CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၁

အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ(NUG) ပါမှသာလျှင် မြန်မာ့တပ်မတော်နှင့် ငြိမ်းချမ်းရေး ဆွေးနွေးမည်ဆိုသော ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မ‌တော်(KIA)၏ ရပ်တည်ချက်က နိုင်ငံရေးအရ ခေါ်ဈေးမြှင့်နေတာလား ဆိုသည့်အပေါ် စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များကြား မေးခွန်းထုတ်နေကြသည်။

NUG နှင့် ဆွေးနွေးလိုလားဟု နေပြည်တော်သို့ မေးမြန်းထားကြောင်း၊ NUG ပါမှသာလျှင် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမည် ဖြစ်ကြောင်း၊ KIA တစ်ဖွဲ့တည်းဖြင့် ငြိမ်းချမ်းရေး ဆွေးနွေးမည်မဟုတ်ကြောင်း KIA ၏ ထိပ်သီးခေါင်းဆောင် ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးဂွမ်မော်က ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ကျရောက်သည့် (၆၅)နှစ်မြောက် ကချင်တော်လှန် ရေးနေ့ အခမ်းအနားတွင် ပြောကြားခဲ့သည်။

KIA သည် ဦးသိန်းစိန် လက်ထက်ကလည်း All Inclusive ဆိုပြီး ဒုက္ခပေးခဲ့ကြောင်း၊ ယခုလည်း NUG ပါမှ ရမည် ပြောပြီး ဒုက္ခပေးတာဖြစ်ကြောင်း နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူ ဒေါက်တာ‌အောင်မျိုးက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြော သည်။ 

၎င်းက “ပထမတစ်ချက်ကတော့ တပ်မတော်ဘက်ကတော့ ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက်ကို အမြဲတမ်း ကမ်းလှမ်းနေပါ တယ်ဆိုတဲ့ ရပ်တည်ချက် ရှိနေတာပေါ့နော်။ ငြိမ်းချမ်းရေး ရပ်တည်ချက်ရှိတဲ့ အခါကျတော့ ဒါကတော့ သူ ဆွေးနွေးမှာပါ။ သူ(KIA)ကတော့ ဘာတောင်းဆို မလဲဆိုရင် ဒီဆွေးနွေးပွဲကို ငြိမ်းချမ်းရေးလို့ သူက ရုပ်ပြတော့ ကောင်းတာပေါ့နော်။ ရုပ်ပြ ငြိမ်းချမ်းရေး လိုလားပါတယ်ဆိုတာကို တရုတ်ကိုလည်း သူပြရမှာလေ။ ဒါကြောင့် သူက ငြိမ်းချမ်းရေးကိုဝော့ာ ပြောနေမှာ။ ဒါပေမယ့် လက်တွေ့ကျတော့ မဖြစ်နိုင်တာတွေ လျှောက်ပြောတော့မှာ။ ဟိုးအရင်တုန်းက All Inclusive ဆိုတာ သူလုပ်တာလေ ဦးသိန်းစိန် လက်ထက်တုန်းက။ သီးခြားစီ အဖွဲ့မခွဲပဲနဲ့ အကုန်လုံးပေါင်းပြီး လုပ်မယ်ဆိုပြီးတော့ ငြိမ်းချမ်းရေးဆိုဝာာကို မဖြစ်အောင် လုပ်တာပေါ့နော်။ ငြိမ်းချမ်းရေး လုပ်ငန်းစဉ်ကြီးကို ရှည်ကြာပြီးတော့ အလုပ်မဖြစ်အောင် ဒါကို သူ ရည်ရွယ်တယ်လို့ ကျနော်တို့က အဲဒီလိုမြင် တယ်။ ဟိုးတုန်းက ဦးသိန်းစိန် လက်ထက်တုန်းကလဲ သူပဲ All Inclusive ဆိုပြီး သူဒုက္ခပေးတာပဲ။ အခုလဲ သူက NUG ပါရမယ်ပြောပြီး ဒုက္ခပေးပြန်တာပဲ။ အဲဒီထောင်ချောက်ထဲကို မဝင်‌မိဖို့လိုတာပေါ့။ ဆွေးနွေးမှုမရှိရင်တော့ ကျနော်တို့က တိုက်ပွဲဝင်ဖို့ပဲရှိတာပေါ့” ဟု ပြောသည်။ 

NUG နဲ့ ချင်းလက်နက်ကိုင်တွေကို လိုင်ဇာမှာ တွေ့ရစဉ် 

KIA သည် ဦးသိန်းစိန် လက်ထက် ၂၀၁၅ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ ၁၅ ရက်တွင် NCA ထိုးရန် ညှိနှိုင်းပြီးနောက် AA-TNLA-MNDAA တို့ မပါသည့်အတွက်ဆိုကာ လက်မှတ်မထိုးဘဲ ရပ်တည်ကာ UWSA ဦးဆောင်သည့် ပြည်ထောင်စု နိုင်ငံရေးဆွေးနွေးညှိနှိုင်းရေးကော်မတီ(FPNCC)မှာ အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် သွားရောက် ပူးပေါင်းခဲ့သည်။

မြန်မာ့တပ်မတော်နှင့် KIA ညှိနှိုင်းဆွေးနွေးမှု အခြေအနေများ ရှိလာခဲ့မည်ဆိုပါက KIA အနေဖြင့် တိုင်းရင်းသား များ၏ မိမိကံကြမ္မာ မိမိဖန်တီးခွင့် စသည့် အချက်များကို ဦးစားပေး တောင်းဆိုလာနိုင်ကြောင်း 7 EAO Alliance ၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဦးနိုင်အောင်မ‌ငေးက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။  

၎င်းက “သူတို့ရည်မှန်းချက် သူတို့ပေါ်လစီဆိုတော့လည်း ပြောရခက်တာပေါ့လေ။ ဘယ်လိုပြောပြော ကျနော်တို့ အမြင် အယူအဆနဲ့တော့ ဒီဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စု တည်ဆောက်တဲ့အခါကျရင် ဒါကလည်း ဒီကိစ္စကို ဟိုးအရင် ကတည်းက တောင်းဆိုခဲ့တဲ့အပိုင်း သူတို့လည်း တောင်းဆိုလာမယ်လို့ မြင်ပါတယ်။ တိုင်းရင်းသားတွေရဲ့ အမျိုး သား မိမိကံကြမ္မာ မိမိဖန်တီးခွင့်၊ ပြည်ထောင်စု တည်ဆောက်ဖို့ရာလည်း အဖွဲ့အစည်းတိုင်း အမြဲတမ်း ပြောနေကြ တာဆိုတော့ ဒါကိုပဲ တောင်းဆိုမယ်လို့ အခြေခံကျကျ ယေဘူယျ ကျကျအနေနဲ့ ဒါကို တောင်းဆိုမယ်လို့ ထင်ပါ တယ်။ ပွင့်လင်းမြင်သာမှုရှိရမယ်၊ နားလည်မှုရှိရမယ်၊ အပြန်အလှန် လေးစားမှုရှိရမယ်။ ဒါလည်း အခြေခံ သဘော တရားမှာ ခုနက ပြောသလိုပေါ့ ခုနက မိမိကံကြမ္မာ မိမိဖန်တီးခွင့်နဲ့ပဲ ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စု တည်ဆောက်ဖို့ အတွက်တော့ ဒါတောင်းဆိုမှာပါ။ တစ်ဖက်နဲ့ တစ်ဖက်ပေါ့နော် ကျနော်တို့ တိုင်းပြည်အတွက် ကျနော်တို့ ပြည်သူ အတွက် ရလဒ်ကောင်း ထွက်ဖို့ ဆိုရင်ဝော့ာ တစ်ဖက်နဲ့တစ်ဖက် အလျော့အတင်းပေါ့နော် အလျော့အတင်း လုပ် ရင်တော့ ဖြစ်လာနိုင်ဖို့ရှိပါတယ်။ ဒါပေမယ့် တစ်ဖက်နဲ့တစ်ဖက် လျှော့တင်းဖို့ အခြေအနေ မရှိဘူးဆိုရင်တော့ ဒီပုံစံနဲ့ မလွယ်ဘူးပေါ့ ကျနော်ထင်တာ။ အပြန်အလှန်လေးစားမှု၊ အပြန်အလှန် အသိအမှတ်ပြုမှု၊ ရှိမှပဲ လွယ်မယ် ပေါ့”ဟု ပြောသည်။

 KIA ခေါင်းဆောင် ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးဂွမ်မော်နဲ့ စစ်ကိုင်းတိုင်းကို တွေ့ရစဉ် 

လက်ရှိတွင် KIA သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၌ NUG-PDF အပါအဝင် တခြားသော လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များကို လက်နက်ခဲယမ်းများ ထောက်ပံ့ပေး၍ ကသုံးလုံး(ကန့်ဘလူ-ကောလင်း-ကသာ)စစ်ဆင်ရေးကို ဖော်ဆောင်၍ စစ်ကိုင်းတိုင်း တစ်ခုလုံး ထိန်းချုပ်ရေးနှင့် အနောက်မြောက်ဒေသတစ်လျှောက် ထိန်းချုပ်ရေး ကြိုးပမ်းနေသည်။

KIA သည် ၁၉၉၄ ခုနှစ်က တောင်ပိုင်းဒေသရှိ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ မဟာမိတ်ဖွဲ့ထားသည့်ကြားကနေ တပ်မတော်နှင့် တစ်ဖွဲ့တည်း သီးခြား ငြိမ်းချမ်းရေး ယူသွားခဲ့သလို မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ကျောင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်တပ်ဦး(ABSDF)ကို ၎င်း၏ ထိန်းချုပ်နယ်မြေကနေ ထွက်ခွာခိုင်းခဲ့သည်။

ထို့ကြောင့် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက် နောက်ပိုင်း အခင်းအကျင်းမှာ ပေါ်ပေါက်လာသည့် PDF-NUG များကို KIA က အသုံးချ၍ ယခင်သမိုင်းကြောင်းအတိုင်း အကောင်အထည်ဖော်သွားနိုင်သည်ကို သတိထားသင့်ကြောင်း စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက ထောက်ပြကြသည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖဝါရီ ၁၁

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားနေသော စစ်ပွဲများက ပြည်သူများအတွက် အကျိုးရှိလား၊ မရှိလားကို တွက်ဆစေချင် ကြောင်း တိုင်းလိုင်(ရှမ်းနီ)အမျိုးသားများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်‌ရေးပါတီဥက္ကဋ္ဌ စိုင်းဋ္ဌေးအောင်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်သူလူထုများသည် စစ်ပွဲ၏ သားကောင်များ ဖြစ်ခဲ့ရသောကြောင့် ငြိမ်းချမ်းရေးအား စားပွဲဝိုင်း ယဉ်ကျေးမူဖြင့် ကောင်းကောင်းမွန်မွန် ဖော်ဆောင်ပေးရန် လိုအပ်ကြောင်း ၎င်းက ပြောသည်။ 

