CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃

တစ်နိုင်ငံလုံး အပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုရပ်စဲရေး သဘောတူစာချုပ် (NCA) ဖောက်ဖျက်သည့် မည်သည့် အဖွဲ့အစည်း မဆို အ‌ရေးယူနိုင်မည့် ဥပဒေတစ်ရပ် ပြဋ္ဌာန်းရန် လိုအပ်သည်ဟု နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူ ဦးကျော်ထက်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။ 

NCA ၏ သဘောတူညီချက်များသည် တပ်မတော်နှင့်သာ လုပ်ရသည့်ကိစ္စ မဟုတ်ဘဲ နိုင်ငံတော်နှင့် လုပ်ရမည့် ကိစ္စသာဖြစ်ကြောင်း၊ NCA လက်မှတ် ရေးထိုးပြီးနောက်ပိုင်း ဖောက်ဖျက်ခဲ့ပါက မည်ကဲ့သို့ အရေးယူမည်ဆိုသည့် ကိစ္စရပ် မပါသည့်အတွက် နှုတ်ထွက်လိုက်၊ ပါဝင်လိုက် ဖြစ်နေခြင်းဖြစ်သည်ဟု နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူ ဦးကျော်ထက်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “NCA သဘောတူညီချက်က တပ်မတော်နဲ့ပဲ လုပ်ရတဲ့ ကိစ္စမဟုတ်ဘူး။ နိုင်ငံတော်နဲ့ လုပ်ရမယ့်ကိစ္စ ဖြစ်တယ်။ ဒိလိုမျိုး NCA စည်းကမ်းကို ဖောက်ဖျက်လို့ရှိရင် တပ်မတော်က အရေးယူရမှာ။ တပ်မတော်က နိုင်ငံတော်ကိုယ်စား အရေးယူရမှာ ဖြစ်တယ် ပေါ့။ အခုလောလောဆယ်က NCA လက်မှတ်ထိုးမှုပဲရှိသေးတာ။ ဒါကြီးကိုခိုင်ခိုင်မာမာနဲ့ ဥပဒေနဲ့ လက်မှတ်ထိုးပြီးတဲ့နောက်ပိုင်းမှာ ဖောက်ဖျက်ခဲ့လို့ရှိရင် ဘယ်လိုအရေးယူပါ့ မယ်ဆိုတဲ့ ကိစ္စတွေက အတိအကျ ပါထားခြင်းမရှိသေးတဲ့အတွက် ငြိမ်းချမ်းရေးမပြီးပြတ်သေးတဲ့အချိန်မှာပဲ နောက်ပြန်ဆုတ်သွားတာလို့ ရှုမြင်တယ်။ NCA ကိုချိုးဖောက်ရင်တော့ နိုင်ငံတော်ကနေ အရေးယူပါ့မယ်ဆိုတဲ့ ဟာမျိုးတွေပေါ့ဗျာ၊ NCA ကို မလိုက်နာရင် မည်သူမဆို အစိုးရပဲဖြစ်ဖြစ် EAO တွေပဲဖြစ်ဖြစ် နိုင်ငံတော်မှာ ဥပဒေ တစ်ရပ် အနေနဲ့ ရှိဖို့လိုတယ်။ ဒါတွေမရှိလို့ လွယ်လွယ်ကူကူ ဖောက်ဖျက်နေတာလို့ သုံးသပ်လို့ ရပါတယ်။ ပြီးတော့ ဖက်ဒရယ်ဆိုင်ရာ အခွင့်အရေးတွေ ပြန်ပေးဖို့လိုတယ်။ လက်ဝါးတွေ ဖြန့်ထားဖို့လိုတယ်။ ဥပေဒအညီနဲ့ ပြဋ္ဌာန်းဖို့လိုတယ်။ လွှတ်တော်မှာလည်း ပြဋ္ဌာန်းဖို့ လိုတယ်။ ဒါမှ မဟုတ်လို့ရှိရင် ဘယ်သူက လုပ်ထားတာလဲ ဆိုတဲ့အပေါ်မှာ ဘယ်အစုအဖွဲ့ကို ကိုယ်စားပြုတာလဲဆိုတဲ့အပေါ်မှာ မေးခွန်းတွေက မကွဲပြားပဲနဲ့ ပဋိပက္ခတွေ ရှုံ့ချည်နှပ်ချည်လုပ်တဲ့ နိုင်ငံရေး အခင်း အကျင်း ဖြစ်လာတယ်လို့ ကျနော်တို့ သုံးသပ်တယ်” ဟု ပြောသည်။

NCA နှစ်ပတ်လည် အခမ်းအနား ကျင်းပစဉ်

ဦးသိန်းစိန် ဦးဆောင်သည့် အစိုးရလက်ထက် ၂၀၁၁- ၂၀၁၂ ခုနှစ်များအတွင်းတွင် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင် ၁၄ ဖွဲ့နှင့် ပြည်နယ်အဆင့်၊ ပြည်‌ထောင်စုအဆင့် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးစာချုပ် (Bilateral) လက်မှတ်‌ရေးထိုးခဲ့ကြသလို ၂၀၁၃ ခုနှစ်မှာ NCA စာချုပ်ကို စတင်ဆွေးနွေး၍ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ သြဂုတ်တွင် NCA စာချုပ်အား မူကြမ်းရရှိခဲ့သည်။ 

ထို့နောက်တွင် ၂၀၁၅ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ ၁၅ ရက်တွင် KNU, RCSS, ALP, DKBA, KNU/KNLA-PC, PNLO, CNF, ABSDF တို့ဖြင့်လည်းကောင်း၊ ၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၃ ရက်တွင် NMSP နှင့် LDU တို့ဖြင့်လည်းကောင်း လက်မှတ် ရေးထိုးခဲ့ကြသည်။

လက်ရှိတွင် NCA ကနေ KNU,CNF,ABSDF က နုတ်ထွက်ခဲ့ပြီး မြန်မာ့တပ်မတော်နှင့် တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားနေ သည်။

ယခုအချိန်တွင် NCA ၏ ယခင်တုန်းက လုပ်ဆောင်ခဲ့သည့် လုပ်ငန်းစဥ်အတိုင်း ဆောင်ရွက်သွားမည်ဆိုလျှင် အဆင်ပြေနိုင်တော့မည် မဟုတ်ကြောင်း၊ ညှိနှိုင်း ဆွေးနွေးရေး မူဘောင်များကို ပြန်လည် ပြင်ဆင်ရန် လိုအပ် သည်ဟု ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဥ်တွင် ပါဝင်နေသူ ဦးခွန်းဆိုင်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။ 

NCA လက်မှတ်ရေးထိုးခြင်း အခမ်းအနား ကျင်းပစဉ်

၎င်းက “(ဥ‌ပဒေတစ်ရပ်) ရှိရင် ကောင်းတာပေါ့။ ဒီကိစ္စနဲ့ ပတ်သက်လို့ရှိရင် ဖောက်ဖျက်တာက ဘာလဲဆိုတာသိဖို့ လိုတာပေါ့။ တစ်ဖက်တည်းကိုပဲ မဲပြီးတော့မှ ဖောက်ဖျက်တယ်လို့ ပြောလို့မရဘူး။ နှစ်ဖက်စလုံးမှာ ဖြစ်နိုင် တယ်။ နှစ်ဖက်စလုံးမှာ ဖြစ်နိုင်တယ်ဆိုတော့ အပြစ်ဒဏ်တွေ ဘာတွေ ချမယ်ဆိုရင် သူပဲခံရမှာ မဟုတ်ဘူး ငါလည်း ပါတယ်ဆိုတာ အားလုံးသိဖို့ လိုတာပေါ့။ ဒီကိစ္စ ပတ်သက်လို့ရှိရင် စဉ်းစားလို့ရတာ လောလောဆယ် နှစ်မျိုး ရှိတာပေါ့။ တစ်မျိုးကတော့ အပြစ်ရှိတဲ့လူကို ဒဏ်ပေးတာပေါ့။ အပြစ်ရှိသူ ဒဏ်ပေးလို့ သူက သူ့ရဲ့အမှား ကို ပြုပြင်တယ်ဆိုရင် ကောင်းတာပေါ့။ ဒါပေမယ့် အပြစ်ရှိသူကို ဒဏ်ပေးပြီးတော့မှ သူက ပြန်ပြီးတော့မှ ဆန့်ကျင် တိုက်ခိုက်လာပြီဆိုရင် ငါတို့ ဘယ်လိုကိုင်တွယ်မလဲဆိုတာလည်း ကြိုတင်ပြီးတော့ စဉ်းစားရမှာပေါ့ဗျာ။ ဒီကိစ္စကို ကြိုတင် မစဉ်းစားဘူးဆိုရင် ပြဿနာကို ဖြေရှင်းမယ့်အစား ပြဿနာကို ပိုဆိုးလာအောင် လုပ်တဲ့ဟာမျိုး ဖြစ်သွားမယ်။ ကျနော်တို့ တိုင်းပြည်ရဲ့ပြဿနာက ဒါပဲ။ သူ့(NCA)ရဲ့ အားနည်းချက် အဓိက ပြောမယ်ဆိုရင် အခု အခြေအနေက အများကြီး ပြောင်းသွားပြီ။ အဲဒီတုန်းကဆိုရင် ၂၁ ဖွဲ့ရှိတယ် တစ်နိုင်ငံလုံးမှာ။ ဒါပေမယ့် အခုရာနဲ့ ချီပြီးတော့ ရှိလာပြီ။ ဒီလိုမျိုး ရာနဲ့ချီ ရှိလာတဲ့ အခြေအနေမှာ NCA ကို NCA အတိုင်း လုပ်သွားမယ်ဆိုရင် သူ့ရဲ့ လုပ်ငန်းစဉ်အတိုင်း သူ့ရဲ့ Process အတိုင်း လုပ်သွားမယ်ဆိုရင် သူက မဖြစ်နိုင်ဘူး။ ဒါကိုပြင်ဆင်ဖို့ လိုတယ်။ အဓိက,က ကျနော်တို့ ဆွေးနွေးရေးမူဘောင်ကို ဒါကိုပြင်ဆင်ဖို့ လိုပါတယ်။ ဆွေးနွေးရေးမူဘောင်ဆိုတာ NCA ထဲမှာ တိုက်ရိုက်မပါဘူး။ ဒါမယ့် NCA ကနေ ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ ဆွေးနွေးရေး မူဘောင်ဖြစ်တယ်” ဟု ပြောသည်။ 

မြန်မာနိုင်ငံတွင် တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်များနှင့် မြန်မာ့တပ်မတော်-အစိုးရ-လွှတ်တော်ကြား သဘောထား သည့် NCA စာချုပ်၌ မည်သည့် အခြေအနေဆိုလျှင် နုတ်ထွက်ခွင့်ရှိပြီး မည်သည့် အခြေအနေဆိုလျှင် နုတ်ထွက် ခွင့်မရှိကြောင်း တိကျစွာ ပြဋ္ဌာန်းထားခြင်းမရှိပေ။

ထို့ပြင် NCA စာချုပ်ကို ချိုးဖောက်ပါက အရေးယူနိုင်သည့် ယန္တရားမရှိသည့်အတွက် NCA ကို လိုသလို အဓိပ္ပာယ် ဖွင့်၍ အပြန်အလှန် ချိုးဖောက်သည်ဟု စွပ်စွဲကာ အငြင်းပွားလျက်ရှိသည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ် ၃

တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်များအပေါ်တွင် နိုင်ငံတော်အစိုးရက သဘောထားကြီး၍ ဖခင်ပီသစွာနှင့် အကောင်း ဆုံး ကူညီစောင့်ရှောက်ပြီး တိုင်းရင်းသားများစည်းလုံးညီညွတ်ရေးကို ဦးစားပေး ဆောင်ရွက်သွားလျှင် ပိုကောင်း မည်ဟု တိုင်းရင်းသားမျိုးနွယ်စုများက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

ဖက်ဒရယ်စနစ်ကို သွားနေသည့် နိုင်ငံဖြစ်သည့်အတွက် ပြည်နယ်ဆိုလျှင် ပြည်နယ်အလိုက် လူမျိုးစုအဖွဲ့အစည်း များကို အသိအမှတ်ပြုရမည်ဖြစ်ပြီး ဗဟိုကပဲ ကြီးစိုးနေ၍ မရကြောင်း နာဂတိုင်းရင်းသားတစ်ဦး ပြောသည်။

