CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၀

ရှမ်းပြည်နယ်(မြောက်ပိုင်း)၌ ကိုးကန့်တပ်(MNDAA)နှင့် တအာင်းတပ်(TNLA) တို့အကြား ဖြစ်ပွားသည့် နယ်မြေ စစ်ရေးပဋိပက္ခ ပြဿနာကို ကြည့်ခြင်းအားဖြင့် တရုတ်က ရှမ်းမြောက်တစ်ခုလုံး ထိန်းချုပ်နိုင်ရေး ကြိုးစားနေ သလားဆိုသည့်အပေါ် စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များကြား သုံးသပ်မှုများ ရှိနေကြသည်။

တရုတ်အစိုးရသည် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းတွင် လှုပ်ရှားကြသော “ဝ”တပ်ဖွဲ့(UWSA)နှင့် မြောက်ပိုင်း မဟာ မိတ် ၃ ဖွဲ့ဖြစ်သည့် AA၊ TNLA၊ MNDAA တို့အပေါ်တွင် ဩဇာလွှမ်းမိုးမှု ရှိသည့်အပြင် လိုအပ်သလို ထိန်းချုပ်ကာ ထုတ်သုံး ကစားနိုင်သော အင်အားရှိသည်။

မကြာသေးမီက စတင်ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် MNDAA နှင့် TNLA တို့အကြား ပဋိပက္ခ၏ နောက်ကွယ်တွင် တရုတ်နိုင်ငံ သည် သေချာပေါက် ပါဝင်နေသည်ဟု စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက ယူဆထားကြသည်။

တရုတ်ရဲ့ ရှမ်းမြောက်ဒေသ ထိန်းချုပ်ရေးနဲ့ ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီး စီမံချက်ကို ဖော်ပြထားစဉ်

အဆိုပါ ၂ ဖွဲ့အကြား ပဋိပက္ခကို ကြည့်ခြင်းအားဖြင့် တရုတ်နိုင်ငံသည် သံလွင်မြစ် အနောက်ဖက်ခြမ်းကို ၎င်းနှင့် ဆက်ဆံရေးလည်း ကောင်းမွန်ပြီး စိတ်ချရသည့် MNDAA ကို တာဝန်ယူစေကာ ထိန်းသိမ်းခိုင်းထားခြင်းဟု ယူဆ ကြောင်း နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူ ဒေါက်တာအန်ကောလက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “ကွတ်ခိုင်ကနေ စတာကို။ အဲဒီတော့ ကွတ်ခိုင်ကို ကျနော်တို့ ပြန်ကြည့်ရင် သူက သံလွင်မြစ်ရဲ့ အနောက် ဖက် အခြမ်းကို ရောက်လာတဲ့ သဘောရှိတယ်။ အဲဒါကို ပြန်ကြည့်ရင် တရုတ်နဲ့ အဆင်ပြေတဲ့ EAO ၂ ခုရှိတယ်။ တစ်ခုက UWSA။ UWSA က လက်ရှိ ကျနော်ထင်တာကတော့ သံလွင်မြစ်ရဲ့ အရှေ့ဖက်ခြမ်းမှာ သူက ကျိုင်းတုံ အထိ သူက တာဝန်ယူပြီးတော့မှ သံလွင်မြစ် ဒီအနောက်ဖက်ကို ကူးလာတဲ့ဟာကြတော့ ကျနော်တို့မြင်တာက တော့ အနောက်ဖက်ကို ကူးပြီးတော့မှ ကွတ်ခိုင်၊ သိန္နီအထိကို MNDAA ကို တာဝန်ယူစေတယ်လို့ ကျနော်တို့က တော့ အဲဒီလိုမြင်တယ်။ အဲဒီတော့ ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီးဖြစ်တဲ့ လားရှိုး-မန္တလေး၊ နောက်တစ်ခါ လားရှိုးကနေ ပြီးတော့ ဟိုဖက် မူဆယ်ပေါ့။ လားရှိုးအထိက လက်ရှိအစိုးရရဲ့ တပ်ရဲ့ ထိန်းချုပ်မှုအောက်မှာ။ တစ်ခါ လားရှိုးက နေ မူဆယ်ပိုင်းကိုကြတော့ အဓိကကျတဲ့ ကွတ်ခိုင်နဲ့ မူဆယ် အဓိက တရုတ်နဲ့အဆင်ပြေတဲ့ MNDAA ကို ထိန်း သိမ်း ခိုင်းထားတယ်လို့ ယူဆရတယ်။ အဲဒီတော့ ဘာသွားမြင်ရလဲဆိုတော့ မူဆယ်နဲ့ ကွတ်ခိုင်ကြား အနေအထား မှာ တရုတ်က သူသံလွင်မြစ် အနောက်ဖက်ပေါ့။ သူစိတ်ချရတဲ့ သူနဲ့ဆက်ဆံရေးကောင်းတဲ့ MNDAA ကို အဲဒီမှာ တာဝန်ယူစေတယ်လို့ ကျနော်တို့ မြင်ရပါတယ်” ဟု ပြောသည်။

MNDAA နှင့် ဖြစ်ပွားနေသော ပဋိပက္ခကို ကြားဝင် ညှိနှိုင်းပေးရန် တရုတ်နိုင်ငံနှင့် FPNCC ကို TNLA က စာပို့ တောင်းဆိုခဲ့သော်လည်း တရုတ်နိုင်ငံကတော့ FPNCC ဝင်မပါရန် ပြောထားသည်ဟု သိရသည်။

MNDAA နှင့် TNLA တို့၏ ပဋိပက္ခ ဖြစ်ပေါ်လာရခြင်း၏ နောက်ကွယ်တွင် တရုတ်နိုင်ငံ မပါဝင်ဘူးဟု ပြောဆိုကြ သော်လည်း ၎င်း၏ လွှမ်းမိုးမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည်ကို သိကြောင်း၊ တရုတ်နိုင်ငံသည် မြန်မာနိုင်ငံကို ငြိမ်းချမ်း စေချင်သည့် စိတ်စေတနာရှိသကဲ့သို့ တစ်ဖက်တွင်လည်း မြန်မာနိုင်ငံကို ကစားနေသည့် အနေအထားဖြစ်ကြောင်း နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူ ဒေါက်တာအောင်မျိုးက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “ကျနော်တို့ အမြင်ကတော့ MNDAA က သူက ရသလောက်တိုက်မယ်။ နယ်နိမိတ်လမ်းကြီးကို သူ ရအောင်ဖွင့်မယ်။ ဖွင့်ပြီးရင် တရုတ်က ဝင်လာမယ်၊ ဝင်လာပြီး ပွဲစားလုပ်မယ်။ MNDAA ကို သူက တစ်ဖက်က bargaining Power ပေါ့။ အဲဒီလိုဖြစ်အောင် သူက နေရာယူလိုက်မယ်။ ကျနော် ဘာပေးမယ်၊ ကျနော့်ကို ဘာပြန် လုပ်ပေးပါပေါ့နော်။ အထူးသဖြင့်ကတော့ ဒါကြီးကို ယူထားပြီး လုပ်မယ်ဆိုရင်တော့ တစ်နေ့နေ့ကတော့ ပေါက်ကွဲ မှုကြီး ဖြစ်မှာပဲ။ မြန်မာနိုင်ငံသား ဘယ်သူမှ လက်မခံဘူး။ တစ်ခုပဲ ရှိတယ်။ ကျနော်တို့ ကိုးကန့်ကို ဘယ်လို အနေ အထား သတ်မှတ်ပေးပါပေါ့နော်။ သူတို့ပြန်ဆုတ် ပေးပါမယ်ဆိုရင်တော့ တစ်မျိုးပေါ့။ အဲဒါမျိုးလည်း ဖြစ်နိုင်တာ ပေါ့။ ဒါကတော့ တရုတ်က ကြားထဲကနေ ပဏာယူပြီး လုပ်နေတာပေါ့။ ပြောရရင်တော့ တရုတ်ပြည်သူ့ သမ္မတ ကြီးက မရိုးသားဘူးပေါ့။ မြန်မာပြည်ကို သူအေးချမ်းချင်တာတော့ အမှန်ပဲ။ ဒါပေမယ့် နောက်တစ်ခုက မြန်မာ ပြည်ကိုသူ ကစားလည်း ကစားချင်တယ်။ ကစားလည်း ကစားနေတယ်။ အဲဒါမျိုးကို ကျနော်တို့က မကြိုက်တာ ပေါ့။ တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် ပွင့်ပွင့်လင်းလင်းနဲ့ အိမ်နီးချင်း ကောင်းပီသဖို့ လိုတာပေါ့။ သူက မပါဘူးဆိုပေ မယ့် ကျနော်တို့က သူ့လွှမ်းမိုးမှု ရှိနေတယ်ဆိုတာ သိနေတော့ ဒါမျိုးက မလုပ်သင့်ဘူးလေ” ဟု ပြောသည်။ 

တပ်ကိုယ်စားလှယ် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးကိုကိုဦး၊ တရုတ်အထူးကိုယ်စားလှယ် တိန့်ရှီးကျွင်း၊ MNDAA ခေါင်းဆောင်များကို တွေ့ရစဉ် 

TNLA သည် ပြီးခဲ့သည့် ၂၀၂၅ ခုနှစ်ကတည်းက နယ်မြေအချို့အား ပြန်လည် ပေးအပ်ခိုင်းရာတွင် သဘောထား တင်းမာမှုကြောင့် တရုတ်နှင့် အဆင်မပြေ ဖြစ်လျက်ရှိနေသည်ဟု စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက ထောက်ပြ ကြသည်။

ထို့ကြောင့် တရုတ်ဘက်မှ ၎င်း အကျိုးစီးပွားဖြစ်သည့် နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေး လမ်းကြောင်းအတွက် TNLA က အနှောင့်အယှက်တစ်ခုဟု မှတ်ယူထားနိုင်ကြောင်း စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက သုံးသပ်ထားကြသည်။

ထို့ကြောင့် ၎င်း အပြည့်အဝ ထိန်းချုပ်နိုင်သည့် MNDAA ကို အသုံးချ၍ ရှမ်းမြောက်ရှိ နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေး လမ်းကြောင်းကို ထိန်းချုပ်ရန် ဆောင်ရွက်ခြင်းဖြစ်ပြီး နမ့်ခမ်းမြို့ကိုပါ သိမ်းမည့်သဘောဟု ယူဆကြောင်း နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူတစ်ဦးက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

