CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မေလ ၂၁

တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့တချို့နှင့် ခေါင်းဆောင်တချို့သည် ငွေနှင့်အာဏာ ရှိလာသည့်အခါ မာနထောင်လွှားပြီး တောထဲမှာ သခင်လိုမင်းမူနေသည်ဟု ရှမ်းပြည်ပြန်လည်ထူထောင်ရေးကောင်စီ(RCSS/SSA)ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ယွက်စစ်က ပြောသည်။

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မေလ ၂၁ ရက်က ကျရောက်သည့် (၆၈)နှစ်မြောက် ရှမ်းပြည်တော်လှန်ရေးနေ့သို့ ပေးပို့သည့် သဝဏ်လွှာမှာ ၎င်းက ပြောထားခြင်းဖြစ်သည်။

ဗိုလ်ချုပ်ကြီးယွက်စစ်က “ အချို့ခေါင်းဆောင်၊ အချို့အဖွဲ့အစည်းတွေက မျိုးချစ်စိတ်သာရှိပြီး တော်လှန်ရေး နည်းလမ်းများ မဖော်ဆောင်တတ်ခြင်း၊ ဗမာစစ်တပ် မုန်းတီးရေး စိတ်ဓာတ်တမျိုးတည်းကို အခြေခံခြင်း၊ ဗမာ့ တပ် အားလုံးကို တိုက်ဖျက်ဖို့သာသိခြင်း တို့ကြောင့် တော်လှန်သက် ရှည်ကြာလာပြီး ပြဿနာအမျိုးမျိုး ကြုံတွေ့ တဲ့အခါ မဖြေရှင်းတတ်တော့ပါ။ လုပ်ငန်းအရပ်ရပ်အတွက် ငွေလို၊ ငွေလိုတော့ ငွေရှာ၊ ငွေနဲ့အာဏာ ရှိလာတဲ့အခါ မာနထောင်လွှားပြီး တောထဲမှာ သခင်လို မင်းမူနေတော့တယ်။ နယ်မြေ၊ စီးပွားရေးအတွက် အချင်းချင်း ရန်ဖြစ် ကြ၊ တိုက်ခိုက်ကြ၊ အမျိုးသားရေးကို အဓိကမထားဘဲ ကိုယ့်အဖွဲ့အရေးကိုပဲ အဓိကထားလာကြတယ်။ အဲလို လုပ်လာကျတော့ ဒေသစွဲနဲ့ သူ့ဂိုဏ်းကိုယ့်ဂိုဏ်း ဖြစ်လာတယ်။ အချင်းချင်း တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေးခြင်း မရှိဘဲ အချင်း ချင်း တိုက်ခိုက်ကြတာဟာလည်း တော်လှန်ရေးကို အဓွန့်ရှည်ကြာမြင့်စေတာ ဖြစ်ပါတယ်”ဟု ပြောသည်။

RCSS တပ်ဖွဲ့ကို တွေ့ရစဉ်

တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့နှင့် ပြည်သူလူထုသည် ရေနှင့်ငါးလို နေထိုင်ပြီး ပူးတွဲ တာဝန်ယူရမှာဖြစ်ကြောင်း၊ တော်လှန် ရေး လုပ်သည့်သူများက နားမလည်၊ မလုပ်တတ်သည့်အတွက် တော်လှန်ရေးတပ်နှင့်လူထုကို သခင်နှင့်ကျွန်လို ပြုမူ ဆောင်ရွက်စေခဲ့ကြောင်း၊ စော်ဘွားခေတ်က နည်းလမ်းများအတိုင်း လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြောင်း၊ ထို့ကြောင့် တော် လှန်ရေး အဓွန့်ရှည်ရခြင်းဖြစ်ကြောင်း ၎င်းက ပြောသည်။

မိမိတို့ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့ အများစုသည် တော်လှန်ရေးနည်းပညာကို တတ်သိနားလည်မှုမရှိ၊ တော်လှန်ရေး မဟာ ဗျူဟာမရှိ၊ တော်လှန်ရေးနှင့် ပတ်သက်၍ ဘာမှ မသင်ကြားရဘဲ ဗမာတပ် မုန်းတီးရေး စိတ်ဓာတ် အတွေးအခေါ် ဖြင့်သာ တိုင်ပွဲဝင်လာခြင်း၊ ရေရှည်တည်တံ့သည့် ရည်မှန်းချက်မရှိခြင်းတို့ကြောင့် အခက်အခဲ ကြုံတွေ့လာသည့် အခါဖြစ်စေ၊ ရန်သူက နိုင်ငံရေး၊ စည်းရုံးရေး မက်လုံးများဖြင့် ကစားလာသည့်အခါဖြစ်စေ တော်လှန်ရေး လုပ်သည့် လူများသည် ရန်သူထံ လက်နက်ချသွားသော ဖြစ်စဉ်များ ရှိခဲ့ကြောင်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီးယွက်စစ်က ပြောသည်။

၎င်းက “ ပြည်သူ့စစ်အဖြစ် အသွင်ပြောင်းပြီး ရန်သူ့အသုံးချခံအဖြစ် လုပ်တာတွေလည်း ရှိပါတယ်။ ရန်သူ့ အတွက် မျက်စိ၊ နားသဖွယ် အသွင်ပြောင်းသွားတဲ့ သူတွေလည်း ရှိပါတယ်။ မိမိတို့ လူထုတွေလည်း ကိုယ်လွတ် ရုန်းပြီး ရန်သူ့ရဲ့ မျက်စိ၊ နားအဖြစ် သွားလုပ်ခဲ့တာတွေလည်း ရှိပါတယ်။ မိမိတို့ အချင်းချင်းကြား ရည် မှန်းချက် မတူညီခြင်း၊ စည်းလုံးညီညွတ်မှု မရှိခြင်းတို့ကြောင့် တော်လှန်ရေး အဓွန့်ရှည် ကြာရခြင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်” ဟု ပြော သည်။

ရှမ်းပြည်ပြန်လည်ထူထောင်ရေးကောင်စီ(RCSS/SSA)ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးယွက်စစ်ကို တွေ့ရစဉ်

တော်လှန်ရေးဆိုသည်မှာ ခက်ခဲလွန်းခြင်း၊ စွန့်လွတ်စွန့်စားရခြင်း၊ တိုင်းပြည်ကို အသက်၊ သွေး၊ ချွေးနှင့် လဲလှယ်ရ ယူခြင်းဖြစ်သော်လည်း အမျိုးသားရေး၏ အနာဂတ် နှစ်ပေါင်းရာထောင်ချီအတွက် မျှော်ကိုးပြီး တော်လှန်ရေးကို ‌ဆောင်ရွက်လာခြင်းဖြစ်သည်ဟု ဗိုလ်ချုပ်ကြီးယွက်စစ်က ပြောသည်။

ထို့အပြင် အခြား နိုင်ငံများမှာ တော်လှန်ရေးအောင်ပွဲ ရရှိခြင်းသည် အဓိဌာန်နှင့် ရည်မှန်းချက်များ သေချာ ချမှတ် ပြီး တထပ်တအား လုပ်ဆောင်လာ၍ဖြစ်ကြောင်း၊ ထို့ကြောင့် အတွေးအခေါ်နှင့် လုပ်နည်းလုပ်ဟန်များကို ပြင် ဆင်ကြရန်နှင့် အမှားများကို သင်ခန်းစာအဖြစ် ယူတက်ကြရန်လိုအပ်ကြောင်း ၎င်းက ပြောသည်။

ထို့နောက် နိုင်ငံရေး၊ စစ်ရေး၊ မဟာဗျူဟာများကို လေ့လာသင်ယူကြရန်၊ တိုင်းပြည်အရေးကို အဓိကထားပြီး အချင်းချင်း ချစ်ခင်ညီညွတ်ကူညီပြုပြင်ကြရန်၊ အချင်းချင်း အပြစ်မတင်ကြရန် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးယွက်စစ်က ပြောသည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မေလ ၂၁

မြန်မာနိုင်ငံ၏ နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသတွင် အခြေပြုလှုပ်ရှားလျက်ရှိသော နာဂအမျိုးသားဆိုရှယ်လစ် ကောင်စီ-ကပ္ပလန်/ယုံးအောင်(NSCN-K/YA)နှင့် ပေါင်းစည်းနိုင်ရေး တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေးလိုသည်ဟု NSCN-K/AM အဖွဲ့မှ ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်ရေးကော်မတီဥက္ကဋ္ဌ ဦးချင်းမောင်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

နာဂအမျိုးသားဆိုရှယ်လစ်ကောင်စီ-ကပ္ပလန်/အန်းမိုင်(NSCN-K/AM)နှင့် နာဂအမျိုးသားဆိုရှယ်လစ်ကောင်စီ-ကပ္ပလန်/ယုံးအောင်(NSCN-K/YA)တို့သည် ယခင်က NSCN-K ဆိုပြီး တစ်ဖွဲ့တည်းဖြစ်ခဲ့သော်လည်း ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လမှာ နှစ်ဖွဲ့ကွဲသွားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

ထို့နောက် နာဂလူမျိုးများနှင့် နာဂဒေသ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး အပါအဝင် တည်ငြိမ်အေးချမ်းရေးအတွက် NSCN-K  တစ်ဖွဲ့တည်းအနေဖြင့် ပြန်လည်ပေါင်းစည်းနိုင်ရေး နာဂအင်အားစုများကြား ကြိုးပမ်းနေကြသည်။

NSCN-K/YA အဖွဲ့အား စားပွဲဝိုင်းပေါ်တွင် ဆွေးနွေးရန် ကမ်းလှမ်းနေသော်လည်း ၎င်းတို့ဘက်ကမူ လုံးဝငြင်းပယ် နေသည့် အတိုင်းအတာဖြစ်နေ၍ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှု မဖြစ်မြောက်သေးဘဲ ဖြစ်နေကြောင်း (NSCN-K/AM)အဖွဲ့မှ ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်ရေးကော်မတီ ဥက္ကဋ္ဌ ဦးချင်းမောင်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

နာဂလူမှုရေးအသင်းအဖွဲ့များကို တွေ့ရစဉ်

၎င်းက “ကျနော်တို့ အဖွဲ့ကတော့ ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် လွန်ခဲ့တဲ့ တစ်နေ့ကပေါ့နော်၊ ကျနော်တို့ကတော့ ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် သူတို့နဲ့ NSCN-K/YA အဖွဲ့နဲ့  ကျနော်တို့က စားပွဲပေါ်မှာ စကားပြောရအောင် ဆိုပြီးတော့မှ ကျနော်တို့ ခေါ်နေတာ၊ ဟို ကျနော်တို့ကတော့ ကမ်းလှမ်းနေတာပေါ့။ ဒါပေမယ့် သူတို့က လက်မခံတာတွေ ဖြစ်လာတယ်။ ဒီမှာ သူတို့ရဲ့ လူကြီးတစ်ယောက်နဲ့လည်း ခန္တီးမှာ ခေါ်ပြီးတော့မှ ကျနော်တို့ စကားပြောကြတယ်။ ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် အဖြေတစ်ခုကို တော့ စားပွဲပေါ်မှာ စကားပြောမှပဲ အဖြေတစ်ခု ထွက်လာမယ်ဆိုတဲ့ လမ်းကြောင်းကို ကျနော်တို့ သွားနေခဲ့တယ်။ ဒါပေမယ့် လောလောဆယ် သူတို့ဘက်ကနေ ဘာမှ အကြောင်းပြန်လာတာ မရှိသေးလို့ အဲဒါလေးကိုတော့ စောင့် နေတာရှိတယ်။ သူတို့ကတော့ ကျနော်တို့ရဲ့ အမြင်ကတော့ ဟုတ်တယ်။ သူတို့ကတော့ အဲဒါ ငြင်းပယ်နေတာပေါ့ နော်။ ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် ဒါ ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ပြောရင် ကျနော်တို့ ကမ်းလှမ်းတဲ့ဟာလည်း သူတို့ကတော့ လုံးဝငြင်းပယ် နေတဲ့ အတိုင်းအတာကို ဖြစ်နေပြီ”ဟု ပြောသည်။