၎င်းက “လက်နက်ကိုင်ပြီး တော်လှန်ကြတယ်ဆိုတာက ကိုယ်ယဉ်ကျေးမှု ဓလေ့တွေကို ထိန်းသိမ်းတယ်၊ ကိုယ့် နယ်မြေဒေသကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်တဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေပဲ။ အဲ့ဒါကြောင့်မို့လို့ သူတို့က လက်နက်ကိုင် ကြတာ ကို။ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်တွေဆိုတာက သူပုန်မှမဟုတ်တာ။ မြန်မာ့တပ်မတော်ကတော့ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်တွေကို သူပုန်လို့ပြောလေ့ရှိတယ်။ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်တွေဆိုတာ သူပုန်မဟုတ်ဘူး။ ကိုယ်လူမျိုးကို ကိုယ်ကာကွယ်တဲ့ အဖွဲ့အစည်းဖြစ်တဲ့ အတွက်ကြောင့်မို့လို့ ဒါကတော့ရှိကြမှာပဲ။ ဒီအပေါ်မှာ နိုင်ငံတော်အစိုးရက သဘောထားကြီးကြီးနဲ့ လူကြီးပီသ၊ ဖခင်ပီသစွာနဲ့ဒါကိုယ့်သားသမီး ကိုယ့်တိုင်းရင်းသားတွေကို အကောင်း ဆုံး၊ တိုင်းရင်းသားဒေသတွေကို အကောင်းဆုံး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်အောင်၊ အကောင်းဆုံး ကူညီစောင့်ရှောက်ပြီးမှ လူမျိုးကြီးဝါဒနဲ့ မသွားပဲနဲ့ပေါ့နော် တိုင်းရင်းသားတွေ စည်းလုံးညီညွတ်ရေးကိုလည်း ဦးစားပေးပြီးမှ ဆောင်ရွက် သွားရင်တော့ ပိုကောင်းမယ်လို့ မြင်ပါတယ်။ တပ်မတော်အနေနဲ့ သူတို့ပြောနေတာက အမြဲတမ်း တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်တွေကို သူတို့က ပြည်သူ့စစ်လိုလို၊ နယ်ခြားစောင့်တပ်လိုလို ပုံစံပဲထားဖို့ပဲ လုပ်နေတဲ့အခါမျိုးကြတော့ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်တွေ အနေနဲ့ လက်ခံနိုင်စရာ အကြောင်းမှမရှိတာ။ ဘာလို့ဆိုတော့ ကချင်ရဲ့ တပ်မတော်လည်း ရှိရ မယ်၊ အဲ့ဒီလိုပဲ နာဂမှာလည်း နာဂစစ်တပ်၊ နာဂတပ်မတော် ဆိုတာရှိရမှာ။ အဲ့ဒီပေါ်မှာ ဖက်ဒရယ်တပ်မတော်နဲ့ ပြည်နယ်တပ်မတော်တွေနဲ့က ဒါ အပေးအယူ ပေါင်းစပ်ညှိနှိုင်းရင်တော့ ဘာပဲပြောပြော မြန်မာနိုင်ငံတော်က လိုချင်နေတဲ့ ဖက်ဒရယ်က အဲ့ဒါမှပဲ အဆင်ပြေမှာကို။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ အခုက သိမ်းကျုံးပြီး ဖက်ဒရယ်လုပ်တာ ခေါ်ပြီးမှ သိမ်းကျုံးပြီး ကလေးမုန့်ဖိုးပေးတဲ့ ပုံစံပေးပြီးမှ ဖက်ဒရယ် အမည်ခံပြီးမှ ကမ္ဘာကိုချပြနေတဲ့ပုံစံ လုပ်ရပ် မျိုးကတော့ တိုင်းရင်းသား တစ်ယောက်အနေနဲ့ကတော့ လက်ခံနိုင်စရာ အကြောင်းတော့ မရှိဘူး”ဟု ပြောသည်။

KIA က ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးဂွမ်မော်နဲ့ ချင်းညီနောင်အဖွဲ့ကိုတွေ့ရစဉ်

နိုင်ငံရေးအရ ဖြစ်ပေါ်လာသည့် ပြဿနာကို နိုင်ငံရေးအရ မဖြေရှင်းဘဲ အကြမ်းဖက်မှု နည်းလမ်းများဖြင့် ဖြေရှင်း ရန် ကြိုးပမ်းလာသည့်အတွက် နိုင်ငံအတွင်း၌ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခများ ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်က ပြောသည်။

အလားတူ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်း(EAO) တချို့သည် နယ်မြေထိန်းချုပ်နိုင်ရေးနှင့် စိုးမိုး အုပ်ချုပ် နိုင်ရေးအတွက် ကြိုးပမ်း ဆောင်ရွက်လာနေကြကြောင်း၊ ဒေသတွင်းရှိ သယံဇာတများကို တရားမဝင် ထုတ်ယူရောင်းချခြင်းနှင့် မူးယစ်ဆေးဝါးများ တရားမဝင် ရောင်းချ၍ ကိုယ်ကျိုးစီးပွားရှိနေကြကြောင်း ၎င်းက ပြောသည်။

တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်များအနေဖြင့် မိမိလိုချင်သည့် အခွင့်အရေးကို ငြိမ်းချမ်းသည့် ဒီမိုကရေစီနည်းအရ တောင်းဆိုသင့်ကြောင်း၊ လက်နက်ကိုင်စရာ အကြောင်းမရှိဘူးဟု နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူ ဒေါက်တာ အောင်မျိုးက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “တကယ်ကတော့ အမှန်တိုင်း ပြောလို့ရှိရင် ကိုယ့်လိုချင်တဲ့ အခွင့်အရေးတွေ အားလုံးကို တကယ့်တကယ် ကျတော့ သူတို့ပြောတာတွေက ပြောရရင် စကားလုံးလှလှတွေ သုံးနေတာပေါ့နော်။ ကိုယ်လိုချင်တဲ့ အခွင့်အရေး ကို အမှန်တိုင်း ပြောလို့ရှိရင်တော့ ကိုယ့်ဘာသာကို ငြိမ်းချမ်းတဲ့ ဒီမိုကရေစီနည်းအရပဲ တောင်းဆိုစရာအကြောင်း ရှိတယ်ပေါ့နော်။ ဒီလက်နက်ကိုင်စရာ အကြောင်းက ဘာမှမရှိဘူး။ အဲ့ဒီတော့ ဖခင်တစ်ယောက် ပီသတယ်ဆိုတဲ့ အနေနဲ့ သူတို့ မတိုက်မခိုက်ပဲနဲ့ ဒီတိုင်း ကြည့်ထားရမှာလားဆိုတဲ့ ဒီသဘောမျိုးကတော့ မဟုတ်ဘူး။ သူက တိုင်း ပြည်မှာ အုပ်ချုပ်ရေးအရ တကယ်တော့ နှစ်ပိုင်းခွဲလို့လည်း မရဘူး။ အဲ့ဒီတော့ ဖြစ်ရမှာက လိုလားသမျှအားလုံး ကို တောင်းဆိုဖို့ပဲ ရှိပါတယ်။ ငြိမ်းချမ်းသော နည်းနဲ့ပေါ့နော်။ နိုင်ငံရေးနည်းလမ်းနဲ့။ ပြောချင်တာကတော့ သူတို့ လုပ်နေတဲ့ အလုပ်တွေကို ဖခင်မပီသပဲနေလို့ သူတို့က ဒီလိုလုပ်ရပါတယ်ဆိုပြီးတော့ သူက သွားပြီးတော့ သက် သေ ပြနေတယ်ဆိုတဲ့ အဆင့်လောက်ပဲရှိပါတယ်။ တကယ်တော့ ဒီစကားတွေကို ကျနော်တို့က လက်ခံလို့မရဘူး ပေါ့နော် အဲ့ဒီလိုပဲမြင်တယ်”ဟု ပြောသည်။

လက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံ တစ်ဝန်းတွင် မြန်မာ့တပ်မတော်နှင့် လက်နက်ကိုင်များကြား တိုက်ပွဲများ အပြင်းအထန်ဖြစ် ပွားနေသည်။

 UWSA,SSPP,NDAA ခေါင်းဆောင်များနဲ့ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ကို တွေ့ရစဉ်

အဆိုပါ လက်နက်ကိုင် တိုက်ပွဲများတွင် KIA သည် ရခိုင်(AA)၊ ချင်း(CNF)၊ နာဂလက်နက်ကိုင်များ၊ PDF များ၊ ကူကီး(KNO)၊ ကျောင်းသားတပ်(ABSDF) တို့ကို လက်နက်ခဲယမ်းများ ထောက်ပံ့ပေး၍ ကချင်ပြည်နယ်၊ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ရှမ်းပြည်နယ်(မြောက်ပိုင်း)တို့မှာ မြို့သိမ်း တိုက်ပွဲများ ဖော်ဆောင်နေသည်။

ကချင်ပြည်နယ်အတွင်းရှိ KIA ၏ နယ်မြေများ လုံခြုံရေးအတွက် စစ်ကိုင်းတိုင်းကနေ စောင့်၍ ရန်သူကို တိုက်ခိုက် ရမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းအတွင်း ကသုံးလုံး(ကန့်ဘလူ-ကောလင်း-ကသာ)စစ်ဆင်ရေးကို ဖော်ဆောင်၍ မြန်မာနိုင်ငံ၏ မြောက်ပိုင်းဒေသနှင့် အောက်ပိုင်းဒေသကို ထိန်းချုပ်ရမည်ဖြစ်ကြောင်း KIA ခေါင်းဆောင် ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးဂွမ်မော်က ပြောသည်။

အလားတူ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်များသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ်ကို ကျော်လာပါက ဖက်ဒရယ်ထက် ကျော်လွန်သည့် စဉ်းစားချက်များ ရှိလာမည်ဖြစ်ကြောင်း ၎င်းက ပြောသည်။

လက်ရှိတွင် AA က ကွန်ဖက်ဒရေးရှင်းအဆင့်ကို အနိမ့်ဆုံးမျှော်လင့်ထားပြီး လွတ်လပ်ရေးအထိ သွားမည်ဖြစ် ကြောင်း၊ TNLA ကလည်း နိုင်ငံတစ်ခု ထူထောင်နိုင်သည့်အထိ ပြင်ဆင်ထားရမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ MNDAA ကလည်း အထူးဒေသကို ပြန်လည် သိမ်းပိုက် တည်ဆောက်ရမည်ဖြစ်ကြောင်း အသီးသီး ပြောကြားထားကြသည်။

ကရင်လက်နက်ကိုင် တချို့ကလည်း ကော်သူလေးနိုင်ငံ ထူ‌ထောင်ကြောင်း ကြေညာထားသလို UWSA ကလည်း သီးခြား အုပ်ချုပ်‌ရေးစနစ်ကို ထူထောင်၍ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်နှင့်ကိုယ်ပိုင်ပြဋ္ဌာန်းခွင့်အား တည်ဆောက်ထား သည်။

နာဂလက်နက်ကိုင်များကလည်း မြန်မာ-အိန္ဒိယ နှစ်နိုင်ငံအတွင်းရှိ နာဂလူမျိုးများကို စုစည်း၍ လွတ်လပ်သော နာဂ ပြည်ထောင်စု သို့မဟုတ် နာဂနိုင်ငံ ထူထောင်ရေး ရည်မှန်းထားကြသည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ် ၃

အိန္ဒိယအစိုးရနှင့် ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်(KIA)တို့အကြား သဘောတူညီချက် တစ်ခုခု ရထားလျှင် မြန်မာ့နိုင်ငံရေးမှာ အန္တရာယ်ရှိနိုင်ကြောင်း ဇိုမီးအမျိုးသားပါတီ(ZNP)မှ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ပူပူထန်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

မိမိတို့ ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်(KIA)မှ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးတွင် ကသုံးလုံး(ကန့်ဘလူ-ကောလင်း-ကသာ)စစ်ဆင်ရေးကို ဖော်ဆောင်၍ ထိန်းချုပ်ပြီးလျှင် မြောက်ပိုင်းဒေသနှင့် အောက်ပိုင်းဒေသ တစ်ခုလုံးကို ထိန်းချုပ်သွားမည်ဟု KIA ၏ခေါင်းဆောင် ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးဂွမ်မော်က ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၅ ရက်တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။

လက်ရှိတွင် ကချင်ယူနစ်၊ ချင်းယူနစ်၊ နာဂယူနစ်နှင့် ကသုံးလုံး ဟုခေါ်သော ကန့်ဘလူ၊ ကောလင်း၊ ကသာ အပါ အဝင် မြောက်ပိုင်းတစ်ခုလုံး တည်ငြိမ်စွာ ထိန်းချုပ်နိုင်ရေး လုပ်ဆောင်လျက်ရှိကြောင်း၊ အထက်ပိုင်းကို ထိန်းချုပ် နိုင်သည့်အခါ အောက်ပိုင်းတစ်ခုလုံးကို အလွယ်တကူ ထိန်းချုပ်နိုင်မည်ဟု ၎င်းက ပြောခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

အိန္ဒိယဝန်ကြီးချုပ်မိုဒီ၊ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်နဲ့ တရုတ်သမ္မတ ရှီကျင့်ဖျင်ကို တွေ့ရစဉ်

