CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၂၈

ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးရေးအတွက် အစိုးရမှ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များအား ဖိတ်ခေါ်ရာတွင် မည်ကဲ့သို့ ဆွေးနွေးမည်ဆိုသည့် ပုံစံကို ချပြနိုင်ပါက အကောင်းဆုံးဖြစ်ကြောင်း ရခိုင်ပြည်လွတ်မြောက် ရေးပါတီ(ALP)ဥက္ကဋ္ဌ ဒေါ်စောမြရာဇာလင်းက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “ဘယ်လိုဘယ်လို ဆွေးနွေးမယ်ဆိုတဲ့ ပုံစံမျိုးကို ချပြနိုင်တယ်ဆိုရင် အကောင်းဆုံး။ ခေါင်းစဉ် တွေကို ပေးတယ်ဆိုရင်လည်း ခေါင်းစဉ်တွေကိုပါ ချပြနိုင်ရင် အများကြီး ကောင်းပါတယ်။ တစ်ခုရှိတာ ကတော့ ကျမ သတိထား မိသလောက်ဆိုရင် သတ်မှတ်ချက် မရှိဘူးပေါ့။ ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ဆွေးနွေး ဆိုတဲ့ ပုံစံမျိုးတွေ အခုပါတာ တွေ့တယ်။ အလွတ်သဘော တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုတွေကနေ စမယ်ပေါ့။ အလွတ်သဘော တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုက စတာက တစ်ဦးနဲ့တစ်ဦး ယုံကြည်မှုကို ရလာနိုင်တဲ့ အနေအထား လည်း ရှိပါတယ်။ အခုဆိုရင် ဒေါသတွေ ရှိနေကြတယ်။ မာန်မာနတွေ ရှိနေကြတယ်။ ဘာကြောင့်လဲဆို တိုက်ပွဲကြောင့်။ တိုက်ပွဲကြောင့် ဖြစ်နေတာဆိုတော့ အလွတ်သဘော တွေ့ဆုံမှုကလည်း စသင့်တယ်။ ဘယ်လိုပုံစံမျိုး စသင့်တယ်။ ဆွေးနွေးကြတဲ့အခါမှာ အခြေခံမူဆိုတာ ရှိတယ်။ အဲဒီအခြေခံမူမှာ ဘယ်လို ပါလဲဆိုတော့ ဆွေးနွေးပွဲ ရလဒ်များနဲ့အညီ တည်ဆောက်သွားရန်ပေါ့။ တည်ဆောက်သွားရန်ဆိုတာက ဒီမိုကရေစီနဲ့ ဖက်ဒရယ်စနစ်ကို အခြေခံတဲ့ ပြည်ထောင်စုကို နိုင်ငံရေး ဆွေးနွေးပွဲ ရလဒ်များနဲ့အညီ တည်ဆောက်သွားမယ် အဲဒီလို ပါရှိတယ်။ အဲဒီလို ပါရှိတဲ့အတွက်ကြောင့် ကိုယ်တို့က ရလဒ်ကောင်း ထွက်အောင် ဆွေးနွေးနိုင်ဖို့က ဆွေးနွေးဖက်တွေ အချင်းချင်းကြားမှာ အရေးကြီးတယ်ဆိုတာကို ပြောလို စေခြင်းဖြစ်တယ်” ဟု ပြောသည်။

လက်ရှိတွင် သမ္မတဦးမင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် အစိုးရအဖွဲ့ အနေဖြင့် ရက်ပေါင်း ၁၀၀ အတွင်း ဆောင်ရွက် ပေးသွားမည့် ကိစ္စရပ်များအနက် ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် တွေ့ဆုံဆွေးနွေး အခန်းကဏ္ဍလည်း ပါရှိသည်။

ဧပြီလ ၂၀ ရက်နေ့မှ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့ မတိုင်မီအထိ ရက်ပေါင်း ၁၀၀ အတွင်း PDF များ၊ NCA ထိုးထားသည့် တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့များနှင့် မထိုးရသေးသည့် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ အားလုံးကို ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးရန် ဖိတ်ခေါ်ထားသည်။

NCA လက်မှတ်ရေးထိုးခြင်း အခမ်းအနား ကျင်းပနေစဉ်

ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် အပစ်ရပ်ရေးသည် မတူညီကြောင်း၊ အပစ်ရပ်ရေးကို ဦးစွာ လုပ်ဆောင်သင့်သည်ဟု သုံးသပ်မှုများရှိသကဲ့သို့ နှစ်ခုစလုံးအား တစ်ပြိုင်နက်တည်း လုပ်ဆောင်သင့်သည်ဟု ယူဆသူများလည်း ရှိကြသည်။

ထို့ပြင် အချို့တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်များ အနေဖြင့် ငြိမ်းချမ်းရေးကို မပြုလုပ်လိုသော်လည်း အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို လုပ်လာနိုင်ကြောင်း စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက သုံးသပ်ကြသည်။

ထို့ကြောင့် ပထမဆုံးအနေဖြင့် လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ အားလုံး အပစ်ရပ်ခြင်းကို စတင် အကောင်အထည် ဖော်လိမ့်မည်ဟု မြင်ကြောင်း  တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ(တစည)မှ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဒေါက်တာကျော်ဆွေက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “ငြိမ်းချမ်းရေးနဲ့ အပစ်ရပ်တယ်ဆိုတာက မတူပါဘူး။ ငြိမ်းချမ်းရေးက တကယ့်ကို လိုလိုချင်ချင် နယ်မြေ ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေး လုပ်ကိုင်နိုင်တဲ့ အခြေအနေမှာရှိတယ်။ အပစ်ရပ် ထားတယ်ဆိုတာကတော့ ပြောရရင်တော့ နှစ်ဖက် အင်အားဖြည့်ဆည်းဖို့ အနားယူနေသလိုကြီး ဖြစ်နေတာလေ။  ရှေ့ကာလတွေ က အဲဒီလိုပဲ ဖြစ်ခဲ့တာကို။ အမြန်ဆုံး အပစ်ရပ်တာ အကောင်းဆုံးပဲ။ ကျ‌နော်တို့ကတော့ ပထမဆုံး အပစ်ရပ်လိုက်ရင်ကိုပဲ ပြည်သူကစပြီးတော့ စိတ်ချမ်းသာမှုရပြီ။ ပထမ အဆင့် ခြေလှမ်းစပြီပေါ့။ ငြိမ်းချမ်းရေးက နှစ်ဖက် ညှိနှိုင်းဖြေရှင်းရမယ့် အခြေအနေတွေကို ကြားခံ အဓိကတော့ ကြားခံသက်သေ နဲ့ ဖြေရှင်းမှ လက်ခံနိုင်တဲ့ အခြေအနေ ဖြစ်နေတာလေ။ တစ်ဖက်တည်းက အပစ်ရပ်ရုံနဲ့ မပြီးဘူး ဖြစ်နေ တာကို ငြိမ်းချမ်းရေးအထိ ရောက်ဖို့ကြတော့လေ။ အဲဒီတော့ ကြားခံအဖွဲ့အစည်းရဲ့ အင်အား ကောင်း ကောင်း၊ ထောက်ပံ့မှု ကောင်းကောင်း ဒါမှမဟုတ်ရင် ပြဿနာဖြေရှင်းနိုင်မှု ကောင်းကောင်းနဲ့ ဆောင် ရွက်မှ ငြိမ်းချမ်းရေးအဆင့်က ရောက်မှာ။ ဒါပေမယ့် အရေးကြီးတာတော့ အပစ်စရပ်ဖို့က အရေးကြီး တယ်။ အဲဒါကြောင့် အပစ်ရပ်ကြတာကို ကျနော်တို့က ကြိုဆိုတယ်။ ပထမဆုံး အကုန်လုံး လက်နက် ကိုင် အဖွဲ့အစည်း အကုန်လုံးက အပစ်ရပ်တာကို စပြီး အကောင်အထည် ဖော်လိမ့်မယ်လို့ မြင်တယ်” ဟု ပြောသည်။

NCA လက်မှတ်ရေးထိုးခြင်း အခမ်းအနား ကျင်းပနေစဉ်

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၁ ရက်တွင် အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်‌ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှု ဗဟိုကော် မတီ (NSPCC)၊ အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်‌ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှု လုပ်ငန်းကော်မတီ (NSPWC)၊ အမျိုးသား စည်းလုံးညီညွတ်‌ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေး ဖော်ဆောင်မှု ညှိနှိုင်းရေး ကော်မတီ (NSPNC) တို့ကို ပြန်လည် ဖွဲ့စည်းကြောင်း အစိုးရက ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။

UPDJC ကို အစိုးရ၊ လွှတ်တော်နှင့် တပ်မတော်ကိုယ်စားလှယ် ၁၆ ဦး၊ NCA ထိုးထားသည့် လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့ အစည်းများမှ ကိုယ်စားလှယ် ၁၆ ဦး၊ နိုင်ငံ‌ရေးပါတီများ အစုအဖွဲ့မှ ကိုယ်စားလှယ် ၁၆ ဦးတို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းရန် NCA စာချုပ်တွင် ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။ 

NSPCC, NSPWC, NSPNC ကို ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းရာတွင် လွှတ်တော်ကဏ္ဍ မပါဝင်သည့်အတွက် အခြေခံ ဥပဒေ ပြင်ဆင်ရေးဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များတွင် များစွာ အခက်အခဲ ဖြစ်လာနိုင်ကြောင်း၊ လက်ရှိ မြန်မာ့နိုင်ငံ ရေး အခင်းအကျင်း ကြည့်မည်ဆိုလျှင် တပ်မတော်၏ လွှမ်းမိုးမှု၊ ပါဝင်မှုသည် ဆက်ရှိနေအုံးမည့်သဘော မြင်တွေ့ရသည်ဟု စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေး အကဲခတ်များက ထောက်ပြကြသည်။ 