သို့သော် TNLA အနေဖြင့်လည်း ယခု ပဋိပက္ခ၏ နောက်ကွယ်၌ တရုတ်ပါဝင်သည်ကို ရိပ်မိနိုင်သဖြင့် MNDAA ထံ ပါသွားသည့် နယ်မြေကို ပြန်လည်တိုက်ခိုက် သိမ်းရဲမည်ဟု မထင်ကြောင်းလည်း ၎င်းက ပြောသည်။

နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူ တစ်ဦးက “သူ့အကျိုးစီးပွားဖြစ်တဲ့ ကျားဖြန့်ကိစ္စကို ထိထိရောက်ရောက် မနှိမ်နင်း ပေးလို့၊ မနှိမ်နင်းပေးတော့ သူ့ပြည်သူလူထု အကျိုးစီးပွား ထိခိုက်နေတဲ့ကိစ္စ အဲဒါကို လာလာပြီးတော့ တိုင်တာ ပေါ့။ ခဏခဏ လာလာပြောတဲ့ အချိန်မှာ ဒီဘက်က မထုံတတေးနဲ့ လုပ်လို့ကိုင်လို့ မရဖြစ်နေတဲ့ အခါကြတော့ ကိုးကန့်တို့ ဟိုဟာတို့ တိုက်မယ်ဆိုတဲ့ အခါမှာ တရုတ်က နောက်ကနေပြီးတော့ ကူလိုက်တာပေါ့။ လုပ်မယ် ဆိုတော့လည်း သူက ပိုင်ပိုင်နိုင်နိုင် အဲဒီ ဒေသတွေကို သူ့ရဲ့ BRI လမ်းကြောင်းတစ်လျှောက် လုံခြုံစိတ်ချရတဲ့ လမ်းကြောင်းတစ်လျှောက်ကို သူက ထိထိရောက်ရောက် တစ်ခါတည်း အပြတ်ကူညီလိုက်တဲ့ သဘောလို့ မြင် တယ်။ ပြတ်ပြတ်သားသား ရပ်လိုက်တယ် ဆိုပေမယ့် အစိုးရပြုတ်ကျသွားတဲ့ အထိတော့ သူက မဖြစ်စေချင်ဘူး။ ဘာကြောင့်တုန်းဆိုတော့ ပြုတ်ကျသွားလို့ ရှိရင်လည်း ညီနောင် ၃ ဖွဲ့က တစ်ပြည်လုံးကို အာဏာသိမ်းနိုင်မှာ မဟုတ်ဘူး။ သူက နိုင်ငံရေးအရ ကြိုတွက်ထားတာက တကယ်လို့ တပ်ကပြုတ်သွားရင် NUG က တက်လာမှာ။ NUG တက်လာမယ်ဆိုရင် အဲဒီ NUG ကိုကြ‌တော့ သူက တပ်လောက် စိတ်မချဘူးပေါ့။ NUG တက် လာမှာကို လည်း မလိုလားဘူး။ ဒါကြောင့်မို့လို့ သူက ကိုးကန့်တို့၊ တအာင်းတို့၊ AA တို့ ထိန်းချုပ်ထားနိုင်တဲ့ သူ့ရဲ့ လူအင်အား နဲ့ တပ်အင်အားနဲ့ သူတို့ဒေသတွေပေါ့။ အဲဒါတွေက သူ့အတွက်ဆိုရင်လည်း BRI လမ်းကြောင်းမှာ အရေးပါတဲ့   နေရာတွေ ဖြစ်နေတော့ အဲဒီ ဟာတွေအတွက် သူက ကူညီလိုက်တာပဲ။ အခု ကိုးကန့်နဲ့ ဟိုဟာနဲ့ ထပ်ပြီးတော့ ဖြစ်တဲ့ကိစ္စမှာကြတော့ သူ့ရဲ့ proxy အချင်းချင်းပေါ့ သူ့ရဲ့အောက်က တပည့် အချင်းချင်းဖြစ်တဲ့ ကိစ္စမှာ ဘယ် တပည့်က ပိုပြီးတော့ လက်စွမ်း ထက်မလဲ၊ ပိုပြီးတော့ စိတ်ချရမလဲဆိုတာကို ရွေးလိုက်တာပဲပေါ့” ဟု ပြောသည်။

၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးအတွင်း TNLA ထိန်းချုပ်ထားလျက်ရှိသည့် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းက ကွတ်ခိုင်မြို့ကို ယခု အခါတွင် ကိုးကန့်တပ်(MNDAA)က ထိန်းချုပ်လိုက်ပြီးနောက် လောက်ကိုင်မြို့တွင် နှစ်ဖက်တပ် တွေ့ဆုံဆွေးနွေး မှု ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။

မတ်လ ၁၉ ရက်နေ့ မနက်ပိုင်းအထိ အဖြေမသိရသေးကြောင်း TNLA ဘက်မှ ပြောဆိုထားသော်လည်း နှစ်ဖက် အဖွဲ့များအနေဖြင့် အပစ်ရပ်ရန် သဘောတူညီမှု ရရှိခဲ့ကြောင်းလည်း သတင်းများ ထွက်ပေါ်လျက်ရှိသည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၀

မြန်မာနိုင်ငံကို ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စု တည်ဆောက်မည်ဟု ပြောဆိုနေသည့်တိုင် နိုင်ငံရေးအင်အားစုများကြား ဖက်ဒရယ်ဒီဇိုင်းနှင့် ပတ်သက်၍ သဘောထား ကွဲလွဲနေပြီး တူညီသော ဘုံသဘောတူညီချက်များ မရှိသေးဘူးဟု စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက ထောက်ပြကြသည်။

လူမျိုးစု လက်နက်ကိုင်များနှင့် နိုင်ငံရေးပါတီများက ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီ ပြည်ထောင်စုကို တည်ဆောက်လို သော်လည်း အစိုးရ-တပ်မတော်ဘက်က ဒီမိုကရေစီဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုအား တည်ဆောက်လိုကြောင်း ရပ်တည်လျက်ရှိသည်။

သို့သော် တစ်နိုင်ငံလုံးပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှု ရပ်စဲရေးသဘောတူစာချုပ်(NCA)မှာတော့ ဖက်ဒရယ်နှင့်ဒီမိုကရေစီကို အခြေခံသော ပြည်ထောင်စုအား တည်ဆောက်မည်ဟု ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။ 

တိုင်းရင်းသားအားလုံး အဖွဲ့အစည်းများအားလုံး ပါဝင်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံကို မည်သည့် ဖက်ဒရယ်ဒီဇိုင်းကို တည်ဆောက်မလဲ ဆွေးနွေးငြင်းခုန်မှုများ သေချာလုပ်သင့်ကြောင်း၊ ကိုယ့်တိုင်းပြည်နှင့် လိုက်ဖက်သည့် ဖက်ဒရယ်ဒီဇိုင်း အသစ်တစ်ခုလည်း ရှိနိုင်ကြောင်း နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ် သူ ဦးထက်အောင်ကျော်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံကို ဖော်ပြထားစဉ်

၎င်းက “ကျနော်တို့ ဖက်ဒရယ် အခု ဒီ အဖွဲ့အစည်းတွေပေါ့နော်၊ ကျနော်တို့အားလုံး တိုင်းရင်းသားအားလုံး အဖွဲ့ တွေ အကုန်ပါဝင်ပြီးတော့မှ မြန်မာနိုင်ငံကို ဘယ်လိုဖက်ဒရယ်နဲ့ လုပ်ကြမှာလဲဆိုတဲ့ ဆွေးနွေးငြင်းခုန်မှုတွေကို သေသေချာချာလည်း လုပ်သင့်တာပေါ့။ အဲ့လိုမျိုး လုပ်ပြီးတော့မှ အကုန် ကြေကြေညက်ညက် ဖြစ်ပြီဆိုတဲ့ အခါ ကျမှ ကဲ ဘယ်လိုပုံသဏ္ဍန်မျိုးနဲ့သွားမလဲ၊ ကမ္ဘာပေါ်မှာရှိတဲ့ ဖက်ဒရယ်ဒီဇိုင်းတွေထဲက ဘယ်ဒီဇိုင်းကို ယူမှာလဲ ပြီးရင် အဲ့ဒီဇိုင်းတွေ အကုန်လုံးက တကယ့်တကယ် ငြင်းတဲ့အခါကြရင်တော့ ဟိုတစ်ဖွဲ့က ဒီဟာကို ကြိုက်တယ်၊ ဒီတစ်ဖွဲ့က ဟိုဟာကို ကြိုက်တယ်နဲ့ အဲဒီမှာ မီးခိုးမဆုံး မိုးမဆုံးတွေလည်း ဖြစ်သွားနိုင်တာဘဲ။ အဲဒီလိုမျိုး အခြေ အနေမျိုးမှာ ကိုယ့်တိုင်းပြည်နဲ့ လိုက်ဖက်တဲ့ဟာက ဒီဇိုင်းအသစ် တစ်ခုလည်း ပြောမရဘူးလေ၊ ကိုယ်တွေဘက်မှာ ရှိနိုင်လည်း ရှိနိုင်တာပဲပေါ့။ ဒါမျိုးစဉ်းစား တွေးခေါ်ပြီးတော့မှ လုပ်ကြမှပဲရမှာပေါ့။ နို့မို့ဆိုလို့ရှိရင် ဒီတစ်ဖက်ကနေ မှ ကိုယ်ကတော့ ဒီလိုပုံစံမျိုးနဲ့ ဖြစ်သင့်တယ်လို့ ထင်ပြီးလုပ်လိုက်တယ်၊ ကျန်တဲ့ဘက်က မကြိုက်ပြန်ဘူး၊ ငြင်းကြ ခုန်ကြ ဒီလိုနဲ့ပဲ ကျနော်တို့ တိုင်းပြည်က အမြဲတမ်း ဟိုဟာဖြစ်ခဲ့တာပေါ့နော်။ ရှေ့ကို မရောက်နိုင်ဘူး ဖြစ်တာပေါ့။ ဆိုတော့ သေသေချာချာ ကိုယ့်တိုင်းပြည်ရဲ့ ဒီဇိုင်းကို အဲဒီ ဒီဇိုင်းကို ဘယ်လိုပုံစံမျိုးနဲ့ သွားကြမလဲ ဆိုတဲ့ဟာကို ကတော့ အကြိတ်အနယ်ပေါ့လေ၊ သေသေချာချာ ဆွေးနွေးပြီးတော့မှ အားလုံးသဘောမျှတဲ့ ကိစ္စပေါ့။ အဲဒီလိုမျိုး လုပ်ရင်တော့ အကောင်းဆုံးဖြစ်မှာပေါ့”ဟု ပြောသည်။ 