လက်ရှိတွင် NSCN-K/AM အဖွဲ့က နာဂစာပေနှင့်ယဉ်ကျေးမှုအဖွဲ့၊ ဘာသာရေး အသင်းအဖွဲ့များကနေ NSCN-K/YA အဖွဲ့နှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးရန် ကြိုးပမ်းနေကြောင်း၊ သို့သော် NSCN-K/YA အဖွဲ့က အကြောင်း အမျိုးမျိုးပြ၍ ရှောင်လွဲနေကြောင်း ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၁ ရက်က ထုတ်ပြန်ထားသည်။

လက်ရှိ နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသတွင် ယုံးအောင်နှင့် အန်းမိုင် ဦးဆောင်သော အဖွဲ့များကြား ခေါင်းဆောင် မှု အပိုင်းနှင့် အုပ်ချုပ်မှုဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များ၌ အငြင်းပွားနေကြသည်ဟု ဒေသခံများက ပြောသည်။

နာဂဒေသကို တွေ့ရစဉ်

နာဂ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ များပြားနေပါက ပြည်သူလူထုသည် ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုး ပိုခံရမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ ပြည်သူလူထု ၏ ဆန္ဒကို နားလည် လက်ခံလျှင် ပေါင်းစည်းနိုင်ရေး လက်ခံရန်လိုကြောင်း ညီညွတ်သောတန်ရှန်းနာဂကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ ဦးချစ်ယောင်းက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “ပူးပေါင်းရေးဆိုတာထက်ပေါ့၊ ပြည်သူလူထုရဲ့ ဆန္ဒကတော့ လက်နက်ကိုင် အစုအဖွဲ့တွေ ဒီလောက် ကွဲပြားနေပြီးတော့ အမည်ခံကြတာက နာဂအမည်ခံပြီးတော့ လုပ်တာကိုင်တာဆိုရင် ကွဲပြားနေရင် ပြဿနာတွေ ဖြစ်လာတယ်။ ပြဿနာဖြစ်လာတော့ ပြည်သူလူထုတွေက အဖွဲ့အစည်းများလာလေ ဝန်ထုတ်ဝန်ပိုးတွေ ပိုများ လာတယ်။ အဲဒါကြောင့် အန္တရယ်လည်းရှိတယ်။ ဒါကြောင့် ဘယ်လို အကြောင်းပဲရှိရှိ ကိုယ့်ရဲ့ နိုင်ငံရေး ရပ်တည် ချက် သို့သော် ပြည်သူနဲ့ ဆိုင်လာရင်တော့ နှစ်ဖက်စလုံးက လက်ခံနားလည်နိုင်တဲ့ အနေအထားထိတော့ ရှိနေပေး ဖို့ တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် ပြည်သူလူထုအပေါ်မှာ ဝန်ထုတ်ဝန်ပိုး မဖြစ်စေတဲ့ လုပ်ငန်းတွေကို  ရွေးချယ် လုပ် ကိုင်ကြဖို့ ဒီလိုဆောင်ရွက်ဖို့တော့ ဒါပြည်သူတွေက အမျှော်လင့်ဆုံးပေါ့။ လုပ်ဖို့ကိုင်ဖို့အခု အဖွဲ့အစည်း ခေါင်း ဆောင်တွေ အားလုံးကလည်း ဒါကို ကြိုးစားဖို့ ပြင်ဆင်နေကြတာ။ သူတို့ နှစ်ဖွဲ့စလုံးရဲ့ သူတို့ရဲ့ လုပ်ငန်းစဉ်ကို သူ တို့သိဖို့ အရေးကြီးတယ်။ အဲဒါကြောင့် ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် တွေ့ဆုံညှိနှိုင်းမယ့်လမ်းကြောင်းကို ရွေးကြတယ်လို့ ပြောရင် တော့ တစ်ယောက်က ဘယ်ဟာကို ပိုပြီးတော့ လက်ခံနိုင်သလဲ ဒီဘက်ကို တွေးပေးဖို့တော့ လိုတာပေါ့။ ဖိတ်ခေါ် တဲ့ လူကလည်း ဆိုတော့ အဖွဲ့အစည်းက ကွဲသွားမှတော့ သူ့မူဝါဒတွေ သူတို့ရဲ့ ခံယူချက်တွေ လွဲနေလို့ပဲ ဒါကြောင့် အဲဒီ တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် လွဲနေတဲ့ ကိစ္စတွေကို ပြန်ပြီးတော့ လက်ခံလာနိုင်အောင် ဆွေးနွေး အဖြေရှာလာနိုင်တယ်ဆိုရင်တော့ နှစ်ဖက်စလုံးကတော့ ရှင်းရှင်းလင်းလင်း ရှိနေဖို့တော့ လိုတာပေါ့ အဲဒီပေါ်မှာ တွေလည်း အခြေခံတယ် လို့ မြင်ရတယ်”ဟု ပြောသည်။

လက်ရှိ နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသတွင် NSCN-K/YA၊ NSCN-K/AM၊ ENNO/ENDA၊ Naga PDF တို့အပြင် အိန္ဒိယလက်နက်ကိုင်များဖြစ်သည့် NSCN-IM၊ NSCN-Hashi Ransan၊ ZUF နှင့် ကသည်းလက်နက်ကိုင်များ ဖြစ်သည့် PLA၊ ULFA-(I) တို့ လှုပ်ရှားလျက်ရှိသည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မေလ ၂၁

၂၀၂၅ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲအလွန် ပေါ်ပေါက်လာသည့် လွှတ်တော်တွင် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အနေဖြင့် အာဏာရပါတီနှင့် အတိုက်အခံ ပါတီဟု ခွဲခြားမနေဘဲ အားလုံးပူးပေါင်း၍ တိုင်းပြည်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး တည်ဆောက်သင့်ကြောင်း စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက ထောက်ပြသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၂၀၂၅ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကို ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာ ၂၈ ရက်မှ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၂၅ ရက်အထိ အပိုင်း ၃ ပိုင်း ခွဲခြားကာ ကျင်းပခဲ့သည်။

ထို့နောက် ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ(USDP)က တစ်နိုင်ငံလုံး အတိုင်းအတာဖြင့် အနိုင်ရခဲ့ပြီး မြန်မာ့တပ်မတော်နှင့် ပူးပေါင်း၍ လွှတ်တော် အပါအဝင် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့၊ တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့များကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ 

အဓိကအားဖြင့် လွှတ်တော်ထဲတွင် အာဏာရပါတီ မဟုတ်သည့် အတိုက်အခံပါတီများမှ လွှတ်‌တော် ကိုယ်စား လှယ်များ ဝေဖန်‌ထောက်ပြသည့် အခါတွင် ကိုယ်စားလှယ်များ အချင်းချင်း အကောင်းမြင်ရန် လိုအပ်ကြောင်း နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူ ဦးထက်အောင်ကျော်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။ 

၎င်းက “ခြောက်လပိုင်း ၂ ရက်နေ့မှာ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်တွေက ဘယ်လောက်အထိ လူထုအတွက် ပြောလဲ ပေါ့။ သူ ကိုယ်စားပြုတဲ့ လူ့ထုအတွက် ဘယ်လောက်အထိ ပြောသလဲ ဆိုတဲ့ဟာက နံပါတ်တစ် လွှတ်တော် ဘယ်လောက်အထိ  အလုပ်လုပ်လို့ ရသလဲဆိုတာ အဲဒီဟာ တစ်ချက်ကြည့်ရမယ်။ နောက်တစ်ခုက အတိုက်အခံ ပေါ့၊ အတိုက်အခံ ဆိုတဲ့ဟာက လက်ရှိ အာဏာရပါတီ မဟုတ်တဲ့ ပါတီတွေ အကုန်လုံးက အတိုက်အခံ လူနည်းစု ကိုယ်စားလှယ်တွေ ဖြစ်တာကို။ ဒီ ကိုယ်စားလှယ်တွေရဲ့ အဓိက အလုပ်သည် အစိုးရဖြစ်သွားတဲ့ ပါတီရယ်၊ အစိုးရ ဖြစ်နေတဲ့ ဟိုဟာ အကုန်လုံးကို ဒီဘက်က မူဝါဒတွေ ဘာတွေ အကုန်လုံးကို ဝေဖန်ထောက်ပြရမယ်။ အဲဒီ ဝေဖန် ထောက်ပြတာသည် သူ့အလုပ်ဖြစ်တယ်။ ဒါသူ့အလုပ်ကို ကောင်းကောင်းမွန်မွန် လုပ်နေတာဖြစ်တယ် ဆိုတဲ့ဟာ ကို ဟိုဘက်က အာဏာရထားတဲ့ ပါတီအနေနဲ့ အာဏာရထားတဲ့ အစိုးရအနေနဲ့ အဲဒါကိုလည်း ကြည်ကြည်ဖြူဖြူ လက်ခံနိုင်ရမယ်။ ဒါသည် သူ့အလုပ်သူ လုပ်နေတယ်။ မြန်မာတွေရဲ့ ပြဿနာက အကြီးမားဆုံး ပြဿနာက ဝေဖန်လာတယ်ဆိုရင် ဒီကောင်တွေက ငါတို့ကို ကန့်လန့်တိုက်နေတာပဲ ထင်နေတာ။ အမှန်က သူ့အလုပ် သူလုပ် တာ။ ဆိုတော့ အဲဒီလိုဟာမျိုးကို လူအများစုနဲ့ ငါတို့က လူများတယ်ဆိုပြီး လူနည်းစုကို အတင်း သတ်လိုက်တဲ့ဟာ မျိုး အာဏာရပါတီတွေ အနိုင်ရ အစိုးရဘက်က လုပ်သွားမယ်ဆိုရင် ဒီဘက်ကလည်း လူနည်းစုဖြစ်တော့ ကြောက် လန့်ပြီး မပြောရဲမဆိုရဲ ဖြစ်သွားတာမျိုးလည်း ဖြစ်လို့မရဘူး။ အဲဒီဟာတွေ အကုန်လုံးက ကျနော်တို့ ဒီမိုကရေစီ ဆိုတာကို ဘယ်လောက်နားလည်လဲ။ ဒီဟာရဲ့ ဘယ်လို Function အလုပ်လုပ်ရတာလဲ ဆိုတဲ့ဟာကို နားလည် သဘောပေါက်မှုအပေါ်မှာ မူတည်ပြီးတော့မှ ဘယ်လောက် အလုပ်ဖြစ်သလဲဆိုတာ ပေါ်ထွက်လာမှာပေါ့နော်” ဟု ပြောသည်။ 

ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကို တွေ့ရစဉ်

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပေါ်ပေါက်လာသည့် လွှတ်‌တော်နှင့်အစိုးရသည် ပြည်သူလူထုကို ကိုယ်စားပြုသည့် လွှတ်တော် နှင့် အစိုးရဖြစ်ဖို့ လိုအပ်သည်ဟု နိုင်ငံရေးလေ့လာသူများနှင့် ပြည်သူများက ထောက်ပြကြသည်။  

လွှတ်တော်ထဲတွင် အနိုင်ရပါတီနှင့် အတိုက်ခံပါတီများအကြား ပွတ်တိုက်မှုများ ရှိနိုင်ကြောင်း၊ သို့သော် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အနေဖြင့်  ပါတီမခွဲခြားဘဲ ပြည်သူ့အကျိုးကို ‌ရှေးရှုကာ အပြုသဘောဆောင်သည့် အမြင်မျိုးဖြင့်သာ သွားသင့်ကြောင်း ကရင်ပြည်သူ့ပါတီ(KPP)မှ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် မန်းရဲသူရိန်ဟန်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။ 

