဲဆိုတာတော့ ခန့်မှန်း ပြောဆိုနိုင်ခြင်း မရှိသေးပါဘူး။ ဒါပေမယ့် တဖြေးဖြေးနဲ့တော့ ထိခိုက်တဲ့ ရာခိုင်နှုန်းက ပိုတိုးလာမယ့် သဘောရှိ ပါတယ်။ ဒီအတိုင်းသာ ဆက်သွားမယ်ဆိုရင်လေ” ဟု ပြောသည်။

စက်သုံးဆီ အခက်အခဲများကြောင့် ခရီးသွားလုပ်ငန်းသည် ယခင် ကိုဗစ်ကာလနှင့်ယှဥ်လျှင် ပိုဆိုးလာနိုင်ကြောင်း၊ အ‌‌ရှေ့အလယ်ပိုင်းတွင် ဖြစ်ပွားနေသည့် စစ်ပွဲပဋိပက္ခများ မပြီးဆုံးသရွေ့ ခရီးသွားလုပ်ငန်းသည် တဖြည်းဖြည်း ကျဆင်းလာနိုင်ကြောင်း ခရီးသွားလုပ်ငန်းရှင်တစ်ဦးက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။ 

ပုဂံခရီးသွားများကို တွေ့ရစဉ်

၎င်းက “ခရီးသွားလုပ်ငန်းကတော့ ကိုဗစ်ထက်တောင်မှ ပိုဆိုးမယ်ထင်ပါတယ်။ ကိုဗစ်တုန်းကတောင် လည်ပတ် နိုင်သေးတယ်။ အခု အခြေအနေကတော့ ကမ္ဘာမှာဖြစ်တာကို။ ကမ္ဘာမှာလည်း ဝင်လာမယ့် လေယာဉ်တွေက ဆီတွေ မလုံလောက်တော့ ခရီးစဉ်တွေ ဖျက်လာတယ်။ နောက် ဒီကိုလာဖို့ ဧည့်သည်တွေလည်း ဘယ်လိုတွေ ဖြစ်လာမယ်ဆိုတာ မသေချာဘူး။ အထူးသဖြင့်တော့ UAE နိုင်ငံ အခြေပြုတာတွေပေါ့။ ဒူဘိုင်းတို့ အခြေပြုတဲ့ လေကြောင်းလိုင်းတွေက မပျံနိုင်တဲ့ အချိန်ကျတော့ Connection ဟာ တော်တော် ဒုက္ခရောက်တယ်။ အီရန်က အကုန်ပတ်ရမ်းနေတော့ ဒီအရှေ့ အလယ်ပိုင်းပြဿနာ မပြေလည်သေးသရွေ့ ခရီးသွားလုပ်ငန်းကတော့ လုံးဝ ရပ်တန့်သွားပြီ။ အခုတောင် ပြည်တွင်း လေကြောင်းလိုင်းတောင် ခပ်လှုပ်လှုပ်။ MAI တို့ဘာတို့လည်း ဒီခရီးစဉ်တွေ ပေါ်မှာ ပတ်သက်မှုတွေ ရှိလာတယ်။ သွားလာတဲ့ ခရီးစဉ်တွေပေါင်းပြီးတော့ ပျံရတာတွေ ဖြစ်လာတယ်ပေါ့နော်။ ဒါတွေဟာလည်း Impact ဖြစ်စေတာပေါ့ဗျာ။ ဟိုတယ်ဆိုတာကလည်း ဆီမရှိရင် မီးမရှိရင် ဘာမှလုပ်လို့ မရဘူးလေ။ ကျ‌နော်တို့ မနေ့က နေပြည်တော်မှာတည်းတဲ့ ဟိုတယ်တောင် မီးလာတစ်ချက် မလာတစ်ချက်နဲ့ ဘာမှကို အဆင်ပြေတယ်မရှိဘူး။ ဧည့်သည်လာမှပဲ ဖွင့်ပြီးတော့ ဖြစ်သလို လုပ်နေရတဲ့ အခြေအနေ တွေ့ရတယ်။ ဒါတောင် နေပြည်တော်လို နေရာ မျိုးမှာပေါ့နော်။ အဲဒီတော့ ကျန်တဲ့ နေရာတွေမှာလဲ မီးစက်နဲ့ပဲ အခြေပြုရရင် ရပ်တည်နိုင်မှာ မဟုတ်ဘူး။ Solar ရှိတဲ့ ဟိုတယ်တွေလည်း Aircon တော့ အပြည့်ဖွင့်နိုင်မှာ မဟုတ်ဘူးလေ။ လည်ပတ်ရုံ lighting လောက်ပဲ ရမယ် ဆိုတော့ အခု အခြေအနေမှာကတော့ ဘေးကျပ်နံကျပ်ပါပဲ။ ခရီးသွားလုပ်ငန်းမှာ ဆက်စပ်နေတဲ့ သယ်ပို့စနစ်၊ ဟိုတယ်၊ စားသောက်ဆိုင် ဒါတွေက ဒီလောင်စာဆီနဲ့ တိုက်ရိုက် အချိုးကျနေတာကို။ ကိုဗစ်တုန်းက တစ်နေရာနဲ့ တစ်နေရာ မသွားရပေမယ့် အလုပ်ဖြစ်တယ်။ လူတွေက ငွေကြေး ချောင်လည်ကြသေးတယ်။ အခုကျတော့ ပိုဆိုး တာပေါ့။ အဲဒါကြောင့်မို့လို့ (Inbound) ရော၊ (Outbound) ရော Tourism မှာ တော်တော် မလွယ်သလို Domestic Tourism လည်း အများကြီး ထိခိုက်နိုင်တယ်ဆိုတာ ပြောချင်ပါတယ်” ဟု ပြောသည်။ 

စုံ/မ သတ်မှတ်ချက်နှင့် စက်သုံးဆီ အခက်အခဲကြောင့် ထိခိုက်လာသော ဟိုတယ်နှင့်ခရီးသွားလုပ်ငန်း အပါအဝင် ကုန်ထုတ်လုပ်ငန်းများ ပြန်လည် အားကောင်းလာစေရေး အစိုးရဘက်က မူဝါဒ ကောင်းကောင်း ချမှတ်ရန်လိုအပ် ကြောင်း၊ အထူးသဖြင့် စုံ/မ သတ်မှတ်ချက်ကို ဖျက်သိမ်းသင့်ကြောင်း စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များနှင့် ပြည်သူလူထု များက ထောက်ပြကြသည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၀ 

စက်သုံးဆီဆိုင်ကြီးများတွင် စက်သုံးဆီ ချွေတာသုံးစွဲရေးအတွက် အကန့်အသတ်နှင့် ရောင်းချခြင်းက  စက်သုံးဆီ မှောင်ခိုစျေးကွက်ကို ယခင်ကထက် ပိုမိုကြီးထွားလာသည်ဟု ပြည်သူများ အပါအဝင် ခရီးသွားလုပ်ငန်းရှင်များနှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များက ထောက်ပြကြသည်။

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၀ ရက်နေ့၏ ပြည်တွင်း စက်သုံးဆီ ရည်ညွှန်းစျေး ထုတ်ပြန်ချက်အရ (92 Octane) တစ်လီတာလျှင် ၃,၆၁၀ ကျပ်၊ (95 Octane) တစ်လီတာလျှင် ၃,၈၅၀ ကျပ်၊ ရိုးရိုး ဒီဇယ်တစ်လီတာ ၄,၃၉၀ ကျပ်၊ ပရီမီယံ ဒီဇယ်တစ်လီတာ ၄,၈၂၀ ကျပ် အထိ ရှိနေသည်။ 

ပြည်သူများ၏ စက်သုံးဆီ အခက်အခဲများကြားထဲတွင် တရားမဝင် ဝယ်ယူ‌ရောင်းချနေသည့်  စက်သုံးဆီ မှောင်ခို စျေးကွက်သည် ပိုမို ကြီးထွားလာနေကြောင်း၊ ထိုစက်သုံးဆီ ကိစ္စသည် တိုက်ရိုက်သော်လည်းကောင်း၊ သွယ်ဝိုက် ၍ သော်လည်းကောင်း မှောင်ခိုစျေးကွက်အ‌ပေါ် များစွာ သက်ရောက်မှု ရှိနေသည်ဟု မြန်မာနိုင်ငံခရီးသွား လုပ်ငန်းရှင်များအသင်းဥက္ကဋ္ဌ ဦးနောင်းနောင်းဟန်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “ခုနကလို ကားကို ပွားထားတာတို့ လိုင်စင်ပွားထားတာတို့ ဘာတို့ဆိုတာတွေက အဲဒါတွေလည်း အများ ကြီး တွေ့နေရတယ် မြင်နေရတယ်ပေါ့နော်။ အဲဒါတွေလည်း ရှိပါတယ်။ နောက်တစ်ခုက လိုင်စင် မရှိဘဲနဲ့ ဆိုင်ကယ်ဆိုလည်း လိုင်စင်မရှိဘဲနဲ့ သုံးစွဲ‌နေကြတဲ့ အရေအတွက်တွေက မနည်းဘူး တော်တော် များတယ်ပေါ့ နော်။ လိုင်စင်မဲ့ ဆိုင်ကယ်တွေ ဥပမာ သုံးဘီးတွေ ဘေးတွဲတွေ အဲဒီဟာတွေ အကုန်လုံးက ကျနော် သိ‌သ‌လောက် က တရားဝင် လိုင်စင်မရှိကြဘူး။ သူတို့တွေရဲ့ စက်သုံးဆီ သုံးစွဲမှုတွေကလည်း လုပ်နေကြတာဆိုတော့ ဒီဟာ အပေါ်မှာ တရားမဝင် ဝယ်ယူမှုတွေ ရောင်းချမှုတွေ ရှိနေတယ်ဆိုတာ လည်း သိရပါတယ်၊ ရှိလည်း ရှိနေတယ်။ လက်တွေ့လုပ်နေတဲ့ ကျနော်တို့ မန္တလေးတို့ ဘာတို့မှာဆိုရင် လည်း ဒီအခက်အခဲကြောင့်မို့လို့ မှောင်ခို ဈေးကွက် က ကြီးထွားလာပြီးတော့ စက်သုံးဆီဈေးတွေက ပြင်ပဈေးနဲ့ဆို နှစ်ဆကျော်လောက်ထိကို ပိုပြီးတော့ ဈေးတက် သွားတာတွေ တွေ့ရတယ်။ မဖြစ်မနေ အလုပ်လုပ်နေကြတဲ့ သူတွေကျတော့ ဒီဟာပေါ်မှာ မှီပြီးတော့ အလုပ်လုပ် နေတာ။ ပြောချင်တာကတော့ မီးစက်မောင်းတာတို့ အဲဒါတို့မှာကျတော့ လိုင်စင် မရှိဘူးပေါ့နော်။ ကားလိုမျိုး ဟိုဟာ(လိုင်စင်) မရှိဘူး။ ဒီလိုအပ်မှုက ရှိနေသေးတယ်။ အဲဒါကြောင့်မို့လို့ သုံးစွဲနေရတာတွေရှိတယ်။ အဲဒီ အတွက်ကြောင့် မှောင်ခို ဈေးကွက်က ပိုကြီးထွားလာပြီးတော့ တိုက်ရိုက် ပတ်သက်တယ်ပဲ ပြောမလား သွယ်ဝိုက် ပြီး ပတ်သက်တယ် ပြောမလား ဒါ‌အပေါ်မှာ သက်ရောက်မှုတွေတော့ အကြီးကြီး ဖြစ်‌နေပါတယ်” ဟု ပြောသည်။ 