ဖက်ဒရယ်စနစ်သည် ဗဟိုအစိုးရနှင့် ပြည်နယ်/တိုင်းဒေသကြီးများအကြား အာဏာခွဲဝေမှု၊ အမျိုးသားတန်းတူရေး နှင့် ကိုယ်ပိုင်ပြဋ္ဌာန်းခွင့်တို့ကို အခြေခံ၍ စစ်မှန်သောပြည်ထောင်စု တည်ဆောက်သည့် နိုင်ငံရေးစနစ် ဖြစ်သည်။

တိုင်းရင်းသား လူမျိုးပေါင်းစုံ နေထိုင်သည့် မြန်မာနိုင်ငံအတွက် အသင့်တော်ဆုံးဖြစ်ပြီး အာဏာရှင်စနစ်ကို တားဆီးကာ ဒေသအလိုက် လိုအပ်ချက်များကို ထိရောက်စွာ ဖြည့်ဆည်းပေးနိုင်သည်။

မြန်မာနိုင်ငံနှင့် လိုက်ဖက်သည့် ဖက်ဒရယ်စနစ်ကို အားလုံးဝိုင်းဝန်း ဆွေးနွေး၍ အဖြေရှာရမည်ဖြစ်ကြောင်း နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူ ဦးထက်အောင်ကျော်က ‌CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “အမှန်ကတော့ ဖက်ဒရယ်က ကျနော်တို့ ဖက်ဒရယ်ပုံက ရှိပြီးသားပဲလေ ကျနော်တို့နဲ့ လိုက်ရောညီထွေ ဖြစ်တဲ့ဟာက ဘာလဲပေါ့နော်။ ကျနော်တို့ ၂၀၁၀ နောက်ပိုင်းကနေ စလာပြီးတော့မှ ဖက်ဒရယ်ဆိုတဲ့ စကားလုံးက ကျနော်တို့ တားမြစ်ပိတ်ပင်ထားတဲ့ဟာ မဟုတ်တော့ဘူး။ ဒီဥစ္စာကို ဒီနိုင်ငံမှာ ကျင့်သုံးရင် ကောင်းတယ်ဆိုတဲ့ အယူအဆတော့ ဖြစ်လာပြီ။ ဒါပေမယ့် ဘယ်လို ကျင့်သုံးကြမှာလဲ ဆိုတဲ့ဟာကိုကတော့ တိတိကျကျတော့ မဖြစ် သေးဘူးပေါ့လေ။ ဒါတွေက ရှေ့ဆက် များများ သေသေချာချာ စကားပြောပြီးတော့မှ အားလုံးလိုက်လျောညီထွေ ဖြစ်နိုင်ခြေ အရှိဆုံးပုံသဏ္ဍန်ကို ရွေးချယ်ပြီးတော့မှ သွားရမှာပေါ့။ ဒီအချိန်မှာ ဒါတွေဟာ တိုးတက်လာတဲ့ သဘော ရှိတာပေါ့။ အရင်တုန်းက ဖက်ဒရယ်ဆိုတာ တိုင်းပြည်ကွဲထွက်အောင် လုပ်တယ်ဆိုတဲ့ စကားလုံးလို ပုံဖော်ထားခဲ့ ရာကနေမှ အခုကတော့ ဒီဖက်ဒရယ်စနစ်သည် မြန်မာနိုင်ငံမှာ ကျင့်သုံးရင် ကောင်းတယ်ဆိုတဲ့ဟာကို ရှိသမျှ အကုန်လုံး အဖွဲ့အစည်းတွေကတော့ အကုန်လုံး လက်ခံလာပြီဆိုတဲ့ အနေအထား ကျနော်တို့ အများကြီး တိုးတက်လာတယ် လို့ ပြောလို့ရတယ်၊ ဒါပေမယ့် ဘယ်လိုပုံသဏ္ဍန်မျိုးနဲ့ လုပ်ကြမယ်ဆို ဆက်ပြီးသွားရမှာပေါ့။ အဲဒီအပေါ်မှာ မူတည် ပြီးတော့မှ ဒီဟာသည် ဘာကြောင့် ကျင့်သုံးသင့်သလဲ၊ ငြင်းဆန်တဲ့ဟာလည်း ဒါဆိုရင်တော့ ဘာရှိတယ်ဆိုတဲ့ဟာမျိုး၊ အားနည်းချက်က ဘာဖြစ်သွားနိုင်တယ် ပြောကြဆိုကြလို့ရှိရင်တော့ အကောင်းဘက်ကို ရောက်သွားမယ်လို့ ထင် ပါတယ်”ဟု ပြောသည်။ 

လက်ရှိတွင် ဖက်ဒရယ်ဒီဇိုင်းကို အမေရိကန်၊ ဂျာမနီ၊ ကနေဒါ၊ ဆွစ်ဇာလန်၊ ဩစတေးလျ၊ မက္ကဆီကို၊ နိုင်ဂျီးရီး ယာ၊ စပိန်၊ အိန္ဒိယ၊ နီပေါနှင့် သီရိလင်္ကာ အပါအဝင် နိုင်ငံပေါင်း ၈၈ နိုင်ငံက မတူညီသော ပုံစံများဖြင့် ကျင့်သုံး နေကြ‌ကြောင်း သိရသည်။

ဖက်ဒရယ်ဆိုင်ရာ အလုပ်ရုံ ဆွေးနွေးပွဲ ကျင်းပနေစဉ်

မြန်မာနိုင်ငံတွင် အားလုံး လက်ခံထားသည့် ဖက်ဒရယ်ဒီဇိုင်းမှာ ယနေ့အထိ မရှိသေးကြောင်း ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်း သားများ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ(SNDP)မှ တွဲဖက်အတွင်းရေးမှူး ဦးစောသန်းမြင့်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “တစ်နိုင်ငံလုံးကနေ သဘောတူထားတဲ့ ဖက်ဒရယ်ဆိုတာ ဒီနေ့ထိတော့ ဘာမှမရှိသေးဘူး။ ဒါပေမယ့် ဖက်ဒရယ်ဆိုတာ လူတိုင်းနဲ့ဆိုင်တယ်။ ပါတီနဲ့လည်း မဆိုင်ဘူး၊ အဖွဲ့အစည်းနဲ့လည်း မဆိုင်ဘူး။ ဒါတစ်နိုင်ငံလုံး မှာရှိတဲ့ လူတိုင်းနဲ့ဆိုင်တယ်။ ဖက်ဒရယ်ဆိုတာက ကိုယ့်အရပ်၊ ကိုယ်ဒေသ၊ ကိုယ့်ဟာကို စီမံခန့်ခွဲအုပ်ချုပ်တဲ့ စနစ်ပါပဲဗျ ဖက်ဒရယ်ဆိုတာ။ ဒီရပ်ကွက်မှာရှိတဲ့ ဒီရပ်ကွက်က လူကပဲ ဒီရပ်ကွက်ကို စီမံခန့်ခွဲအုပ်ချုပ်ရမယ်။ ဒီမြို့နယ်ကလူက ဒီမြို့နယ်ကိုပဲ စီမံခန့်ခွဲအုပ်ချုပ်တာပေါ့နော်။ အလားတူ တိုင်းဒေသကြီးနဲ့ ပြည်နယ်အားလုံး ကလည်း သူတိုင်းဒေသကြီးနဲ့ သူ့ပြည်နယ်မှာရှိတဲ့ သူတွေကပဲ အားလုံးကိုပေါ့နော် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ပေါ့နော်၊ ကိုယ်ပိုင်စီမံခန့်ခွဲခွင့်ပေါ့နော်၊ ဒါတွေဟာ အားလုံးကို ကိုယ့်အရပ်၊ ကိုယ့်ဒေသ၊ ကိုယ်တို့င်းဒေသကြီး၊ ကိုယ့်ပြည်နယ်ကို ဒီပြည်နယ်မှာ၊ ဒီတိုင်းမှာရှိတဲ့ သူတွေကပဲ၊ စီမံအုပ်ချုပ်ခန့်ခွဲပိုင်ခွင့်ပေါ့နော်။ ဒါအားလုံးကို အကြမ်း ဖျင်း အားဖြင့် ဖက်ဒရယ်လို့ပဲ ဦးတို့ တစ်တိုင်းနဲ့ တိုင်းကလည်း အနေအထား တူချင်မှတူမယ်၊ တစ်ပြည်နယ်နဲ့ တစ်ပြည်နယ်ကလည်း အနေအထား တူချင်မှတူမယ်၊ သူ့ဒေသနဲ့သူ ကိုက်ညီတဲ့ ဖက်ဒရယ်စနစ်ကိုပေါ့၊ စီမံခန့်ခွဲ ပိုင်ခွင့်ကို၊ အုပ်ချုပ်ပိုင်ခွင့်ကို အခြေခံဥပဒေနဲ့ မဆန့်ကျင်ဘဲနဲ့ ကိုယ့်အရပ်၊ ကိုယ့်ဒေသနဲ့ကိုက်ညီတဲ့ အုပ်ချုပ်ရေး စနစ်ကို ဆောင်ရွက်တာပေါ့”ဟု ပြောသည်။ 

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စု တည်ဆောက်သည့်အခါမှာ ဖက်ဒရယ်နှင့် ဒီမိုကရေစီကို မရောထွေး သွားရန် လိုအပ်ပြီး သီးခြားစီ ရှင်းရှင်းလင်းလင်းဖြစ်ရန် လိုအပ်ကြောင်း၊ ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စု ပြိုကွဲသွားရခြင်း မှာ ဖက်ဒရယ်နှင့် ဒီမိုကရေစီကို ရောထွေးထားခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်ကို သတိချပ်ရန်လိုအပ်ကြောင်း စစ်ရေးနှင့် နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက ထောက်ပြကြသည်။

အလားတူ ဦးနေဝင်း လက်ထက်က မြန်မာ့နည်းမြန်မာ့ဟန် ဆိုရှယ်လစ်စနစ်ကို ကျင့်သုံးခဲ့သော်လည်း အောင်မြင် မှု မရှိဘဲ တိုင်းပြည် ပျက်စီးခဲ့ရကြောင်း၊ ထို့ကြောင့် မြန်မာ့နည်းမြန်မာ့ဟန် ဖက်ဒရယ်ကို တည်ဆောက်ရာမှာ သတိထားသင့်ကြောင်း စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက ထောက်ပြကြသည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၉