၎င်းက “အားလုံး အပြုသဘောဆောင်တဲ့ အမြင်မျိုးနဲ့ ထောက်ပြပြီးတော့ လုပ်ဆောင်ရမယ် ဆိုတော့လည်း အားလုံး ဒီလို ပွတ်တိုက်မှုကတော့ ရှိမှာပါ။ ပွတ်တိုက်မှုကတော့ လုံးဝ ကင်းမှာတော့ မဟုတ်ဘူး။ ဒါပေမယ့်လည်း ပွတ်တိုက်မှု လျော့ကျအောင်တော့ လျှော့ချတဲ့ နည်းလမ်းက ဆိုရင်တော့ အပြုသဘော‌ဆောင်တဲ့ ချဉ်းမှုမျိုးနဲ့ သွားရင်တော့လည်း ပွတ်တိုက်မှု လျော့ကျသွားမှာပါ။ အပြုသဘောဆောင်တဲ့ နေရာမှာက ကျနော်တို့ အာဏာရ ပါတီဘက်က ဥပမာပြောမယ်ဆို ပေါ်လစီ တစ်ခုပဲဖြစ်ဖြစ် တခြားသော မူဝါဒရေးရာပဲဖြစ်ဖြစ်၊ ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေး မှာပဲဖြစ်ဖြစ်၊ ဥပဒေကြမ်းပဲဖြစ်ဖြစ် သူတို့တင်သွင်းတဲ့ နေရာမှာ အတိုက်အခံတွေ ဘက်ကလည်း ဒီဟာ‌တွေက လူထုတွေနဲ့ သင့်တော်တယ်။ နိုင်ငံအတွက် အကျိုးရှိမယ်ဆိုတဲ့ အရာတွေတင်တယ်။ တချို့သော အရာတွေမှာ အတိုက်အခံတွေ ဘက်ကလည်း ဒါတွေကို အသိအမှတ်ပြုရမှာ ဖြစ်သလို အတိုက်အခံဘက်က တင်သွင်းတဲ့ ဥပဒေရေးရာပဲဖြစ်ဖြစ်၊ မူဝါဒရေးရာပဲဖြစ်ဖြစ် လူထုတွေ အကျိုးရှိတယ်ဆိုလို့ရှိရင် အာဏာရပါတီတွေ ဘက်က လည်း အော် ဒါကတော့ တို့နိုင်ငံအတွက်၊ တို့လူမျိုးတွေအတွက် အကျိုးဖြစ်ထွန်းမယ့် အရာတွေဖြစ်တဲ့အတွက် ဒါတွေကတော့ သူတို့က ငါတို့ထက် လုပ်နိုင်တယ်။ ငါတို့ကို ကျော်သွားပြီး လုပ်တယ်ဆိုတဲ့ အသိကို မပါဘဲနဲ့ အပြုသဘောဆောင်တဲ့ အနေနဲ့ ဒါကောင်းလို့ လုပ်ဆောင်ကြတာပဲဆိုတဲ့ ပုံစံမျိုးနဲ့ မြင်တတ်ရင်တော့ ပိုကောင်း တယ်။ ကျနော့်အမြင် အနေနဲ့ကတော့ ပါတီမဟုတ်ဘဲနဲ့ ပြည်သူအကျိုးပြုမယ့် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်တွေ အနေနဲ့ နိုင်ငံ့အကျိုးအတွက်ကို စုပေါင်းပြီးတော့ ပူးပေါင်းတယ်ဆိုတာ ဥပမာ‌ ဒီဥပဒေက ဒီဟာနဲ့ မသင့်တော် တော့ဘူး၊ ဒါကို ကျနော်တို့ အဆိုတွေ သွားတင်ကြမယ်ဆိုရင် အာဏာရပါတီ ဘက်ကနေရော  အတိုက်အခံ ပါတီဘက်ကလူရော ပူးပေါင်းပြီးတော့ အဆိုကို တင်သွင်းတာ၊ ထောက်ခံတာတွေ ဒါတွေ ကျနော်တို့ ပူးပေါင်း လုပ်ဆောင်မယ်ဆိုရင်တော့ ကောင်းတဲ့ရပ်ဝန်းတစ်ခုတော့ ဖြစ်လာမှာပေါ့ဗျာ” ဟု ပြောသည်။ 

လွှတ်တော်အမတ်များကို တွေ့ရစဉ်

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၃ ရက်တွင် ကျင်းပခဲ့သည့် ပြည်ထောင်စု လွှတ်တော်အစည်းအဝေးကနေ တပ်မတော် ကာကွယ်‌ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ကို သမ္မတအဖြစ် ရွေးကောက် တင်မြှောက်ခဲ့သည်။

လက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပြည်သူလူထုများ အဓိကအားဖြင့် အခြေခံ လူတန်းစားများ အခက်အခဲ ကြုံတွေ့နေရ သည့် ကုန်စျေးနှုန်း အဆမတန် ကြီးမြင့်မှုကို ဦးစားပေး ဆောင်ရွက်လိုကြောင်း နိုင်ငံရေး လေ့လာစောင့်ကြည့် သူများက ‌ထောက်ပြကြသည်။

ထို့နောက် ဇွန်လ ပထမအပတ်ထဲတွင် လွှတ်တော်အသီးသီး ပြန်လည် စတင် ကျင်းပတော့မည်ဖြစ်၍ မည်သည့် အရေးကိစ္စများကို ဆွေးနွေးလာကြမလဲဆိုသည်ကို စောင့်ကြည့်ရမည်ဟု နိုင်ငံရေးပါတီများက ပြောသည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မေလ ၂၁

ချင်းပြည်နယ်၊ တွန်းဇံမြို့ကို မေလ ၂၀ ရက်တွင် ပြန်လည် သိမ်းပိုက် ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ ခြင်းကြောင့် ချင်းပြည်နယ်၏ မြောက်ပိုင်းဒေသ တစ်ခုလုံးကို မြန်မာ့တပ်မ‌တော်မှ ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်ဟု နေပြည်တော်ဘက်က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး(CNF)၊ CDF နှင့် PDF များသည် တွန်းဇံမြို့ကို ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ မေလ ၂၃ ရက်တွင် တိုက်ခိုက် ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။

ထို့နောက် မြန်မာ့တပ်မတော်က ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းမြို့ကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၂၅ ရက်တွင် ပြန်လည် ထိန်းချုပ်နိုင် ခဲ့ပြီး တွန်းဇံမြို့သိမ်းပိုက်ရေး ဧပြီ ၂၉ ရက်မှာ ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့သည်။

အဆိုပါ ထိုးစစ်သည် မေလ ၂ ရက်တွင် သိုင်းငင်းလမ်းဆုံသို့ လည်းကောင်း၊ မေလ ၅ ရက်၌ ကနေဒီတောင်သို့ လည်းကောင်း၊ မေလ ၉ ရက်မှာ တီးတိန်မြို့သို့ လည်းကောင်း အသီးသီး ရောက်ရှိ ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။

ထို့ကြောင့် တီးတိန်မြို့မှာ စုအင်အား ပြန်လည် စုဖွဲ့ကာ ထိုးစစ်ကို ပြန်လည်စတင်ခဲ့ရာ မေလ ၁၁ ရက်တွင် ပွိုင့်-၁၅၀၄ သို့လည်းကောင်း၊ မေလ ၁၂ ရက်၌ မောင်ကင်ရွာနှင့် တွာလ်မူးရွာသို့ လည်းကောင်း၊ မေလ ၁၄ ရက်မှာ ဂမ် ငိုင်ရွာသို့ လည်းကောင်း၊ မေလ ၁၆ ရက်တွင် လွမ့်ဇန်ရွာနှင့် ဗျာလ်ကျင်းရွာသို့ လည်းကောင်း၊ မေလ ၁၇ ရက်၌ တပ်ဇန်ရွာသို့ လည်းကောင်း၊ မေလ ၁၉ ရက်မှာ တုံးထွောင်ရွာနှင့် ပွိုင့်-၁၉၈၅ တောင်ကုန်းသို့လည်းကောင်း ရောက်ရှိ၍ တပ်မတော်က ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်ဟု နေပြည်တော်ဘက်မှ ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

ထို့နောက် မေလ ၂၀ ရက်တွင် တွန်းဇံမြို့ကို မြန်မာ့တပ်မတော်က အလုံးစုံ သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။

ထို့ကြောင့် မြန်မာ့တပ်မတော်သည် ချင်းပြည်နယ်အတွင်းရှိ ဟားခါး၊ ထန်တလန်၊ ဖလမ်း၊ တီးတိန်၊ တွန်းဇံနှင့် ကျီးခါးမြို့ စသည့် ချင်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းဒေသတစ်ခုလုံးအား ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

ထိုသို့ နယ်မြေထိန်းချုပ်မှု လုပ်လာနိုင်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ဟားခါး-ဖလမ်း-တီးတိန်-တွန်းဇံ-ကျီးခါး လမ်းကြောင်းနှင့် ကလေး-ဖလမ်း-ဟားခါး လမ်းကြောင်းများကို ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နိုင်ခဲ့၍ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးမှ တဆင့် ချင်းပြည် နယ် မြောက်ပိုင်းမြို့များသို့ ကုန်စည်စီးဆင်းမှုများ ပုံမှန်အတိုင်း ဆောင်ရွက်နိုင်တော့မည်ဖြစ်ကာ ကုန်ဈေးနှုန်း လည်း ထိုက်သင့်သလောက် ကျဆင်းလာမည်ဖြစ်သည်။

မြန်မာ့တပ်မတော်က ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မေလ ၂၀ ရက်တွင် ပြန်လည် ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သော တွန်းဇံမြို့သည် ဒေသတွင်း ကုန်စည်စီးဆင်းမှုအတွက် အရေးပါသော နယ်မြေဖြစ်ပြီး အိန္ဒိယနိုင်ငံနှင့် နယ်စပ်ကုန်သွယ်စီးဆင်းမှုအတွက် အရေးပါသည်။

တွန်းဇံမြို့နယ်၏ တောင်ဘက်တွင် တီးတိန်မြို့၊ အရှေ့ဘက်၌ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကလေးမြို့၊ မြောက်ဘက် နှင့် အနောက်ဘက်မှာတော့ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ မဏိပူရပြည်နယ်နှင့် မီဇိုရမ်ပြည်နယ်တို့ တည်ရှိသည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မေလ ၂၁

မြန်မာနိုင်ငံအပေါ် ပြည်ပနိုင်ငံများ၏ လွှမ်းမိုးမှုဒဏ်များကို ဘယ်လို ဖြေရှင်းသင့်သလဲဆိုသည့်အပေါ် စစ်ရေးနှင့် နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များကြား သုံးသပ်မှုများ ရှိနေကြသည်။

မြန်မာနိုင်ငံ၏ အနောက်ဖက်တွင် ဘင်္ဂါလီအရေး၊ အနောက်မြောက်ဖက်တွင် အမေရိကန် ကျောထောက် နောက်ခံ ပြုထားသည့် KIA ၏ လွတ်မြောက်ရေးစစ်ပွဲ၊ တောင်ပိုင်းတွင် ကရင်လက်နက်ကိုင်များ၏ ကျားဖြန့်အရေးနှင့်  ထိုင်းနိုင်ငံ၏ လွှမ်းမိုးထားမှုခံထားရခြင်း၊ အရှေ့မြောက်ဖက်တွင် တရုတ်လူမျိုးများ ကြီးစိုးလာနေမှုနှင့် MNDAA ၏ နယ်မြေချဲ့ထွင်ရေး စစ်ပွဲများ စသဖြင့် ကြုံတွေ့နေရကြောင်း စစ်ရေးနှင့် နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက ထောက်ပြကြ သည်။