အိမ်နီးနားချင်း နိုင်ငံတစ်ခုခု၏ အစိုးရတစ်ရပ် အကူအညီမပါလျှင် မလွယ်ကြောင်း၊ အိန္ဒိယအနေဖြင့် KIA ထံမှ မြေရှားယူဖို့ ကြိုးစားထားပါက ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးဂွမ်မော် ပြောဆိုမှုများသည် ဖြစ်လာနိုင်ကြောင်း ဇိုမီးအမျိုးသားပါတီ (ZNP)မှ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ပူပူထန်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “သူတို့ အိန္ဒိယအစိုးရနဲ့ ဘယ်လောက်အထိ စကားတွေ ပြောထားလဲ မသိဘူးပေါ့။ အစိုးရ တစ်ရပ်ရပ်ရဲ့ အကူအညီ မပါဘဲနဲ့ မလွယ်ဘူးလေ သူတို့မှာလည်း။ ပထဝီနိုင်ငံရေးအရတော့ ချင်းက အရေးပါပါတယ်။ ဒါပေမယ့် လက်နက်ကိုင်လမ်းစဉ်နဲ့တော့ အိန္ဒိယအစိုးရက သို့မဟုတ် တရုတ်အစိုးရရဲ့ ပတ်သက်မှု မရှိရင်တော့ မလွယ်ဘူး ထင်တယ် သူတို့အတွက်လေ။ ဒါက မှိုင်းတိုက်တာလည်း ဖြစ်နိုင်တယ်လေ။ ကျနော်တို့ အပြင်ပန်းကြည့်ရင်တော့ အိန္ဒိယအစိုးရက အဲဒီလောက်အထိ စိတ်ချယုံကြည်လို့ရတဲ့ အနေအထားမှာတော့ မရှိဘူး။ အသုံးချခံ ဖြစ်သွားနိုင် တယ်လေ သူတို့လည်း သတိမထားရင်ပေါ့။ တကယ်တော့ အိန္ဒိယရဲ့ မူဝါဒအပေါ်မှာ မူတည်မယ်ထင်တယ်။ သူက မြေရှားသတ္တု အဓိကယူဖို့ ကြိုးစားထားရင်တော့ ဗိုလ်ချုပ်ဂွမ်မော်ပြောတာတွေ ဖြစ်လာနိုင်တယ်လေ။ KIA နဲ့ ချင်း  အဖွဲ့တွေကို သူအသုံးချနိုင်တာပဲလေ အိန္ဒိယက။ ဆိုတော့ သူပြောသလောက်တော့ မလွယ်ပါဘူး။ သူကိုယ်တိုင် လုပ်ဖို့တော့ မလွယ်ပါဘူး။ ဒါပေမယ့် ကျနော်တို့ သတိထားရမှာက သူက ကုလား(အိန္ဒိယ)အစိုးရနဲ့ ဘယ်လောက် အထိ နားလည်မှု ယူထားသလဲဆိုတာကတော့ သတိထားရမှာပေါ့။ ကုလားအစိုးရနဲ့သူ သဘောတူညီချက် တစ်ခုခု ရထားရင်တော့ အန္တရာယ်ရှိပါတယ်။ တော်တော် အန္တရာယ်ရှိတယ်” ဟု ပြောသည်။

အိန္ဒိယနှင့် KIA တို့ကြား လျှို့ဝှက် သဘောတူညီချက်တစ်ခု ချုပ်ဆိုခဲ့ကြောင်း အထူးစုံစမ်း ထောက်လှမ်းမှု တစ်ခု အရ ဖော်ထုတ်သိရှိနိုင်ခဲ့သည်ဟု အမေရိကန်အခြေစိုက် Silicon Valley Time မှ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလအတွင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။

ထိုသဘောတူညီချက်သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အချုပ်အခြာအာဏာကို လျော့ကျစေရန် လုပ်ဆောင်နေချိန်တွင် မြေရှားသတ္တုများအား တူးဖော်ရေးအတွက် မဟာဗျူဟာမြောက် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

ထို့ပြင် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၅ ရက်နေ့က KIA မှ ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးဂွမ်မော် ပြောသွားသည့်အထဲတွင် ချင်းပြည် အရေးကို အလေးထား ကြိုးစားနေကြောင်း၊ ချင်းပြည် အရင်းအမြစ်သည် တစ်နိုင်လုံး၏ အောင်မြင်မှုကို ပေးစွမ်း နိုင်မည်ဟု ယုံကြည်ကြောင်း၊ ထို့ကြောင့် ချင်းပြည်တစ်ခုလုံး လွတ်မြောက်ရေး အားကြိုးမာန်တက် လုပ်ဆောင်နေ ကြောင်းလည်း ပါရှိသည်။

မြေရှားသတ္တုကို တွေ့ရစဉ်

ထိုသို့ ချင်းနှင့်ပတ်သက်၍ ထုတ်ဖော် ပြောဆိုလာခြင်းသည် နိုင်ငံကြီးတစ်နိုင်ငံ၏ လွှမ်းမိုးမှု ရှိ၊ မရှိ မသိနိုင်သော် လည်း ချင်းပြည်နယ်သည် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နှင့်အိန္ဒိယ နှစ်နိုင်ငံလုံးဖြင့် နီးစပ်ကြောင်း ချင်းပြည်သစ်ကွန်ဂရက်ပါတီ (NCC) မှ ဥက္ကဋ္ဌ ဦးစိုးထက်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “ကချင်နဲ့ဆိုရင် တရုတ်က အိမ်နီးနားချင်း အနီးဆုံး ဖြစ်တာပေါ့။ နောက်တစ်ခါ ကျနော်တို့ ချင်းကြတော့ အိန္ဒိယနဲ့လည်း နီးစပ်တယ်၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နဲ့လည်း နီးစပ်တယ်။ အဲဒီတော့ နောက်ကွယ်ရဲ့ အကူအညီ ပေးမှုက ဘယ်လိုမျိုး ဆက်စပ်လဲ မသိဘူး။ အမှန်ကတော့ အိန္ဒိယဘက်မှာရှိတဲ့ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်တို့၊ မဏိပူရ်တို့ ဆိုရင် တော့ ကျနော်တို့ ချင်းတွေ အများစုနေတဲ့ နေရာမျိုးဖြစ်တယ်။ ဆိုတော့ တစ်ဖက်နဲ့ တစ်ဖက် ဒီလို ကူးလူးဆက်ဆံ တာတွေ၊ တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် အကူအညီ ပေးတာတွေတော့ ရှိနိုင်တယ်။ ကချင်ကြတော့ တရုတ်နဲ့နီးစပ် တာပေါ့။ ဒါပေမယ့် ကချင်နဲ့ ချင်းနဲ့ကလည်း သမိုင်းကြောင်းအရ ဆွေမျိုးလည်း ဖြစ်တယ်၊ စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှု အပေါ်မှာလည်း တစ်ယောက်နဲ့ တစ်ယောက် အထောက်အကူပြုတာတွေ တော့ရှိတယ်။ ဆိုတော့ နိုင်ငံကြီး တစ်နိုင်ငံရဲ့  လွှမ်းမိုးမှု ရှိ၊ မရှိတော့ ကျနော်တို့ အသေးစိတ် မသိနိုင်ဘူး” ဟု ပြောသည်။

အိန္ဒိယသည် အာရူနာချယ် ပရာဒေ့ရှ် (Arunachal Pradesh) ပြည်နယ်၊ ဗီဂျေနာဂါ (Vijaynagar) မြို့မှ ကချင် ပြည်နယ်၊ ချီဖွေ (Chihpwi) မြို့ရှိ မြေရှားသတ္တု တူးဖော်ရေး မိုင်းတွင်းထံ ရောက်ရှိသည့် ၃၆၅ ကီလိုမီတာအရှည်ရှိ လမ်းမတစ်ခု ဖောက်လုပ်နေကြောင်း၊ မြန်မာအစိုးရ၏ ခွင့်ပြုချက်မရှိဘဲ ဖောက်လုပ်ခဲ့သည့် ထိုလမ်းသည် အိန္ဒိယ ကို မြန်မာနိုင်ငံမှ မြေရှားသတ္တု အရင်းအမြစ်များ ရယူခွင့် ရှိစေမည်ဖြစ်ပြီး အပြန်အလှန် အနေဖြင့် KIA ကို လက်နက်များ၊ ဆေးဝါးများနှင့် အခြားထောက်ပို့ အကူအညီများ ပေးနိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်း Silicon Valley Time က ဖော်ပြဖူးသည်။

လီဒိုလမ်းကို တွေ့ရစဉ်

မိတ်ဖက်ဆက်ဆံရေး သဘောတူညီချက်တွင် လိုင်ဇာမြို့ရှိ KIA ဌာနချုပ်မှ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးကို ဖြတ်ပြီး ချင်းပြည်နယ်၊ ရိဒ်ခေါဒါရ် (Rihkhawdar) မြို့အထိ ဆက်သွယ်မည့် ဒုတိယမြောက် မဟာဗျူဟာမြောက် လမ်း တစ်ခု ဖောက်လုပ်မည့် လျှို့ဝှက် အစီအစဉ်လည်း ပါဝင်ကြောင်း သိရသည်။

ထိုစင်္ကြံလမ်းအတွက် ရံပုံငွေကို မြန်မာနိုင်ငံ၏ တရားမဝင် သစ်မှောင်ခို ကွန်ရက်များမှ ရရှိသည့် ဝင်ငွေများထဲမှ သုံးစွဲမည်ဖြစ်ပြီး အိန္ဒိယသို့ မြေရှားသတ္တုများ၊ ရေနံနှင့် ကျွန်းသစ်များကို ရေရှည် ပို့ဆောင်ခွင့်ရစေမည်ဖြစ်သည်။

အာရူနာချယ်ပရာဒေ့ရှ်ပြည်နယ်မှတစ်ဆင့် KIA ကို ခေတ်မီ လက်နက်စနစ်များ၊ ဆေးဝါး အထောက်အပံ့များ အပါအဝင် စစ်ရေး အထောက်အပံ့များ ပေးနေသည့် အိန္ဒိယ၏ ကူညီထောက်ပံ့ပေးမှုကြောင့် မြန်မာ့တပ်မတော်ကို ထိပ်တိုက် တွေ့နေသော KIA ၏ စွမ်းဆောင်ရည်များကို ပိုမိုမြင့်တက်စေခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြချက်အရသိရသည်။

အပြန်အလှန်အနေဖြင့် KIA  ကလည်း နယ်စပ်ဒေသတွင် NSCN-K/YA အပါအဝင် အိန္ဒိယဆန့်ကျင်ရေး သောင်း ကျန်းသူ အုပ်စုများကို နှိမ်နင်းပေးမည်ဟု ကတိပြုခဲ့သလို အငြင်းပွားနေသည့် ချင်းပြည်နယ်နှင့် ကဘော်ချိုင့်ဝှမ်း ဒေသများတွင် အိန္ဒိယ၏ ကြေညာချက်များကို တိတ်တဆိတ် ထောက်ခံပေးခဲ့ကြောင်းလည်း သိရသည်။

သို့သော် ထိုကိစ္စများနှင့်ပတ်သက်၍ KIA ဘက်ကမူ ငြင်းဆိုထားသည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၇

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ရွေးကောက်ပွဲပြီးနောက် ပေါ်ပေါက်လာမည့် အစိုးရသစ် လက်ထက်တွင် စစ်ရေး-နိုင်ငံရေးအရွေ့ တစ်ခုသည် မည်ကဲ့သို့ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သလဲဆိုသည်ကို နိုင်ငံရေးပါတီများနှင့် နိုင်ငံရေးလေ့လာသူများက သုံးသပ်မှု များရှိနေကြသည်။

‌မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၂၀၂၅ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကို ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာ ၂၈ ရက်မှ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၂၅ ရက်အထိ ရွေးကောက်ပွဲကို အပိုင်း (၃) ပိုင်းခွဲ၍ ကျင်းပခဲ့သည်။

ထို့နောက် တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်နှင့် အမျိုးသားလွှတ်တော် အစည်းအဝေးများကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၆ ရက်နှင့် ၁၈ ရက်များတွင် ခေါ်ယူကျင်းပမည်ဖြစ်ပြီး ဧပြီလမှာ အစိုးရသစ်ကို ဖွဲ့စည်းမည်ဖြစ်သည်။

အစိုးရသစ် ဖွဲ့စည်းပြီး‌နောက် အရပ်သားအစိုးရ ပေါ်ထွန်းလာသည့် အခါတွင် အစိုးရအနေဖြင့် ညှိနှိုင်း‌ဆောင်ရွက်မှု အသွင်သဏ္ဍာန် ပြောင်းလဲရန် လိုအပ်ကြောင်း၊ သို့မှသာလျှင် အပေါင်းလက္ခဏာဆောင်သည့် အရွေ့တစ်ခုကို သွားနိုင်မှာ ဖြစ်သည်ဟု နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူ ဦးကျော်ထက်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။ 