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၂၇

မြန်မာနိုင်ငံတွင် သမ္မတဦးမင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် အသွင်ကူးပြောင်းရေးအစိုးရအဖွဲ့၏ ငြိမ်းချမ်းရေးဖိတ် ခေါ်ချက်၌ နာဂနှင့် ရှမ်းနီ လက်နက်ကိုင်များအား မည်သို့ စဥ်းစားမလဲ စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက မေးခွန်းထုတ်လာသည်။

တစ်နိုင်ငံလုံး ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုရပ်စဲရေး သဘောတူစာချုပ်(NCA) ထိုးထားသည့် လက်နက်ကိုင် အပါအဝင် NCA မထိုးသေးသည့် လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ၊ NCA ထိုးထားပြီးတော့ ၂၀၂၁-၂၀၂၅အတွင်း တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှု မလုပ်ရသေးသော KNU,CNF,ABSDF တို့အနေဖြင့် ဇူလိုင် ၃၁ ရက်နေ့ နောက်ဆုံးထား၍ ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေး ရန် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်က ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၂၁ ရက်တွင် ဖိတ်ခေါ်ခဲ့သည်။

အဆိုပါ ငြိမ်းချမ်းရေးဖိတ်ခေါ်မှုတွင် ရှမ်းနီအမျိုးသားများတပ်မတော်(SNA)နှင့် နာဂအမျိုးသားဆိုရှယ်လစ်ကောင် စီ(NSCN)တို့ကို မည်ကဲ့သို့ သဘောထားမလဲ မေးခွန်းရှိလာကြောင်း၊ ငြိမ်းချမ်းရေး ဖိတ်ခေါ်ချက်မှာ ရှမ်းနီနှင့် နာဂ အကျုံးဝင်သလား မဝင်ဘူးလား၊ ငြိမ်းချမ်းရေး ဖိတ်ခေါ်ချက်မှာ ရှမ်းနီနှင့် နာဂကို ချန်ထားသင့်လား လက်ခံသင့် လား စဉ်းစားရမည့် အခြေအနေများ ရှိလာကြောင်း စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက ထောက်ပြကြသည်။

လက်ရှိအစိုးရ၏ ငြိမ်းချမ်းရေးဖိတ်ခေါ်ချက်တွင် ရှမ်းနီအား EAO အဖြစ် အသိမှတ်ပြုသလားဆိုသည့် ကိစ္စကရှိနေ ကြောင်း၊ ယခု ဖိတ်ခေါ်ချက်ထဲတွင် အကျုံးဝင်/မဝင် ပြော၍မရကြောင်း တိုင်းလိုင်(ရှမ်းနီ) အမျိုးသားဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်ရေးပါတီဥက္ကဋ္ဌ စိုင်းဋ္ဌေးအောင်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

အစိုးရ၏ ငြိမ်းချမ်းရေးဖိတ်ခေါ်ချက်ကို တွေ့ရစဉ်

၎င်းက “သူတို့ အဆင့် သတ်မှတ်ချက်ထဲမှာ ဘယ်လိုပုံစံနဲ့ သတ်မှတ်ထားတယ်ဆိုတာတော့ ရှိနေတဲ့အတွက် ကြောင့်မို့ ရှမ်းနီကတော့ သိပ်ပြောလို့တော့ မရဘူး။ နာဂကျတော့ သူ တိုင်းဒေသကြီးအဆင့်ထိကို လက်မှတ် ထိုးထားပြီးသား ဖြစ်တယ်လေ။ ဆိုတဲ့အခါကြတော့ နာဂကတော့ ပါကောင်းပါနိုင်တာပေါ့ ဒီဖိတ်ခေါ်ချက်ထဲမှာ။ အဲဒီရှမ်းနီကတော့ တိုင်း‌ဒေသကြီး၊ ပြည်နယ်အဆင့်မှာလည်း လက်မှတ်ထိုးထားခြင်း မရှိသေးဘူး၊ နောက်တစ်ခု က လက်ရှိ အစိုးရက သူ့ကို EAO အဖြစ်ရော အသိမှတ်ပြုရဲ့လား ဆိုတာလဲ ရှိသေးတယ်လေ။ အဲဒီအခါကြတော့ သူ့ကို ဖိတ်ခေါ်ချက်ထဲမှာ ပါဝင်မဝင်ဆိုတာကတော့ ဒါပြောလို့တော့ မရဘူး။ အမှန်တကယ်ကျတော့ ငြိမ်းချမ်းရေး လို့ ပြောပြီဆိုရင်တော့ ဒီလက်နက်ကိုင် တော်လှန်နေတဲ့ အဖွဲ့အစည်း အကုန်လုံးရဲ့ ဖြစ်ချင်တဲ့ ဆန္ဒတွေကို သုံး သပ်ပြီးမှသာ ဖိတ်ခေါ်သင့်တယ်ပေါ့နော်။ အခုကတော့ မူဝါဒ တစ်မျိုးပြောင်းပြီးမှ ပြန်များဖိတ်ခေါ်ခဲ့ရင်တော့ ကောင်းတာပေါ့။ ဖိတ်ခေါ်ခဲ့မယ်ဆိုရင်တော့ ဒီငြိမ်းချမ်းရေးအတွက်ကို တစ်ဖက်တစ်လှမ်းကတော့ အကျိုးရှိသွား သလို၊ တစ်ဖက်ကလည်း အဖွဲ့တွေ များလာခြင်းအားဖြင့် ဘယ်လိုရှင်းရမလဲဆိုတဲ့ ဥစ္စာတွေတော့ ပိုများလာမယ်လို့ တော့ မြင်တာပေါ့။ ရှမ်းနီဆိုတာ ဒီ SNA ပေါ့လေ။ သူရဲ့မူဝါဒက ၅ ရပ်ရှိတယ် အဲဒီလမ်းကြောင်းနဲ့တော့ သူသွား မယ်လို့ မြင်ပါတယ်။ သူရဲ့ ရှမ်းနီပြည်နယ် ရရှိရေးဆိုတဲ့ ရည်မှန်းချက်ကတော့ အများကြီး ကြိုးစားရအုံးမှာပါ။ ဘာကြောင့်မို့လဲဆိုတော့ ဒီဖွဲ့စည်းပုံကို ကျော်လွန်ပြီးမှ လက်ရှိအစိုးရက ဘာမှမပေးဘူးဆိုတာတော့ သိထားသင့် တယ်ပေါ့နော်။ အခု ဆိုရင်တော့ “ဝ” ဆိုရင်လည်း ပညာရပ်အားလုံး ပြည့်စုံပေမယ့်လည်း ဖွဲ့စည်းပုံထဲမှာ မပါတဲ့ အတွက်ကြောင့် “ဝ” ကလည်း ပြည်နယ်မရသေးဘူး။ ရှမ်းနီဆိုလို့ရှိရင် ပိုလို့ကြိုးစားရအုံးမှာပါ”ဟု ပြောသည်။

မြန်မာနိုင်ငံ၏ ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးမှု လုပ်ငန်းစဉ်များတွင် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင် အဖွဲ့များကို အဖွဲ့ အရေအတွက်အလိုက် အမျိုးမျိုး သတ်မှတ်ခဲ့ကြပြီး၊ အထူးသဖြင့် NCA လက်မှတ်ထိုးရေး ကာလနှင့် ဦးသိန်းစိန် အစိုးရလက်ထက်တွင် ၁၇ ဖွဲ့မှ ၂၁ ဖွဲ့အထိ ပါဝင်ပတ်သက်ခဲ့သည့် သမိုင်းကြောင်း ရှိသည်။

လက်ရှိတွင် တိုက်ပွဲဝင်နေဆဲ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များမှာ ပြည်ထောင်စုနိုင်ငံ ရေးဆွေးနွေးညှိနှိုင်းရေးကော်မတီ (FPNCC) အဖွဲ့ဝင်များနှင့် အခြားအဖွဲ့အစည်းများစွာ ရှိနေပြီး၊ ၂၀၂၁ ခုနှစ် နောက်ပိုင်းတွင်လည်း ရာနှင့်ချီသော လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။

အစိုးရသစ် ကာ/လုံ အစည်းအဝေး ကျင်းပနေစဉ်

လက်ရှိ ငြိမ်းချမ်းရေးဖိတ်ခေါ်ချက်တွင် ပါသင့်၊ မပါသင့်ဆိုသည်က နိုင်ငံတော်အစိုးရ၏ အုပ်ချုပ်မှုအာဏာအတွင်း ပြဿနာဖြစ်နေသည့် အဖွဲ့အစည်းမျိုးများက NCA ဆိုသည့် စာချုပ်တစ်ခုအောက်ထဲက သွားမည်ဆိုလျှင် ညှိနှိုင်း ဆွေးနွေးရန် လိုအပ်သည်ဟု သေနင်္ဂမဟာဗျူဟာလေ့လာရေးအဖွဲ့မှ အမှုဆောင်ဒါရိုက်တာ ဦးသိန်းထွန်းဦးက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “အဲဒါကတော့ ပါသင့်တာ မပါသင့်တာဆိုတာ ကျနော်တို့ ဟိုတုန်းကတည်းက ပြောထားပြီးသားလေ။ ဖိတ် ခေါ်ချက်သည် အကုန်လုံးအတွက် ထည့်ထားပြီးသား။ ဒါပေမယ့် အဲဒီနေရာမှာမှ ငြိမ်းချမ်းရေးနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ ဘယ်လို ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု ရှိသလဲဆိုတာ Bilateral (အပြန်အလှန်) ရေးထားတာတွေလည်း ရှိတယ်။ အဲဒီ အပေါ်မှာ မူတည်ပြီးတော့ ဆွေးနွေးခြင်း၊ မဆွေးနွေးခြင်း၊ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်း၊ မပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်း၊ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုမရှိခြင်း ဒါမျိုးတွေလာမှာပေါ့။ နိုင်ငံတော်အစိုးရရဲ့ အုပ်ချုပ်မှု အာဏာဆက်အတွင်းမှာ ပြဿနာဖြစ်နေတဲ့ အဖွဲ့အစည်းမျိုးတွေက လက်ရှိမှာ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခ ဖြစ်မနေဘူး၊ ဖြစ်မနေတဲ့ နေရာမျိုး က လူတွေကတော့ တစ်ဖွဲ့တစ်စည်းထဲ ဒီ NCA ဆိုတဲ့ စာချုပ်တစ်ခုအောက်ထဲ သွားမယ်ဆိုရင်တော့ ဒါကို ညှိနှိုင်း ဆွေးနွေးဖို့ လိုအပ်တယ်။ သို့သော် လက်ရှိ အခြေအနေမှာ တကယ်တမ်း ပြဿနာဖြစ်နေတဲ့ နေရာတွေကို လုပ်တဲ့ ကိစ္စမှာ တကယ့် ထိတွေ့မှုဖြစ်နေတဲ့ နေရာမျိုးက အဖွဲ့တွေနဲ့ ဆွေးနွေးတာတော့ တော်တော်လေး အဆင်ပြေမှာ ပေါ့။ ပါသင့်တာ၊ မပါသင့်တာ ဆိုတာကတော့ သီအိုရီအရ ကြည့်မယ်ဆိုရင်တော့ ဒါစာရွက်ပေါ်မှာတော့ ဒါပါသင့် တယ်လို့ ယူဆရတာမျိုးရှိမယ်။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ တစ်ချိန်ချိန်မှာ ဒါက NCA အောက်ထဲကနေ အကုန်လုံး သွားကြမှာကို”ဟု ပြောသည်။