၎င်းက “အခုကျနော်တို့ စားပွဲဝိုင်းမှာ ဆွေးနွေးနေကြတယ်လေ။ ကျနော်တို့ ဒီ ၂၁ ရာစုပင်လုံမှာ သဘောတူ ညီချက် ရခဲ့တာရှိတယ်။ ဒီနိုင်ငံကြီးကို ဒီမိုကရေစီနဲ့ ဖက်ဒရယ်စနစ်ကို အခြေခံသော ပြည်ထောင်စုကို တည် ဆောက်မယ်ဆိုပြီးမှ နိုင်ငံရေးကဏ္ဍအပိုဒ် ၅ မှာ ကျနော်တို့ ရခဲ့တယ်။ အဲ့ဒီ သဘောတူညီချက်က EAO လည်း ပါတယ်၊ နိုင်ငံရေးပါတီလည်း ပါတယ်၊ ပညာရှင်တွေလည်းပါတယ်၊ နိုင်ငံတော်အစိုးရ၊ တပ်မတော် အကုန်ပါတယ်။ ဒီသဘောတူညီချက်ကို အခြေခံပြီးမှ ဒီမိုကရေစီနဲ့ဖက်ဒရယ်စနစ်ကို အခြေခံတဲ့ နိုင်ငံတော် ဘယ်လိုပုံစံနဲ့ တည် ဆောက်မယ်ဆိုတာ စားပွဲဝိုင်းပေါ်မှာ ဆွေးနွေးကြရင်ဖြင့် ရပါတယ်။ ငြင်းခုန်မှုတွေရှိမယ်၊ ပြောဆိုမှုတွေရှိမယ်၊ နောက် စိတ်ဝမ်းကွဲမှုတွေရှိတယ်။ စိတ်ဝမ်းကွဲသွားပြီဆို ပြန်စီဖို့အတွက်တော့ လိုအပ်တာပေါ့နော်။ အဲ့ဒါကြောင့်မို့ လို့ အခုနိုင်ငံရေး ဆွေးနွေးပွဲတွေက အဓိက ဆောင်ရွက်ပေးဖို့ လိုအပ်တယ်။ လက်နက်ကို လက်နက်နဲ့ တိုက်လို့က တော့ မပြေလည်နိုင်ဘူး၊ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တွေက တိုက်ရင်းတိုက်ရင်းနဲ့ ကြီးလာတာပဲရှိတယ်။ ပြည်သူတွေက ပိုပိုပြီးမှ ဒုက္ခရောက်လာတယ်။ စစ်ပွဲတွေကို ဘယ်လိုနည်းနဲ့ ရပ်ကြမလဲဆိုရင် နံပါတ် ၁ စဉ်းစားစေချင်ပါတယ်။ ဒါ ၂၁ ရာစုပင်လုံမှာလည်း သဘောတူညီချက် ရထားပြီးပြီ အဲ့ဒီဥစ္စာကို။ ဒီဘက်ကလည်း တည်ဆောက်မယ်လို့ ပြော ခဲ့ပြီးပြီ။ အဲ့ဒါကို စားပွဲဝိုင်း ယဉ်ကျေးမှုနဲ့ သွားကြမယ်ဆိုရင်တော့ ဒါစစ်ပွဲတွေ အနေနဲ့ တဖြည်းဖြည်းနဲ့ လျော့နည်း သွားနိုင်တယ်ပေါ့နော်။ အခု လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်း အားလုံးကလည်း ပြည်သူ့မျက်နှာ ကြည့်စေချင်ပါတယ်။ အခုစစ်ပွဲဖြစ်လိုက်တာ ပြည်သူတွေ အကျိုးရှိလား မရှိလား ပြည်သူအတွက် ပြည်သူ့အတွက်ဆိုပြီးမှ ပြည်သူတွေ အကျိုးရှိလား မရှိလား တွက်ဆစေချင်ပါတယ်”ဟု ပြောသည်။ 

အရပ်သားတစ်ဦး ပျက်စီးသွားသော အိမ်တစ်လုံးနဲ့အတူတွေ့ရစဉ် (ဓာတ်ပုံ-မိုးမခ)

ရှမ်းပြည်နယ်အတွင်းရှိ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များနှင့် အကြမ်းဖက်အဖွဲ့များ အနေဖြင့် ငြိမ်းချမ်းရေး အတွက် ဆွေးနွေးပွဲ စကားဝိုင်းသို့ လာရောက်ရန် နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် ဖိတ်ခေါ်ထားသည်။

၂ဝ၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၇ ရက်တွင် ကျရောက်သည့် (၇၉) နှစ်မြောက် ရှမ်းပြည်နယ်နေ့၌ ပေးပို့သော သဝဏ်လွှာ တွင် အထက်ပါကဲ့သို့ ဖိတ်ခေါ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။

အဆိုပါ သဝဏ်လွှာတွင် နယ်ချဲ့ဗြိတိသျှတို့၏ သွေးခွဲအုပ်ချုပ်ခဲ့မှုကြောင့် ပေါ်ပေါက်ခဲ့ရသည့် ပြည်တွင်း လက် နက်ကိုင်ပဋိပက္ခ အမွေဆိုးများသည် ယနေ့တိုင် ချုပ်ငြိမ်းမှုမရှိဘဲ လူမျိုးစွဲ၊ ဝါဒစွဲများဖြင့် ကျဉ်းမြောင်းသည့် နိုင်ငံ ရေးအမြင်၊ လူမျိုးရေးအမြင်၊ ကိုယ်ကျိုးအတ္တ လွန်ကဲမှုများနှင့်အတူ ဖြစ်ပေါ်လျက်ရှိခြင်းကြောင့် နိုင်ငံနှင့် ပြည်သူ များ ဆင်းရဲဒုက္ခများ ကြုံတွေ့နေရဆဲဖြစ်ကြောင်း ပြောသည်။

တွေ့ဆုံညှိနှိုင်း အဖြေရှာသည့် နည်းလမ်းမှ ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်မှု အားနည်းခြင်းကြောင့် လက်နက်ကိုင်သည့် ပြည်တွင်းစစ် အဝိုင်းအဝန်းထဲကို ကျရောက်သွားရခြင်းဖြစ်ကြောင်း 7 EAO Alliance မှ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဗိုလ်မှူးကြီးစောကျော်ညွန့်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။  

၎င်းက “ကျနော်တို့ ဖြတ်သန်းမှု အရပဲကြည့်ကြည့်၊ ဒါသမိုင်းအရပဲ ကြည့်ကြည့် ကျနော်တို့က ဟိုးလွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ပေါ င်း ၇၀ ကျော်ထဲက၊ လွတ်လပ်ရေး ရပြီးထဲက ကျနော်တို့ နိုင်ငံကြီး မပြေလည်မှုတွေ၊ နိုင်ငံရေး ပြဿနာတွေ စပေါ် လာတယ်။ တွေ့ဆုံညှိနှိုင်း အဖြေရှာတဲ့ နည်းလမ်းကနေ ကျနော်တို့ ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်မှု အားနည်းပြီးတော့ နော က်ဆုံး ကျနော်တို့က ဒီလက်နက်ကိုင်တဲ့ စစ်ပွဲ၊ ပြည်တွင်းစစ် အဝိုင်းအဝန်းထဲကို ကျနော်တို့က ကျရောက်သွားတာ ပေါ့။ အတွေ့အကြုံ အရဆိုရင်တော့ ဒီစစ်ပွဲတွေက ပြည်သူအတွက် အကျိုးမရှိဘူးလား၊ ရှိလားဆိုတာကတော့ ပြည်သူတွေ အားလုံးအပေါ်မှာလည်းပဲ ဆန္ဒသဘောထားတွေက အကုန်လုံး တူညီနေမှာတော့ မဟုတ်ပါဘူး။ သို့သော်လည်းပဲ ပကတိ အခြေအနေ အရကတော့ အခုနောက်ဆုံး ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ ဒီ ၄ နှစ်တာကျော်၊ ၅ နှစ်တာ ကာလအတွင်းမှာ ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ ဒီလက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခ စစ်ပွဲကြီးကြောင့် ဘယ်လောက် သေခဲ့ရတယ်၊ နေအိမ် ဘယ်လောက် လောင်တယ်၊ ဘယ်လောက် ပြေးရှောင်နေရလဲ၊ ဒုက္ခသည် ဘယ်လိုရောက်သွားတယ်၊ နေအိမ်တွေ ဘယ်လောက် မီးလောင်သွားတယ်၊ ဒါတွေကို ကျနော်တို့က အကုန်လုံး သိနေကြတာပဲနော်။ ပြည်သူတွေ ကြားထဲ မှာကတော့လည်း အမြင်တွေကတော့ အမျိုးမျိုးရှိမှာပါ။ နိုင်ငံရေး အင်အားစုတွေ ကြားထဲမှာလည်း အမြင်တွေက တော့ အမျိုးမျိုးရှိမှာပဲ။ ဘယ်လိုပဲဖြစ်ဖြစ် အကျိုးရှိတယ်မရှိဘူး အမြင်တွေ အမျိုးမျိုးရှိပေမဲ့ ကျနော်တို့က ဒီနိုင်ငံ ထဲက နိုင်ငံသူနိုင်ငံသားတွေ ပြည်သူလူထုတွေ ကြီးပဲဖြစ်နေတာ ဖြစ်တဲ့အတွက်ကြောင့်မို့လို့ နစ်နာဆုံးရှုံးမှုက လည်း ကျနော်တို့ နစ်နာဆုံးရှုံးမှုပါပဲ။ ပြည်သူလူထု တစ်ခုလုံးနဲ့ခြုံပြီးတော့ ပြောလိုက်မယ်ဆိုရင်တော့ အကျိုး ဆက်ပေါ့လေ။ ပေးဆပ်လိုက်ရတဲ့ ထိခိုက်နစ်နာဆုံးရှုံးမှုတွေက ပိုများလိမ့်မယ်လို့ ကျနော် အနေနဲ့ အဲ့ဒီလိုပဲ သုံးသပ်ချင်ပါတယ်” ဟု ပြောသည်။