နိုင်ငံရေးပါတီများ အချင်းချင်း တွေ့ဆုံကြစဉ်

အစိုးရသစ် အနေဖြင့် ပုဒ်မ ၂၆၁ ပြင်ဆင်ရေး ပုံဆောင်ပေးသင့်သလို အစိုးရအဖွဲ့ထဲမှာ အများလက်ခံသည့် တိုင်းရင်းသား ခေါင်းဆောင်များကိုလည်း ထည့်သွင်းသင့်ကြောင်း၊ ထိုသို့ ဆောင်ရွက်မှသာလျှင် EAO များ၏ သဘောထားများကို ပြောင်းလဲလာအောင် လုပ်နိုင်မည်ဟု နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူ ဦးကျော်ထက်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “အရပ်သားအစိုးရ ဖြစ်လာတဲ့အချိန်မှာ ကျနော်တို့ ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်မှု ပုံစံ အသွင်သဏ္ဍာန်က ပြောင်းလဲဖို့ လိုတယ်။ ဘာတွေကို အဓိက ပြောင်းလဲဖို့ လိုလဲဆိုရင် ဥပမာ နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ ကတိကဝတ်တွေ ၂၆၁ လို အရာမျိုး တွေ ပြောင်းလဲဖို့၊ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပြင်ဆင်ပေးတာတွေ တတိယအကြိမ် လွှတ်တော်ကနေပြီးတော့မှ တိုင်းရင်းသားတွေ လိုအပ်တဲ့ ဖက်ဒရယ်နဲ့ ပိုပြီးတော့မှ လိုက်လျောညီထွေရှိတဲ့ ဥပဒေကို ပြင်ဆင်ပေးနိုင်တယ် ဆိုလို့ရှိရင်၊ ပြီးရင် အစိုးရဖွဲ့စည်းတဲ့‌ နေရာမှာလည်း အစိုးရအဖွဲ့ဝင်တွေထဲမှာ တိုင်းရင်းသားခေါင်းဆောင်တွေကို အများလက်ခံသလို ထည့်သွင်းပေးနိုင်တဲ့ အနေအထားတစ်ခု အမျိုးသား ညီညွတ်ရေးကို ရှေးရှုပြီးတော့ ဖော် ဆောင်မယ် ဆိုလို့ရှိရင်တော့ ဒီ EAO တွေရဲ့ စိတ်သဘောထားတွေဟာ ပြောင်းလဲလာနိုင်တယ်။ နိုင်ငံတကာရဲ့ ရှုမြင်မှုပုံစံမှာလည်း ပိုပြီးတော့ ကောင်းမွန်လာမယ်ပေါ့။ ဒီလိုဆိုရင်တော့ ကျနော်တို့က အပေါင်းလက္ခဏာ ဆောင် တဲ့ ဘက်ကို မျှော်လင့်လို့ ရနိုင်တယ်။ ဒီလိုမှ မဟုတ်ပဲနဲ့ ကျနော်တို့ ၂၆၁ လို ဥပဒေမျိုးကိုလည်း မပြင်နိုင်ဘူး။ ဖက်ဒရယ်နဲ့ ပတ်သက်တဲ့ ကျောရိုးတွေပေါ့ဗျာ တိုင်းရင်းသားအားလုံးက လိုချင်နေတဲ့ ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်ပြီးတော့ မှ ဆောင်ရွက်ချက်တွေကို လွှတ်တော်ထဲမှာ မဖော်ဆောင်နိုင်ဘူး။ နောက်ပြီးတော့ အစိုးရဖွဲ့စည်းတဲ့နေရာမှာ ခုန က ပါဝင်သင့် ပါဝင်ထိုက်တဲ့ တခြားသော တိုင်းရင်းသား ခေါင်းဆောင်တွေပါ ထည့်သွင်း ပါဝင်ခွင့် မရှိဘူးဆိုရင် တော့ ဒီပဋိပက္ခက အခုလိုပဲ ရှည်ကြာနေပြီးတော့ ဖြစ်နေမယ်လို့ သုံးသပ်လို့ ရပါတယ်။ ဖက်ဒရယ်ကို ရှေးရှုပြီး တော့မှ အားလုံးက ဆွေးနွေးနိုင်တဲ့ ပုံစံတွေ၊ ဆွေးနွေးခွင့်နဲ့ ပါဝင်ခွင့်တွေဟာ ပိုမို ပီပြင်လာ မယ်ဆိုရင်တော့ ဒီလက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခက တဖြေးဖြေးနဲ့ လျော့ပါးသွားနိုင်တယ်။ အဲဒီလို မလုပ်နိုင်ဘူးဆိုရင်တော့ ဒီပဋိပက္ခတွေ က ဆက်ရှိနေမယ်။ ပေါ်ထွက်လာမယ့် အစိုးရအသစ်ကလည်း ၂၀၂၁ ပဋိပက္ခတွေရဲ့ နောက် ဆက်တွဲ ဆိုးကျိုး တွေကို ခါးစည်းခံရပြီးတော့ (Nation Building/ State Building) လုပ်တဲ့နေရာမှာ အဟန့် အတား ဖြစ်စေမယ်၊   နှောင့်နှေးစေလိမ့်မယ်လို့ ရှုမြင်ပါတယ်” ဟု ပြောသည်။ 

တက်လာမည့် အစိုးရသစ် တစ်ရပ်သည် ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေနှင့် ပတ်သက်၍ အရေးကြီးသည့် ပုဒ်မများအား ညှိနှိုင်းပြင်ဆင်ခြင်း၊ NCA မထိုးထားသည့် အဖွဲ့အစည်းများကို ဖိတ်ခေါ်ပြီး ညှိနှိုင်းဆွေးနွေးခြင်းများ လုပ်သင့်သည် ဟု စစ်‌ရေးနှင့် နိုင်ငံရေးလေ့လာသူများက ထောက်ပြကြသည်။ 

 ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်နဲ့ နိုင်ငံရေးပါတီများ တွေ့ဆုံစဉ်

အစိုးရသစ်၏ ပထမဆုံး စိန်ခေါ်ချက်မှာ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခနှင့် ပြည်သူများ၏ ဒုက္ခများကို မည်ကဲ့သို့ ဖြေရှင်း ရမလဲဆိုသည့် ကိစ္စရပ်ကို ဆောင်ရွက်ရမှာဖြစ်ကြောင်း၊ အားကောင်းခိုင်မာသည့် အစိုးရနှင့် ပျော့ပျောင်းညင်သာ စွာ လုပ်တတ်သည့် အစိုးရမျိုး ပေါ်ပေါက်လာရန် မျှော်လင့်ထားသည်ဟု တိုင်းလိုင်(ရှမ်းနီ)အမျိုးသားများ ဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်ရေးပါတီ (TNDP) မှ ဥက္ကဋ္ဌ စိုင်းဋ္ဌေးအောင်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။ 

၎င်းက “အစိုးရတစ်ရပ် အနေနဲ့ကတော့ အခုပြောနေတဲ့ စုပေါင်းခေါင်းဆောင်မှုဆိုတဲ့ ဥစ္စာလေးတော့ ကောင်းပါ တယ်။ စုပေါင်း ခေါင်းဆောင်မှုအားနဲ့ သွားကြမယ်ဆိုတာ ယုံကြည်မှုတွေ ပိုတိုးလာမှာပေါ့နော်။ စုပေါင်း ခေါင်း ဆောင်မှုဆိုတဲ့ အစိုးရတစ်ရပ်မျိုး ပေါ်ပေါက်လာပြီဆိုရင် ဒါ (Strong Government) ဖြစ်လာနိုင်တယ်ပေါ့နော်။ ဒါမှမဟုတ်ပဲနဲ့ ခါတိုင်းလိုမျိုးပဲ NLD တုန်းကလည်း သူတို့ အပြတ်သတ်နိုင်တော့ သူတို့ဖွဲ့ခဲ့တယ်။ ဦးသိန်းစိန်က တော့ အစိုးရတစ်ရပ် ဖွဲ့တဲ့အခါမှာ ပြည်နယ်မှာ အနိုင်ရတဲ့သူကို အစိုးရအဖွဲ့ထဲထည့်၊ အနိုင်ရတဲ့ပါတီက ကိုယ်စား လှယ်တွေကို အစိုးရအဖွဲ့ထဲ ထည့်ပေးတယ်ပေါ့နော်။ အခုအဲဒီလို ပုံစံမျိုး ထည့်ပေးမလား။ ဒါမှမဟုတ်ပဲနဲ့ ပါတီ ဦးဆောင်သူတွေကို ထည့်ပေးမလားဆိုတာတော့ မပြောတတ်ဘူး။ စုပေါင်းခေါင်းဆောင်မှု အားကောင်းစေအောင် ဆိုရင်တော့ ပါတီထဲမှာ ဦးဆောင်တဲ့လူတွေ ထည့်ပေးမယ်ဆိုရင်တော့ ပိုပြီးမှ စုပေါင်းခေါင်းဆောင်မှု အားကတော့ ကောင်းလာမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ အစိုးရတစ်ရပ်က သန်မာရပါမယ်။ သန်မာပြီးရင်တော့  မူဝါဒပိုင်းဆိုင်ရာ‌ကို ကောင်း ကောင်း မွန်မွန်၊ ခိုင်ခိုင်မာမာ‌ ကိုင်ထားပြီးရင်‌တော့ ဒါကစားကွက်တွေမှာတော့ နည်းဗျူဟာဘက် ပျော့ပျောင်း ညင်သာစွာ ကစားကြမယ်ဆိုရင်တော့ ကျနော်တို့ နိုင်ငံအတွက်ကို ပိုပြီးမှ အားကောင်းတဲ့ အစိုးရတစ်ရပ် ဖြစ်လာ မှာပါ။ အစိုးရသစ်ရဲ့ ပထမဦးဆုံး စိန်ခေါ်ချက်က လက်နက်ကိုင်နဲ့ ပြည်‌သူတွေရဲ့ ဒုက္ခတွေကို ဘယ်လို ဖြေရှင်းမလဲ ဆိုတဲ့ ဥစ္စာမျိုးကို ဆောင်ရွက်ရပါလိမ့်မယ်။ အခုတက်လာမယ့် အစိုးရကတော့ ကျနော်တို့ ဘာမျှော်လင့်ထားလဲ ဆိုတော့ အားကောင်းခိုင်မာတဲ့ အစိုးရနဲ့ ပျော့ပျောင်းညင်သာစွာ လုပ်တတ်တဲ့ အစိုးရမျိုး ကျနော်တို့က မျှော်လင့် တယ်” ဟု ပြောသည်။ 

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဧပြီလမှာ ပေါ်ပေါက်လာမည့် အစိုးရသစ် လက်ထက်၌ စစ်ရေး-နိုင်ငံရေး အခင်းအကျင်း အသစ် များ ပေါ်ပေါက်လာနိုင်ကြောင်း၊ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်များ၏ နယ်မြေထိန်းချုပ်ရေး စစ်ပွဲများလည်း ကျယ် ပြန့်လာနိုင်ကြောင်း၊ အစိုးရဘက်ကလည်း လက်လွတ်ထားရသော နယ်မြေများ ပြန်လည် ရရှိရေး ထိုးစစ်များ စတင်လာနိုင်ကြောင်း၊ တစ်ဖက်မှာလည်း ငြိမ်းချမ်းရေး ဖိတ်ခေါ်ကမ်းလှမ်းမှုများ ပြုလုပ်လာနိုင်ကြောင်း စစ်ရေး နှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက ယူဆထားကြသည်။

ထို့နောက် မြန်မာနိုင်ငံ၏ စီးပွားရေး ကျဆင်းမှု ပြန်လည် အားကောင်းလာရေးနှင့် ကုန်ဈေးနှုန်း ကြီးမြင့်နေခြင်းကို ထိန်းချုပ်ရန် အစိုးရက ကြိုးပမ်းလာနိုင်ကြောင်း၊ နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေး လမ်းကြောင်းများ ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နိုင်ရေး ကြိုးပမ်းလာနိုင်ကြောင်း၊ ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွား လုပ်ငန်းများ တည်ငြိမ်ရေး အစိုးရသစ်က ကြိုးပမ်းလာနိုင်ကြောင်း နိုင်ငံရေးလေ့လာစောင့်ကြည့်သူများက ထောက်ပြကြသည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၇

နာဂအမျိုးသားဆိုရှယ်လစ်ကောင်စီ-ကပ္ပလန်/အန်းမိုင်(NSCN-K/AM)နှင့် နာဂအမျိုးသားဆိုရှယ်လစ်ကောင်စီ-ကပ္ပလန်/ယုံးအောင်(NSCN-K/YA)တို့ တစ်ဖွဲ့တည်းအနေဖြင့် ပြန်လည်ပေါင်းစည်းနိုင်ရေး နာဂအင်အားစုများ ကြား ကြိုးပမ်းနေကြသည်။

NSCN-K/YA နှင့် NSCN-K/AM သည် ယခင်က ဦးကပ္ပလန် အုပ်ချုပ်စဉ်က တစ်ဖွဲ့တည်းဖြစ်သော်လည်း ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် ဦးကပ္ပလန် ကွယ်လွန်ပြီးနောက် ၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ၌ ယုံးအောင်က ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ရယူခဲ့သည်။