ရှမ်းနီအမျိုးသားများတပ်မတော်(SNA)သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးတွင် ပါဝင်နေသည့် မော်လိုက်ခရိုင်၊ ကလေး ခရိုင်၊ ခန္တီးခရိုင်၊ ကသာခရိုင်၊ တမူးခရိုင်နှင့် ကချင်ပြည်နယ်အတွင်း ပါဝင်နေသော ဗန်းမော်ခရိုင်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင်၊ မိုးညှင်းခရိုင်၊ မိုးကောင်း ဒေသတို့ကို စုစည်း၍ ရှမ်းနီပြည်နယ် ပြန်လည်ရရှိရေး ကြိုးပမ်းနေသည့် တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ ဖြစ်သည်။

နာဂအမျိုးသားဆိုရှယ်လစ်ကောင်စီ(NSCN)သည် အိန္ဒိယ-မြန်မာ နှစ်နိုင်ငံအတွင်း နေထိုင်ကြသော နာဂလူမျိုးများ ကို စုစည်း၍ လွတ်လပ်သော နာဂပြည်ထောင်စု တည်ထောင်ရေး ကြိုးပမ်းနေသည့် တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့ဖြစ်သည်။

ထိုလက်နက်ကိုင် ၂ ဖွဲ့ကို ငြိမ်းချမ်းရေးဖိတ်ခေါ်ချက်တွင် ထည့်သွင်း စဉ်းစားချက်များ မရှိဘဲ ပြစ်ပယ်ထားပါက တချိန်တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးနှင့် ကချင်ပြည်နယ်အတွင်းမှာ မြန်မာ့တပ်မတော်အတွက် စစ်မျက်နှာအသစ် များ ထွက်ပေါ်လာနိုင်ကြောင်း၊ AA-TNLA-MNDAA တို့ကို ၂၀၁၅ ခုနှစ်က NCA ထိုးခွင့်မပြုဘဲ ပြစ်ပယ်ခဲ့ခြင်း ကြောင့် ယနေ့ စစ်ပွဲများ ဖြစ်ပွားနေသည့် အခြေအနေဖြင့် နှိုင်းယှဉ်စဉ်းစားသင့်ကြောင်း စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေး အကဲခတ်များက ထောက်ပြကြသည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၇

မြန်မာနိုင်ငံအတွက် အာဆီယံအဖွဲ့အစည်းသည် အရေးကြီးသလား အရေးမကြီးဘူးလား ဆိုသည့်အပေါ် နိုင်ငံရေး လေ့လာသုံးသပ်သူများနှင့် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များကြား သုံးသပ်လျက်ရှိနေသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်က NLD အစိုးရသည် ၂၀၂၀ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ မဲစာရင်း အငြင်းပွားမှုကို မဖြေရှင်းဘဲ အစိုးရဖွဲ့စည်းရေး ကြိုးပမ်းသည်ဟုဆိုကာ မြန်မာ့တပ်မတော်မှ ဖြုတ်ချ၍ အရေးပေါ် အခြေအနေ ကြေညာခဲ့သည်။

ထို့နောက် အာဆီယံက မြန်မာ့အရေးမှာ ဝင်ရောက် ကိုင်တွယ်လာပြီး မြန်မာ့တပ်မတော် ခေါင်းဆောင်များကို အာဆီယံ အစည်းအဝေးများကနေ ဖယ်ထုတ်ထားသည်မှာ ယနေ့ထိပင် ဖြစ်သည်။

လက်ရှိအ‌ချိန်တွင် ရွေးကောက်ပွဲအလွန် ပေါ်ပေါ်လာသည့် အစိုးရသစ်တစ်ရပ်သည် အာဆီယံနှင့် ဆက်ဆံရေး အခြေအနေ ပြန်လည်ကောင်းမွန် လာနိုင်မလားဆိုသည်ကို အားလုံးက စောင့်ကြည့်နေကြသည်။

မြန်မာနိုင်ငံအတွက် အာဆီယံသည် ကဏ္ဍသုံးရပ် အနေဖြင့် အရေးကြီးသည်ဟု ပြောနိုင်ကြောင်း၊ ပို့ကုန်စျေးကွက် ကို အိမ်နီးချင်း တရုတ်နိုင်ငံအား လုံးစုံ မှီတည်နေရခြင်းသည် ကောင်းမွန်သည့် အလားအလာ မဟုတ်ဘူးဟု နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူ ဒေါက်တာအောင်မျိုးက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။ 

၎င်းက “ခြုံပြောရမယ်ဆိုရင်တော့ အာဆီယံက မြန်မာအတွက် အရေးကြီးပါတယ်။ အရေးကြီးတယ်ဆိုတာက ဘာလဲဆိုတော့ ကျနော်တို့က ကျနော်တို့ရဲ့ ဈေးကွက်ပေါ့ ဒီ Export ဈေးကွက်ကို တရုတ်ကို လုံးလုံးမှီနေခြင်းဟာ တကယ့် တကယ်ကျတော့ မကောင်းဘူး။ ကျနော်တို့က ကုန်ပစ္စည်း တစ်ခုတည်းအတွက်လည်း မကောင်းသလို နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံတည်းကို မှီနေရတာလည်း ကျနော်တို့က မကောင်းဘူး။ မျှတဲ့ ပုံစံမျိုးဖြစ်ဖို့ လိုတာပေါ့နော်။ အထူး သဖြင့် အာဆီယံ ဈေးကွက်ကလည်း မသေး‌ဘူးလေ။ နောက်ပြီးတော့ ကျနော်တို့က ကျောက်မီးသွေးပေါ့နော် (Clean Coal) ကို ကျနော်တို့က အနာဂတ်မှာ လုပ်ကိုလုပ်ရမယ်ဆိုတာ ရှိတယ်။ ဒီရေအားလျှပ်စစ်တွေက ‌အကောင်အထည် မပေါ်မီ ရေအားလျှပ်စစ်က တိုင်းရင်းသားဒေသတွေမှာ လုပ်ရတဲ့ ရေအားလျှပ်စစ်က သယံ ဇာတက ကျိန်စာမိနေတဲ့ သဘောကြီးဖြစ်နေတော့ အနာဂတ် မြန်မာပြည်မှာ လိမ်မာပါးနပ်တဲ့ အစိုးရတွေဆို ရင်တော့ ဒါကို ကျနော်တို့က ရေအားလျှပ်စစ်ကို အထူးသဖြင့် တိုင်းရင်းသားဒေသတွေက ရေအားလျှပ်စစ်ကို သိပ်ပြီးတော့ မမှီတည်သင့်ဘူးပေါ့။ အထူးသဖြင့် အာဆီယံ ကျောက်မီးသွေးတို့ အင်ဒိုနီးရှားတို့ ဘာတို့ကို မှီခို ရမှာလေ။ အဲဒီလိုအနေအထားမျိုးကျတော့ အရေးပါပါတယ်။ နောက်ပြီးတော့ နိုင်ငံခြားဆက်ဆံရေးမှာလည်း တရုတ်ရဲ့ ဩဇာအာဏာလွှမ်းမိုးမှုကို Counter Balance လုပ်ဖို့က အမေရိကားက ကျနော်တို့ကို စိတ်မဝင်စားဘူး။ သူစိတ်ဝင်စားရင် စင်္ကာပူကတဆင့် စိတ်ဝင်စားတယ် အမေရိကားကလေ။ တဆင့်ခံထားတယ် တိုက်ရိုက်မလာ ဘူး။ အဲဒီအတွက် ကျနော်တို့က အရေးပါတယ်လို့ နိုင်ငံခြားရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုပေါ့။ တိုက်ရိုက်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု FDI (Foreign Direct Investment) အရရော သံတမန်ရေးရာအရရော အာဆီယံဟာ ကျနော်တို့အတွက် အရေး ပါတယ်လို့ပဲ ပြောချင်တယ်။ နည်းပညာ၊ နောက်ပြီးတော့ ပြင်ပအလုပ်အကိုင်၊ နောက်တစ်ခုက တိုက်ရိုက်ရင်းနှီး မြှုပ်နှံမှု ဒီအကြမ်းဖျင်း ကဏ္ဍသုံးရပ်အရ အရေးကြီးတယ်လို့ ပြောရမှာပေါ့နော်” ဟု ပြောသည်။ 

အာဆီယံအဖွဲ့ အစည်းအဝေး တက်ရောက်သူများကိုတွေ့ရစဉ်

လက်ရှိတွင် မြန်မာနှင့် အာဆီယံ ဆက်ဆံရေး ပြန်လည်ကောင်းမွန်လာရန် အိမ်နီးချင်း နိုင်ငံဖြစ်သည့် ထိုင်းနိုင်ငံ၏ သဘောထားသည် အဓိကကျသည်ဟု ယူဆ၍ရကြောင်း၊ အစိုးရအနေဖြင့် အာဆီယံ၏ ဘုံသဘောတူညီချက်များ ကို အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်သွားမည်ဆိုလျှင် အခြေအနေ တိုးတက်လာနိုင်သည်ဟု နိုင်ငံရေးလေ့လာ သူများက ထောက်ပြကြသည်။ 

မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရေရှည်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးစီမံကိန်းသည် နိုင်ငံတကာ အဖွဲ့အစည်းများနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု ရှိမှသာ အဆင်ပြေနိုင်မည်ဖြစ်ပြီး တရုတ်တစ်နိုင်ငံတည်းကိုသာ အားကိုးပြီး ရပ်တည်၍ မရနိုင်ဘူးဟု တိုင်းရင်း သား စည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ (တစည)မှ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဒေါက်တာကျော်ဆွေက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။ 

၎င်းက “နောက်တစ်ချက်ကတော့ မြန်မာနိုင်ငံက သံခင်းတမန်ခင်း အကျပ်အတည်း ဖြစ်နေတဲ့အတွက် သံခင်း တမန်ခင်း အကျပ်အတည်းကို တရုတ်တစ်နိုင်ငံတည်းနဲ့ပဲ အားကိုးပြီး ရပ်တည်လို့ မရဘူး။ ကပ်နေတဲ့နိုင်ငံတွေနဲ့ ရော အသင်းအဖွဲ့တွေနဲ့ရော ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုရှိမှ သံခင်းသံတမန်ခင်း တိုးမြှင့်နိုင်မှ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ရေရှည် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး စီမံကိန်းဆိုတာ လုပ်လို့ရမှာ။ ကိုယ်တကော ကောလို့ရတဲ့ ခေတ်မဟုတ်တော့ဘူးလေ။ ဒါကြောင့် အာဆီယံက အရေးကြီးပါတယ်။ အာဆီယံနဲ့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ဖို့လည်း လိုအပ်ပါတယ်။ အိမ်နီးချင်း နိုင်ငံတွေနဲ့ အဆင်ပြေရုံလောက်နဲ့ အစဥ်မချော နိုင်တာတွေ အများကြီးရှိတယ်။ အာဆီယံဆိုတဲ့ အသိုက်အဝန်း တစ်ခုလုံးနဲ့ ကိုယ်နဲ့အနီးဆုံး အသိုက်အဝန်း အုပ်စုနဲ့တောင် တည့်အောင် မပေါင်းနိုင်ဘူးဆိုရင် တခြား အစုအဖွဲ့ တွေနဲ့ တည့်အောင် ပေါင်းနိုင်ဖို့ဆိုတာ ဘယ်လိုမှ မျှော်လင့်လို့မရဘူး။ ကိုယ်ပါဝင်ပြီးသား ကပ်နေတဲ့ အစုအဖွဲ့ ကြီးနဲ့ ပထမဆုံး တည့်အောင်နေဖို့ လိုပါတယ်။ အိမ်နီးချင်းတစ်အိမ်၊ နှစ်အိမ်တည့်ရုံလောက်နဲ့ အဆင်မပြေဘူး။ အာဆီယံကို မဖြတ်ကျော်ဘဲနဲ့ ကမ္ဘာ့သံခင်းတမန်ခင်း လောကကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ပေါင်း သင်း ဆက်ဆံနိုင်မှာ မဟုတ်ဘူး။ အဲဒီလိုဆိုရင် မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ထုတ်ကုန်တွေ ဈေးကွက်ရဖို့ ဆိုတာလည်း အခက်အခဲဖြစ်မှာပဲ။ အဲဒီ ထက် ပိုဆိုးတာကတော့ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ပြည်တွင်း‌ရေး နိုင်ငံရေးအဆင့် လှုပ်ရှားမှုတွေကို အားလုံးကို နိုင်ငံတကာ အသိအမှတ်ပြုမှု လျော့ကျနေသမျှ နိုင်ငံသားဖြစ်ရ‌တာတောင် တည်တည်ပပ မဖြစ်ဘူး ပေါ့‌ဗျာ။ ဒါကြောင့် နိုင်ငံ သားတွေ အားလုံးရဲ့ မျက်နှာကိုကြည့်ပြီး နိုင်ငံတကာ မိတ်ဖက် အဖွဲ့အစည်းတွေ အကုန် လုံးနဲ့ တည့်အောင် သင့်မြတ်အောင် နေထိုင်လိုက်နာ ဆောင်ရွက်တာက မြန်မာနိုင်ငံအတွက် အကောင်းဆုံး အခြေအနေ ဖြစ်လိမ့် မယ်လို့ ကျနော်တို့က ယုံကြည်တယ်” ဟု ပြောသည်။

သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်ကို ကာ/လုံ အစည်းအဝေးမှာ တွေ့ရစဉ်

မြန်မာနိုင်ငံ အနေဖြင့် အိမ်နီးချင်း နိုင်ငံများဖြင့်သာ ဆက်ဆံရေး ကောင်းမွန်နေခြင်းမျိုး မဟုတ်ဘဲ နိုင်ငံတကာနှင့် ဆက်ဆံရေး ကောင်းမွန်ပါက နိုင်ငံဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် များစွာ အထောက်အကူ ဖြစ်လာနိုင်ကြောင်း နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူ ဦးထက်အောင်ကျော်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။ 

၎င်းက “တကယ်တမ်းကတော့လေ ကမ္ဘာနိုင်ငံကြားထဲမှာ နေနေတဲ့ ကမ္ဘာ့မိသားစုဝင် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ ဖြစ်တာပေါ့။ ဒီအတွက်ကြောင့်မို့လို့က အကုန်လုံးကတော့ အရေးကြီးတာပဲ။ ဒါပေမယ့် ကျနော်တို့နိုင်ငံရဲ့ လက်ရှိ အနေအထား အရကတော့ ငါတို့က တရုတ်ရှိတယ်၊ အိန္ဒိယရှိတယ်၊ ထိုင်းရှိတယ်။ ငါတို့နီးစပ်တဲ့ တိုင်းပြည်တွေနဲ့ အဆင်ပြေပြီး တော့ ဒီကနေ ဒီလိုလုပ်နေရင် ရတာပဲကွာပဲလို့ကတော့ တွေးမယ်ဆိုရင် ဘယ်သူနဲ့မှ မတည့်တဲ့ အချိန်မှာ ဆိုရင် တော့ ဒီဟာတွေနဲ့ ဒီလောက်တည့်ရင် အဆင်ပြေတာပေါ့။ သို့ပေမယ့် အကုန်လုံးနဲ့ တည့်တာ‌ ပိုကောင်းတယ်။ ကျနော်တို့ကတော့ ဖြစ်စေချင်တာ အားလုံးအရေးပါတယ်။ အားလုံးဖြစ်စေချင်တယ်။ ဒါနဲ့ပဲ ပေါင်းပြီး ဒီလိုလေးပဲ နေသွားပါတော့ မယ်ဆိုရင်တော့လည်း ဒီတိုင်းပြည်က ဘယ်လိုလုပ်သွားပြီးတော့မှ အဆင်ပြေမလဲ။ ကမ္ဘာမှာ အရေးပါတဲ့ နိုင်ငံတစ်ခုဖြစ်အောင် ကမ္ဘာက လေးစားခန့်ညားရတဲ့ နိုင်ငံတစ်ခု‌ဖြစ်အောင် ဒီလိုမျိုးစဉ်းစားရမှာ” ဟု ပြောသည်။ 

နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်က မြန်မာနိုင်ငံသည် အာဆီယံအဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံဖြစ်သည့်အတွက် အာဆီယံနှင့် ပုံမှန်ဆက်ဆံရေး ပြန်လည်ရရှိအောင် ကြိုးစားဆောင်ရွက်သွားမည်ဟု ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁၀ ရက်တွင် တတိယ အကြိမ် ပြည်‌ထောင်စုလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး၌ ထည့်သွင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၂၇

မြန်မာနိုင်ငံရှိ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်း အသီးသီးကို ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးရေးအတွက် ဖိတ်ခေါ်ရာ တွင် ၎င်းတို့အတွက် လက်နက်စွန့်ရလျှင်လည်း အကျိုးစီးပွားခံစားခွင့် ယုတ်လျော့မသွားဘူးဆိုသည့် အမြင်မျိုး မြင်ရန် လိုအပ်နေကြောင်း တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ(တစည)မှ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဒေါက်တာကျော်ဆွေက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “ငြိမ်းချမ်းရေးနဲ့ပတ်သက်ပြီး ဆောင်ရွက်စရာတွေကတော့ အများကြီးပဲ။ အဓိက,ကတော့ အဖွဲ့အစည်း အသီးသီးကြားမှာ ယုံကြည်မှုမရှိဘူး ဖြစ်နေတယ်လို့ ကျနော်တို့က မြင်တာပေါ့။ အဓိက အရေးကြီးတာက ယုံကြည်မှု၊ အစိုးရဘက်က ငြိမ်းချမ်းရေး ဖိတ်ခေါ်တာကိုလည်း လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းဘက်က ယုံကြည်မှု၊ လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းဘက်ကလည်း အစိုးရဘက်က ကတိကဝတ်တွေ၊ ပေးတဲ့ အခွင့်အရေးတွေ ယူပြီးတော့ ငြိမ်းချမ်းရေးကို တကယ်လိုလားပြီးတော့ လိုက်နာဆောင်ရွက်မယ်ဆိုတဲ့ ယုံကြည်မှုပေါ့။ နှစ်ဖက်ယုံကြည်မှု ပျောက် နေတဲ့ အခြေအနေလို့ မြင်တယ်။ အဓိက ပြောချင်တာကတော့ လက်နက်စွန့်လွှတ်ရလို့ သူတို့ရဲ့ အကျိုး စီးပွား ခံစားခွင့်တွေ ယုတ်လျော့ မသွားဘူး။ ငြိမ်းချမ်းရေးကသာ ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးကို ပိုမို အထောက်အကူ ပြုတယ် ဆိုတဲ့ အမြင်ကို လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းအသီးသီးက မြင်ဖို့တော့ လိုအပ်နေတာ” ဟု ပြောသည်။

