CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁၂

တတိယအကြိမ် လွှတ်တော်အစည်းအဝေးသည် ဇွန်လ ပထမပတ်တွင် ပြန်လည်စတင်နေပြီး တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ်အလိုက် လွှတ်တော်ကိုယ်စားများ အလုပ်လုပ်နေကြပြီ ဖြစ်သော်လည်း အစိုးရပိုင်းက လွှတ်တော်နှင့် အညီ အလုပ်လုပ်ရန် လိုအပ်ကြောင်း လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များနှင့် နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူများက ထောက်ပြကြသည်။

လက်ရှိ လွှတ်တော် သက်တမ်းကာလတွင် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များသည် ပြည်သူများအတွက် အမှန် တကယ် အသုံးဝင်သည့် မေးခွန်း မေးမြန်းခြင်းများကို ဆောင်ရွက်နေပြီ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် လွှတ်တော်သည် လွှတ်တော်ကိစ္စကို အလုပ်လုပ်နေပြီဖြစ်ကြောင်း၊ ထို့ကြောင့် အစိုးရသည်လည်း လွှတ်တော်နှင့်အညီ အလုပ်လုပ် ရန် လိုအပ်သည်ဟု မြန်မာ့ပုံရိပ်ဖော်ညွှန်းရေးအဖွဲ့၏အကြုံပေး ဦးညိုအုန်းမြင့်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “ဥပမာဖြင့် ပြည်ခိုင်ဖြိုး အမတ်တွေပဲ မေးတာပဲလေ။ စကားလုံး အသုံးအနှုန်းကတော့ သူက နည်းနည်း ပရိုတိုကောတော့ ဆန်တာပေါ့။ ဒါကို ပြင်ဆင်ရန်ဆန္ဒ ရှိ/မရှိ ဆိုတာနဲ့ ပြည်သူတွေကတော့ ဒီကိစ္စကို ခင်ဗျားတို့ကို ပြောနေပြီ ဒါကို နိုင်ငံတော်အစိုးရ အနေနဲ့ ဒါကို ဆောင်ရွက်ပေးပါလို့ သူက မပြောပေမယ့် စကားလုံးကတော့ ကျနော်လည်း လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် မလုပ်ဖူးတော့ ကျနော်လည်း မသိဘူးပေါ့နော်။ ဒါပေမယ့် ဒီလိုမျိုး အပြု သဘောဆောင်တယ်၊ ဘာပြောပြော လွှတ်တော်ကတော့ လှုပ်နေပြီဗျ၊ အလုပ်လုပ်နေပြီ၊ အစိုးရပိုင်းက အလုပ် လုပ်ဖို့ လိုတာပေါ့နော်”ဟု ပြောသည်။

တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ်လွှတ်တော်၊ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်၊ အမျိုးသားလွှတ်တော်နှင့် ပြည်သူ့လွှတ်တော် များတွင် သက်ဆိုင်ရာ ကိုယ်စားလှယ်အသီးသီးမှ ပြည်သူများအတွက် အကျိုးရှိသည့် လုပ်ငန်းများနှင့် ပတ်သက် ပြီး မေးခွန်းမေးမြန်းမှုများ အားကောင်းသော်လည်း မေးခွန်းများနှင့် သက်ဆိုင်သည့် အဖြေများကို ဝန်ကြီးဌာန များမှ ပြန်လည်ဖြေကြားရာတွင် သေချာသည့်အဖြေ တစ်စုံတစ်ရာ ဖြေကြားသည်ကို မတွေ့ရ၍ ပြည်သူများက အားမလိုအားမရ ဖြစ်နေကြသည်။

 ပြည်ထောင်စု လွှတ်တော် ကျင်းပနေစဉ်

တချို့သော မေးခွန်းများသည် နိုင်ငံတော် မူဝါဒနှင့် သက်ဆိုင်သည့် မေးခွန်းဖြစ်ခြင်းကြောင့် ဆက်လက် တည်ရှိပါ မည်ဟု ဖြေကြားကာ ပြည်သူလူထု၏ ဆန္ဒကို မျက်ကွယ်ပြုမှုများ ရှိလာကြောင်း ထောက်ပြလာကြသည်။

ထိုအခြေအနေနှင့် ပတ်သက်ပြီး လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အနေဖြင့် မိမိ၏ မေးခွန်းကို မေးခွန်းအနေဖြင့် မဟုတ်ဘဲ နောက်တစ်ဆင့်အနေဖြင့် တိုက်တွန်းကြောင်း အဆိုကို တင်သွင်းကာ လွှတ်တော်တွင် မဲခွဲဆုံးဖြတ်ချက် ရယူပြီး အတည်ပြုရန် လိုအပ်ကြောင်း ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီ(PPP)မှ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဦးကျော်မင်း ထက်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “မူဝါဒဆိုင်ရာ ကိစ္စတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး မေးခွန်းမေးတယ်ထားပါတော့။ အဲဒါဆိုရင် မေးခွန်းမေးတဲ့ ကိုယ်စားလှယ် အနေနဲ့ ဒီကိစ္စကို မကျေလည်ဘူးဆိုရင် နောက်တစ်ဆင့် တက်ပြီးတော့ တိုက်တွန်းကြောင်း အဆို တင်သွင်းလို့ ရပါတယ်။ အဲဒီတော့ ကိုယ်စားလှယ်အနေနဲ့ ဒီဟာကို မကျေလည်ဘူး သို့မဟုတ် ဒီမူဝါဒကို ပြောင်း ချင်တယ်၊ ဒါမှမဟုတ်ရင် အဆိုပါကိစ္စကို ဆက်လက် ဆောင်ရွက်စေချင်တယ်ဆိုရင်တော့ လွှတ်တော်မှာ ဒုတိယ အဆင့် အနေနဲ့ တိုက်တွန်းကြောင်း အဆိုတင်တာမျိုး ဆောင်ရွက်ပြီးတော့ လွှတ်တော်ကနေ မဲခွဲလို့ ဒီအဆိုကို အောင်နိုင်သွားတယ်ဆိုလို့ရှိရင် သက်ဆိုင်ရာအစိုးရက လိုက်နာရမယ့်တာဝန် ရှိသွားတာဖြစ်ပါတယ်။ ဒါ့ကြောင့်မို့ လို့ ကိုယ်စားလှယ်တွေ အနေနဲ့ ဒီအပေါ်မှာ မကျေလည်ခဲ့ဘူးဆိုရင်တော့ ဒုတိယအဆင့် အနေနဲ့ အဆိုကိုတင်ဖို့ လိုမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကတော့ အဆိုကို တင်ခြင်းမတင်ခြင်းက သက်ဆိုင်ရာကိုယ်စားလှယ်တွေရဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက် ဖြစ်ပါတယ်” ဟု ပြောသည်။

နိုင်ငံရေးသည် စိတ်ရှည်ခြင်းနှင့် သဘောထားကြီးခြင်းကို အခြေခံပြီး ဆောင်ရွက်ရသည့်အတွက် လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များ အနေဖြင့်လည်း နိုင်ငံရေးလုပ်ငန်း ဆောင်ရွက်ရာတွင် စိတ်ရှည်ခြင်းနှင့် သဘောထားမှသာ ပြည်သူ့အသံများကို လွှတ်တော်မှာ တွင်ကျယ်စွာ ပြောဆိုလာနိုင်မည် ဖြစ်သည်။

လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ မေးမြန်းသည့် တချို့သော မေးခွန်းများတွင် ဝန်ကြီးဌာန မဟုတ်ဘဲ နိုင်ငံတော်မှ ချမှတ်ထားသည့် ထုတ်ပြန်ချက် မူဝါဒများ ဖြစ်သည့်အတွက် ထိုမူဝါဒသည် ပြည်သူများအတွက် အကျိုး ရှိ/မရှိကို နိုင်ငံတော်အနေဖြင့် ကွင်းဆင်းစစ်ဆေးခြင်းများ ဆောင်ရွက်ရန်လိုကြောင်း၊ ထို့နောက် မူဝါဒကို ပယ်ဖျက်ခြင်းနှင့် ပြန်လည်ပြင်ဆင်ခြင်းများလည်း ဆောင်ရွက်ပေးရန် လိုအပ်သည်ဟု တိုင်းလိုင် (ရှမ်းနီ) တိုင်းရင်းသားများ ဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်ရေးပါတီဥက္ကဋ္ဌ စိုင်းဋ္ဌေးအောင်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

 ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၉ ရက်က ပြည်ထောင်စုအစည်းအဝေးမှာ သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်ကို တွေ့ရစဉ်

၎င်းက “အခု စုံ/မ ကိစ္စဆိုရင် ပြည်သူ့အသံကို လွှတ်တော်အသံဆိုပြီးတော့မှ ပြည်သူ့အသံတွေ ယူဆောင်ပြီးတော့ မှ လွှတ်တော်ကို တင်ပြတာ ဖြစ်ပါတယ်။ အစိုးရက မူဝါဒကို ချမှတ်လို့ရပါတယ်။ လုပ်ပိုင်ခွင့် အစိုးရမှာ အပြည့်ရှိ ပါတယ်။ သူတို့ မချမှတ်ခင်လည်း ပြည်သူလူထု အပေါ်မှာ ဘယ်လို အကျိုးသက်ရောက်မယ်ဆိုရင်တော့ သူတို့ ရှာပြီး စဉ်းစားသင့်တယ်။ နောက်တစ်ခု ချမှတ်ပြီးရင်လည်း ပြည်သူ့အပေါ်မှာ ဘယ်လိုတွေ အကျိုးသက်ရောက် တယ်၊ ကောင်းကျိုးဖြစ်စေသလား၊ ဆိုးကျိုးဖြစ်စေသလား၊ ကောင်းကျိုးဖြစ်စေတယ် ဆိုရင်တော့ ဒီမူဝါဒကို ဆက် လက် ထားရှိပြီးတော့မှ ဆိုးကျိုးဖြစ်နေတယ်လို့ ပြည်သူ့အသံကို ဖော်ဆောင်မယ့် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်တွေ က ပြောပြကြပြီဆိုရင် အောက်ကို ဆာဗေးဆင်းပြီးမှ အစိုးရအနေနဲ့ ပယ်ဖျက်သင့်တာ ပယ်ဖျက်၊ ပြင်ဆင်သင့် တာကို ပြင်ဆင်ပြီးမှ လုပ်သင့်တယ်လို့ ကျနော့်အနေနဲ့ မြင်တယ်။ အဲဒီမှာ သူတို့ဖြေကြားထားတဲ့ အထဲမှာက နိုင်ငံတော်မူဝါဒ ဖြစ်တဲ့အတွက်ကြောင့်မို့ ဆက်လက် တည်ရှိပါမယ်ဆိုတဲ့ စကားနဲ့ ပြီးသွားတယ်ဆိုတော့ နိုင်ငံ တော် မူဝါဒ ဆိုပေမယ့် ညွှန်ကြားချက်ပါ။ ညွှန်ကြားချက်ဆိုတော့ လွှတ်တော်က ပြောတဲ့အသံကို တလေးတစားနဲ့ ဝန်ကြီးတွေက ဖြေရမယ်လို့ ကျနော့်အနေနဲ့ ပြောချင်တယ်။ အဲဒီအတွက်ကြောင့်မို့ လွှတ်တော်နဲ့ အစိုးရနဲ့က အခု မှ ပြန်စတယ်ဆိုတော့ ဟမှုတွေ ရှိကောင်းရှိလိမ့်မယ်၊ ဒါပေမယ့် ဒီဘက်ကလည်း စိတ်ရှည်စွာနဲ့ နိုင်ငံရေးဆိုတာ စိတ်ရှည်ရမယ်၊ သဘောထားကြီး ရမယ်ပေါ့နော်၊ အဲဒီလိုမျိုးနဲ့ ဆောင်ရွက်သွားမယ်ဆိုရင်တော့ တစ်နေ့ကျရင် တော့ ပြည်သူ့ကိုယ်စားပြုတဲ့ ပြည်သူ့ကိုယ်စားလှယ်တွေက ပြည်သူ့အသံတွေ လွှတ်တော်ထဲ များများ ပြောလာ နိုင်မယ်လို့ ကျနော့်အနေနဲ့ မြင်ပါတယ်” ဟု ပြောသည်။