ထို့နောက် အန်းမိုင်၊ ဦးကျော်ဝမ်စိန်၊ အောင်ဆိုင်း၊ ဦးအန်ကန့်၊ ဦးစောထိန်၊ နီကီဆူမီ၊ စတာစွမ်း၊ ညမ်းလန်းတို့ကို ထွက်ပယ်ခဲ့ပြီးနောက် NSCN-K ကနေ နီကီဆူမီက NSCN-K/NK ဟုလည်းကောင်း၊ အောင်ဆိုင်းက ENNO/ENDA ဟုလည်းကောင်း၊ အန်းမိုင်က NSCN-K/AM ဟုလည်းကောင်း အသီးသီး ခွဲထွက်ကာ ထူထောင်လာခဲ့ကြသည်။

လက်ရှိ အခြေအနေအရ NSCN-K/AM နှင့် NSCN-K/YA တို့နှစ်ဖွဲ့သည် တစ်ဖွဲ့စီကွဲနေကြပြီး မကြာခင်မှာတော့ တစ်ဖွဲ့တည်း ပြန်ဖြစ်ရန် စားပွဲဝိုင်းတွင် စကားပြောဖို့ရှိကြောင်း NSCN-K/AM ၏ ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်ရေး ကော်မတီဥက္ကဋ္ဌ ဦးချင်းမောင်က CNI သတင်းဋ္ဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “ကျနော်တို့ လက်ရှိအခြေအနေမှာ ကျနော်တို့က သွားနေတယ်၊ သွားနေတယ်ဆိုတာ အဓိကတော့ စားပွဲ ဝိုင်းမှာ စကားပြောဖို့ ကျနော်တို့ သွားနေတယ်၊ မကြာခင် ဖြစ်လာလိမ့်မယ်။ ဖြစ်လာလို့ရှိရင်တော့ ကျနော်တို့ ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် တစ်ဖွဲ့တည်း ပြန်ဖြစ်သွားဖို့ ရှိတယ်ဗျ။ ဒါတော့ မကြာခင်မှာ ကျနော်တို့ စားပွဲဝိုင်းမှာ စကားပြောဖို့ ရှိတယ်”ဟု ပြောသည်။

NSCN-K/NK အဖွဲ့က ခေါင်းဆောင် နီကီဆူမီကို တွေ့ရစဉ်

လက်ရှိတွင် NSCN-K/AM အဖွဲ့က နာဂစာပေနှင့်ယဉ်ကျေးမှုအဖွဲ့၊ ဘာသာရေး အသင်းအဖွဲ့များကနေ NSCN-K/YA အဖွဲ့နှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးရန် ကြိုးပမ်းနေကြောင်း၊ သို့သော် NSCN-K/YA အဖွဲ့က အကြောင်းအမျိုးမျိုးပြ၍ ရှောင်လွဲနေကြောင်း ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၁ ရက်က ထုတ်ပြန်ထားသည်။

NSCN-K/AM နှင့် NSCN-K/YA တို့ နှစ်ဖွဲ့ကွဲနေသည့် ကိစ္စအား နာဂရိုးရာယဥ်ကျေးမှုကော်မတီမှ ဦးဆောင်ပြီး ပေါင်းစပ်ညှိနှိုင်းရေးကော်မတီ တစ်ရပ်ဖွဲ့ကာ ဆောင်ရွက်သွားရန် ရှိကြောင်း၊ ထိုနှစ်ဖွဲ့၏ ကိစ္စကို မိသားစုအရေးဟု မြင်ကြောင်း နာဂဒေသခံတစ်ဦးက CNI သတင်းဋ္ဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “ဒါက ရှင်းရှင်းပြောရင်တော့ မိသားစုပြဿနာပေါ့။ မိသားစုအရေးလို့ပဲ ကျနော်တို့ကတော့ မြင်ပါတယ်။ ဒါကတော့ ခဏလေး စိတ်ကောက်ပြတဲ့ သလောပါပဲ။ မကြာခင် ဒါ ညှိနှိုင်းပေါင်းစပ်ပေးမယ့် အဖွဲ့အစည်းတွေ လည်း ပေါ်လာမှာပါ။ ဆက်ပြီး ဒါ နာဂရိုးရာယဥ်ကျေးမှုကော်မတီကနေ ဦးဆောင်ပြီးမှ ဒါ အရပ်ဖက်အဖွဲ့အစည်း CSO ပေါဗျာ။ CSO အဖွဲ့က ဦးဆောင်ပြီးမှ ဒါ ကော်မတီတစ်ရပ် ဖွဲ့ပြီးမှ ဒါ ပေါင်းစပ်ညှိနှိုင်းရေးကော်မတီ တစ်ရပ် ကို ဖွဲ့ပြီးမှ ဆောင်ရွက်သွားဖို့တော့ ရှိမယ်။ အဓိက,ကတော့ သူတို့က ဘယ်လိုပြောမလဲ နိုင်ငံရေး အမြင်တွေက နည်းနည်း ပထမတော့ ရင်ဘက်ချင်း တူကြသော်ငြားလည်း နေရာလုကြရင်းနဲ့ ရှင်းရှင်းပြောရင်တော့ နိုင်ငံရေး အမြင်တွေက ပြောင်းလဲသွားပြီးမှ နားလည်မှုတွေ လွဲချော်သွားတဲ့ အနေအထား ရှိတာပေါ့ဗျာ။ ပြည်သူအနေနဲ့ ရအောင်တော့ ကြိုးစားရမှာပေါ့ဗျာ။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ သူတို့သည် ပြည်သူကို အမှီပြုပြီးမှ ရှင်သန် နေတဲ့ အဖွဲ့အစည်း ဖြစ်တဲ့အတွက်ကြောင့်မို့လို့ ပြည်သူတွေရဲ့ စကားကို နားထောင်ရမှာပေါ့။ နားမထောင်ရင် တော့ ပြည်သူက ဘယ်လိုမျိုးပုံစံနဲ့ သွားမလဲဆိုတာတော့ ကော်မတီရဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်ပေါ် မူတည်ပြီး လုပ်သွားမှာဖြစ် တယ်”ဟု ပြောသည်။

နာဂဒေသကို တွေ့ရစဉ် 

လက်ရှိ နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသတွင် ယုံးအောင်နှင့် အန်းမိုင် ဦးဆောင်သော အဖွဲ့များကြား ခေါင်းဆောင် မှု အပိုင်းနှင့် အုပ်ချုပ်မှုဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များတွင် အငြင်းပွားနေကြသည်။

ယခုလို အဖွဲ့ကွဲနေသည့်အတွက် နာဂပြည်သူများ အခက်အခဲ အများအပြား ကြုံတွေ့ရကြောင်း၊ ၎င်းတို့ ပေါင်းစပ် ညှိနှိုင်းသွားလျှင် ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်သွားရန် မျှော်လင့်၍ရနိုင်ကြောင်း နာဂဒေသခံတစ်ဦးက CNI သတင်းဋ္ဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “သူ အဖွဲ့နှစ်ဖွဲ့ ကွဲနေကြတဲ့အခါမှာ ဘယ်လိုပြောမလဲ အခွန်တွေ ပေးနေရတဲ့ဟာက နှစ်ဖွဲ့စလုံးကို ပေးနေ ရတဲ့အခါမှာ ဟိုပြည်သူတွေ အတွက်လည်း အခက်အခဲတွေ အများကြီးရှိ ကြုံတွေ့ရတယ်။ တစ်ဖက်ကို ပေးပြန် တော့လည်း နောက်တစ်ဖက်ကလည်း ငါတို့ကို ပေးရမယ်ဆိုတဲ့ လွန်ဆွဲမှုတွေ ရှိနေတဲ့အခါမှာ ရှိနေတဲ့အတွက် ကြောင့်မို့လို့ ပြည်သူတွေမှာလည်း ဆင်းရဲဒုက္ခတွေ ဖြစ်နေတယ်။ အကယ်၍ သူတို့ပေါင်းစပ် ညှိနှိုင်းသွားရင်တော့ ပြည်သူအတွက် ဝမ်းသာစရာ သတင်းတစ်ခု ဖြစ်သလို စီမံဒေသဖွံ့ဖြိုးရေး လုပ်ငန်းကိစ္စတွေက ဒါကိုယ်ပိုင်ရဒေသ အစိုးရအဖွဲ့တွေနဲ့ သို့မဟုတ်လည်း တိုင်းအစိုးရအဖွဲ့တွေလည်းပဲ သိမြင်တယ်။ ဟိုနိုင်ငံရေး စကားဝိုင်းတွေနဲ့ ဆွေး နွေးပြီးမှ အကောင်းဆုံး ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေး လုပ်ငန်းတွေကို ဆောင်ရွက်သွားဖို့တော့ ရှိမယ်လို့တော့ မျှော်လင့်တာပေါ့ ပြည်သူတစ်ယောက်အနေနဲ့”ဟု ပြောသည်။

လက်ရှိ နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသတွင် NSCN-K/YA၊ NSCN-K/AM၊ ENNO/ENDA၊ Naga PDF တို့အပြင် အိန္ဒိယလက်နက်ကိုင်များဖြစ်သည့် NSCN-IM၊ NSCN-Hashi Yansan၊ ZUF နှင့် ကသည်းလက်နက်ကိုင်များ ဖြစ်သည့် PLA၊ ULFA-(I) တို့လှုပ်ရှားလျက်ရှိသည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၇

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ငြိမ်းချမ်းရေးအား အပြသဘော လုပ်ပြသည့်သဘောမျိုး မဟုတ်ဘဲ သူလည်းရ၊ ကိုယ်လည်းရ သည့် ငြိမ်းချမ်းရေးမျိုး ဖြစ်သင့်ကြောင်း ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်တွင် ပါဝင်လုပ်ဆောင်နေသူ ဦးခွန်းဆိုင်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “ကြားရတာကို ပြောမယ်ဆိုရင်တော့ အစိုးရအသစ် ဖွဲ့စည်းပြီဆိုရင်လည်း ငြိမ်းချမ်းရေးကိစ္စကို ပြန်စမယ် ဆိုတာ ရှိတယ်။ ဒီ‌တော့ ဆက်လုပ်မယ်လို့ ယူဆတယ်။ လုပ်လည်း လုပ်မှာပါ။ အနည်းဆုံးကတော့ တစ်ဖက်က လည်း တကယ်လုပ်ဖို့လိုတယ်၊ နောက်တစ်ဖက်ကလည်း ကိုယ်လုပ်တယ်ဆိုတာကို လူများကို ပြဖို့လိုတယ်။ အဲဒီ တော့ လုပ်ကိုလုပ်ရမယ်လို့ ပြောပါတယ်။ သို့သော်လည်းပဲ ကျနော်တို့က မျှော်လင့်တာကတော့ လုပ်ပြတဲ့ သဘောပဲ မဟုတ်ဘဲနဲ့ တကယ် သူလည်းရ၊ ကိုယ်လည်းရ၊ သူလည်းပျော်၊ ကိုယ်လည်းပျော်တဲ့ အဖြေကို ထုတ် နိုင်ဖို့ နှစ်ဖက်စလုံး အားလုံးက ကြိုးစားတဲ့ သဘောမျိုး ကျနော်တို့ မျှော်လင့်တာပေါ့။ ကျနော်တို့ တိုက်လာတာ လည်း နှစ်ပေါင်း ၈၀ နီးပြီ။ ဒါကို ဝ ရုံတင် မကဘူး။ အီလို့နေပါပြီ။ လုပ်ရင်းလုပ်ရင်းနဲ့ ဗမာပြည်ပါရဂူ မာတင်စမစ် ပြောသလိုပဲ။ ကျနော်တို့ အတိုက်အခံတွေကလည်း တော်လှန်ရေးဆိုတာ ကျနော်တို့ရဲ့ way of life အမြဲတမ်း ဘဝခရီးစဉ် ဖြစ်နေတယ်။ တပ်မတော်ဘက်ကလည်း သောင်းကျန်းသူ နှိမ်နင်းရေးဆိုတာ သူတို့အတွက် way of life ဆက်ဖြစ်နေတယ်” ဟု ပြောသည်။

မြန်မာ့တပ်မတော်က နိုင်ငံတော်ကို အုပ်ချုပ်ခဲ့သည့် ၅ နှစ်တာ ကာလအတွင်း NCA အခမ်းအနားများ ကျင်းပခဲ့ သလို ငြိမ်းချမ်းရေးဖိုရမ်များလည်း ကျင်းပခဲ့သည်။

သို့သော် မြေပြင်တွင် တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားနေသည့် လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များ မပါဝင်ဘဲ နိုင်ငံရေးပါတီများ၊ NCA ထိုး ထားသည့် လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များ၊ အရပ်ဖက် အဖွဲ့အစည်းများ စသည်တို့ဖြင့်သာ ငြိမ်းချမ်းရေး လုပ်ငန်းစဉ်များ ကို ဆွေးနွေးခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။

ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်မှာ ပါနေသူများကိုတွေ့ရစဉ်

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၂၀၂၁ ခုနှစ် နိုင်ငံရေး အပြောင်းအလဲ ဖြစ်ပြီးနောက် စစ်ရေးပဋိပက္ခသည် နိုင်ငံတစ်ဝန်း ပိုမို ကြီးမားကျယ်ပြန့်ခဲ့ကာ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များလည်း ပိုမိုပေါများလာခဲ့သည်။

ထိုသို့ စစ်ရေးကြီးမားလာမှုကြောင့် ပြည်သူလူထု အနေဖြင့်လည်း ၎င်းတို့၏ အိုးအိမ်စည်းစိမ်များအား စွန့်ခွာကာ အခြားဒေသများသို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင် နေကြရသည်။

ထို့ကြောင့် ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့်ပတ်သက်၍ တစ်ခုခု မလုပ်ဆောင်နိုင်ပါက မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် ဘယ်တော့မှ ငြိမ်းချမ်းမှာ မဟုတ်ကြောင်း ချင်းပြည်သစ်ကွန်ဂရက်ပါတီ(NCC)မှ ဥက္ကဋ္ဌ ဦးစိုးထက်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “အားလုံးကတော့ NCA လက်မှတ် ထိုးတာပဲဖြစ်ဖြစ်၊ ငြိမ်းချမ်းရေးထပ်ပြီးတော့ ဆွေးနွေးတာပဲ ဖြစ်ဖြစ် တစ်ခုခု မလုပ်ဘဲနဲ့တော့ ကျ‌နော်တို့ တိုင်းပြည်က ဘယ်တော့မှ ငြိမ်းချမ်းမှာလည်း မဟုတ်ဘူး။ ဆိုတော့ ဆွေးနွေး ပွဲ စားပွဲဝိုင်းပေါ်မှာတော့ ရောက်လာကြလိမ့်မယ်လို့ ထင်တယ်။ အရင်ဆုံး တော်လှန်ရေးနဲ့ လုပ်မယ်ဆိုရင်လည်း ကျနော်တို့ ပြည်သူလူထုတွေကလည်း တော်တော်ကို ဒုက္ခရောက် ပြီးတော့ ခြေကုန်လက်ပန်းကျ၊ တော်လှန်ရေး သမားတွေလည်း ခြေကုန်လက်ပန်း ကျနေပြီလို့ ကျနော် ထင်တယ်။ နောက်ပြီး ပြည်သူလူထူကလည်း တော်တော် ကို အထိနာနေပြီ။ နောက်ပြီးတော့ ကျနော်တို့ရဲ့ သားသမီးတွေ ‌ကျောင်းမနေရဘူး။ ကျန်းမာရေး ကုသမှုတွေ စနစ် တကျ လုပ်လို့မရဘူး။ ကိုယ့်အိုးအိမ်မှာကိုယ်၊ ကိုယ့်ရွာမှာကိုယ် မနေရဘဲနဲ့ ကျီးလန့်စာစားနဲ့ ကျန်တဲ့ဒေသတွေ အခုဆိုရင် ချင်းပြည်ပြင်ပ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ မကွေးတိုင်း၊ မန္တလေးတိုင်း၊ နောက်ပြီးတော့ နေပြည်တော်၊ ရန်ကုန်တိုင်း၊ ပဲခူးတိုင်း ဒီဒေသတွေကို နေရပ်စွန့်ခွာပြီးတော့ ထွက်ပြေးနေကြရတာ။ သူတို့ဆိုရင် ကိုယ့်ဒေသကိုယ် ပြန်ချင်နေ ပြီ။ လူထုရဲ့ ဆန္ဒအမှန်ကို ပြောပါဆိုရင် ဘယ်သူမှ အခြားဒေသမှာ မနေချင်ဘူး။ ကိုယ့်ဒေသ ကိုယ်ပြန်ပြီး ကိုယ့် နယ်မှာ ကိုယ့်အလုပ် ကိုယ်လုပ်ပြီး နေချင်တာ။ အသက်အရွယ်ကြီးတဲ့ သူတွေဆိုလည်း ကိုယ့်ဒေသကိုယ် ပြန်ချင် နေတယ်။ အဲဒီလိုဆိုတော့ အခုတော်လှန်ရေးလုပ်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ၊ နိုင်ငံရေးလုပ်နေတဲ့လူတွေ ကျနော်တို့ လွှတ်တော်ကို ရောက်နေတဲ့ နိုင်ငံရေးသမားတွေပေါ့။ သူတို့က စဉ်းစားပြီး‌တော့မှ တည်ဆောက်ရင်တော့ ငြိမ်းချမ်း ရေး ဆွေးနွေးတာလေးတွေလည်း ဖြစ်လာလိမ့်မယ်လို့ ယုံကြည်တယ်” ဟု ပြောသည်။

ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်း‌အောင်လှိုင်နဲ့ KNU ဥက္ကဋ္ဌဟောင်း စောမူတူးစေးဖိုးကို တွေ့ရစဉ်

မြန်မာနိုင်ငံတွင် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ အနေဖြင့် တစ်နိုင်ငံလုံးပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုရပ်စဲ ရေး သဘောတူစာချုပ်(NCA) ထိုးထားသည့် အဖွဲ့များမှာ ရှမ်းပြည်ပြန်လည်ထူထောင်‌ရေးကောင်စီ(RCSS)၊ ဒီမိုက‌ရေစီအကျိုးပြု ကရင်တပ်မတော်(DKBA)၊ ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး/ကရင် အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်(KNU/KNLA-PC)၊ ရခိုင်ပြည်လွတ်မြောက်ရေးပါတီ(ALP)၊ PNLO၊ မွန်ပြည်သစ်ပါတီ(NMSP)၊ ချင်း အမျိုးသားတပ်ဦး(CNF)၊ မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာကျောင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်တပ်ဦး(ABSDF)၊ လားဟူ ဒီမိုကရက်တစ် အစည်းအရုံး(LDU)၊ ကရင်အမျိုးသား အစည်းအရုံး (KNU) တို့ဖြစ်သည်။ 

သို့သော် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်နောက်ပိုင်း ပြောင်းလဲသွား‌သော နိုင်ငံရေး အခင်းအကျင်းနှင့် အတူ CNF-ABSDF-KNU တို့က NCA ပျက်သွားပြီးဆိုကာ နုတ်ထွက်သွားခဲ့သလို PNLO- ALP-LDU- NMSP အဖွဲ့များကလည်း ၂ ဖွဲ့ကွဲသွားခဲ့သည်။

လက်ရှိတွင် NCA လုံးဝ မထိုးရသေးသော အဖွဲ့များမှာ UWSA- NDAA- MNDAA- TNLA- KIA- SSPP- AA-KNPP တို့ ဖြစ်သည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၆

ဗမာအမျိုးသားတော်လှန်ရေးတပ်မတော်(BNRA)၏ ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်နဂါးနှင့် ဒုတိယအဖွဲ့ ခေါင်းဆောင် အပါအဝင် ၅ ဦးတို့ တပ်မတော်ထံ လက်နက်ချ အလင်းဝင်သွားမှုကြောင့် တော်လှန်ရေး ဘာဆက်ဖြစ်နိုင်သလဲ ဆိုသည့်အပေါ် စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များကြား သုံးသပ်မှုများရှိနေကြသည်။

ဗိုလ်နဂါး တစ်ဦးတစ်ယောက်တည်း လက်နက်ချသွားသည်နှင့် တော်လှန်ရေး ယိုင်လဲသွားရန် မဖြစ်နိုင်ကြောင်း တရုတ်-မြန်မာအရေးလေ့လာသုံးသပ်သူ ဒေါက်တာလှကျော်ဇောက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “ကျမတို့ တော်လှန်ရေးကတော့ ဆက်သွားနေမှာပဲလေ။ တော်လှန်ရေးတစ်ရပ်မှာ အားနည်းချက် အား ကောင်းချက်တွေ ရှိတယ်။ အတက်အကျတွေရှိတယ်။ ဥပမာအားဖြင့် အခု ကျမတို့ စည်းလုံးညီညွတ်ရေး ရုတ်တရက် ပြတ်သွားတယ်ဆိုရင် ဘာကြောင့် ပြတ်ရလဲဆိုတာ သေချာ စုံစမ်းရမယ်၊ စစ်ဆေးရမယ်။ ပြီးရင် ကျမ တို့ ပြန်တည့်မတ်ရမှာပေါ့။ ဗိုလ်နဂါး တစ်ယောက် လက်နက်ချသွားတာနဲ့ ကျမတို့ တော်လှန်ရေးကြီး ဒယိမ်းဒယိုင် ဖြစ်သွားမယ်ဆိုတာ မဖြစ်နိုင်ပါဘူး။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ တော်လှန်ရေးတစ်ရပ်ဟာ လူတစ်ယောက်အပေါ်မှာ မူတည်တာ မဟုတ်ဘူးလေ။ အဖွဲ့အစည်းတစ်ရပ် အ‌ပေါ်မှာလည်း မူတည်တာ မဟုတ်ဘူး။ ပြည်သူလူထုကြီးက ဒီစစ်တပ်အပေါ်မှာ သိပ်ပြတ်သား နေသရွေ့၊ ဖက်ဆစ်စစ်တပ် အမြစ်ပြတ်ဆိုတာ အဲဒီဟာကြီး ပြတ်သားနေသရွေ့ တော်လှန်ရေးက အရှိန်မပြတ် ဆက်သွားနေမှာပဲ။ အတက်အကျ၊ အနိမ့်အမြင့်  ရှိနိုင်တာပေါ့” ဟု ပြောသည်။

စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး နယ်မြေကိုတွေ့ရစဉ်

ဖေဖော်ဝါရီ ၁၈ ရက်နေ့က BNRA အဖွဲ့ခေါင်းဆောင် နိုင်လင်း(ခေါ်) နဂါး နှင့် ၎င်း၏ မိသားစုဝင်များ၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀ ရက်က ဒုတိယအဖွဲ့ ခေါင်းဆောင် အပါအဝင် ၅ ဦးတို့သည် လက်နက်၊ ခဲယမ်းများနှင့်အတူ ဥပဒေဘောင် အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာကြောင်း နေပြည်တော်က သတင်းထုတ်ပြန်ထားသည်။

ဗိုလ်နဂါးသည် ၂၀၂၁ ခုနှစ် နိုင်ငံရေး အပြောင်းအလဲဖြစ်ပြီးနောက် ပေါ်ပေါက်လာသည့် နွေဦး တော်လှန်ရေးတွင် ၅ နှစ်ကြာ လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ခဲ့သူဖြစ်ပြီး ပုလဲမြို့နယ် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေး တပ်ကို ဦးဆောင်ဖွဲ့စည်းခဲ့ကာ ၂၀၂၂ ခုနှစ်တွင် မြန်မာ့တော်ဝင်နဂါးတပ်တော်(MRDA) သို့ အမည်ပြောင်းလဲ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

ထို့နောက် ၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် MRDA မှ ဗမာအမျိုးသားတော်လှန်ရေးတပ်မတော် (BNRA) ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့ကာ NUG ၏ လက်အောက်ခံ မဟုတ်ဘဲ သီးခြားရပ်တည်နေသည့် တော်လှန်ရေးအဖွဲ့ အနေဖြင့်ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ပုလဲမြို့နယ် အတွင်း လှုပ်ရှားသည်။

ထို့ပြင် စစ်ကိုင်းတိုင်းသည် တိုင်းဒေသကြီး ၇ ခုထဲတွင် အကျယ်ဆုံး တိုင်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မန္တလေး တိုင်းဒေသကြီး၊ ရှမ်းပြည်နယ်၊ ချင်းပြည်နယ်၊ ကချင်ပြည်နယ်နှင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံတို့ဖြင့် ဝန်းရံထားခြင်း ဖြစ်သည်။

လက်ရှိ မြန်မာ့တော်လှန်ရေး အခင်းအကျင်းတွင် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်း(EAOs) အပါအဝင် အခြား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များနှင့် မြန်မာ့တပ်မတော်တို့အကြား စစ်ကိုင်းတိုင်းကို ထိန်းချုပ်နိုင်ရေး အပြိုင် ကြိုးပမ်းနေကြခြင်းဖြစ်သည်။

NUG-MOD ဝန်ကြီး ဦးရည်မွန်ကို တွေ့ရစဉ်

နွေဦးတော်လှန်ရေး စတင်ချိန်တွင် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများ ပေါ်ပေါက်လာကာ ရှေ့ဆက်သွား ကြသည့် အခါ ခိုင်မာတိကျသောလမ်းစဉ် ရှင်းလင်းပြတ်သားမှုမရှိကြောင်း သေနင်္ဂမဟာဗျူဟာ လေ့လာရေးအဖွဲ့မှ အမှုဆောင်ဒါရိုက်တာ ဦးသိန်းထွန်းဦးက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

ထို့ကြောင့် NUG-PDF များအနေဖြင့် ထိုလမ်းစဉ်အတိုင်း ဆက်သွားနေမည်ဆိုပါက တစ်ချိန်ကျလျှင် ပျောက်ကွယ် သွားရန်ရှိကြောင်း ၎င်းက ပြောသည်။

