CNI News
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၃၁

နယ်သာလန်နိုင်ငံ၊ သည်ဟိဂ်မြို့ရှိ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာတရားရုံး(ICJ)မှ ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံ၏ တောင်းဆိုချက်နှင့် စွပ်စွဲ ချက်များမှာ ခိုင်မာမှုမရှိသည့်အတွက် ပယ်ချပေးရန် အချက် ၃ ချက်ကို မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ခေါင်းဆောင် ဝန်ကြီး ဦးကိုကိုလှိုင်က ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၃၀ ရက်တွင် တောင်းဆိုခဲ့သည်။

ယခု မိမိအနေဖြင့် တရားရုံး၏ စည်းမျဉ်းဥပဒေ ပုဒ်မ ၆၀၊ အပိုဒ် ၂ အရ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံ ကိုယ်စား အောက်ဖော်ပြပါ အဆိုလွှာအတိုင်း စီရင်ဆုံးဖြတ် ကြေညာ‌ပေးနိုင်ပါရန် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ တရားရုံးအား လျှောက်တင်အပ်ပါသည်ဟု ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။

ထိုအဆိုလွှာ အချက်များမှာ (၁) လူမျိုးသုဥ်း စေမှုတားဆီးရေးနှင့် ပြစ်ဒဏ်ပေးရေး သဘောတူစာချုပ်ကို ဖောက် ဖျက်ကြောင်း ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံက တရားရုံးသို့ အဆိုပြုသည့် စွပ်စွဲချက်များမှာ ဥပဒေကြောင်းအရနှင့် အချက် အလက်ပိုင်းအရ ခိုင်မာမှု မရှိသည့်အတွက် ပယ်ချပေးရန်၊ (၂) တရားရုံးက ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၂၃ ရက်တွင် ချမှတ်ခဲ့သော ကြားဖြတ် စီမံဆောင်ရွက်ချက်ကို ဖောက်ဖျက်ကြောင်း ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံက တရားရုံးသို့ အဆိုပြု သည့် စွပ်စွဲချက်များမှာ ဥပဒေကြောင်းအရနှင့် အချက်အလက်ပိုင်းအရ ခိုင်မာမှုမရှိသည့်အတွက် ပယ်ချပေးရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။

အချက် (၃) ဂမ်ဘီယာက အဆိုပြုသည့် နစ်နာကြေးပေးရန်အပြင် အခြား အဆိုပြုချက်အားလုံးမှာ ဥပဒေကြောင်း အရနှင့် အချက်အလက်ပိုင်းအရ ခိုင်မာမှု မရှိသည့်အတွက် ပယ်ချပေးရန်ကို ဝန်ကြီး ဦးကိုကိုလှိုင်က တောင်းဆိုခဲ့သည်။

၂၀၁၆-၂၀၁၇ ခုနှစ်က မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ နယ်ခြားစောင့်တပ် ကင်းစခန်း ၃၀ ကို အကြမ်းဖက်အဖွဲ့ အာဆာ(ARSA)က တစ်ပြိုင်တည်း တိုက်ခိုက်ခဲ့သလို ဟိန္ဒူ အပါအဝင် ရခိုင်လူမျိုးနှင့် တခြားသော လူမျိုးများကို သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။

ထို့နောက် မြန်မာ့တပ်မတော်က နယ်မြေရှင်းလင်းရေး လုပ်ခဲ့ရာ ဘင်္ဂါလီလူမျိုး ၇ သိန်းဝန်းကျင်သည် ဘင်္ဂလားဒေ့ ရှ်နိုင်ငံသို့ တိမ်းရှောင်သွားခဲ့သည်။

အဆိုပါ အခြေအနေကို ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံက မြန်မာနိုင်ငံမှ လူမျိုးသုဥ်း သတ်ဖြတ်မှု ကျူးလွန်သည်ဟု စွပ်စွဲ၍ ICJ မှာ တရားစွဲဆိုခဲ့သည့်အပေါ် မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် ပြန်လည် ဖြေရှင်းနေရခြင်းဖြစ်သည်။

ထို့ကြောင့် ICJ မှာ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၁၂ ရက်မှ ၂၉ ရက်ထိ လူမျိုးသုဥ်း သတ်ဖြတ်မှု စွပ်စွဲချက်အပေါ် ကြားနာ စစ်ဆေးမှု ပြုလုပ်ခဲ့သည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၃၀

၂၀၂၅ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အနိုင်ရရှိခဲ့သည့် ရှမ်းနီပါတီ နှစ်ပါတီဖြစ်သည့် ကျားမင်းပါတီ(SSP)နှင့် ကျားနီပါတီ(TNDP)တို့ ပူးပေါင်း၍ ရှမ်းနီလူမျိုးများ၏ စာပေနှင့်ယဉ်ကျေးမှုကို မြှင့်တင်သွားမည်ဟု သက်ဆိုင်ရာပါတီ ခေါင်းဆောင်များက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

ရှမ်းနီ ပြည်သူလူထုများနှင့် ပတ်သက်၍ ဦးစားပေး ဖော်ဆောင်ရမည့် ကိစ္စရပ်သည် ရှမ်းနီလူမျိုးချင်းတူ သော်လည်း နေရာဒေသပေါ် မူတည်၍ ကွဲလွဲနေသည့် စာပေယဥ်ကျေးမှုကို တစ်သမတ်တည်း ဖြစ်သွား ရန်အတွက်  မိမိတို့ ရှမ်းနီပါတီ(၂) ပါတီ ပူးပေါင်းကာ ကြိုးစား ဆောင်ရွက်သွားမည်ဟု တိုင်းလိုင် (ရှမ်းနီ) အမျိုးသားများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ (TNDP) မှ ဥက္ကဋ္ဌ စိုင်းဋ္ဌေးအောင်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြော သည်။

၎င်းက “ကျနော်တို့ ရှမ်းနီနဲ့ ပတ်သက်ရင်တော့ ကျနော်တို့ ၂၀၁၅ ခုနှစ်တုန်းက မျှော်မှန်းခဲ့တဲ့ ကဏ္ဍလေး တစ် ရပ်ကိုတော့ အကောင်အထည်ဖော်မယ်။ တိုင်းရင်းသားရေးရာကလည်း ကျနော်တို့ပါတီက ရှမ်းတိုင်းရင်း သား ရေးရာဝန်ကြီး ဖြစ်ပြီပေါ့နော်။ နောက် စစ်ကိုင်းတိုင်းမှာဆိုရင်လည်း ရှမ်းနီ(တိုင်းလျန်) သွေးစည်း ညီညွတ်ရေးပါတီက တိုင်းရင်းသားရေးရာဝန်ကြီးဖြစ်တယ်။ အဲဒီဝန်ကြီးတွေ ညှိနှိုင်းပါမယ်။ ကျနော်တို့ ညှိနှိုင်းပြီးမှ ရှမ်း‌နီ‌တွေက စစ်ကိုင်းတိုင်းမှာ စာတစ်မျိုး၊ ကချင်ပြည်နယ်မှာ စာတစ်မျိူး မဖြစ်ရလေ အောင် လူမျိုးလည်းတူတယ် စာလည်းတူရမှာပဲ။ ယဉ်ကျေးမှုလည်းတူတယ်၊ အကုန်လုံးတူတယ်ဆိုရင် စာကွဲလို့တော့ မရပါဘူး။ အဲဒီစာကို တူအောင်တော့ ကျနော်တို့ ပထမဦးဆုံး အနေနဲ့ ကြိုးစားမယ်။ အဲဒါ ဟိုအတိတ်တုန်းက ဖြစ်ခဲ့တဲ့ကိစ္စတွေကို ပြန်လည်သုံးသပ်ပြီးမှ ဒီအနာဂတ် ကောင်းဖို့အတွက်ကို ပစ္စုပ္ပန် ပေါ့ အကောင်းဆုံး တည်ဆောက်ပါမယ်။ ဒါကြောင့်မို့လို့ အခု ဘာတွေ အဟန့်အတား ဖြစ်နေလဲ။ ဘယ် လို လုပ်မလဲဆိုတာ ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းခြင်းနဲ့ အားလုံးက win win နဲ့ပဲ သွားနိုင်အောင် ကြိုးစားဆောင်ရွက် သွားပါမယ်” ဟု ပြောသည်။

ရှမ်းနီ တိုင်းရင်းသားများကို တွေ့ရစဉ်

လူမျိုးချင်းတူလျှင် စာပေလည်း တစ်မျိုးတည်းသာ ဖြစ်သင့်ကြောင်း၊ မိမိတို့ ကျားမင်းပါတီ(SSP)နှင့် ကျားနီပါတီ(TNDP) နှစ်ပါတီပူးပေါင်း၍ ရှမ်းမျိုးနွယ်စုနှင့်ပတ်သက်၍ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်အောင် လက်တွဲ ဆောင်ရွက်သွားမည်ဟု ရှမ်းနီ(တိုင်းလျန်)‌သွေးစည်းညီညွတ်ရေးပါတီ(SSP)မှဥက္ကဋ္ဌ စိုင်းနိုင်နိုင်ကျော်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။ 