မြန်မာနိုင်ငံ ငြိမ်းချမ်းရေး လုပ်ငန်းစဉ်တွင် လက်နက်ကိုင်သူပုန်များအား အချိန်သတ်မှတ်ချက် (Time Frame) ပေးပြီး ညှိနှိုင်းရန် လိုအပ်သည်ဟု ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဦးလှဆွေက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

မြန်မာနိုင်ငံသည် ၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၄ ရက်က လွတ်လပ်ရေး ရရှိခဲ့သော်လည်း မတ်လမှ စတင်ကာ ပြည်တွင်း စစ် ဖြစ်ပွားလာခဲ့သည်မှာ ယနေ့အထိ နှစ်ပေါင်း ၇၀ ကျော် ကြာမြင့်လာခဲ့ပြီဖြစ်သည်။

ငြိမ်းချမ်းရေး လုပ်ဆောင်ရာတွင် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီးက အနုမြူဗုံး နှစ်လုံး ကြဲလိုက်သည့်အခါမှာ အကုန်လုံး ငြိမ်းချမ်းသွားသည့်သဘောမျိုးကို နှစ်သက်ကြောင်း၊ လက်နက်ကိုင်များအား အချိန်သတ်မှတ်ချက်ပေး၍ ညှိနှိုင်း သင့်ကြောင်း၊ ထိုအချိန် သတ်မှတ်ချက်အတွင်း မလာပါက အပြတ်တိုက်ခိုက်ရန် လိုအပ်ကြောင်း ပြည်သူ့ လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ် ဦးလှဆွေက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။ 

၎င်းက “အမှန်ကတော့ တစ်နိုင်ငံလုံး ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုရပ်စဲရေး (NCA) ဆိုတာရှိတယ်လေ။ ကျနော် တစ်ယောက်တည်း အမြင်ပြောရရင်တော့ လွှတ်တော်မှာတော့ ဆွေးနွေးတာ လောလောဆယ်တော့ မလုပ်ရသေး ဘူး။ ဒီသောင်းကျန်းသူတွေ သူပုန်တွေဟာ ကျနော်တို့ လက်နက်ကိုင် လမ်းစဥ်ကို စွန့်လွှတ်ရမယ်၊ ဒါမြန်မာနိုင်ငံ မှာ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းက တပ်မတော်ကလွဲပြီး ကျန်တဲ့သူက မရှိရဘူး။ ဒါအခြေခံဥပဒေထဲမှာ ပြဋ္ဌာန်း ထားတယ်။ ကျနော်တို့ NCA ကြီးကိုလည်း ပြန်ပြီးတော့ Upgrade လုပ်ရမယ်။ ဒီ NCA ကြီးထဲမှာ ပါနေတဲ့ အချက် အလက်တွေကို Time Frame ပေးရမယ်၊ မင်းဘယ်လအထိ၊ ဘယ်နှစ်ခုနှစ်အထိ မင်း ငြိမ်းချမ်းရေးယူမှာလား မယူ ဘူးလား၊ ကျနော်တို့က အဲဒီလိုမျိုး ပြတ်ပြတ်သားသား၊ ခပ်မာမာတင်းတင်း ဆောင်ရွက်ဖို့လိုတယ် လို့ မြင်တယ်။ အဲဒီ NCA နဲ့ ပတ်သက်တဲ့ဟာတွေ၊ ငြိမ်းချမ်းရေးနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ဟာတွေ၊ ဆက်လုပ်ဖို့တော့ ရှိတယ်။ နဂိုတုန်းကလို အီးယောအီးယောတော့ မရဘူး၊ Time Frame ရှိတယ်၊ မင်းဘယ်နှစ်ခုနှစ်မှာ မင်း အပြတ်ညှိမှာလား၊ မညှိဘူးလား၊ မညှိဘူးဆိုရင် မင်းကို စကားမပြောတော့ဘူး၊ အဲဒီလိုမျိုး ကျနော်တို့က neglect လုပ်လိုက်မှာ။ သူတို့နဲ့ ထိုက်တန်တဲ့ဟာကို ကျနော်တို့က လုပ်ဖို့လိုတယ်။ လိုင်ဇာ(KIA ဌာနချုပ်)မှာဗျာ အေးဆေး ဂေါက်လေး ရိုက်လိုက်၊ ဘိန်းလေးရှူလိုက်၊ ကာရာအိုကေလည်း ဆိုလိုက်နဲ့ အဲဒီလူကို ငြိမ်းချမ်းရေး ဆွေးနွေးဖို့ခေါ်ရင် စားပွဲပေါ် လာမှာ မဟုတ်ဘူး”ဟု ပြေသည်။ 

ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်နဲ့ မြောက်ပိုင်းလက်နက်ကိုင် ခေါင်းဆောင်များကို တွေ့ရစဉ်

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပြည်တွင်းစစ် ရပ်စဲရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေး လုပ်ငန်းစဉ်များ အကောင်အထည် ဖော်နိုင်ရေးအတွက် အစိုးရ-တပ်မတော်-လွှတ်တော်နှင့် လက်နက်ကိုင်များကြား တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေးကြသော်လည်း ယနေ့ထိ အဆင်မ ပြေသေးပေ။

လက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံတွင် မြန်မာ့တပ်မတော်နှင့် လက်နက်ကိုင် ၁၄ ဖွဲ့ကြား ပဏာမ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူစာချုပ်(Bilateral) ထိုးထားကြသလို NCA စာချုပ်ကိုလည်း မြန်မာ့တပ်မတော်နှင့် လက်နက်ကိုင် ၁၀ ဖွဲ့ လက်မှတ်ထိုးထားသည်။

အလားတူ ၁၉၈၉ ခုနှစ်မှ ၁၉၉၅ ခုနှစ်အကြားမှာလည်း မြန်မာ့တပ်မတော်နှင့် လက်နက်ကိုင်တချို့ကြား ငြိမ်းချမ်းရေးစာချုပ်များ လက်မှတ်ရေးထိုးထားဖူးသည်။

သို့သော် လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခများမှာ ယနေ့ထိတိုင် ဖြစ်ပွားနေသလို ငြိမ်းချမ်းရေး လုပ်ငန်းစဉ်များသည်လည်း ပြန်လည် ပျက်ပြယ်မှုများ ရှိနေသည်။

တပ်မတော် စိုးမိုးသည့်ဘက်တွင် ရိုးသားသည့် ပြည်သူလူထုရှိပြီး ၎င်းတို့ဘက်တွင် သူပုန်ပဲရှိမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ မြန်မာ့တပ်မတော်က ပြတ်သားမှုမရှိပါက လက်နက်ကိုင်များ ပိုပြီး အင်အားတိုးပွားသည်ကလွဲ၍ အကျိုးမရှိ ကြောင်း ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဦးလှဆွေက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

NSPNC နဲ့ NCA ထိုးထားတဲ့ လက်နက်ကိုင်တွေကို တွေ့ရစဉ် 

၎င်းက ”ပြည်သူလူထုက သူတို့ချုပ်ငြိမ်းချင်တာ၊ လိုချင်နေတာ ကြာလှပြီဗျ၊ မေးကြည့်ပါဗျာ။ ပြည်သူလူထုက သူပုန်တွေရှိတာ ကြိုက်လား မကြိုက်လားဆိုတာ မေးကြည့်ပါ။ ဘယ်သူပုန်မှ ရှိတာမကြိုက်ဘူး၊ ပြီးရင် ပြည်သူ လူထုကလည်း သူပုန်ရှိတဲ့ဘက်မှာ မနေဘူး။ ဒီဘက် တပ်မတော် စိုးမိုးတဲ့ ဘက်မှာပဲလာပြီးတော့၊ ပြုံပြီးတော့ ဒီမှာ စစ်ဘေးဒုက္ခသည်တွေ၊ အကုန်လုံး ဒီရောက်လာကြတာ၊ သူတို့ဘက်မှာ သူပုန်ပဲရှိတယ်။ သူပုန်နဲ့တပ်ပဲ ရှိတယ်။ အဲဒီမှာ ဘိန်း ရှိရင်ရှိမယ်ဗျာ၊ ကာလာအိုကေ ကောင်မတွေ ရှိရင်ရှိမယ်၊ ဘာညာပေါ့နော် ဒီလောက်ပဲ ရှိမယ်၊ ကျားဖြန့် လုပ်မယ့်ကောင်ရှိမယ်၊ ရိုးရိုးသားသား ပြည်သူလူထုကတော့ မရှိနိုင်ဘူး။ အဲဒီဘက်မှာ ရိုးသားတဲ့ ကောင်က ဒီဘက်ကို လာကပ်တာပဲ။ ကျနော်တို့ဘက်ကို ရောက်လာတာ အဲဒီစစ်ဘေးဒုက္ခသည် နည်းတာမဟုတ် ဘူး။ ဘာလို့ဆိုတော့ ဒီကောင်တွေနဲ့ ကျနော်တို့က ညှိစရာအကြောင်း ညှိလာတာ မျိုးဆက်သုံးဆက်ရှိသွားပြီ၊ အခု ထိ ညှိလို့မရဘူး၊ ညှိမယ့်နည်းလမ်းကို ကျနော့် အနေနဲ့တော့ မထူးတော့ဘူး၊ ဒါပေမယ့် ညှိတော့မယ်ဆိုရင်လည်း Time Frame ပေးပြီးညှိပါလို့ အဲဒီလို အကြံပေးမှာပေါ့ဗျာ။ တကယ်သွားညှိမယ့် လူတွေကို။ အီးယောအီးယော ဆိုလို့ကတော့ ပိုပြီးတော့ အင်အား တိုးပွားလာတာက လွဲပြီးတော့ သူက အကျိုးမရှိဘူး နိုင်ငံတော်အတွက်”ဟု ပြောသည်။

မြန်မာနိုင်ငံကို ၁၉၄၇ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၂ ရက်တွင် ချုပ်ဆိုခဲ့သော ပင်လုံစာချုပ်အရ တည်ထောင်ခဲ့သည်မှာ (၇၉)နှစ် ပြည့်ပြီးခဲ့ပြီ ဖြစ်သော်လည်း မြန်မာနိုင်ငံ၏ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခမှာ ချုပ်ငြိမ်းနိုင်ခြင်း မရှိသေးဘဲ ပိုမို ပြင်းထန်စွာ ဖြစ်ပွားနေသည်။