ပြည်သူများကြုံတွေ့နေရသည့် အခက်အခဲများအား ထုတ်ပြန်ထားသည့် ဥပဒေ၊ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများနှင့် အညီ ဖြေရှင်းဆောင်ရွက်ပေးရန်မည်ဖြစ်သော်လည်း မလိုလားအပ်ဘဲ ပြည်သူများ အပေါ် ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုး မဖြစ်စေရန် လည်း ဂရုပြုဆောင်ရွက်သွားရန်လိုကြောင်း၊ ဥပဒေ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများနှင့် ပတ်သက်၍ ကောင်းစွာ သိရှိ နားလည် နေရမည်ဖြစ် သကဲ့သို့ ဝိုင်းဝန်း အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်ကြရန်လည်း လိုသည်ဟု နိုင်ငံတော် သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်က ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၉ ရက်တွင် ကျင်းပသည့် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ အစည်းအဝေး မှာ ပြောကြားခဲ့သည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁၂

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားနေသော လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခများနှင့် လူမျိုးစုပဋိပက္ခများ ပြေလည်စေရန်အတွက် ငြိမ်းချမ်းရေးလိုချင်သည့် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများကို အစိုးရမှ ငြိမ်းချမ်းရေးပေးသင့်ကြောင်း စစ်ရေးနှင့် နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက ထောက်ပြကြသည်။

တိုင်းရင်းသားများ လက်နက် ကိုင်ဆောင်လာရခြင်းသည် တန်းတူရေး၊ ကိုယ်ပိုင်ပြဋ္ဌာန်းခွင့်နှင့် ဖက်ဒရယ်ဒီမိုက ရေစီရရှိရေးအတွက် နိုင်ငံရေးအရ အာမခံချက် မရှိခြင်းကြောင့် ၎င်းတို့သည် နိုင်ငံတော်မှ ခွဲထွက်ရန်မဟုတ်ဘဲ မိမိတို့ဒေသ၊ လူမျိုးစုများ၏ အခွင့်အရေးများကို အပြည့်အဝရရှိရေး ကာကွယ်ရန် ရည်ရွယ်ကြခြင်း ဖြစ်သည်။

ပြည်တွင်းငြိမ်းချမ်းရေး ရရှိရေးအတွက် ငြိမ်းချမ်းရေး လိုလားသော လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များနှင့် အစိုးရအကြား စစ် မှန်သော တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုများ ပြုလုပ်သင့်ပြီး၊ အကြမ်းဖက်မှုများကို ရပ်တန့်ပြီး အရပ်သားအစိုးရနှင့် တိုင်းရင်း သား အင်အားစုများအကြား သွေးစည်းညီညွတ်ရေးကို တည်ဆောက်ခြင်းဖြင့်သာ ရေရှည်တည်တံ့သော ငြိမ်းချမ်း ရေးကို ဖော်ဆောင်နိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်းလည်း နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူများက ထောက်ပြကြသည်။

လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ အနေနှင့် လက်နက်ကိုင်ထားခြင်းထက် ငြိမ်းချမ်းရေး ယူလိုက်ခြင်းက ပိုပြီးဒေသ ဖွံ့ဖြိုးရေးကို အထောက်အကူပြုကြောင်း ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဒေါက်တာကျော်ဆွေက CNI သတင်း ဌာနသို့ ပြောသည်။

လက်နက်ကိုင် အင်အားစုများကို တွေ့ရစဉ် 

၎င်းက “သူတို့တိုင်းရင်းသားတွေ လိုချင်တဲ့ အခွင့်အရေးကို ဒီဘက်က ပေးနိုင်တဲ့ အခြေအနေနဲ့ပေါ့ ပေးနိုင်တဲ့ အခြေအနေနဲ့ ကွာဟနေတော့ သူတို့က သူတို့အင်အားရှိကြောင်း ပြမှသာလျှင် သူတို့အခွင့်အရေး ရမယ်ဆိုတဲ့ ယုံကြည်ချက် ဖြစ်သွားတာပေါ့လေ။ အဲဒါကြောင့်လည်း တိုင်းရင်းသားတွေက လက်နက်ဆွဲကိုင်သလို ဖြစ်သွား တာပေါ့။ လက်နက်ဆွဲကိုင်ပြီးတဲ့ နောက်ကြတော့လည်း တခြား လက်နက်ကိုင်ရဲ့ အရသာ သိသွားမှာပေါ့‌ဗျာ။ ငြိမ်းချမ်းရေးကို မလိုလားတဲ့ အင်အားစုလေးတွေ ရှိပါတယ် အနည်းငယ်ပါ။ အဖွဲ့အစည်းတွေ၊ တိုင်းရင်းသား လူမျိုးစုတွေ အကုန်လုံးပေါ့။ ကျနော်တို့ အစိုးရဘက်ကတော့ တိုင်းရင်းသား လူမျိုးတွေ တောင်းဆိုတဲ့ အချက် အလက်တွေကို အခြေခံဥပဒေအရ အာမခံနိုင်တဲ့အထိ ကျနော်တို့က ပြင်ဆင် အတည်ပြုသွားဖို့ ပြည်ထောင်စုအဖွဲ့ အစိုးရအဖွဲ့ရော ကျနော်တို့ ဒီလက်ရှိ လက်တလော လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်တွေ အများစုကလည်း သဘော ဆန္ဒ ရှိကြပါတယ်။ အဲဒီလိုပဲ တိုင်းရင်းသား အဖွဲ့အစည်းတွေကလည်း ကိုယ့်တိုင်းရင်းသားတွေရဲ့ မျက်နှာက ဒီငြိမ်းချမ်းရေး ယူလိုက်တာက လက်နက်ကိုင်ထားတာထက် ပိုပြီး ဖွံ့ဖြိုးရေး မြန်တယ်ဆိုတာကို ကျနော်တို့က သိသွားစေချင်တာ အဲဒီအသိမြန်ရင်လည်းပဲ ကျနော်တို့ ငြိမ်းချမ်းရေး အလွယ်တကူ ပြန်ရမယ်လို့ပဲ ယုံကြည်ပါ တယ်။ စစ်ပွဲထက်ပေါ့ဗျာ ငြိမ်းချမ်းရေးက ပိုပြီး ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးကို အထောက်အကူ ပြုတယ်ဆိုတာကို သိစေချင်ပါ တယ်”ဟု ပြောသည်။

တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်များအား ဖိအားပေးခြင်း သို့မဟုတ် လက်နက်ချခိုင်းခြင်းထက် နိုင်ငံရေးအရ တန်းတူ ညီမျှမှုကို အခြေခံ၍ နှစ်ဖက်စလုံးက အလေးအနက် ဆွေးနွေးကြရမည်ဖြစ်သည်။

တိုင်းရင်းသားများ၏ တောင်းဆိုချက်ဖြစ်သော ကိုယ်ပိုင်ပြဋ္ဌာန်းခွင့်၊ တန်းတူရေးနှင့် တရားမျှတမှုတို့ကို အစိုးရ ဘက်က အာမခံချက် ပေးနိုင်ရမည်ဖြစ်ပြီး၊ ပြည်သူများ လိုလားသည့် ဒီမိုကရေစီစနစ်နှင့် လူ့အခွင့်အရေးများကို အခြေခံ၍ ငြိမ်းချမ်းရေး လုပ်ငန်းစဉ်များကို ပွင့်လင်းမြင်သာစွာ လုပ်ဆောင်သင့်ကြောင်း စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေး အကဲခတ်များက ထောက်ပြကြသည်။

စစ်ရေးပဋိပက္ခ ဖြစ်နေခြင်းသည် တိုင်းပြည်အတွက် အများကြီး အခက်အခဲရှိကြောင်း၊ ထို့ကြောင့် စစ်ရေးပဋိပက္ခ ကို စားပွဲခုံတွင် ဖြေရှင်းရအောင်ဆိုပြီး မိမိတို့က တွန်းအားပေးနေကြောင်း ရခိုင်ပြည်လွတ်မြောက်ရေးပါတီ(ALP) ဥက္ကဋ္ဌ ဒေါ်စောမြရာဇာလင်းက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

လက်နက်ကိုင် အင်အားစုများကို တွေ့ရစဉ် 

၎င်းက “စစ်ဖြစ်နေတဲ့ တိုင်းပြည် တစ်ခုဟာဆိုလို့ရှိရင် တိုးတက်ဖို့ဟာ အင်မတန်မှ ခက်ခဲပါတယ်။ စစ်ဖြစ်နေတဲ့ ဒေသတိုင်း၊ ဒေသတိုင်းမှာ အားလုံးက အခက်အခဲတွေရှိတယ်။ ရလာတဲ့ ပိုက်ဆံတွေကိုလည်း စစ်အတွက်ပဲသုံးရ တာတွေရှိတယ်။ အိုးအိမ်ပျက်စီးမှုတွေ အများကြီးရှိတယ်၊ ပြည်သူလူထုတွေ နစ်နာမှုတွေ အများကြီးရှိတယ်၊ ဒါဟာဆိုလို့ရှိရင် စစ်ကြောင့် စစ်ကဘာကြောင့် ဖြစ်လာရလဲ ဆိုလို့ရှိရင်လည်းပဲ မကျေနပ်မှု များစွာကြောင့် စစ်က ဖြစ်လာရတယ်။ အဲဒါတွေကို ငြိမ်းသက်မယ်ဆိုလို့ရှိရင် ဒီငြိမ်းချမ်းရေးစကားကို ပြောရမယ်။ တိုင်းပြည်ငြိမ်းချမ်း သွားပြီဆိုလို့ရှိရင် ဒေသအသီးသီး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်အောင် အများကြီး လုပ်လို့ရတယ်လို့ ကျမတော့ မြင်ပါတယ်။ အဲ ဒါကြောင့် တိုင်းပြည်လည်း ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရမယ်၊ ငြိမ်းလည်း ငြိမ်းချမ်းရမယ်၊ လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခကိုလည်းပဲ စားပွဲခုံမှာ ဖြေရှင်းနိုင်တဲ့ အနေအထား တစ်ခုခုကို ရောက်ရမယ်ဆိုပြီးတော့မှ ကျမတို့က အားသွန်ခွန်စိုက် ကြိုးစား နေကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။ တိုက်ပွဲဖြစ်နေလို့ရှိရင် ဘယ်တိုင်းပြည်မှ မတိုးတက်ဘူး၊ ကျမတို့ မျက်စိထဲမှာကို တိုး တက်သွားတဲ့ တိုင်းပြည်တွေရှိတယ်။ ဘာကြောင့် တိုးတက်သွားတာလဲဆိုလို့ရှိရင် စစ်ပွဲတွေ ငြိမ်းသွားတယ်၊ အဲဒါ ကြောင့်ပဲ တိုးတက်သွားတယ်။ ဒါကြောင့် ကျမတို့က စစ်ရေးပဋိပက္ခ ဖြစ်နေခြင်းသည် တိုင်းပြည်ဒေသတွေ အတွက် အများကြီး အခက်အခဲရှိတဲ့ အတွက်ကြောင့် စစ်ရေးပဋိပက္ခကို စားပွဲခုံမှာ ဖြေရှင်းရအောင် ဆိုပြီးတော့မှ ကျမတို့က တွန်းအားပေးနေတာ ဖြစ်တယ်”ဟု ပြောသည်။ 

လက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံတွင် လက်နက်ကိုင် အင်အားစုများသည် ဦးသိန်းစိန် အစိုးရ လက်ထက်ကထက် ပိုမိုပေါများ လာသည့်အပြင် ၎င်းတို့တပ်စွဲရာ ဒေသများ၌ အခွန်ကောက်ခံမှု အပါအဝင် ဒေသတွင်းရှိ သံယဇာတများ တူးဖော် ခွင့်ပြုခြင်း၊ သတ္တုတွင်းများ တူးဖော်ခြင်း၊ လက်နက် ရောင်းချခြင်း၊ မူးယစ်ဆေးဝါး မှောင်ခိုကူးခြင်းအပြင် အခြား သော အကျိုးစီးပွားများကိုလည်း တွင်ကျယ်စွာ လုပ်ဆောင်လာနေကြသည်။