ထိုအခင်းအကျင်းများအရ မြန်မာနိုင်ငံသည် ပြင်ပနိုင်ငံများ၏ လွှမ်းမိုးမှုကို ခံနေရသည့် အခြေအနေ ဖြစ်နေပြီဟု ပြောနိုင်ပြီး နိုင်ငံရေးအရ ဖြေရှင်းအဖြေရှာသည့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုမျိုး အမြန်ဆုံး အကောင်အထည်ဖော်ရန် လိုအပ်နေပြီဖြစ်ကြောင်း ရခိုင်အမျိုးသားပါတီ(ANP)ဥက္ကဋ္ဌ ဦးသာထွန်းလှက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ပြဿနာကို ဘယ်လိုပုံစံ ဖြေရှင်းကြမလဲဆိုတဲ့ လုပ်ကိုင်ဆောင်ရွက်မှု အပေါ်မှာ ပိုပြီး မူတည်တယ်လို့ပဲ ပြောလိုတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံမှာက ဘေးပတ်ဝန်းကျင် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံတွေရဲ့ အခြေအနေတွေ ကိုလည်း လေ့လာသုံးသပ်ပေးပြီး ဘယ်လို နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံကို ပြည်ထောင်စုကို ဘယ်လိုပုံစံ ပြန်ဖော်ကြမလဲဆိုတဲ့ ပုံစံနဲ့အပေါ်မှာ အဓိက အကောင်အထည်ဖော်ဖို့ လိုတယ်လို့ပဲ ပြောလိုတယ်။ အဓိက ပြည်တွင်းက ဖြေရှင်း ဆောင် ရွက်မှု အားနည်းနေသေးတော့အခါ အပြင်နိုင်ငံတွေရဲ့ လွှမ်းမိုးမှုဒဏ်ကို ခံရတယ်ဆိုတာက အခုလည်း လက်ရှိ အခြေအနေမှာ အဲဒီလို ပြင်ပနိုင်ငံတွေရဲ့ လွှမ်းမိုးမှုကို ခံနေရပြီလို့ ပြောလို့ရတဲ့ အခြေအနေဖြစ်တယ်။ အဲဒါကြောင့် ဘယ်လို လုပ်ကိုင်ဆောင်ရွက်မလဲဆိုရင် အခုလက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံကို နိုင်ငံတော်ကို၊ ပြည်ထောင်စုကို ဘယ်လိုပုံစံ တည်ဆောက်ကြမလဲဆိုတဲ့ အပေါ်မှာ နိုင်ငံရေး ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိနဲ့ နိုင်ငံရေး အနှစ်သာရရှိရှိ ကျနော်တို့ နိုင်ငံရေး အရ ဖြေရှင်းတဲ့ အဖြေရှာတဲ့ နိုင်ငံရေး တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုတွေ အမြန်ဆုံး အကောင်အထည်ဖော်ဖို့ လိုအပ်နေပြီလို့ ကျနော်တော့ အဲဒီလို ပြောလိုတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံလုံးက ရှုပ်ထွေးတဲ့ အခြေအနေ ဖြစ်နေပြီလို့ပဲ ကျနော် အဲဒီလို ပြောလိုတယ်။ ဘယ်ပြည်နယ်က ပိုလို့ရှုပ်ထွေးတယ်။ ဘယ်ပြည်နယ်က မရှုပ်ထွေးဘူး အဲဒီလို အခြေ အနေမျိုး မဟုတ်ဘူးလို့တော့ ကျနော် မြင်တယ်။ လောလောဆယ် မြန်မာနိုင်ငံမှာ နိုင်ငံရေးပြဿနာက တစ်နိုင်ငံ လုံးအတွက် ရှုပ်ထွေးနေတဲ့ ပြဿနာဖြစ်နေတာ ဖြစ်တယ်။ အဲဒီ အရှုပ်အထွေးပေါ်မှာ ပြည်သူတွေ ထိခိုက် ခံစား ရတာ နည်းတယ်၊ များတယ် အဲဒီလောက်ပဲ ကွာခြားမယ်လို့ ထင်တယ်။ နိုင်ငံရေးပြဿနာက တစ်နိုင်ငံလုံး ရှုပ်ထွေးနေတဲ့ အတွက်ကြောင့် တစ်နိုင်ငံလုံးအတွက် နိုင်ငံရေး တည်ဆောက်ရေးပုံစံကို ဆွေးနွေးပြီး အကောင် အထည်ဖော်ဖို့ လိုနေပြီလို့ ကျနော်ပြောတာ ဖြစ်တယ်” ဟု ပြောသည်။

AA-MNDAA-TNLA ခေါင်းဆောင်များကို တွေ့ရစဉ်

လက်ရှိ အခင်းအကျင်းများအရ မြန်မာနိုင်ငံ၏ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် တရုတ်၏ ဩဇာလွှမ်းမိုးမှု ကြီးမားပြီး စိတ်ကြိုက် ခြယ်လှယ်နိုင်သည်ဟု စစ်ရေးနှင့် နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက ထောက်ပြကြသည်။

ပြည်ပနိုင်ငံများ အနေဖြင့် မြန်မာ့ပိုင်နက် နယ်မြေများအား တိုက်ရိုက်သိမ်းပိုက်ခြင်း သို့မဟုတ် ၎င်းတို့ စိတ်ကြိုက် ခြယ်လှယ်နိုင်သည့် ရုပ်သေးအစိုးရ/အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားတစ်ခု တည်ဆောက်ပြီး ဒေသတွင်း ဩဇာခံ ကြားခံ နယ်မြေ (Buffer Zone) အဖြစ် ပြောင်းလဲပစ်နိုင်ကြောင်း ၎င်းတို့က သုံးသပ်ကြသည်။

ထိုသို့ ပြည်ပနိုင်ငံများ လွှမ်းမိုးမှုခံရခြင်း၌ လက်ရှိအဆိုးဆုံး ပြည်နယ်မှာ ရှမ်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းဖြစ်ကြောင်း၊ ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးပြီးနောက် ကိုးကန့်တပ်ဖွဲ့(MNDAA) စတင် အုပ်ချုပ်ချိန်မှစ၍ တရုတ်လူမျိုးများ ပိုမို ဝင်ရောက် လာနေသည်ဟု စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက ထောက်ပြကြသည်။

လက်ရှိတွင် ကိုးကန့်တပ်ဖွဲ့(MNDAA)တို့ သိမ်းပိုက် ထိန်းချုပ်ထားသည့် နယ်မြေဒေသများ၌ တရုတ်စကားကိုသာ ပြောစေပြီး၊ တရုတ်ငွေကြေးဖြစ်သည့် ယွမ်ငွေကိုသာ သုံးစေကြောင်း၊ ထို့ပြင် တရုတ်စာ တန်းပါသည့် ဆိုင်းဘုတ် များ၊ ကိုးကန့် အိမ်ထောင်စုဇယားနှင့် မှတ်ပုံတင်များကို ထုတ်ပေးလျက်ရှိနေကြောင်း သိရသည်။

ထိုဒေသများ၌ တရုတ်နိုင်ငံသားများ မြေဝယ်ယူမှု များလာနေပြီး၊ စီးပွားရေး လုပ်ပိုင်ခွင့်နှင့် သတ္တုတူး ဖော်ခွင့်များ ကို ကိုးကန့်တပ်ဖွဲ့က ဖော်ဆောင်ပေးထားသည်ကို တွေ့ရသည်။

KIA ခေါင်းဆောင် ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးဂွမ်မော်နဲ့ တရုတ်အထူးကိုယ်စားလှယ်တာဝန်ယူခဲ့သူ မစ္စတာဆွန်ကော်ရှန် ကို တွေ့ရစဉ်

ယခုလက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံ၏ အခြေအနေသည် ၁၉၅၁-၅၂ ခုနှစ်က ကူမင်တန် ကျူးကျော်မှုထက် ပိုမိုဆိုးရွားကြောင်း နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူ ဒေါက်တာအမ်ကောန်လက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “အခြားကတော့ EAO တွေဘက်ရော လက်ရှိ အစိုးရသစ် ဘက်ကိုရော မေတ္တာရပ်ခံ ချင်တာကတော့ ပြည်ပအန္တရာယ်ထက် တခြားဘာမှ အရေးမကြီးဘူး။ ကျနော်တို့ ထိုက်သင့်သလောက် နိုင်ငံရေး အပေးအယူ လုပ်ပြီး ငြိမ်းချမ်းရေးကိစ္စကို မြန်မြန်သွက်သွက် အကောင်အထည်ဖော်၊ နှစ်ဦးနှစ်ဖက်စလုံးက ဒီအန္တရာယ်ကို ကြည့်ပြီးတော့မှ အမြန်ဆုံး ကာကွယ်နိုင်ဖို့ အတွက်တော့ ကျနော် တိုက်တွန်းတယ်။ ဒါကတော့ အလွန်အရေးကြီးနေတယ်။ ဒီထက်နောက်ကျသွားမယ်၊ ဒီထက်စိမ့်ဝင်သွားမယ်ဆိုရင် ပိုဖြေရှင်းရခက်ပါမယ်။ ဒီတစ်ခေါက်က တော်တော်လေးဖြေရှင်းရခက်တဲ့အနေထားမျိုးပဲ။ ကျနော်တို့ မှတ်မိမယ်ဆိုရင် ၁၉၅၁ ကူမင်တန် ကျူးကျော်မှုလိုပေါ့။ အဲဒီတုန်းက ဗကပတွေကိုလည်း နှိမ်နင်းနေဆဲ ကာလမှာပဲ ကူမင်တန် ကျူးကျော်မှုကိုလည်း တိုက်ရတယ်။ ဒီအတိုင်းပဲ အခုက သမိုင်း တစ်ကျော့လည်တာ။ အခုကလည်း ကူမင်တန် ကျူးကျော်မှုလိုပဲ။ ဒါပေမယ့် ဟိုတုန်းကတော့ တရုတ် ပြည်တွင်းစစ်ကနေ လျှံကျလာတဲ့ ကိစ္စဆိုတော့ ကမ္ဘာ့ ကုလသမဂ္ဂ ကနေပြီးတော့မှ ဖြေရှင်းသွားပြီးတော့မှ ဆောင်ရွက်တာ။ အခုဟာက အဲဒီလို UN အနေနဲ့ ဆောင်ရွက် ဖို့ကလည်း မလွယ်ဘူး။ ကုန်သွယ်ရေး လမ်းကြောင်းအနေနဲ့ သူက Shadow လုပ်ပြီးဝင်လာတာ။ သူ့မှာ အကာ အကွယ်ရှိတယ်။ အဲဒီဟာက နိုင်ငံတကာ အနေနဲ့လည်း လုပ်ဖို့ကိုင်ဖို့ အတော်ခက်တယ်။ အဲဒီတော့ ဒီတစ်ခေါက် က ၁၉၅၁-၅၂ ကူမင်တန်ကျူးကျော်မှုထက် ပိုဆိုးတယ်။ ဒီဟာကတော့ သေချာသိထားဖို့လိုတယ်” ဟု ပြောသည်။

ပြည်ပနိုင်ငံများ၏ လွှမ်းမိုးမှုဒဏ်ကို မတားဆီးနိုင်ပါက မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရေနံ၊ သဘာဝဓာတ်ငွေ့၊ ကျောက်စိမ်း၊ ရတနာသိုက်များနှင့် မဟာဗျူဟာမြောက် ကမ်းရိုးတန်း ဆိပ်ကမ်းများသည် စိတ်ကြိုက်ခြယ်လှယ် ခေါင်းပုံ ဖြတ်ခြင်းကို ခံရမည်ဖြစ်ကြောင်း စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက သုံးသပ်ကြသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ၊ ဒေသခံ ကာကွယ်ရေး တပ်ဖွဲ့များနှင့် တပ်မတော်အကြား နယ်မြေစိုးမိုးမှု ကွဲပြားနေပြီး ပြည်ပကျူးကျော်မှုသာ ရှိလာပါက ဗဟိုချက် အာဏာစနစ် လုံးဝပြိုလဲသွားပြီး တိုင်းပြည်လည်း အစိတ်စိတ်အမွှာမွှာ ကွဲထွက်သွားနိုင်သလို ကျဆုံးနိုင်ငံ (Failed State) အဖြစ် ဆိုက်ရောက် သွားနိုင်သည်အထိ အန္တရာယ်ကြီးကြောင်း ၎င်းတို့က သုံးသပ်ကြသည်။

CNI News 

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မေလ ၂၀

ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်(KIA)နှင့် ငြိမ်းချမ်းရေး ဆွေးနွေးမှု အဆင်ပြေပါက မြန်မာနိုင်ငံ၏ လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခ တည်ငြိမ်လာနိုင်သလား ဆိုသည့်အပေါ် စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များကြား သုံးသပ်လျက်ရှိသည်။

ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်(KIA)သည် ကချင်ပြည်နယ်အပြင် စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ မကွေးတိုင်း၊ ချင်းပြည်နယ်၊ ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၊ ရခိုင်ပြည်နယ် စသည့် ဒေသများအတွင်းရှိ လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းပေါင်းစုံကို လက်နက်ခဲယမ်းများ ထောက်ပံ့ပေး၍ မြန်မာ့တပ်မတော်ကို တိုက်ခိုက်လျက်ရှိသည်။

ထို့နောက် KIA သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အနောက်မြောက်ဒေသတစ်လျှောက် (ကချင်-စစ်ကိုင်းတိုင်း-ချင်း- ရခိုင်) လွတ်မြောက်ရေးနှင့် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းက နမ့်ခမ်း-ကွတ်ခိုင်-သိန္နီတို့ကို Kachin Sub-State အဖြစ် ထိန်း ချုပ်နိုင်ရေး ကြိုးပမ်းလျက်ရှိသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားနေသော လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခ၌ KIA နှင့် ငြိမ်းချမ်းရေး လုပ်နိုင်ပါက မြန်မာပြည် တစ်ဝက်ကျော်ကျော်လောက် ငြိမ်းချမ်းသွားနိုင်ကြောင်း တိုင်းလိုင်(ရှမ်းနီ) အမျိုးသားများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ ဥက္ကဋ္ဌ စိုင်းဋ္ဌေးအောင်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