ထို့နောက် တချို့သော လက်နက်ကိုင်များက ဖက်ဒရယ်ထက် ကျော်လွန် စဉ်းစားလာသလို တချို့က ခွဲထွက်ရေး အထိ စဉ်းစားချက်များပင် ရှိလာနေကြသည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၉

မန္တလေးမြို့အခြေစိုက် အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်ထံ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့(PDF) ၅၀၆ ဦး လက်နက်ချ အလင်းဝင်ရောက်ခဲ့သည်။

ထို့နောက် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၉ ရက်တွင် မန္တလေးမြို့တွင် လက်နက်ချ အလင်းဝင်ရောက် လာသူများအား မိဘ များထံ ပြန်လည် အပ်နှံခြင်း အခမ်းအနားကို ကျင်းပခဲ့သည်။

လက်နက်ချ အလင်းဝင်ခဲ့သူ ၅၀၆ ဦးအနက် အမျိုးသမီး ၅၃ ဦး ပါဝင်ကြောင်း၊ သေနတ် ၇၈ လက်နှင့် ခဲယမ်းများ လည်း ပါဝင်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

လက်နက်ချ အလင်းဝင်ရောက်ခဲ့တဲ့ PDF များကို တွေ့ရစဉ်

အဆိုပါ အခမ်းအနားသို့ မန္တလေးတိုင်းဝန်ကြီးချုပ် ဦးမျိုးအောင်နှင့် အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်(လပခ)တိုင်းမှူး ဗိုလ်မှူးချုပ်အောင်ဋ္ဌေး တို့တက်ရောက်၍ လက်ခံကြိုဆိုခဲ့ကြသည်။

ထို့နောက် ထောက်ပံ့ငွေများပေးအပ်ခဲ့သည်။

ထိုလက်နက်ချ အလင်းဝင်ရောက်ခဲ့သူများမှာ မိုးကုတ်၊ တကောင်း၊ သပိတ်ကျင်း၊ တောင်ခမ်း စသည့် တိုက်ပွဲ အတွင်းမှ PDF များဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၉

မြန်မာနိုင်ငံတွင် အစိုးရ၊ တပ်မတော်နှင့် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများအကြား သံသယ ကြီးပြီး ကန့်သတ်ချက်ရှိလျှင် ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးရေး မဖြစ်နိုင်ကြောင်း နိုင်ငံရေး လေ့လာသုံးသပ်သူများက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးရေး လမ်းကြောင်းကို အမှန်တကယ် လိုလားပါက သက်ဆိုင်ရာ နှစ်ဖက်အဖွဲ့များ အနေဖြင့် ကြိုတင်ကန့်သတ်ချက်များ၊ စည်းကမ်းချက်များမရှိလျှင် ဆွေးနွေးရသည်မှာ ပို၍ လွယ်ကူမည်ဟုထင်ကြောင်း  ဇိုမီးအမျိုးသားပါတီ(ZNP)မှ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ပူပူထန်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “ယုံကြည်မှုတော့ ပျက်ပြားမှာပေါ့။ ဒါပေမယ့် ကြိုတင်ကန့်သတ်ချက်တွေ မရှိရင်တော့ ဆွေးနွေး ရတာ ပိုလွယ်မယ်ထင်တယ်လေ။ ဖြစ်နိုင်ရင်တော့ ဘာကြိုတင် ကန့်သတ်ချက်မှ မရှိဘဲနဲ့ပေါ့၊ လော လော လတ်လတ်နဲ့ ဆွေးနွေးနိုင်ရင်တော့ ပိုအဆင်ပြေမယ် ထင်တယ်လေ။ ယုံကြည်မှုရအောင် ခုနက ပြောသလို ဘာကြိုတင် ကန့်သတ်ချက်မှ မရှိဘဲနဲ့ မင်းတို့ ဒါလုပ်မှ ပြောမယ်၊ ဒါလုပ်မှ တွေ့မယ် ဆိုတာ မျိုးပေါ့။ ဒါအရင်ပေး ဆိုတာမျိုး မရှိဘဲနဲ့ လောလောလတ်လတ် ဆွေးနွေးလို့ရအောင် အချင်းချင်း မယုံ နိုင်သေးရင်တောင်မှ နိုင်ငံတကာ အဖွဲ့အစည်း တစ်ခုခုရဲ့ ရှေ့မှောက်မှာ အားလုံး လွတ်လွတ်လပ်လပ် ဆွေးနွေးနိုင်မယ့် အနေအထားကို ဖန်တီးပြီးတော့ ဆွေးနွေးရင်တော့ ပိုထိရောက်မလားလို့လေ။ ယုံကြည်မှု ပိုရှိတာပေါ့ဗျာ။ အိမ်နီးချင်း နိုင်ငံကြီးတွေရဲ့ အထောက်အပံ့ ရရင်ပေါ့နော်” ဟု ပြောသည်။

လက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံတွင် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်များ၊ နွေဦးတော်လှန်ရေး အင်အားစုများ၊ ပြည်သူ့ စစ်များ၊ နယ်ခြားစောင့်တပ်ဖွဲ့များ စသဖြင့် လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းပေါင်း ရာနှင့်ချီ ရှိနေကြသည်။

 လက်နက်ကိုင်အင်အားစုများကို တွေ့ရစဉ် 

ငြိမ်းချမ်းရေး ဆောင်ရွက်ရာတွင် ပဋိပက္ခ၏အခြေခံ အကြောင်းတရားများဖြစ်သည့် နိုင်ငံရေး ခံယူချက် များ၊ သမိုင်းနောက်ခံ အဖြစ်အပျက်များ၊ ဝါဒရေးရာ အငြင်းပွားမှုများ ထည့်မစဥ်းစားသရွေ့ ငြိမ်းချမ်းရေး ဖြစ်စဥ် အလုပ်မဖြစ်နိုင်ကြောင်း စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက ထောက်ပြကြသည်။

ငြိမ်းချမ်းရေး လုပ်ငန်းစဥ်များကို လုပ်ဆောင်ကြသည့် နေရာတွင် အယူအဆ အမျိုးမျိုး၊ အတွေးအခေါ် အမျိုးမျိုး၊ ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်မှု အမျိုးမျိုးရှိကြောင်း နိုင်ငံရေးလေ့လာစောင့်ကြည့်သူများကလည်းက ထောက်ပြကြသည်။ 

အဓိကအားဖြင့် ကိုယ်အကျိုးစီးပွားများကို ခေတ္တလျစ်လျူရှုပြီး အနာဂတ်ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စု၏ ငြိမ်းချမ်းရေး၊ အကျိုးစီးပွားကို မျိုးဆက်သစ်များထံ လက်ဆင့်ကမ်း ပေးချင်သည့် စိတ်ဆန္ဒရှိလျှင် မည်သည့် လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းမဆို တွေ့ဆုံဆွေးနွေးရေး စကားဝိုင်းကို လာနိုင်ကြမှာဖြစ်ကြောင်း ရန်ကုန်စောင့်ကြည့်အဖွဲ့တည်ထောင်သူ ဒေါက်တာညိုညိုသင်းက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

ထို့ပြင် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးရေး စကားဝိုင်းများ ဖြစ်လာစေရေး ပြည်တွင်း၊ ပြည်ပမှ ငြိမ်းချမ်းရေး အကျိုး တော်ဆောင်များ၏ အခန်းကဏ္ဍသည်လည်း အရေးကြီးကြောင်း ၎င်းက ပြောသည်။

ဒေါက်တာညိုညိုသင်းက “အဲဒီလိုမျိုး တကယ့် အနာဂတ်ပြည်ထောင်စုအတွက် စစ်မှန်တဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေး အတွက်ကို လိုချင်ပါရဲ့၊ သို့သော်လည်း တစ်ဖက်နဲ့တစ်ဖက် သံသယတွေ လွှမ်းမိုးနေတယ်၊ သံသယတွေ ကြီးမားနေတယ် ဆိုရင်လည်း ဒီတွေ့ဆုံဆွေးနွေးရေး စကားဝိုင်းတွေဆိုတာ ဖြစ်လာမှာ မဟုတ်ဘူး။ ဒါကြောင့်မို့လို့ နိုင်ငံတကာနဲ့ ပြည်တွင်းက ငြိမ်းချမ်းရေးအကျိုးဆောင်တွေရဲ့ အခန်းကဏ္ဍက အရေးကြီး တယ်။ မြန်မာ့တပ်မတော်နဲ့ လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့တွေ တိုက်ရိုက် တွေ့ဆုံညှိနှိုင်းမှုမျိုးကတော့ အောင် မြင်ဖို့ ခဲယဉ်းလိမ့်မယ်လို့ အန်တီတို့ ယူဆတယ်။ ကြားထဲမှာ နိုင်ငံတကာ ပါဝင်လာမယ်၊ ပြည်တွင်း ငြိမ်းချမ်းရေး အကျိုးဆောင်တွေပေါ့၊ ပါဝင်လာမယ်ဆိုရင်တော့ အနေအထားက တစ်မျိုးပြောင်းလဲနိုင် မယ်လို့ ယူဆတယ်။ ဒီတိုင်း နှစ်ဘက် ထိပ်တိုက်ပြီးတော့ မင်းတို့လာကြ၊ KIA လာကြ မြန်မာ့တပ်မတော် နဲ့ ဆွေးနွေးကြမယ်ဆိုပြီးတော့ နှစ်ဘက်ထိပ်တိုက် နဖူးတွေ့၊ ဒူးတွေ့ ရင်ဆိုင်ပြီးတော့ ဆွေးနွေးကြမယ် ဆိုရင်တော့ တစ်ဘက်နဲ့တစ်ဘက်မှာ သံသယကြီးကြီးမားမား ဖြစ်လာစရာအကြောင်းတွေ ရှိနိုင်တယ်။ ဒါကြောင့်မို့လို့ ကြားလူပေါ့၊ ကြားလူငြိမ်းချမ်းရေး အကျိုးတော်ဆောင်တွေနဲ့ အလုပ်လုပ်တာက ပြည် တွင်း၊ ပြည်ပပေါ့ ပိုပြီးတော့ ငြိမ်းချမ်းရေးခရီးကို မြန်မြန်ရောက်နိုင်တယ်လို့ ထင်တယ်” ဟု ပြောသည်။

 လက်နက်ကိုင်အင်အားစုများကို တွေ့ရစဉ် 

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားနေသော ပြည်တွင်းစစ်သည် ၁၉၄၇ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၄ ရက်နေ့ လွတ်လပ်ရေး ရပြီး ကတည်းကနေ ယနေ့အချိန်ထိ ဖြစ်သည်။