၎င်းက “ရှမ်းနီလူမျိုး ဖြစ်တဲ့အတွက် စာလည်းတစ်မျိုးတည်း ဖြစ်သင့်တာပေါ့။ လူမျိုးက တစ်မျိုးတည်း ကို။ အဲဒီတော့ ကိုယ့်နေရာ သူ့နေရာ ကနေပြီးတော့ ကိုယ့်စာ သူ့စာဆိုပြီး စွဲနေတဲ့ အစွဲလေးတွေ ဖျောက် ပြီးတော့ လူမျိုးတစ်မျိုးတည်းရဲ့ စာကို တစ်သတ်မတ်တည်း ရှိသင့်ပါတယ်။ အဲဒါကိုလည်း ဖော်ဆောင် သွားမှာပါ။ ကျားနီပါတီနဲ့ ကျားမင်းပါတီက နဂိုကတည်းက ကျ‌နော်တို့က ကွဲသွားတာ မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါ‌ပေမယ့် လက်ရှိ ရွေးကောက်ပွဲရဲ့ အဖြေအရ ကချင်ပြည်နယ်မှာလည်းပဲ ကချင်ပြည်နယ်ကို ကိုယ်စား ပြုပြီးတော့ ပြိုင်နေတဲ့ ကျားနီပါတီက ရှမ်းရေးရာဝန်ကြီး နေရာကို ရရှိတယ်။ တန်းတူပဲ စစ်ကိုင်းတိုင်း မှာလည်းပဲ ရှမ်းနီ ကျားမင်းပါတီက ရှမ်းရေးရာဝန်ကြီးနေရာကို ရမှာဖြစ်တဲ့အတွက် ငါတို့သည် ရှမ်း အမျိုးနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ အရင်ကထက်ပိုပြီး အများကြီး လုပ်နိုင်မယ်လို့ ယူဆပါတယ်။ နောက်တစ်ခုက ‌ရှမ်းနီနှစ်ပါတီ ပေါင်းပြီးတော့ နိုင်ငံရေးအတွက်ရော တစ်ခုခုလည်းပဲ ဖန်တီးနိုင်မယ်လို့ ‌မျှော်လင့်ပါတယ်” ဟု ပြောသည်။

 စိုင်းဋ္ဌေးအောင်နဲ့ စိုင်းလှိုင်းငြိမ်းကို တွေ့ရစဉ်

ထို့ပြင် ရှမ်းနီပါတီများ အနေဖြင့် ဒေသအတွင်းရှိ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ကောင်းမွန်လာအောင် ကြိုး စားဆောင်ရွက် သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ ထိုမှတဆင့် ပြည်သူများ၏ အကျပ်အတည်းဖြစ်သည့် ကုန်စျေး နှုန်း မြင့်တက်မှုဒဏ်ကို လျော့ကျနိုင်အောင် ဆောင်ရွက်သွားမည်ဟု ၎င်းတို့က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။ 

၂၀၂၅ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် TNDP ပါတီခေါ် ကျားနီပါတီသည် ကချင်ပြည်နယ်အတွင်းမှာ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီး ရှမ်းတိုင်းရင်းသား လွှတ်တော်နေရာ တစ်နေရာအပြင် အချိုးကျ ကိုယ်စားပြု စနစ်(PR)တွင် အမျိုးသားလွှတ်တော် (၁) ဦးနှင့် ပြည်နယ်လွှတ်တော် (၂) ဦး စသဖြင့် စုစုပေါင်း ၄ ဦး အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။

ထို့နောက် ကျားမင်းပါတီဟု ဒေသတွင်း ခေါ်ဝေါ်ကြသည့် SSP ပါတီသည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး အတွင်းမှာ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီး ရှမ်းတိုင်းရင်းသား လွှတ်တော်နေရာ တစ်နေရာအပြင် ပြည်သူ့ လွှတ်တော်၊ အမျိုးသားလွှတ်တော်၊ တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် စသဖြင့် စုစုပေါင်း ၄ ဦး အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။

CNI News

၂၀၂၆ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၃၀

လုံခြုံရေးကို ဦးစားပေး စဉ်းစားသော မြန်မာနိုင်ငံတွင် အစိုးရနှင့် မီဒီယာများကြား မည်ကဲ့သို့ ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက် သင့်သလဲဆိုသည့်အပေါ် မေးခွန်းထုတ်မှုများ ရှိနေကြသည်။

တိုင်းပြည်တစ်ခုတွင် အစိုးရနှင့် မီဒီယာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်းက တိုင်းပြည်အတွက် အကျိုးအများကြီးဖြစ်သွား နိုင်ကြောင်း၊ မီဒီယာသည် တိုင်းပြည်တစ်ခု လမ်းကြောင်းမှန်အောင် ထိန်းပေးရမည့် တာဝန်ဝတ္တရားရှိသော ကြောင့် ၎င်းကို စတုတ္ထမဏ္ဍိုင်ဟု ပြောခြင်းဖြစ်ကြောင်း စီးပွားရေးလေ့လာသုံးသပ်သူ ဦးဋ္ဌေးအောင်ကြည်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “နှစ်ချက်ရှိတာပေါ့လေ။ မီဒီယာကလည်း တကယ်တမ်းပြောရလို့ရှိရင် စီးပွားရေးပညာ၊ နိုင်ငံရေးသိပ္ပံပညာ၊ ပြည်သူ့ရေးရာ စီမံခန့်ခွဲမှုပညာတွေ သေချာနားလည်ပြီးတော့ အမျှော်အမြင်နဲ့စဥ်းစားတဲ့ မီဒီယာမျိုးတွေ ဖြစ်သင့် တာပေါ့။ တိုင်းပြည်အတွက် ပြောတာပေါ့နော်။ အစိုးရဘက်က ကျတော့လည်း အနာဂတ်မှာ ပိုကောင်းဖို့ ဘာတွေ တီထွင်ကြံဆ၊ စနစ်တွေ ဘယ်လို ပြုပြင်ပြောင်းလဲ လုပ်တဲ့အလုပ်ပေါ့။ အဲ့နှစ်မျိုးစလုံးကို ကျွမ်းကျင်ပိုင်နိုင်ရှိတဲ့ လူတွေလည်း အစိုးရဘက်ကလည်းဖြစ်မယ်၊ မီဒီယာဘက်ကလည်း ခုနပြောသလိုပေါ့ ဘောဂဗေဒပေါ့၊ နိုင်ငံရေး သိပ္ပံပေါ့၊ ပြည်သူ့ရေးရာ စီမံခန့်ခွဲမှုပေါ့ ဥပဒေသဘောတရားကို ကျကျနန သိတယ်ဆိုလို့ရှိရင် အစိုးရနဲ့မီဒီယာနဲ့က ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်တာက တိုင်းပြည်အတွက် အကျိုးအများကြီး ဖြစ်သွားနိုင်တာပေါ့။ မီဒီယာဆိုတာက နဂိုကတည်းက သူက စတုတ္ထ မဏ္ဍိုင်လေ။ ဟိုတိုင်းပြည်မှာ လမ်းကြောင်းတွေ မှန်အောင် သူက ထိန်းပေးရမဲ့ တာဝန်ဝတ္တရားရှိ တာ ဒါကြောင့်မို့ သူ့ကို စတုတ္ထမဏ္ဍိုင်လို့ ပြောတာပေါ့”ဟု ပြောသည်။

ယနေ့ခေတ်တွင်   မီဒီယာသည် နည်းပညာ တိုးတက်မှုနှင့်အတူ အရှိန်အဟုန်ဖြင့် လျင်မြန်စွာ ပြောင်းလဲတိုးတက် နေသောကြောင့် မီဒီယာအခန်းကဏ္ဍကို လိုက်လျောညီထွေစွာ လိုက်ပါဆောင်ရွက်နိုင်ရန် အရေးကြီးလာကြောင်း ထောက်ပြကြသည်။

အလားတူ လူမှုကွန်ရက်များတွင် သတင်းစီးဆင်းမှုများ အလွန်မြန်ဆန် လာသည့်အတွက် ပြည်သူများ သိသင့် သိထိုက်သည့်  မိမိတို့ဌာန၏ ဆောင်ရွက်ချက်များကို မီဒီယာနည်းလမ်းဖြင့် အသိပေးသော နေရာ၌  တိကျမှုရှိပြီး မှန်ကန်မြန်ဆန်စွာ တင်ဆက်နိုင်ရန် အရေးကြီးသကဲ့သို့ အရည်အသွေး ပြည့်မီပြီး အပြုသဘောဆောင်သည့် သတင်းမှတ်တမ်းများ ဖြစ်ရန်လည်း အရေးကြီးကြောင်း နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူများက ထောက်ပြကြသည်။

ဦးသိန်းစိန် လက်ထက် မီဒီယာသမားတွေ ဆန္ဒထုတ်ဖော်နေကြစဉ်(AI)

သတင်းမီဒီယာ လွတ်လပ်ခွင့်အား ပိုပေးသင့်ပြီး၊ မီဒီယာသမားများ၏ အရည်အသွေး ပြည့်မှီရန် အရည်အသွေး ထိန်းချုပ်သည့် စနစ်လေးများ ရှိသင့်ကြောင်း နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူ ဒေါက်တာမျိုးဆက်သွေးက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “အစိုးရလို့ပြောရင်တော့ ဒီမြန်မာပြည်မှာပေါ့၊ ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ နောက်ပိုင်းမှာ မီဒီယာလွတ် လပ်ခွင့်နဲ့ မီဒီယာ အားအကောင်းဆုံးခေတ်က ဦးသိန်းစိန် လက်ထက်ပေါ့လေ။ သတင်းမီဒီယာ သမားတွေကို လည်း တော်တော်လေး လွတ်လွတ်လပ်လပ် ရေးပိုင်ခွင့် ပေးတယ်ပေါ့လေ။ ဒီတက်လာမဲ့ အစိုးရအနေနဲ့လည်း တစ်ဖက်ကတော့ ကျနော်တို့လည်း နားလည်တယ် နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးက အရေးကြီးတယ်။ ပြီးရင် ပြည်သူလူထု အထင်မြင် မမှားဖို့နဲ့ သတင်းအမှားတွေ မရောက်ဖို့က အရေးကြီးတာ တစ်ဖက်က ထိန်းရမှာလည်း ဖြစ်သလို တဖက်က သတင်းမီဒီယာတွေအပေါ် ထိုက်လျောက်စွာ လွတ်လပ်ခွင့် ပိုပေးသင့်တယ်လို့ ထင်တယ်။ စိစစ်သင့် တာကတော့ စိစစ်ရမှာပေါ့နော်။ ပြည်တွင်းမီဒီယာ တော်တော်များများ မရှိကြတော့ဘူးပေါ့နော်။ ပြည်ပ ရောက် သွားတယ်။ နောက် ခေတ်စနစ် အပြောင်းအလဲအရ ဒီဂျစ်တယ် အွန်လိုင်းမီဒီယာတွေ ဖြစ်သွားတယ်ပေါ့နော်။ ဆိုလို တဲ့ သဘောက မီဒီယာ ရှားသွားတယ်။ သတင်းမီဒီယာတွေရဲ့ အရည်အသွေးကို ထိန်းချုပ်တဲ့ စနစ်တစ်ခုရှိသင့် တယ်။ ဆိုတော့ နှစ်ပိုင်းပေါ့၊ သတင်းမီဒီယာ လွတ်လပ်ခွင့်ကို ဒီထက် ပိုပေးသင့်တယ်၊ သို့သော် မီဒီယာသမားတွေ ရဲ့ အရည်အသွေး ပြည့်မှီဖို့ မီဒီယာရဲ့ ကျင့်ဝတ်နဲ့ ညီဖို့အတွက်က‌တော့ အရည်အသွေး ထိန်းချုပ်တဲ့ စနစ်လေးတွေ ရှိသင့်တယ်။ အဓိကတော့ သတင်းမီဒီယာနဲ့ပတ်သက်တဲ့ ဥပဒေလေးတွေ တချို့ထပ်ပြုဖို့လိုတာလေးတွေ ရှိနိုင်တယ်”ဟု ပြောသည်။