ဦးသိန်းထွန်းဦးက “ဒါက ဟိုးတုန်းကတည်းကလည်း ကျနော်တို့ ပြောခဲ့ပြီးပြီ။ စကတည်းက သန္ဓေတည် ထားတဲ့ မမှန်တဲ့ လမ်းကြောင်းမျိုးမှာ NUG-PDF ကတော့ သွားစရာ ဆက်ပြီးတော့ အောင်မြင်စရာ အကြောင်းတော့ မရှိပါ ဘူး။ တစ်ချိန်ကြရင်တော့ သူတို့ ဒီလိုပဲ ပျောက်ကွယ်သွားမယ်လို့ ကျနော်တို့ ပြောထားခဲ့ပြီးသားဖြစ်တယ်။ ဒီကြား ထဲမှာမှ ခုနကပြောသလိုပဲ ကိုယ့်ရဲ့ ကိုယ်ပိုင်ခံစားချက် အယူအဆနဲ့ တော်လှန်ရေးဆိုတာမျိုး လုပ်ခဲ့ကြတဲ့ လူတွေ ကြတော့လည်း သူ့ဘာသာသူ ပြန်ပြီးတော့ သူသွားနေတဲ့ လမ်းကြောင်း မှန်လား၊ မှားလား ပြန်လည် ဆင်ခြင် သုံးသပ်နိုင်တဲ့ အခါမျိုးမှာ အလင်းဝင် လာတာမျိုး ရှိတာပေါ့။ လိုရင်းတိုရှင်း ပြောရရင်တော့ မှန်ကန်မှုမရှိတဲ့ ideology အပိုင်းပေါ့။ အတွေးအခေါ် မရှိဘူး။ မူဝါဒ ကောင်းကောင်းမရှိဘူး။ ဒါမျိုးတွေ ကျိုးပျက်နေတဲ့ လမ်းစဉ် တွေကတော့ တချိန်ချိန်ကျရင် သူတို့ မှန်ကန်တဲ့ ဘက်တစ်ဘက်ကို ရွေးရမှာပေါ့။ NUG-PDF သည်လည်း ခုနက အတိုင်းပဲ မှားယွင်းတဲ့ လမ်းစဉ်ကို ဆက်လက် ဆုပ်ကိုင်ပြီးတော့ ဒီတိုင်း နေဦးမယ်ဆိုရင်တော့ သူတို့လည်း တစ်ချိန်ကျရင်တော့ ပျောက်ကွယ်သွားဖို့ရှိပါလိမ့်မယ်” ဟု ပြောသည်။

၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်နေ့ နိုင်ငံရေး အပြောင်းအလဲ ဖြစ်ပွားပြီးနောက် ယခင်ကတည်းက ရှိနေသည့် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင် တပ်ဖွဲ့များသာမက နွေဦးတော်လှန်ရေးနှင့်အတူ မြန်မာပြည်အနှံ့တွင် လက်နက်ကိုင် အင်အားများစွာ ထပ်မံ ပေါ်ပေါက်လာသည်။

BNRA မှ ဗိုလ်နဂါးနှင့် ရဲဘော်များ အလင်းဝင်သွားသကဲ့သို့ “နဂါးနှင့် မြေပြင်တွင် လုပ်ရပ် တစ်ပုံစံတည်း တူသည့် အဖွဲ့တစ်ဖွဲ့ရှိသေးကြောင်း၊ ထိုအခြေအနေကို PLA (ကွန်မြူနစ်)က သက်သေပြမည်”ဟု NUG လက်အောက်မှ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ တပ်ရင်း ၁၉ တပ်ရင်းမှူး ဖိုးရှုပ်က သူ၏ လူမှုကွန်ရက်မှာ ရေးသားခဲ့သည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၆

ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်(KIA)က လူမျိုးကြီးဝါဒကို အခြေခံပြီး ကချင်၏ နိုင်ငံရေးလမ်းကြောင်းအား သွားနေသည့်အတွက် ၎င်းတို့ပြောသည့် နာဂယူနစ်ကို မိမိတို့ လုံးဝလက်မခံကြောင်း နာဂဆိုရှယ်လစ်ကောင်စီ -ကပ္ပလန်/အန်းမိုင်(NSCN–K/AM)၏ ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်ရေးကော်မတီဥက္ကဋ္ဌ ဦးချင်းမောင်က CNI သတင်းဋ္ဌာနသို့ ပြောသည်။

KIA ခေါင်းဆောင် ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးဂွမ်မော်က ချင်းယူနစ်၊ ကချင်ယူနစ်၊ နာဂယူနစ်နှင့် ကသုံးလုံး(ကန့်ဘလူ-ကောလင်း-ကသာ) ဒေသဆိုပြီး ၎င်းတို့ သတ်မှတ်ထားကြောင်း၊ ထိုဒေသများကို ထိန်းချုပ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံ၏ မြောက်ပိုင်းဒေသနှင့် အောက်ပိုင်းဒေသ တစ်ခုလုံးကို ထိန်းချုပ် သိမ်းပိုက်မည်ဟု ပြောသည်။

ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးဂွမ်မော်သည် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၅ ရက်က (၆၅)နှစ်မြောက် ကချင်တော်လှန်ရေးနေ့ အခမ်း အနားကို အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ တက္ကဆက်ပြည်နယ်တွင် ကျင်းပသည့်အချိန်က ပြောကြားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

မိမိတို့ သွားနေသည့် လမ်းကြောင်းကမူ ယူနစ်ဆိုသည့် လမ်းကြောင်းမဟုတ်ကြောင်း၊ KIA က ထုတ်ပြန်သည့် ယူနစ်ဆိုသည်ကို မိမိတို့ လုံးဝ လက်မခံကြောင်း NSCN–K/AM ၏ ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်ရေးကော်မတီဥက္ကဋ္ဌ ဦးချင်းမောင်က CNI သတင်းဋ္ဌာနသို့ ပြောသည်။

KIA မှ ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးဂွမ်မော်နဲ့ စစ်ကိုင်းတိုင်းကို တွေ့ရစဉ် 

၎င်းက “ကျနော်တို့ကျတော့ အဲ့ဒါက KIA က ဘယ်သူနဲ့ပတ်သက်ပြီးတော့ အသုံးပြုသွားတယ် မသိဘူး။ ကျနော်တို့ သွားနေတဲ့ လမ်းကြောင်းကတော့ ကျနော်တို့ကတော့ ဘယ်ယူနစ်မှ ယူနစ်ဆိုတဲ့ လမ်းကြောင်းမဟုတ်ဘူး။ ကျနော်တို့ နာဂလွတ်လပ်ရေးဆိုတဲ့ Independent ဆိုတဲ့လမ်းကြောင်းကို ကျနော်တို့ သွားနေတာဖြစ်တယ်။ ဆို တော့ သူတို့နဲ့လည်း ကျနော်တို့ ဒီကိစ္စတွေကို ကျနော်တို့ လုံးဝပတ်သက်မှုလည်း မရှိပါဘူး။ ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် KIA နဲ့ လည်း၊ ကချင်နဲ့လည်း။ ကချင်နဲ့ဆိုတာက ကျနော်တို့ နာဂနဲ့ကျတော့ နဂိုထဲက ကျနော်တို့ ညီအစ်ကိုလိုပဲ နေကြ တဲ့ သူတွေဖြစ်တယ်။ ဒါပင်မယ့် သူတို့က ဒီဟာကို ဘယ်လိုပုံစံမျိုးနဲ့ ဘယ်သူကို ရည်ညွန်းပြီး ပြောသွားသလဲ လည်း မသိဘူး။ သူတို့ ထုတ်ပြန်တဲ့ ယူနစ်ဆိုတဲ့ လမ်းကြောင်းကိုတော့ လက်မခံဘူးဗျ။ လက်မခံဘူးဆိုတာက ကျနော်တို့ သွားနေတဲ့လမ်းကြောင်းက Independent ဖြစ်တဲ့အခါမှာ ကျနော့်ရဲ့အမြင်ကို ပြောမယ်ဆိုရင်တော့ သူတို့က လူမျိုးကြီးဝါဒ ပုံစံမျိုးနဲ့ သုံးတယ်လို့ ကျနော်က စဉ်းစားတယ်ဗျ။ အရင်က သူတို့လုပ်ခဲ့တဲ့ သူတို့နယ်နဲ့ နီးစပ်ရာ။ နောက်ဆုံး ရှမ်းဆိုလည်းပဲ ရှမ်းကိုယူနစ် ဒါမျိုး သူက လူမျိုးကြီးဝါဒလေးကို အခြေခံပြီးတော့မှ သွားနေ တဲ့ ကချင်ရဲ့ သူရဲ့နိုင်ငံရေးလမ်းကြောင်းကို သွားနေတယ်လို့။ ဒါပေမယ့် ကျနော်ကတော့ဒါကို လုံးဝလက်မခံဘူး”ဟု ပြောသည်။ 

KIA မှ ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးဂွမ်မော်က မိမိတို့ ကချင်ပြည်နယ် လုံခြုံရေးအတွက် စစ်ကိုင်းတိုင်းကနေ ရန်သူ (မြန်မာ့ တပ်မတော်)ကို စောင့်၍ တိုက်ခိုက်ရမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ စစ်ကိုင်းတိုင်း ထိန်းချုပ်နိုင်ရေးအတွက် ကသုံးလုံး (ကန့်ဘလူ-ကောလင်း-ကသာ) စစ်ဆင်ရေးနှင့် ချင်းယူနစ်- နာဂယူနစ်ကို ဖော်ဆောင်ရမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ စစ်ကိုင်းတိုင်း ထိန်းချုပ်နိုင်ပါက မြန်မာ နိုင်ငံ၏ မြောက်ပိုင်းဒေသနှင့် အောက်ပိုင်းဒေသကို ထိန်းချုပ် နိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောသည်။

သို့‌သော် KIA သည် မည်သည့် ဒေသများကို နာဂယူနစ်ဟု သတ်မှတ်ထားသလဲ၊ မည်သည့် နာဂအဖွဲ့အစည်း များဖြင့် နာဂယူနစ် သတ်မှတ်ချက်ကို ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းထားသလဲ ဆိုသည်ကို ချပြမသွားခဲ့ပေ။

လက်ရှိတွင် KIA သည် အရှေ့နာဂအမျိုးသားအစည်းအရုံး(ENNO/ENDA)နှင့် နာဂ PDF(NPDF)ကို စစ်သင်တန်း များပေး၍ လက်နက်ခဲယမ်းများ ထောက်ပံ့ပေးကာ စစ်ကိုင်းတိုင်းနှင့်ကချင်ပြည်နယ်အတွင်းမှာ မြန်မာ့တပ်မတော် နှင့် ရှမ်းနီအမျိုးသားများတပ်မတော်(SNA)ကို တိုက်ခိုက်လျက်ရှိသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် လတ်တလော ဖြစ်ပေါ်နေသော အခင်းအကျင်း၌ ၎င်း(KIA)တို့က အခွင့်အရေး တစ်ခုယူပြီး အုပ်ချုပ်မည်ဆိုသည့် လမ်းကြောင်းကို သွားနေကြောင်း၊ KIA က ထုတ်ပြန်သည့် ယူနစ်ဆိုသည်ကို မိမိတို့ လုံးဝ လက်ခံခြင်းမရှိကြောင်း၊ နာဂယူနစ်ကိစ္စနှင့်ပတ်သက်ပြီး လက်မခံကြောင်း စာထုတ်ရန်ရှိသည်ဟု NSCN–K/AM ၏ ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်ရေးကော်မတီဥက္ကဋ္ဌ ဦးချင်းမောင်က CNI သတင်းဋ္ဌာနသို့ ပြောသည်။