လက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံတွင် မြန်မာ့တပ်မတော်နှင့် လက်နက်ကိုင် အင်အားစုများအကြား နယ်မြေ သိမ်းပိုက် မှုနှင့်ပတ်သက်၍ တိုက်ပွဲများ ပိုမိုကျယ်ပြန့်စွာ ဖြစ်ပွားနေပြီး ငြိမ်းချမ်း‌ရေး လုပ်ငန်းစဥ်များလည်း အကောင်အထည် မဖော်နိုင်ဘဲ ဖြစ်နေသည်ဟု စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေး အကဲခတ်များက ထောက်ပြကြ သည်။

ထို့ပြင် ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးရေး ပြုလုပ်သော အခါတွင်လည်း အင်အားငယ်သည့် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ၊ တပ်မတော်နှင့် တိုက်ပွဲမဖြစ်သည့် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များကို ချန်လှပ်ထားခြင်း မျိုး မပြုလုပ်သင့်ဘဲ လက်နက်ကိုင်အားလုံးကို တန်းတူ ဖိတ်ခေါ် ဆွေးနွေးသင့်ကြောင်းလည်း ၎င်းတို့က သုံးသပ်ကြသည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၉

မြန်မာနိုင်ငံကို ‌ရောက်ရှိလာသည့် ထိုင်းဘုရင့်တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် General Ukris Boontanondha ဦးဆောင်သည့် ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့အား နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့်အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင် ညှိနှိုင်း ကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ) ဗိုလ်ချုပ်ကြီးကျော်စွာလင်းက ဂုဏ်ပြုနေ့လယ်စာဖြင့် တည်ခင်းဧည့်ခံခဲ့သည်။

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၈ ရက်တွင် နေပြည်တော်ရှိ Jasmine ဟိုတယ်၌ ထိုင်းဘုရင့်တပ်မတော် ကာကွယ်ရေး ဦးစီးချုပ်ကို ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကျော်စွာလင်းက ဧည့်ခံခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

ဗိုလ်ချုပ်ကြီးကျော်စွာလင်းသည် မြန်မာ့တပ်မတော်၏ အင်္ဂါစဉ်တွင် တတိယခေါင်းဆောင်ဖြစ်ပြီး အနာဂတ် မြန်မာ့တပ်မတော်၏ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဖြစ်လာနိုင်သူဟုလည်း ထင်ကြေးပေးခံနေရသူဖြစ်သည်။

လက်ရှိ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သည် တပ်မတော်ကနေ အနားယူပြီး ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလတွင် ဖွဲ့စည်းမည့် အစိုးရသစ်မှာ သမ္မတအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ရန် စဉ်းစားထားသည့် အတွက် တပ်မ‌တော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် အသစ်ကို ခန့်အပ်ဖွယ်ရှိနေသည်။

ထို့ကြောင့် မြန်မာ့တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် အသစ်မှာ ဒုတပ်ချုပ် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးစိုးဝင်း၊ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ကြည်း) ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရဲဝင်းဦး၊ ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ) ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကျော်စွာလင်း စသည့် ခေါင်းဆောင် ၃ ဦးထဲက တစ်ဦး ဖြစ်လာနိုင်ကြောင်း သုံးသပ်မှုများရှိနေသည်။

ထိုင်းတပ်ချုပ်သည် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးကျော်စွာလင်းအား တပ်ချုပ်ဖြစ်လာမည့်သူဟု နားလည်ထားခြင်းကြောင့် အဆင့် တူချင်း လက်ခံတွေ့ဆုံမှု သဘောဖြစ်နိုင်ကြောင်း၊ သို့မဟုတ်ပါက ထိုင်းတပ်ချုပ်က တွေ့ဆုံမှုကို သဘောတူမည် ဟု မထင်ကြောင်း၊ မိတ်ဆက် ပွဲထုတ်သည့် သဘောဖြစ်နိုင်ကြောင်း နေပြည်တော်စစ်ရုံးချုပ်ဖြင့် နီးစပ်သူ တချို့ က ထောက်ပြကြသည်။

ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် မဖြစ်ခင် ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ) တာဝန်ယူထားစဉ်က ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှေက တရုတ်နှင့်အိန္ဒိယ ခရီးစဉ်များကို ခေါ်သွားပြီး မိတ်ဆက် ပေးခဲ့ဖူးကြောင်း ၎င်းတို့က နှိုင်းယှဉ်ပြကြသည်။

ဗိုလ်ချုပ်ကြီးကျော်စွာလင်းသည် ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ) တာဝန်ရယူခဲ့စဉ်ကနေ ယနေ့အထိ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်၏ တရုတ်နှင့် ရုရှား ခရီးစဉ်များသို့ လိုက်ပါခဲ့ဖူးပြီး တရုတ်သမ္မတ ရှီကျင့်ဖျင်နှင့် တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေးပွဲကို တက်‌ရောက်ခဲ့သည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၉

နယ်စပ်ဒေသ တည်ငြိမ်အေးချမ်းရေးနှင့် နှစ်နိုင်ငံ နယ်စပ်ဒေသမှတဆင့် တရားမဝင် ကုန်သွယ်မှုများ မရှိစေရေး ထိုင်းဘုရင့်တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် General Ukris Boontanondha နှင့် မြန်မာ့ တပ်မတော်ကာကွယ် ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်တို့ တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေးကြသည်။

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၈ ရက်တွင် နေပြည်တော်ရှိ ဇေယျာသီရိဗိမာန် ဧည့်ခန်းမဆောင်၌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က ထိုင်းဘုရင့်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကို လက်ခံ တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

ထိုသို့ တွေ့ဆုံစဉ် ဒေသတွင်း တည်ငြိမ်အေးချမ်းရေးနှင့် နယ်စပ်ဒေသ တည်ငြိမ်အေးချမ်းရေး၊ နှစ်နိုင်ငံ နယ်စပ် ဒေသမှတဆင့် တရားမဝင် ကုန်သွယ်မှုများ မရှိစေရေးနှင့် မူးယစ်ဆေးဝါးများ တားဆီးနှိမ်နင်းရေး၊ နယ်စပ်ဖြတ် ကျော် မီးခိုးမြူငွေ့ ညစ်ညမ်မှုများကို လျှော့ချနိုင်ရေး၊ သဘာဝ ပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး တို့ကို ဆွေးနွေးကြ သည်။

ထို့နောက် အွန်လိုင်းငွေကြေး လိမ်လည်မှုများအား ထိထိရောက်ရောက် ဟန့်တား ရှင်းလင်းနိုင်ရေး ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်ရန် ကိစ္စရပ်များ၊ မြန်မာ-ထိုင်း တပ်မတော် နှစ်ရပ်အကြား အဆင့်မြင့်အရာရှိကြီးများ အစည်းအဝေး (HLC) ကျင်းပ ပြုလုပ်သွားမည့် အခြေအနေများ၊ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲကို လွတ်လပ်ပြီး တရားမျှတသည့် ရွေးကောက်ပွဲ၊ သန့်ရှင်းသည့် ရွေးကောက်ပွဲ၊ သိက္ခာရှိသည့် ရွေးကောက်ပွဲအဖြစ် အောင်မြင်စွာဖြင့် ကျင်းပပြုလုပ်နိုင်ခဲ့ပြီး ယခုအခါ လွှတ်တော် အစည်းအဝေးများ ကျင်းပပြုလုပ်လျက်ရှိမှု အခြေအနေများကို ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်က ချပြဆွေးနွေးခဲ့သည်။

အဆိုပါ နှစ်နိုင်ငံ တပ်မတော်ခေါင်းဆောင် နှစ်ဦး တွေ့ဆုံမှုတွင် မြန်မာဘက်က ကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်နှင့်အတူ ကော်မရှင်ဒုဥက္ကဋ္ဌ ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးစိုး ဝင်း၊ ကော်မရှင်အတွင်းရေးမှူး ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ကြည်း) ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရဲဝင်းဦး၊ ကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင် ညှိနှိုင်း ကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ရေ၊လေ) ဗိုလ်ချုပ်ကြီးကျော်စွာလင်းနှင့် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံးမှ အဆင့်မြင့် တပ်မတော် အရာရှိကြီးများ တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။

အလားတူ ထိုင်းနိုင်ငံဘက်ကတော့ ထိုင်းဘုရင့်တပ်မတော် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်နှင့်အတူ ပူးတွဲစစ်ဦးစီးချုပ် General Chitchanok Nujjaya နှင့် ထိုင်းဘုရင့်တပ်မတော်မှ အဆင့်မြင့်အရာရှိကြီးများ၊ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ ထိုင်း ဘုရင့်ကြည်းတပ် စစ်သံမှူးနှင့် တာဝန်ရှိသူများ တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၈

ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ (USDP) မှ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦးလျှင် အဆို ၁၀ ခု ပြင်ဆင် ထားရှိရန် ပါတီဥက္ကဋ္ဌလည်းဖြစ်၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌလည်း ဖြစ်သည့် ဦးခင်ရီက ညွှန်ကြားထားကြောင်း USDP ပါတီ၏ ပုဗ္ဗသီရိမြို့နယ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဦးလှဆွေ မှ CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက”တခြားလူတွေလည်း ပြင်ရတယ်။ လူတစ်ယောက်ကို အဆိုတွေ၊ မေးခွန်းတွေ၊ ဆယ်ခုစီပြင်ဆင်ထားဖို့ ဥက္ကဋ္ဌကြီးက ညွှန်ကြားထားတယ်။ ကျနော်လည်း ပြင်ဆင်ထားတယ်။ ဥပမာအားဖြင့် ကျနော်တို့က လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ်မှ ပြန်ရုပ်သိမ်းခွင့်ပေါ့နော်။ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ်မှ ပြန်ရုပ်သိမ်းခွင့်။ နောက်တစ် ခါ ပုဒ်မ ၂၆၁ အခြေခံဥပဒေကိုပြင်ပေးဖို့။ အဲဒါကိုလည်း ကျနော်တို့က မဲခွဲပြီးတော့ဆောင်ရွက်ပေးဖို့။ နောက် တစ်ခါ ကျနော်တို့ P သုံးလုံးပေါ့ဗျာ။ ဟိုဟာပေါ့ ပြည်သူပါဝင်တဲ့ ရင်းနှီးမြုပ်နှံမှုပေါ့။ အဲဒီဟာကို P သုံးလုံး Law ဆိုတာမရှိဘူး။ မရှိတဲ့အခါကြတော့ P သုံးလုံး Law ပြဋ္ဌာန်းပေးဖို့။ ဒါရင်းနှီးမြုပ်နှံမှုနဲ့ဆိုင်တဲ့ ဝန်ကြီးဌာနကို ကျနော် တို့က အဲဒီဟာအဆိုတင်သွင်းမယ်။ ဘာလို့ဆိုတော့ ဒီ P သုံးလုံး Law က လုပ်လိုက်လို့ရှိရင်တော့  အဆင်ပြေမှာလေ။ အခုက ကျနော်တို့နိုင်ငံ Law မရှိဘူးဖြစ်နေတာ။ အဲဒီ ဥပမာဗျာ ဟိုနေ့ကဆိုလို့ရှိရင် ဒါ ယာယီ သမ္မတကြီးကလည်း ပြောတယ်လေ။ နိုင်ငံက စိုက်ပျိုးရေးကို အခြေခံသွားမယ်ဆိုတော့ ဆည်တွေ၊ မြောင်းတွေက မြန်မာပြည်မှာက သိတဲ့တိုင်း အစိုးရကလုပ်တာကြီးပဲ။ မြန်မာပြည်မှာက မိုးကောင်းသောက် တွေများတယ်။ အဲဒီတစ်ပိုင်တစ်နိုင်ဆည်လေးတွေ ကိုယ့်ဟာကို ပုဂ္ဂလိကကိုလုပ်ခွင့်ပေးလိုက်ရင် ဥပဒေပြဋ္ဌာန်းပြီး တော့ လုပ်ခွင့်ပေးလိုက်ရင် ပိုပြီးတိုးတက်လာမယ်လို့ ကျနော်မြင်တယ်”ဟု ပြောသည်။