လက်ရှိတွင် သမ္မတဦးမင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် အစိုးရအဖွဲ့ အနေဖြင့် ရက်ပေါင်း ၁၀၀ အတွင်း ဆောင်ရွက် ပေးသွားမည့် ကိစ္စရပ်များအနက် ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးရေး အခန်းကဏ္ဍလည်း ပါရှိသည်။

လက်နက်ကိုင် ခေါင်းဆောင်များကို တွေ့ရစဉ် 

ဧပြီလ ၂၀ ရက်နေ့မှ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့ မတိုင်မီအထိ ရက်ပေါင်း ၁၀၀ အတွင်း PDF များ၊ NCA ထိုးထားသည့် တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များနှင့် မထိုးရသေးသည့် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ အားလုံးကို ငြိမ်းချမ်းရေး အတွက် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးရန် ဖိတ်ခေါ်ထားကာ ဇူလိုင် ၃၁ ရက်နေ့မတိုင်မီ နောက်ဆုံးထား၍ တွေ့ဆုံဆွေးနွေး ကြဖို့ သမ္မတဦးမင်းအောင်လှိုင်က ပြောကြားထားသည်။

NCA ကို လက်မှတ်ရေးထိုးထားသည့် အဖွဲ့တစ်ဖွဲ့ အနေဖြင့် မိမိတို့ လက်မှတ် ရေးထိုးထားသည်ကို အကောင် အထည် ဖော်သည်အထိ လုပ်သွားချင်သည့် ဆန္ဒရှိကြောင်း၊ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးကြမည်ဆိုပါက မည်သည့်ခေါင်းစဉ် ကို စတင် ဆွေးနွေးမည်မှာ စဉ်းစားစရာရှိကြောင်း ရခိုင်ပြည်လွတ်မြောက်ရေးပါတီ(ALP)ဥက္ကဋ္ဌ ဒေါ်စောမြရာဇာ လင်းက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “ဘယ်လိုခေါင်းစဉ်မျိုးနဲ့ ကျမတို့ကို စပြီး ဆွေးနွေးချင်တာလဲပေါ့။ အဲဒါလည်း စဉ်းစားစရာ တစ်ခုတော့ ရှိပါတယ်။ လက်မှတ် ရေးထိုးထားကြတဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေ အနေနဲ့ကတော့ ရေရှည် တည်တံ့ခိုင်မြဲရေးကို ဦးတည် ပြီးတော့ တာဝန်ယူမှု၊ တာဝန်ခံမှု ရှိရမယ်။ ပွင့်လင်းမြင်သာမှုကို အခြေခံပြီးတော့မှ NCA မှာပါတဲ့ သဘောတူ ညီချက်တွေကို ပြီးဆုံးသည်အထိ အကောင်အထည်ဖော်သွားဖို့။ ပြီးဆုံးအောင် အကောင်အထည် ဖော်သည် သာမက ကျမတို့ရဲ့ အာသီသသည် ဒီတိုင်းပြည်ကြီး တစ်ခုလုံးကို ဒီမိုကရေစီနဲ့ ဖက်ဒရယ်စနစ်ကို အခြေခံတဲ့ ပြည်ထောင်စုကို ဒီလောက် ဒုက္ခခံလာကြပြီးမှ ကျမတို့ဟာ ကိုယ်လက်နဲ့ အုတ်တစ်ချပ် သဲတစ်ပွင့် ပါဝင်ပြီးတော့မှ တည်ဆောက်ချင်တဲ့ ရည်ရွယ်ချက် အပြည့်ရှိတယ်။ အဲဒါကြောင့် လက်မှတ်ရေးထိုးထားတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေထဲမှာ ကျမ ရဲ့ သ‌‌ဘာထားကို ပြောရမယ်ဆိုရင် ကိုယ်တို့ လက်မှတ် ရေးထိုးထားတာကို ကိုယ်ကတော့ အကောင်အထည် ဖော် အောင်အထိ လုပ်သွားချင်တဲ့ ဆန္ဒရှိတယ်။ ဒါပေမယ့် ကျမနဲ့အတူ တခြားသော ပုဂ္ဂိုလ်တွေက တူချင်မှ တူလိမ့် မယ်။ အဲဒါကြောင့် လူပုဂ္ဂိုလ်အမျိုးမျိုး၊ အဖွဲ့အစည်းအမျိုးမျိုး အပေါ် မူတည်ပြီးတော့မှ ပုံစံအမျိုးမျိုးနဲ့ သွားရမယ်။ ပွင့်လင်းမြင်သာမှု ရှိရမယ်။ နောက်ပြီး စေတနာနဲ့ ဂရုဏာရှိဖို့ လိုအပ်တယ်။ အဲဒါလည်း ကျမ ထည့်ပြောချင်ပါ တယ်” ဟု ပြောသည်။

AA-MNDAA-TNLA ခေါင်းဆောင်များကို တွေ့ရစဉ်

၂၀၂၁ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခများ ပိုမိုကြီးမား ကျယ်ပြန့်လာနေသည့် မြန်မာ့နိုင်ငံရေး အခင်း အကျင်းတွင် တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်များနှင့် အခြားသော လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များ ရာနှင့်ချီ များပြားလာခဲ့ သည်။

ထို့ပြင် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်း အများစုသည်လည်း ယခင်ကထက် ပိုမို အင်အားကြီး ထွားလာခဲ့ ကာ စစ်ရေးအရ သိမ်းပိုက်ထားနိုင်မှုလည်း အများအပြား ရှိကြသည့် အနေအထားဖြစ်သည်။

မြန်မာ့တပ်မတော်သည် ၅ နှစ်အတွင်း တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်များနှင့် တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များကြောင့် လက်လွှတ် ဆုံးရှုံးထားရသည့် နယ်မြေဒေသ အများအပြား ရှိနေသည်။

လက်ရှိတွင် အင်အားကြီး တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်များအနက် မြောက်ပိုင်းအဖွဲ့များ ဖြစ်ကြသည့် ကိုးကန့်တပ် (MNDAA) နှင့် ပလောင်တပ် (TNLA) တို့သည် မြန်မာ့တပ်မတော်နှင့် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို သဘောတူထားကြ သည့် အဖွဲ့များဖြစ်သည်။

CNI News
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၂၅

တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မစ္စတာ ဝမ်ယိ မြန်မာနိုင်ငံသို့ လာရောက်၍ နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်အား တွေ့ဆုံ၍ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၂၅ ရက်က ဆွေးနွေးခဲ့သည်။

နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်က မိမိတို့ အစိုးရအဖွဲ့ တာဝန်ယူချိန်အတွင်း မြန်မာနိုင်ငံနှင့် တရုတ်နိုင်ငံတို့၏ ဆက်ဆံရေးနှင့် ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်မှုများကို ပိုမိုတိုးတက်ကောင်းမွန်အောင် ဆက်လက် ဆောင်ရွက်သွားမည်ဟု ပြောသည်။

ထို့နောက် မစ္စတာ ဝမ်ယိက အဆွေတော်၏ ဦးဆောင်မှုအောက်တွင် မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် ရေရှည်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက် သည့် နိုင်ငံတော်ကြီး ဖြစ်လာမည်ဟုလည်း ယုံကြည်ပါကြောင်း၊ နှစ်နိုင်ငံအကြား နိုင်ငံတော်နှင့် ပြည်သူလူထုတို့ ၏ လူမှုစီးပွားဘဝ အကျိုးဖြစ်ထွန်းစေမည့် ကိစ္စရပ်များကို အရှိန်အဟုန် မြှင့်တင်၍ ဆက်လက် ဆောင်ရွက်သွား မည်ဖြစ်ပါကြောင်း၊ တရုတ်နိုင်ငံအနေဖြင့် နိုင်ငံတကာ မျက်နှာစာတွင် မြန်မာနိုင်ငံအပေါ် ဆက်လက် ရပ်တည် ထောက်ခံ ဆောင်ရွက်ပေးသွားမည်ဟု ပြောသည်။

ထို့နောက် မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတော်အချုပ်အခြာ အာဏာနှင့် နယ်မြေလုံခြုံရေး၊ တည်တံ့ခိုင်မြဲရေးကိုလည်း စွဲစွဲမြဲမြဲ ထောက်ခံအားပေးလျက်ရှိမှု၊ နိုင်ငံတော်တည်ငြိမ်အေးချမ်းရေး၊ တိုင်းရင်းသား ရင်းကြားစေ့ရေးနှင့် လူ့ဘောင် အဖွဲ့အစည်း သဟဇာတဖြစ်မှုကိုလည်း အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်နိုင်စေရန် စွဲစွဲမြဲမြဲ ထောက်ခံ အားပေးလျက်ရှိမှုအခြေအနေများကို ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။

အလားတူ နယ်စပ်‌ဒေသ တည်ငြိမ်အေးချမ်းရေး၊ ကုန်စည်ကူးသန်းရောင်းဝယ်မှုများ လွယ်ကူလျင်မြန် ချောမွေ့ စေရေး၊ ပြည်တွင်းငြိမ်းချမ်းရေး ရရှိရေး စသည့် ကိစ္စရပ်များတွင် နှစ်ဦးနှစ်ဖက် ညှိနှိုင်း ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်မှု များကို ဆက်လက် ဆောင်ရွက်သွားမည့် အခြေအနေများအား ဆွေးနွေးခဲ့ကြကြောင်း သိရသည်။

ထို့အပြင် မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် နိုင်ငံတကာ ဆက်ဆံရေး နယ်ပယ်နှင့် အာဆီယံ အသိုက်အဝန်းတို့အတွင်း ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်မှုများကို မြှင့်တင်ဆောင်ရွက်သွားနိုင်မည့် အခြေအနေများ၊ မြန်မာနိုင်ငံတွင် လွတ်လပ်ပြီး တရားမျှတသည့် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကို အောင်မြင်စွာ ကျင်းပပြုလုပ်နိုင်ခဲ့ပြီး ပြည်သူ များက ရွေးချယ်သည့် အစိုးရအဖွဲ့အနေဖြင့် နိုင်ငံတော်အား ဒီမိုကရေစီလမ်းကြောင်းပေါ်၌ ခိုင်ခိုင်မာမာဖြင့် ဆက် လက် လျှောက်လှမ်း လျက်ရှိသည့်အတွက် အာဆီယံအဖွဲ့အတွင်း ပါဝင် ဆောင်ရွက်မှုများကို ပိုမိုမြှင့်တင် ဆောင်ရွက်သွားမည့် အခြေအနေများကိုလည်း ဆွေးနွေးခဲ့သည်။

မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် သမ္မတ ရှီကျင့်ဖျင်၏ အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသ တည်ငြိမ်အေးချမ်းရေးအတွက် ပြောကြား ထားသည့် အကြံပြုချက် ၄ ချက် အပေါ်တွင်လည်း ထောက်ခံလျက်ရှိမှု အခြေအနေများ၊ နှစ်နိုင်ငံနယ်စပ်ဒေသ ကုန်သွယ်မှု၊ စွမ်းအင်နှင့်သတ္တုကဏ္ဍ၊ စိုက်ပျိုးရေးနှင့် နည်းပညာကဏ္ဍတို့တွင် ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်မှုများကို မြှင့် တင်ဆောင်ရွက်သွားနိုင်မည့် အခြေအနေများ၊ အွန်လိုင်း လိမ်လည်လောင်းကစားမှု တိုက်ဖျက်ရေး လုပ်ငန်းများ ကို ပူးပေါင်းတိုက်ဖျက် ဆောင်ရွက်သွားမည့် အခြေအနေများ စသည့် ကိစ္စရပ်များကို ဆွေးနွေးခဲ့ကြောင်း နေပြည် တော်က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မစ္စတာဝမ်ယိနှင့်အတူ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ တရုတ်သံအမတ်ကြီး မစ္စမာကျား၊ တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုဝန်ကြီးနှင့် ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူများ တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။

ထို့နောက် မြန်မာဘက်က သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်နှင့်အတူ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဦးတင်မောင်ဆွေ၊ သမ္မတရုံးဝန် ကြီး ဦးခင်မောင်ရီ၊ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးညွန့်ဝင်းဆွေ၊ NSPCC ဥက္ကဋ္ဌ ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးရာပြည့်တို့ တက်ရောက်ကြသည်။

CNI News
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၂၅

ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းမြို့ကို မြန်မာ့တပ်မတော်က ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၂၅ ရက်တွင် ပြန်လည် ထိန်းချုပ်လိုက် ကြောင်း သိရသည်။

လက်ရှိတွင် ဖလမ်းမြို့ရှိ ဆူရ်ဘုန်လေဆိပ်ကို ထိန်းချုပ်ထားသော ဓာတ်ပုံများလည်း ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။

ချင်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းရှိ ဖလမ်းမြို့ကို ချင်းညီနောင်နှင့် ပူးပေါင်းတပ်များက ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၇ ရက်က သိမ်းပိုက်ထားသည်။

ချင်းညီနောင်အဖွဲ့က ဖလမ်းမြို့ရှိ တပ်စခန်းကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်ကို တွေ့ရစဉ်

ထို့နောက် မြန်မာ့တပ်မတော်က ပြန်လည်ထိုးစစ်ဆင် တိုက်ခိုက်လျက်ရှိရာ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၂၅ ရက်တွင် ဖလမ်းမြို့ကို ပြန်လည် ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၂၄

မြန်မာနိုင်ငံ၏ အသွင်ကူးပြောင်းရေး အစိုးရအနေဖြင့် တစ်နိုင်ငံလုံးပစ်ခတ် တိုက်ခိုက်မှုရပ်စဲရေး သဘောတူ စာချုပ်(NCA) အပြည့်အဝ ပြန်လည်အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ပြီး ကင်းကွာနေသော အာဆီယံကို တက်လှမ်း မည်ဆိုပါက ဖြစ်လာနိုင်သည်ဟု NCA ထိုးထားသည့် ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ချုပ်(PNLO-NCA/S)မှ ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်မှူးကြီးခွန်ဥက္ကာက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

အာဆီယံက မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများကို ပြန်လွှတ်ပေးရန်၊ အကြမ်းဖက်မှုများ ရပ်တန့်ရန်၊ သက်ဆိုင်သူအားလုံးပါဝင်သည့် ငြိမ်းချမ်းရေး ဆွေးနွေးပွဲများ ဖော်ဆောင်ရန်၊ လူသားချင်း စာနာထောက်ထားမှု အကူအညီများ အဟန့်အတားမရှိ ပေးအပ်ခွင့်ပြုရန် အပါအဝင် အချက် ၅ ချက်ကို ဖော်‌ဆောင်ရန် တောင်းဆို ထားသည်။

အဆိုပါ အချက်များကို အစိုးရနှင့်တပ်မတော်က ဖော်ဆောင်မှု မရှိခြင်းကြောင့်ဟုဆိုကာ အာဆီယံ ထိပ်သီး အစည်းအဝေးများတွင် မြန်မာကို မဖိတ်ကြားဘဲ ကိုယ်စားလှယ်အလွတ်ထား၍ ၂၀၂၁-၂၀၂၅ ခုနှစ်အထိ ကျင်းပခဲ့ ကြသည်။

အစိုးရသစ်သည် NCA ကို အပြည့်အဝ ဖော်ဆောင်ပါက အာဆီယံမှ တောင်းဆိုသည့် အချက်များကို အကောင် အထည် ဖော်ဆောင်ပြီးသား ဖြစ်သွားမည်ဖြစ်၍ အာဆီယံ အစည်းအဝေးများသို့ ပြန်လည် တက်လှမ်းလာနိုင်မည် ဟု NCA ထိုးထားသည့် ပအိုဝ်းအမျိုး သားလွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ချုပ်(PNLO-NCA/S)မှ ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်မှူးကြီးခွန်ဥက္ကာ က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “အာဆီယံကတော့ အာဆီယံမူ ၅ ချက် ရှိနေတာပဲ။ အဲဒီ ၅ ချက်ကို လိုက်ပါ လုပ်ဆောင်နိုင်ရင်တော့ အာဆီယံလမ်းကြောင်း ပြန်တည့်မှာပေါ့။ အဲဒါကို သူလုပ်ဆောင်နိုင် မနိုင်ပေါ့။ အခုလက်ရှိပေါ့ ဒီအာဆီယံမူ ၅ ချက်ကို လုပ်ဆောင်နိုင်တယ်လို့ ပြောတာတော့ မကြားသေးဘူး။ အာဆီယံနဲ့ ပြန်လည်သင့်မြတ်အောင်တော့ လုပ်မယ်ဆိုတာတော့ ပြောတယ်။ ၅ ချက်ကို ထည့်မပြောသေးဘူး။ ထည့်မပြောသေးတဲ့အတွက် မမြင်ရသေးဘူး ကျနော်တို့ ဘာမှ၊ နောက်တစ်ခုက အာဆီယံ ၅ ချက်ထဲမှာ ပါတာက အာလုံးပါဝင်သော နိုင်ငံရေး တွေ့ဆုံဆွေးနွေး ပွဲလို့ ပြောတာပေါ့။ အားလုံးပါဝင်သော နိုင်ငံရေး တွေ့ဆုံဆွေးနွေးပွဲဆိုတာက NCA စာချုပ်မှာလည်းပါတယ်။ ဒါကြောင့် NCA ကို အကောင်အထည်ဖော်ရင် အာဆီယံ ၅ ချက်ကို အကောင်အထည်ဖော်တာနဲ့ တစ်ထပ်ထဲ ဖြစ်သွားနိုင်ပါတယ်။ NCA နဲ့ တစ်ထပ်ထဲ ဖြစ်နိုင်မယ့်ဟာ အချက် ၂ ခုရှိပါတယ်။ တစ်ခုကတော့ အားလုံးပါဝင် သော နိုင်ငံရေး တွေ့ဆုံဆွေးနွေးပွဲ၊ နောက်တစ်ခုကတော့ လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ အထောက်အကူပေးရေး အာဆီယံ မှာ ပါတယ်။ ကျနော်တို့ NCA မှာလည်း ပါတယ်။ အဲဒီနှစ်ခုကို ပေါ်ပေါ်တင်တင်နဲ့ လွတ်လွတ်လပ်လပ် လုပ်ခွင့်ရ လာမယ်ဆိုရင် အာဆီယံကို အကောင်အထည် ဖော်ပြီးသားလည်း ဖြစ်တယ်၊ NCA ကိုလည်း အကောင်အထည် ဖော်ပြီးသား ဖြစ်တယ်။ အဲဒီလို သွားမယ်ဆိုရင်တော့ တစ်ချက်ခုတ် နှစ်ချက်ပြတ်ပေါ့လေ။ ဒီရက်ပေါင်း ၁၀၀ အတွင်းမှာ အကောင်အထည် ဖော်လာနိုင်ပါတယ် ဒီနိုင်ငံက”ဟု ပြောသည်။ 

အာဆီယံ အစည်းအဝေးမှာ လွှတ်နေတဲ့ မြန်မာကိုယ်စားလှယ်နေရာကို တွေ့ရစဉ်

မြန်မာနိုင်ငံတွင် အသွင်ကူးပြောင်းရေးအစိုးရအဖွဲ့ ပေါ်ပေါက်လာသော်လည်း သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် အနေဖြင့် ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးလုပ်ပြမှ မြန်မာကို အာဆီယံက ပြန်လည် လက်ခံလာနိုင်ခြေရှိသည်ဟု နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံး သပ်သူများက ထောက်ပြကြသည်။

NCA စာချုပ်သည် အခန်း(၇)ခန်း၊ အပိုဒ်ခွဲပေါင်း ၃၃ ပိုဒ် ပါဝင်သည်။

ထိုစာချုပ်သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပြင်ဆင်ရန် မလွယ်တော့သည့် ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို ပြင်ဆင်နိုင် သည့် တစ်ခုတည်းသော ထွက်ပေါက်ဖြစ်နေသလို ဒီမိုကရေစီနှင့်ဖက်ဒရယ် ပြည်ထောင်စုကို တည်ဆောက်ရေး အတွက်လည်း ဆွေးနွေး အဖြေရှာနိုင်သည့် စာချုပ်ဖြစ်သည်။