၂၀၁၀ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကနေ တက်လာသည့် ဦးသိန်းစိန် အစိုးရလက်ထက်က မီဒီယာလွတ်လပ်ခွင့်ပေး ခဲ့သလို ပြည်ပမီဒီယာများကိုလည်း မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းမှာ အခြေစိုက်ခွင့် ပေးခဲ့ကြောင်း၊ ဦးသိန်းစိန် အစိုးရကို မီဒီယာသမားများက သဘောထားဆန္ဒ ထုတ်ဖော်ခွင့်ရှိသည့် အခြေအနေထိ လွတ်လပ်ခွင့်ရခဲ့ကြောင်း၊ ထို့နောက် မီဒီယာနှင့်အစိုးရကြားလည်းကောင်း၊ မီဒီယာနှင့်လွှတ်တော်ကြားလည်းကောင်း အပြန်အလှန် ထိန်းကျောင်းနိုင်ခဲ့ ကြသည်။

သို့သော် ၂၀၁၅ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကနေ တက်လာသည့် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် အစိုးရလက်ထက်တွင် မီဒီယာ လွတ်လပ်ခွင့်များ ထိန်းချုပ်ခံရမှုများရှိသလို ၆၆(ဃ)နှင့် ပုဒ်မ ၁၇(၁) များဖြင့် ဖမ်းဆီး အရေးယူခံရသည့် မီဒီယာသမားများလည်း အများအပြားရှိခဲ့သည်။

 သတင်းစာများကို တွေ့ရစဉ် (IMS)

အလားတူ လက်ရှိကာလမှာလည်း မီဒီယာ လွတ်လပ်ခွင့်သည် ကန့်သတ်မှုများရှိနေသလို အစိုးရနှင့် မီဒီယာကြား ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နိုင်သော အခင်းအကျင်းများ အားနည်းလာခဲ့သည်။

လွှတ်တော်ထဲတွင် လွှတ်တော်အမတ်များက လက်ညိုးထောင် ခေါင်းညိတ်သည့် အဆင့်ပဲ ဖြစ်မည်ဆိုလျှင် မီဒီယာလွတ်လပ်မှု လမ်းကြောင်းက ပွင့်မှာမဟုတ်ဘူးဟု သျှမ်းသံတော်ဆင့်သတင်းဌာနမှ အယ်ဒီတာချုပ် စိုင်းမိဏ်းက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “အဓိက,ကတော့ လွှတ်တော်ထဲမှာ ရောက်နေတဲ့ လူထုကိုယ်စားပြု အမတ်တွေက မီဒီယာနဲ့ ပွင့်လင်းမြင် သာစွာ ဆက်ဆံနိုင်တဲ့ဟာက အရေးကြီးပါတယ်။ အခုထက်ထိတောင်မှ ပြောဆိုစီစဥ်မှုတွေ သူတို့ကမပြောရဲ မသုံးသပ်ရဲဘူးလေနော်။ မသုံးသပ်ရဲတော့ ပြဿနာက ဘာလာပြလဲဆိုတာက လွတ်လပ်တဲ့ မီဒီယာအတွက် သိပ်မရှိသေးဘူးဆိုတဲ့ဟာက ပေါ်တာပေါ့။ သူတို့ကိုယ်တိုင် စိုးရိမ်ကြောင့်ကြနေတယ်။ အဲ့ဒီလိုမျိုးတွေ ဖြစ်လို့ရှိရင် လူထုကို သူတို့ ဘယ်လို ကိုယ်စားပြုမလဲပေါ့နော်။ အဓိကတော့ မီဒီယာတွေနဲ့ ပွင့်လင်းစွာ ဆက်ဆံရမယ် တကယ့် ကို အထဲကျကျပေါ့နော်။ ဒီဥပဒေတွေ၊ ဒီဥပဒေတွေက မီဒီယာတွေအတွက် အဟန့်အတား ဖြစ်နေတယ်ဆိုတဲ့ ဟာတွေကို သူတို့က ရဲရဲဝင့်ဝင့်နဲ့ လွှတ်တော်ထဲမှာ ဒီတိုက်ပွဲဝင်ပေးရမှာပေါ့နော်။ ဒါပေမယ့် အခုတော်တော်များ က လွှတ်တော်တွေက မေးတာတွေလဲ သိပ်မဖြေရဲကြဘူး။ အဲ့ဒီလိုဆိုရင်တော့ လွှတ်တော်ထဲမှာက လွှတ်တော် အမတ်တွေက လက်ညိုးထောင် ခေါင်းညိတ်တဲ့ အဆင့်ပဲ ဖြစ်မယ်ဆိုရင်တော့ ဒီမီဒီယာလွတ်လပ်မှုက လမ်းကြောင်း က ပွင့်မှာမဟုတ်ဘူးပေါ့”ဟု ပြောသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ခေတ်အဆက်ဆက် အစိုးရများနှင့် မီဒီယာကြား ပွတ်တိုက်မှုများ ရှိခဲ့သလို နားလည်မှု မတည် ဆောက်နိုင်ခဲ့ကြကြောင်း၊ အစိုးရနှင့် မီဒီယာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို တည်ဆောက်နိုင်မည်ဆိုပါက တိုင်းပြည် အရွေ့တစ်ခုကို တည်တည်ငြိမ်ငြိမ်ဖြင့် ဖြတ်သန်းလာနိုင်ကြောင်း၊ အစိုးရနှင့် မီဒီယာကြား ပူးပေါင်းဆောင်ရွက် ရေး တိုးမြှင့်သင့်ကြောင်း နိုင်ငံရေးလေ့လာစောင့်ကြည့်သူများနှင့် မီဒီယာသမားများက ထောက်ပြကြသည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၃၀

လာမည့်အစိုးရသစ် လက်ထက်တွင် Facebook ကဲ့သို့ လူမှုကွန်ရက် ဆိုရှယ်မီဒီယာ အချို့အား VPN ခံ၍ အသုံးပြု နေရခြင်းအပေါ် စမ်းသပ်ကာလအနေဖြင့် ဖြေလျှော့ပေးသင့်ကြောင်း ရန်ကုန်စောင့်ကြည့်အဖွဲ့ တည်ထောင်သူ ဒေါက်တာညိုညိုသင်းက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၂၀၂၁ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း နိုင်ငံရေး အ‌ပြောင်းအလဲများ ဖြစ်ပေါ်ပြီးနောက် လုံခြုံရေးအရဟု ဆိုကာ အင်တာနက်လိုင်းဖြင့် ချိတ်ဆက်၍ အသုံးပြုရသည့် လူမှုကွန်ရက် ဆိုရှယ်မီဒီယာများအား ကန့်သတ်ထားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

ထိုသို့ ကန့်သတ်ထားမှုကြောင့် VPN ဆိုသည့် ကြားခံ အပလီကေးရှင်း (application) တစ်ခုကို အသုံးပြု ၍ Facebook ကဲ့သို့ လူမှုကွန်ရက် ဆိုရှယ်မီဒီယာများအား အသုံးပြုနေကြရခြင်းဖြစ်သည်။

ထို့ကြောင့် လုံခြုံရေးအပေါ် ထိခိုက်မှုမရှိလျှင် စမ်းသပ်ကာလအဆင့်မှ ဆက်လက်ပြီး ဖြေလျှော့သင့် သည်ဟု ရန်ကုန်စောင့်ကြည့်အဖွဲ့ တည်ထောင်သူ ဒေါက်တာညိုညိုသင်းက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