KIA ခေါင်းဆောင် ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးဂွမ်မော်နဲ့ တရုတ်ကိုယ်စားလှယ်ဟောင်း မစ္စတာဆွန်ကော်ရှန်ကို တွေ့ရစဉ်

၎င်းက “KIA နဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေး ပြေလည်သွားရင်တော့ မြန်မာပြည် တစ်ဝက်ကျော်ကျော်လောက်က ငြိမ်းချမ်းသွား လိမ့်မယ်။ KIA နဲ့ ပြေလည် သွားပြီးနောက်မှာ ငြိမ်းချမ်းသွားနိုင်ပြီ ဆိုပေမယ့် သူခိုး/ဓားပြ ရန်တော့ တစ်ချက် များလာလိမ့်မယ်လို့ မြင်တယ်။ အခုကလည်း ကျနော်တို့ မြန်မာနိုင်ငံမှာ စစ်ဖြစ်နေတာ နှစ်ပေါင်းကြာပြီဆိုတော့ ပြည်သူတွေလည်း ဒုက္ခရောက်လှပြီ။ ငြိမ်းချမ်းရေးလမ်းကြောင်းနဲ့ပဲ သွားစေချင်တယ်။ နောက်ပြီးတော့ ကျနော်တို့  က အာဆီယံ ၁၁ နိုင်ငံထဲမှာလည်း ဆင်းရဲဆုံးနိုင်ငံ ဖြစ်နေပြီ။ အဲဒီအတွက်ကြောင့်မို့ လက်နက်ကိုင်  အဖွဲ့အစည်း တွေရော၊ အစိုးရတွေရော ငြိမ်းချမ်းတဲ့ လမ်းကြောင်းနဲ့ အဖြေရှာပြီး သွားကြမယ် တိုင်ပင်ဆွေးနွေးပြီးမှ သဘောတူ ပြီး သွားကြရင် ကောင်းလိမ့်မယ်လို့ ထင်တယ်ဗျ။ မြန်မာနိုင်ငံက ကိုယ့်ပြည်သူ ပြည်သားတွေရဲ့ မျက်နှာကြည့်ပြီးမှ ကျနော်တို့ ငြိမ်းချမ်းရေးကို မြန်မြန်ဆန်ဆန် ဖော်ဆောင်ပေးဖို့ လိုအပ်နေပြီလို့ ကျနော့်အနေနဲ့ ပြောချင်ပါတယ်” ဟု ပြောသည်။

KIA သည် တရုတ်ကိုယ်စားလှယ်ဖြင့် တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေးလျက်ရှိပြီး NUG ကို မြန်မာ့တပ်မတော်က လက်ခံပါက တွေ့ဆုံဆွေးနွေးရန် စဉ်းစားထားကြောင်း KIA ခေါင်းဆောင် ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးဂွမ်မော်က ပြောသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ငြိမ်းချမ်းရေး ဆွေးနွေးပွဲများ ဖြစ်လာနိုင်ကြောင်း၊ သို့သော် KIA နှင့် မြန်မာ့တပ်မတော်ကြား ဆွေးနွေးပွဲ ဖြစ်လာမလာကိုတော့ မပြောနိုင်ကြောင်း၊ KIA က NUG ပါရင် ဆွေးနွေးမည်ဟု ပြောထားကြောင်း တရုတ်- မြန်မာအရေး လေ့လာသုံးသပ်သူ ဒေါက်တာလှကျော်ဇောက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းပေါင်းစုံမှ ခေါင်းဆောင်များကိုတွေ့ရစဉ်

၎င်းက “ငြိမ်းချမ်းရေး ဆွေးနွေးပွဲတွေကတော့ ဖြစ်လာမယ်ထင်တယ် ကြည့်ရတာတော့။ ဒါပေမယ့် KIA နဲ့ ဖြစ် မဖြစ်တော့ မပြောတတ်ဘူး။ KIA ကို တရုတ်က ဟိုတလောက လာပြီးတော့ ဆွေးနွေးခိုင်းတုန်းကတော့ KIA က NUG တို့ပါ တစ်အုပ်တည်း ဆိုလို့ရှိရင် ဆွေးနွေးမယ်လို့ ပြောလွှတ်လိုက်တာတော့ ကြားတယ်။ အဲဒီတော့ တစ်ဦး ချင်း ဆွေးနွေးဖြစ်ချင်မှ ဆွေးနွေးမယ်။ ဒါပေမယ့် အားလုံးပါဝင်တဲ့ ဆွေးနွေးပွဲတွေတော့ ဖြစ်ကောင်း ဖြစ်နိုင်မလား မသိဘူး” ဟု ပြောသည်။

လက်ရှိတွင် ကချင်ပြည်နယ်အတွင်းရှိ ဗန်းမော်၊ ဝိုင်းမော်၊ ဖားကန့်၊ အင်းတော်ကြီး စသည့် ဒေသများတွင် မြန်မာ့ တပ်မတော်နှင့် KIA-PDF ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များကြား တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားနေသလို ပန်ဝါ၊ ချီဖွေ၊ ကံပိုင်တည် တို့ကို ပြန်လည်ထိန်းချုပ်နိုင်ရေး မြန်မာ့တပ်မတော်က ပြင်ဆင်လျက်ရှိသည်။

သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် အသွင်ကူးပြောင်းရေးအစိုးရအဖွဲ့ကတော့ NCA ထိုးထားသည့် လက်နက်ကိုင်များ အပါအဝင် NCA မထိုးရသေးသည့် လက်နက်ကိုင်များ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင် ၃၁ ရက် နောက်ဆုံး ထား၍ ငြိမ်းချမ်းရေး ဆွေးနွေးရန် ဖိတ်ခေါ်ထားသည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မေလ ၂၀

ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် တပ်မတော်နှင့် အာရက္ခတပ်တော်(AA) အကြား တွေ့ဆုံဆွေးနွေးရေးလမ်းကြောင်း ပေါ်ပေါက် ကာ ငြိမ်းချမ်းရေးရရေးအတွက် ဘာတွေ လုပ်ဆောင်သင့် သလဲဆိုသည့်အပေါ် စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များ ကြား သုံးသပ်မှုများ ရှိနေကြသည်။

ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလမှ စတင်ကာ တိုက်ပွဲများ ပြန်လည် ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး AA သည် ပလက်ဝနှင့် ရခိုင်ပြည်နယ်ထဲက မြို့နယ် ၁၄ ခုကို သိမ်းပိုက်ထားသလို တပ်မတော်ကလည်း မြို့နယ် ၃ ခု ထိန်း ချုပ်ထားသည်။

ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် ဆွေးနွေးရေး ဖြစ်ရန်အတွက် ဟန်ပြပုံစံဖြင့် သွားမည်ဆိုပါက အဖြေထွက်မည် မဟုတ်ဘဲ အချင်း ချင်းကြား ယုံကြည်မှု တည်ဆောက်သည့် လုပ်ငန်းစဉ်ကို ဦးစွာ လုပ်ဆောင်ရန်လိုကြောင်း၊ ဆွေးနွေးကြရာတွင် လည်း ပကတိ အခြေအနေပေါ် မူတည်ပြီးမှသာ အဖြေရှာသည့် လုပ်ငန်းစဉ်မျိုး ချမှတ်လုပ်ကိုင်ရန်လိုကြောင်း ရခိုင်အမျိုးသားပါတီ (ANP)ဥက္ကဋ္ဌ ဦးသာထွန်းလှက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “အဓိက အရေးကြီးတာက ဆွေးနွေးရေးဖြစ်ဖို့၊ ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် ဆွေးနွေးဖို့ဆိုရင် အမှန်တကယ် ငြိမ်းချမ်းရေး တည်ဆောက်လိုစိတ် စိတ်ကောင်း စေတနာကောင်းရှိဖို့ အရေးကြီးတယ်။ ငြိမ်းချမ်းရေး၊ တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေးရေးဆိုတဲ့ ပုံစံမျိုးကို ဟန်ပြဆွေးနွေးတဲ့ ပုံစံမျိုးလောက်နဲ့ အဲဒီလိုပုံစံမျိုး ဆိုရင်တော့ခါ အဖြေထွက်နိုင်မှာ မဟုတ်ဘူး။ အဓိက အရေးကြီးတာ ဆွေးနွေးဘက်တွေမှာ ယုံကြည်မှုရှိဖို့ အရေးကြီးတယ်။ ဆွေးနွေးဘက် အချင်း ချင်း ယုံကြည်မှု မတည်ဆောက်နိုင်ရင်တော့ ငြိမ်းချမ်းရေးတို့၊ တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေးရေးတို့ ဆိုတာလည်း အဖြေထွက် လာမှာ မဟုတ်ဘူး။ အဲဒါကြောင့် ဆွေးနွေးဖက်တွေက တစ်ဖက်နဲ့တစ်ဖက် ဆွေးနွေးရေး ဖြစ်စဉ်တွေအပေါ်မှာ ယုံကြည်မှုရှိဖို့ အရေးကြီးတဲ့အတွက်ကြောင့် ယုံကြည်မှု တည်ဆောက်တဲ့ လုပ်ငန်းစဉ်တွေကို အရင်လုပ်ဆောင်ဖို့ လိုမယ်လို့ ကျ‌နော်တော့ အဲဒီလို မြင်တယ်။ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ နိုင်ငံရေး အခြေအနေက ၁၉၄၈ လွတ်လပ်ရေး ရပြီး ကတည်းက မြန်မာနိုင်ငံမှာ နိုင်ငံရေးဖြစ်စဉ်တွေအပေါ်မှာ နိုင်ငံရေးနည်းလမ်းအရ အဖြေရှာပြီး ဖြေရှင်း ဆောင် ရွက်ခဲ့တဲ့ အားနည်းတဲ့အပိုင်းတွေ လွတ်လပ်ရေးပြီးကတည်းက ပေါ်ပေါက်လာခဲ့တဲ့ အစိုးရ အဆက်ဆက် အုပ်ချုပ် တဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေမှာ အားနည်းတဲ့ အခြေအနေလိုမျိုး အများကြီး ဖြစ်ပေါ်ခဲ့တာ ရှိတယ်။ အဲဒါကြောင့် အခု လက်ရှိ အခြေအနေအပေါ်မှာ သုံးသပ်ကြည့်မယ်ဆိုရင် လက်ရှိ ပကတိ အခြေအနေပေါ်မှာ မူတည်ပြီး အဖြေရှာတဲ့ လုပ်ငန်းစဉ်မျိုး ချမှတ်လုပ်ကိုင်ဖို့ လိုတယ်လို့ ကျနော်တော့ အဲဒီလိုပြောလိုတယ်” ဟု ပြောသည်။

AA ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်ထွန်းမြတ်နိုင်နဲ့ ချင်းတော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့ကို တွေ့ရစဉ်

AA သည် ပြီးခဲ့သည့် ၂ နှစ်က တရုတ်နိုင်ငံမှာ မြန်မာ့တပ်မတော်မှ ကိုယ်စားလှယ်များဖြင့် ငြိမ်းချမ်းရေး အတွက် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးကြရာတွင် ရခိုင်ဒေသ၌ မြန်မာ့တပ်မတော်၏ တပ်များ မရှိစေရဟု AA ဘက်မှ တောင်းဆိုခဲ့ပြီး မြန်မာ့တပ်မတော်ဘက်မှလည်း ၂၀၂၃ ခုနှစ် မတိုင်ခင်က အခြေအနေမျိုးဆီ ပြန်သွားစေချင်နေ ကြောင်း ဗိုလ်ချုပ်ထွန်းမြတ်နိုင်က The Diplomat သတင်းဌာနနှင့် အင်တာဗျူး၌ ပြောဆိုခဲ့သည်။

ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးသည့် အခါတွင် ယခင်ကနေခဲ့သည့် နေရာများ ပြန်ရမှဖြစ်မည်ဆိုပါက အလုပ်မဖြစ်နိုင်ကြောင်း နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူတစ်ဦးက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “အခု ကိုယ်မြင်ထားတဲ့အတိုင်း အရင်တုန်းက ငါတို့နေခဲ့တဲ့နေရာ ပြန်ရမှဖြစ်မှာဆိုတာ မျိုးတွေကတော့ အလုပ်မဖြစ်နိုင်ဘူး။ အလုပ်ဖြစ်ချင်တယ်၊ အလုပ်ဖြစ်အောင်ဆိုရင်လည်း အခု လားရှိုးကို ပြန်ပေးတာမျိုး၊ မူဆယ် ပြန်ပေးတာမျိုး၊ အဲဒီလောက်ပဲ ကွက်ကွက်ကလေးပဲ ဩဇာအာဏာရှိနေပြီးတော့ ဘာမှမလုပ်နိုင်တဲ့ မြို့လေး ၁၂ ရပ်ကွက်လောက် အုပ်ချုပ်ရတဲ့ အနေအထားမျိုးလေးပဲ ဖြစ်နေမှာပေါ့။ ဘာလို့ဆို ကျယ်ပြန့်တဲ့ ပြည်သူလူထု အများစုနေတဲ့ ဒေသတွေက သူတို့အုပ်ချုပ်ထားတာကို။ သူတို့အုပ်ချုပ်ထားတဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးစနစ်တွေ ဘာတွေကို အသိအမှတ် ပြုပေးရမလို ဖြစ်နေတာပေါ့။ အဲဒီဟာတွေကိုလည်း တစ်ခါတည်း အခြေခံဥပဒေနဲ့ အာမခံချက် ပေးမယ်ဆိုရင် အရေးကြီးတာက ပြည်သူလူထုတွေကိုလည်း ဒီမိုကရေစီ အခွင့်အရေးတွေ ခံစားရရှိဖို့အတွက် ပြည်နယ်အတွင်းမှာလည်း ပါတီစုံ ဒီမိုကရေစီစနစ်နဲ့ တည်ထောင်ခွင့်၊ ရွေးချယ်ခွင့်၊ တင်မြှောက်ခွင့် အဲဒါတွေကို ကြည့်ပါ။ ပြည်နယ်အစိုးရကိုလည်း ပါတီစုံ ပြိုင်ဆိုင်ပြီးတဲ့ အခါကြတော့ ဒီမိုကရေစီစနစ်နဲ့ ရွေးချယ်တဲ့ အစိုးရ အုပ်ချုပ်တာကို လက်ခံပါဆိုတဲ့ ပုံစံမျိုးနဲ့ သွားရမယ်ထင်တယ်။ ဒါပေမယ့် အခုလောလောဆယ် ကျနော်မြင်တာ ကတော့ အခုမြောက်ပိုင်းက တရုတ်ရဲ့ ဩဇာခံအဖွဲ့တွေကတော့ အဲဒီလို ပါတီစုံစနစ်ကို လက်ခံဖို့ အလားအလာ မမြင်ဘူး။ သူတို့ကတော့ တစ်ပါတီတည်း၊ သူတို့တပ်မတော်ပဲ ဆက်ပြီးတော့ အုပ်ချုပ်မယ်ထင်တယ်။ ဒါလည်း ကျနော်တို့ ညှိနှိုင်းပြီးတော့ ယူရမှာပေါ့။ ကာလဘယ်လောက် ယူမလဲပေါ့။ ဒီမိုကရေစီ ဖက်ဒရယ်စနစ် သွားချင် တာကို သွားချင်တဲ့ အခါကြတော့ ကာလ ဘယ်လောက်အထိ ပေးမလဲ ဒါကိုဆွေးနွေးရမယ် ထင်တယ်” ဟု ပြောသည်။

AA ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်ထွန်းမြတ်နိုင်ကို တွေ့ရစဉ်

လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခများ၏ အဓိက ပင်ရင်းသည် တွေ့ဆုံဆွေးနွေး စကား‌ပြောကြခြင်းဖြင့် အဖြေရှာခြင်းဖြစ် ကြောင်း၊ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးပြီး အဖြေရှာမှ ဖြစ်မည်ဆိုသည်ကို လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းတိုင်း အနေဖြင့်လည်း ဦးစားပေး တစ်ခုအဖြစ် စဉ်းစားထားပုံရကြောင်း ရခိုင့်ဦးဆောင်ပါတီ (AFP) ဥက္ကဋ္ဌ ဒေါက်တာအေးမောင်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “ဘယ်လိုပဲဖြစ်ဖြစ် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးပြီး အဖြေရှာမှ ဖြစ်မယ်ဆိုတာကတော့ လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်း တိုင်းမှာ ဦးစားပေးတစ်ခု ဖြစ်ပုံရပါတယ်။ အလျှော့အတင်းလေးတွေ ဟိုဘက် ဒီဘက်က လက်နက်ကိုင်ပါတယ် ဆိုတဲ့ အဖွဲ့အစည်းတိုင်းက နိုင်ငံရေးရည်မှန်းချက် ဘယ်လောက်ရလို့ နယ်မြေကို သို့မဟုတ် သူတို့ရဲ့ ကဏ္ဍ တစ်ခု ကို ဆုတ်ပြီးမှ အပေးအယူ လုပ်မှာလဲဆိုတဲ့ဥစ္စာ ဒါကတော့ နိုင်ငံရေး ရလဒ်တစ်ခုခုကို နှစ်ဖက် မတည်ဆောက် နိုင်ဘဲနဲ့ အဖြေတစ်ခုကို ရဖို့က၊ လူထုကိုချပြဖို့က နှစ်ဖက် အဖွဲ့အစည်းမှာ ခက်ပါလိမ့်မယ်။ ဥပမာ- AA ပဲပြောပြော MNDAA ပဲ ပြောပြောပေါ့။ လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းမှာ သူတို့မှာ ပါတီရှိမှာပေါ့၊ ပါတီဝင် ထုရှိမှာပေါ့၊ လက်နက် ကိုင် အဖွဲ့အစည်းရှိမှာပေါ့။ အဲဒီမှာ ရှိကြတဲ့ တပ်မှူး၊ တပ်သားတွေရှိမှာပေါ့။ အသက်ပေးခဲ့ရတာတွေ ရှိမှာပေါ့။ နယ်မြေကို လျှော့ပေးလိုက် ရတာရှိမှာပေါ့။ နယ်မြေ ရလာတာရှိမှာပေါ့။ လျှော့ပေးလိုက်ရရင်လည်း လျှော့ပေး လိုက်ရတဲ့အကြောင်းကြောင့် သူတို့ရဲ့ လူထု၊ တပ်မှူး၊ တပ်သားတွေ စိတ်ဓာတ်ကျရင် ကျမှာပေါ့။ နယ်မြေတစ်ခု ရလာတာကြောင့် သူတို့ရဲ့ တပ်မှူး၊ တပ်သားတွေ စိတ်ဓာတ်တက်ရင် တက်ကြမှာပေါ့။ ရပြီးသား နယ်မြေတစ်ခုကို ပြန်ပေးလိုက်တယ် ဆိုကတည်းကိုက သူတို့မျှော်မှန်း တိုက်ပွဲဝင်လာတဲ့ နိုင်ငံရေးအားဖြင့် ဒါတော့ဖြင့် ရပြီဆိုတဲ့ ကဏ္ဍတစ်ခု မရှိဘဲနဲ့ ဘယ်လိုမှ အလျှော့ပေးဖို့က ခက်နိုင်ခြေရှိတာပေါ့” ဟု ပြောသည်။

လက်ရှိတွင် ရခိုင်ပြည်နယ်မှ ကျန်ရှိသည့် ၃ မြို့နယ်အား ၂၀၂၆-၂၀၂၇ ခုနှစ်အတွင်း အပြီးသတ် မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ ဆင်နွှဲကာ အောင်ပွဲရယူမည်ဟု AA ၏ ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်ထွန်းမြတ်နိုင်က ထုတ်ဖော် ပြောကြားထားသည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မေလ ၂၀

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဥ်များ အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်ရာ၌ လွှတ်တော်၏ အခန်းကဏ္ဍ သည်လည်း အရေးကြီးသည်ဟု ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီ(PPP)မှ တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဦးကျော်မင်းထက်က CNI သတင်းဌာနသို့‌ ပြောသည်။ 

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၁ ရက်တွင် အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်‌ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေး ဖော်ဆောင်မှု ဗဟိုကော်မတီ (NSPCC)၊ အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်‌ရေးနှင့်  ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှု လုပ်ငန်းကော်မတီ (NSPWC)၊ အမျိုးသား စည်းလုံးညီညွတ်‌ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှု ညှိနှိုင်းရေးကော်မတီ (NSPNC) တို့ကို ပြန်လည် ဖွဲ့စည်းကြောင်း အစိုးရက ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။

အဆိုပါ ဖွဲ့စည်းမှုတွင် လွှတ်တော် အခန်းကဏ္ဍ ပါဝင်ခြင်း မတွေ့ရှိရ၍ လွှတ်တော်သည် ငြိမ်းချမ်းရေးဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များနှင့် မသက်ဆိုင်သည့်သဘော သက်ရောက်သလား ဆိုသည်ကို စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များကြား မေးခွန်းထုတ်မှုများ ရှိနေကြသည်။

အဓိကအားဖြင့် လွှတ်တော်သည် ပြည်သူကို ကိုယ်စားပြုသည့် အဖွဲ့အစည်းတစ်ခု ဖြစ်သည့်အတွက် ငြိမ်းချမ်းရေး လုပ်ငန်းစဥ်များတွင် လွှတ်တော်၏ အခန်းကဏ္ဍကို မဖြစ်မနေ ထည့်စဥ်းစားရန် လိုအပ်ကြောင်း ပြည်သူ့‌ရှေ့ ဆောင်ပါတီ(PPP)မှ တိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဦးကျော်မင်းထက် က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြော သည်။ 

ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌနဲ့ ဒုဥက္ကဋ္ဌကို တွေ့ရစဉ်

၎င်းက “ပထမတစ်ခုကတော့ လွှတ်တော်ဆိုတာက ဘာလို့ အရေးကြီးလဲဆိုတော့ ပြည်သူတွေရဲ့ ကိုယ်စားဖြစ် တယ်။ ဘယ်လိုပဲပြောပြော လက်ရှိမှာ တရားဝင်သည်၊ တရားမဝင်သည်တို့ အငြင်းပွားလို့ ရပါတယ်။ ဒါပေမယ့် လက်ရှိမှာတော့ ပြည်သူတချို့ကနေ မဲပေး‌ရွေးချယ်တယ်။ ‌မဲပေးရွေးချယ်တဲ့ ရလဒ်အရ လွှတ်တော်ပေါ်လာတယ် ပေါ့။ ဒီလွှတ်တော်သည် ပြည်သူတချို့ရဲ့ ကိုယ်စားပြုထားတဲ့ အဖွဲ့အစည်း ဖြစ်တယ်ပေါ့။ အားလုံးလို့တော့ မဆို လိုဘူး။ အဲဒီတော့ ဒီလွှတ်တော်က ပြည်သူတချို့ရဲ့ ကိုယ်စားပြုထားတဲ့ အဖွဲ့အစည်းဖြစ်တာ ဖြစ်တဲ့အတွက် ကြောင့် ပြည်သူ့ ကိုယ်စားပြုတဲ့အခါမှာ လွှတ်တော်ကနေပြီးတော့ နောက်တစ်ခုက လွှတ်တော်က အစိုးရနဲ့မတူ ဘူး။ ပြည်သူတွေအကြားမှာ အမြဲတမ်း ပျံ့နှံ့တည်ရှိနေတာဖြစ်တယ်။ လွှတ်တော်ခေါ်ချိန် မဟုတ်ဘူးဆိုရင် လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်ဆိုဝာာ သာမန်ပြည်သူလိုပဲ ပုံမှန်ထိတွေ့ ဆက်ဆံနေတယ်။ ဝန်ကြီးတွေဆိုတာက သာမန် ပြည်သူတွေလိုမျိုး ထိတွေ့ဆက်ဆံဖို့ တော်တော်ခက်တယ်။ လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်ဆိုတာက သာမန် ပြည်သူတွေနဲ့ ပုံမှန် ထိတွေ့နေတယ်။ အဲဒီတော့ ကျနော်တို့ မြေပြင်ထဲထိကို ငြိမ်းချမ်းရေးကိစ္စတွေ၊ အချင်းချင်း အပြန်အလှန် နားလည်မှုကိစ္စတွေ ပြည်သူတွေ ကြားထဲမှာဖြစ်နေတဲ့ အငြင်းပွားမှုတွေ အပြန်အလှန် ယုံကြည်မှု ကိစ္စတွေကို လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်တွေတဆင့် လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်တွေရဲ့အားနဲ့ ပြန်ပြီးတော့ တည် ဆောက်ယူဖို့ လိုတယ်။ အဲဒီတော့ ဒီလွှတ်တော်ရဲ့ အခန်းကဏ္ဍသည် ဥပဒေပြုရေးလုပ်ငန်းတွေမှာ အရေးကြီး သလို နောက်တစ်ခုက ငြိမ်းချမ်းရေးအရ ငြိမ်းချမ်းရေးလို့ ပြောပြီဆိုရင် ကျနော်တို့နိုင်ငံမှာ ဘယ်ဟာကိုပဲ ဦးတည် လဲဆို  ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပြင်ဆင်ရေး ဖြစ်နေတယ်။ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပြင်ဆင်ရေးလို့ ပြောပြီဆို ဖွဲ့စည်းပုံအ‌ခြေခံ ပြင်ဆင်ဖို့အတွက်ကို အဓိက လုပ်ပိုင်ခွင့်ရှိတာ လွှတ်တော်ပဲဖြစ်တယ်။ အစိုးရလည်းမရှိဘူး၊ တခြား Institution တွေမှာလည်းမရှိဘူး။ လက်ရှိ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပြင်ဆင်ရေးမှာ အဓိက တာဝန်ရှိတာ လွှတ်တော်ပဲဖြစ်တယ်။ ဒါကြောင့်မို့လို့ လွှတ်တော်ရဲ့ အခန်းကဏ္ဍဟာ မဖြစ်မနေ ထည့်စဉ်းစားဖို့လိုပါတယ်” ဟု ပြောသည်။ 