စက်သုံးဆီ ထည့်နေကြစဉ်

မြန်မာနိုင်ငံတွင် လက်ရှိ ဖြစ်ပေါ်နေသည့် စက်သုံးဆီ အခက်အခဲများကြောင့် စက်သုံးဆီ မှောင်ခိုစျေးကွက်၌ တစ်လီတာလျှင် ကျပ် ၉၀၀၀ မှ ၁၅၀၀၀ အထိ စျေးပေါက်နေကြောင်း၊ ၎င်းမှတဆင့် အိုးဝေ ငှားရမ်းခများ၊ ဆိုင်ကယ်ကယ်ရီ ငှားရမ်းခများလည်း မြင့်တက်မှုများ ရှိလာသည်ဟု ပြည်သူများက ထောက်ပြကြသည်။ 

အလားတူ စက်သုံးဆီ ထည့်သည့်အခါမှာ QR Code အသုံးပြု၍ ထည့်သည့် နေရာမှာလည်း အခက်အခဲများ ဖြစ်ပေါ်နေကြကြောင်း၊ လိုင်စင်ကားများကို နံပါတ်ပွား၍ စီးနေကြသည့် ကားများရှိနေခြင်းကြောင့် ထိုကားများ က ဆီထည့်သွားသည့်အခါ မူရင်း ကားပိုင်ရှင်က စက်သုံးဆီ ထည့်မရဘဲ ဖြစ်ပေါ်နေကြောင်း ပြည်သူများက ထောက်ပြကြသည်။

စက်သုံးဆီ ချွေတာရန်အတွက် ဆီကို အကန့်အသတ်ဖြင့် လုပ်ထားပြီး ဖြစ်သည့်အတွက် မော်တော်ယာဥ်များကို “စုံ”ရက် “မ” ရက် ခွဲခြားကာ မောင်းနှင်စေခြင်းသည် မဖြစ်သင့်တော့ကြောင်း၊ စက်သုံးဆီ ဖြည့်သွင်းရာတွင်လည်း (QR Code Scan) ဖတ်သည့် နည်းစနစ်များကြောင့် အဆင်မပြေမှုများ မြင်တွေ့ရသည်ဟု စီးပွားရေးလေ့လာသုံး သပ်သူ ဦးဋ္ဌေးအောင်ကြည်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။ 

စက်သုံးဆီ အရောင်းဆိုင်ကို တွေ့ရစဉ်

၎င်းက “ကျနော် ကိုယ်တိုင်ကတော့ အခက်အခဲ မရှိလိုက်ပါဘူး။ မရှိလိုက်ဘူးဆိုတာ ကျနော်က QR Code ပြလိုက် တယ်။ ကားလိုင်စင်ကို မော်တော်ယာဉ် လိုင်စင်ကို ပြလိုက်တယ်။ တန်းဖတ်တယ် တန်းဝင်သွားတယ်။ တချို့ အဆင်မပြေတဲ့ လူတွေရှိတာပေါ့။ အဆင်မပြေတဲ့ လူတွေရှိတဲ့ အခါကျတော့ အဆင်မပြေတဲ့ ကိစ္စတွေကိုလည်း လိုင်စင် မှန်တယ်ဆိုရင် ပေးလိုက်ပါလို့ ကညန ကလည်း ညွှန်ကြားထားပြီးပြီလေ သဘောက။ ခုနက ကျနော် ပြောတဲ့ထဲမှာ ပါသွားပြီ။ ‌(အခက်အခဲ) ဖြစ်တာပေါ့ ဖြစ်တယ်လေ။ ကျနော်ဆိုလည်း ဖြစ်တာပဲ။ ကျနော်တို့ဆို တက္ကသိုလ်တွေမှာ စာသင်တယ်။ "စုံ" နေ့လား "မ" နေ့လား။ အကြံပေးလုပ်နေတဲ့ ကုမ္ပဏီကြီးတွေရှိတယ်။ "စုံ"နေ့ လာမလား "မ"နေ့လာမလား စသဖြင့်ပေါ့။ အခက်အခဲရှိတာပေါ့။ အဲဒီ အခက်အခဲတွေ ပြေလည်ဖို့အတွက် စာသင်ဖို့ ကိစ္စလေးအတွက် နောက်ထပ် ကားတစ်စီး ထပ်ဝယ်မလား။ အဆင်မပြေဘူးလေ သဘောက။ ဆို‌တော့ တစ်ခုရှိတာက ဆီကို Limit လုပ်ပြီးပြီဆိုရင်တော့ ဒါကြီးက စုံ/မ ကိစ္စက ရေရှည်ကြီးတော့ အဆင်မပြေဘူးလေ။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆို ဆီကို Limit လုပ်ထားပြီးပြီ။ သူက ‌ဒါပဲသုံးတော့မှာလေ။ Limit လုပ်ထားပြီးပြီဆိုတော့ သူက ဒါ့အပြင် ပိုသုံးလို့ မရဘူး။ အဲဒီတော့ သူ့ဘာသာ"စုံ"နေ့မောင်းမောင်း "မ" နေ့မောင်းမောင်း တကယ်တမ်း လက် တွေ့ ကျကျ စဉ်းစားလို့ရှိရင် ကိုယ်တာ သဘောနဲ့ စဉ်းစားရင် ဒါသည် သူ့မှာ ပြဿနာ မရှိတော့ဘူးလေ။ ချွေတာဖို့ ကိစ္စမှာ (Automatically) ပါသွားပြီ။ အဓိက,ကတော့ Economy ကြီးကို Impact မဖြစ်စေ ချင်ဘူးပေါ့နော်။ ရေရှည်မှာတော့ ဒီလိုတော့ အဆင်မပြေဘူးပေါ့နော်” ဟု ပြောသည်။ 

စက်သုံးဆီ အခက်အခဲများကြောင့် ကုန်ထုတ် စီးပွားရေး လုပ်ငန်းများကိုပါ ထိခိုက်မှုများ ရှိလာကြောင်း၊ စုံ/မ သတ်မှတ်ချက်ကြောင့်လည်း ခရီးသွားလုပ်ငန်းနှင့် ပုဂ္ဂလိက ရုံးလုပ်ငန်းများ ထိခိုက်လာနေကြောင်း၊ အလားတူ ကျောင်းသားမိဘများ အခက်အခဲများ ကြုံတွေ့နေရသည်ဟု ပြည်သူများက ပြောကြသည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၉

မြန်မာနိုင်ငံတွင် စက်သုံးဆီပြဿနာကို ဖြေရှင်းနိုင်ရန်အတွက် “စုံ” ရက်၊ “မ” ရက် ခွဲခြားကာ မော်တော်ယာဥ် ကန့်သတ်မောင်းနှင်စေခြင်း သတ်မှတ်ချက်က ခရီးသွားကဏ္ဍနှင့် ကုန်ထုတ်လုပ်မှု ကဏ္ဍများတွင် ထိခိုက်မှုများ ရှိနေကြောင်း ဟိုတယ်နှင့်ခရီးသွားလုပ်ငန်းရှင်များ အပါအဝင် စီးပွားရေး လုပ်ငန်းရှင်များက ပြောသည်။

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၇ ရက်နေ့မှ စတင်ကာ စက်သုံးဆီချွေတာ သုံးစွဲရေးအတွက် မော်တော်ကားများနှင့် မော်တော် ဆိုင်ကယ်များကို စုံ/မ ခွဲခြားပြီး မောင်းနှင်အသုံးပြုရန် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံ‌ခြုံရေးကောင်စီက မတ်လ ၃ ရက်တွင် ထုတ်ပြန် ကြေညာခဲ့သည်။ 

စက်သုံးဆီ ချွေတာရေးအတွက် စုံ/မ ကားထွက်ရက် သတ်မှတ်လိုက်ခြင်းသည် ခရီးသွားလောကကို အကြီး အကျယ် ထိခိုက်မှုများ ရှိလာကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံခရီးသွားလုပ်ငန်းရှင်များအသင်းဥက္ကဋ္ဌ ဦးနောင်းနောင်းဟန်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။  

၎င်းက “ခရီးသွားကဏ္ဍမှာတော့ လက်ရှိ ကျနော်တို့ ပြည်ပကလာတဲ့ ခရီးသွားတွေကို ခရီးစဉ် စီစဉ်တဲ့ နေရာမှာ တော့ တော်တော်လေး အခက်အခဲ ဖြစ်နေပါတယ်။ ကားတွေက ပုံမှန်အားဖြင့် ဆိုရင်တော့ (စုံ/မ) ခွဲထားတဲ့ အတွက် ပထမနေ့မှာ လေဆိပ်ရောက်တယ်။ ကြိုတယ်။ နောက်နေ့ကျလို့ရှိရင် နောက်ကားတစ်စီးနဲ့ ချိန်းပြီးတော့ သွားရတာမျိုးပေါ့နော်။ အဲဒီလိုမျိုးတွေ ကျနော်တို့ ဖြစ်နေတယ်။ နောက်တစ်ခါ နေပြည်တော်လောက်ကို သွားဖို့ အတွက်တောင်မှ ဟိုင်းဝေးသွားဖို့ အတွက်ကို အခက်အခဲတွေ ဖြစ်တယ်။ သွားတဲ့ ရက်ကတစ်ခု (စုံ)ရက် ပြန်လာ ရင် (မ) ရက် ကားက မရတာမျိုးတို့ ဘာတို့ဖြစ်တဲ့အတွက် ခရီးသွားလုပ်ငန်းအတွက် ကားငှားတာမှာ တော်တော် လေး အခက်အခဲ ဖြစ်နေကြတယ်။ ဒါကတော့ လက်ရှိ ကြုံတွေ့နေရတဲ့ ခရီးစဉ် အခက်အခဲ‌တွေပေါ့နော်။ ခရီးစဉ် က တစ်ရက်ထဲ သွားရတာ မဟုတ်ဘူးလေ။ ခရီးစဉ်က (စုံ) ရက် တစ်ရက်တည်း (မ) ရက် တစ်ရက်တည်း မဟုတ် ဘူး။ ခရီးစဉ် သုံးလေးငါးရက်ဆိုရင်ပဲ (စုံ)ရော၊ (မ)ရော ကျနော်တို့ သွားဖို့လိုလာတယ်။ ဥပမာ ရန်ကုန်က‌နေ ပြည်တွင်း ဘုရားဖူးခရီးစဉ် အနေနဲ့ပဲ သွားမယ်ဆို ပုဂံ- မန္တလေး သွားမယ်၊ အင်းလေး သွားမယ်ဆိုရင် ဒီနေ့က (စုံ) ရက်ဖြစ်တဲ့အတွက် (စုံ) ရက်သွားပေမယ့် ကားကလည်း (စုံ) ကားဖြစ်နေတော့ စုံရက်မှာ ပုဂံ‌ကို ရောက်ပြီးတော့ (မ) ရက်မှာက လည်ပတ်လို့မရတဲ့ သဘောဖြစ်နေတယ်။ ပြီးတော့ နောက်တစ်ခါ စုံရက်မှာလည်း လည်လို့မရဘူး ဖြစ်နေပြန်ရော။ ( မ )ရက်မှာ ပြန်လာလို့မရဘူးဆိုတဲ့ ဟာမျိုးတွေ ဖြစ်နေတဲ့အတွက် တစ်ရက်မောင်းပြီး တစ်ရက် နားရတဲ့ စနစ်ကတော့ ဒါ ခရီးသွားလောကကို ‌အကြီးအကျယ် ထိခိုက်စေပါတယ်” ဟု ပြောသည်။ 