VPN ပေါင်းစုံကို တွေ့ရစဉ်

၎င်းက “VPN ကိစ္စကတော့ တစ်နှစ်လောက်ရှိပြီလေ။ လူငယ်ရော၊ လူကြီးရော ဒီကိစ္စဟာ ဖြေလျှော့သင့် ပါသည် ဆိုပြီးတော့ တောင်းဆိုမှုတွေတော့ များနေပြီပေါ့နော်။ ဒါပေမယ့် သက်ဆိုင်ရာ နိုင်ငံ့အကြီးအကဲ တွေ ကလည်း ဒီ VPN ဖြေလျှော့မှုကိစ္စမှာ လုံခြုံရေး၊ သတင်းတု၊ သတင်းမှားတွေ စီးဝင်ပျံ့နှံ့နေရေးကို ကြည့်ပြီးတော့ ချင့်ချိန်ပြီး ဆောင်ရွက်နေပုံရတယ်။ VPN မရှိခင် ကာလတုန်းကဆိုရင် လူတွေကြားထဲမှာ သတင်းတု၊ သတင်းမှားတွေက တအားများတယ်ပေါ့။ သာမန်ပြည်သူလူထုက သတင်းမှားတွေနဲ့ပဲ ချာချာ လည် နေတာပေါ့။ သတင်းမှားတွေနဲ့ပဲလူထုက ရှင်သန်နေရတယ်ပေါ့။ အဲဒါကို ထည့်သွင်းစဉ်းစား ပြီး တော့ VPN ကိစ္စက လုပ်လိုက်ပုံရတယ်။ ဒါကြောင့် အခုလို VPN ကို ပြန်ဖြုတ်လိုက်မယ်ဆိုရင် သက်ဆိုင် ရာ လုံခြုံရေးရှုထောင့်က ကြည့်မယ်ဆိုရင် ဒီလိုကိစ္စတွေ ပြန်ဖြစ်လာမလားလို့ သက်ဆိုင်ရာ ဘက်က လည်း စဉ်းစားနေပုံရတယ်။ ဒါကြောင့်မို့လို့ VPN ကိစ္စဟာ မတင်မကျ ဖြစ်နေတာဖြစ်တယ်။ အန်တီတို့ အနေနဲ့ကတော့ ဒါကို ခဏစမ်းသပ် ကာလအနေနဲ့ VPN ကို ခဏ ပြန်ပြီးတော့ ဖြုတ်သင့်တယ်ပေါ့။ စမ်းသပ်ကာလမှာမှ လုံခြုံရေး ထိခိုက်တဲ့ကိစ္စတွေ ရှိလာပြီဆိုရင်တော့ ပြန်ပြီးတာ့ မူလအခြေအနေ အတိုင်း ပြန်သွားရုံပေါ့။ ဒါကြောင့် စမ်းသပ်ကာလ pilot project တွေကတော့ ရှိသင့်တယ်လို့တော့ အန်တီတို့ ယူဆပါတယ်” ဟု ပြောသည်။

လက်ရှိတွင် ၂၀၂၅ ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်းအားလုံး ကျင်းပပြီးစီးပြီး လာမည့် မတ်လ၌ လွှတ်တော်ခေါ်မှာဖြစ်ကာ အနိုင်ရသည့် အစိုးရကို လုပ်ငန်းစဉ်များအတိုင်း နိုင်ငံတော်တာဝန် များ လွှဲပေးမည်ဟု ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က ပြောထားသည်။

အချို့ဒေသများ၌ မြေပြင်တိုက်ပွဲများကြောင့် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ပိတ်ဆို့ထားမှု၊ လျှပ်စစ်မီး မရရှိမှု၊ အင်တာနက်လိုင်းများ ပိတ်ဆို့ထားမှု၊ ဖုန်းလိုင်းများ ဖြတ်တောက်ထားမှုတို့ကိုလည်း အစိုးရသစ် လက်ထက်တွင် ဖြေရှင်းပေးစေလိုကြသည်။

ထို့ပြင် မြန်မာ့တပ်မတော်မှ နိုင်ငံတော်ကို အုပ်ချုပ်သည့် လက်ရှိ ၅ နှစ်တာ ကာလအတွင်း ဘက်ပေါင်းစုံ မှ ဥပဒေအမျိုးမျိုးကို လွှတ်တော်မရှိဘဲ ပြင်ဆင်ခြင်း၊ အတည်ပြုခြင်း၊ ပြဋ္ဌာန်းခြင်းများကို လုပ်ဆောင်ခဲ့ သည်ဟု နိုင်ငံရေးသမားများက ထောက်ပြကြသည်။

ထို့ကြောင့် တက်လာမည့် အစိုးရသစ် လက်ထက်တွင် မြန်မာ့တပ်မတော် အုပ်ချုပ်စဉ်က အတည်ပြု ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည့် ဥပဒေများသာမက ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေများကိုပါ ပြန်လည်ပြင်ဆင် သုံးသပ်မည် ဆိုပါက အခွင့်သာသွားမည်ဟု NCA ထိုးထားသည့် ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ချုပ် (PNLO-NCA/S) မှ ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်မှူးကြီးခွန်ဥက္ကာက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်နဲ့ နိုင်ငံရေးပါတီများကိုတွေ့ရစဉ်

၎င်းက “အရပ်သားအစိုးရလို့တော့ မပြောနိုင်ဘူး။ ဘာအစိုးရလည်းတော့ မသိဘူးပေါ့ဗျာ ပေါ်ချင်တာ ပေါ်။ ဒါပေမယ့် ပေါ်လာတဲ့အစိုးရကြတော့ ရွေးကောက်ပွဲက ပေါ်တဲ့အစိုးရဆိုတာတော့ ဖြစ်သွားတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲက ထွက်တဲ့အစိုးရလို့ ပြောတဲ့အခါကြတော့ အဲဒီဟာကတော့ ဘောင်းဘီချွတ်တွေ၊ ဘောင်းဘီဝတ်တွေ ဘယ်လိုပါလဲတော့ မသိဘူးပေါ့။ ဒါပေမယ့် အဲဒီအစိုးရကတော့ တစ်ခုလုပ်နိုင်တာက အရင် ၅ နှစ်မှာ အုပ်ချုပ်ခဲ့တဲ့ ဥပဒေတွေပေါ့။ လွှတ်တော်မရှိဘဲနဲ့ ပြဋ္ဌာန်းခဲ့တဲ့ ဥပဒေတွေ တော်တော် များတယ်။ အဲဒါတွေကို အတည်ပြုမလား၊ ဆက်ပြီးတော့ သုံးသပ်မလား အဲဒါတွေလုပ်ရမှာကို။ ဒါကြောင့် အကယ်၍ အဲဒါတွေ သုံးသပ်ဖို့ လိုတယ်ဆိုရင်တော့ ပေါ်လာတဲ့လွှတ်တော်နဲ့ ပေါ်လာတဲ့ အစိုးရပေါ့လေ။ ဦးသိန်းစိန် တုန်းကတော့ အရပ်သားတစ်ပိုင်း၊ တပ်တစ်ပိုင်းအစိုးရလို့ ခေါ်ကြတာကို။ ဦးသိန်းစိန်တုန်းက သူက သမ္မတကြီး၊ တင်အောင်မြင့်ဦးက ဒုသမ္မတ၊ စိုင်းမောက်ခမ်းက ဒုသမ္မတ (၂) ပေါ့လေ။ အဲဒီလို ဖြစ်တဲ့ အချိန်တုန်းက ကျနော်တို့က အရပ်သားတစ်ပိုင်း၊ တပ်တစ်ပိုင်းလို့ ပြောကြတာကို။ အဲဒီလို ဆိုတော့ အခုရွေးကောက်ပွဲအလွန် ပေါ်လာတဲ့ဟာက ဘာတစ်ပိုင်းလဲတော့ မသိသေးဘူး။ သို့သော်လည်း ပဲ ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် ပေါ်လစီတွေ ပြန်ပြီးတော့ deal လုပ်မယ်၊ အပြောင်းအလဲ လုပ်မယ်။ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံ ဥပဒေတွေ ပြန်လည်ပြင်ဆင်မယ်၊ သုံးသပ်မယ်ဆိုရင်တော့ အခွင့်သာသွားတာပေါ့။ လုပ်ရမယ့် အခြေ အနေ ဖန်တီးလို့ ရသွားတာပေါ့။ အဲဒါလောက်တော့ စလုပ်လိမ့်မယ်လို့ ထင်ရပါတယ်” ဟု ပြောသည်။

လက်ရှိတွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သည် ရွေးကောက်ပွဲပြီးနောက် သမ္မတဖြစ်လာနိုင်သည်ဟု နိုင်ငံတကာ အသိုင်းအဝိုင်းသာမက ပြည်တွင်းမှ စစ်ရေး၊ နိုင်ငံရေးလေ့လာသူများက ထင်ကြေးပေးထား ကြသည်။

ထို့ပြင် တက်လာမည့် အစိုးရသစ်သည် တပ်မတော်ကိုယ်တိုင် ကြီးစိုးဦးစီးသည့် အစိုးရဖြစ်မည်ဟုလည်း ၎င်းတို့က သုံးသပ်နေကြသည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၂၉

ရွေးကောက်ပွဲ အနိုင်ရရှိခဲ့ခြင်းကြောင့် မိမိတို့ ရှမ်းနီပါတီသည် ဒေသအကျိုးနှင့် ရှမ်းနီလူမျိုးများ၏ အကျိုးကို သယ်ပိုးဆောင်ရွက်ခွင့်ရ သွားပြီဟု တိုင်းလိုင် (ရှမ်းနီ) အမျိုးသားများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ (TNDP) မှဥက္ကဋ္ဌ စိုင်းဋ္ဌေးအောင်မှ CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။ 

လက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကို ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာ ၂၈ ရက် နေ့မှ စတင်ကာ အပိုင်း (၃) ပိုင်းခွဲ၍ ကျင်းပခဲ့ရာ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၂၅ ရက်တွင် အောင်မြင်စွာ ကျင်းပပြီးစီးခဲ့ပြီ ဖြစ်သည်။

မြန်မာနိုင်ငံ၌ ကျင်းပပြီးစီးခဲ့သည့် ရွေးကောက်ပွဲတွင် TNDP ပါတီခေါ် ကျားနီပါတီသည် ကချင်ပြည်နယ် အတွင်းမှာ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာ ရှမ်းတိုင်းရင်းသားလွှတ်တော်နေရာ တစ်နေရာအပြင် အချိုးကျ ကိုယ်စားပြုစနစ်(PR)တွင် အမျိုးသားလွှတ်တော် (၁) ဦးနှင့် ပြည်နယ်လွှတ်တော် (၂) ဦး စသဖြင့် စုစု ပေါင်း ၄ ဦး အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။