လက်ရှိ အချိန်ထိ မြန်မာနိုင်ငံတွင် တည်ရှိနေသော လက်နက်ကိုင်အင်အားစုများ လျှော့ချရေးနှင့် ပပျောက်ရေး အတွက် ဆောင်ရွက်နိုင်သော နည်းလမ်းနှင့် အဖြေကို ရှာမတွေ့သေးပေ။

သို့သော် တချို့သော လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများသည် NCA နှင့် တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်အဆင့် Bilateral များ ရေးထိုးပြီး အစိုးရနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေး ရယူပြီး ဒေသ တည်ငြိမ် အေးချမ်းရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကို ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်လိုကြသော်လည်း အစိုးရနှင့်တပ်မတော်ဘက်က လက်မခံဘဲ ပယ်ချမှုများ ရင်ဆိုင်နေရသည်။

ထိုသို့ အစိုးရနှင့်တပ်မတော်ဘက်က ရပ်တည်နေပါက စစ်ပွဲကို လိုလားသော လက်နက်ကိုင် အင်အားစုများဘက် ကို ရောက်ရှိသွားအောင် တွန်းအားပေးသလို ဖြစ်သွားနိုင်ခြင်းကြောင့် အစိုးရက ငြိမ်းချမ်းရေး လိုချင်သည့် လက်နက်ကိုင်များကို ငြိမ်းချမ်းရေး ပေးသင့်ကြောင်း စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက ထောက်ပြကြသည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁၂

မြန်မာနိုင်ငံတွင် သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် အစိုးရအဖွဲ့က ငြိမ်းချမ်း‌ရေးလုပ်ငန်းစဥ်များ အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်ရာမှာ လွှတ်တော်သည် မည်ကဲ့သို့ ပါဝင်လာနိုင်မလဲ ဆိုသည့်အပေါ် လွှတ်‌တော်ကိုယ်စားလှယ်များနှင့် နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူများအကြား စဉ်းစားမှုများရှိနေသည်။ 

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁၀ ရက်တွင် ကျင်းပခဲ့သည့် တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဒုတိယပုံမှန် အစည်းအဝေး (ပဥ္စမနေ့)၌ နယ်စပ်ဒေသ၊ တိုင်းရင်းသားရေးရာနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးကော်မတီ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ 

အဆိုပါ ငြိမ်းချမ်းရေးကော်မတီတွင် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် မကွေးမဲဆန္ဒနယ်မှ ဦးစိုးတင့်နိုင်၊ အတွင်းရေးမှူးအဖြစ် မင်းလှ မဲဆန္ဒနယ်မှ ဦးရဲထွဋ်အောင်တို့ အပါအဝင် အဖွဲ့ဝင် ၁၅ ဦးဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။ 

လွှတ်တော်တွင် ငြိမ်းချမ်းရေးကော်မတီ ဖွဲ့စည်းခြင်းသည် ငြိမ်းချမ်းရေးညီလာခံမှ ရရှိလာသည့် ဘုံသဘောတူညီ ချက်များကို အခြေခံဥပဒေအရ အာမခံနိုင်ရန်အတွက်ဖြစ်ကြောင်း၊ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်များနှင့် တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေးခြင်းထက် အစိုးရ၏ ငြိမ်းချမ်းရေး ဆောင်ရွက်မှုများကို ထိန်းကျောင်းခြင်းဖြစ်သည်ဟု တိုင်းရင်းသား စည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီမှ ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ် ဒေါက်တာကျော်ဆွေက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။ 

 ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌနဲ့ SNDP မှ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များကို တွေ့ရစဉ်

၎င်းက “လွှတ်တော်လမ်းကြောင်းကလည်း ငြိမ်းချမ်းရေး အဖွဲ့အစည်းတွေနဲ့ နီးနီးကပ်ကပ် ဆက်စပ်အောင် လေ့လာနိုင်အောင် အစိုးရအဖွဲ့ရဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုတွေကို အားဖြည့်နိုင်အောင် လွှတ်တော်ကလည်း အသိအမှတ် ပြုနိုင်အောင်ပေါ့။ ငြိမ်းချမ်းရေး‌လမ်းစဉ်ကတော့ လက်ရှိ ငြိမ်းချမ်းရေး ဖော်ဆောင်တဲ့ ကော်မတီတွေ လည်ပတ်ဆောင်ရွက်နေပြီ။ အဲဒီမှာ ပြည်ထောင်စု ငြိမ်းချမ်းရေးညီလာခံတို့၊ ပင်လုံညီလာခံတို့ ကျင်းပခဲ့ပြီးပြီ။ အဲဒီ ညီလာခံကနေပြီးမှ ထွက်လာခဲ့တဲ့ ဘုံသဘောတူညီချက်တွေရှိတယ်။ အဲဒီ ဘုံသဘောတူညီချက်ကို Union Accords ဆိုပြီး အစ်ကိုတို့က မှတ်တမ်းတင်ထားတယ်။ အချက်ပေါင်း သုံးဆယ်ကျော်ရှိတယ်။ အဲဒါကို ပုဒ်မနဲ့ ခွဲလိုက်ရင် အခြေခံဥပ‌ဒေနဲ့ တိုက်ပြီးတော့ အခြေခံဥပဒေအောက်ထဲကို အကျုံးဝင်သွားအောင် လုပ်မှာပေါ့။ အဲဒီတော့ ပြည်ထောင်စုငြိမ်းချမ်းရေးညီလာခံနဲ့ ပင်လုံညီလာခံတို့က တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်း တွေ အားလုံးရဲ့ ဘုံသဘောတူညီချက်တွေကို အခြေခံဥပဒေအောက်မှာ ထည့်မယ်။ အခြေခံဥပဒေမှာ ပြင်ရမယ့် ကိစ္စတွေ ပြင်မယ်။ အခုလည်း အခြေခံဥပဒေပြင်ဆင်မှုကို လေ့လာမှုတွေ လုပ်နေပြီ။ ငြိမ်းချမ်းရေးညီလာခံက သဘောတူပြီးသား အချက်တွေက အခြေခံဥပဒေအရ အာမခံပြီးသား ဖြစ်ဖို့ လုပ်တာပါ။ အစိုးရရဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေး ပေါ်လစီ၊ မူဝါဒတွေကို လေ့လာသုံးသပ်မယ်။ နောက်တစ်ခုက နိုင်ငံတကာမှာ ဒီလိုမျိုး လက်နက်ကိုင်ငြိမ်းချမ်းရေး ဘယ်လိုယူသွားတုန်း ဆိုတာကို လေ့လာမယ်။ ငြိမ်းချမ်းရေး လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တွေနဲ့ တိုက်ရိုက် ဆွေးနွေးတာ ဟုတ်ချင်မှ ဟုတ်မှာပါ။ ကျနော်တို့က အစိုးရရဲ့ လုပ်ဆောင်မှုတွေကို (Auditor) လုပ်တာကို ကော်မတီတွေက။ ဆိုတော့ အစိုးရရဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှု၊ လုပ်ဆောင်မှုတွေကို ကျနော်တို့က လွှတ်တော်က အသိအမှတ်ပြု နိုင်ဖို့၊ ကူနိုင်ဖို့ ဒီအပိုင်းတွေ ရှိပါတယ်” ဟု ပြောသည်။

ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဥ်များ ဆောင်ရွက်ရာတွင် အဓိကအားဖြင့် လွှတ်တော်သည် ပြည်သူကို ကိုယ်စားပြုသည့် အဖွဲ့အစည်းတစ်ခု ဖြစ်သည့်အတွက် ငြိမ်းချမ်းရေး လုပ်ငန်းစဥ်များ၌ လွှတ်တော်၏ အခန်းကဏ္ဍအား မဖြစ်မနေ ထည့်စဥ်းစားရန် လိုအပ်သည်ဟု နိုင်ငံရေးလေ့လာသူများက ထောက်ပြကြသည်။ 

အဓိကအားဖြင့် တိုင်းရင်းသားအားလုံး ညီညွတ်စွာ ငြိမ်းချမ်းရေးကို ဝိုင်းဝန်းဖော်ဆောင်မည့် သဘောမျိုးသာ ဖြစ်ကြောင်း၊ ကော်မတီ၏ ရည်ရွယ်ချက်၊ လုပ်ဆောင်ချက်များကို အသေးစိတ် တိုင်ပင်ဆွေးနွေးခြင်း မရှိသေးဘူး ဟု ငြိမ်းချမ်း‌ရေးကော်မတီ အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးဖြစ်သည့် ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (SNDP) မှ ပြည်သူ့ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် စိုင်းကျော်လှက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။ 

၎င်းက “အဓိက,ကတော့ တစ်တိုင်းပြည်လုံးပေါ့။ တိုင်းရင်းသားအားလုံးက ညီညီညွတ်ညွတ်နဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးကို ဝိုင်း၍ ဖော်ဆောင်ကြမယ်ဆိုတဲ့ သဘောပါပဲ။ အဲဒါတော့ ကျနော်တို့လည်း မဆုံကြသေးဘူး။ အားလုံး မိတ်ဆက် ပြီးမှ ကျနော်တို့ရဲ့ ရည်ရွယ်ချက်တွေ၊ လုပ်ငန်းဆောင်တာ အားလုံးကို ကျနော်တို့ လွှတ်တော်ဆင်းပြီးတဲ့ အချိန် ပေါ့၊  အဲဒီအချိန်မှာ ကျနော်တို့အားလုံး တွေ့ဆုံဖို့ ချိန်းထားပါတယ်။ အဲဒီအချိန်ပြီးမှပဲ ရည်ရွယ်ချက်တွေ ဘာရှိလဲ ဆိုတာ ချပြမှာဖြစ်ပါတယ်။ ကျနော်တို့က ဖွဲ့စည်းတဲ့သဘောပဲရှိတယ်၊ ကျနော်တို့လည်း ဘာမှမသိရသေးဘူးဗျ” ဟု ပြောသည်။ 

ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကို တွေ့ရစဉ်

လက်ရှိ ငြိမ်းချမ်းရေးကော်မတီ ဖွဲ့စည်းရခြင်း၏ ရည်ရွယ်ချက်သည် အဓိကအားဖြင့် စေ့စပ်ညှိနှိုင်းရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်း ရေး လုပ်ဆောင်ချက်များကို အကြံပြုသည့် ပုံစံမျိုးဖြင့်သာ သွားနိုင်ကြောင်း ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများဒီမိုကရက်တစ် ပါတီ(SNDP)မှ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် စိုင်းကောင်းသက်စံက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။ 

၎င်းက “လက်ရှိ အနေအထားမှာ တိုင်းပြည်ရဲ့ အနေအထားမှာ ကျနော်တို့က ပြုပြင်ပြောင်းလဲ ပြီးတော့ ကောင်း မွန်တဲ့ အရွေ့တစ်ခုကို တည်ဆောက်ဖို့ဆိုရင် ကျနော်တို့က ပြည်တွင်းပဋိပက္ခတွေ ချုပ်ငြိမ်း ပြီးတော့ ငြိမ်းချမ်းရေး ရဖို့လိုပါတယ်။ ဒါကြောင့် ကျနော်တို့က ဒေသတည်ငြိမ်အေးချမ်းမှု မရှိဘဲနဲ့ ပြည်တွင်း ပဋိပက္ခတွေ ရှိနေသေး တယ်ဆိုရင် ကျနော်တို့က ဘာကိုမှ ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးနဲ့ နိုင်ငံဖွံ့ဖြိုးရေး လုပ်လို့မရပါဘူး။ ဒါ‌ကြောင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဟာ ပထမဖြစ်တဲ့အတွက် ကျနော်တို့ လွှတ်တော်မှာလည်း ဒီလို ကော်မတီကိုဖွဲ့ဖို့ ဆောင်ရွက်ရတာ ဖြစ်တယ်လို့ ကျနော့် အနေနဲ့ နားလည်တယ်ပေါ့။ ဒါကတော့ ကျနော်တို့က ကော်မတီမှာပါဝင်တဲ့ အဖွဲ့ဝင်တွေအနေနဲ့ ကြိုးစား အားထုတ်မှုအပေါ် မူတည်ပါတယ်။ ဆိုပါစို့ ကရင်ပြည်နယ်ရဲ့ အနေအထားကို ကရင်ပြည်နယ် လွှတ်တော်အမတ် က အသိဆုံးပါ။ သူ့ဒေသရဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေရဲ့ လှုပ်ရှားမှုတွေ၊ အဖွဲ့အစည်းတွေရဲ့ သဘောထားတွေက သူအသိ ဆုံးဖြစ်တယ်။ ဒါတွေကို ကျနော်တို့က ဆွေးနွေးပြီးတော့ ကျနော်တို့ရဲ့ ကော်မတီတွေရဲ့ သဘောထားမှတ်ချက် တွေ၊ အကြံပြုချက်တွေနဲ့ ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်ပြီးတော့ လုပ်ဆောင်သွားမယ့် အနေအထားမျိုးတော့ ကျနော့်အနေနဲ့ ယူဆတယ်။ နောက်ပြီးတော့ အဓိက,ကတော့ စေ့စပ်ညှိနှိုင်းရေးနဲ့ အကြံပြုတဲ့ အနေအထား တစ်ခုမှာတော့ ငြိမ်းချမ်းရေး ကော်မတီတွေက သွားနေလိမ့်မယ်လို့ ကျနော့်အနေနဲ့ ယုံကြည်တယ်ပေါ့” ဟု ပြောသည်။ 