ပုဂံခရီးသွားများကို တွေ့ရစဉ်

လက်ရှိတွင် စုံ/မ ရက် သတ်မှတ်၍ မော်တော်ကားများနှင့် မော်တော်ဆိုင်ကယ်များ သွားလာနေရခြင်းကြောင့် ပုဂ္ဂလိက ရုံးလုပ်ငန်းများနှင့် ကျောင်းသားမိဘများ အခက်အခဲများ တွေ့နေကြသလို ခရီးသွားမည့်သူများနှင့် စီးပွားရေးအရ နေ့စဉ် သွားလာနေရသူများလည်း အခက်အခဲများ ကြုံတွေ့နေကြရသည်။

စုံ/မ အရေးယူမှုကို ၂၀၂၀ ယာဥ်အန္တရာယ် ကင်းရှင်းရေးနှင့် မော်တော်ယာဥ် စီမံခန့်ခွဲမှုဥပဒေ ပုဒ်မ-၉၆ ဖြင့် အရေး ယူမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ မည်သူမဆို လိုက်နာရန် ပျက်ကွက်ကြောင်း ပြစ်မှုထင်ရှား စီရင်ခြင်းခံရလျှင် ၎င်းအား ကျပ် ၃၀,၀၀၀ ထက် မပိုသည့် ဒဏ်ငွေ ချမှတ်ရမည်ဟု ယာဉ်ထိန်းရဲအရာရှိ ဒုတိယရဲမှူးကျော်စိုးလွင်မှ သူ၏ လူမှု ကွန်ရက် စာမျက်နှာတွင် ဖော်ပြထားသည်။

စက်သုံးဆီချွေတာရေး လုပ်ငန်းစဥ်သည် မဖြစ်မနေ လုပ်ဆောင်သင့်သည့် လုပ်ငန်းစဥ် ဖြစ်သော်လည်း စီးပွားရေး စနစ်ကို မထိခိုက်အောင် သေချာစဥ်းစားပြီး လုပ်ဆောင်သင့်ကြောင်း၊ လက်ရှိ အခြေအနေတွင် ဆီချွေတာရေးနှင့် ပတ်သက်ပြီး ကုန်ထုတ်စွမ်းအား ကဏ္ဍများတွင် ရိုက်ခတ်မှုများ ရှိလာသည်ဟု စီးပွားရေးလေ့လာသုံးသပ်သူ ဦးဋ္ဌေးအောင်ကြည်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။ 

စက်သုံးဆီ ထည့်နေကြသူများကို တွေ့ရစဉ်

၎င်းက “ချွေတာရေး အစီအစဉ်ကတော့ လုပ်ကိုလုပ်ရမှာပေါ့လေ။။ လတ်တလော ကိစ္စအတွက်ကတော့ ဒါက မှန်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် တစ်ခုရှိတာပေါ့လေ။ အကျိုးဆက်ပေါ့။ အကျိုးဆက်ဆိုတာ Economy ကို ဘယ်လိုထိ မလဲပေါ့။ Economy ကို ရေရှည်ဆိုရင် မထိအောင် လုပ်ရမှာလေ။ ဒီဥစ္စာ ချွေတာတာတော့ မှန်တယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီဘက်က စီးပွားရေးစနစ်ပေါ့ Economy ရဲ့ Impact ကိုပေါ့။ အကျိုးဆက်ကို ရေရှည်ထိစေရင်တော့ ဒါမျိူးက တော့ မဖြစ်အောင် စဉ်းစားရမှာပေါ့လေ။ သဘောက တချို့နိုင်ငံတွေမှာလည်း လုပ်ပါတယ်။ လုပ်ပေမယ့် တစ်ခု ရှိတာက သူတို့မှာ Public transport က အရမ်းအားကောင်းတယ်။ အဓိက,က ဘာလဲဆိုတော့ ကုန်ထုတ်စွမ်းအား ပေါ့ (Productivity) ခေါ်တာပေါ့။ ကုန်ထုတ်စွမ်းအားကို သွားပြီး ထိခိုက်‌စေတဲ့ဟာမျိုး မဖြစ်အောင်တော့ ဘယ်လို လုပ်မလဲပေါ့။ ချွေတာတဲ့ အပိုင်းမှာ တစ်ခုရှိတယ်။ ချွေတာတယ်ဆိုရင် ဆီဝယ်ဖို့ကို Limit လုပ်လိုက်တယ်။ ချွေတာပြီးသား ဖြစ်သွားပြီ။ ဘယ်သူပဲမဆိုဒီဆီဈေးနှုန်းနဲ့ကတော့ တော်ရုံတန်ရုံ ကိစ္စမရှိရင် ဘယ်သူမှ မသွားဘူး။ ချွေကိုလည်း ချွေတာရမယ် ဒါမှန်တယ် အိုကေ။ ဒါပေမယ့်လို့ ရေရှည်မှာ‌တော့ ကုန်ထုတ်စွမ်းအား မထိအောင် ဘယ်လိုလုပ်မလဲ ဒါကိုတော့ ထပ်စဉ်းစားဖို့ လိုသေးတယ်လို့ ထင်တယ်။ ကျနော်က စက်ရုံ သေးသေးလေးတစ်လုံး ပိုင်တယ်ဗျာ။ ကျနော့်မှာ (စုံ)ကားရှိတယ် (မ)ကားမရှိဘူး။ ကျနော် ဘယ်လိုအလုပ်လုပ်မလဲ။ ဒါဆို ကုန်ထုတ်စွမ်းအားကို သွား ထိပြီလေ။ ဝန်ထမ်းလေးငါးဆယ်ရှိတယ်။ ကျနော် ဖယ်ရီတွေပေးရတယ်။ အဲဒီအတွက်ဆိုရင် အလုပ်က နေ့တိုင်း လုပ်နေရတာ စုံ-မ အဆင်ပြေအောင် ကားတစ်စီး ထပ်ဝယ်မလား။ လက်ရှိမှာ ကားဈေးနဲ့ကျတော့ အဲ့ဒီလိုပေါ့လေ။ သဘောအရ ပြောတာပေါ့လေ။ ထပ်ပြောရင် ကွင်းဆက်တွေတော့ အများကြီးရှိတာပေါ့နော်” ဟု ပြောသည်။ 

ထို့ပြင် စုံ/မ ကားထွက်ရက် ခွဲခြားသတ်မှတ်သည့် ပြဋ္ဌာန်းချက်သည် ပြည်သူများအတွက် အခက်တွေ့စေသလို တရားမျှတမှု မရှိသည့် အနေအထားမျိုး မြင်တွေ့ရကြောင်း၊ ပြဋ္ဌာန်းလိုက်သည့် ဥပဒေပြဋ္ဌာန်းချက် အပေါ်တွင် အခွင့်ကောင်းယူကာ ကိုယ်ကျိုးစီးပွားရှာမည့် ပုဂ္ဂိုလ်များလည်း ရှိလာနေကြောင်း၊ စက်သုံးဆီ မှောင်ခို စျေးကွက် များလည်း ပိုမိုကြီးထွားလာကြောင်း စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များနှင့် ပြည်သူလူထုများက ထောက်ပြကြသည်။

အလားတူ စက်သုံးဆီ ထည့်သည့်အခါမှာ QR Code အသုံးပြု၍ ထည့်သည့်နေရာမှာလည်း အခက်အခဲများ ဖြစ်ပေါ်နေကြကြောင်း၊ လိုင်စင်ကားများကို နံပါတ်ပွား၍ စီးနေကြသည့် ကားများရှိနေခြင်းကြောင့် ထိုကားများ က ဆီထည့်သွားသည့်အခါ မူရင်း ကားပိုင်ရှင်က စက်သုံးဆီ ထည့်မရဘဲ ဖြစ်ပေါ်နေကြောင်း ပြည်သူများက ထောက်ပြကြသည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၇

တရုတ်-မြန်မာ နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးလမ်းဖြစ်သည့် ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီးပေါ်မှာရှိသော ကွတ်ခိုင်မြို့သည် အကျိုးစီးပွားအရ အရေးပါသောကြောင့် TNLA နှင့် MNDAA တို့ နှစ်ဖက် တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပေါ်လာကာ ထိန်းချုပ် နိုင်ရေး ကြိုးပမ်းလာခြင်းဖြစ်သည်ဟု နိုင်ငံရေး လေ့လာသုံးသပ်သူ ဦးထက်အောင်ကျော်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။ 

TNLA နှင့် MNDAA သည် ထိန်းချုပ်သည့် နယ်မြေများလေ အကျိုးစီးပွား များလေဆိုသည့် အနေအထားရှိသည့် အတွက် နယ်မြေလုကြမည်ဟု ၎င်းက ပြောသည်။