လက်ရှိ အချိန်တွင် မိမိတို့ပါတီ အနေဖြင့် ပြည်သူအကျိုး၊ လူထုအသံများကို လွှတ်တော်ထဲ၌ ပြောခွင့်ရ သည့် ပါတီတစ်ခု ဖြစ်လာကြောင်း၊ ရှမ်းနီလူမျိုး အကျိုးသာ မဟုတ်ဘဲ ဒေသအကျိုးကိုလည်း အားသွန် ခွန်စိုက် ဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း တိုင်းလိုင်(ရှမ်းနီ) အမျိုးသားများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ (TNDP)မှ ဥက္ကဋ္ဌ စိုင်းဋ္ဌေးအောင်မှ CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

တိုင်းလိုင် (ရှမ်းနီ) အမျိုးသားများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ (TNDP) မဲဆွယ်နေကြစဉ်

၎င်းက “ကျနော်တို့ကတော့ ပြည်သူလူထုအကျိုးကို လွှတ်တော်ထဲမှာ ပြောခွင့်ရတဲ့ ပါတီအနေနဲ့တော့ ဖြစ်လာတယ်လို့ ပြောချင်တယ်ပေါ့နော်။ အဲဒီကိစ္စတွေ ပြောခွင့်ရတဲ့အခါကျတော့ ကျနော်တို့ ရှမ်းပြည် ပြည်သူလူထုကလည်း အင်မတန်မှ ဝမ်းသာကြတယ်။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ ခေတ်အဆက်ဆက်မှာ ကျနော်တို့ ကချင်ပြည်နယ်မှာတော့ တစ်ခါမှ မနိုင်ခဲ့ဖူးဘူး။ ရွေးကောက်ပွဲ သုံးကြိမ်ဝင်ပြိုင်တာ။ ဒီတစ် ခါတော့ ကျနော်တို့ အနေနဲ့ ကိုယ်စားလှယ်တွေ ပါသွားပြီပေါ့ဗျာ။ ပါသွားပြီဆိုတဲ့ အခါကျတော့ ရှမ်းနီ လူမျိုး အကျိူးသာ မဟုတ်ပဲနဲ့ ဒေသအကျိုးကို ဆောင်ရွက်ဖို့ တည်ထောင်ထားတဲ့ ပါတီဖြစ်တဲ့ အတွက် ကြောင့်မို့လို့ ဒေသအကျိုးကိုလည်း ကျနော်တို့ လွှတ်တော်ထဲမှာ ပါတီအနေနဲ့ အင်နဲ့အားနဲ့ ပြောပေးနိုင် မှာပါ။ ကျနော်တို့ကတော့ လွှတ်တော်အတွင်းရော၊ လွှတ်တော် ပြင်ပရော ဟန်ချက်ညီညီ ဆောင်ရွက် သွားမယ်လို့တော့ ကျနော်တို့ ကော်မတီကိုတော့ ရွေးကောက်ပွဲ မတိုင်ခင်ထဲက ပြောထားတာ၊ ဆုံးဖြတ် ထားတာတွေ ရှိတယ်။ အဲဒီအတွက်ကြောင့်မို့လို့ ရှမ်းနီလူမျိုးတွေကလည်း ကျနော်တို့ ပါတီကနေပြီးမှ ကိုယ်စားလှယ်တွေရတော့ သူတို့လည်း ဝမ်းသာကြပါတယ်။ ဝမ်းသာအားကိုးကြတာပေါ့နော်။ ပြည်သူ လူထု အားကိုးသလိုမျိုးပဲ အားကိုးထိုက်တဲ့ ကိုယ်စားလှယ်တွေ ဖြစ်အောင်တော့ ကျနော်တို့ ကြိုးစား သွားမှာပါ” ဟု ပြောသည်။ 

ကျားနီပါတီသည် အရပ်သားအစိုးရလက်ထက် ၂၀၁၃ ခုနှစ်၊ မေလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ပါတီတည်ထောင်ခွင့် ရရှိခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ကချင်ပြည်နယ် အခြေစိုက် နိုင်ငံရေးပါတီအဖြစ် လက်ရှိအချိန်ထိ ဆက်လက် ရပ်တည် နေခြင်း ဖြစ်သည်။

လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခများအကြားတွင် ပြည်သူများ နစ်နာဆုံးရှုံးမှုများ အင်မတန် များပြားသည့်အတွက် ငြိမ်းချမ်းရေးကို မိမိတို့အနေဖြင့် ဦးစားပေး ဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ ကချင်ပြည်နယ် ငြိမ်းချမ်း ရေး ရသွားလျှင် မြန်မာပြည် တစ်ဝက်ကျော် ငြိမ်းချမ်းရေး ရသွားနိုင်သည်ဟု စိုင်းဋ္ဌေးအောင်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။  

TNDP ပါတီဥက္ကဋ္ဌ စိုင်းဋ္ဌေးအောင်ကို တွေ့ရစဉ်

၎င်းက “ကချင်ပြည်နယ်မှာလည်း ကျနော်တို့ ပါတီလုပ်ငန်းစဉ်ထဲမှာ ပါပြီးသားပေါ့။ ကချင်ပြည်နယ်သာ ငြိမ်းချမ်းရေး ရသွားမယ်ဆိုရင် မြန်မာပြည် တစ်ဝက်ကျော်လောက်က ငြိမ်းချမ်းရေး ရသွားနိုင်ပါတယ်။ ဒါလည်း အဓိက,ကတော့ ကျနော်တို့ပါတီ လွှတ်တော်ထဲမှာ ပါဝင်တာတော့ နည်းပါတယ်၊ နှစ်ယောက် ဆိုတဲ့ ကဏ္ဍကတော့။ နောက်ပြီးတော့ (KSPP) ကချင်ပြည်နယ် ပြည်သူ့ပါတီကလည်း ကျနော်တို့ လွှတ်တော်မှာ အမျိုးသားတို့၊ ပြည်သူတို့ ပါလာတာပေါ့နော်။ အဲဒီအခါကျတေ့ာ ကချင်ပါတီတွေရော ကျနော်တို့ပါတီ လွှတ်တော်ထဲမှာ များများပါပြီးမှ၊ များများဆွေးနွေးကြမယ်ဆိုရင် အခုလက်နက်ကိုင် တိုက်နေတဲ့ ပြဿနာတွေ တော်တော်များများမှာ ပြေလည်သွားနိုင်မယ်လို့ ကျနော်တို့က ယုံကြည်တယ်။ ‌ကချင်ပြည်နယ်ဆိုရင် ဟိုတုန်းက ရထားလမ်းကို အားကိုးရတယ်။ အခုရထားလမ်းကြီးက မသွားနေနိုင် တာ ကြာပြီ။ ဒီရထားလမ်းကြီး ပြေးဆွဲပြီဆိုရင်တော့ ပြည်သူတွေ ကုန်ဈေးနှုန်းတွေ ဘာတွေကျသွား မယ်။ အဲ့လိုကိစ္စမျိုးတွေကအစ ကျနော်တို့ လွှတ်တော်ထဲမှာ တင်ပြပြီးမှ လမ်းခရီးတွေ သာယာချောမွေ့ ရေး၊ ကောင်းအောင် ကြိုးစားချင်တယ်။ အဲဒီ ပြေးနိုင်အောင်ဆိုရင်လည်း ငြိမ်းချမ်းရေးဟာ အဓိက ကျ တယ်ဆိုတဲ့ အခါကျတော့ ကျနော်တို့ ပါတီလုပ်ငန်းစဉ် နံပါတ်တစ် ဦးစားပေးထဲမှာလည်း ပါပြီးသားပါ။ ငြိမ်းချမ်းရေးရအောင်တော့ အားသွန်ခွန်စိုက် ကြိုးစားဆောင်ရွက်သွားမယ်ဆိုတဲ့ အကြောင်းလေးပေါ့ နော်။ ပြည်သူ့အသံတွေလည်း လွှတ်တော်ထဲမှာ ကျနော်တို့ ပါတီအနေနဲ့ ပြောနိုင်ဆိုနိုင်အောင် ကြိုးစား သွား မယ်ဆိုတဲ့ အကြောင်းလေးတော့ ပြောချင်ပါတယ်။ နောက်ပြီးတော့ လက်နက်ကိုင် ပြဿနာတွေ ကြားထဲမှာမှ ဒီမိုကရေစီ ယန္တရားထဲမှာ လည်ပတ်နေတဲ့သူတွေ ဝန်ထမ်းဆိုးတွေ အများကြီးရှိပါတယ်။ အဲဒီဝန်ထမ်းဆိုးတွေကြောင့်မို့ပဲ ပြည်သူလူထုက နိုင်ငံတော်အပေါ်ကို အမုန်းတရားတွေ ပိုပို ကြီးကြီး လာတယ်။ အဲ့ဒါမျိုးတွေ ဖြစ်ပေါ်လာပြီဆိုရင်လည်း ကျနော်တို့က အားမနာတမ်းပြောပါမယ်။ ဒေသကို အခြေစိုက်ထားတဲ့ပါတီသည် ဒေသကို အကျိုးမရှိပဲ ဒေသအပေါ်မှာ လုပ်စားနေတဲ့ သူဟူသမျှကတော့  ဥပဒေနဲ့ အပြစ်ရှိရင် အပြစ်ရှိသလိုပေါ့နော် ဥပဒေအတိုင်း စီရင်ဆောင်ရွက်နိုင်အောင် ကျနော်တို့ ကြိုးစားဆောင်ရွက်သွားမယ်လို့ ပြောချင်တာပေါ့” ဟု ပြောသည်။ 

ကချင်ပြည်နယ်အတွင်းမှာ မြန်မာ့တပ်မတော်နှင့် KIA-PDF တို့ တိုက်ပွဲများဖြစ်ပွားနေသလို ကချင်ပြည် နယ်ဖြင့် ထိစပ်နေသော စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းမှာလည်း KIA-PDF သည် မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ ဖော်ဆောင်လျက်ရှိသည်။

ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပသည့်အခါမှာလည်း KIA-PDF က ရွေးကောက်ပွဲ နှောင့်ယှက် ဖျက်ဆီးမှုများလည်း ရှိခဲ့သည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ကျင်းပ ပြီးစီးခဲ့သည့် ရွေးကောက်ပွဲ၌ ပြည်ထောင်စုအဆင့်ပါတီ ၆ ပါတီ၊ တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်တစ်ခုအတွင်း ပြိုင်သည့်ပါတီ ၅၁ ပါတီ စုစုပေါင်း နိုင်ငံရေးပါတီ ၅၇ ပါတီနှင့် တစ်သီးပုဂ္ဂလ ကိုယ်စားလှယ် ၄၈၆၃ ဦး ဝင်ရောက် ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။

ထို့နောက် မတ်လတွင် လွှတ်တော်ခေါ်၍ ဧပြီလ၌ အစိုးရသစ် ဖွဲ့စည်းမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ ရွေးကောက်ပွဲ အနိုင်ရရှိသည့် ပါတီကို နိုင်ငံတော်အာဏာ လွှဲပြောင်းပေးမည် ဖြစ်ကြောင်း ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က ပြောသည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၂၉

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၂၀၂၅ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ရလဒ်များအရ  နိုင်ငံရေးပါတီ တစ်ခုတည်းက ကြီးစိုးသည့် လွှတ်တော်နှင့်အစိုးရ အခင်းအကျင်းဖြစ်သွား၍ လွှတ်တော်ပြင်ပ မီဒီယာများ၏ အခန်းကဏ္ဍမှာ အရေးကြီးလာ သည်ဟု ပြည်သူ့ပါတီ(PP)ဥက္ကဋ္ဌ ဦးကိုကိုကြီးက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

လာမည့်ကာလတွင် လွှတ်တော်ထဲမှာ အပြန်အလှန် ထိန်းကြောင်းမှု အားနည်းနိုင်၍ လွှတ်တော်ပြင်ပ မီဒီယာများ ၏ အခန်းကဏ္ဍက အရေးကြီးလာကြောင်း၊  အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ ‌ပေါ်ပေါက်လာဖို့ကလည်း အနိုင်ရပါတီ ၏ စဥ်းစားမှုနှင့် ဆင်ခြင်တုံတရားပေါ်တွင် မူတည်နေကြောင်း ၎င်းက ပြောသည်။

ဦးကိုကိုကြီးက “အခုကတော့ တစ်ပါတီထဲက အများစု အနိုင်ရတဲ့အခါကြတော့ အနိုင်ရပါတီရဲ့ ဦးစားပေး အစီ အစဥ်တွေက ဒါအစိုးရရဲ့ မူဝါဒတွေ ဖြစ်လာမှာပေါ့။ ဟိုကျနော်တို့ နိုင်ငံရဲ့ နိုင်ငံရေးစနစ်က လွှတ်တော် ရွေးကောက်ပွဲ တစ်ခုပဲရှိတာကို။ အဲ့ဒီတော့ လွှတ်တော်မှာက အများစု အနိုင်ရရင်၊ လွှမ်းမိုးရင် အစိုးရကလည်း အနိုင်ရပါတီက စီမံတဲ့၊ ဦးဆောင်တဲ့ အစိုးရ ဖြစ်သွားမှာပေါ့။ ဒီဟာတွေကတော့ ကျနော်တို့ ကြိုလည်းပြောခဲ့ပါ တယ်။ အဲ့ဒီတော့ အပြန်အလှန် စစ်ဆေးထိန်းကျောင်းတဲ့ ပုံစံကတော့ ထိခိုက်သွားတာပေါ့နော်။ အဲ့ဒီအချိန်မှာ ဘာတွေက အရေးကြီးသွားတာလဲဆိုတော့ လွှတ်တော်ပြင်ပမှာရှိတဲ့ မီဒီယာတွေရဲ့ အခန်းကဏ္ဍ အရေးကြီးလာ တယ်။ အခုကတော့အဲ့ဒီတော့ မီဒီယာတွေက ဘယ်လောက်ထိ ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ဟိုထုတ်ဖော်ပြောဆိုခွင့် ရမလဲဆိုတာပေါ့။ နောက်တစ်ခုကတော့ အနိုင်မရပေမယ့်လို့ နိုင်ငံရေးပါတီတွေ အနေနဲ့ပဲ လွှတ်တော်တွင်း ဆောင်ရွက်ချက်တွေ၊ အစိုးရရဲ့ ဆောင်ရွက်ချက်တွေကို ထောက်ပြတာ၊ ဝေဖန်တာ၊ အကြံပေးတာ ဒါတွေလည်း လုပ်ဖို့လိုလာတာပေါ့။ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ ဆိုတာကတော့ အဓိက အနိုင်ရပါတီရဲ့  သူရဲ့စဥ်းစားမှု၊ သူရဲ့ဆင်ခြင်တုံတရားပေါ် မှာပဲ မူတည်တယ်။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ တရားဝင် လုပ်ပိုင်ခွင့်က အနိုင်ရပါတီရဲ့ လက်ထဲကို ရောက်သွားတာ ပေါ့နော်။ ဒါကြောင့်မို့လို့ ကျနော်တို့ကတော့ အကြံပြုတာတော့ ပြုလို့ရတယ် သို့သော် ဆုံးဖြတ်တာကတော့ အနိုင် ရပါတီကပဲ အဓိက ဆုံးဖြတ်သွားမှာပေါ့”ဟု ပြောသည်။

 ဦးသိန်းစိန် လက်ထက်က မီဒီယာသမားတွေ ဆန္ဒပြနေကြစဉ် (AFP)

ရွေးကောက်ပွဲအလွန် တက်လာမည့် အစိုးရသည် ပျော့ပြောင်းညင်သာ ပြတ်သားရန် လိုအပ်ပြီး ရေရှည်တည်တံ့ သည့် ငြိမ်းချမ်းရေးကို ထဲထဲဝင်ဝင်လုပ်ရန် လိုအပ်သည်ဟု နိုင်ငံရေးပါတီများနှင့် နိုင်ငံရေးလေ့လာစောင့်ကြည့် သူများက ထောက်ပြကြသည်။

ယခင် ဦးသိန်းစိန် လက်ထက်တွင် ပြည်တွင်း/ပြည်ပ ရောက်ရှိနေသည့် မီဒီယာသမားများကို လက်ကမ်းကြိုဆိုခဲ့ သလို မီဒီယာလွတ်လပ်ခွင့်ကို ပေးအပ်ခဲ့ခြင်းကြောင့် အပြန်အလှန် ထိန်းကျောင်းမှုအား အထိုက်အလျောက်ရှိခဲ့ သည်ဟု သျှမ်းသံတော်ဆင့် သတင်းဌာနမှ အယ်ဒီတာချုပ် စိုင်းမိဏ်းက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “အရင်တုန်းက ဒီ၂၀၁၀ တုန်းက ဦးသိန်းစိန် အစိုးရခေတ်တုန်းကတော့ ယုံကြည်မှု တည်ဆောက်တာပေါ့နော်။ ယုံကြည်မှု တည်ဆောက်တဲ့ နေရာမှာ နိုင်ငံရေးတင်မကဘူး၊ မီဒီယာမှာလည်း မီဒီယာလည်း ပါတာပေါ့။ ဒီ ဦးသိန်းစိန် အစိုးရခေတ်တုန်းက ဒီပြည်တွင်းပြည်ပမှာ ရောက်ရှိနေတဲ့ သူတွေကို လက်ကမ်းကြိုဆိုတဲ့ ထုတ်ပြန် ကြေညာချက်တွေ လုပ်တယ်။ လုပ်တော့ ဒါပြည်တွင်းကို ပြန်ဝင်ကြတယ်လေနော်။ အခုကတော့ ဒီအပြောင်းအလဲ ဆိုတာထက် လက်တွေ့မှာက မီဒီယာသမားတွေ ဘယ်လောက် လွတ်လွတ်လပ်လပ် သွားလာခွင့်ရသလဲ အဲ့ဒါ မူတည်ပါတယ်။ ပွင့်လင်းမြင်သာမှုပေါ်မှာ ဘယ်လောက်ရှိနေလဲ၊ နောက်နယ်စပ် တိုင်းရင်းသား ဒေသတွေမှာရော ဒီလွတ်လပ်ခွင့် ဘယ်လောက် ပေးထားလဲဆိုတဲ့ဟာက လက်တွေ့ကျတဲ့ လက်ကမ်းကြိုဆိုမှုပေါ့နော်။ အဲ့လိုမှပဲ ဒီမီဒီယာတွေကလည်း လွတ်လပ်စွာ သွားလာနိုင်မယ်၊ လွတ်လပ်စွာ သွားလာနိုင်မှသာ လွတ်လပ်စွာ ထုတ်ဖော်နိုင် မယ်၊ လွတ်လပ်စွာ ထုတ်ဖော်နိုင်မှသာလျှင် ကိုယ်ရဲ့တက်လာတဲ့ အစိုးရက ဒီလူထုအတွက်ကို ဘယ်လောက် ကိုယ်စားပြုမလဲ၊ လူထုအတွက် ဘယ်လောက် အကျိုးပြုပေးမလဲ ဆိုတဲ့ဟာက သုံးသပ်လို့ ရမှာပေါ့နော်။ အဓိက ကတော့ အစိုးရထုတ်ပြန်ထားတဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်တွေအပေါ်မှာ ဒီပုဒ်မ ၆၆ (ဃ) လိုမျိုးတွေ၊ နောက်ပြီးတော့မှ နိုင်ငံတော်ပုန်ကန်မှု စသဖြင့် ဥပဒေတွေ၊ နောက်ပြီးတော့မှ အီလက်စ်ထရော်နစ် နည်းပညာဆိုင်ရာ အဲ့ဒီ ဥပဒေ တွေ၊ နောက်ပြီးတော့မှ ပုဒ်မ ၁၇ (၁)နဲ့ဆိုင်တဲ့ ဥပဒေတွေ အဲ့ဒီဟာတွေ အကုန်လုံး ရုပ်သိမ်းရမှာပေါ့နော်။ ရုပ်သိမ်း မှသာလျှင် ဒီမီဒီယာတွေက ဒီအစိုးရက ဪ တကယ့်ကို ပွင့်လင်းမြင်သာမှု ရှိလာတဲ့ အစိုးရပဲဆိုတဲ့ဟာပေါ့ အဓိက အရေးကြီးတာက အဲ့ဟာပါပဲ”ဟု ပြောသည်။