တိုက်ပွဲရှောင်များကိုတွေ့ရစဉ်

ပြည်တွင်း လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခများ ချုပ်ငြိမ်းရေးအတွက် တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးသည် အရေးကြီး သည့်အပြင် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် ကြီးမားသော မောင်းနှင်အား တစ်ရပ်ဖြစ်သည့်အတွက် တိုင်းရင်းသား ညီအစ်ကိုများအကြား သံသယများ ဖယ်ရှားကာ ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းခြင်းဖြင့် ယုံကြည်မှု တည်ဆောက် ပြီး ထာဝရငြိမ်းချမ်းရေး ရရှိရန် ဆောင်ရွက်ကြရမည်ဖြစ်ကြောင်းလည်း ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် ပြော ကြားထားသည်။

၂၀၂၁ ခုနှစ် နိုင်ငံရေး အပြောင်းအလဲ ဖြစ်ပြီးနောက်ပိုင်း မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်း၌  လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခများ ပိုမို ကျယ်ပြန့်လာခဲ့ပြီး၊ ယခင်က တိုက်ပွဲများ မဖြစ်ဖူးသည့် တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ်များတွင်ပါ တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားလာပြီး၊ လက်နက်ကို လက်နက်ဖြင့် ဖြေရှင်းခြင်းက ဒီတစ်သက် မပြောနှင့် နောင်ဆယ်သက်လည်း မဖြစ်နိုင်ကြောင်း နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူများက ထောက်ပြကြသည်။

လက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံတွင် စစ်ပွဲများကြောင့် ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေရသူ ၄ သန်းကျော်ရှိပြီး နေအိမ်များ မီးလောင်မှု သိန်းနှင့်ချီ ရှိသလို အရပ်သား ပြည်သူများ သေဆုံးမှုများလည်း အများအပြားရှိနေသည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၁

လာမည့် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် လွှတ်တော်ခေါ်ယူပြီးနောက် ထွက်ပေါ်လာမည့် အစိုးရသစ် လက်ထက်တွင် မြန်မာ့တပ်မတော်သည် ဆုံးရှုံးထားသော နယ်မြေများ ပြန်လည်ရရှိရေးအတွက် စစ်ရေး ဘယ်လို ဖော်ဆောင်လာနိုင်သလဲ ဆိုသည့်အပေါ် စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များကြား သုံးသပ်မှုများရှိ နေကြသည်။

အစိုးရသစ်နှင့် လွှတ်တော်အသစ်တို့သည် စစ်ရေးကို ဦးစားပေးမည်ဟု မထင်သော်လည်း စစ်ရေး လုပ် ဆောင်ခဲ့မည်ဆိုပါက မြန်မာနိုင်ငံ၏ အလယ်ဗဟိုဒေသကို ဦးစားပေး လုပ်ဆောင်လာနိုင်ကြောင်း NCA ထိုးထားသည့် ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ချုပ် (PNLO-NCA/S) မှဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်မှူးကြီးခွန်ဥက္ကာ က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “အဲဒါကတော့ နှစ်မျိုးရှိတာပေါ့။ အဲဒီနယ်မြေရထားတဲ့ လူနဲ့ သူညှိနှိုင်းမှာပေါ့။ ညှိနှိုင်းပြီးတော့ မြောက်ပိုင်း သီပေါ၊ လားရှိုးတွေ ပြန်ရတာ စစ်ရေးနဲ့မဟုတ်ဘဲ ပြန်ရတာပဲ။ ညှိနှိုင်းပြီးတော့ရတာ။ ဒါ ကြောင့် ညှိနှိုင်းမယ့် သဘောလည်း ကြိုးစားလာနိုင်တယ်။ နောက်ပြီးတော့ အပေးအယူတွေ လုပ်ပြီး တော့ပေါ့။ အဲဒီထဲမှာ အပေးအယူလည်း လုပ်လို့မရဘူး။ ညှိနှိုင်းလို့လည်းမရဘူး မကွေး၊ စစ်ကိုင်းလို နေရာမျိုးတွေကြတော့ စစ်ရေး ပြင်းထန်ချင် ပြင်းထန်နိုင်တာပေါ့။ အဲဒီလိုတော့ ရှိပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ရခိုင်တို့၊ ကချင်တို့မှာကြတော့ စစ်ရေးမြှင့်ဖို့က ဒီလောက် အခြေအနေ မပေးဘူးလို့ ထင်ပါတယ်။ ကျနော်ထင်တာတော့ အလယ်ပိုင်းပါပဲ။ မကွေး၊ စစ်ကိုင်း၊ မန္တလေး၊ ပဲခူး သူ အလယ်ဗဟိုဒေသတွေပဲ ဦးစားပေးပြီးတော့ လုပ်မယ်ထင်ပါတယ်။ တိုင်းရင်းသားဒေသကိုတော့ နည်းတစ်နည်းနဲ့ လုပ်မယ်ထင်ပါ တယ်။ တစ်ပြည်လုံးကို တစ်ပြိုင်နက်တည်းတော့ စစ်ရေးတော့ မလုပ်နိုင်ဘူး။ မလုပ်နိုင်တော့ ဦးစားပေး အနေနဲ့တော့ ဗဟိုအလယ်ပိုင်းဒေသတွေကိုပဲ ဦးစားပေး လုပ်မယ်လို့ ယူဆရပါတယ်” ဟု ပြောသည်။

မြန်မာ့တပ်မတော်ကို တွေ့ရစဉ်

ရွေးကောက်ပွဲကို အပိုင်း ၃ ပိုင်း ကျင်းပပြီးစီးနောက် မြန်မာ့တပ်မတော်သည် တော်လှန်ရေး အင်အားစု များ၊ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်များနှင့် တိုက်ပွဲများ ဆက်လက် ဖြစ်ပွားနေသေးသော်လည်း ရွေးကောက်ပွဲ မတိုင်ခင် ကာလများထက် မပြင်းထန်ကြောင်း စစ်ရေးနှင့် နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက ရှုမြင်ကြသည်။

မြန်မာ့တပ်မတော် အနေဖြင့် တရုတ်၏ ကြားဝင်စေ့စပ်ပေးမှုကြောင့် လက်လွှတ် ဆုံးရှုံးထားခဲ့ရသည့် နယ်မြေအချို့ကို ပြန်လည် ရရှိထားသည်ဆိုသော်လည်း ၎င်းတို့ ဆုံးရှုံးထားသော နယ်မြေမှာ အများ အပြား ကျန်ရှိနေသေးသည်။

လက်ရှိ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ဖြစ်သည့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် သမ္မတဖြစ်ခဲ့ပါက အစိုးရ သစ် လက်ထက် မြန်မာနိုင်ငံ၏ စစ်ရေးသည် အသစ်တက်လာမည့် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် သို့မဟုတ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ အမြင်အပေါ် မူတည်ကြောင်း နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူ တစ်ဦးက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “သူကတော့ အခုလောလောဆယ် အဓိကထားတဲ့ မြို့ကြီးတွေပေါ့။ နေပြည်တော်တို့၊ မန္တလေးတို့၊ စစ်ကိုင်းတို့၊ မုံရွာတို့ အဲဒီမြို့ကြီးတွေနဲ့ အနီးတစ်ဝိုက်က ခြိမ်းခြောက်နေတဲ့ အင်အားစုတွေပေါ့။ အဲဒါတွေ ကို ခြေမှုန်းဖို့ ဒါမှမဟုတ်လည်း အဝေးရောက်သွားအောင် သူအဲဒါတွေ လုပ်မယ်ထင်တယ်။ ဒါကတော့ နောင်တက်လာမယ့် သမ္မတနဲ့တော့ သိပ်မဆိုင်လှဘူး။ ကျနော်တို့ ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၀၀၈ ခုနှစ် အခြေခံဥပဒေကို စပြီး ကျင့်သုံးတဲ့ ၂၀၁၀ မှာကိုက သမ္မတက အုပ်ချုပ်ရေး တာဝန်ကိုပဲ ယူပြီးတော့ အဲဒီဟာတွေကိုတော့ စစ်ရေး တာဝန်တွေကိုကြတော့ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကပဲ ဆောင်ရွက်တာ။ အဲဒီလိုဖြစ်တော့ သူတို့ရဲ့ တပ်က တက်လာမယ့် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဒါမှမဟုတ်လည်း ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် အဟောင်းပေါ့ ဦးမင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ အမြင်ပေါ်မှာပဲ မူတည်မှာပေါ့” ဟု ပြောသည်။

လက်ရှိတွင် လွှတ်တော် မပေါ်သေးခင် ကာလ၌ ပြည်ထောင်စုအတိုင်ပင်ခံကောင်စီဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းလာ ကာ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်ကတည်းက  အရေးပေါ် အခြေအနေ ကြေညာကာ စစ်အုပ်ချုပ်ရေး အမိန့် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည့် မြို့နယ်ပေါင်း ၆၃ ခုကိုလည်း ရက်ပေါင်း ၉၀ သက်တမ်း ဆက်တိုးထားသည်ကို တွေ့ရသည်။

 KIA-PDF ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့ကို တွေ့ရစဉ်

စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ကြေညာထားတဲ့ မြို့နယ် ၆၃ ခုသည် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်များ ထိန်းချုပ်ထား သည့် မြို့နယ်များ ပါဝင်သကဲ့သို့ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ(NUG) လက်အောက်ခံတပ်များ တစိတ် တပိုင်း ထိန်းချုပ်ထားသည့် မြို့နယ်တွေလည်း ပါဝင်သည်။

ထိုမြို့နယ်များမှာ ကချင်ပြည်နယ်မှာ ဆွမ်ပရာဘွမ်၊ ရွှေကူ၊ အင်ဂျန်းယန်၊ ဆော့လော်၊ ချီဖွေ၊ ကယား (ကရင်နီ) ပြည်နယ်မှ ရှားတော၊ ဖားဆောင်း၊ မယ်စဲ့၊ ကရင်ပြည်နယ်မှ ကော့ကရိတ်၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီး၊ ချင်းပြည်နယ်မှ ကန်ပက်လက်၊ ထန်တလန်၊ ပလက်ဝ၊ တွန်းဇံ၊ မင်းတပ်၊ မတူပီ၊ ဖလမ်း တို့ဖြစ်သည်။

ထို့ပြင် စစ်ကိုင်းတိုင်းမှ ထီးချိုင့်၊ ကောလင်း၊ ပင်လည်ဘူး၊ ခင်ဦး၊ ဝက်လက်၊ ကနီ၊ ဒီပဲယင်း၊ ပုလဲ၊ အင်းတော်၊ မကွေးတိုင်းမှ ပေါက်၊ မြိုင်၊ ဆော၊ ထီးလင်း၊ ရေစကြို၊ မန္တလေးတိုင်း - မိုးကုတ်၊ စဉ့်ကူး၊ ငါန်းဇွန် တို့ဖြစ်သည်။