ဦးထက်အောင်ကျော်က “ဒါကတော့ လက်နက်ကိုင်အကုန်လုံးပေါ့နော်။ လက်နက်ကိုင် အကုန်လုံးကတော့ နယ်မြေကျယ်ကျယ် ပြန့်ပြန့် ရနိုင်လေကောင်းလေပေါ့။ ဥပမာ ကွတ်ခိုင်ဆိုလို့ရှိရင် ရှေ့မှာတုန်းက TNLA ထိန်း ချုပ်တယ်၊ အကျိုးစီးပွား ကိုပဲ အဓိကထားတာကို။ MNDAA ပြန်ထိန်းချုပ်တယ် ဆိုလို့ရှိရင်လည်း အဲဒီပြဿနာ တွေက လာနေအုံးမှာပဲ။ ရှမ်းမြောက်ကတော့ ရှုပ်သထက်တော့ ရှုပ်လာမယ်ပေါ့လေ။ ဘယ်လိုပုံစံမျိုးနဲ့ အစိုးရ ဘက်က‌ရော ဘယ်လို ပုံစံ မျိုးနဲ့ ဒီဥစ္စာကို ထိန်သိမ်းမလဲဆိုတာ စောင့်ကြည့်ရမှာပေါ့။ အခုချိန်ထိက အစိုးရဘက် ကလည်း ဒီလာရှိုးတစ်ခုပဲ ယူထားပြီးတော့မှ ကျန်တဲ့ဟာတွေကို ဘာမှဒါသိပ်ပြီးတော့မှ မလုပ်ဘူးဆိုတဲ့ အခါကြ တော့ သူတို့ရဲ့နောက်ကွယ် က ညှိနှိုင်းထားမှုတွေက ဘယ်လိုတွေရှိသလဲ ဆိုတာလည်း မသိတဲ့အခါကျတော့လေ ဘာတွေ ပြောထားသလဲပေါ့ နော်။ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ နယ်မြေကို နဂိုရှိရင်းစွဲအတိုင်းပဲ ဖြစ်အောင် လုပ်ပြီး တော့မှ ကျန်တဲ့ဟာတွေ အစိုးရ လက်အောက်ထဲကို ပြန်‌ရောက်အောင် ပြန်တိုက်မှာလား၊ မတိုက်မှာလား ဘာမှလဲ ရှင်းရှင်းလင်းလင်း မရှိတဲ့အခါ ကြတော့ ပြောရတော့ ခက်တာပေါ့နော်။ အခုဖြစ်တဲ့ နေရာတွေက ပြောရမယ်ဟေ့ ဆိုရင် ဒါပြည်ထောင်စုလမ်းမ ကြီးပေါ့နော်။ မြန်မာနိုင်ငံ၊ တရုတ်နိုင်ငံကလည်း တကယ်ကို အကြီးဆုံး နေရာလို့ ပြောရမှာကို ဒီလမ်းကြောင်းက ဆိုတဲ့အခါကြတော့ ဒီလမ်းကြောင်းကို ထိန်းချုပ်နိုင်တယ်ဆိုရင် တစ်စိတ်တစ် ဒေသ ထိန်းချုပ်နိုင်တယ်ဆိုရင် ဆိုသလောက် ဒီအပေါ်မှာ အကျိုးအမြတ်က အများကြီးရှိမှာပဲလေ။ အဲဒီ အတွက် ကြောင့်မို့လိုက ဒီလမ်းကြောင်း ကြီး တစ်ခုလုံးကို ဘယ်လောက် ထိန်းချုပ်နိုင်သလဲဆိုတဲ့ဟာကို မူတည်ပြီးတော့မှ သူတို့တွေက တိုက်နေတာပေါ့ အကျိုးစီးပွားကတော့ နောက်မှာ အကြီးကြီးရှိတာပေါ့”ဟု ပြောသည်။

ကွတ်ခိုင်မြို့ထဲမှာ MNDAA နဲ့ TNLA တပ်ဖွဲ့ကို တွေ့ရစဉ်(မြန်မာ့နောင်း)

လက်ရှိတွင် MNDAA က TNLA ကို ထိုးစစ်ဆင် တိုက်ခိုက်ပြီးနောက် ကွတ်ခိုက်မြို့ကို ထိန်းချုပ်ထားပြီး နမ့်ခမ်းမြို့ ကို ထိန်းချုပ်နိုင်ရေးအတွက် MNDAA က TNLA အား ထိုးစစ်ဆင်ရန် ပြင်ဆင်လျက်ရှိနေသည်။
သို့သော် နှစ်ဖက် ခေါင်းဆောင်များ စစ်ပွဲအရှိန် မြင့်မား မလာစေရေးအတွက် တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေးကြရန် ကြိုးပမ်းနေ ကြသည်။

တိုင်ရင်းသားအချင်းချင်း တိုက်ခိုက်နေသည်က တော်လှန်ရေးကို အထိနာစေကြောင်း၊ ယခုလို အချိန်တွင် နိုင်ငံတကာ၏အမြင် တိမ်းစောင်းမှုများ ရှိလာနိုင်ကြောင်း တအာင်းအမျိုးသမီးအဖွဲ့အစည်း(TWO) ၏ ပြောရေး ဆိုခွင့်ရှိသူတစ်ဦးမှ CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “တိုင်ရင်းသား အချင်းချင်း ပြန်ပြီးမှ ထိုးစစ်ဆင် တိုက်ခိုက်နေတာကလည်း ကျမတို့ တော်လှန်ရေးကို အရမ်းကို အထိနာတယ်ပေါ့နော်။ အဲဒါ ကြောင့် ဒီလိုမျိုး အနေအထားမျိုးမှာ ကျမတို့ တိုင်းရင်းသား အချင်းချင်း ညီညွတ်မှုတွေ၊ ဘာတွေ ပြသတာက တော့ ဒီနိုင်ငံတကာ ပံ့ပိုးမှုတွေရော၊ တခြားအလှူရှင် ပံ့ပိုးမှုတွေရော၊ ကျမတို့ ဒီတော်လှန်ရေး ပံ့ပိုးမှုတွေ အများကြီး အားနည်းစေမယ်ပေါ့နော်။ အားနည်းစေမယ့်အပြင် တိုင်းရင်းသား အချင်း ချင်း ဒီပြရုပ်ကြီးက အရမ်းကို ဖိအား ရှိမယ်ပေါ့နော်။  ဒါကြောင့် ဒီလက်နက်နဲ့ မဖြေရှင်းဘဲ ဆွေးနွေးမှု၊ ညှိနှိုင်းမှု တွေနဲ့ ခေါင်းဆောင်အချင်းချင်း ဖြေရှင်းသွားမယ်ဆိုရင်တော့ ဒါသည် အကောင်းဆုံး နည်းလမ်းဖြစ်မယ်လို့ ယုံကြည်ပါသည်ပေါ့။ တစ်ဖက်ဖက်က ဒါသည် ကြိုတင်ပြင်ဆင်ထားတဲ့ အနေအထားမျိုး ရှိတယ်လို့တော့ မြင် တယ်ပေါ့နော်။ အဲဒါကြောင့်မို့လို့ ဒါ နှစ်ဖက်ကြားမှာက ဘယ်လိုမှ ဒီစေ့စပ်ညှိနှိုင်းမှုတွေ၊ ဆွေးနွေးမှုတွေ လုံးဝ မရှိတဲ့ အနေအထားမျိုးမှာဖြစ်တော့ ကိုးကန့်ဘက်ကလည်း သူဘက်က တပြိုင်ထဲမှာ စစ်မျက်နှာစာ ဒီလိုမျိုး လေးငါးနေရာ ဖွင့်တယ်ပေါ့နော်။ ဥပမာ ကွတ်ခိုင်မြို့မှာ ဆိုရင်လည်း ကျေးရွာကနေပြီးမှ စစ်အင်အားတွေ ကြို ထုတ် ပြင်ဆင်ပြီးမှ စုဆောင်းတဲ့ဟာတွေ စစ်လက်နက်တွေ ကြိုတင်စုဆောင်းပြီးတော့၊  စစ်လမ်းကြောင်း အသီးသီး ဝင်တဲ့ဟာတွေ၊ ၁၀၅ မိုင်မှာ ကိုးကန့်တွေဘက်က တပြိုင်တည်း ဖမ်းဆီးမှုတွေ တပြိုင်တည်း လုပ်နေတဲ့ ဟာကတော့ သူတို့ဘက်က ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှုတွေ အများကြီး လုပ်ခဲ့တဲ့ဟာတွေလည်း ရှိတယ်”ဟု ပြောသည်။

ကွတ်ခိုင်နဲ့နမ့်ဖတ်ကာ လမ်းပိုင်းပေါ်က တိုးဂိတ်ကို တွေ့ရစဉ်

ကွတ်ခိုင်မြို့သည် တရုတ်-မြန်မာ ကုန်သွယ်ရေးလမ်းဖြစ်သည့် ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီးပေါ်တွင် တည်ရှိသည့် အတွက် အလွန် အရေးပါသော နေရာဖြစ်သလို နမ့်ခမ်းမြို့သည်လည်း TNLA အတွက် တစ်ခုတည်းသော နယ်စပ် ကုန်သွယ်ရေး တစ်ခုဖြစ်၍ အလွန်အရေးပါသော နေရာဖြစ်နေသည်။

တရုတ်အစိုးရ ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီး ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ရန် ဆန္ဒရှိနေသော်လည်း ထိုလမ်းကြောင်းပေါ်ရှိ လက်နက်ကိုင်များအားလုံး မရှိမှ ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီးအား ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်မည်ဟု မြန်မာ့တပ်မတော်က ရပ်တည်ထားသည်။

ထို့နောက် မြန်မာ့တပ်မတော်နှင့် MNDAA ကြားလည်းကောင်း၊ တရုတ်အစိုးရနှင့် MNDAA ကြားလည်းကောင်း တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေးမှုများ ပြုလုပ်လျက်ရှိနေသည်။

တခြား တစ်ဖက်မှာလည်း MNDAA သည် မူဆယ်-လားရှိုး- မန္တလေး ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီးပေါ်ရှိ နမ့်ဖတ်ကာ တွင် KIA ၏ ဂိတ်စခန်းကိုလည်း ဖယ်ရှားပေးရန် ပြောကြားလာ၍ နှစ်ဖက် တင်းမာလျက်ရှိနေသည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၃

မြန်မာနိုင်ငံတွင် နိုင်ငံသားတိုင်း တစ်ဦးချင်းစီ၏ ဝင်ငွေတိုးတက်ရန်နှင့် အလုပ်အကိုင် အခွင့်အလမ်းရရှိရေး အတွက် အစိုးရသစ်တစ်ရပ်အနေဖြင့် မည်ကဲ့သို့ ဆောင်ရွက်သင့်သလဲဆိုသည့်အပေါ် နိုင်ငံရေးလေ့လာသူ များနှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များအကြား သုံးသပ်မှုများရှိနေကြသည်။ 