မီဒီယာသမားတွေ သတင်းရယူနေကြစဉ် (မူရင်းပိုင်ရှင်-Crd)

၂၀၁၀ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကနေ တက်လာသည့် ဦးသိန်းစိန် အစိုးရလက်ထက်က မီဒီယာ လွတ်လပ်ခွင့်ပေး ခဲ့သလို ပြည်ပမီဒီယာများကိုလည်း မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းမှာ အခြေစိုက်ခွင့်ပေးခဲ့ကြောင်း၊ ဦးသိန်းစိန် အစိုးရကို မီဒီယာ သမားများက သဘောထားဆန္ဒ ထုတ်ဖော်ခွင့်ရှိသည့် အခြေအနေထိ လွတ်လပ်ခွင့်ရခဲ့ကြောင်း၊ ထို့နောက် မီဒီယာနှင့် အစိုးရကြားလည်းကောင်း၊ မီဒီယာနှင့်လွှတ်တော်ကြားလည်းကောင်း အပြန်အလှန် ထိန်းကျောင်းနိုင်ခဲ့ ကြသည်။

သို့သော် ၂၀၁၅ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကနေ တက်လာသည့် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် အစိုးရလက်ထက်တွင် မီဒီယာ လွတ်လပ်ခွင့်များ ထိန်းချုပ်ခံရမှုများရှိသလို ၆၆(ဃ)နှင့် ပုဒ်မ ၁၇(၁) များဖြင့် ဖမ်းဆီး အရေးယူခံရသည့် မီဒီယာသမားများလည်း အများအပြားရှိခဲ့သည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၂၉

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ကျင်းပသည့် ရွေးကောက်ပွဲများသည် အလွန်အရေးကြီးသည့်အပေါ် အငြင်းပွားမှုများ မရှိစေရေး အတွက် ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ကို မည်သည့် လူပုဂ္ဂိုလ်- အဖွဲ့အစည်းများဖြင့် စုဖွဲ့သင့်လဲဆိုသည့်အပေါ် နိုင်ငံ ရေးပါတီများနှင့် အရပ်ဖက် အဖွဲ့အစည်းများကြား သုံးသပ်မှုများ ရှိနေကြသည်။

ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်တွင် ဥပဒေပြုရေး ဝန်ထမ်းများသာမက ပါတီကိုယ်စားလှယ်များ၊ တရားဝင် တိုင်းရင်း သား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းမှ ကိုယ်စားလှယ်များ၊ အစိုးရ ကိုယ်စားလှယ်များဖြင့် စုဖွဲ့သင့်သည်ဟု ကရင် အမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ(KNDP)မှဥက္ကဋ္ဌ ဦးမန်းအောင်ပြည်စိုးက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “အဲဒါနဂိုကတည်းက တောင်းဆိုနေကြတဲ့ဟာပဲ။ အခုဟာကတော့ တက်လာတဲ့အစိုးရတွေက ရွေးတဲ့ ကော်မရှင်တွေချည်းပဲ ဖြစ်တာများတယ်။ ကျနော်တို့ အကြံပြုချင်တာကတော့ ဖြစ်နိုင်ရင် ရွေးကောက်ပွဲနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ expert တွေပေါ့။ တတ်သိကျွမ်းကျင်တဲ့လူတွေ အဲဒီကိုယ်စားလှယ်တွေ၊ နောက် ပါတီကိုယ်စားလှယ် တွေ၊ ဖြစ်နိုင်ရင် ဘာသာရေး ကိုယ်စားလှယ်တွေ၊ အလားတူ အစိုးရကိုယ်စားလှယ်တွေ အစရှိသဖြင့်ပေါ့လေ။ ဖြစ် နိုင်ရင် ဒီဘက်က လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းပေါ့။ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်း ဆိုတာလည်း မတရားအသင်းက လူတွေတောင်ထားလိုက်ဦး တရားဝင်ရှိနေသေးတဲ့ ကျန်တဲ့ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းက ကိုယ်စားလှယ်တွေပါ အပါအဝင်ဆိုရင်တော့ နည်းနည်း ပိုပြီးတော့ သင့်တင့် လျောက်ပတ်မလားပေါ့။ ဒါပေမယ့် ရွေးကောက်ပွဲကို အခုခန့်လိုက်တဲ့ဟာ၊ ရွေးချယ်တဲ့ဟာ မဟုတ်ဘူး၊ မမှန်ဘူးလို့တော့ ကျနော်တို့ မပြောလိုဘူး။ ဒါသူ့ဟာနဲ့သူ အဖြေထွက်လိမ့်မယ်။ ကျနော်တို့ ဖြစ်စေချင်တာကတော့ အားလုံးသာတူညီမျှနဲ့ အားလုံးသဘောတူ တဲ့ဟာမျိုး ဖြစ်အောင်တော့ ခုနက ကျနော်ပြောတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေနဲ့ စုဖွဲ့တယ်ဆိုရင် သင့်တော်ဆီလျော် မလားပေါ့ လေ။ ကျနော်ကတော့ အဲဒီလိုပဲ မြင်မိတယ်” ဟု ပြောသည်။

ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပနေစဉ်

ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ကို အစိုးရမှ ဖွဲ့စည်းခြင်းသည် သဘာဝကျသော်လည်း ကော်မရှင်ဆိုသည့်အတိုင်း အစိုးရတစ်ခု၊ ပါတီတစ်ခု၏ အရိပ်အောက် မဖြစ်စေရန် လိုအပ်ကြောင်း လီဆူအမျိုးသားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး ပါတီ(ဒူးလေးပါတီ)မှဥက္ကဋ္ဌ ဦးလီပေါ်ရဲ့က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

ထို့ပြင် မြေပြင်တွင် တွေ့ရှိမှုများအရ ကော်မရှင်တစ်ခု၌ အကြီးအကဲသည် ဆုံးဖြတ်ချက် ချသည့်ကိစ္စသာ လုပ်ဆောင်ပြီး အဓိက အလုပ်လုပ်ရသည်မှာ အောက်ခြေမှ ဝန်ထမ်းများ ဖြစ်သည့်အတွက် စောင့်ထိန်းရမည့် ကျင့်ဝတ်များ ရှိရန်လိုကြောင်း ၎င်းက ပြောသည်။

ဦးလီပေါ်ရဲ့က “အဓိက,ကတော့ သူတို့က ကော်မရှင်ကြတော့ အများယုံကြည် လေးစားရတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ ထည့် သွင်းပြီးမှ ဆောင်ရွက်တဲ့ အဖွဲ့အစည်းတစ်ခု ဖြစ်တဲ့အတွက် သူတို့အနေနဲ့ လွတ်လွတ်လပ်လပ် စီမံပိုင်ခွင့်ရှိပါ တယ်။ ဘယ်ပါတီ၊ ဘယ်အစိုးရရဲ့ သစ္စာလည်း ခံစရာမလိုဘူး။ အဲဒီလိုရှိတဲ့ ကော်မရှင်ဖြစ်ဖို့တော့ လိုတာပေါ့။ ဒါပေမယ့် တကယ်တမ်းတော့ ဒီကော်မရှင် အလုပ်လုပ်တာက ဘယ်အဖွဲ့အစည်းပဲ ပိုလုပ်သလဲဆိုတော့ ဝန်ထမ်း အဖွဲ့အစည်းက ပိုလုပ်တာ။ ဝန်ထမ်း အကြီးအကဲကပဲ အရေးကြီးတာ။ ဝန်ထမ်း အကြီးအကဲကတော့ ဘာပဲပြော ပြော ဘယ်အဖွဲ့အစည်းရဲ့ ဩဇာခံ မဖြစ်ဖို့တော့ အရေးကြီးတာပေါ့။ အန်ကယ်တို့ မြင်နေရတာတော့ ကော်မရှင် အသီးသီးက အဖွဲ့ဝင်တွေက လွတ်လပ်တဲ့ အများယုံကြည်လေးစားရတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေတော့ ဖွဲ့ထားတာပဲ။ ဒါပေမယ့် အဓိက,က အလုပ်လုပ်တာက ဝန်ထမ်းအဖွဲ့အစည်းကပဲ လုပ်တာများတဲ့ အခါကြတော့ ဝန်ထမ်း အဖွဲ့အစည်းတွေ ထဲမှာတော့ သူတို့က ကော်မရှင် ဝန်ထမ်းတစ်ဦးရဲ့ စောင့်ထိန်းရမယ့် ကျင့်ဝတ်တွေ ရှိဖို့တော့ လိုတာပေါ့။ ဟိုပါတီ က မျက်နှာကြီးတယ်၊ ဒီပါတီက မျက်နှာသေးတယ် မဖြစ်အောင်တော့ လုပ်ဖို့တော့ ဝန်ထမ်းတွေရဲ့ အကြီးအကဲ ပေါ်မှာ မူတည်တယ်။ ကော်မရှင်အဖွဲ့ ကော်မတီတွေကတော့ သူတို့ကတော့ အလုပ်လုပ်တဲ့ နေရာမှာ သူတို့က သိပ်မလုပ်ဘူးလေ။ သူတို့က ဆုံးဖြတ်ချက်ချတဲ့ နေရာလောက်ပဲ လုပ်တဲ့အခါကြတော့ ရွေးကောက်ပွဲမှာတော့ ဦးဆောင် အလုပ်လုပ်တာ ဝန်ထမ်းအဖွဲ့အစည်းက များတယ်” ဟု ပြောသည်။