လက်ရှိ NSPCC,NSPWC,NSPNC စသည့် စုဖွဲ့မှုများတွင် လွှတ်တော်အခန်းကဏ္ဍ မထည့်ရသည့် ကိစ္စရပ်သည် လက်နက်ကိုင် တပ်ဖွဲ့အချင်းချင်း ဦးစွာ ဆောင်ရွက်မည့် ရည်မှန်းချက် ရှိပုံပေါက်ကြောင်း၊ လွှတ်တော်ကဏ္ဍ မပါဝင်သည့်အတွက် ပြည်သူလုထု၏ ကိုယ်စားပြုမှု လျော့နည်းသွားသည့် သဘောရှိသည်ဟု စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေး အကဲခတ်များသူများက ထောက်ပြကြသည်။ 

အစိုးရအနေဖြင့် ငြိမ်းချမ်းရေး လုပ်ငန်းစဥ်များ ဖော်ဆောင်ရာတွင် လွှတ်တော်၏ အခန်းကဏ္ဍကိုလည်း လျစ်လျူ မရှုသင့်ဘူးဟု လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဦးကျော်မင်းထက်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။ 

 အမျိုးသားလွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌကို တွေ့ရစဉ် 

၎င်းက “ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်မှာ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပြင်ဆင်ရေးတွေ စသဖြင့် ပါလာမှာဖြစ်တဲ့ အတွက် ကြောင့် ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်မှာ လွှတ်တော်ရဲ့ အခန်းကဏ္ဍက အရေးပါပါ‌တယ်။ ဒါပေမယ့် လွှတ်တော်က လည်း ပြန်လည်ဖွဲ့စည်း ကာစဆိုတော့ ဒီဟာမှာ လွှတ်တော်ကို မထည့်သေးတဲ့ဟာက လက်ရှိအစိုးရက ဘယ်လို စဉ်းစားချက်ရှိလဲတော့ မသိဘူးပေါ့။ နိုင်ငံရေး Institution တွေ အားကောင်းဖို့ဆိုရင် လက်ရှိ အုပ်ချုပ်နေတဲ့ အစိုးရကိုယ်တိုင်က နိုင်ငံရေး Institution တွေ အားကောင်းလာအောင် ပြုစုပျိုးထောင်ဖို့လိုတယ်။ နိုင်ငံရေး Institution တွေ အားကောင်းလာအောင် ပြစုပျိုးထောင်တဲ့နေရာမှာ လွှတ်တော်ရဲ့အခန်းကဏ္ဍကို အဓိကထား စဉ်းစားရမယ်။ လွှတ်တော်၊ နိုင်ငံရေးပါတီဘက်ကို အဓိကထား စဉ်းစားရမယ်ပေါ့နော်။ အဲဒီတော့ ငြိမ်းချမ်းရေး Process မှာ လွှတ်တော်တွေ၊ နိုင်ငံရေးပါတီတွေရဲ့ ကိုယ်စားပြုခွင့်ကို လျစ်လျူရှုဖို့တော့ မသင့်ဘူး။ တစ်ချိန်မှာ တော့ ထည့်ပေးမယ်လို့တော့ ထင်ပါတယ်။ လွှတ်တော်ကို ဒီ Process ကြီးထဲမှာ စီးမျောစေချင်တယ်ဆိုတာက လွှတ်တော်သည် အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာပိုင် မဟုတ်ဘူးပေါ့နော်။ အုပ်‌ချုပ်ရေး အာဏာပိုင် မဟုတ်တော့ တချို့‌ ကိစ္စတွေမှာ ယတိပြတ် ဆုံးဖြတ်လို့မရဘူး။ ဒါပေမယ့် လွှတ်တော်ကို ပါစေချင်တယ်ဆိုတာက ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံ ဥပဒေ ပြင်ဆင်ရေးနဲ့ပတ်သက်တဲ့ ကိစ္စမျိုး‌တွေ၊ ပြီးတော့ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံမှာ ပြောရမယ်ဆိုလို့ရှိရင် နယ်မြေပိုင်းခြား မှု ကိစ္စမျိုးတွေဆိုတာက လွှတ်တော်သည် အရေးကြီးတဲ့ အခန်းကဏ္ဍကနေ ပါတယ်ပေါ့။ ဒါကြောင့်မို့လို့ လွှတ်တော်ကို ဒီ အဖွဲ့တွေထဲမှာ ပါစေချင်တာလို့ ပြောတာပါ”ဟု ပြောသည်။

ငြိမ်းချမ်းရေး လုပ်ငန်းစဉ်တွင် လွှတ်တော်အခန်းကဏ္ဍ မထည့်သွင်းလျှင် သဘောတူညီချက်များ လွှတ်တော်သို့ ရောက်ရှိလာသည့်အခါနှင့် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပြင်ဆင်ပေးရန် သဘောတူညီချက်များ လွှတ်တော်သို့ ရောက် ရှိလာသည့်အခါများ၌ မလိုလားအပ်သည့် အငြင်းပွားမှုများဖြစ်နိုင်ကြောင်း၊ ထို့ကြောင့် ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်မှာ လွှတ်တော်အခန်းကဏ္ဍကို ထည့်သွင်းရန် စဉ်းစားသင့်ကြောင်း လွှတ်‌တော်ကိုယ်စားလှယ်များက ပြောသည်။

တခြားတစ်ဖက်မှာတော့ လွှတ်တော်ကနေ ငြိမ်းချမ်းရေးဆိုင်ရာ ကော်မတီတစ်ခု ဖွဲ့စည်းရန် ရှိကြောင်း သိရသည်။

လက်ရှိတွင် NSPNC သည် တစ်နိုင်ငံလုံးပစ်ခတ်တိုက်ခတ်မှု ရပ်စဲရေးသဘောတူစာချုပ် (NCA) ထိုးထားသည့် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ၊ လက်မှတ်မထိုးရသေးသည့် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများနှင့် တွေ့ဆုံ၍ ငြိမ်းချမ်းရေး လုပ်ငန်းစဥ်များ အကောင်အထည် ဖော်နိုင်ရေး ပြင်ဆင်လျက်ရှိသည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မေလ ၁၉

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဘက်အသီးသီးက ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဥ်များ ဖော်ဆောင်နေခြင်းသည် ထိရောက်မှု ရှိမနေဘဲ ဟန်ပြသ‌ဘောမျိုးသာ ဖြစ်နေသည်ဟု နိုင်ငံ‌ရေးလေ့လာသုံးသပ်သူ ဦးထက်အောင်ကျော်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။ 

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၁၉၄၈ ခုနှစ် လွတ်လပ်ရေး ရပြီးနောက်ပိုင်း ပေါ်ပေါက်လာသော လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခသည် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်နောက်ပိုင်းမှာတော့ ပိုမိုကြီးမား ကျယ်ပြန့်လာကာ လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်း အသစ်များလည်း ရာနှင့်ချီ ပေါ်ပေါက်လာသည်။ 

ထို့နောက် နိုင်ငံရေး၊ စစ်‌ရေး ပဋိပက္ခကြားထဲတွင် ပြည်သူလူထု အနေဖြင့် အိုးအိမ်စည်းစိမ်များကို စွန့်ခွာကာ အခြားဒေသများသို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင် နေကြရသလို အသက်အန္တရာယ် ခြိမ်းခြောက်မှုများလည်း ရင်ဆိုင်နေ ကြရသည်။

လက်ရှိ လုပ်ဆောင်နေသည့် ငြိမ်းချမ်းရေးသည် အပြုသဘော မဆောင်ဘဲ ဟန်ပြသဘောမျိုးသာ ဖြစ်နေကြောင်း၊ ငြိမ်းချမ်းရေး အရွေ့တစ်ခု ရောက်နိုင်ရန်အတွက် လက်ရှိ အနေအထားထက်ပိုသည့် လုပ်ဆောင်ချက်မျိုး ပြသဖို့ လိုအပ်သည်ဟု နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူ ဦးထက်အောင်ကျော်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

တိုင်းရင်းသား လူငယ်များကို တွေ့ရစဉ်

၎င်းက “ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ပြောရရင် ငြိမ်းချမ်းရေးက မလုပ်လို့ မရလို့ ငါတို့ မထူးပါဘူးကွာ လုပ်တော့ လုပ်ပြရ မယ်ဆိုတဲ့ ပုံစံမျိုးဖြစ်နေတယ်။ တကယ့်တကယ်တမ်း ဖြစ်လာမယ့် ပုံသဏ္ဍန်လို့တောင် မမြင်ဘူး။ ဒါတည့်တည့် ပြော တာပေါ့။ လုပ်နေတာက ဒီအတိုင်းပဲ ခေါ်စရာရှိတာ ခေါ်လိုက်မယ် လာတာမလာတာ သူတို့အပိုင်း။ ဟိုဘက်က လည်း ခေါ်တယ်ဟေ့ဆို ငါတို့ကလည်း မဖြစ်နိုင်တာတွေ လျှောက်တောင်း ပြီးတော့မှ သူတို့ ဒါတွေကို ငါတို့ တောင်းဆိုတာတွေ မလိုက်လျောလို့ မသွားတာဆိုတဲ့ ဟာမျိုးတွေများ ဖြစ်နေကြသလားပေါ့။ တကယ်လိုချင်တာ မဟုတ်ဘဲနဲ့ ငါတို့က လုပ်ချင်တယ်။ ဟိုဘက်က မလုပ်လို့ဆိုတဲ့ဟာမျိုး အပြစ်ဖို့ လို့ရအောင်လောက်သာ လုပ်နေကြတယ်။ ဟန်ပြသဘောလို့တောင် ကျနော်က မြင်နေတာပေါ့။ အခု လုပ်နေတဲ့ဟာတွေ အကုန်လုံးက ဟန်ပြလို့ပဲ ပြောတဲ့ ဟာက ဘာလို့လဲဆိုတော့ ခေတ်အဆက်ဆက် လုပ်ခဲ့တဲ့ ဟာတွေပဲ။ ငြိမ်းချမ်းရေး ဖိတ်ခေါ်မယ်။ အဲဒါက အစိုးရ တိုင်း လုပ်ခဲ့တဲ့ဟာ အစိုးရအဆက်ဆက် အကုန်လုပ်ခဲ့တဲ့ကိစ္စ။ အစိုးရဘက်ကလည်း ဒီလောက်ပဲ လုပ်တယ်ပေါ့။ ဟိုဘက်ကလည်း ဒါတွေဒါတွေပါမှကျနော်တို့ ပူးပေါင်းထားတဲ့ အဖွဲ့ကို ခေါ်မှတို့ ဘာတို့ တစ်ဦးချင်းဆို မလာနိုင်ဘူးတို့ ဒါမျိုးတွေ ဒီဘက်က ပြန်လုပ်ရ ခက်တဲ့ဟာမျိုးတွေ ခေါ်နေရက်သားနဲ့ မသွားရင် တစ်မျိုးဖြစ်မှာဆိုးတဲ့အတွက် အကြောင်း ပြချက်ကောင်း ပြတဲ့ ပုံစံမျိုးတွေလည်း ဟိုဘက်မှာက ရှိနေတယ်။ ရှေ့မှာတုန်းကလည်း ဒါမျိုးတွေ လုပ်ခဲ့တာ။ ပြောရမယ်ဆိုရင် အလုပ်မဖြစ်တဲ့ဟာကိုပဲ ဆက်လုပ်ပြနေတာ ဖြစ်တဲ့အတွက်ကြောင့် ဟန်ပြလုပ်တယ်လို့ပဲ ခံစားရတယ်။ တကယ့်တကယ် ဖြစ်ချင်တယ်ဆို ဒီထက်ပိုတဲ့ လုပ်ဆောင်ချက်မျိုးတွေ ပြသဖို့လိုတယ်လို့ မြင် တယ်” ဟု ပြောသည်။ 