ငြိမ်းချမ်းရေး လုပ်ငန်းစဉ်တွင် လွှတ်တော်အခန်းကဏ္ဍ မထည့်သွင်းလျှင် သဘောတူညီချက်များ လွှတ်တော်သို့ ရောက်ရှိလာသည့်အခါနှင့် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပြင်ဆင်ပေးရန် သဘောတူညီချက်များ လွှတ်တော်သို့ ရောက် ရှိလာသည့် အခါများ၌ မလိုလားအပ်သည့် အငြင်းပွားမှုများဖြစ်နိုင်ကြောင်း၊ ထို့ကြောင့် ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ် မှာ လွှတ်တော်အခန်းကဏ္ဍကို ထည့်သွင်းရန် စဉ်းစားသင့်ကြောင်း လွှတ်‌တော်ကိုယ်စားလှယ်များက ပြောသည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁၂

ရွှေကူမြို့ကို တိုက်ခိုက်လိုသည့် ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်(KIA)၏ ရည်မှန်းချက်ကို ရပ်တန့်ရန် တိုင်းလိုင် (ရှမ်းနီ) အမျိုးသားများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ(TNDP)က ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁၁ ရက်တွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

ရွှေကူမြို့အဝင် လမ်းမကြီးနှင့် ငါးအိုး-ရွှေကူလမ်းမကြီးအားလုံးကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၈ ရက်နေ့မှစ၍ ရက် အကန့်အသတ်မရှိ သွားလာခွင့် ပိတ်ပင်လိုက်ကြောင်း၊ ရွှေကူမြို့အတွင်းရှိ မိဘပြည်သူများ အားလုံး ရွှေကူမြို့ အတွင်းမှ ထွက်ခွာတိမ်းရှောင်ကြရန် ဇွန်လ ၈ ရက်နေ့ ရက်စွဲဖြင့် KIA အမှတ် (၁၂) တပ်ရင်းမှ သဘောထား ထုတ်ပြန်ထားသည်ကို မိမိတို့ပါတီမှ ပြင်းထန်စွာ ကန့်ကွက်ရှုံ့ချပါသည်ဟု TNDP ပါတီက ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

TNDP ပါတီက “ရွှေကူမြို့ကို တိုက်ခိုက်လိုသည့် KIA ၏ ရည်မှန်းချက်ကို ရပ်တန့်ရန်နှင့် အခြား ဒေသများတွင် လည်း ရန်လိုသော တိုက်ပွဲ ဖော်ဆောင်မှုများကို လုံးဝ ရပ်ဆိုင်းရန် တိုက်တွန်းသည်။ KIA ၏ ရန်လိုမှုကြောင့် လူမျိုးရေး ပြဿနာဖြစ်ခဲ့လျှင် KIO/KIA ၏ တာဝန်သာဖြစ်ကြောင်း အသိပေး သဘောထား ထုတ်ပြန်လိုက်သည်” ဟု ပြောသည်။

KIA ဦးဆောင်ပြီး စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးတွင် ကောလင်း၊ ပင်လည်ဘူး၊ ထီးချိုင့်၊ အင်းတော်၊ ဗန်းမောက်၊ ကသာ မြို့များကိုလည်းကောင်း ကချင်ပြည်နယ်၌ မံစီ၊ မိုးမောက်၊ ဗန်းမော်မြို့များကိုလည်းကောင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ ဆင်နွှဲခဲ့ရာ ပြည်သူတို့၏ အသက်အိုးအိမ်များ ပျက်စီးဆုံးရှုံးခဲ့ရပြီး အိုးမဲ့အိမ်မဲ့ ဘဝသို့ ရောက်ရှိခဲ့ရသည်ဟု တိုင်းလိုင် (ရှမ်းနီ) အမျိုးသားများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ(TNDP)က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

ထို့ကြောင့် KIA ၏ မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများကြောင့် မြို့ကို စွန့်ခွာကြရသော ပြည်သူများမှာ လမ်းခရီးတွင် KIA- PDF တို့၏ စုဆောင်းရေး ဆွဲခံရခြင်း၊ တစ်နယ်တစ်ကျေးတွင် ဘဝကို ခက်ခဲပင်ပန်းကြီးစွာ ရပ်တည်နေရခြင်းတို့ကို ရင်ဆိုင်နေရကြောင်း၊ KIA ၏ မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများသည် ပြည်သူလူထုကို ဒုက္ခပင်လယ်ထဲသို့ တွန်းချလိုက်သလို ဖြစ်နေသည်ဟု တိုင်းလိုင် (ရှမ်းနီ) အမျိုးသားများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ(TNDP)က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးကနေ စောင့်၍ မိမိ၏ ကချင်ပြည်နယ် အိမ်တံခါး လုံခြုံရေးအတွက် ရန်သူတိုက်ခိုက်ရမည် ဖြစ်ကြောင်း၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းတွင် ကသုံးလုံး(ကန့်ဘလူ၊ ကောလင်း၊ ကသာ) စစ်ဆင်ရေးကနေ မြန်မာနိုင်ငံ၏ အနောက်မြောက်ဒေသ လွတ်မြောက်ရေး ကြိုးပမ်းနေသည်ဟု KIA ခေါင်းဆောင် ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးဂွမ်မော်က ပြောထားသည်။

အထူးသဖြင့် KIA မြို့သိမ်း တိုက်ပွဲများ ဖော်ဆောင်နေသော မြို့များသည် ရှမ်းနီ တိုင်းရင်းသားများ နေထိုင်သော မြို့များဖြစ်ပြီး ကချင်တိုင်းရင်းသားများ နေထိုင်သည့် မြို့များတွင် KIA က မြို့သိမ်း ဖော်ဆောင်ခြင်းမရှိကြောင်း စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက ထောက်ပြကြသည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန် ၁၁

လက်ရှိတွင် မြန်မာ့တပ်မတော်က စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ အိန္ဒိယနှင့်မြန်မာ ကုန်သွယ်ရေး လမ်းကြောင်း တစ်ခုဖြစ်သည့် တမူး-ကလေး ကုန်သွယ်ရေးလမ်းကို ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နိုင်ရန်အတွက် ထိုးစစ်ဆင်လျက်ကြောင်း ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁၀ ရက်က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

မြန်မာနိုင်ငံသမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်သည် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မေလ ၃၀ ရက်မှ ဇွန်လ ၃ ရက်ထိ အိန္ဒိယနိုင်ငံသို့ သွားရောက်ခဲ့ပြီး အိန္ဒိယဝန်ကြီးချုပ် မိုဒီနှင့် တွေ့ဆုံ၍ နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေး ပြန်လည် ဖွင့်လှစ်ရန် အပါအဝင် အိန္ဒိယ - မြန်မာ - ထိုင်း သုံးနိုင်ငံ မဟာဗျူဟာမြောက် ကုန်သွယ်ရေးလမ်းမကြီး စီမံကိန်း အကောင်အထည်ဖော် ရေး ဆွေးနွေးသဘောတူညီခဲ့သည်။

ထို့နောက် မြန်မာ့တပ်မတော်က အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မိုးရေးမြို့နှင့် ကုန်သွယ်ရေး ထွက်ပေါက်ဖြစ်သည့် တမူး-ကလေး ကုန်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းကို ထိန်းချုပ်နိုင်ရေး ထိုးစစ်ဆင် ကြိုးပမ်းလာခဲ့သည်။

ကလေး-တမူး လမ်းကြောင်းပေါ်က PDF နေရာကို တပ်မတော်က ထိန်းချုပ်လိုက်စဉ်

တမူး-ကလေး လမ်းကြောင်းကို ပြန်လည်ထိန်းချုပ်နိုင်ပါက ကုန်စည်စီးဆင်းမှု အတွက်သာမက စစ်ရေးအတွက် လည်း အကျိုးရှိမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ ထိုလမ်းကြောင်းမှတဆင့် ချင်းပြည်နယ်နှင့် ရခိုင်ပြည်နယ်သို့ ဝင်ရောက်နိုင်မည် ဖြစ်ကြောင်း တိုင်းလိုင် (ရှမ်းနီ) တိုင်းရင်းသားများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီဥက္ကဋ္ဌ စိုင်း‌ဋ္ဌေးအောင်က CNI သတင်း ဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “သမ္မတကြီးရဲ့ အိန္ဒိယခရီးစဉ်မှာ အဲဒီကုန်သွယ်ရေးလမ်း ဖွင့်ဖို့ကိစ္စတွေပါ ပါလာတဲ့ အခါကျတော့ မြန်မာ့ တပ်မတော် အတွက်သာမက မြန်မာနိုင်ငံအတွက် ပိုပြီးမှ အရေးပါပါတယ်။ ဒါက အာရှပိုးလမ်းမကြီးလို့လည်း ခေါ်လို့ရသလို အိန္ဒိယ - မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ကုန်သွယ်ရေး လမ်းမကြီးလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီအတွက်ကြောင့်မို့လို့ အစိုးရအတွက်တော့ တော်တော်လေး အရေးပါတဲ့လမ်း ဖြစ်ပါတယ်။ အဓိက,ကတော့ ကျနော်တို့ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ကုန်စည်စီးဆင်းမှု လမ်းကြောင်းတစ်ကြောင်း ပွင့်သွားတာပေါ့ဗျာ။ အိန္ဒိယကုန်တွေ ဒီဘက်ကို ဝင်မယ်၊ မြန်မာ ပြည်ကထွက်တဲ့ ပဲတို့ဘာတို့ အိန္ဒိယကို ပို့မယ်။ အဲဒီလမ်းကြောင်း တစ်ကြောင်းတော့ ပွင့်သွားတာပေါ့။ နောက် ပြီးတော့ စစ်ရေး အခြေအနေအရလည်း တပ်မတော်ဘက်ကတော့ သူ့ရဲ့အားသာချက်တော့ အများကြီးရှိပါတယ်။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ ချင်းပြည်နယ်ကို တက်မယ့်လမ်းကြောင်း ပွင့်သွားမယ်။ နောက်ပြီးတော့ ချင်းပြည်နယ်က တစ်ဆင့် ရခိုင်ဘက်ကို ရခိုင်မြောက်ပိုင်းဘက်ကို ဆင်းနိုင်မယ့် လမ်းကြောင်း ပွင့်သွားနိုင်တာပေါ့၊ ဒီတစ်ကြောင်း တည်းနဲ့” ဟု ပြောသည်။

ကလေးနှင့် တမူးမြို့ကို ဆက်သွယ်ထားသည့် ကုန်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်း ဖွင့်နိုင်ရေးနှင့် နယ်စပ်ဂိတ် ပြန်လည် ဖွင့်နိုင်ရေး ကြိုးစား နေကြောင်း အိန္ဒိယမီဒီယာနှင့် အင်တာဗျူးတွင် သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်က ပြောကြားခဲ့ သည်။

အိန္ဒိယနိုင်ငံနှင့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အဓိက ကုန်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်း တစ်ခုဖြစ်သည့် တမူး - မိုးရေး နယ်စပ် ကုန်သွယ်ရေးသည် ကိုဗစ်ကပ်ရောဂါနှင့် ၂၀၂၁ ခုနှစ် နိုင်ငံရေး အပြောင်းအလဲကြောင့် ပိတ်ထားခဲ့သည်မှာ ၆ နှစ်နီးပါး ရှိနေပြီဖြစ်သည်။ 