အလားတူ ရခိုင်ပြည်နယ်မှ ရမ်းဗြဲ၊ ပေါက်တော၊ ပုဏ္ဏားကျွန်း၊ ရသေ့တောင်၊ ဂွ၊ မောင်တော၊ ဘူးသီး တောင်၊ ကျောက်တော်၊ မင်းပြား၊ မြေပုံ၊ မြောက်ဦး၊ သံတွဲ၊ အမ်း၊ တောင်ကုတ်၊ ရှမ်းပြည်နယ်မှ နမ္မတူ၊ မဘိမ်း၊ ကွတ်ခိုင်၊ နမ့်ခမ်း၊ သိန္နီ၊ ကွမ်းလုံ၊ နမ့်ဆန်၊ မန်တုံ၊ ဟိုပန်၊ လောက်ကိုင်၊ ကုန်းကြမ်း၊ မိုးမိတ်၊ ကျောက်မဲ၊ သီပေါ၊ မိုင်းလားတို့ ဖြစ်ကြသည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၀

မိမိတို့ ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်(KIA)မှ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးတွင် ကသုံးလုံး(ကန့်ဘလူ-ကောလင်း-ကသာ)စစ်ဆင်ရေးကို ဖော်ဆောင်၍ ထိန်းချုပ်ပြီးလျှင် မြောက်ပိုင်းဒေသနှင့် အောက်ပိုင်းဒေသ တစ်ခုလုံးကို ထိန်းချုပ်သွားမည်ဟု KIA ထိပ်သီးခေါင်းဆောင် ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးဂွမ်မော်က ပြောသည်။

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၅ ရက်က အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ တက္ကဆက်ပြည်နယ်တွင် ပြုလုပ်သော (၆၅) နှစ်မြောက် ကချင်တော်လှန်ရေးနေ့ အခမ်းအနားသို့ အွန်လိုင်းမှတဆင့် ပြောကြားသော မိန့်ခွန်းတွင် ၎င်းက အထက်ပါအတိုင်း ပြောခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

လက်ရှိတွင် ကချင်ယူနစ်၊ ချင်းယူနစ်၊ နာဂယူနစ်နှင့် ကသုံးလုံး ဟုခေါ်သော ကန့်ဘလူ၊ ကောလင်း၊ ကသာ အပါ အဝင် မြောက်ပိုင်းတစ်ခုလုံး တည်ငြိမ်စွာ ထိန်းချုပ်နိုင်ရေး လုပ်ဆောင်လျက်ရှိကြောင်း၊ အထက်ပိုင်းကို ထိန်းချုပ် နိုင်သည့်အခါ အောက်ပိုင်းတစ်ခုလုံးကို အလွယ်တကူ ထိန်းချုပ်နိုင်မည်ဟု KIA ထိပ်သီးခေါင်းဆောင် ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးဂွမ်မော်က ပြောသည်။

စစ်ကိုင်းတိုင်းကို တွေ့ရစဉ်

၎င်းက “ချင်းပြည်အရေးကို အလေးထားပြီးတော့ ကြိုးစားနေပါတယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ ကျနော်တို့မှာ ကချင် ယူနစ်၊ နာဂယူနစ်၊ ချင်းယူနစ်နဲ့ NUG စစ်ကိုင်းတိုင်းအထက်ပိုင်း ကသုံးလုံးက Stable ဖြစ်ဖို့ ကြိုးစားနေတာ ဖြစ် တယ်။ ဖြစ်လည်း ဖြစ်နိုင်တယ်လို့ ယုံကြည်တယ်။ ဒီအထက်ပိုင်း မြောက်ပိုင်းတစ်ခုလုံး Stable ဖြစ်သွားလို့ရှိရင် အောက်ပိုင်းကို အလွယ်တကူ ကျနော်တို့က ထိန်းသိမ်းနိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါက စစ်ရေး ရည်မှန်းချက် ဖြစ်ပါ တယ်။ ချင်းပြည် အရင်းအမြစ်က တစ်နိုင်လုံးရဲ့ အောင်မြင်မှုကို ပေးစွမ်းနိုင်မယ်လို့ ယုံကြည်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် မို့လို့ ချင်းပြည်နဲ့ ကျနော်တို့က ချင်းပြည်တစ်ခုလုံး လွတ်မြောက်ရေး အားကြိုးမာန်တက် လုပ်ဆောင်နေတယ်” ဟု ပြောသည်။

၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်တွင် NLD အစိုးရကို မြန်မာ့တပ်မတော်က ၂၀၂၀ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ မဲစာရင်း အငြင်းပွားမှုအား မဖြေရှင်းဘဲ အစိုးရဖွဲ့စည်းရေး ကြိုးပမ်းသည်ဟုဆိုကာ ဖြုတ်ချခဲ့၍ တစ်နိုင်ငံလုံး ကန့်ကွက် ဆန္ဒပြမှုများနှင့် လက်နက်ကိုင် ဆန့်ကျင်မှုများ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။
ထို့နောက် တရုတ်ကိုယ်စားလှယ်နှင့် KIA ခေါင်းဆောင်များ တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေးခဲ့ကြပြီး စစ်ပွဲများ မဖြစ်ပွားရေး တရုတ်က ဖိအားပေးခဲ့ကြောင်း၊ စစ်ပွဲများဖြစ်ပွားလာမည်နှင့် ဒီမိုကရေစီအင်အားစုများကို ပူးပေါင်းကူညီသွား မည်ဖြစ်ဟု KIA က ပြောကြားခဲ့ကြောင်း၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းသည် မိမိတို့ အိမ်ခြံဝင် ကချင်လုံခြုံရေးအတွက် အဓိက ဖြစ်၍ စစ်ကိုင်းတိုင်းကို ထိန်းချုပ်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း KIA ထိပ်သီးခေါင်းဆောင် ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးဂွမ်မော်က ပြောကြားခဲ့သည်။

၎င်းက “တရုတ်အစိုးရက တိုက်ပွဲတွေ မဖော်ဆောင်ဖို့ ပြောတယ်။ ကျနော်တို့ ရှောင်လွှဲလို့ရမှာ မဟုတ်ဘူး။ ဒီမိုကရေစီ အင်အားစုတွေနဲ့ တိုက်ပွဲတွေ ဖော်ဆောင်ရမှာ ဖြစ်တယ်။ အထူးသဖြင့် ကျနော်တို့ရဲ့ အိမ်ခြံဝင်း တံခါးပေါက်ဖြစ်တဲ့ စစ်ကိုင်းတိုင်းမှာ ကျနော်တို့က ရန်သူကို စောင့်ရမယ်။ စစ်ကိုင်းတိုင်းမှာရှိတဲ့ အင်အားစုနဲ့ ကချင်ပြည်က တံခါးပေါက် လုံခြုံရေးတော့ သေချာပေါက် လုပ်ရမယ်လို့ ဖေဖော်ဝါရီ ၂ ရက်နေ့မှာ ကျနော်တို့ ပြောတယ်”ဟု ပြောသည်။

KIA-PDF နဲ့ စစ်ကိုင်းတိုင်းကို တွေ့ရစဉ်

လက်ရှိတွင် KIA သည် အာရက္ခတပ်တော်(AA)၊ ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး()၊ နာဂလက်နက်ကိုင်များ၊ ပြည်သူ့ကာကွယ် ရေးတပ်ဖွဲ့(PDF)များ၊ NUG၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ PDF များကို လက်နက်ခဲယမ်းများ ထောက်ပံ့ပေး၍ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးကို ထိန်းချုပ်ရန် ကသုံးလုံး စစ်ဆင်ရေးနှင့် တခြားသော စစ်ဆင်ရေးများကို ဖော်ဆောင် လျက်ရှိသည်။

ထို့နောက် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ ရွှေပြည်အေးမြို့၊ ပင်လည်ဘူးမြို့၊ အင်းတော်မြို့တို့ကို KIA-PDF များ ထိန်းချုပ်ထားပြီး ဟုမ္မလင်း၊ ကောလင်း၊ ကသာ၊ ဝန်သို၊ တမူး၊ နာဂဒေသ၊ ပုလဲ၊ မုံရွာ၊ ဖောင်းပြင်၊ ယင်းမာပင်၊ ရွှေ ဘို၊ ကလေး၊ ထီးချိုင့်၊ ဗန်းမောက် စသည့် မြို့များကို သိမ်းပိုက် ထိန်းချုပ်နိုင်ရေး တိုက်ခိုက်လျက်ရှိနေသည်။

KIA သည် ကချင်ပြည်နယ်ကနေ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ချင်းပြည်နယ်၊ ရခိုင်ပြည်နယ်တို့ကို ချိတ်ဆက်၍ မြန်မာနိုင်ငံ၏ အနောက်မြောက်ဒေသတစ်လျှောက် လွတ်‌မြောက်ရေး ကြိုးပမ်းနေသလို မကွေးတိုင်းဒေသကြီးနှင့် မန္တ‌လေးတိုင်းဒေသကြီး (အောက်ပိုင်းဒေသ)ကိုလည်း ထိန်းချုပ်နိုင်ရေး စစ်ရေးအရ ဖိအားပေးလျက်ရှိနေသည်။

မြန်မာနိုင်ငံ၏ အနောက်မြောက်ဒေသတစ်လျှောက်ကို KIA ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ပါက ကုန်းတွင်းပိတ် ဒေသကနေ ပင်လယ်ထွက်ပေါက်အထိ ရရှိသွားမည်ဖြစ်ကာ အနောက်အုပ်စုများနှင့် ဥရောပအထိ သံတမန်ဆက်ဆံရေး တည်ဆောက်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။

ထို့နောက် KIA သည် စစ်ရေး၊ နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေးမှသည် ခွဲထွက်ရေးအထိ အကောင်အထည် ဖော်လာနိုင်သော အခြေအနေတစ်ရပ်ကို ပိုင်ဆိုင်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။

မိမိတို့အနေဖြင့် ခွဲမထွက်ဘူးဟု ကတိမပေးနိုင်ကြောင်း ၂၀၁၈-၂၀၁၉ ခုနှစ်က ရန်ကုန်မြို့မှာ ဒေါ်အောင်ဆန်းစု ကြည်နှင့် တွေ့ဆုံစဉ် ပြောကြားခဲ့သည်ဟု KIA ထိပ်သီးခေါင်းဆောင် ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးဂွမ်မော်က ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၅ ရက်တွင် ကျင်းပသည့် ကချင်တော်လှန်ရေး‌နေ့ အခမ်းအနားမှာ ပြန်လည် ပြောပြခဲ့သည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖဝါရီ ၁၀