ပါတီ၏ ဥက္ကဋ္ဌလည်းဖြစ်၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌလည်းဖြစ်သည့် ဦးခင်ရီ

လာမည့် လွှတ်တော်တွင် အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှု ညှိနှိုင်းရေးကော်မတီ (NSPNC) နှင့် နိုင်ငံရေးပါတီတို့ကြား ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေထဲမှ ပြင်ဆင်ရန် သဘောတူညီမှု ရရှိထားသည့် ၄၃ ချက်ကို ဦးစားပေးဆွေးနွေးလာနိုင်ကြောင်း နိုင်ငံရေးပါတီများက သုံးသပ်ထားကြသည်။

ထို ၄၃ ချက်အနက် ပုဒ်မ ၂၆၁ ကို ပြင်ဆင်ရေးကို အားလုံးက လိုလားနေကြခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ ၂၆၁ ဆိုသည်မှာ နိုင်ငံတော်သမ္မတသည် ဒေသဆိုင်ရာ လွှတ်တော် အမတ်များထဲမှ ၎င်းလိုလား သူကို ရွေးချယ်ပြီး တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်းဖြစ်သည်။

ထို့ကြောင့် လွှတ်တော်တွင် ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေပါ ပုဒ်မ ၂၆၁ ကို စတင် ပြင်ဆင်မည်ဟု ရည်မှန်းထားကြောင်း၊ လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ် ၇၅ ရာခိုင်နှုန်းက ထောက်ခံလျှင် ပြင်ဆင်၍ ရကြောင်း USDP ပါတီ၏ ပုဗ္ဗသီရိမြို့နယ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဦးလှဆွေ မှ CNI သတင်းဌာန သို့ ပြောသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် တပ်မတော်၊ နိုင်ငံ‌ရေးပါတီများ၊ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်များက ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီကို သွားမည်ဟု ပြောဆိုထားကြကြောင်း၊ သို့သော် ပုဒ်မ၂၆၁ သည် ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီနှင့် ကွဲလွဲနေကြောင်း ၎င်းက ပြောသည်။

USDP ပါတီဆိုင်းဘုတ်ကို တွေ့ရစဉ်

ဦးလှဆွေက” အဲဒီတော့ ကျနော်ပြောတာက ခုနက အခြေခံဥပဒေပြင်မယ်လို့ ပြောတယ်။ ၂၀၁၀ တုန်းက၊ ၂၀၁၀၊ ၂၀၁၅ မှာ လည်း ၂၆၁ ကိုပြင်မယ်လို့ပြောတယ် ပြင်လို့မရခဲ့ဘူး။ ၂၀၁၅၊ ၂၀၂၀ လည်း ဒေါ်စုကြည်တို့ ပြင်မယ်လို့ ပြောတယ် ပြင်ဖို့ရာ မရခဲ့ဘူး။ မပြင်နိုင်ခဲ့ဘူးပေါ့နော်။ ပုဒ်မ ၂၆၁ က ဘာကိုပြောတာလဲဆိုတော့ တိုင်းဒေသ ကြီး ဝန်ကြီးချုပ်တွေက သူ့ပြည်နယ်နဲ့ တိုင်းအလိုက် လွှတ်တော်ထဲကနေ ရွေးကောက်ခွင့်ပေါ့နော်။ အဲဒီလို ရွေး ကောက်ခွင့်ကို ပြင်ဆင်ပေးရမှာ။ အခြေခံဥပဒေကိုပြင်ရမှာ။ အခြေခံဥပဒေထဲမှာက ၂၆၁ မှာဘယ်လိုပါလဲ ဆို တော့ သမ္မတက nominated လုပ်ပြီးတော့ ပေးတဲ့လူကို အောက်ကလွှတ်တော်ကနေ အတည်ပြုပေးရတာပေါ့ဗျာ မကြိုက်ရင် တစ်ခါပြန်ကန့်ကွက်၊ ကန့်ကွက်ပြီး နောက်တစ်ယောက်ကို နာမည်စာရင်းပေးပေါ့။ အဲဒါကိုကျနော်တို့ က ကိုယ့်လွှတ်တော်နဲ့ ကိုယ့်ဟာကိုယ်အဆိုတင်၊ ကိုယ့်ဟာကိုယ် မဲခွဲဆုံးဖြတ်၊ ဝန်ကြီးချုပ်ခန့်။ အဲဒီစနစ် လုပ်လို့ရတာ။ ကျနော်တို့က ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီကို သွားမယ်လို့ တပ်မတော်ကလည်းပြောတယ်၊ ကျနော်တို့ USDP ကလည်းပြောတယ်၊ အတိုက်အခံပါတီတွေကလည်းပြောတယ်၊ EAO တွေကလည်းပြောတယ်၊ ပြောပြီးတော့ ဒီပုဒ်မကြီးက ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီနဲ့ တခြားစီဖြစ်နေတယ်။ ဒါကြောင့်မို့ ဒီပုဒ်မပြင်ကိုပြင်ရမယ်။ ဒါသည် မဲခွဲပြီးတော့ တစ်နိုင်ငံလုံးရဲ့ ဆန္ဒမဲနဲ့ ထက်ဝက်ကျော်က ပြင်ရမယ့် အပိုဒ်ထဲမှာ ဒီကောင်ကမပါဘူး။ လွှတ်တော် ထဲမှာပဲ ၇၅ ရာခိုင်နှုန်းက မဲခွဲလိုက်လို့ အတည်ဖြစ်တယ်ဆိုရင် အဲဒီအခြေခံဥပဒေပြင်လို့ရတယ်။ ဒါကြောင့်မို့ ကျနော်တို့က အဲဒါကစပြင်မယ်လို့ ကျနော်တို့က ရည်မှန်းထားတယ်”ဟု ပြောသည်။

တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးကို မတ်လ ၁၆ ရက်က စတင် ကျင်းပခဲ့ပြီး ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ဦးခင်ရီ၊ ဒုတိယ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ဉီးမောင်မောင်အုန်းတို့အား ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။

ထို့ပြင် မတ်လ ၁၈ ရက်နေ့တွင် တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးကျင်းပခဲ့ရာ အမျိုးသားလွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ဦးအောင်လင်းဒွေး၊ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် Jeng Phang နော်တောင် တို့ကို ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။

ဒုတိယသမ္မတ (၂) အဖြစ် ရေပန်းစားနေခဲ့သည့် USDP ပါတီမှ အမျိုးသားလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်အမှတ်(၅) ဒေါ်ဒွဲဘူကိုမူ အမျိုးသားလွှတ်တော်၏ သဘာပတိအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၈

မြန်မာနိုင်ငံတွင် တပ်မတော် အပါအဝင် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများအားလုံး လက်နက်ဖြုတ်ပြီး စုပေါင်းရန်မှာ မလွယ်ကူကြောင်း ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်တွင် ပါဝင်လုပ်ဆောင်နေသူ ဦးခွန်းဆိုင်က CNI သတင်း ဌာနသို့ ပြောသည်။

တပ်မတော် အပါအဝင် လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းအားလုံး လက်နက်စွန့်လွှတ်ပြီး နိုင်ငံတော်တပ်မတော် တစ်ခု တည်းအဖြစ် အောင်မြင်စွာ စုပေါင်းဖွဲ့စည်းနိုင်ခဲ့သည့် သာဓကများ ကမ္ဘာ့သမိုင်းတွင် ရှိခဲ့သည်။

သီရိလင်္ကာ၊ ဆွစ်ဇာလန်၊ နီပေါ၊ ကမ္ဘောဒီးယားနှင့် တောင်အာဖရိက နိုင်ငံတို့သည် တပ်မတော်နှင့် လက်နက်ကိုင် တပ်ဖွဲ့များ ကို စုပေါင်းကာ နိုင်ငံ၏ တစ်ခုတည်းသော တပ်မတော်အဖြစ် လုပ်ဆောင်နိုင်ခဲ့ကြခြင်းဖြစ်သည်။