ကလေး-တမူး လမ်းကြောင်းပေါ်က PDF နေရာကို တပ်မတော်က ထိန်းချုပ်လိုက်စဉ်

ထို့နောက် ကလေး - တမူး လမ်းကြောင်းသည် အိန္ဒိယ - မြန်မာ - ထိုင်း သုံးနိုင်ငံ မဟာဗျူဟာမြောက် ကုန်သွယ် ရေးလမ်းမကြီး၏ အစိတ်အပိုင်း တစ်ခုတွင် ပါဝင်ကြောင်း၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ မဏိပူရပြည်နယ် မိုးရေးမြို့မှ စတင်ကာ မြန်မာဘက်ခြမ်းမှ ကလေး၊ တမူး၊ ကလေးဝ၊ မုံရွာ၊ မန္တလေး၊ နေပြည်တော်၊ ပဲခူး၊ ဘားအံ၊ ကော့ကရိတ်၊ မြဝတီမြို့ တို့ကို ဖြတ်သန်းပြီး ထိုင်းနိုင်ငံ မဲဆောက်မြို့သို့ ဆက်သွယ်ထားသော ကုန်သွယ်ရေးလမ်းဖြစ်သည်။

လက်ရှိ တပ်မတော်မှ ပြန်လည်ထိန်းချုပ်ရန် ကြိုးပမ်းနေသည့် ကလေး - တမူးလမ်းကြောင်းသည် မြန်မာ - အိန္ဒိယ နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်း ဖြစ်သည့်အတွက် ထိုလမ်းကြောင်း ပြန်လည်ဖြတ်သန်း၍ ရမည် ဆိုပါက ပြည်တွင်းကုန်စည်စီးဆင်းမှုအတွက် အကျိုးရှိမည်ဟု နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူ ဒေါက်တာအောင်မျိုး က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “အိန္ဒိယနဲ့ လမ်းပေါက်အောင် ပြန်ပြီးတော့ လုပ်တယ်လို့ ပြောလို့ရတာပေါ့။ ဘာပဲပြောပြောဗျာ အရေးပါ တာတော့ အရေးပါတာပဲ။ ဟိုဘက်အတွက်လည်း အရေးပါတယ်၊ ဒီဘက်အတွက်လည်း အရေးပါတယ်။ ဟိုဘက် က ပြည်နယ်ကလည်း လူဦးရေ ၄၅ သန်း ရှိတာပဲ။ နည်းတာမှ မဟုတ်တာ။ အဲဒီတော့ ဘာပဲပြောပြော အတိုင်း အတာ တစ်ရပ်တော့ အရေးပါပါတယ်။ ကျနော်တို့ ဒီဘက်မှာလည်း တရုတ်နယ်စပ်ဘက်မှာလည်း အပိတ်အဆို့ တွေ ရှိနေတဲ့ အခါကျတော့လေ ဒါကတော့ အရေးကြီးတယ်ပေါ့ နှစ်ဖက်စလုံး” ဟု ပြောသည်။

ကလေး - တမူး လမ်းကြောင်းကို မြန်မာ့တပ်မတော်က ပြန်လည်ထိန်းချုပ်ရန် ကြိုးပမ်းနေခြင်းသည် အိန္ဒိယ - မြန်မာ- ထိုင်း သုံးနိုင်ငံ မဟာဗျူဟာမြောက် ကုန်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းအတွက်သာမက စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး တည်ငြိမ်အေးချမ်းရေး အပါအဝင် ချင်းပြည်နယ်နှင့် ရခိုင်ပြည်နယ်တို့ကို ဝင်ရောက်ပြီး ထိုးစစ်ဆင်နိုင်ရန်အတွက် ဖြစ်သည်ဟု စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက ထောက်ပြကြသည်။

မြန်မာ့တပ်မတော်သည် တမူး-ကလေး လမ်းကြောင်းအား ပြန်လည်ထိန်းချုပ် ဖွင့်လှစ်နိုင်ရေးအတွက် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၇ ရက်မှစတင်၍ ကလေးမြို့ဘက်မှလည်းကောင်း၊ တမူးမြို့ဘက်မှလည်းကောင်း စစ်ကြောင်း ၂ ကြောင်းခွဲ ကာ ထိုးစစ်ဆင်နေကြောင်း၊ ထို့နောက် တမူးမြို့ဘက်မှ စစ်ကြောင်းသည် ရန်လင်းဖိုင်ကျေးရွာအနီးသို့ လည်း ကောင်း၊ ကလေးမြို့ဘက်မှ စစ်ကြောင်းသည် ၅၅ မိုင် ကျေးရွာအနီသို့လည်းကောင်း ရောက်ရှိနေပြီးဖြစ်ကြောင်း နေပြည်တော်က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁၁

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားနေသော လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခများနှင့် လူမျိုးစု ပဋိပက္ခများ ပြေလည်စေရန်အတွက် ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေထဲမှာ တိုင်းရင်းသားများ၏ ရပိုင်ခွင့် အခွင့်အရေးများနှင့်ပတ်သက်ပြီး တိတိကျကျ ထည့်သွင်းပေးသင့်သည်ဟု စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက ထောက်ပြကြသည်။

၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေတွင် တိုင်းရင်းသား အခွင့်အရေးများနှင့် ပတ်သက်၍ အခန်း (၈)တွင် ပြဋ္ဌာန်းချက် အချို့ ပါဝင်ပြီးဖြစ်သော်လည်း၊ တိုင်းရင်းသားများ၏ မျှော်မှန်းချက်ဖြစ်သော ကိုယ်ပိုင်ပြဋ္ဌာန်းခွင့်၊ တန်းတူရေးနှင့် ဖက်ဒရယ်စနစ် အပြည့်အဝ ရရှိရေးအတွက် ဥပဒေများကို ပိုမိုခိုင်မာစွာ ထည့်သွင်းပေးသင့်ကြောင်း နိုင်ငံရေး သမားများနှင့် တိုင်းရင်းသားအရေး လှုပ်ရှားသူများက ပြောသည်။

မြန်မာနိုင်ငံသည် အေးချမ်းရန် အချိန်သင့်နေပြီဖြစ်ကြောင်း၊ တိုင်းရင်းသားများ၏ တောင်းဆိုချက် သဘောတူညီ ချက်များကို အခြေခံဥပဒေအရ အာမခံပြီးသား အချက်များ ဖြစ်လာပါလိမ့်မည်ဟု ပြောလိုကြောင်း ပြည်သူ့ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဒေါက်တာကျော်ဆွေက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “ငြိမ်းချမ်းရေးက ကျနော်တို့ မြန်မာနိုင်ငံအတွက် အလိုအပ်ဆုံး အခြေခံ အခွင့်အရေးတစ်ခု ဖြစ်တယ်။ ဒါ ကို ဘယ်သူ့ မျက်နှာကိုမှ မကြည့်ပဲနဲ့ နှစ်ဖက် ပြေလည်တဲ့လမ်းစကို တိုင်းရင်းသားတွေ တောင်းတာလည်း တစ်ဝက် လောက်ရအောင် ဒီဘက်က ပေးမယ်ဆိုတာလည်း ပိုပေးနိုင်အောင် ဒီလိုမျိုးဝိုင်းပြီး ညှိနှိုင်းပြီး အမြန် ဖြေရှင်းကြပါလို့ ကျနော်တို့ တိုက်တွန်းချင်ပါတယ်။ မြန်မာပြည်က အေးချမ်းဖို့ အချိန်သင့်နေပါပြီ။ ကျနော်တို့ တိုင်းရင်းသား၊ မြန်မာနိုင်ငံသူ၊ နိုင်ငံသားအားလုံးရဲ့ မျက်နှာကိုကြည့်ပြီးတော့ ငြိမ်းချမ်းရေးကို အမြန်ယူကြပါလို့ နှစ်ဖက်လုံးကို တိုက်တွန်းပါတယ်။ တိုင်းရင်းသားအဖွဲ့အစည်း အကုန်လုံးကို။ တိုင်းရင်းသားတစ်ဖွဲ့ချင်း သူတို့ရဲ့ သဘောထားနဲ့ သူတို့ဖြစ်ချင်တဲ့ လမ်းစတွေကိုတော့ ဖော်ပြဖို့ရှိပါတယ်။ အစိုးရဘက်ကတော့ ပေါင်းစပ်ညှိနှိုင်းပြီး ဆောင်ရွက်ပေးမှာပေါ့နော်။ အဓိက,ကတော့ NCA လမ်းကြောင်းထဲ ဝင်လာပြီး NCA ကနေ လက်ရှိပြည်ထောင်စု သဘောတူညီချက် စာချုပ်မှာ ပါပြီးသား အချက်တွေ အခြေခံဥပဒေထဲမှာထည့်ပြီး အာမခံနိုင်ရင် ထာဝရငြိမ်းချမ်း ရေး တည်မြဲသွားမှာပါ။ ဘာလို့ဆို တိုင်းရင်းသားတွေရဲ့ တောင်းဆိုချက် သဘောတူညီချက်တွေကို ကျနော်တို့က ဟိုတိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းတွေ အကုန်လုံး၊ ပညာရှင်တွေနဲ့ အကုန်လုံး ဆွေးနွေးပြီးမှ သဘော တူညီချက်တွေ ပြန်ထုတ်တာလေ အဲဒီ သဘောတူညီချက်တွေကိုမှ ကျနော်တို့က ပြည်ထောင်စု အခြေခံဥပဒေထဲ ကနေ အာမခံပြီး ဖြစ်အောင် အခြေခံဥပဒေထဲကို ထည့်သွင်းမှာ အဲဒါကြောင့်မိုလို့ တိုင်းရင်းသားတွေ လိုချင်တဲ့ တောင်းဆိုတဲ့ အချက်အလက်တွေက အခြေခံဥပဒေအရ အာမခံပြီးသား အချက်တွေ ဖြစ်မှာပါလို့ ပြောလိုတာ ပါ”ဟု ပြောသည်။

တိုင်းရင်းသား လူငယ်များကိုတွေ့ရစဉ်

သက်ဆိုင်ရာ ပြည်နယ်များတွင် တိုင်းရင်းသား ဘာသာစကားကို ရုံးသုံးစာအဖြစ် တရားဝင် အသုံးပြုခွင့် ရရှိရေးနှင့် မိခင်ဘာသာစကားဖြင့် ပညာသင်ကြားခွင့်အား အပြည့်အဝ အာမခံချက်ပေးရန် ဗမာမဟုတ်သော တိုင်းရင်းသား အဖွဲ့အစည်းများက တောင်းဆိုလျက်ရှိသည်။

အလားတူ ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီးများအတွက် အုပ်ချုပ်ရေး၊ ဥပဒေပြုရေးနှင့် ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာ လုပ်ပိုင်ခွင့် များကို ဗဟိုချုပ်ကိုင်မှုလျှော့ချပြီး ပိုမိုခွဲဝေပေးရန်၊ မိမိတို့ဒေသထွက် သယံဇာတများကို ဒေသခံတိုင်းရင်းသားများ ကိုယ်တိုင် စီမံခန့်ခွဲခွင့်နှင့် ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးအတွက် အကျိုးအမြတ် ခွဲဝေရယူခွင့် ရရှိရေး တောင်းဆိုလျက်ရှိသည်။

တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ၏ အခွင့်အရေးကို ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေတွင် ထည့်သွင်းခြင်း ဆိုသည်က ပုဒ်မ ၂၆၁ ကို ပြင်ဆင်ရန်ဆိုတာမျိုးကို ပြောသည်ဟု နားလည်ကြောင်း ရခိုင်ပြည်လွတ်မြောက်ရေးပါတီ(ALP) ဥက္ကဋ္ဌ ဒေါ်စောမြရာဇာလင်းက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