မြန်မာနိုင်ငံတွင် အမျိုးမျိုးသော ဒုက္ခရောက်နေကြသူများရှိသည့်အနက် စစ်ပွဲကြောင့် ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်လာ ကြသည့် ပြည်သူများ ပိုများလာသည့်အတွက် သက်ဆိုင်ရာ တာဝန်ရှိသူများအနေဖြင့် စီမံကိန်း ကောင်းကောင်း ရေးဆွဲ၍ ဆောင်ရွက်သင့်ကြောင်း နိုင်ငံရေးသမားများနှင့် EAO အဖွဲ့များက ထောက်ပြကြသည်။

မိမိမြို့ကို စွန့်ခွာလာကြသည့် တိုက်ပွဲရှောင်သူများ၊ နယ်မြေဒေသ အခြေအနေများကို နားစွင့်ရင်း အိမ်ပြန်ရန် ပြင်ဆင်နေကြသူများ၊ တချို့ အိမ်ပြန်၍ရသော်လည်း အိမ်ပြန်ရန် မတွေးနိုင်သေးသည့် အခြေအနေများ ရှိနေ ကြသူများကို မည်ကဲ့သို့ ပြန်လည်နေရာချထားရေးနှင့် ပြန်လည်ထူထောင်ရေး လုပ်မလဲ နိုင်ငံတော်က စဉ်းစားရ မည်ဟု နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူများက ထောက်ပြကြသည်။ 

လက်ရှိ စစ်ပြေးရှောင်များက ငလျင်ဘေးထက် ပိုပြီး စီးပွားပျက်ကြရကြောင်း၊ ထိုကြောင့် နိုင်ငံတော်မှ စီမံချက် ကောင်းကောင်းဆွဲပြီး လုပ်ဆောင်ပေးသင့်ကြောင်း တိုင်းလိုင်(ရှမ်းနီ)အမျိုးသားများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်‌ရေးပါတီ ဥက္ကဋ္ဌ စိုင်းဋ္ဌေးအောင်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “အဲ့ဒီကိစ္စကို နိုင်ငံတော်ပိုင်းကတော့ အများကြီး ကူညီပေးရမယ်လို့ မြင်တယ်။ ဒီမန္တလေး ငလျင်ဘေးထက် မကဘူး၊ စစ်ဘေးရှောင်တွေက ပိုပြီးမှ စီးပွားပျက်သွားကြပါတယ်။ မန္တလေး ငလျင်ဘေးကျတော့  လှုပ်ပြီးမကြာ ဘူး ပြန်လည်ထူထောင်ရေး ပြန်လုပ်နိုင်တယ်။ ဟိုစစ်ဘေးရှောင်တွေကြတော့ ကိုယ့်အိမ်ကိုတောင် ပစ်ထားခဲ့ရ တယ်၊ အတွင်းပစ္စည်းကအစ အကုန်ပါသွားတယ်။ အဲ့ဒီခါကြတော့ နိုင်ငံတော်ကနေမှ စီမံချက် ကောင်းကောင်း ဆွဲပြီးမှ လုပ်ပေးစေချင်ပါတယ်။ စစ်ဘေးရှောင်ကိစ္စနဲ့ ပတ်သက်ပြီးမှ။ နောက်နေရပ်ပြန်ရေးကိစ္စ၊ နောက် မိုင်း ရှင်းလင်းရေးကိစ္စ သူတို့နေရပ် ရောက်သွားပြီဆိုရင်တော့ ပြန်လည်ထူထောင်ရေးကိစ္စ အလုံးစုံကို နိုင်ငံတော်က တာဝန်ယူပြီးတော့မှ လုပ်ပေးသင့်ပါတယ်။ ဒီစစ်ပွဲကြီးကိုဖြစ်အောင် တိုက်ခဲ့တဲ့သူတွေကို နိုင်ငံတော်က နောင်ကို ဒီလိုမျိုးမဖြစ်အောင် အမြစ်ပြတ် ချေမှုန်းပေးဖို့ လိုတယ်။ အဲ့ဒါလည်း လွှတ်တော်ထဲမှာ ဆွေးနွေးဆုံးဖြတ်ကြဖို့ လိုမယ်လို့ မြင်တယ်။ လူထုကို မျက်နှာကြည့်တယ်၊ နိုင်ငံတော်မျက်နှာ ကြည့်တယ်ဆိုရင်တော့ ဒီကိစ္စကို မဖြစ်မ နေ လုပ်ပေးဖို့တော့ မေတ္တာရပ်ခံချင်တယ်”ဟု ပြောသည်။

စစ်ဘေးရှောင်များကို ကူညီထောက်ပံ့ပေးနေစဉ်

စစ်ပြေးရှောင်များ ပြန်လည်နေရာချထားရေးနှင့် ပြန်လည်ထူထောင်ရေးလုပ်သည့်အခါမှာ စစ်ပြေးရှောင် အတု/အစစ် ခွဲခြားရန်လိုအပ်ကြောင်း၊ နိုင်ငံတကာ၏ အကူအညီများ ရယူသည့်အခါမှာလည်း နှောင်ကြိုးမဲ့ အကူအညီများ ဖြစ်ရန်လိုအပ်ကြောင်း၊ လွှတ်တော်ကလည်း စစ်ပြေးရှောင်အရေး သေချာဖြေရှင်းပေးသင့်ကြောင်း စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက ထောက်ပြကြသည်။

၂၀၂၁ ခုနှစ် နိုင်ငံရေး အပြောင်းအလဲ ဖြစ်ပြီးနောက်ပိုင်း မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်း၌  လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခများ ပိုမို ကျယ်ပြန့်လာခဲ့ပြီး၊ ယခင်က တိုက်ပွဲများမဖြစ်ဖူးသည့် တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ်များတွင်ပါ တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွား လာမှုကြောင့် စစ်ပြေးရှောင်ဦးရေမှာလည်း သိသိသာသာ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။

နေပြည်တော်၊ ရန်ကုန်၊ မန္တလေးဘက်ကို စစ်ပြေးရှောင်ကြသော်လည်း အများစုကမူ ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်ပိုင်း) တောင်ကြီး နယ်တစ်ဝိုက်နှင့် ညောင်ရွှေ၊ ကျေးသီး၊ မိုင်းကိုင်၊ လွိုင်လင်၊ လဲချားမြို့များဘက်တွင် စစ်ပြေးရှောင်ရင်း နေထိုင်နေကြရသည်။

စစ်ပြေးရှောင်များအတွက် လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခများကို ပပျောက်နိုင်အောင် မဟာဗျူဟာကျကျ စဉ်းစားပြီး လက်တွေ့ အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်ရန် လိုအပ်ကြောင်း 7 EAO Alliance မှ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဗိုလ်မှူးကြီးစောကျော်ညွန့်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။ 

စစ်ဘေးရှောင်များကို ကူညီထောက်ပံ့ပေးနေစဉ်

၎င်းက “ကျနော်တို့နိုင်ငံရဲ့ ပုံမှန်အခြေအနေ မဟုတ်တဲ့ အခင်းအကျင်းအောက်ကနေ နောက်ဆက်တွဲ ဖြစ်ပေါ် လာတဲ့ လူမူရေးဆိုင်ရာ ဒီဆင်းရဲဒုက္ခသည်ကနေ ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ အချက်အလက်တွေ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါက အမှန် တကယ်လည်း လိုအပ်တယ်။ အချိန်လည်း တန်လောက်ပြီလို့ ထင်ပါတယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုလို့ရှိရင် ၂၀၂၁ နောက် ပိုင်း ကနေစပြီးတော့ ၅ နှစ်တာ ကာလအတွင်းမှာ ဆိုလို့ရှိရင် ဒီလက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခရဲ့ ဒီဆိုးကျိုးဒဏ်တွေ ကြောင့် ဒီလိုမျိုး စစ်ဘေးရှောင်ဆိုတာ နောက်ထပ်မဖြစ်အောင် ရှိနေတဲ့ဟာတွေကိုလည်း ပြန်လည်ထူထောင်ရေး လား၊ ပြန်လည်ကုစားရေးလား ဒီလောက် အချိန်ကာလ အတွင်းမှာတော့ ကျနော်တို့ စတင်ပြီးတော့ စဉ်းစားဖို့ လိုအပ်နေပါပြီ။ ကျနော်တို့ ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခ တိုက်ပွဲတွေကို လျော့ချနိုင်အောင်၊ ပပျောက်နိုင် အောင် မဟာဗျူဟာကျကျ စဉ်းစားပြီးတော့ ဒါလက်တွေ့ အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်ဖို့၊ ပထမဦးဆုံး စဉ်းစားမယ်။ ဒီစစ်ဘေးရှောင်တွေ အတွက်ပေါ့လေ”ဟု ပြောသည်။

စစ်ပြေးရှောင်များ ပြန်လည်နေရာချထားရေးနှင့် ပြန်လည်ထူထောင်ရေးအတွက် အစိုးရနှင့် သက်ဆိုင်သူများ ပူးပေါင်း၍ မူဝါဒများ ချမှတ်ရန်လိုအပ်ကြောင်း၊ အသက်မွေးဝမ်းကြောင်းနှင့် လက်မှုပညာရပ်များ တက်မြောက် ရေး ဆောင်ရွက်ပေးရန်လိုအပ်ကြောင်း၊ ဘေးကင်း လုံခြုံမှု ပတ်ဝန်းကျင် ဖြစ်အောင် ဖန်တီးပေးရန်လိုအပ် ကြောင်း၊ ကလေးငယ်များ ပညာသင်ကြားရေးနှင့် ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုများ ဖန်တီးပေးရန်လိုအပ်ကြောင်း စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက ထောက်ပြကြသည်။

လက်ရှိတွင် ရှမ်းပြည်နယ်၊ ရခိုင်ပြည်နယ်၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးတိုင်းဒေသကြီး မြောက်ဘက်ခြမ်း၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးအရှေ့ဘက်ခြမ်း၊ တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ ကရင်ပြည်နယ်၊ ကယားပြည်နယ်၊ ချင်းပြည် နယ်နှင့် မွန်ပြည်နယ်တို့တွင် လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခများ အပြင်းအထန် ဖြစ်ပွားနေသည်။

၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌  စစ်ပြေးရှောင်ဦးရေ ၂ ဒသမ ၆ သန်းရှိပြီး ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် ၃ ဒသမ ၅ သန်းအထိ မြင့်တက်လာခဲ့ကြောင်း၊ ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ လက်နက်ကို င်ပဋိပက္ခများကြောင့် စစ်ပြေးရှောင်ဦးရေ ၄ ဒသမ ၅ သန်းအထိ ရှိလာကြောင်း ကုလသမဂ္ဂက ခန့်မှန်းထားသည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၀

လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခများ မချုပ်ငြိမ်းနိုင်သေးသည့် မြန်မာ့နိုင်ငံရေး အခင်းအကျင်းတွင် တိုင်းရင်းသား လက်နက် ကိုင်အဖွဲ့(EAOs)များ ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် ညှိနှိုင်းနိုင်ရန် မူဝါဒအသစ်များ ချမှတ်ရန်လိုကြောင်း NCA ထိုးထား သည့် ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ချုပ် (PNLO-NCA/S) မှဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်မှူးကြီးခွန်ဥက္ကာက CNI သတင်း ဌာနသို့ ပြောသည်။

တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်များ ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် ညှိနှိုင်းနိုင်ရန် တရုတ်နိုင်ငံ တစ်ခုတည်း ကြိုးပမ်းရုံဖြင့် မရကြောင်း၊ နိုင်ငံရေးတွင် မဖြစ်နိုင်ဘူး ဆိုသည်မျိုး မရှိဘဲ ဖြစ်နိုင်တာတွေချည်းသာ ရှိကြောင်း၊ ညှိနှိုင်းခွင့် ပေးလျှင် ငြိမ်သွားနိုင်ကြောင်း ၎င်းက ပြောသည်။

ဗိုလ်မှူးကြီး ခွန်ဥက္ကာက “သူတို့ လက်ခံနိုင်တဲ့၊ နှစ်ဖက်လက်ခံနိုင်တဲ့ မူဝါဒတွေ ချရင်တော့ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ သမ္မတကြီး ဦးသိန်းစိန်တုန်းက ချပေးတဲ့ မူတွေလည်း ‌ကောင်းပါတယ်။ ကျနော်တို့ ပြည်နယ်အဆင့်၊ ပြည်ထောင်စု အဆင့်၊ နောက်ပြီးတော့ တစ်နိုင်ငံလုံးအဆင့် ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုရပ်စဲရေး ဆွေးနွေးပွဲတွေ လုပ်ပြီးတော့ အဲဒီ ဆွေးနွေးပွဲတွေက အချိန်နည်းနည်း ယူပြီးတော့ သီးခြားစီလည်း စာချုပ်ချုပ်လို့ ရပါတယ် အဲဒီအဖွဲ့တွေနဲ့။ အဲဒါ ဆိုရင်တော့ အဆင်ပြေသွားနိုင်ပါတယ်။ နယ်မြေ အကန့်အသတ်တော့ ရှိတာပေါ့လေ။ ဒါတော့ ညှိနှိုင်းမှုအပေါ် မူတည်တာပေါ့။ မဖြစ်နိုင်ဘူး ဆိုတာတော့ မရှိပါဘူး။ နိုင်ငံရေးမှာ ဖြစ်နိုင်တာတွေ ချည်းပါပဲ။ သို့သော် ညှိနှိုင်းမှု တော့ လိုတယ်။ နောက်ပြီးတော့ အကန့်အသတ်တော့ ရှိတာပေါ့။ ရခိုင်က ဘယ်လောက် လိုချင်သလဲ၊ ကချင်က ဘယ်လောက် လိုချင်သလဲ အကန့်အသတ်တော့ ရှိပါတယ်။ ညှိနှိုင်းတာကတော့ အဖွဲ့တိုင်းတော့ ညှိနှိုင်းချင်တဲ့ စိတ်တွေ ရှိကြပါတယ်။ ဒါကြမှ သူဘာလိုချင်တယ်၊ ကိုယ်ဘာပေးနိုင်မလဲဆိုတာ အပြန်အလှန် ညှိလို့ရတာကို။ အပေးအယူကတော့ လုပ်ရမှာပဲ။ တောင်းသလောက်တော့ ရမှာမဟုတ်ဘူး။ ဟိုကလည်း လုံးဝ မပေးဘဲနဲ့လည်း ရမှာမဟုတ်ဘူး။ အဲဒီလိုနှစ်ဖက် ရှိတာပေါ့။ ညှိနှိုင်းဖို့တော့ လိုပါတယ်။ ညှိနှိုင်းခွင့်လေး ပေးရင်တော့ ငြိမ်သွားနိုင်ပါ တယ်” ဟု ပြောသည်။

ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်နဲ့ NDAA-SSPP-UWSA ခေါင်းဆောင်များကို တွေ့ရစဉ်

လက်ရှိတွင် NCA လုံးဝ မထိုးရသေးသော အဖွဲ့များမှာ UWSA- NDAA- MNDAA- TNLA- KIA- SSPP-AA-KNPP တို့ ဖြစ်သည်။

တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အချို့သည် NCA မှ နှုတ်ထွက်ကြောင်း၊ စာချုပ်ပျက်ကြောင်း ထုတ်ဖော် ပြောဆို ကာ လက်နက်ကိုင် တိုက်နေသော်လည်း အစိုးရဘက်မှ ၎င်းတို့ကို ဆက်လက် အသိအမှတ် ပြုနေသည့် သဘော မှာရှိကြောင်း နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူတစ်ဦးက CNI သတင်းဌာနသို့ ‌ပြောသည်။

ထို့ကြောင့် NCA ကို မြောက်ပိုင်းအဖွဲ့များ အနေဖြင့် သေချာလေ့လာပြီး လက်မှတ် ထိုးမည်ဆိုပါက ၎င်းတို့အတွက် အခွင့်အရေးများရှိနိုင်ကြောင်း၊ သို့သော် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအတိုင်း နယ်မြေများကို သတ်မှတ်မည်ဆိုပါက လာမည်မဟုတ်ကြောင်း ၎င်းက ပြောသည်။

 NCA နှစ်ပတ်လည် အခမ်းအနားကျင်းပစဉ်

နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူတစ်ဦးက “ဘာကြောင့်တုန်းဆိုတော့ အဲဒါထိုးလိုက်ခြင်း အားဖြင့် သူတို့က အခုလက်ရှိ သူတို့တပ်တွေ ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ နေရာတွေကနေ ဆုတ်ခွာစရာမလိုဘူး။၊ သူကရှိနေတဲ့ ‌နေရာဒေသတွေကနေ အပစ်အခတ်ရပ်ပြီးတော့ ငြိမ်းချမ်းရေး ဆွေးနွေးပွဲ စားပွဲဝိုင်းမှာ ထိုင်ရမှာပေါ့။ ပြောချင်တာက သူတို့က နိုင်နေတဲ့ အနေအထားရှိတယ်။ NCA စာချုပ်ရဲ့မူလ ဟိုဟာက ကြတော့ ရှိတဲ့နေရာမှာ သူက တိုက်ပွဲတွေ ရပ်ပြီးတဲ့အခါကြ တော့ ငြိမ်းချမ်းရေးစကားဝိုင်း ဆွေးနွေးကြမယ်။ အဲဒီဆွေးနွေးတဲ့ အခါမှာတော့ သူတို့အတွက် နယ်မြေတွေ၊ ပြည် နယ်တွေ တောင်းတယ်ဆိုတော့ ပြည်နယ်ပေးဖို့တို့၊ နောက်တစ်ခါ သူတို့ရဲ့ တိုင်းရင်းသားနယ်မြေတွေကို မြေပုံမှာ အပြောင်းအလဲ သတ်မှတ်ပေးဖို့ အဲဒါတွေ ဆွေးနွေးလို့ ရတာပေါ့။ ဆိုလိုချင်တာက အဲဒီလိုအနေအထား ရှိတယ်ဆို တာကို သူတို့ကို တိုက်တွန်းမယ့် လူလိုနေတာပေါ့။ ဥပမာ တရုတ်နိုင်ငံလိုဟာမျိုးကနေ မင်းတို့ NCA စာချုပ်ကို လက်မှတ် ထိုးခွင့်ရအောင် ကြိုးစားကြ၊ တစ်ဖက်ကလည်း အစိုးရဘက်ကလည်း ဒီဟာကို တံခါးဖွင့်ထားတဲ့ သဘောရှိတော့ အဲဒါဆိုရင်တော့ သူတို့က ဆွေးနွေးကောင်း ဆွေးနွေးလိမ့်မယ်။ အဲဒီလို မဟုတ်ဘဲနဲ့ မဟုတ်ဘူး နယ်မြေတွေကတော့ မူလအခြေခံဥပဒေမှာ သတ်မှတ်ထားတဲ့ အတိုင်းပဲ ဟိုဟာဖြစ်ရမှာဆိုရင်တော့ သူတို့က သိပ် ပြီး‌တော့ လာမှာမဟုတ်ဘူး။ ဒီတိုင်းပဲ အပစ်အခတ် ငြိမ်နေတာပဲ ရှိမှာပေါ့။ ငြိမ်းချမ်းရေး ယူထားတာ ဆိုတာမျိုး တော့ ရှိမှာမဟုတ်ဘူး။ ဆိုလိုတာက ပစ်ချင်တဲ့အချိန် ပစ်မယ်၊ တိုက်ချင်တဲ့အချိန် တိုက်မယ်၊ မတိုက်ချင်တဲ့ အချိန် ဆိုရင်တော့ သူတို့ ငြိမ်းချမ်းရေးလည်းမရ၊ တိုက်ပွဲလည်း မဖြစ်ဆိုတဲ့ အနေအထားမျိုး ဖြစ်နေမှာပေါ့” ဟု ပြော သည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ အနေဖြင့် တစ်နိုင်ငံလုံး ပစ်ခတ်တိုက် ခိုက်မှုရပ် စဲရေး သဘောတူစာချုပ်(NCA) ထိုးထားသည့် အဖွဲ့များမှာ ရှမ်းပြည်ပြန်လည်ထူထောင်‌ရေး ကောင်စီ(RCSS)၊ ဒီမိုက‌ရေစီအကျိုးပြု ကရင်တပ်မတော်(DKBA)၊ ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး/ကရင် အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်(KNU/KNLA-PC)၊ ရခိုင်ပြည်လွတ်မြောက်ရေးပါတီ(ALP)၊ PNLO၊ မွန်ပြည်သစ်ပါတီ(NMSP)၊ ချင်း အမျိုးသားတပ်ဦး(CNF)၊ မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာကျောင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်တပ်ဦး(ABSDF)၊ လားဟူ ဒီမိုကရက်တစ် အစည်းအရုံး(LDU)၊ ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး (KNU) တို့ဖြစ်သည်။ 

သို့သော် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်နောက်ပိုင်း ပြောင်းလဲသွား‌သော နိုင်ငံရေး အခင်းအကျင်းနှင့် အတူ CNF-ABSDF-KNU တို့က NCA ပျက်သွားပြီးဆိုကာ နုတ်ထွက်သွားခဲ့သလို PNLO- ALP-LDU- NMSP အဖွဲ့များကလည်း ၂ ဖွဲ့ကွဲသွားခဲ့သည်။