အာဆီယံသည် နိုင်ငံရေး၊ လုံခြုံရေး၊ စီးပွားရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု၊ လူမှုရေးဆိုင်ရာ ကောင်းမြတ်သော အစဉ်အလာ များဖြင့် နှစ်ပေါင်း ၄၀ ကျော်ကြာမြင့်အောင် တည်မြဲခဲ့ပြီး ကမ္ဘာအဖွဲ့အစည်းများ၏ လေးစားမှုကို ရရှိခဲ့သော အဖွဲ့အစည်း ဖြစ်သည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် NCA ကို ကောင်းကောင်း ဖော်ဆောင်နိုင်သောကြောင့် အာဆီယံနှင့် ပြန်ချိတ်ဆက်သည်ဆိုခြင်း မျိုးကတော့ ဆင့်ပွား အကျိုးကျေးဇူးပဲ ဖြစ်လိမ့်မည်ဟု သေနင်္ဂမဟာဗျူဟာလေ့လာရေးအဖွဲ့မှ အမှုဆောင်ဒါရိုက်တာ ဦးသိန်း ထွန်းဦးက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

ဦးမင်းအောင်လှိုင် NCA လက်မှတ်ထိုးနေစဉ် 

၎င်းက “မြန်မာနိုင်ငံအနေနှင့် ဒီ Five-Point Consensus ထွက်လာကတည်းက မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ လက်ရှိ အခြေအနေ နဲ့ ဖြစ်နိုင်၊ လုပ်နိုင်တဲ့ ကိစ္စရပ်တွေ လုပ်သွားမယ်လို့ ပြောထားပြီးသား။ အဲဒီတော့ လုပ်သွားမယ့် ကိစ္စရပ်တွေက အရင်တုန်းက လုပ်ပြီးသား ကိစ္စရပ်တွေနဲ့ ချိတ်ဆက်တာတွေရှိမယ်၊ သဘောသဘာဝ တူတာတွေရှိမယ်၊ ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်လို့ ရတာလေးတွေရှိမယ်။ အဲဒါတွေ လုပ်သွားရင်တော့ တစ်ဖက်က ဒါနဲ့ပတ်သက်ပြီးတော့ ကျေနပ် တယ်၊ သဘောကျတယ်ဆိုရင်တော့ Join တာမျိုးတော့ ဖြစ်ကောင်းဖြစ်နိုင်တာပေါ့။ အဓိက အရေးကြီးဆုံး တစ်ချက် သိထားရမှာက မြန်မာနိုင်ငံသည် အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံဖြစ်တယ်။ ကိုယ့်ရဲ့နိုင်ငံနဲ့ လိုက်လျော ညီထွေဖြစ်တဲ့၊ ကိုက်ညီတဲ့၊ လှုပ်ရှားမှုမျိုး၊ ဆောင်ရွက်မှုမျိုး၊ မူဝါဒလမ်းစဥ် ဒါမျိုးတွေနဲ့သွားရမှာ အာဆီယံကို သဘောကျဖို့၊ အာဆီယံမှာပြန်ပြီးတော့ Join နိုင်ဖို့၊ အာဆီယံ စိတ်ကြိုက်သဘောကျ အကုန်လုံး လိုက်လုပ်ပေးရ မယ်ဆိုတဲ့ သဘောကိုတော့ မသက်ရောက်ဘူး။ NCA ကို ကောင်းကောင်း ဖော်ဆောင်နိုင်လို့ အာဆီယံနဲ့ ပြန်ချိတ် ဆက်တယ် ဆိုတာမျိုးကတော့ ဒါဆင့်ပွား အကျိုးကျေးဇူးပဲ ဖြစ်ပါလိမ့်မယ်။ သို့သော် အာဆီယံနဲ့ချိတ်ဆက်နိုင်ဖို့ အတွက် NCA ကို အတင်းကြီး မဖြစ်မနေ အကောင်အထည်ဖော်တာမျိုး ဖြစ်မလားဆိုတဲ့ အတွေးမျိုးတွေးရင် လည်း ဒါကတော့ မဖြစ်နိုင်ဘူးလို့ ပြောရလိမ့်မယ်။ ဒါသည် NCA ကို အဓိကကြည့်ရမှာ။ NCA ကို အကောင် အထည် ဖော်နိုင်ပြီ၊ အဆင်ပြေပြေလည်း ဖြစ်သွားပြီ၊ အားလုံး ငြိမ်းချမ်းသွားပြီဆိုတာနဲ့ ကျန်တဲ့ကိစ္စတွေက သိပ် အထွေအထူး မရှိပါဘူး”ဟု ပြောသည်။

NCA ဆိုသည်မှာ တစ်နိုင်ငံလုံး ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုရပ်စဲရေး သဘောတူစာချုပ်ကို ခေါ်ဆိုခြင်းဖြစ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံ အစိုးရ၊ တပ်မတော်နှင့် တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များအကြား ငြိမ်းချမ်းရေးရရှိရန် ချုပ်ဆိုထားသော ကတိ ကဝတ်နှင့် နိုင်ငံရေး သဘောတူ စာချုပ်ဖြစ်သလို ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်၏ အခြေခံအုတ်မြစ်လည်း ဖြစ်သည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၂၄

သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် အသွင်ကူးပြောင်းရေး အစိုးရအဖွဲ့က ငြိမ်းချမ်းရေး လုပ်ငန်းစဉ်များ အကောင်အထည်ဖော်မည့် NSPCC-NSPWC-NSPNC ကို ပြန်လည် ဖွဲ့စည်းခဲ့ရာမှာ လွှတ်တော်အခန်းကဏ္ဍ မပါ လာခြင်းက ဘယ်လိုဖြစ်လာနိုင်လဲ စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များကြား သုံးသပ်နေကြသည်။

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၁ ရက်တွင် အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်‌ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုဗဟိုကော်မတီ (NSPCC)၊ အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်‌ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းကော်မတီ(NSPWC)၊ အမျိုးသား စည်းလုံးညီညွတ်‌ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေး ဖော်ဆောင်မှု ညှိနှိုင်းရေးကော်မတီ (NSPNC) တို့ကို ပြန်လည် ဖွဲ့စည်း ကြောင်း အစိုးရက ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။

အဆိုပါ ဖွဲ့စည်းမှုတွင် လွှတ်တော် အခန်းကဏ္ဍ ပါဝင်ခြင်း မတွေ့ရှိရ၍ လွှတ်တော်သည် ငြိမ်းချမ်းရေးဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များနှင့် မသက်ဆိုင်သည့်သဘော သက်ရောက်သလား ဆိုသည်ကို စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များကြား မေးခွန်းထုတ်မှုများ ရှိနေကြသည်။

လက်ရှိ NSPNC စုဖွဲ့မှုတွင် လွှတ်တော် မထည့်ရသည့် ကိစ္စရပ်သည် လက်နက်ကိုင် တပ်ဖွဲ့အချင်းချင်း ဦးစွာ ဆောင်ရွက်မည့် ရည်မှန်းချက် ရှိပုံပေါက်ကြောင်း၊ လွှတ်တော်ကဏ္ဍ မပါဝင်သည့်အတွက် ပြည်သူလုထု၏ ကိုယ်စားပြုမှု လျော့နည်းသွားသည့် သဘောရှိသည်ဟု နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူ ဒေါက်တာအမ်ကောန်လက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

NSPCC ဖွဲ့စည်းကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့စဉ်

၎င်းက “လွှတ်တော်မထည့်တာ ကျနော် မြင်တာကတော့ တပ်ပိုင်းဆိုင်ရာကိစ္စ‌တွေ သူတို့ အရင် စကားပြောပြီးမှ ဘာလို့ဆို သူတို့ အခု‌ဖိတ်ခေါ်တာ EAO တွေနဲ့ PDF တွေကို ဖိတ်ခေါ်တာကို။ ဖိတ်ခေါ်တယ်ဆိုတာ အပစ်အခတ် ရပ်စဲရေး ဆိုင်ရာကို အရင်လုပ်ချင်လို့ ဒီကိစ္စသွားတာ။ ဘာလို့ဆိုတော့ အခုဖိတ်ခေါ်တဲ့ထဲမှာ နိုင်ငံရေးလုပ်မယ့် သူတွေ တခြား Incentive ပေးတာပေါ့၊ မျှော်လင့်ချက် ပေးတာပေါ့နော်။ ဘာကို ကျနော်တို့ လုပ်ပါမယ်ဆိုတဲ့ ကတိကဝတ်တွေ မပါဘူးလေ။ နိုင်ငံရေး ကတိကဝတ်တွေ မပါသေးဘူး။ ကျနော် ထင်တာတော့ ဖြတ်သန်းခဲ့တဲ့ အတွေ့အကြုံ အရဆိုရင် စကားပြော‌ရင်းနဲ့မှ ညှိနှိုင်းရင်းနဲ့မှ ဘာကို ကတိကဝတ် ပြုကြမယ်ဆိုတာ ထွက်လာမှာ။ အဲဒါမှ နိုင်ငံရေး Process ကို ရောက်လာမှာ။ အဲဒီရောက်တဲ့အခါကျမှ လွှတ်တော်ကို ဟိုဟာကနေ သွားမယ်ထင် တယ်။ ပုံစံက အဲ့ဒီ အတိုင်းသွားမယ်။ ဘာလို့ဆို သူတို့ အခုလုပ်တဲ့ပုံစံကတော့ လွှတ်တော်ကို နောက်မှဆိုတဲ့ဟာ ပါတယ်။ သူတို့အရင် ဆောင်ရွက်အုံးမယ် လက်နက်ကိုင် တပ်ဖွဲ့တွေ အချင်းချင်း အရင် ဆောင်ရွက်အုံးမယ်ဆိုတဲ့ ရည်မှန်းချက် ရှိပုံပေါ်တယ်။ ကျနော်ကတော့ အဲ့ဒီလိုပဲ မြင်ပါတယ်။ အားသာချက်ကတော့ အလုပ်ကတော့ မြန်မြန်ပြီးမယ်ပေါ့နော် Policy ချိန်းပြီး လုပ်နိုင်ရင်တော့ မြန်မြန်ရွှေ့နိုင်မယ်ပေါ့။ အားနည်းချက်ကတော့ လူထု ကိုယ်စားပြုမှုက နည်းနေတယ်။ အခြေခံဥပဒေ ပြဿနာဆိုတာ လူထုရဲ့ (Backup) ပါတယ်၊ (Mandate) ပါတယ်။ (Political dialogue) က ပိုပြီးတော့မှ (Representative) ဖြစ်တယ်ပေါ့နော်။ ကိုယ်စားပြုမှု ပိုကောင်းတယ်။ အဲဒါ လေးတော့ ကျန်နေတယ်။ အားနည်းချက်က အဲဒါပေါ့ လွှတ်တော် မပါတဲ့အတွက်ကြောင့်မို့လို့။ ဒါပေမယ့် နောက်ပိုင်း ရှေ့ဆက်ပြီး ပါလာလိမ့်မယ်လို့ ကျနော်တော့ မျှော်လင့်ပါတယ်။ အဲဒီလိုပဲ ဖြစ်လာမယ်လို့ ယူဆပါ တယ်” ဟု ပြောသည်။  