တက်လာမည့် အစိုးရအနေဖြင့် နိုင်ငံသားများ အလုပ်အကိုင်အခွင့်အလမ်းရရှိရေးအတွက် ကုမ္ပဏီများ၊ ပုဂ္ဂလိက လုပ်ငန်းများမှတဆင့် အလုပ်အကိုင်များကို ဖန်တီးပေးရန်လိုအပ်ကြောင်း၊ ကုန်စျေးနှုန်းနှင့် ညီမျှသည့် လုပ်ခလစာ ကိုလည်း အစိုးရအနေဖြင့် သတ်မှတ်ပေးသင့်သည်ဟု တိုင်းလိုင်(ရှမ်းနီ) အမျိုးသားများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး ပါတီ(TNDP)မှ ဥက္ကဋ္ဌ စိုင်းဋ္ဌေးအောင်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၄င်းက “အဲဒါနဲ့ တစ်ခါတည်း ငြိမ်းချမ်းရေးကိုလုပ်ရင်းနဲ့ပဲ နိုင်ငံသားတိုင်း အလုပ်လုပ်ခွင့်ရှိအောင်တော့ အစိုးရအနေနဲ့ ဖန်တီးပေးရမယ်လို့ ကျနော်အနေနဲ့မြင်တယ်။ အစိုးရတစ်ရပ်ပေါ်လာပြီဆိုရင်တော့ ပြည်ပရင်းနှီး မြှုပ်နှံမှုတွေလည်း ၀င်လာပါလိမ့်မယ်။ အဲဒါမျိုးတွေလည်း များများ ဖိတ်ခေါ်ပေးဖို့ လိုပါတယ်။ နိုင်ငံသူ၊ နိုင်ငံသား အလုပ်အကိုင် အခွင့်အလမ်း ရရှိနိုင်ရေးအတွက်ကတော့ ဒီကုမ္ပဏီတွေ၊ ပုဂ္ဂလိက လုပ်ငန်းတွေရော အလုပ်တွေ များများ အစိုးရကနေ ဖန်တီးပေးဖို့တော့လိုအပ်တယ်လို့မြင်တယ်။ ခုနတုန်းစီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေများများ၊ ပုဂ္ဂလိကတွေ များများ ဖွင့်ပေးရမယ်။ အဲဒီအခါကျရင် ပြည်‌သူတွေဟာ အလုပ်လုပ်ပိုင်ခွင့်တွေရလာခဲ့ရင် (ပြည်သူ့) ဒီအခက်အခဲတွေ‌ ပြေလည်သွားပါလိမ့်မယ်။ အခုလုပ်ခလစာဆိုရင်လည်း ကျနော်တို့အနေနဲ့ သတ်မှတ်ထားတာ အခုလုပ်ခလစာဆိုရင် ၆၈၀၀ အစိုးရသတ်မှတ်ထားတယ်။ ဒီ ၆၈၀၀ ရရုံနဲ့ ယနေ့အချိန်မှာ ပြောမယ်ဆို စားဖို့တောင် မလုံလောက်တဲ့ အဆင့်ကိုပေါ့နော်။ ဒီကုန်ဈေးနှုန်းနဲ့ ညီမျှတဲ့ လုပ်ခလစာကိုလည်း အစိုးရကနေ သတ်မှတ်ထား ပေးရမယ်။ အခုအခြေအနေဆိုရင်ဝော့ာ ဒီခေတ်ဒီအခါဈေးနဲ့ဆိုရင် တစ်ဦးရဲ့လုပ်ခက အနည်းဆုံး ၁၅၀၀၀ လောက်ရမှသာ သူ့အတွက်ကို ၀မ်းစာရေးဖူလုံတဲ့အဆင့်ကိုရောက်ပါတယ်။ အဲဒီထက် ကျော်လွန်တဲ့ နှုန်းထားတွေလည်း ရှိရပါလိမ့်မယ်။ ကုန်ဈေးနှုန်းမတက်အောင်လည်း ကျနော်တို့ ထိန်းသိမ်းရမယ်။ အလုပ်အကိုင်အခွင့်အလမ်းတွေလည်း ဖန်တီးပေးရမယ် အစိုးရအနေနဲ့။ အလုပ်တွေများများလုပ်ကြပြီဆိုရင်တော့ ပြည်သူတွေရဲ့ စီးပွားရေးတွေ ပြေလည်လာပါလိမ့်မယ်။ အခုက အလုပ်လုပ်ချင်ပေမယ့် အလုပ်လုပ်ခွင့်မရှိတဲ့ ပြည်သူတွေ အများစုဖြစ်နေတဲ့အခါကျတော့ နိုင်ငံခြားထွက်ပြီးအလုပ်လုပ်တာတွေရှိတယ်။ ပြည်တွင်းမှာလည်း အလုပ်မရှိတဲ့အခါကျတော့ ပြည်သူတွေက ၀င်ငွေမရှိကြတဲ့ အဆင့်ကို ရောက်နေကြတာပေါ့နော်။ အဲဒီအတွက်ကြောင့် နိုင်ငံသားတိုင်း အလုပ်လုပ်ခွင့် ရှိမယ်ဆိုရင်တော့ တိုင်းပြည်စီးပွားရေးလဲကောင်းလာမယ်လို့ ကျနော်မြင်တယ်” ဟု ပြောသည်။

မြန်မာနိုင်ငံ၏ အခြေခံလူတန်းစားများကို တွေ့ရစဉ်

ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်က နိုင်ငံသားတိုင်း တစ်ဦးချင်း အလုပ်လုပ်မှသာ တစ်ဦးချင်းဝင်ငွေတိုးတက်လာပြီး နိုင်ငံ့ဝင်ငွေများ တိုးတက်လာမှာဖြစ်သည်ဟု ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်အစိုးရ၏ ၂၀၂၁ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း နိုင်ငံ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေရေး ဆောင်ရွက်ခဲ့မှုနှင့်ပတ်သက်၍ ပြန်လည်သုံးသပ် ဆွေးနွေးသည့် အခမ်းအနားတွင် ပြောဆိုခဲ့သည်။

၄င်းက “လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှုများအား ကြိုးပမ်းမြှင့်တင်မှုမရှိဘဲ ပုံမှန်အတိုင်း ဆက်လက်ဆောင်ရွက် သွားမည်ဆိုပါက ဆင်းရဲနွမ်းပါးမှု လျှော့ချရေးရည်မှန်းချက် ‌ဖော်ဆောင်နိုင်မည်မဟုတ်ကြောင်း၊ နိုင်ငံသားတိုင်း တစ်ဦးချင်း အမှန်တကယ် အလုပ်လုပ်မှသာလျှင် တစ်ဦးချင်းဝင်ငွေများတိုးတက်လာပြီး နိုင်ငံ့ဝင်ငွေများ တိုးတက်လာမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ ဒေသအလိုက်နေထိုင်သည့် လူဦးရေနှင့်ကိုက်ညီသည့် စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေး လုပ်ငန်းများရှိမှသာ ဒေသဝမ်းစာဖူလုံမှုကိုဖြစ်စေနိုင်မည်ဖြစ်ပြီး အခြေခံစားကုန်များ၏ စျေးနှုန်းများသည်လည်း ဖြစ်သင့်ဖြစ်ထိုက်သည့် စျေးနှုန်းတွင်ရှိနေစေမည်ဖြစ်ကြောင်း” ဟု ပြောသည်။ 

အစိုးရသစ်တစ်ရပ်အနေဖြင့် ပြည်သူများ ဝင်‌ငွေတိုးစေရေးနှင့် အလုပ်အကိုင်အခွင့်အလမ်း များပြားလာရေး ဆိုသည့် အချက်နှစ်ချက်ကို ပထမဦးဆုံး ဆောင်ရွက်ရန်လိုအပ်ကြောင်း၊ လူ့စွမ်းအား အရင်းအမြစ်သည်လည်း ယခင်ကထက် ပိုမိုရှားပါးလာကြောင်း၊ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးအားနည်းမှုများ၊ စွမ်းအင်ဖူလုံမှုကဏ္ဍ စသည့် အချက်များကို ဖြေရှင်းပေးရန်လိုအပ်ကြောင်း စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင် ဦးအောင်ပြည့်စုံက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။ 

မြန်မာနိုင်ငံ၏ အခြေခံလူတန်းစားများကို တွေ့ရစဉ်

၄င်းက “အစိုးရဖြစ်လာပြီဆိုတဲ့ အခါမှာလည်း အစိုးရတစ်ရပ်အနေနဲ့ ဒီနိုင်ငံသူနိုင်ငံသားတွေရဲ့ အလုပ်အကိုင် အခွင့်အလမ်းတွေပေါ့။ ၀င်ငွေတိုးဖို့ဆိုတဲ့ အချက်ရယ်၊ အလုပ်အကိုင် အခွင့်အလမ်းတွေ များပြားလာဖို့ဆိုတဲ့ အချက်ရယ် ဒီအချက်နှစ်ချက်ကို သူတို့ပထမဆုံး ဆောင်ရွက်ဖို့လိုအပ်ပါတယ်။ အဲဒီတော့ ဒီအချက်နှစ်ချက်ကို သူတို့ ဘယ်လို ဆောင်ရွက်မလဲ ဆိုတဲ့ဟာကို ကျနော်တို့ ပြန်ပြီးတော့ စဉ်းစားကြည့်ကြပါစို့ဆိုရင် ကျနော်တို့လိုချင်တဲ့ စီးပွားရေးသမားတွေ၊ အလုပ်လုပ်နေတဲ့သူတွေ လိုချင်တဲ့ဟာကတော့ ရှင်းပါတယ်။ အဲဒါကဘာလဲဆိုတော့ကျနော်တို့နိုင်ငံမှာ လက်ရှိက တခြားပြည်ပနိုင်ငံတွေနဲ့ နှိုင်းယှဉ်လာပြီဆိုရင် ကျနော်တို့နိုင်ငံမှာ အားနည်းချက်တွေအများကြီးရှိတယ်။ အဓိက,က ဘာ အားနည်းချက်ရှိလဲဆို ကျနော်တို့မှာ လူ့စွမ်းအားအရင်းအမြစ်ပေါ့နော်။ အလုပ်လုပ်နိုင်တဲ့ လူငယ်တွေအများကြီး ပြည်ပနိုင်ငံတွေမှာထွက်ပြီးတော့ အလုပ်လုပ်နေကြတဲ့ အခြေအနေမျိုးတွေရှိတယ်။ ကျနော်တို့ လမ်းပန်း ဆက်သွယ်ရေး အားနည်းမှုတွေ၊ လျှပ်စစ်‌မီးမရတာတွေ ဒါတွေကို အရင်ဆုံး ဖြေရှင်းပေးဖို့လိုအပ်တယ်။ ဒါတွေ အရင်ဆုံး ဖြေရှင်းပြီးသွားတဲ့အခါကြမှပဲ အလုပ်အကိုင် အခွင့်လမ်းအသစ်တွေကို ရှာဖွေပေးနိုင်မှာဖြစ်တယ်။ အလုပ်အကိုင်အခွင့်အလမ်းသစ်ဆိုတာလည်း ပြည်တွင်းမှာ ဖော်ထုတ်တဲ့ အလုပ်အကိုင်အခွင့်အလမ်းတွေထက် ပြည်ပက (Foreign Investment) ၀င်လာဖို့အတွက်ကို ပိုပြီးအစိုးရအနေနဲ့ ကြိုးစားဆောင်ရွက်ဖို့လိုတယ်။  ဒီလိုတွေ လုပ်ပြီးသွားပြီဆိုတဲ့အခါကြမှ ဒီလို labour တွေ အလုပ်သမားတွေကို လိုအပ်လို့ခေါ်တဲ့အခါ  အလုပ်အကိုင်အခွင့်အလမ်းအတွက်နေရာတွေ ရလာသလို ၀င်ငွေတွေလည်း ရမှာဖြစ်တယ်။ ဒါမှသာ အခြေခံလူတန်းစားတွေအတွက် ရပ်တည်ဖို့ စီးပွားရေးကလည်း ပြေလည်မှာဖြစ်တယ်” ဟု ပြောသည်။

အစိုးရသစ် တစ်ရပ်အနေဖြင့် ငြိမ်းချမ်းရေး လုပ်ငန်းစဥ်များကို အစဥ်တစိုက် လုပ်ကိုင်ဆောင်ရွက်ရန် လိုအပ်သလို နိုင်ငံ့စီးပွားရေး တည်ငြိမ်ရေးအတွက်လည်း ကြိုးစားအားထုတ်ရန် လိုအပ်ကြောင်း၊ အစိုးရသစ်လက်ထက်တွင် ငြိမ်းချမ်းရေး ဖိတ်ခေါ် ကမ်းလှမ်းမှုများ ပြုလုပ်လာနိုင်သလို စီးပွားရေး ပြန်လည် ဦးမော့အောင်လည်း ကြိုးပမ်း လာနိုင်သည်ဟု စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံ‌ရေးလေ့လာသူများက ထောက်ပြကြသည်။ 

သို့သော် စီးပွားရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေး ဆိုင်ရာ မူဝါဒများသည် မှန်ကန်တည့်မတ်ရန် လိုအပ်သလို လက်ရှိ မူဝါဒများအပေါ် ပြန်လည် သုံးသပ်ရန်လည်း လိုအပ်ကြောင်း အားလုံးက ထောက်ပြကြသည်။