CNI News
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၉

လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများသည် မူးယစ်ဆေးဝါး ထုတ်လုပ်ရောင်းချခြင်းများနှင့် ဒေသအလိုက် ထွက်ရှိသော သယံဇာတပစ္စည်းများကို တရားမဝင် ထုတ်ယူခြင်းများဖြင့် ကိုယ်ကျိုးစီးပွားရှာနေကြသည်ဟု နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်က ပြောသည်။

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၉ ရက်တွင် ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ၊ နေပြည်တော်ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၊ တိုင်းဒေသကြီး နှင့် ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်များအား တွေ့ဆုံအမှာစကား ပြောစဉ် ၎င်းက အထက်ပါအတိုင်း ပြောလိုက်ခြင်းဖြစ် သည်။

ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်က “တည်ငြိမ်မှု မရှိသည့် ဒေသများတွင် လက်နက်ကိုင်၍ အကြမ်းဖက် လုပ်ရပ် များ ဆောင်ရွက်နေသည့် အဖွဲ့အစည်းများသည် ၎င်းတို့၏ ကိုယ်ကျိုးအတ္တအတွက် မူးယစ်ဆေးဝါး ထုတ်လုပ် ရောင်းချခြင်းများ၊ ‌ဒေသအလိုက် ထွက်ရှိသည့် သယံဇာတပစ္စည်းများကို တရားမဝင် ထုတ်ယူခြင်းများဖြင့် အဓမ္မ ကိုယ်ကျိုးစီးပွားရှာခြင်းများကို လုပ်ဆောင်နေကြတယ်”ဟု ပြောသည်။

အဆိုပါ အကြမ်းဖက် အဖွဲ့အစည်းများကြောင့် ဒေသမတည်ငြိမ်မှုများ ဖြစ်ပေါ်ပြီး အခြေခံပညာကျောင်းများ ပိတ်ထားရခြင်းကြောင့် ကျောင်းနေအရွယ် ကလေးငယ်များ၏ အခွင့်အရေးများ များစွာ ဆုံးရှုံးလျက်ရှိကြောင်း၊ ပြည်သူလူထု တည်ငြိမ်အေးချမ်းမှုကို အပြည့်အဝ ခံစားနိုင်ရေး တပ်မတော်၏အင်အား၊ မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့၏ အင်အား၊ ပြည်သူလူထု၏ အင်အားများစုစည်း၍ အကြမ်းဖက် အဖွဲ့အစည်းများကို နှိမ်နင်းရမည်ဖြစ်ကြောင်း ၎င်းက ပြောသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်က NLD အစိုးရကို ၂၀၂၀ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ မဲစာရင်း အငြင်းပွားမှုအား မဖြေရှင်းဘဲ အစိုးရဖွဲ့စည်းရေး ကြိုးပမ်းသည်ဟုဆိုကာ မြန်မာ့တပ်မတော်က ဖြုတ်ချခဲ့သည်။

ထို့နောက် မြန်မာ့တပ်မ‌တော် ဖြုတ်ချရေး NUG-CRPH-NUCC တို့ အပါအဝင် PDF များနှင့် တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်များက ကြိုးပမ်းလာခဲ့ရာ မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်း လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခများ အပြင်းအထန် ဖြစ်ပွားနေသည်။

ထိုလက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခများနှင့်အတူ မူးယစ်ဆေးဝါးများ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း ပေါများလာပြီ မူးယစ်ဆေးဝါး မှောင်ခို ကူးမှုများလည်း ပေါများလာသလို လက်နက်ကိုင် အင်အားစုများသည် လက်နက်ခဲယမ်းများ ဝယ်ယူရေး အတွက် ဒေသတွင်းရှိ သယံဇာတများ ထုတ်ယူ ရောင်းချမှုများလည်း လုပ်လာကြသည်။

သို့သော် လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများသည် မူးယစ်ဆေးဝါး တရားမဝင် တင်သွင်းခြင်း၊ လက်နက်ခဲယမ်း မှောင် ခိုကူးခြင်းနှင့် သယံဇာတများ ထုတ်ယူရောင်းချခြင်းများကို ကိုယ်ကျိုးစီးပွားအဖြစ် အသုံးချလာကြသည်ဟု စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက ထောက်ပြကြသည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၉

မိမိတို့၏ အိမ်ခြံဝင်း တံခါးပေါက်ဖြစ်သည့် စစ်ကိုင်းတိုင်းမှာ ရန်သူကို စောင့်ရမည်ဟု ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မ တော်(KIA)မှ ထိပ်သီးခေါင်းဆောင် ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးဂွမ်မော်က ပြောသည်။

တရုတ်အစိုးရနှင့် KIA ခေါင်းဆောင်များ ဖေဖော်ဝါရီ ၂ ရက်က တွေ့ဆုံသည့်အခါမှာ မိမိတို့ဘက်က ပြောကြားခဲ့ သည်ဟု ၎င်းက အမေရိကန်နိုင်ငံ၊ တက္ကဆက်ပြည်နယ်မှာ ကျင်းပသည့် (၆၅)နှစ်ပြည့် ကချင်တော်လှန်ရေးနေ့ အထိမ်းအမှတ်နေ့ အွန်လိုင်းမိန့်ခွန်းထဲမှာ ထည့်သွင်းပြောခဲ့သည်။

ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဂွမ်မော်သည် KIA ၏ အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့အစည်းဖြစ်သော ကချင်လွတ်လပ်မြောက်ရေးကောင်စီ (KIC)မှာလည်း ဒုဥက္ကဌ-၁ အဖြစ် တာဝန်ယူထားသူဖြစ်သည်။

ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးဂွမ်မော်က “တရုတ်အစိုးရက တိုက်ပွဲတွေ မဖော်ဆောင်ဖို့ ပြောတယ်။ ကျနော်တို့ ရှောင်လွှဲလို့ရမှာ မဟုတ်ဘူး။ ဒီမိုကရေစီ အင်အားစုတွေနဲ့ တိုက်ပွဲတွေ ဖော်ဆောင်ရမှာ ဖြစ်တယ်။ အထူးသဖြင့် ကျနော်တို့ရဲ့ အိမ်ခြံဝင်း တံခါးပေါက်ဖြစ်တဲ့ စစ်ကိုင်းတိုင်းမှာ ကျနော်တို့က ရန်သူကို စောင့်ရမယ်။ စစ်ကိုင်းတိုင်းမှာရှိတဲ့ အင်အားစုနဲ့ ကချင်ပြည်က တံခါးပေါက် လုံခြုံရေးတော့ သေချာပေါက် လုပ်ရမယ်လို့ ဖေဖော်ဝါရီ ၂ ရက်နေ့မှာ ကျနော်တို့ ပြောတယ်”ဟု ပြောသည်။

စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးကို တွေ့ရစဉ်

ထို့ပြင် အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ(NUG)နှင့် မြန်မာ့တပ်မတော် တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေးမည်လား နေပြည်တော်ကို မေးမြန်းထားကြောင်း၊ KIA/KIO အနေဖြင့် တစ်ဦး-တစ်ဖွဲ့တည်း တွေ့ဆုံ ‌ဆွေးနွေးမည်မဟုတ်ကြောင်း ၎င်းက ပြောသည်။

KIA သည် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်တွင် မြန်မာ့တပ်မတော်က NLD အစိုးရကို ဖြုတ်ချပြီး နိုင်ငံတော် အာဏာရယူခဲ့ခြင်းနောက်ပိုင်း မြန်မာ့တပ်မတော် ဖြုတ်ချရေး NUG နှင့် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့(PDF) များကို စစ်ရေး-နိုင်ငံရေး အပါအဝင် လက်နက်ခဲယမ်းများ ကူညီထောက်ပံ့ပေးခဲ့သည်။

လက်ရှိတွင် KIA သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းမှာ PDF များ၊ LPDF များနှင့် တခြားသော တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများကို လက်နက်ခဲယမ်းများ ထောက်ပံ့ပေး၍ မြို့သိမ်း တိုက်ပွဲများ ဖော်ဆောင်လျက် ရှိသည်။

KIA-PDF ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့ကို တွေ့ရစဉ် 

KIA သည် ဒေသတွင်း လက်နက်ကိုင်များနှင့် တခြားသော EAO များကို လက်နက်ခဲယမ်း ထောက်ပံ့ကူညီပေး၍ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းက အင်းတော်မြို့၊ ပင်လည်ဘူးမြို့၊ ရွှေပြည်အေးမြို့တို့ကို ထိန်းချုပ်ထားသည်။

အလားတူ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ ကောလင်း၊ ထီးချိုင့်၊ ဝန်သို၊ ပုလဲ၊ ယင်းမာပင်၊ တကောင်း၊ ဟုမ္မလင်း၊ ဖောင်းပြင်၊ တမူး၊ ကလေး၊ နာဂဒေသ၊ မုံရွာ၊ ချောင်းဦး၊ ရွှေဘိုတို့ကိုလည်း ထိန်းချုပ်နိုင်ရေး တိုက်ပွဲများ ဖော် ဆောင်နေသည်။

KIA သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးကို ထိန်းချုပ်နိုင်ပါက မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးနှင့် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး တို့ကို စစ်ရေးအရ ဆက်လက် ဖိအားပေးရန် ပြင်ဆင်ထားသလို ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ချင်းပြည်နယ်၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကချင်ပြည်နယ် တို့ကို ချိတ်ဆက်၍ အနောက်မြောက်ဒေသတစ်လျှောက် လွတ်မြောက်ရေးကိုလည်း ကြိုးပမ်း လျက်ရှိသည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၉

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဧပြီလမှာ ပေါ်ပေါက်လာမည့် အစိုးရသစ် လက်ထက်တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သည် မည်သည့် အခန်းကဏ္ဍကနေ ရာထူးတာဝန် ယူလာနိုင်သလဲ ဆိုသည့်အပေါ် ပြည်တွင်း/ပြည်ပမှ စောင့်ကြည့် လေ့လာနေကြသည်။

လက်ရှိတွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သည် ယာယီသမ္မတ၊ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၊ နိုင်ငံတော် လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ စသည့် ရာထူးတာဝန်များကို ရယူထားသည်။