NSPNC သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေး‌နွေးမှု လုပ်ငန်းများကို တာဝန်ယူ‌ဆောင်ရွက်ရသော ကော်မတီ ဖြစ်ပြီး အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှု ဗဟိုကော်မတီ (NSPCC)မှ ချမှတ်ပေးသော လုပ်ငန်းတာဝန်များကို အကောင်အထည်ဖော်ရခြင်း ဖြစ်သည်။

ယခင် ဦးသိန်းစိန် အစိုးရလက်ထက်က ဖွဲ့စည်းခဲ့သော UPCC နှင့် NLD အစိုးရလက်ထက် NRPC တို့တွင် လွှတ်တော်အခန်းကဏ္ဍ ပါဝင်ခဲ့သည်။

ထို့နောက် ၂၀၂၁ -၂၀၂၅ ခုနှစ်အထိ တပ်မတော်က နိုင်ငံတော်အာဏာ ရယူထားသည့် ကာလ NSPCC ဖွဲ့စည်းရာ တွင် လွှတ်တော် မရှိသည့် အချိန်ကာလဖြစ်၍ မပါဝင်နိုင်ခဲ့ပေ။ သို့သော် ၂၀၂၅ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပ ပြီးနောက် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၁ ရက်တွင် NSPCC ကို ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းရာမှာ လွှတ်တော်ရှိနေသော်လည်း ပါဝင်ခဲ့ ခြင်းမရှိပေ။

လက်ရှိတွင် NSPNC သည် တစ်နိုင်ငံလုံးပစ်ခတ်တိုက်ခတ်မှု ရပ်စဲရေးသဘောတူစာချုပ် (NCA) ထိုးထားသည့် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ၊ နိုင်ငံရေးပါတီများဖြင့် တွေ့ဆုံ၍ ငြိမ်းချမ်းရေး လုပ်ငန်းစဥ်များ အကောင်အထည်ဖော်နိုင်ရေး ပြင်ဆင်လျက်ရှိသည်။

ကာ/လုံ အစည်းအဝေးမှာ အမျိုးသားလွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ ဦးအောင်လင်းဒွေး ဆွေးနွေးနေစဉ်

လက်ရှိ ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းမှုသည် ပြည်ထောင်စုငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးမှု ပူးတွဲကော်မတီ (UPDJC) ကဲ့သို့ မဟုတ်ဘဲ ပုံစံအသစ် စုဖွဲ့မှုကို မြင်တွေ့ရကြောင်း၊ ဝန်ကြီးဌာန စုံလင်စွာ ပါရှိခြင်းကြောင့် တင်ပြချက်များကို အချိန်တို အတွင်း အကောင်အထည်ဖော်နိုင်သည့် အားသာချက်ကို မြင်တွေ့ရသည်ဟု တိုင်းလိုင်(ရှမ်းနီ) အမျိုးသားများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီမှ ဥက္ကဋ္ဌ စိုင်းဋ္ဌေးအောင်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။ 

၎င်းက “ပုံစံတစ်မျိုးနဲ့ သွားမှာလား။ အကောင်းဆုံး ဖြစ်အောင်တော့ သူတို့ စီစဉ်ထားတာလားဆိုတဲ့ဥစ္စာ တစ်ချက် ရှိတာပေါ့နော်။ ဒါ UPDJC သည် (NCA) စာချုပ်အရပေါ်လာတဲ့ (UPDJC) ပုံစံမျိုး မဟုတ်ဘဲနဲ့ အခုအသစ်တစ်ဖန် ပြန်ပြီးမှ ဆန်းသစ်မှာလားဆိုတဲ့ ဥစ္စာကတော့ သူတို့ပဲ သိမှာပေါ့။ ဒါပေမယ့်လည်း အခုဖွဲ့စည်းတဲ့ အဖွဲ့အတွင်းမှာ လွှတ်တော်ကလူတွေ ပါမလာဘူး။ အစိုးရနဲ့ တပ်မတော်နဲ့ပဲ ပါလာတယ်ဆိုတဲ့ အကြောင်းကို တွေ့ရတယ်ပေါ့လေ။ အခုက အစိုးရက ဝန်ကြီးဌာန တော်တော်များများလည်း ပါလာတဲ့အခါကျတော့ ဆွေးနွေးပွဲ လုပ်ငန်းစဉ်တွေ လုပ်ကြပြီဆိုရင်တော့ ဆုံးဖြတ်ချက်တော့ မြန်မြန်ဆန်ဆန် ချနိုင်မှာပါ အခုဖွဲ့စည်းပုံအရ ဆိုရင်တော့လေ။ ဆုံးဖြတ်ချက် မြန်မြန်ဆန်ဆန် ချနိုင်မယ်။ အထက်ကို မြန်မြန်ဆန်ဆန် တင်နိုင်မယ်ပေါ့။ ၂၀၂၁ နောက်ပိုင်းဖွဲ့တဲ့ ပုံစံအတိုင်း ဖွဲ့လာတယ်လို့ ကျနော်တော့ မြင်တယ်။ ဦးသိန်းစိန် လက်ထက်တုန်းက ဖွဲ့တာရယ်၊ NLD လက်ထက် တုန်းက ဖွဲ့တာရယ်နဲ့ ပုံစံမတူပဲနဲ့ ၂၀၂၁ နောက်ပိုင်းပေါ့။ (UPDJC) ပုံစံမျိုး မဟုတ်ဘဲနဲ့ ပုံစံအသစ်နဲ့ သွားတယ်လို့ မြင်တယ်။ အားသာချက်ကတော့ ဝန်ကြီးဌာနတွေ စုံတဲ့ အခါကျတော့ တင်ပြချက်တွေကို ချက်ချင်း အကောင် အထည် ဖော်နိုင်မယ်လို့တော့ မြင်တယ်။ အကောင်အထည် ဖော်တဲ့အခါ မြန်ဆန်မယ်လို့တော့ မြင်တယ်။ အားနည်းချက်ကတော့ လွှတ်တော်တွေ မပါဘူးဆိုတဲ့အခါကတော့ လွှတ်တော်တင်ပြဖို့ ကိစ္စတွေကြုံလာခဲ့ရင် တစ်ဆင့်ပြီးတစ်ဆင့် ပြောရမယ် ဆိုတဲ့အခါကျတော့ တိုက်ရိုက် မဟုတ်တဲ့ အခါကျတော့ အဲဒါတွေတော့ အားနည်းချက် တွေ့လိမ့်မယ်လို့တော့ ကျနော်မြင်တယ်” ဟု ပြောသည်။ 

UPDJC ကို အစိုးရ၊ လွှတ်တော်နှင့် တပ်မတော်ကိုယ်စားလှယ် ၁၆ ဦး၊ NCA ထိုးထားသည့် လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့ အစည်းများမှ ကိုယ်စားလှယ် ၁၆ ဦး၊ နိုင်ငံ‌ရေးပါတီများ အစုအဖွဲ့မှ ကိုယ်စားလှယ် ၁၆ ဦးတို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းရန် NCA စာချုပ်တွင် ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။ 

NSPCC,NSPWC,NSPNC ကို ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းရာတွင် လွှတ်တော်ကဏ္ဍ မပါဝင်သည့်အတွက် အခြေခံဥပဒေ ပြင်ဆင်ရေးဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များတွင် များစွာ အခက်အခဲ ဖြစ်လာနိုင်ကြောင်း၊ လက်ရှိ မြန်မာ့နိုင်ငံရေး အခင်း အကျင်း ကြည့်မည်ဆိုလျှင် တပ်မတော်၏ လွှမ်းမိုးမှု၊ ပါဝင်မှုသည် ဆက်ရှိနေအုံးမည့်သဘော မြင်တွေ့ရသည်ဟု စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက ထောက်ပြကြသည်။ 

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၂၄

မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်(လပခ)သို့ ဆက်သွယ်၍ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့(PDF) ၅၁၇ ဦးသည် လက်နက်ချ အလင်းဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။

PDF ၅၁၇ ဦး လက်နက်ချ အလင်းဝင်ရောက်ခြင်းနှင့် မိသားစုများထံ ပြန်လည် အပ်နှံခြင်း အခမ်းအနားကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၂၄ ရက်က အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်(လပခ)နယ်မြေ မန္တလေးမြို့မှာ ကျင်းပခဲ့ကြသည်။

အဆိုပါ လက်နက်ချ အလင်းဝင်ရောက်သည့် ၅၁၇ ဦးတွင် အမျိုးသမီး ၄၇ ဦးနှင့် အမျိုးသား ၄၇၀ ဦးတို့ပါဝင်သည်။

အလားတူ သေနတ် ၃၁ လက်၊ ရှော့တိုက်ဒုံးများနှင့် ခဲယမ်းများလည်း ပါဝင်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။