CNI News
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈

မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်မြို့တွင် တည်ဆောက်ပြီးစီးခဲ့သည့် သုမင်္ဂလာအဆင့်မြင့်ဈေးကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၇ ရက်က ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။

အဆိုပါ မင်္ဂလာအဆင့်မြင့်ဈေးကို နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင် ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် တက်ရောက်ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖဝါရီ ၁၈

စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရန် ပညာရေး၊ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး၊ ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုများနှင့် ဆေးဝါးပစ္စည်းများ လိုအပ်နေကြောင်း နာဂအမျိုးသားပါတီ(NNP)ဥက္ကဋ္ဌ ဦးရှုမောင်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖွံဖြိုးမှု အလွန်နိမ့်ကျနေသော စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ ဖွံဖြိုး‌ ရေးအတွက် လိုအပ်တာများ လုပ်ဆောင်ပေးသွားမည်ဟု နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့်အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင် ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်က ပြောသည်။

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၆ ရက်တွင် နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ လဟယ်မြိုနှင့် လေရှီးမြိုတိုရှိ ဌာနဆိုင်ရာ တာဝန်ရှိသူများ၊ မြိုမိမြိုဖများနှင့် တွေ့ဆုံစဉ် ၎င်းက အထက်ပါအတိုင်း ပြောကြားလိုက်ခြင်းဖြစ်သည်။

မိမိတို့၏ နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ ဖွံ့ဖြိုးရေးနှင့်ပတ်သက်ပြီး လုပ်ဆောင်ရမည့်ကိစ္စ အများအပြားရှိနေ ကြောင်း နာဂအမျိုးသားပါတီ(NNP)ဥက္ကဋ္ဌ ဦးရှုမောင်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။ 

၎င်းက “အဲ့ဒါတွေကတော့ ဖွံ့ဖြိုးရေးနဲ့ပတ်သက်တဲ့ ကိစ္စတွေကတော့ ပြောရရင်တော့ များတယ်ဗျ။ လတ်တလော အခြေနေအရတော့ အခြေခံ ဖွံ့ဖြိုးရေး လိုအပ်ချက်တွေပေါ့။ ဒါကျန်းမာရေး၊  ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုတွေက တော့ သေသေချာချာ လိုအပ်နေတာပေါ့။ ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုလို့ ပြောတဲ့အခါမှာ ဒီကျန်းမာရေးဝန်ထမ်း အလုံအလောက် ရရှိမှုဆိုတဲ့ဟာလည်း တော်တော်လေး လိုအပ်ချက် ရှိတယ်ပေါ့နော်။ နောက်တစ်ခုက ဆေး ဝါးပစ္စည်းတွေပေါ့။ ဆေးဝါးပစ္စည်းတွေ၊ အသုံးအဆောင်တွေ၊ ဆေးရုံဆေးပေးခန်းတွေမှာ လိုအပ်တဲ့ဆေးဝါး ထောက်ပံ့မှု ပစွည်းတွေ။ အဲ့ဒါတွေ ကျနော်တို့ ဒေသမှာဆိုရင် နား၊ နှာခေါင်း၊ လည်ချောင်း၊ မျက်စိ အဲ့ဒီဟာတွေ ကျနော်တို့ဆီမှာ သေသေချာချာကို မရှိဘူး။ မရှိတဲ့ အခါကျတော့ တော်တော်လေး အခက်အခဲရှိတယ်။ ဒီအထွေ ထွေ ရောဂါကုနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ ဆေးဝါးကိစ္စတွေ ဓာတ်မှန်၊ နောက် သွေးစစ်တဲ့ကိစ္စတွေ အပါအဝင် ကျန်းမာရေးနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ အခြေခံ လိုအပ်ချက်အနေနဲ့ တော်တော်ကြီးကို ကြီးမားနေတဲ့ဟာတွေရှိတယ်။ နောက် ပညာရေးနဲ့ ပတ်သက်ရင်လည်း ထိုနည်းလည်းကောင်းပဲ။ ဒီစာသင်ကျောင်း အဆောက်အဦးတွေ အပါအဝင်၊ ပညာရေးဆိုင်ရာ ပံ့ပိုးမှုတွေ နောက်တစ်ခုကတော့ ဆရာ/ဆရာမ မလုံလောက်တဲ့ ပြဿနာကတော့ အခုချိန်ထိ ဒါ တစ်နှစ်ပြီး တစ်နှစ် ကျောင်းတွေသာ ဖွင့်သွားလိုက်၊ ပိတ်သွားလိုက် ဖြစ်နေတာ။ ဒါပေမယ့် ကလေးတွေ ဆရာ/ဆရာမ မလုံ လောက်ပဲနဲ့ အဲ့ဒီလို တချို့ရွာတွေမှာ၊ တချို့နယ်မြို့တွေမှာဆိုရင် ဒါမလုံမလောက်နဲ့ သင်နေရတဲ့ ဟာတွေက ဒါတွေက ဆရာ/ဆရာမ မလုံလောက်တဲ့ အခက်အခဲပေါ့နော်။ ဒီဟာတွေက အများကြီး လိုအပ်နေတဲ့ အခြေအနေမျိုးတွေ တော့ ရှိတယ်။ ကျန်တဲ့ဟာကတော့ အခြေခံ ဖွံ့ဖြိုးရေး လမ်းတံတား ကိစ္စတွေကတော့ ပုံမှန်လိုအပ်နေကြပဲ။ ကျနော် တို့ နာဂဒေသ ခက်ခဲတဲ့ နယ်မြေဖြစ်တဲ့ အတွက်ကြောင့် ဒါအရေးတကြီးကို လုပ်ဆောင်ရမယ့် ကိစ္စပေါ့နော်”ဟု ပြော သည်။

 ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၆ ရက်က ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် နာဂဒေသကို ရောက်လာစဉ်

နာဂဒေသနှင့် အိန္ဒိယကို ချိတ်ဆက်သည့် ပန်ဆောင် တောင်ကြားလမ်းကြောင်းသည် အဓိက နယ်စပ်ကုန်သွယ် ရေးလမ်းကြောင်းဖြစ်ပြီး၊ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ဆိုးရွားခြင်း၊ မုံရွာ- ဟုမ္မလင်း- ခန္တီး ရေလမ်းကြောင်းမှ ကုန် ပစ္စည်းများ သယ်ယူပို့ဆောင်ရန် ခက်ခဲခြင်းတို့ကြောင့် ကုန်စည်စီးဆင်းမှု ပြတ်တောက်ခြင်းနှင့် စားနပ်ရိက္ခာ ရှားပါးခြင်းများ ဖြစ်ပေါ်စေသည်။

နာဂဒေသတွင် တရားဝင် နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေး အကောင်အထည်ဖော်ခြင်းဖြင့် ဒေသခံများ၏ လူနေမှုဘဝ မြှင့်တင်ရန်နှင့် ကုန်စည်စီးဆင်းမှု လွယ်ကူစေရန် မျှော်မှန်းထားသော်လည်း လက်ရှိတွင် နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေး လမ်းကြောင်း ဖွင့်လှစ်မှုနှင့် ပတ်သက်၍ အကန့်အသတ်များ ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။

နယ်မြေ ဖွံ့ဖြိုးရေးကိစ္စနှင့်ပတ်သက်ပြီး နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးကို သေသေချာချာ စီမံခန့်ခွဲပြီး၊ ဟိုဘက်ဒီဘက် ညှိ နှိုင်း၍ လုပ်ဆောင်နိုင်လျှင် အများကြီး အထောက်အပံ့ ဖြစ်မည်ဟု နာဂအမျိုးသားပါတီ(NNP)ဥက္ကဋ္ဌ ဦးရှုမောင်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “ဆိုတော့ အဲဒီနေရာမှာက အဓိက အရေးကြီးတဲ့ကိစ္စက နယ်မြေဖွံ့ဖြိုးရေးကိစ္စနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ ပြောရ ရင်တော့ ကျနော်တို့က ချင်းတွင်းမြစ်ကို အခြေပြုပြီး လုပ်နေတော့ ချင်းတွင်းမြစ်က အခုဆိုရင် နွေရာသီ ရောက် လာပြီဆိုရင် ရေကြောင်းပိတ်တဲ့ ကိစ္စတွေရှိတယ်။ ရေကြောင်း မပိတ်ရင်တောင်မှ ဒီနိုင်ငံရေး အကျပ်အတည်းနဲ့ ဖြစ်လာတဲ့အခါမှာ ကျနော်တို့က မုံရွာဘက်ကို ရေကြောင်း သွားလာရေးတစ်ခုပဲ အားပြုရတဲ့ အခြေအနေတစ်ခု မှာ နယ်မြေဒေသ အနေအထားတစ်ခုမှာ တော်တော်လေး အကျပ်အတည်းရှိတယ်။ ဆန်၊ ဆီ၊ ဆား ပြဿနာတွေ ပေါ့ဗျာ။ ကျနော်တို့က အိန္ဒိယဘက်ကို မှီခိုနေရတာပေါ့ဗျာ။ အိန္ဒိယဘက်က ကုန်စည်စီးဆင်းမှုတွေကို ကျနော်တို့ က ပိုပြီးတော့ တွင်တွင်ကျယ်ကျယ်နဲ့ လွတ်လွတ်လပ်လပ်နဲ့ ပိုပြီးတော့မှ ဒီလမ်းပန်း ဆက်သွယ်ရေး ကောင်း ကောင်းမွန်မွန်နဲ့ ကျနော်တို့ နွေ၊ မိုး၊ ဆောင်း သွားလာနိုင်တဲ့ လမ်းတွေကို အိန္ဒိယနယ်စပ် ကုန်သွယ်ရေးကို ဒီထက် ပိုပြီး အားကောင်းကောင်း လုပ်နိုင်မယ်ဆို ကျနော်တို့ မြန်မာနိုင်ငံ နာဂဒေသ တစ်ခုလုံး၊ နာဂဒေသတောင် မကဘဲ ဒီမုံရွာဘက်ထိကို ခက်ခဲကျပ်တည်းတဲ့ နေရာတွေမှာ  ကျနော်တို့က ဒါ ဆန်၊ ဆီ၊ ဆား ကိစ္စတွေ အပါအဝင် နောက် စီးပွားရေး အခွင့်အလမ်းတွေ အတွက်လည်း ကျနော်တို့က နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးကို တော်တော်လေး အားပြုပြီး တော့ နယ်မြေ ရှင်သန်ရပ်တည်ရေးနဲ့ ကျနော်တို့ ပြည်သူတွေရဲ့ စားဝတ်နေရေး အဆင်ပြေ ချောင်ချိရေးပေါ့နော်။ အဲ့ဒီကိစ္စ နောက် လုပ်ငန်းကိုင်ငန်း ကိစ္စတွေကတော့ နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးကို သေသေချာချာလေး စီမံခန့်ခွဲပြီး တော့ ပိုပြီးတော့ ကောင်းမွန်တဲ့ ကုန်သွယ်ရေး လုပ်ငန်းတွေ လုပ်ဆောင်နိုင်ဖို့ ဟိုဘက်ဒီဘက် ညှိနှိုင်းပြီးတော့ ကျနော်တို့က လုပ်ဆောင်နိုင်မယ်ဆိုရင်တော့ ဒါအများကြီး အထောက်အပံ့ ဖြစ်မယ်လို့တော့ ကျနော်က မြင်တယ် ဗျ”ဟု ပြောသည်။