တိုင်းရင်းသား လူငယ်များကိုတွေ့ရစဉ်

၎င်းက “တိုင်းရင်းသားလူမျိုးတွေရဲ့ အခွင့်အရေးကို ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံမှာ ထည့်သွင်းတယ်လို့ ဆိုတာကတော့ ကျမ အထင်က ၂၆၁ ပုဒ်မကို ပြင်ဆင်ဖို့ ဆိုတာမျိုးကို ပြောတယ်လို့ နားလည်ပါတယ်။ ဘာကြောင့်လဲ ဆိုလို့ရှိရင် ဒီပြည် ထောင်စုလို့ ပြောလိုက်ကတည်းက ဗဟိုက ချုပ်ကိုင်ထားတဲ့ အာဏာနဲ့ ပြည်နယ်တွေက ပြည်နယ်က ရရှိနိုင်တဲ့ အခွင့်အာဏာတွေကို မျှပြီးတော့မှ သုံးစွဲရမယ့် စနစ်ဖြစ်တယ်လို့ ကျမတို့ကတော့ နားလည်ထားတယ်။ အခုဆိုလို့ ရှိရင် ဗဟိုချုပ်ကိုင်မှုက အရမ်းများတယ်။ များတဲ့အခါ ပြည်ထောင်စု ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုလို့ ဆိုလို့ရှိရင် ဗဟို ချုပ်ကိုင်မှုက လျှော့ချပြီးတော့မှ ပြည်နယ်တွေကို အာဏာပေးရမယ်ဆိုတာကို တိုင်းရင်းသား အများစုကတော့ နားလည်ထားကြတာရှိတယ်။ တိုင်းရင်းသား အများစုကလည်းပဲ ကိုယ်တိုင် ကိုယ်ပိုင်ပြဋ္ဌာန်းခွင့်လို့ဆိုတာ အဲဒါကို ဆိုလိုခြင်း ဖြစ်တယ်လို့ ကျမ နားလည်တယ်။ ဥပမာ ပြည်နယ်ရဲ့ အကြီးအကဲ၊ တိုင်းဒေသကြီး ပြည်နယ်တွေရဲ့ အကြီးအကဲကို ရွေးချယ်တဲ့ အခါမှာ အခုဆိုလို့ရှိရင် နိုင်ငံတော်က သမ္မတက ခန့်အပ်တာ။ အဲဒီလိုမျိုး မဟုတ်ပဲ ပြည်နယ်က ဝန်ကြီးချုပ်ကို ဆိုလို့ရှိရင် ပြည်နယ်သားတွေရဲ့ ဆန္ဒအလျောက် ရွေးကောက် တင်မြောက်ပိုင်ခွင့် ရှိဖို့ လိုအပ်တယ်။ အဲဒါသည် ဒီ ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံဟာ ဆိုလို့ရှိရင် ပုဒ်မ ၂၆၁ မှာ ပြင်ရစရာရှိတယ်လို့ အများအားဖြင့် လက်ခံ ထားကြတယ်။ နောက်ပြီးလို့ရှိရင် သဘာဝသယံဇာတနဲ့ဆိုင်တဲ့ ကိစ္စတွေကို ပြည်မက ဘယ်လောက် ယူမလဲ၊ ပြည်နယ်က ဘယ်လောက်ယူမှာလဲ ပြည်နယ်ကတော့ ပိုင်ရှင်ဖြစ်တယ်လေ။ အဲဒါကြောင့်မို့လို့ ပြည်နယ်နဲ့ ပြည်မကြားမှာ မျှတပြီးတော့မှ ခွဲဝေသုံးစွဲရမယ့် စနစ်လိုအပ်တယ်”ဟု ပြောသည်။

၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပြင်ဆင်ရေးနှင့် ပတ်သက်ပြီး အစိုးရနှင့် နိုင်ငံရေးပါတီများကြား သဘောတူညီထား သည့် အချက် ၄၃ ချက်တွင် ပုဒ်မ ၂၆၁ ပြင်ဆင်ရေး တိကျသော သဘောတူညီမှု မရှိသေးကြောင်း သိရသည်။

အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှု ညှိနှိုင်းရေးကော်မတီ(NSPNC)နှင့် နိုင်ငံရေးပါတီ များ အစုအဖွဲ့၏ အလုပ်အဖွဲ့တို့ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလက တွေ့ဆုံဆွေးနွေးပြီးနောက် ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံ ဥပဒေ ပြင်ဆင်ရေး အချက် ၄၃ ချက် သဘောတူညီမှု ရရှိခဲ့ကြောင်း နှစ်ဖက်စလုံးက ပြောခဲ့သည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁၁

ချင်းလက်နက်ကိုင်များ ထိန်းချုပ်ထားသော ချင်းပြည်နယ်အတွင်းရှိ ထန်တလန်နှင့် ဟားခါး ဆက်သွယ်ထားသည့် လမ်းကြောင်းကို မြန်မာ့တပ်မတော်က ပြန်လည်ထိန်းချုပ် ဖွင့်လှစ်နိုင်ခဲ့သည်ဟု နေပြည်တော်ဘက်မှ သတင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ 

ချင်းပြည်နယ်၊ ဟားခါး- ထန်တလန် နီးစပ်ရာ မြို့ရွာများတွင် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၄ ရက်နေ့မှ စတင်ကာ ချင်းအမျိုး သားတပ်ဦး(CNF)နှင့် မြန်မာ့တပ်မတော်တို့အကြား တိုက်ပွဲများ အပြင်းအထန် ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး  ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၉ ရက်တွင် တပ်မတော်က ပြန်လည်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

ထန်တလန်-ဟားခါးလမ်းကြောင်းကို ထိန်းချုပ်နိုင်သည်ဆိုသော်လည်း နီးစပ်ရာ မြို့ရွာများတွင် စစ်ရေးလှုပ်ရှား မှုများ ဆက်လက် ရှိနေဆဲဖြစ်ကြောင်း၊ အိန္ဒိယနယ်စပ်တွင် မြန်မာ-အိန္ဒိယ နှစ်နိုင်ငံ အပြန်အလှန် စစ်ရေးလှုပ်ရှား မှုများကို စောင့်ကြည့်ထိန်းချုပ် လုပ်ဆောင်သွားမည်ဟု ကြားသိရကြောင်း ချင်းပြည်သစ်ကွန်ဂရက်ပါတီ(NCC) ဥက္ကဋ္ဌ ဦးစိုးထက်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။  

ချင်းပြည်နယ်၊ ဟားခါးနဲ့ထန်တလန်ကို စစ်တပ်က ပြန်လည်ထိန်းချုပ်လိုက်စဉ်

၎င်းက “အခုကတော့ မြောက်ပိုင်း ငါးမြို့နယ်ပေါ့။ ဒါကို ထိန်းချုပ်နိုင်ပြီလို့ သတင်းမှာတော့ ဖတ်ရပါတယ်။ အိန္ဒိယနဲ့ နယ်စပ်မှာ နှစ်နိုင်ငံ အပြန်အလှန် စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုတွေကို စောင့်ကြည့် ထိန်းချုပ်လုပ်မယ် အဲဒီလိုမျိုး တွေတော့ သတင်းမှာတေ့ာ ဖတ်နေရတယ်၊ မြေပြင်လက်တွေ့ အနေအထားတော့ မသိနိုင်ဘူး။ ထန်တလန် ကတော့ ကျနော်တို့ လက်ရှိ ချင်လုံမြို့တို့ အဲဒီဘက်ကို ရောက်သွားရင်တော့ အိန္ဒိယဘက်ကို ဆက်သွားလို့ရတာ ပဲပေါ့။ အဓိက,ကတော့ အိန္ဒိယနယ်စပ်မှာပဲ လှုပ်ရှားမှုတွေရှိတာကို။ လူထုတွေကလည်း အားလုံး မြို့ပေါ်မှာ မနေ နိုင်ဘဲနဲ့ နယ်စပ်မှာပဲ နေကြတာလည်း ရှိတယ်။ အဲဒီတော့ ထန်တလန်ကနေ တဆင့်ကတော့ နယ်စပ်သွားတဲ့ လမ်းတွေကတော့ အများကြီးပေါ့။ အိန္ဒိယဘက်ကို ဆက်စပ်ပြီးသွားလာလို့ လွယ်ကူမယ့် လမ်းကြောင်း တစ်ခုပါပဲ။ ထိန်းချုပ်ပေမယ့် ဒီလူငယ် လှုပ်ရှားမှုတွေကတော့ ရှိနေဆဲပါပဲ။ မြို့ပေါ်လောက်တော့ ထိန်းချုပ်နိုင်တယ်ပေါ့နော်။ အခြား ကျေးရွာတွေ၊ နယ်တွေဘက်မှာတော့ လှုပ်ရှားမှုတွေကတော့ ရှိတော့ရှိနေသေးတယ်။ ဒီ မြောက်ပိုင်း ၅ မြို့နယ်အတွင်းမှာတော့ တပ်က အင်နဲ့အားနဲ့ ဝင်လာပြီဆိုတော့ မြို့ပေါ်ကိုတော့ အဓိက ထိန်းချုပ်နိုင်လာပြီဆိုရင် တော့ အခုအခြေအနေထက်တော့ ပိုဆိုးစရာတော့ သိပ်မရှိဘူးထင်တယ်။ ငြိမ်းချမ်းရေး ခေါ်ထားတာလည်း ရှိ တေ့ာ‌လေ။ NCA လက်မှတ်ထိုးတဲ့ အထဲမှာ CNF တို့၊ CNA တို့လည်း ပါတယ်ဆိုတော့ သူတို့ရဲ့ စဉ်းစားချက် မသိ နိုင်ပေမယ့် ပိုပြီးတော့တော့ ရပ်လာမယ်လို့ ထင်ပါတယ်” ဟု ပြောသည်။ 

ချင်းပြည်နယ်အတွင်းမှာ လက်နက်ကိုင်လှုပ်ရှားနေသော CNF သည် တစ်နိုင်ငံလုံး ပစ်ခတ် တိုက်ခတ်မှု ရပ်စဲရေး သဘောတူစာချုပ် (NCA) လက်မှတ်‌ ရေးထိုးထားသော လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ဖြစ်ပြီး ထန်တလန်မြို့နယ်တွင် ဌာနချုပ်ထားရှိကာ ဟားခါး၊ တီးတိန်၊ မတူပီတို့တွင် လှုပ်ရှားလျက်ရှိသည်။ 

လက်ရှိ အချိန်တွင် တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားနေကြသည့် ဒေသများရှိ ပြည်သူများသည် နေရပ်စွန့်ခွာ ထွက်ပြေး တိမ်းရှောင်ရသကဲ့သို့ နေထိုင် စား‌သောက်နိုင်ရေးအတွက်လည်း စိန်ခေါ်မှုများစွာဖြင့် ရင်ဆိုင်နေကြရသည်ဟု ဒေသခံပြည်သူများထံမှ သိရသည်။ 

ချင်းပြည်နယ်အတွင်းရှိ ထန်တလန်- ဟားခါးလမ်းကြောင်းသည် ဒေသခံပြည်သူများ၏ နေရပ်ပြန်လည် နေထိုင် နိုင်ရေး၊ ကုန်စည်စီးဆင်းမှု၊ ကုန်သွယ်ရေးအတွက် များစွာ အချက်အချာကျကြောင်း ချင်းပြည်သစ်ကွန်ဂရက်ပါတီ (NCC)ဥက္ကဋ္ဌ ဦးစိုးထက်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။  