ထို့နောက် ၂၀၂၅ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပပြီးစီး၍ ဧပြီလတွင် အသစ်ဖွဲ့စည်းမည့် အစိုးရအဖွဲ့ မဖွဲ့ခင်မှာ ပြည်‌ထောင်စုအတိုင်ပင်ခံကောင်စီဥပဒေကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၃ ရက်က ပြဋ္ဌာန်းလိုက်ခြင်းကြောင့် သမ္မတ လုပ်မည်လား၊ တပ်ချုပ်ရာထူးနှင့် ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ယူမည်လား၊ သမ္မတနှင့် ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ယူမည် လား စသဖြင့် မေးခွန်းထုတ်မှုများ ရှိလာခဲ့သည်။

ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ကို တွေ့ရစဉ်

ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သည် လက်ရှိ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ရာထူးကို စွန့်လွှတ်စရာမလိုဘဲနှင့် ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ကို ရယူ၍ အစိုးရအဖွဲ့ကို ထိန်းကြောင်းသွားနိုင်ကြောင်း နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူ ဦးကျော်ထက်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက  “လက်ရှိ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရဲ့ ရာထူးကို စွန့်လွှတ်စရာ မလိုဘဲနဲ့ ပြည်ထောင်စုအတိုင်ပင်ခံ ကောင်စီရဲ့ ဥက္ကဋ္ဌနေရာ ယူလို့ရတာပေါ့။ ယူပြီးလို့ ဆက်သွားလို့ရှိရင် ဒီဟာ နိုင်ငံရေးအရ ထွက်ပေါက်တစ်ခုလည်း ဖြစ်တယ်။ လက်ရှိ နိုင်ငံရေး အခြေအနေ အရပေါ့ဗျာ။ တပ်မတော်ရဲ့ အခန်းကဏ္ဍ အရေးကြီးတာ ဖြစ်နေသေး တဲ့အတွက် ၆၃ မြို့နယ်ဆိုလို့ရှိရင် ဒါမတည်ငြိမ် သေးဘူးဆိုတဲ့ဟာတွေ ထုတ်ပြန်ထားတာ ရှိတယ်။ ရှိတဲ့အခါကြတော့ ဒါတွေကို ပြီးပြတ်အောင် လုပ်ဖို့ဆိုလို့ရှိရင် တာဝန်က ဆက်ပါနေတာပေါ့နော်။ တပ်မတော်မှာ လုပ်ငန်း တာဝန် မပြီးမြောက်သေးတဲ့ သဘောတရားကို သွားတွေ့ရတယ်။ ကျနော်တို့ အာဏာထိန်းပြီးတဲ့ နောက်ပိုင်းမှာ ဒီလုပ်ငန်း တာဝန်တွေ ကျန်ရှိနေသေးတဲ့အတွက် ဒါကို တစ်ဆက်တည်းမှာ အစိုးရသစ်နဲ့အတူ ဆက်လက် ဖော် ဆောင်ဖို့ အတွက်ဆိုရင် နိုင်ငံတော်ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌကို ယူပြီးတော့ တပ်မတော်ကာကွယ်‌ရေးဦးစီးချုပ်ရဲ့ Position ကိုပါ ကျနော်တို့ မလွှတ်ဘဲနဲ့ တာဝန်ထမ်းဆောင်နိုင်တယ်ပေါ့နော်။ သမ္မတနေရာမှာလည်း ကျနော်တို့ ယုံကြည်စိတ်ချရမယ့် လူပေါ့။ လက်ရှိ ဝန်ကြီးချုပ် လုပ်နေတဲ့ လူကိုပဲ သမ္မတတင်မလားဆိုတဲ့ ဟာမျိုးပေါ့နော် ကျနော်တို့ ခန့်မှန်းကြည့်တာ။ သူ ယုံကြည်ရမဲ့ သူပေါ့နော်။ ဦးညိုစောကို သမ္မတတင်ပြီးတော့ ကောင်စီရဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ အနေနဲ့ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်၊ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အနေနဲ့ ဆက်လက် တာဝန်ယူ နိုင်ခြေရှိတယ်လို့ ကျနော်တို့ကတော့ မျှော်မှန်းမိတယ်ပေါ့”ဟု ပြောသည်။

ပြည်ထောင်စုအတိုင်ပင်ခံကောင်စီကို ဖွဲ့စည်းရာတွင် အနည်းဆုံး အဖွဲ့ဝင် ၅ ဦးပါဝင် ဖွဲ့စည်းနိုင်ကြောင်း၊ ထိုကောင်စီကို သမ္မတက ဖွဲ့စည်းပေးနိုင်ကြောင်း၊ ထိုကောင်စီအား သမ္မတရုံးက တာဝန်ယူ၍ လိုအပ်သည်များ ကို ဆောင်ရွက်ပေးရမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။

တချို့ကတော့ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သည် အစိုးရသစ်တွင် သမ္မတ တာဝန်ယူပြီး အတိုင်ပင်ခံကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌကို ဒုတပ်ချုပ် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးစိုးဝင်းနှင့် အတွင်းရေးမှူးအား ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရဲဝင်းဦးအား တာဝန်ပေး လာနိုင်ကြောင်း၊ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကိုတော့ အသစ်ရွေးချယ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးလာနိုင်ကြောင်း သုံးသပ်လျက်ရှိသည်။

၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲတွင် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်(NLD) အနိုင်ရပြီးနောက် နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဆိုင်ရာဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းပြီး ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က နိုင်ငံ့အကြီးအကဲ ရာထူး ရယူခဲ့သည့်အပေါ် အခြေအနေ ကို နှိုင်းယှဉ်၍ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် အနေဖြင့် တပ်ချုပ်ရာထူးနှင့်အတူ အတိုင်ပင်ခံကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ ရာ ထူးကို ရယူ၍ အစိုးရအဖွဲ့ကို နောက်ကွယ်က အုပ်ချုပ်လာနိုင်ကြောင်းလည်း ထောက်ပြကြသည်။

ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ကို တွေ့ရစဉ်

မြန်မာနိုင်ငံတွင် လက်ရှိ တက်လာမည့် အစိုးရသစ်ကမူ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်မှ သမ္မတကြီးဖြစ်ရန် ရာခိုင်နှုန်းများကြောင်း ရခိုင့်ဦးဆောင်ပါတီ (AFP)မှဥက္ကဋ္ဌ ဒေါက်တာအေးမောင်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြော သည်။

၎င်းက “ခုလာမယ့် ကာလ ၅ နှစ် အခုဖြတ်နေတဲ့ ၅ နှစ်ပေါ့၊ တစ်ခုနဲ့တစ်ခု ဆက်စပ်မှု တည်ငြိမ်အေးချမ်းမှုကို လိုက်သွားတဲ့ အခါကြတော့ ခုနက နိုင်ငံတော်နဲ့ပတ်သက်တဲ့ Team Work တစ်ခု၊ အခြေခံဥပဒေမှာ ပါပြီးသား အချက်အလက်ကို အကောင်အထည်ဖော်ဖို့ လိုအပ်လာပုံ ပေါက်တယ်။ အဲ့ဒါကြောင့် ပြည်ထောင်စုအတိုင်ပင်ခံ ကောင်စီဆိုတာကို ဖွဲ့ဖို့ဖြစ်လာပုံရတယ်။ လက်ရှိ ရွေးကောက်ပွဲအလွန် အစိုးရ ပေါ်ထွန်းဖို့အတွက် အဲ့ဒီမတိုင်ခင် လေးမှာ ကောင်စီကို ပြဋ္ဌာန်းနေတာ။ ခြုံငုံပြီးပြောရရင် လက်ရှိ ဖွဲ့စည်းထားတဲ့ ဥစ္စာသည် အဲ့ဒီကာလ မတ်လ အတွင်းမှာကို အစိုးရဖွဲ့စည်းရမယ်။ အစိုးရဖွဲ့စည်းပြီးတာနဲ့ လက်ရှိအစိုးရ ဦးညိုစောတို့နဲ့ အာဏာအလွဲအပြောင်း လုပ်မယ်။ အစိုးရသစ်က ပေါ်လာမယ်။ ခုနက ကောင်စီနဲ့ပတ်သက်တာက လာမယ့်အစိုးရ သမ္မတကြီးကပဲ ပြဋ္ဌာန်း ပေးရမယ် သတ်မှတ်ပေးရမယ်။ အဲ့ဒီတော့ လာမယ့် အစိုးရမှာ မှန်းတာကတော့ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးကတော့ သမ္မတ ကြီး ဖြစ်နိုင်တာပေါ့၊ ဖြစ်ဖို့ ရာခိုင်နှုန်း များတာပေါ့။ အဲ့ဒီတော့ သူတက်မယ့် လွှတ်တော်ကလည်း တပ်မတော်သား လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်က ပြည်သူလွှတ်တော်က တက်လာနိုင်တာပေါ့။ တပ်မတော်သား လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်ထဲက တစ်ဦးဦးကတော့ဖြင့် ဒုတိယသမ္မတလည်း တက်လာနိုင်တယ်။ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသာ သမ္မတ လုပ်ခဲ့မယ်ဆိုရင်တော့ဖြင့် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဘက်က လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များရဲ့ ထောက်ခံမှုနဲ့ တက်လာမယ့် ဒုတိယသမ္မတ အလောင်းလျာ ဖြစ်လာနိုင်တယ်။ အဲ့ဒီလိုနဲ့ သမ္မတကြီးဦးဆောင်တဲ့ အဖွဲ့ဖွဲ့နိုင်တယ်”ဟု ပြေသည်။

ယခု ပြဋ္ဌာန်းလိုက်သည့် ပြည်ထောင်စုအတိုင်ပင်ခံကောင်စီကမူ လာမည့် အစိုးရသစ်၏ သမ္မတသက်တမ်းအတိုင်း တည်ရှိမည် ဖြစ်သည့်အပြင် သမ္မတက ဥက္ကဋ္ဌနှင့်အတွင်းရေးမှူးများကို ခန့်အပ်ပြီး လုပ်ပိုင်ခွင့်များပေးခြင်း၊ လိုအပ် သလို နည်းဥပဒေ၊ အမိန့်၊ အမိန့်ကြေညာစာများကို သမ္မတရုံးက ထုတ်ပေးရမည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၂၀၂၅ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကို ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာ ၂၈ ရက်မှ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၂၅ ရက်ထိ အပိုင်း(၃) ပိုင်း ခွဲ၍ ကျင်းပပြီးစီးခဲ့ပြီ ဖြစ်သည်။

ထို့နောက် မတ်လတွင် လွှတ်တော်ခေါ်၍ ဧပြီလ၌ အစိုးရသစ် ဖွဲ့စည်းမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ ရွေးကောက်ပွဲ အနိုင်ရရှိ သည့် ပါတီကို နိုင်ငံတော်အာဏာ လွှဲပြောင်းပေးမည်ဖြစ်ကြောင်း ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်က ပြောသည်။