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၆ ရက်က ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် နာဂဒေသကို ရောက်လာစဉ် ဒေသခံများက တင်ပြနေကြစဉ်

နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ (လေရှီး၊ လဟယ်၊ နန်းယွန်း) ပညာရေးသည် ဝေးလံခေါင်ဖျားမှုနှင့် လမ်းပန်း ဆက်သွယ်ရေး ခက်ခဲမှုကြောင့် နောက်ကျ ကျန်ခဲ့သော်လည်း အစိုးရနှင့် ဒေသခံများ ပူးပေါင်း၍ KG+9 အခြေခံ ပညာရေးနှင့် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းပညာကို မြှင့်တင်နေကြောင်း၊ ဆရာ/ဆရာမ လိုအပ်ချက်နှင့် ကျောင်းထွက် နှုန်းများရှိနေကြောင်း၊ နည်းပညာနှင့် စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေး သင်တန်းများမှတဆင့် လူ့စွမ်းအား အရင်းအမြစ် ဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်အောင် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိကြောင်း ဒေသတွင်းနေ ပြည်သူလူထုများက ပြောသည်။

နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရန်အတွက် နံပါတ် ၁ ဦးစားပေး အနေနှင့် ပညာရေးကို ဦးစားပေး စေချင်ကြောင်း  ခန္တီးမြို့နယ် နာဂရိုးရာယဥ်ကျေးမှုဥက္ကဋ္ဌ ဦးရှမ်းမော်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “နံပါတ် ၁ ကတော့ ပညာရေးပေါ့ဗျာ။ နံပါတ် ၂ ကတော့ ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုပေါ့ဗျာ။ လမ်းတံတား ဆိုတာကတော့ သူဟာနဲ့သာ အဆင်ပြေရင် ပြေသလို သွားလာလို့ရတယ်။ ပြီးမှပဲ နံပါတ် ၃ မှာကြမှပဲ လမ်းတံတား ကိစ္စတွေ ပါလာမှာပေါ့။ ပထမဦးစားပေး နံပါတ် ၁ ကတော့ ပညာရေးပေါ့။ ပညာရေးလို့ ပြောတဲ့အခါမှာ တချို့ ဆရာ/ဆရာမတွေက လုံးဝ မလုံလောက်တဲ့အပြင် ကျောင်းမဖွင့်နိုင်တဲ့ ရွာတွေလည်း အများကြီးရှိတယ်ပေါ့နော်။ ကျောင်းဖွင့်တယ်လို့သာပြောတာ မူလတန်းကျောင်းရှိတဲ့ ကျောင်းတစ်ကျောင်းလုံးမှာမှ ဆရာ/ဆရာမ တစ်ယောက်ထဲ ရှိတာမျိုး၊ အလယ်တန်းအဆင့် ရှိတာတောင်မှ ဆရာ/ဆရာမက နှစ်ယောက်ထဲ သုံးယောက်ထဲရှိ တာမျိုးတွေ အများကြီးပေါ့။ ဒေသမှာ နံပါတ် ၁ အနေနဲ့တော့ ပညာရေးကို ဦးစားပေးစေချင်တယ်။ အိန္ဒိယအစိုးရ နဲ့ မြန်မာအစိုးရ နှစ်နိုင်ငံကြားမှာ ဆက်ဆံရေးကောင်းပြီးမှ စီးပွားရေးဇုန်ပေါ့ဗျာ။ စီးပွားရေးဇုန်လေး စနစ်တကျ အကောင်အထည် ဖော်ပေးနိုင်ရင်တော့ သိပ်ကောင်းမှာပဲလို့ ကျနော်ကတော့ မျှော်လင့်ပါတယ်ဗျ”ဟု ပြောသည်။ 

ဌာနဆိုင်ရာ ဝန်ထမ်းများကတော့ နာဂဒေသအဆင့်နှင့် သင့်လျော်သည့် ဌာနဆိုင်ရာ အဖွဲ့များအား လိုအပ်သလို တိုးမြှင့်ဖွဲ့စည်းပေးရန်၊ နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ မြိုတော်ခန်းမ ဆောက်လုပ်ပေးရန်၊ သဘာဝဘေး အန္တရာယ်ဆိုင်ရာ စီမံခန့်ခွဲမှုဌာန ဖွဲ့စည်းပေးရန်၊ တယ်လီဖုန်း ဆက်သွယ်မှုများ ပိုမိုကောင်းမွန်စေရေး ဆောင်ရွက် ပေးရန်၊ နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးကိစ္စရပ်များ ဆောင်ရွက်ပေးရန် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၆ ရက်က ဗိုလ်ချုပ်မှူး ကြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ နာဂခရီးစဉ်မှာ တင်ပြ တောင်းဆိုခဲ့ကြသည်။

ထို့ပြင် လေရှီးမြိုပေါ် ရပ်ကွက်အချိုနှင့် ကျေးလက်ဒေသများ လျှပ်စစ်ဓာတ်အား လုံလောက်စွာရရှိရေး မတူဂီ ရေအားလျှပ်စစ် ဓာတ်အား ထုတ်လုပ်မှု စက်ရုံအတွက် ရေလုံလောက်စွာရရှိရေး အဆင့်မြင့် ရေလှောင်ကန်နှင့် အဆင့်မြင့် စက်ပစ္စည်းများ ဖြည့်ဆည်း တည်ဆောက်ပေးရန်၊ ထမံသီ-လေရှီး-ဆွမ္ပရာ လမ်းကြောင်းအား ရာသီ မရွေး သွားလာနိုင်ရေး ဆောင်ရွက်ပေးရန် စသည့် အချက်များကိုလည်း ၎င်းတို့က ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် ထံ တင်ပြတောင်းဆိုခဲ့သည်။

CNI News
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၆

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖွံ့ဖြိုးမှု အလွန်နိမ့်ကျနေသော စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ ဖွံ့ဖြိုး‌ ရေးအတွက် လိုအပ်တာများ လုပ်ပေးသွားမည်ဟု နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့်အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်က ပြောသည်။

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၆ ရက်တွင် နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ လဟယ်မြို့နှင့် လေရှီးမြို့တို့ရှိ ဌာနဆိုင်ရာ တာဝန်ရှိသူများ၊ မြို့မိမြို့ဖများနှင့် တွေ့ဆုံစဉ် ၎င်းက အထက်ပါ အတိုင်း ပြောကြားလိုက်ခြင်းဖြစ်သည်။

ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်က “ မိမိအနေဖြင့် နာဂဒေသဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် လိုအပ်သည်များ ဆောင် ရွက်ပေးနိုင်ရန်အတွက် လာရောက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း၊ လဟယ်မြို့တွင် ရိုးရာပွဲတော် ကျင်းပရန်အတွက် ပွဲတော် ကွင်းနှင့် ဘက်စုံသုံး ခန်းမ တည်ဆောက်ရန်အတွက် ဆက်လက် ဆောင်ရွက်ပေးသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ နာဂဒေသ အတွင်း လမ်းပန်ဆက်သွယ်မှုများ ကောင်းမွန်စေရေး ပြည်မအတွင်းသို့ ဆက်သွယ်သည့် လမ်းများကို ဦးစားပေး အနေဖြင့် ဆောင်ရွက်ပေးသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ လမ်းပန်းဆက်သွယ်မှုများ အဆင်ပြေစေရေးအတွက် ချင်းတွင်း မြစ်ကူးတံတား(ထမံသီ)ကို ယနေ့တွင် ဖွင့်လှစ်ပေး နိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်”ဟု ပြောသည်။

ဟုမ္မလင်းခရိုင်နှင့် နာဂဒေသကို ချိတ်ဆက်ထားသော ချင်းတွင်းတံတား(ထမံသီ)ကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၆ ရက်က ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည်။

ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်က “ နာဂဒေသသည် သွားလာရန် ခက်ခဲသဖြင့် လမ်းပန်းဆက်သွယ်မှုများ ကောင်းမွန်စေရေး လမ်းများအဆင့်မြှင့်တင်ခြင်း လုပ်ငန်းများကို ဘဏ္ဍာရေးနှစ်အလိုက် ဆောင်ရွက်စေလျက်ရှိ ကြောင်း၊ အလားတူ လဟယ်ဒေသနှင့် နန်းယွန်းဒေသသို့ ဆက်သွယ်သည့် လမ်းအား ရာသီမရွေး သွားလာနိုင်ရေး ဆောင်ရွက်ပေးလျက်ရှိကြောင်း၊ ပြည်မသို့ ဆက်သွယ်သည့်လမ်းများ အဆင်ပြေချောမွေ့စွာဖြင့် သွားလာနိုင်ရေး ကြိုးပမ်း ဆောင်ရွက်ပေးလျက်ရှိကြောင်း၊ လမ်းပန်းဆက်သွယ်မှု အခက်အခဲများကြောင့် ဒေသဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး လုပ်ငန်းများဆောင်ရွက်ရန်အတွက် ပစ္စည်းများ သယ်ယူပို့ဆောင်ရန် အခက်အခဲများ ရှိကြောင်း၊ ထို့ကြောင့် ဒေသ တွင်း လမ်းပန်းဆက်သွယ်မှုများ လုံခြုံချောမွေ့စေရေး မိမိတို့အနေဖြင့် ဆက်လက် ဆောင်ရွက်ပေးသွားမည်”ဟု ပြောသည်။

လဟယ်မြို့နယ်ဆေးရုံအတွက် ဆရာဝန်လိုအပ်ရှိပါက တပ်မတော်အထူးကုဆရာဝန်များ စေလွှတ်ပေးမည်ဖြစ် သလို ကျန်းမာရေး ဝန်ထမ်းများ ခန့်အပ်ပေးမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ ကုသရေးဆိုင်ရာ ပစ္စည်းများကိုလည်း တတ်နိုင် သမျှ ဖြည့်ဆည်းဆောင်ရွက်ပေးသွားမည်ဟု ၎င်းက ပြောသည်။

ဌာနဆိုင်ရာဝန်ထမ်းများကတော့ နာဂဒေသအဆင့်နှင့် သင့်လျော်သည့် ဌာနဆိုင်ရာ အဖွဲ့များအား လိုအပ်သလို တိုးမြှင့်ဖွဲ့စည်းပေးရန်၊ နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ မြို့တော်ခန်းမ ဆောက်လုပ်ပေးရန်၊ သဘာဝဘေး အန္တရာယ် ဆိုင်ရာစီမံခန့်ခွဲ့မှုဌာန ဖွဲ့စည်းပေးရန်၊ တယ်လီဖုန်း ဆက်သွယ်မှုများ ပိုမိုကောင်းမွန်စေရေး ဆောင်ရွက် ပေးရန်၊ နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးကိစ္စရပ်များ ဆောင်ရွက်ပေးရန်၊ လေရှီးမြို့ပေါ် ရပ်ကွက်အချို့နှင့် ကျေးလက်ဒေသ များ လျှပ်စစ်ဓာတ်အား လုံလောက်စွာရရှိရေး မတူဂီရေအားလျှပ်စစ် ဓာတ်အား ထုတ်လုပ်မှု စက်ရုံအတွက် ရေလုံ လောက်စွာရရှိရေး အဆင့်မြင့်ရေလှောင်ကန်နှင့် အဆင့်မြင့်စက်ပစ္စည်းများ ဖြည့်ဆည်း တည်ဆောက်ပေးရန်၊ ထမံသီ-လေရှီး-ဆွမ္ပရာ လမ်းကြောင်းအား ရာသီမရွေး သွားလာနိုင်ရေး ဆောင်ရွက်ပေးရန် တင်ပြ တောင်းဆိုခဲ့ သည်။