ထိုသို့ ဖြစ်လာနိုင်ရန်အတွက် ဦးစွာဆွေးနွေးရမှာဖြစ်ကြောင်း၊ လက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံတွင် နယ်လ်ဆင်မန်ဒဲလားနှင့် ဒက်စမန်တူးတူး တို့ကဲ့သို့ ခေါင်းဆောင်မျိုး မရှိသေးသဖြင့် လက်နက်ဖြုတ်၍ စုပေါင်းခြင်းသည် မြန်မာနိုင်ငံ၌ မလွယ်ကူကြောင်း ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်တွင် ပါဝင်လုပ်ဆောင်နေသူ ဦးခွန်းဆိုင်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “နံပါတ်တစ်က ဆွေးနွေးရမှာပေါ့။ ဒါပေမယ့် နံပါတ်နှစ်ကတော့ ကျနော်တို့ဆီမှာ အခုလောလောဆယ် နယ်လ်ဆင်မန်ဒဲလား တို့လို၊ ဒက်စမန်တူးတူး (Desmond Tutu) တို့လို ပုဂ္ဂိုလ်မျိုး၊ ခေါင်းဆောင်မျိုးကလည်း မရှိ သေးဘူးပေါ့။ မရှိတဲ့အခါကြတော့ အခုလောလောဆယ်မှာ အဲဒီလို လက်နက်ဖြုတ်ပြီးတော့မှ ပြန်ပြီးတော့မှ စုပေါင်းတယ် ဆိုတာမျိုးကတော့ ကျနော်တို့ နိုင်ငံမှာတော့ ချက်ချင်းဖြစ်ဖို့ မလွယ်ဘူးပေါ့။ ဒါက တဆင့်ပြီးတဆင့် သွားရမယ့်ကိစ္စ ဖြစ်တယ်။ သို့သော်လည်းပဲ တဆင့်ပြီးတဆင့် ဖြစ်သွားတဲ့ အတွက်ကြောင့်မို့လို့ ကိုယ်က တစ်ခါ တည်း စိတ်အလောကြီးပြီးမှ အကုန်ဖြုတ်ကွာ၊ ငါတော့ အရင်ဖြုတ်မယ်၊ ငါဖြုတ်ရင် မင်းတို့လည်း ဖြုတ်ကွာဆို တာမျိုး လုပ်တာလည်း ရှိကောင်းရှိနိုင်တယ်။ ဒါပေမယ့် ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် ကျနော်တို့ဆီမှာ အလျင်စလိုလုပ်ဖို့ မသင့် ဘူးပေါ့။ အလျင်စလို လုပ်တဲ့အခါကြတော့ အခက်အခဲတွေ၊ အသေးစိတ်တွေ တချို့ကို ကျနော်တို့က ကျော်သွား နိုင်တယ်။ မကြည့်ဘဲနဲ့ ကျော်သွားနိုင်တယ်။ အဲဒီအခါကြတော့ နောက်ပိုင်းမှာ အခက်အခဲတွေ ဒီထက်ပိုကြီးလာ တာ တွေ့တယ်ဆိုရင် အဲဒီအချိန်မှာ ကျော်လွှားဖို့ ခက်သွားမယ်ပေါ့။ ဘယ်နည်းနဲ့မဆို ကျနော်တို့ ဆွေးနွေးဖို့ လိုပါ တယ်။ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးပြီးတော့မှ အကောင်းဆုံး နည်းလမ်းကို သုံးနိုင်ပါတယ်။ အခု ကျနော်ပြောခဲ့တဲ့ ဆွစ်နည်း လမ်း၊ နောက်ပြီးတော့ ခင်ဗျားပြောတဲ့ တောင်အာဖရိက နည်းလမ်းတွေ ဘယ်လို ဆက်စပ်ပြီးတော့မှ ယူမလဲဆို တာတွေ စဉ်းစားပေါ့။ နီပေါလုပ်တဲ့ နည်းလမ်းတွေလည်း အကုန်လုံး လေ့လာပြီးတော့မှ ကျနော်တို့ ပေါင်းစပ်ပြီး တော့မှ လုပ်နိုင်ပါတယ်။ ငါတို့လုံးဝ မတိုက်ဘူးဆိုတော့ သဘောတူဖို့ လိုတယ်” ဟု ပြောသည်။

မြန်မာ့တပ်မတော်ကို တွေ့ရစဉ်

မြန်မာနိုင်ငံ၏ လက်ရှိ အခြေအနေနှင့် သမိုင်းကြောင်းအရ ကြည့်လျှင် လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အားလုံးကို တပ်မတော် တစ်ခုတည်းအောက် စုစည်းရန်မှာ မဖြစ်နိုင်ခြင်း မဟုတ်သော်လည်း အင်မတန် စိန်ခေါ်မှုကြီးမားပြီး ခက်ခဲသည့် လုပ်ငန်းစဉ်ဖြစ်ကြောင်း စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက ထောက်ပြကြသည်။

လက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံတွင် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်များ၊ နွေဦးတော်လှန်ရေး အင်အားစုများ၊ ပြည်သူ့စစ်များ၊ နယ်ခြားစောင့်တပ်ဖွဲ့များ စသဖြင့် လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းပေါင်း ရာနှင့်ချီ ရှိနေကြောင်း၊ ထိုလက်နက်ကိုင် ပေါင်းများစွာ တည်ရှိနေသော မြန်မာနိုင်ငံအား ဒီမိုကရေစီ ထွန်းကားရေး၊ ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စု တည်ဆောက် ရေး အားလုံး ကြွေးကြော် တည်ဆောက်လျက်ရှိသည်။

နှစ်ပေါင်း ၇၀ ကျော် ၈၀ နီးပါး တိုက်ခိုက်လာခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည့်အတွက် တစ်ဖက်နှင့်တစ်ဖက် ယုံကြည်မှု တည်ဆောက်ရန် အလွန်ခက်ခဲကာ ယခင်ကလည်း နယ်ခြားစောင့်တပ် (BGF) ပုံစံမျိုးဖြင့် ပေါင်းစည်းရန်  ကြိုးစားခဲ့ဖူးသော်လည်း အောင်မြင်မှု မရခဲ့သည့် အခင်းအကျင်းဖြစ်သည်။

လက်ရှိတွင်လည်း လက်နက် ဆက်ကိုင်ချင်သည့် တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ အနေဖြင့် တပ်မတော်နဲ့ အတူ နယ်ခြားစောင့်တပ်ဖွဲ့(BGF)များတွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခွင့်ပေးမည်ဟု ဖိတ်ခေါ်လျက်ရှိပြီး  တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များကမူ ထိုပုံစံကို လက်မခံကြကြောင်း သိရသည်။

မြန်မာနိုင်ငံ၏ အနေအထားသည် အခြားနိုင်ငံများနှင့် မတူညီသည့်အတွက် ပုံတူကူးချ၍ မရသည့် အနေအထား မျိုး ဖြစ်ကြောင်း၊ လက်နက်များ ကိုင်ထား၍ လိုချင်သည့် ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စု ဆိုသည်ကို ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း စားပွဲဝိုင်းတွင် မျက်နှာချင်းဆိုင် ပြောဆိုနိုင်ကြရန် အရေးကြီးကြောင်း ရန်ကုန်စောင့်ကြည့်အဖွဲ့ တည်ထောင်သူ ဒေါက်တာညိုညိုသင်းက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

တော်လှန်ရေးအင်အားစုကို တွေ့ရစဉ်

၎င်းက “မြန်မာနိုင်ငံ အနေအထားကတော့ တခြားနိုင်ငံတွေရဲ့ အနေအထားနဲ့ မတူညီဘူး။ တခြားနိုင်ငံတွေကို ပုံတူကူးချလို့လည်း မရနိုင်တဲ့ အနေအထားမျိုး ဖြစ်တယ်။ မြန်မာနိုင်ငံ သမိုင်းကြောင်းက တခြားနိုင်ငံတွေရဲ့ သမိုင်းကြောင်းနဲ့ မတူဘူး။ မြန်မာနိုင်ငံမှာရှိတဲ့ လက်နက်ကိုင်တွေရဲ့ အကျိုးစီးပွား၊ လက်နက်ကိုင်တွေရဲ့ စိတ် ဓာတ်၊ လက်နက်ကိုင်တွေရဲ့ သမိုင်းကြောင်းဆိုင်ရာ ခံယူချက်ပေါ့။ အဲဒါတွေက တခြားနိုင်ငံက လက်နက်ကိုင် တွေနဲ့ လုံးဝကွဲပြားတယ်။ ဒါကြောင့်မို့လို့ မြန်မာနိုင်ငံဟာ ခုနက နိုင်ငံတွေအတိုင်း လုပ်လို့တော့ မဖြစ်နိုင်ဘူးပေါ့။ ဘာပဲ ဖြစ်နိုင်မလဲဆိုတော့ အားလုံး တွေ့ဆုံဆွေးနွေး ပြီးမှပဲ အလုပ်ဖြစ်မယ်။ အားလုံးက လက်နက်တွေကို ကိုင် ထားလည်း ရတယ်၊ ခဏထားခဲ့လည်း ရတယ်။ စားပွဲဝိုင်းမှာ ထိုင်ပြီးတော့ လိုချင်တဲ့ ဖက်ဒရယ်နိုင်ငံ၊ လိုချင်တဲ့ ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုဆိုတာ ဘာလဲဆိုတာကို ပွင့်ပွင့်လင်းလင်းနဲ့ ကိုယ်အကျိုးစီးပွားကို ပဓာန မထားဘဲနဲ့ ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ပြောဆိုနိုင်ကြဖို့ အရေးကြီးတယ်။ မျက်နှာချင်းဆိုင်ကြဖို့ အရေးကြီးတယ်၊ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးကြဖို့ အရေးကြီးတယ်။ ဒါကြောင့်မို့လို့လည်း စားပွဲဝိုင်းကို လာကြပါ၊ လာကြပါဆိုပြီးတော့ နိုင်ငံတကာကလည်း တောင်းဆိုနေကြတာ ဖြစ်တယ်။ ဒါကြောင့်မို့ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ အနေအထားက တခြားနိုင်ငံတွေနဲ့ ယှဉ်ပြီးတော့တော့ ပြောလို့တော့ မရဘူး” ဟု ပြောသည်။

မြန်မာနိုင်ငံ၏ ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ ၃၈၈ တွင် နိုင်ငံတော်အတွင်းရှိ လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့ အားလုံး သည် တပ်မတော်၏ ကွပ်ကဲမှုအောက်၌ ရှိရမည်ဟု ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။

ထို့ကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများအား နယ်ခြားစောင့်တပ်ဖွဲ့(သို့မဟုတ်) ပြည်သူ့စစ်တပ်ဖွဲ့ဆိုသည့် နည်းလမ်းအစား အမျိုးသားအစောင့်တပ်ဖွဲ့(သို့မဟုတ်) ပြည်နယ်အစောင့်တပ်ဖွဲ့ ပုံစံမျိုးဖြင့် ဆွဲဆောင်စည်းရုံး၍ ငြိမ်းချမ်းရေးကို တည်ဆောက်သင့်လား ဆိုသည့်အပေါ် စစ်ရေးနှင့် နိုင်ငံရေး အကဲခတ်များကြား သုံးသပ်မှုများ ရှိနေကြသည်။