အစိုးရသစ် လက်ထက်တွင် ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် ခန့်အပ်ခြင်းဆိုင်ရာ ဥပဒေကို သေချာပြင်ဆင် ပြဋ္ဌာန်းပြီး သမိုင်းမှတ်တမ်းဝင်မည့် ကိစ္စတစ်ခုအဖြစ် ဆောင်ရွက်စေချင်ကြောင်း ရန်ကုန်စောင့်ကြည့်အဖွဲ့ တည်ထောင်သူ ဒေါက်တာညိုညိုသင်းက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ရုံးကို တွေ့ရစဉ်

၎င်းက “သီးခြားလွတ်လပ်တဲ့ အမှီအခိုကင်းတဲ့ မဏ္ဍိုင်ဖြစ်သင့်တာပေါ့။ ဒါပေမယ့် မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုအရက ဒီလိုမျိုး ဖြစ်မနေဘူးပေါ့။ အဲဒီတော့ တရားဥပဒေ စိုးမိုးရေးအတွက်ကို အနည်းနဲ့အများဆိုသလို ထိခိုက်မှုရှိတယ်။ အထူးသဖြင့် ‌ရွေးကောက်ပွဲလို ကိစ္စတွေမှာကြတော့ ပြောစရာကိစ္စတွေလို ဖြစ်လာတယ်ပေါ့။ အုပ်ချုပ်ရေး အာဏာပိုင်တွေက မရည်ရွယ်ဘဲနဲ့ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ကို တစ်စုံတစ်ရာ ပြောဆိုနေတဲ့အတိုင်း ပြောဆို ဆက်ဆံ မိရင်တောင်မှ ကော်မရှင်တွေ ဘက်က သူတို့အပေါ်မှာ ဒီအုပ်ချုပ်ရေးအာဏာပိုင်က အမိန့်ပေးတယ်ဆို တဲ့ သဘောမျိုး ခံစားသွားရနိုင်တယ်လေ။ ပုံမှန်က ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ခေတ်အဆက်ဆက်က အုပ်ချုပ် ရေး ယန္တရားအောက်မှာပဲ ရှိနေတဲ့ပုံစံ ဖြစ်နေတယ်လေ။ အမှန်တော့ အဲဒီလို မဟုတ်ဘူးပေါ့။ ဒါပေမယ့်  မြန်မာ ပြည်မှာက ဒီလိုမျိုး ဆက်တိုက် ဖြစ်လာခဲ့တာပေါ့။ အဲဒီတော့ ဒီလိုမျိုး အစိုးရသစ် လက်ထက်မှာတော့ အန်တီတို့ က မျှော်လင့်တယ်။ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်တွေကို အုပ်ချုပ်ရေး အာဏာပိုင်တွေ၊ တခြားသော တရားစီရင်ရေး အာဏာပိုင်တွေထားရင် သီးခြားကင်းလွတ်တဲ့ အမှီအခိုကင်းလွတ်တဲ့ ယန္တရားတွေ ဖြစ်စေချင်တယ်ပေါ့။ ဒါကြောင့် ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် ခန့်အပ်ခြင်းဆိုင်ရာ ဥပဒေကို သေသေချာချာ ပြင်ဆင်ပြဋ္ဌာန်းပြီးတော့ ဒီကိစ္စကို သမိုင်း မှတ်တမ်းဝင်မယ့် ကိစ္စတစ်ခု အနေနဲ့ အစိုးရသစ်က ဆောင်ရွက်စေချင်တယ်ပေါ့” ဟု ပြောသည်။

ပြည်‌ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် ဥပဒေတွင် လွှတ်တော်ရွေးကောက်ပွဲများကို ကျင်းပနိုင်ရေး အတွက် လည်းကောင်း၊ နိုင်ငံရေးပါတီများကို ကြီးကြပ်နိုင်ရေး အတွက်လည်းကောင်း နိုင်ငံတော်သမ္မတသည် ပြည်ထောင် စု ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ကို ဖွဲ့စည်းရမည်ဟူ၍ ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။

ထိုသို့ ဖွဲ့စည်းရာတွင် ကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ အပါအဝင် အနည်းဆုံးအဖွဲ့ဝင် ငါးဦးကို ခန့်အပ်တာဝန် ပေးအပ်နိုင်သည်။

ကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌနှင့် အဖွဲ့ဝင်များမှာ ပြည်ထောင်စုတရားသူကြီးချုပ် သို့မဟုတ် ပြည်ထောင်စု တရားလွှတ်တော် ချုပ် တရားသူကြီးအဖြစ် ဖြစ်စေ၊ တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးအဖြစ် ဖြစ်စေ၊ အလားတူ ရာထူးတာဝန် တစ်ခုခုတွင် ဖြစ်စေ အနည်းဆုံး ငါးနှစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သူ၊ တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်အဆင့်ထက် မနိမ့်သော တရားရေးအရာရှိ သို့မဟုတ် ဥပဒေအရာရှိ ရာထူးတွင် အနည်းဆုံး ၁၀ နှစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူ၊ တရားလွှတ်တော် ရှေ့နေအဖြစ် အနည်းဆုံး ၂၀ နှစ် အမှု လိုက်ပါ ဆောင်ရွက် ခဲ့သူ၊ ထင်ပေါ်ကျော်ကြားသည့် ဂုဏ်သတင်းရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ် နိုင်ငံတော်သမ္မတက ယူဆသူဖြစ်ရမည်ဟူ၍ ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၂၉

မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပြည်သူ့လွှတ်တော်၊ အမျိုးသားလွှတ်တော်၊ တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များနှင့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း သို့မဟုတ် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ ဦးစီးအဖွဲ့ဝင်များ၏ အသုံးစရိတ်ကို တိုးမြှင့်ခံစားခွင့်ရှိကြောင်း ဥပဒေ ပြင်ဆင်ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၂၈ ရက်က မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပြည်သူ့လွှတ်တော်၊ အမျိုးသားလွှတ်တော်၊ တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များနှင့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း သို့မဟုတ် ကိုယ်ပိုင် အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ ဦးစီးအဖွဲ့ဝင်များ၏ ချီးမြှင့်ငွေနှင့် စရိတ်များဆိုင်ရာ ဥပဒေကို ဒုတိယအကြိမ် ပြင်ဆင်သည့် ဥပဒေကို ယာယီသမ္မတ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်က လက်မှတ်ထိုးခဲ့သည်။

ထို့နောက် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များနှင့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း သို့မဟုတ် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ ဦးစီးအဖွဲ့ဝင်များ၏ “တည်းခို နေထိုင်စရိတ် ကျပ် ၅၀၀၀ အစား ကျပ် ၈၀၀၀”အဖြစ်လည်းကောင်း၊ “အခြားအသုံး စရိတ် ကျပ် ၅၀၀၀ အစား ကျပ် ၇၀၀၀”အဖြစ်လည်းကောင်း တိုးမြှင့် သတ်မှတ်ပေးခဲ့သည်။

အလားတူ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များနှင့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း သို့မဟုတ် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ ဦးစီးအဖွဲ့ဝင်များ၏ ချီးမြှင့်ငွေနှင့် စရိတ်အတွက် “ကျပ် ၁၀၀၀၀ အစား ကျပ် ၂၀၀၀၀ အဖြစ် တိုးမြှင့်” သတ်မှတ် ပေးခဲ့သည်။

ထို့ကြောင့် မတ်လတွင် ပေါ်ပေါက်မည့် လွှတ်တော်၌ ကိုယ်စားလှယ် တစ်ဦးသည် တစ်ရက်လျှင် ယခင်က ကျပ် ၂၀၀၀၀ နှုန်းအစား ကျပ် ၃၅၀၀၀ နှုန်း ရရှိမည်ဖြစ်သည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၂၈

တစ်နိုင်ငံလုံး ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုရပ်စဲရေး သဘောတူစာချုပ်(NCA) လက်မှတ်ထိုးထားသည့် တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် ၇ ဖွဲ့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော 7 EAO Alliance သည် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၂၈ ရက်က အစည်းအဝေး တစ်ရပ် ကျင်းပခဲ့ကြသည်။

အဆိုပါ အစည်းအဝေးတွင် လက်ရှိ ဖြစ်ထွန်းနေသော နိုင်ငံရေး-စစ်ရေး အခြေအနေများ၊ နိုင်ငံတကာ အခင်း အကျင်းနှင့် ရွေးကောက်ပွဲအလွန် ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်ဖွယ်ရှိသည့် အလားအလာများကို သုံးသပ်ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်ဟု ဇန်နဝါရီ ၂၈ ရက်က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

ထို့နောက် ထိုအစည်းအဝေးကနေ ဖက်ဒရယ် ဒီမိုကရေစီ ပြည်ထောင်စု အသွင်ကူးပြောင်းရေးဆိုင်ရာ လမ်းညွှန်မှု များ၊ 7 EAO ၏ မဟာဗျူဟာဆိုင်ရာ ပြန်လည်သုံးသပ်မှုနှင့် ပြင်ဆင်ဆောင်ရွက်မှုများဆိုင်ရာ လမ်းညွှန်မှုများ၊ ငြိမ်းချမ်းရေး လုပ်ငန်းစဥ် ပြန်လည်သုံးသပ်ခြင်းဆိုင်ရာ လမ်းညွန်မှုများကို ချမှတ်ပေးနိုင်ခဲ့ပါသည်ဟု 7 EAO Alliance က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

7 EAO Alliance အဖွဲ့တွင် ရှမ်းပြည်ပြန်လည် ထူထောင်ရေးကောင်စီ(RCSS)၊ မွန်ပြည်သစ်ပါတီ(NMSP)၊ ဒီမိုကရေ စီအကျိုးပြု ကရင်တပ်မတော်(DKBA)၊ ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး/ကရင်အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မ တော်-ငြိမ်းချမ်းရေးကောင်စီ(KNU/KNLA-PC)၊ ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ချုပ်(PNLO)၊ ရခိုင်ပြည် လွတ်မြောက်ရေးပါတီ(ALP)၊ လားဟူဒီမိုကရက်တစ် အစည်းအရုံး(LDU)တို့ ပါဝင်သည်။