လေရှီးဒေသနှင့် လဟယ်ဒေသတွင် ဝမ်းစာဖူလုံမှု မရှိသည်ကို တွေ့ရကြောင်း၊ ဒေသဝမ်းစာ ဖူလုံရေးသည် အရေး ကြီးလိုအပ်ချက်ဖြစ်သဖြင့် ကုန်းမြင့်လယ်များကို မဖြစ်မနေ ဖော်ဆောင်ပေးသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ စိုက်ပျိုးရေး လုပ်ငန်းများအတွက် လိုအပ်သည့် ရေများရရှိအောင် စီမံဆောင်ရွက်ပေးသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ လဟယ်ဒေသတွင် ပြောင်းနှင့်အာလူးများကို တိုးချဲ့စိုက်ပျိုးသွားရန်လိုကြောင်း၊ ဒေသမှ ထွက်ရှိသည့် လက်ဖက်-မက်မန်း-ကော်ဖီ- လိမ္မော်နှင့် ထောပတ်ပင်များ တိုးတက်စိုက်ပျိုး ထုတ်လုပ်သွားနိုင်ရန်လိုကြောင်း ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် က ပြောသည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၀

ထိုင်းနိုင်ငံအတွင်းရှိ မြန်မာရွှေ့ပြောင်း အလုပ်သမားများ၏ အခွင့်အလမ်းများနှင့် ရသင့်ရထိုက်သည်များကို ထိုင်းအစိုးရမှ ဆောင်ရွက်ပေးစေလိုကြောင်း ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားအရေး ဆောင်ရွက်ပေးနေသူ များက ပြောသည်။

ထိုင်းနိုင်ငံတွင် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၈ ရက်တွင် ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပပြီးစီးခဲ့ကြောင်း၊ ရွေးကောက်ပွဲအလွန် တက်လာမည့် ထိုင်းအစိုးရသည် ရွှေ့ပြောင်း အလုပ်သမားအ‌ရေးနှင့် ပတ်သက်၍ မည်သည့် အခွင့်အလမ်းများ ဆောင်ရွက် ပေးနိုင်မလဲဆိုသည်ကို ထိုင်းရောက် မြန်မာလုပ်သားများနှင့် ရွှေ့ပြောင်း အလုပ်သမားရေး ဆောင်ရွက်နေသူများက စောင့်ကြည့်နေကြသည်။  

ထိုင်းနိုင်ငံတွင် မည်သည့် အစိုးရတက်သည်ဖြစ်စေ ရွှေ့ပြောင်း အလုပ်သမားအရေး ဆောင်ရွက်နေသည့် အဖွဲ့အစည်းများ၊ ပုဂ္ဂိုလ်များနှင့် ညှိနှိုင်းဆွေးနွေးပြီး အလုပ်သမားများ ရသင့်ရထိုက်သည့် အခွင့်အရေးများ၊ အလုပ်သမား အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်ခံနေရသည်များကို ဖြေရှင်း ဆောင်ရွက်ပေး စေချင်သည်ဟု ရွှေ့ပြောင်း အလုပ်သမားအရေး ဆောင်ရွက်ပေးနေသည့် ဦးမင်းဦးက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။ 

ရွှေ့ပြောင်းလုပ်သားတွေကိုတွေ့ရစဉ်

၎င်းက “ဘယ်အစိုးရပဲ တက်တက်ပေါ့ဗျာ။ ဒါပေမယ့် အဲဒီအစိုးရတွေက ရွှေ့ပြောင်း အလုပ်သမားရေးကို တောက် လျှောက် လုပ်လာတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ ပညာရှင်တွေ ဒီအဖွဲ့အစည်းတွေနဲ့ အမြဲတမ်း အကြံပေး ညှိနှိုင်းဆွေးနွေး ပြီးတော့ လိုအပ်သလိုပြုပြင် အဲဒါမျိုး လုပ်တယ်ဆိုလို့ရှိရင် ကြားထဲက ပွဲစားတွေ အေဂျင်စီတွေ လျော့နည်းအောင် လုပ်မယ်။ ပြီးရင် အခွင့်‌အရေးကို ချိုးဖောက်တဲ့ အလုပ်‌ရှင်တွေကို ဘယ်လိုမျိုး ကိုင်တွယ်မယ် စသဖြင့်ပေါ့။ နောက်ပြီးတော့ ဥပဒေလမ်းကြောင်းနဲ့ အရေးယူတဲ့ အခါမှာလည်း ထင်သာမြင်သာနဲ့ တကယ်ကို မတရားလုပ်တဲ့ ကျူးလွန်တဲ့ အလုပ်ရှင်တွေကို အရေးယူတဲ့ဟာတွေ။ နောက်ပြီးတော့ အကျိုးခံစားခွင့် အပိုင်းမှာဆိုလို့ရှိရင်လည်း ရွှေ့ပြောင်း အလုပ်သမားတွေ အနေနဲ့ ရသင့်ရထိုက်တဲ့ဟာကို ထိုင်းအလုပ်သမားတွေ နည်းတူပဲပေါ့နော် အခြေခံ အပိုင်းမှာ လူမှုဖူလုံရေး အခွင့်အရေးတွေကို အဲဒါမျိုးရအောင် လုပ်ပေးနိုင်တဲ့ မူဝါဒမျိုး အဲဒီဟာတွေ လိုတာပေါ့ နော်။ အဲဒါတွေကိုသာ အစိုးရတွေက ဘယ်အစိုးရပဲတက်တက် ဒီကဏ္ဍတွေကို လုပ်ပေးနိုင်တယ်ဆိုလို့ရှိရင် နှစ်ဦး နှစ်ဖက်ပေါ့ သူတို့နိုင်ငံရဲ့ အကျိုးစီးပွားလည်း အဆင်ပြေမယ်။ အလုပ်သမားတွေ အတွက်လည်း ခုနကပြောတဲ့ အကျိုးခံစားခွင့်နဲ့ လူမှုဖူလုံရေးကဏ္ဍတွေ  အဆင်ပြေတာပေါ့” ဟု ပြောသည်။ 

လတ်တလောတွင် ထိုင်းနိုင်ငံအတွင်းမှာ စာရွက်စာတမ်း သက်တမ်းတိုးခွင့် ကိစ္စရပ်သည် ရွှေ့ပြောင်း အလုပ် သမားများအတွက် အဆိုးရွားဆုံး အခက်အခဲတစ်ခု ဖြစ်နေကြောင်း၊ ထိုကိစ္စရပ်အား ထိုင်းအစိုးရ အနေဖြင့် ရွှေ့ပြောင်း အလုပ်သမားအရေး အဖွဲ့အစည်းများနှင့် ညှိနှိုင်းဆွေးနွေး‌ ဆောင်ရွက်စေချင်သည်ဟု‌ ရွှေ့ပြောင်း အလုပ်သမားအရေး ဆောင်ရွက်သူ ဦးအောင်ကျော်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။ 

ရွှေ့ပြောင်းလုပ်သားတွေကိုတွေ့ရစဉ်

၎င်းက “အဲဒါကတော့ လတ်တလောမှာ တစ်နိုင်ငံလုံးမှာ အလုပ်သမားတွေ သောက ဖြစ်နေတာကတော့ အဲဒီ စာရွက်စာတမ်း သက်တမ်းတိုးခွင့် ကိစ္စတွေ။ အဲ့မှာ အုပ်စုတွေကလည်း မတူကြဘူး။ သူတို့နိုင်ငံကနေပြီးမှ အလုပ်လုပ်ခွင့် လက်မှတ်တွေ တစ်ကြိမ်ပြီးတစ်ကြိမ် ဖွင့်ပေးလိုက်တာကြောင့် ပထမအုပ်စုနဲ့ ဒုတိယအုပ်စုနဲ့ တတိယအုပ်စုနဲ့ နောက် MOU အသွင်ပြောင်း အုပ်စုတွေနဲ့ MOU သက်တမ်း ကုန်အုပ်စုတွေနဲ့ အများကြီးရှိနေတဲ့ အတွက်ကြောင့် ဒီဟာတွေက ထိုင်းနိုင်ငံမှာ လတ်တလောမှာ အဆိုးရွားဆုံး အခက်အခဲတွေ ဖြစ်တယ်။ ဒါလည်း ကျ‌နော်တို့က အလျဥ်းသင့်သလို အမြဲတမ်း တင်ပြနေတယ်။ ဒါကတော့ အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာနနဲ့ တိုက်ရိုက် သက်ဆိုင်တာ။ အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာနက ဆယ်စုနှစ်ပေါင်း မြောက်မြားစွာ ဒီစာရွက်စာတမ်း သက်တမ်းတိုး ကိစ္စတွေကို ဦးဆောင်ပြီး လုပ်ခဲ့ပြီးခါမှ အခု ပုဂ္ဂလိက ကုမ္ပဏီကို အပြီးလွှဲပြောင်းပေးအပ်ပြီးမှ လုပ်ခိုင်းလိုက်တာ ဖြစ်တဲ့အတွက်ကြောင့် အစိုးရ ဘာမှမလုပ်ဘဲနဲ့ ပုဂ္ဂလိက လုပ်တဲ့အခါမှာ အွန်လိုင်းစနစ်တွေနဲ့ လုပ်တဲ့အခါမှာ ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ အခက်အခဲတွေက ပိုမိုဆိုးရွားတွေ့မြင်လာရတဲ့အတွက်ကြောင့် အဲဒါတွေကို အကောင်းဆုံးဖြစ်အောင် အစိုးရအနေနဲ့ အကောင်းဆုံးဖြစ်အောင် ပုဂ္ဂလိက company နဲ့ ဘယ်လိုမူဝါဒတွေ ချိန်းပြီး လုပ်ပေးမလဲဆိုတာကို ကျနော်တို့က ပြောဆိုဆွေးနွေးဖို့ အကြောင်းအရာတွေ ရှိပါတယ်” ဟု ပြောသည်။

ထို့ပြင် ထိုင်းနှင့် မြန်မာများအကြား ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ပဋိပက္ခများနှင့်ပတ်သက်၍ ယခုအချိန်ထိ စစ်ဆေးမှုများ များပြားနေကြောင်း၊ ထိုင်းနိုင်ငံတွင် မြန်မာနိုင်ငံသားများ တရားဝင် ၆ သန်းရှိသလို တရားမဝင် ၄ သန်းရှိကြောင်း လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး စာရင်းများနှင့်အလုပ်သမားအရေး ဆောင်ရွက်နေသူများထံမှ သိရသည်။