ဟားခါးမြို့အတွင်း ဌာနဆိုင်ရာရုံးများကို တွေ့ရစဉ် 

၎င်းက “ထန်တလန် ပြန်လည်စိုးမိုးဖို့ရယ်၊ ပြည်သူလူ‌ထုတွေအားလုံး အိုးအိမ်ပြန်လည် တည်ဆောက်ဖို့ကိစ္စတွေ အတွက်က ဟားခါး၊ ထန်တလန် လမ်းကြောင်းက အရေးပါတာပေါ့။ အခုပြည်သူတွေက ကလေးဘက်မှာ ရောက် တာရှိတယ်။ ဟားခါးဘက်ကို ရောက်တာရှိတယ်။ အိန္ဒိယဘက်ကို ရောက်တာတွေ ရှိတယ်။ ထန်တလန်မြို့က အိမ်ခြေ တော်တော်များပါတယ်၊ အဲဒီဟာတွေက တော်တော် ပျက်စီးကုန်တဲ့ အခါကျတော့ အခုဘာပဲပြောပြော ဒေသခံ ကိုယ့်မြို့ကိုယ် ပြန်လည် နေထိုင်ချင်ကြတဲ့အတွက် ဒီလမ်းကြောင်းပွင့်လို့ ကောင်းကောင်းသွားလို့၊ လာလို့ ရတယ်ဆိုရင်တော့ ဒီမြို့ရဲ့ တည်ဆောက်ရေးတွေကို ပြည်သူတွေကလည်း ကိုယ့်ဟာကို လုပ်မယ်။ အစိုးရက လည်း ပံ့ပိုးကူညီမှု လုပ်မယ်ဆိုရင်တော့ မြို့ကတော့ ပြန်တည်ဆောက်ဖို့ အဆင်ပြေနိုင်တာပေါ့။ အခုအဲဒီ လမ်း ကြောင်းကို ထိန်းချုပ်နိုင်တယ်ဆိုရင်တော့ ကုန်စည်စီးဆင်းမှုတွေလည်းဖြစ်တယ်။ နောက်ပြီးတော့ တည်ဆောက် မှုတွေလည်းဖြစ်တယ်။ စစ်ရေးအရလည်း ဒီ ထန်တလန်မှာရှိတဲ့ စစ်အခြေစိုက်စခန်းက တော်တော် ကုန်းမြင့်‌ အပေါ်မှာ နေရာ တော်တော် အချက်အချာကျတယ်။ အဲဒီလိုဖြစ်တဲ့အတွက် ဒီလမ်းကြောင်းသာ ထိန်းချုပ်နိုင်တယ် ဆိုရင်တော့ စစ်ရေးအရလည်း အသာစီးယူလို့ရတယ်။ လူထုတွေလည်း ကိုယ့်ဒေသကို ပြန်ချင်တဲ့ မိသားစုတွေ အားလုံးက သွားလို့လာလို့လွယ်မှာပေါ့။ ထိန်းချုပ်မှုရှိမှပဲ ဒီ မြို့ရွာ တည်ဆောက်တာလည်း ပြန်အဆင်ပြေမှာပဲ။ ထန်တလန် အလုံးစုံ ပျက်စီးသွားတာ ဖြစ်တဲ့အတွက် ဒေသခံတွေ အားလုံးကလည်း ကိုယ့်မြို့ကို ပြန်တည် ဆောက်ချင် ကြတာပေါ့နော်။ အဲဒါကြောင့် ဒီလမ်းကြောင်းက တော်တော်ကို အချက်အချာကျပါတယ်” ဟု ပြောသည်။

ချင်းပြည်နယ်အတွင်းမှာ CNF၊ ဒေသခံကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့(LPDF)များ၊ AA တို့နှင့် မြန်မာ့တပ်မတော်ကြား တိုက်ပွဲ များ ဖြစ်ပွားနေပြီး ထန်တလန်၊ မတူပီ၊ မင်းတပ်မှ ဒေသခံ လူဦးရေ ၁၀၀၀၀ ကျော်သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည် နယ်ဘက်သို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေကြရသည်။

၂၀၂၄- ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်းတွင်  ချင်းတော်လှန်ရေး တပ်ဖွဲ့များက ဟားခါးနှင့် ထန်တလန်လမ်းကြားရှိ လမ်းပိုင်း များကို သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီးနောက် မြန်မာ့တပ်မတော်က ပြန်လည် တိုက်ခိုက် ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။   

ထို့ကြောင့် ကုန်စည်ပို့ဆောင်သည့် မော်တော်ယာဥ်များနှင့် ခရီးသွားပြည်သူများ အနေဖြင့် ပုံမှန်အတိုင်း ဖြတ်သန်း သွားနိုင်တော့မည်ဖြစ်ကြောင်း၊ ဒေသတွင်း ကုန်စည်ပို့ဆောင်မှုများတွင် အခက်အခဲမရှိ ပြန်လည်အသုံးပြုနိုင်‌တော့ မည်ဟု နေပြည်တော်ဘက်က ထုတ်ပြန်ထားသည်။ 

ထို့အပြင် တိုက်ပွဲရှောင် ဒေသခံပြည်သူများ  ပြန်လည်ဝင်ရောက် နေထိုင်နိုင်ရေး၊ ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးနှင့် ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေး စသည့် လူမှုစီးပွားဘဝများ မြင့်မားစေရေး၊ ဒေသတွင်း ပြန်လည်ထူထောင်ရေး လုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်ပေးလျက်ရှိသည်ဟု သိရသည်။ 

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁၀

ယခုတတိယအကြိမ် လွှတ်တော်တွင် ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေသမိုင်း၌ ပထမဆုံး ပုဒ်မများစွာကို ပြင်နိုင် သည့် တစ်ခုတည်းသော လွှတ်တော်ကြီးဖြစ်လာနိုင်ကြောင်း ရခိုင့်ဦးဆောင်ပါတီ(AFP)မှ ဥက္ကဋ္ဌ ဒေါက်တာ အေးမောင်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်း(EAO)၊ နိုင်ငံ‌ရေးပါတီနှင့် အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်း ရေး ဖော်ဆောင်မှုညှိနှိုင်း‌ရေးကော်မတီ(NSPNC)တို့ ဆွေးနွေး၍ ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပြင်ဆင်ရေး အချက် ၄၃ ချက် သဘောတူညီထားသည်။

အဆိုပါ သဘောတူညီချက် ၄၃ ချက်ကို လွှတ်တော်သို့ တင်၍ ဆွေးနွေး ပြင်ဆင်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း နိုင်ငံတော် သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်က ပြောကြားထားသည်။

ယခုလွှတ်တော်က ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပ‌ဒေ ပြင်ဆင်ရေး သမိုင်းတွင် ပထမဆုံး ပြင်ဆင်နိုင်မည့် လွှတ်တော် ဖြစ်လာနိုင်သည်ဟု ရခိုင့်ဦးဆောင်ပါတီ(AFP)မှ ဥက္ကဋ္ဌ ဒေါက်တာ အေးမောင်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “အရင်တုန်းက ပထမအကြိမ် လွှတ်တော်သက်တမ်းတုန်းက အခြေခံဥပဒေပြင်ဆင်ဖို့အတွက် လုပ်ခဲ့ကြ တာရှိတယ်။ အဲဒီမှာ ကျနော်တို့ လွှတ်တော်တွင်းမှာ ကော်မတီဖွဲ့တာပေါ့ဗျာ။ ပထမ လေ့လာသုံးသပ်တဲ့ကော်မတီ ထင်တယ်ဗျ၊ နောက် လုပ်ငန်းကော်မတီ၊ ဒါ ၄၅ ဦးလားပါတယ်ဗျ။ အဲဒီမှာ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌတွေက ဦးဆောင်ကြတာ ပေါ့ဗျာ။ အဲဒီတော့ အချင်းချင်း အခြေခံဥပဒေပြင်ဆင်ရေး လုပ်ငန်းကော်မတီ အဖွဲ့အစည်းမှာ ပုဒ်မ တစ်ခုချင်းကို သဘောတူညီခဲ့ကြတာရှိတယ်။ သို့ပေသည့် ပြင်ဆင်ချက်တွေ အများကြီး လွှတ်တော်တင်တဲ့အခါမှာ ထင်သ လောက် ခရီးမပေါက်ခဲ့ကြဘူး။ ပုဒ်မ တော်တော်များများမှာ ဝေါဟာရ ဘယ်လောက်ပဲပြင်ပြင် အတည်ပြုဖို့ ခက်ခဲ ခဲ့ကြတာပေါ့ လွှတ်တော်ထဲမှာလေ။ တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ် လုပ်ပိုင်ခွင့် ပိုရအောင် ဇယား ၂ ကို ဇယား ၁ က ဟာ တော်တော်များများကို ကျနော်တို့ ပြောင်းပြီးတော့ တင်ပြခဲ့ကြတာရှိတယ်။ ဒါပေမယ့် နောက်ဆုံးပေါ့ဗျာ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူမှပဲ ဇယား ၂ မှာပါတဲ့ ပြည်နယ်/တိုင်းဒေသကြီးဥပဒေ၊ လွှတ်တော်က ပြဋ္ဌာန်းနိုင်တဲ့ ဥပဒေတွေမှာ တစ်ခါ ဘောင်ကပ်လိုက်တာပေါ့။ ကျနော်တို့ ပြည်နယ်/တိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော် တွေက ဒီကဏ္ဍ၊ ဒီကဏ္ဍမှာ ဥပဒေပြဋ္ဌာန်းပိုင်ခွင့် ရှိရင်တောင်မှ အဲဒီဥပဒေတွေကို ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူမှသာလျှင် ဆိုတာမျိုးပေါ့။ ဒါပြည်ထောင်စုဗဟိုက ပြန်ထိန်းတာပေါ့ဗျာ။ အဲဒီတော့ အခုတတိယ အကြိမ် လွှတ်တော်မှာ ၄၃ ချက်ကတော့ Solid ဖြစ်သွားတာပေါ့။ ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေသမိုင်းမှာ ပထမ ဆုံး ပုဒ်မများစွာကို ပြင်နိုင်တဲ့ တစ်ခုတည်းသောကာလ မကြာခင် ရောက်လာနိုင်ပါတယ်။ လာမယ့် ကာလလေး မှာ အခြေခံဥပဒေကို ပုဒ်မများစွာကို ပြင်နိုင်တဲ့၊ အတည်ပြုနိုင်တဲ့ လွှတ်တော်ကြီး ဖြစ်သွားနိုင်တယ်၊ ပြည်ထောင်စု တစ်ခုလုံးက အတည်ပြုတဲ့ အခြေခံဥပဒေပြင်ဆင်ရေးအထိ ပေါ်ထွန်းလာနိုင်ပါတယ်”ဟု ပြောသည်။

နိုင်ငံရေးပါတီတွေနဲ့ NSPNC တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေးကြစဉ်

လွှတ်တော်တစ်ခုတွင် ဥပဒေ သို့မဟုတ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မများစွာကို ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် ပြင် ဆင်ရန် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများသည် သက်ဆိုင်ရာ လွှတ်တော်၏ လုပ်ထုံးလုပ်နည်း စည်းမျဉ်းများနှင့် ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များအပေါ်တွင် အဓိက မူတည်ပါသည်။

၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ ၂၆၁ ကို ပြင်ဆင်ရန် အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော် ဆော်မှု ညှိနှိုင်းရေးကော်မတီ (NSPNC) နှင့် ပြည်ထောင်စု ငြိမ်းချမ်းရေး ဆွေးနွေးမှု ပူးတွဲကော်မတီ (UPDJC) နိုင်ငံရေးပါတီများ အစုအဖွဲ့တို့ သဘောတူခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

သို့သော်လည်း လက်တွေ့မှာ ပုဒ်မ ၂၆၁ ပြင်ဆင်ရေးသည် သဘောတူညီချက် ရလာနိုင်ခြေ နည်းကြောင်း ဆွေးနွေးပွဲမှာ ပါဝင်ခဲ့သူ တချို့က ပြောသည်။

လက်ရှိလွှတ်တော်ကမူ အရောင်အသွေး မစုံသည့်အတွက် ကွဲပြားရန် မရှိကြောင်း၊ လွှတ်တော်လည်း ပါတီ၏ မူဝါဒ သဘောတရားများ လွှမ်းမိုးပြီး၊ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပြင်ဆင်ရန် တကယ့်တကယ် နက်နက်နဲနဲ ပြင်ဆင် ရန် ခက်ကြောင်း နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူ ဒေါက်တာအောင်မျိုးက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ကျင်းပနေစဉ်