ထို့အပြင် အဓိကအားဖြင့် နှစ်ဖက် အဖွဲ့အစည်းများမှ မအောင်မြင်ခဲ့သည့် နည်းနာများကို ဆက်လက် အသုံးပြုနေ ခြင်းကြောင့်ဖြစ်ကြောင်း၊ ငြိမ်းချမ်းရေးလမ်းစဥ်ကို ပုံစံအသစ်ဖြင့် ချဥ်းကပ်ရန် လိုအပ်နေပြီဖြစ်ကြောင်း ဦးထက်အောင်ကျော်က ဆက်ပြောသည်။ 

၎င်းက “ဘယ်လိုပုံစံအသစ်နဲ့ ချဉ်းကပ်သင့်လဲဆို အဓိက,က ဆွေးနွေးပွဲ ဖိတ်ခေါ်တာက ဖိတ်ခေါ်တာပဲ။ ဖိတ်ခေါ် တဲ့ အခါမှာလည်း တကယ်ကို ငြိမ်းချမ်းချင်ပါတယ်ဆိုတဲ့ဟာကို ပြသနိုင်တဲ့ ပုံသဏ္ဌာန်မျိုးပေါ့နော် ကျနော်တို့ ဘာလုပ်မှာလဲပေါ့။ ဒီဘက်ကလည်း ပြသရမယ် ဟိုဘက်ကလည်း ပြသရမယ်။ ပြသတယ်ဆိုတဲ့ နေရာမှာ အရှေ့ မှာဖြစ်ခဲ့တဲ့ ပုံစံတင်မကဘဲ ဥပမာ- အခြေခံဥပဒေထဲမှာ ၂၆၁ ရှိတယ် ကိုယ့်ပြည်နယ် ကိုယ့်ဒေသမှာ နိုင်သွားတဲ့ သူကနေ တင်တဲ့အစိုးရပေါ့ ဝန်ကြီးချုပ်ပေါ့။ ဒါမျိုး အစိုးရဖွဲ့တဲ့ဟာမျိုး ၂၆၁ ကို လာမယ့်လွှတ်တော်ထဲမှာ တင်ပြ လိုက်တာမျိုး ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီ ပုံသဏ္ဍာန် ဖော်ဆောင်နိုင်တယ်ဆိုတဲ့ အဟန့်အတားဖြစ်နေတဲ့ အခြေခံဥပဒေ ထဲက အချက်အလက်တွေကို အခုဆိုရင် ကြံ့ခိုင်ရေးက အများစုနိုင်သွားတာ ဖြစ်တဲ့အတွက်ကြောင့် ပြင်မယ်ဆို ပြင်လို့ရတယ်။ တပ်မတော်က ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းရယ်၊ ကြံ့ခိုင်ရေးရယ် ပေါင်းလိုက်ရင် နည်းတာမဟုတ်ဘူး။ ပြင်ချင်တဲ့ ဆိုရင် ပြင်လို့ရတယ်။ ငါတို့သည် တကယ်ကို ဖြစ်ချင်နေပါတယ်၊ တကယ်လို လုပ်ချင်နေပါတယ် ဆိုတဲ့ဟာကို ပြသတဲ့အနေနဲ့ ဒါတွေလုပ်ပြမှရမယ်။ လုပ်ပြခြင်း အားဖြင့်က အနည်းဆုံး အခုမလုပ်သေးဘူးဆိုရင်တောင် ဒါတွေ လုပ်ပါမယ် ဒါတွေလုပ်ဖို့အတွက် ပြင်ဆင်နေပါပြီဆိုတဲ့ဟာကို ပြသရင်ရော တစ်ဖက်ကလည်း ဟုတ်လောက်မယ် ထင်တဲ့ဟာမျိုးနဲ့ သူတို့ဘက်ကလည်း ပြန်လည်ပြသဖို့ ဒါဆိုရင်တော့ ကျနော်တို့ ဘယ်လိုပုံစံမျိုးနဲ့ အရင် ဒီဇိုင်း တင် မဟုတ်ဘဲနဲ့ သူတို့ဘက်ကလည်း ရှေ့တစ်လှမ်းတိုးလာဖို့ လိုတယ်။ အဲဒီလိုမျိုးနဲ့ တစ်လှမ်းချင်း တိုးသွားမှာပဲ ကျနော်တို့က နီးစပ်သွားမှာပေါ့နော်။ ဒါကတော့ အစိုးရဘက်က‌နေ စပြီးတော့မှ ပြသင့်တယ်လို့  ကျနော်မြင် တာကတော့လေ” ဟု ပြောသည်။

လက်ရှိတွင် သမ္မတဦးမင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် အစိုးရအဖွဲ့အနေဖြင့် ရက်ပေါင်း ၁၀၀ အတွင်း ဆောင်ရွက် ပေးသွားမည့် ကိစ္စရပ်များအနက် ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးရေးကဏ္ဍလည်း ပါရှိသည်။

အစိုးရနဲ့တပ်မတော် ခေါင်းဆောင်များကို တွေ့ရစဉ်

လက်ရှိ အစိုးရ၏ ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဥ် အပေါ်တွင် တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများမှ ယုံကြည်မှု အင်မတန် အားနည်းနေသေးသလို ငြိမ်းချမ်းရေးလမ်းကြောင်းပေါ်‌ ရောက်လာနိုင်ရန်အတွက် မက်လုံးသေချာ မပေးနိုင်သေးဘူးဟု ယူဆ၍ရကြောင်း နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူ ဒေါက်တာမျိုးဆက်သွေးက CNI သတင်းဌာန သို့ ပြောသည်။ 

၎င်းက “ယုံကြည်မှုပဲ ဆိုတာက ခုနက‌ပြောသလိုပေါ့နော်၊ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းကနေ ပြီးတော့မှ လက်ရှိ အစိုးရရဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေး လုပ်ငန်းစဉ်အပေါ်မှာ ယုံကြည်မှု အားနည်းနေသေးတယ်လို့ ယူဆလို့ ရတယ်။ အဲဒါကြောင့်လည်း ထင်ထားသ‌လောက် ဖိတ်ခေါ်ထားပေမယ့် မလာတာပေါ့နော်။ အဲဒီလိုပဲ အကြမ်းဖျင်း ပြောရမှာပေါ့။ ပြည်ပအချို့ နိုင်ငံတွေရဲ့ အကူအညီပေါ့ ရှင်းရှင်းပြောရင် တရုတ်ပေါ့ဗျာ။ တရုတ်ကနေပြီးတော့မှ တချို့ ပါဝင်ပတ်သက်နေတဲ့ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်တွေ ရှိတယ်ပေါ့နော်။ အဲဒါတွေကို တရုတ်အနေနဲ့ အပြု သဘောဆောင်ပြီး ပါဝင်ကူညီဖြေရှင်းပေးရင် တချို့တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တွေ ငြိမ်းချမ်းရေး လမ်းစဉ် ဟာ ပိုပြီး အဆင်ပြေနိုင်တယ် အဓိက,က နှစ်ချက်ပေါ့။ အတိုချုံး ပြန်ပြောရရင် တစ်ခုကတော့ လက်ရှိအစိုးရရဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေး လုပ်ငန်းစဉ်အပေါ် တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်တွေ ယုံကြည်မှု ပိုလိုအပ်တယ်။ နောက်တစ်ခုက တော့ ပြည်ပနိုင်ငံအချို့ အထူးသဖြင့် တရုတ်နိုင်ငံရဲ့ အကူအညီကို လိုတယ်ပေါ့နော်။  အဓိက,ကတော့ တိုင်းရင်း သား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းတွေ ယုံကြည်မှုကို ရအောင်ကို ယူဖို့လိုတယ်။ သူတို့ဘာကြောင့်မို့လို့ လက်နက် ကိုင် လမ်းစဉ်ကို အခုချိန်ထိ ကျင့်သုံးရလဲဆိုတဲ့ဟာကို သေချာသိဖို့ လိုတယ်။ သူတို့နဲ့ အပေးအယူ သေသေချာချာ လုပ်နိုင်ဖို့ လိုတယ်ပေါ့နော်။ ဆိုလိုတာက ငါကအစိုးရပဲ၊ ငါက အင်အားကြီးတာပဲ ဆိုပြီးတော့ အပေါ်စီးကပဲ အမြဲ တမ်း စကားပြောမယ် ဆိုရင်တော့ အဆင်ပြေမှာ မဟုတ်ဘူး။ အဓိက,က ခုနကပြောသလို ယုံကြည်မှု မတည် ဆောက် နိုင်သေးတာက အားနည်းချက်၊ နောက်တစ်ခုက ခုနကပြောသလို တကယ့် တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းတွေရဲ့ လိုအပ်ချက်၊ လိုလားချက်ကို ငါးမျှားလို့ရှိရင် ငါးက ငါးစာကို လာဟပ်လောက်တဲ့ ငါးစာမျိုး မချ ပေးနိုင်ဘူး။ ဆိုလိုတာ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်တွေ ငြိမ်းချမ်းရေးလမ်းစဉ်ပေါ် ရောက်လာလောက်အောင် မက်လုံး မပေးနိုင်သေးဘူး” ဟု ပြောသည်။ 

လက်ရှိ ပုံမှန်မဟုတ်သည့် နိုင်ငံရေး အခင်းအကျင်းအောက်တွင် အတွေးအခေါ်နှင့် ယူဆချက် အသစ်များ ဖြစ်လာ နိုင်သော်လည်း ပြည်ထောင်စုအကျိုးကို ရှေးရှုကာ ထိတွေ့ဆက်ဆံ နိုင်မည်ဆိုပါက ညှိနှိုင်းအဖြေရှာ၍ ရမည်ဖြစ် ကြောင်း စစ်‌ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက ထောက်ပြကြသည်။ 

အလားတူ အစိုးရ-တပ်မတော်ဘက်ကလည်း ငြိမ်းချမ်းရေး ဖိတ်ခေါ်ရာတွင် ခွဲခြားဆက်ဆံခြင်းနှင့် သွပ်သွင်းခြင်း နည်းဗျူဟာထက် ပါဝင်သင့် ပါဝင်ထိုက်သူ အားလုံး ပါဝင်ရေး လမ်းဖွင့်ပေးခြင်းနှင့် ပေါင်းစည်းခြင်းဆိုသော အခြေအနေကနေ ဖော်ဆောင်သင့်ကြောင်း ၎င်းတို့က ထောက်ပြကြသည်။

ထို့ပြင် လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများဘက်ကလည်း အကြောင်းအမျိုးမျိုးပြ၍ စစ်ဘုရင် ဝါဒထွန်းကားရေး ဖန်တီးနေခြင်းကို ရှောင်ရှားပြီး ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်မှာ ပါဝင်လာသင့်ကြောင်း စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ် များက ထောက်ပြကြသည်။