၎င်းက “ဒီလူတွေကို လက်ရှိ လွှတ်တော်ကတော့ ကျနော်တို့က အရောင်အသွေးမစုံဘူး။ ကွဲပြားဖို့ မရှိဘူးပေါ့နော်။ တညီတညွတ်ထဲ ဒုတိယအကြိမ် NLD ခေတ်က အများစုလွှတ်တော်လိုပဲ အခုကျတော့လည်း ကြံ့ခိုင်‌ရေးအများစု လွှတ် တော် ဖြစ်နေတယ်။ အဲဒီအခါကြတော့ မျှမသွားတဲ့ အတွက်ကြောင့်မို့လို့ သူ့ပါတီတွေရဲ့ Control ပေါ့နော်။ ပါတီရဲ Control က လွှတ်တော်ပေါ်မှာ သက်ရောက်နေတယ်။ သက်ရောက်တဲ့ အခါကြတော့ ပါတီမူဝါဒကပါလာမှာ။ အဲဒီအခါကြတော့ ပါတီက လုပ်ဆိုမှ လုပ်ရမှာပေါ့နော်။ ပြည်ခိုင်ဖြိုးပါတီကြီးက အင်အားအများစုနဲ့နေတယ် ပြီး တော့ လွှတ်တော်လည်း ပါတီရဲ့ မူဝါဒ သဘောတရားတွေ လွှမ်းမိုးမယ်။ အဲဒီတော့ နည်းနည်းတော့ စောင့်ကြည့် ပေးရ အုံးမှာပေါ့နော်။ ဒေသပြည်သူတွေရဲ့ ဖိအားက ဘယ်လောက် ဖြစ်လာမလဲဆိုတာ ကြည့်ရမှာပေါ့နော်။ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပြင်မယ်ဆိုတာက သူက ဘယ်လောက် အတိုင်းအတာထိ ပြင်မလဲဆိုတာက ကျနော်တို့က ကြည့်ရမှာလေ။ ၂၆၁ လိုဟာမျိုးပေါ့နော်။ မပြင်ရင်ရော မရဘူးလားသူက၊ မပြင်လည်း ရတာဘဲလေ။ မပြင်ဘဲနဲ့ နိုင်ငံတော်သမ္မတကနေပြီးတော့ သက်ဆိုင်ရာ တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ် လွှတ်တော်ကို ခင်ဗျားတို့ ဘယ်သူ တင် ပေးချင်သလဲ အဲဒီနာမည်စာရင်း ကျနော်ပေးပါဆိုရင် မပြီးဘူးလား။ အဲဒီတော့ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပြင်ဆင်ဖို့ ဆိုတာက ကျနော်အထင်တော့ တကယ့်တကယ် နက်နက်နဲနဲ ပြင်ဆင်ဖို့ ခက်ပါတယ်။ ဒီဆန့်ကျင်ဘက် ဥပဒေ မရှိရင် လုပ်လို့ရတယ်ဆိုတဲ့ အနေအထားမျိုးလေးတွေရှိတာကို အဲဒီတော့ စောင့်ကြည့်ရမှာပေါ့နော်”ဟု ပြော သည်။

ထို့နောက် ပုဒ်မ ၂၆၁ ကို ယခင် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် (NLD) အစိုးရလက်ထက် ဒုတိယအကြိမ် လွှတ် တော်မှာ ပြင်ဆင်ရန် တပ်မတော်သားများ အဆိုတင်သွင်းခဲ့ကြောင်း၊ NLD က ကန့်ကွက်၍ ပျက်သွားခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

အလားတူ ဦးသိန်းစိန် ဦးဆောင်သော ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ(USDP) အစိုးရ လက်ထက် တုန်းကလည်း ပုဒ်မ ၂၆၁ ကို ပြင်ဆင်ရန် တပ်မတော်နှင့် USDP က ကန့်ကွက်ခဲ့ကြသည်။

၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ ၂၆၁ အရ နိုင်ငံတော်သမ္မတသည် ဒေသဆိုင်ရာ လွှတ်တော်အမတ်များထဲမှ ၎င်းလိုလား သူကို ရွေးချယ်ပြီး တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ်သည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁၀

မြန်မာနိုင်ငံ၏ တပ်မတော်ကို တိုင်းရင်းသားများအမြင်တွင် ပြည်ထောင်စုတပ်မတော်အစား ဗမာ့တပ်မတော် ဟုသာ မြင်ကြသဖြင့် ပြည်ထောင်စုတပ်မတော်အဖြစ် အမြင်ပြောင်းလဲသွားစေရန် ဘာတွေ ပြောင်းလဲသင့် သလဲဆိုသည့်အပေါ် စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များကြား သုံးသပ်မှုများ ရှိနေကြသည်။

ပြည်ထောင်စုတပ်မတော်အဖြစ် အမြင်ပြောင်းလဲလိုပါက တိုင်းရင်းသားများအပေါ် ပို၍ အရေးပေးသင့်ကာ တပ်မတော်ထဲတွင် သက်ဆိုင်ရာ တိုင်းရင်းသားများအလိုက် မည်မျှပါဝင်သင့်သည်ဆိုသော စနစ်မျိုး လုပ်ရန် လိုကြောင်း ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်တွင် ပါဝင်လုပ်ဆောင်နေသူ ဦးခွန်းဆိုင်က CNI သတင်းဌာန သို့ ပြောသည်။

၎င်းက “ကျနော်တို့လုပ်ဖို့က ၂ ဆင့် လုပ်ရမှာပေါ့။ တစ်ဆင့်ကတော့ လူမျိုးမခွဲခြားဘဲနဲ့ အရည်အချင်း အလိုက် အရည်အသွေးအလိုက် တာဝန်ပေးတာပေါ့။ နိုင်ငံတော်အပေါ် သစ္စာရှိမှုအပေါ် မူတည်ပြီးတော့မှ တာဝန်ပေးတာ ဖြစ်ဖို့ လိုပါတယ်။ ဖြစ်နိုင်ရင် တိုင်းရင်းသားတွေကို ပိုပြီးတော့မှ ဇောင်းပေးဖို့ လိုပါတယ်။ ဥပမာဆိုရင် ဗမာဖြစ်ရင် တက္ကသိုလ်အောင်ရမယ်ဆိုတာမျိုးပေါ့။ တိုင်းရင်းသားဖြစ်ရင် ဗမာမဟုတ်တဲ့ တိုင်းရင်းသားဆိုရင် ၁၀ တန်းအောင် လည်း ရတယ်ဆိုတာမျိုး။ ဒီလိုမျိုး စနစ်မျိုးလည်း ရှိဖို့လိုပါတယ်။ နံပါတ်နှစ်က ကျနော်က တပ်မတော်ဟာ ပြည်ထောင်စုတပ်မတော် ဖြစ်တယ်လို့ ပြောနေကြတယ်။ ပြည်ထောင်စုတပ်မတော်ဆိုတာ ပြည်ထောင်တွေ စု ထားတဲ့ တပ်မတော်ဖြစ်တယ်။ ပြည်ထောင်တွေ ဆိုတာတွေက ဒီထဲမှာ ကချင်ပြည်ထောင်က ဘယ်လောက် ပါရမလဲ၊ ရှမ်းပြည်ထောင်က ဘယ်လောက် ပါရမလဲ၊ ကရင်နီပြည်နယ်က ဘယ်လောက်ပါရမလဲ အဲဒီလိုစနစ်မျိုး သေသေချာချာ လုပ်ထားဖို့လိုတယ်။ ဒါတွေလုပ်နိုင်ဖို့ ကျနော်တို့ တွေ့ဆုံပြီးတော့မှ ညှိနှိုင်းပြီး သဘောတူညီမှုရဖို့ လိုတယ်။ ဒါတွေ လုပ်နိုင်တယ်ဆိုရင် ကျနော်တို့ရဲ့ တပ်မတော်ဟာ ဗမာ့တပ်မ‌တော် မဟုတ်ဘဲ တကယ့် ပြည်ထောင်စု တပ်မတော်ကြီး ဖြစ်သွားနိုင်ပါတယ်” ဟု ပြောသည်။

မြန်မာ့တပ်မတော်ကို တွေ့ရစဉ်

လက်ရှိ မြန်မာ့တပ်မတော်သည် လူမျိုးစု တစ်စုတည်းမှ လွှမ်းမိုးထားသည့် ပုံစံမျိုးဟု တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်များနှင့် စစ်ရေး၊ နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များအကြား ယူဆထားကြခြင်းဖြစ်သည်။

ထို့ကြောင့် ပြည်ထောင်စုတပ်မတော်အမြင် ဖြစ်လာရန် ပြောင်းလဲရေးသည် မြန်မာ့နိုင်ငံရေး ရေရှည် တည်ငြိမ်မှုအတွက် အခြေခံအကျဆုံးနှင့် အခက်အခဲဆုံး စိန်ခေါ်မှုကြီး ဖြစ်ကြောင်းလည်း ၎င်းတို့က ထောက်ပြကြသည်။

တပ်မတော်သည် နိုင်ငံတော်ကို ဦးဆောင်ရမည့်အဖွဲ့ မဟုတ်ဘဲ ပြည်သူက ဒီမိုကရေစီနည်းကျ ရွေးကောက် တင်မြှောက်ထားသော အရပ်သားအစိုးရ၏ အမိန့်အောက်၌သာ ရှိရမည်ဆိုသည့် အချက်ကို ဦးစွာ လုပ်ဆောင် သင့်ကြောင်းလည်း စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက သုံးသပ်ကြသည်။

ထို့ပြင် တပ်မတော်၏ တာဝန်သည် ပြည်တွင်းက တိုင်းရင်းသားများအပေါ် ရန်သူကဲ့သို့သဘောထား တိုက်ခိုက်ရန် မဟုတ်ဘဲ ပြည်ပရန်မှ နိုင်ငံတော်၏ နယ်နိမိတ်နှင့် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို ကာကွယ် ရန် ဖြစ်သည်ဆိုသည့် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုလည်း လုပ်ရန်လိုကြောင်း နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံး သပ်သူတစ်ဦးက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင် ခေါင်းဆောင်များကို တွေ့ရစဉ်

၎င်းက “တပ်မတော်ကကြတော့ နိုင်ငံကို ကာကွယ်တဲ့ တပ်မတော်ကကြတော့ ပြည်ထောင်စု တပ်မတော် ဖြစ်ရမှာ။ အခုဖြစ်နေတာက ဗမာ့တပ်မတော် ဖြစ်နေတာ။ တပ်ထဲမှာ တိုင်းရင်းသားဆိုရင် ရာထူးက သိပ်မတက် တော့ဘူး။ မိန်းမက ခရစ်ယာန် ဖြစ်နေလို့ရှိရင်၊ မွတ်ဆလင် ဖြစ်နေလို့ရှိရင် အဲဒီပုဂ္ဂိုလ်က ရာထူးက မတက်တော့ ဘူး။ ဆိုလိုချင်တာက ဒီတပ်မတော်က တိုင်းရင်းသားပေါင်းစုံ ပါဝင်တဲ့ နိုင်ငံကို ကာကွယ်တဲ့ တပ်မတော်ဖြစ်ရမှာ။ ဘုရင်ခေတ်ကလိုဆိုတာက ဟိုတုန်းက မြန်မာဘုရင်က ကျင့်သုံးခဲ့တဲ့ အချိန်တုန်းက ရှမ်းစော်ဘွားတွေကို သူက နှစ်စဉ် နှစ်စဉ် အခွန်ဘဏ္ဍာ ဆက်သဖို့ပဲ တောင်းဆိုတယ်၊ သူ့အပေါ် သစ္စာရှိဖို့ပဲ တောင်းဆိုတယ်။ နယ်စပ်ကနေ ပြီးတော့ နိုင်ငံခြား ကျူးကျော်မှုတွေ လာလို့ရှိရင် သူက သွားပြီးတော့ တပ်မတော်လွှတ်ပြီးတော့ သွားတိုက်တာ တာဝန်ပေးတာပေါ့။ ဆိုလိုတာက တပ်မတော်ရဲ့ တာဝန်က ပြည်ပကျူးကျော်မှုရန်ကို ကာကွယ်ဖို့ပဲ” ဟု ပြော သည်။

နှစ်ပေါင်း ၈၀ နီးပါးကြာ တိုင်းရင်းသားများ၏ အမြင်တွင် တပ်မတော်သည် ၎င်းတို့ကို ကာကွယ်သည့်အစား ဗမာလူမျိုးကြီးဝါဒဖြင့် ဖိနှိပ်ကျူးကျော်သည့် တပ်မတော်အဖြစ် ရှုမြင်ခဲ့ကြခြင်းဖြစ်သည်။

တပ်မတော်သည် ဗမာ့တပ်မတော်အဖြစ် ဆက်ရှိနေမည်ဆိုပါက တိုင်းရင်းသားများဘက်မှလည်း မိမိကိုယ်မိမိ ခုခံကာကွယ်ရန်အတွက် သက်ဆိုင်ရာ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်း(EAOs) များသည် မည်သည့်အခါမှ လက်နက်ဖြုတ်မည် မဟုတ်ကြောင်း စစ်ရေးနှင့် နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များ ထောက်ပြကြသည်။