NSCN-K/YA နဲ့ နာဂယူနစ်ဒေသကို တွေ့ရစဉ်

၎င်းက “ယူနစ်ဆိုတာကျတော့ ကျနော်တို့ နားလည်ထားသလောက်က အရင်တုန်းကပေါ့၊ ဗမာတွေကလည်း တပ် တွေ ဖွဲ့ထားတာပေါ့နော်။ ကယားဆိုလည်း ကယားတပ်၊ ချင်းဆိုလည်း ချင်းတပ် အဲ့ဒီလို ဖွဲ့ပြီးတော့မှ အရင် တုန်းက ကျနော်တို့ နာဂဒေသမှာလည်းပဲ သူတို့ လွတ်လပ်ရေး ရခါစပေါ့။ ကျနော်တို့ နာဂမှာလည်း ကယားတပ် လား မသိဘူး အဲ့ဒါမျိုး လာထိုင်တာရှိတယ်။ ထိုင်ပြီးတော့မှ ဒါမျိုးလုပ်တယ်။ အဲ့ဒါက ဘယ်သူ လက်အောက်မှာ လဲဆို ဗမာရဲ့ပေါ်လစီ လက်အောက်မှာ။ အခုလည်းပဲ ကချင်တွေကတော့ KIA ဆိုတဲ့ ခေါင်းစဉ်နဲ့ မဟုတ်ပဲနဲ့ ဝန်ပေါင်ဆိုတဲ့ ခေါင်းစဉ်နဲ့။ ကျနော်တို့ ဒေသကိုလည်းပဲ တပ်ဖွဲ့ပုံစံမျိုးနဲ့ သူတို့က နာဂလက်နက်ကိုင် တွေကို တပ်ဖွဲ့ပုံစံမျိုးနဲ့ သူတို့ကတော့ အဲ့ဒီလို သွားတယ်လို့ အဲ့ဒီလို မြင်တယ်။ တကယ်လည်း ဒီအတိုင်းအတာကို သွားနေတာဖြစ်တယ်။ လောလောဆယ် မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ အခင်းအကျင်း ဖြစ်နေတဲ့အခါမှာ သူတို့လည်းပဲ အခွင့် အရေး တစ်ခုကို ယူပြီးတော့မှ သူက ဒီဟာကို အုပ်ချုပ်မယ်ဆိုတဲ့ လမ်းကြောင်းကို သွားနေတယ်လို့ မြင်တယ်။ ကချင်တို့နဲ့ဆို ကျနော်တို့ နာဂနဲ့ကျတော့ ဘာမှပြသာနာမရှိဘူး။ ဒါပေမယ့် သူတို့က ဒီအသုံးအနှုန်းကိုတော့ ကျနော်တို့ NSCN ကနေပြီးတော့မှ လုံးဝ လက်မခံတာတော့ သေချာတယ်။ ဒါပေမယ့် ဘယ်အဖွဲ့အစည်းနဲ့ ချိတ် ပြီးတော့မှ ဒီစကားကို ထွက်လာသလဲ ဆိုတဲ့ဟာကလည်း မသိသေးဘူး။ ဒါပေမယ့် KIA က ထုတ်ပြန်တဲ့ ယူနစ် ဆိုတဲ့ဟာကိုတော့ ကျနော်တို့က လုံးဝ လက်ခံတာမရှိဘူး”ဟု ပြောသည်။

အလားတူ KIA ၏ နာဂယူနစ် သတ်မှတ်ချက်က မည်သည့်ဒေသများ ပါသည်ဆိုတာ သေချာမသိရသော်လည်း KIA သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသကို နာဂယူနစ်ဟု သတ်မှတ်ထားသလား သို့မဟုတ် နာဂဒေသ အပြင် ခန္တီး၊ ဟုမ္မလင်းနှင့် တမူးဒေသများကို စုစည်း၍ နာဂယူနစ်အဖြစ် သတ်မှတ်ထားသ လား ထောက်ပြမှုများ ရှိနေသည်။

ဒေသတွင်း သတင်းရင်းမြစ်များကတော့ မြန်မာနိုင်ငံထဲတွင် အခြေစိုက်ပြီး နေနေသည့် နာဂလက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများသည် ကချင်ပြည်နယ်ထဲက တနိုင်း-ရှင်ဗွေယန်ကနေ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ခန္တီး၊ ဟုမ္မလင်း၊ ရွှေပြည်အေး၊ ဖောင်းပြင်၊ တမူးအထိ နာဂယူနစ်အနေဖြင့် စဉ်းစားချက်များ ရှိကြောင်း ထောက်ပြကြသည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၆

တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများသည် နယ်မြေအငြင်းပွားမှု ပြဿနာများ မကြာခဏဆိုသလို ဖြစ်ပေါ်နေခြင်းကြောင့် နယ်မြေပိုင်းခြား သတ်မှတ်မှုများ ရှိသင့်သလားဆိုသည့်အပေါ် စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေး လေ့လာသူများက ထောက်ပြကြသည်။

ပြီးခဲ့သည့် ရက်ပိုင်းက ရှမ်းပြည်နယ်(မြောက်ပိုင်း) ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်တွင် ကိုးကန့်တပ်(MNDAA)နှင့် တအာင်းတပ် (TNLA) တို့အကြား နယ်မြေအုပ်ချုပ်ရေး အားပြိုင်လာခဲ့ကြပြီးနောက် ခိုက်ရန်ဖြစ်ပွားမှုများရှိလာသလို ပြည်သူ လူထု သွားလာရေးများကိုလည်း ကန့်သတ် စစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်လာခဲ့သည်။

MNDAA နှင့် TNLA ဖြစ်စဥ်သည် ပြီးခဲ့သည့် ငလျင်ဘေး၌လည်း ရန်ပုံငွေကောက်ခံနေသည့် MNDAA တပ်ဖွဲ့ဝင် များကို TNLA က လာရောက်တားမြစ်ရာမှ ရိုက်နှက် ထိုးကြိတ်မှုများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်ဟု ဒေသခံများက ပြောသည်။

တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်များ ကြားထဲတွင် နယ်မြေသတ်မှတ်မှုသည် မရှိမဖြစ်လိုအပ်ကြောင်း၊ နယ်မြေ အုပ်ချုပ်ရေး သာမကပဲ အခွန်အကောက် စသည့် ကိုယ်ကျိုးစီးပွားများပါ ပါဝင်လာသည့်အတွက် နယ်မြေ သတ်မှတ်ထားခြင်းသည် ၎င်းတို့အတွက် ပဋိပက္ခဖြစ်နိုင်ခြေ နည်းနိုင်သည်ဟု တရုတ်-မြန်မာအရေးလေ့လာ သုံးသပ်သူ ဒေါက်တာလှကျော်ဇောက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

TNLA-MNDAA  တို့ကို ကွတ်ခိုင်မြို့ထဲမှာ တွေ့ရစဉ်

၎င်းက “နယ်မြေ သတ်မှတ်မှုကတော့ လိုတယ်ဗျ။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ သူက အုပ်ချုပ်ရေးစနစ်တို့ ဘာတို့ စနစ် တကျ တည်ဆောက်ဖို့ လိုတာကို။ အဲ့ဒီဝောာ့ တချို့နေရာတွေကျတော့ မရှိဘူးဗျ။ မရှိတဲ့ အခါမှာဆိုရင် ဟိုဘက်နဲ့ ဒီဘက်နဲ့ ညှိနှိုင်းရတာတွေတော့ ရှိတာပေါ့။ ဥပမာ ကျမတို့ အရင်တုန်းက နေတုန်းကလည်း ဒီလိုပဲ။ ဟိုဘက်ခရိုင် ဒီဘက်ခရိုင် ထပ်နေတာတွေ ဘာတွေရှိရင် အဲဒီဒေသကို ပူးတွဲအုပ်ချုပ်တာတို့ တစ်ယောက်တစ်လှည့် အုပ်ချုပ် တာတို့ လုပ်လို့ရတယ်ဗျ။ ခါတိုင်း အဲဒီလိုတော့ လုပ်တတ်တာပဲ။ သူတို့ အဲဒီလို လုပ်သလား မလုပ်သလားတော့ မသိဘူး။ (နယ်မြေသတ်မှတ်မှု) ထားရမှာဗျ ထားရမှာ။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ နယ်မြေအုပ်ချုပ်ရုံ တင်မကဘူး သူတို့က အခွန်အကောက် ကောက်တာတို့ဘာတို့လည်း ပြဿနာတက်ကြတာကို။ အဲဒီလိုဟာမျိုးကျတော့ ကိုယ်ကျိုးစီးပွားတွေပါ ပါလာလို့ရှိရင် ပဋိပက္ခ ပိုကြီးတတ်တယ်လေ။ ဒါကြောင့်မို့ သတ်သတ်မှတ်မှတ် ရှိရမယ်။ ပြဿနာတွေ ပေါ်လာရင် ဘယ်လို ဖြေရှင်းမလဲဆိုတာ စည်းကမ်းတွေ ဘာတွေရှိရမယ်‌ဗျ။ သူတို့ရှိနိုင်ပါတယ်။ ဒါမယ့် အောက်ခြေကျတော့ တစ်ခါတစ်လေကျ စိတ်လက်မာန်ပါတွေတော့ ဖြစ်တတ်တာတော့ပေါ့‌ဗျာ။ ဒါပေမယ့် ကျမကြည့်တယ် သူတို့မှာ စည်းကမ်း အထူးသဖြင့် အထက်လူကြီးတွေကြားမှာ ခေါင်းဆောင်တွေ ကြားမှာလည်း ရှိပုံရပါတယ်”ဟု ပြောသည်။

ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းတွင် ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ ၂၇ ရက်က စတင်ခဲ့သော ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးနောက်ပိုင်း TNLA သည် KIA,MNDAA,SSPP တို့နှင့် နယ်မြေ အငြင်းပွားကာ အုပ်ချုပ်ရေး အားပြိုင်မှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။

အဆိုပါ ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းတွင် TNLA, KIA, MNDAA, AA, SSPP, UWSA အပါအဝင် ပြည်သူ့စစ်များ၊ PDF များ အခြေချလှုပ်ရှားလျက်ရှိနေသည်။

ပဋိပက္ခများဖြစ်ပွားနေသည့်ကြားမှာ နယ်မြေသတ်မှတ်ထားပါကလည်း ယာယီအနေဖြင့်သာ ရှိမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ အားလုံး သဘောတူညီသည့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖြစ်စဉ် တစ်ခု‌ရောက်မှသာလျှင် နယ်မြေအငြင်းပွားမှု ပြဿနာများ ပြီးဆုံးသွားမည်ဟု နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူ ဦးထက်အောင်ကျော်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။ 

ရှမ်းနီအမျိုးသားများတပ်မတော်(SNA)ကို တွေ့ရစဉ်

၎င်းက “လက်နက်ကိုင်ပြီဆိုလို့ ရှိရင်တော့လည်း ဒီနေရာ ငါ့နယ်မြေ ဒီနေရာ ငါဗိုလ်ပဲ ဆိုတဲ့ဟာမျိုးကတော့ ဘယ်သူ မဆိုကတော့ လုပ်ချင်မှာပဲပေါ့။ ဒါပေမယ့် ဒီဟာကြီးက လုပ်သင့်လား မလုပ်သင့်လား ပြောရတာကျ တော့ ကျနော်တို့ အနေနဲ့ကတော့ မြန်မာပြည်မှာ ပြည်တွင်းစစ်က အမြန်ဆုံးပြီးဆုံးပြီးတော့မှ ငြိမ်းချမ်းရေး ရပြီး တော့ အားလုံးသဘောတူမျှတတဲ့ နိုင်ငံရေးဖြစ်စဉ် အခင်းအကျင်းကိုပဲ သွားစေချင်တာဆိုတော့ ဒီလို နယ်မြေတွေ ခွဲဝေတာတွေ ဘာတွေကကျတော့ ကျနော့် သဘောဆိုရင်တော့ သိပ်မဖြစ်ဘူးပေါ့လေ။ ဒါပေမယ့် လက်နက်ကိုင် ထားတဲ့ သဘောတရားအရတော့ သူ့နယ်မြေ ကိုယ့်နယ် မြေဆိုတဲ့ဟာကတော့ ရှိမှာပေါ့။ အဲဒီပဋိပက္ခတွေ ပြီးဆုံး ပြီးတော့မှ အားလုံး သဘောတူညီတဲ့ နိုင်ငံရေးအခင်းအကျင်း တစ်ခုရောက်မှပဲ ဒါတွေက ပြီးဆုံးသွားမှာဆိုတဲ့ သဘောတူသည်ဖြစ်စေ မတူသည်ဖြစ်စေ ရှိနေမှာပဲ။ ယာယီပဲ အဲဒါတွေ အကုန်လုံးကလည်း။ ယာယီပဲရမှာပဲ။ နယ်မြေ သတ်မှတ်မှု သဘောကိုက ကျနော်တို့ ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်းရဲ့ လူတွေ ပျံ့နှံ့နေထိုင်ပုံကိုက တစ်မြို့ထဲမှာ ရှိသမျှ လူမျိုးတွေ အကုန်ရှိနေတာကို။ အဲဒီလိုမျိုး ဖြစ်တဲ့အခါကျတော့ ဒါကြီးကို နယ်မြေ သတ်မှတ်လိုက်ရုံနဲ့ ပြီးမလားဆိုတဲ့ဟာက ခဏတဖြုတ်တော့ ဖြစ်ရင်ဖြစ်မှာပေါ့။ ပဋိပက္ခပြန်ဖြစ်ခဲ့တဲ့ ဟာတွေကလည်း ရှေ့မှာ သာဓကတွေက အများကြီးရှိတာကို။ ဒီနယ်မြေက ဒီအဖွဲ့ ထိန်းချုပ်တယ်ဆိုပေမယ့် ဒီအဖွဲ့ရဲ့အောက်မှာ လူတွေကို ခွဲလိုက်လို့မှ မရတာနော်။ ဒီမှာ ပလောင်ပဲနေကြတော့ ဟိုဘက်မှာ တရုတ်ပဲနေကြတော့ လုပ်လို့မရတဲ့အတွက် ကြောင့်မို့လို့ သူ့ဟာသူ ပျံ့နှံ့နေထိုင်တာ ဖြစ်တဲ့အတွက်ကြောင့်မို့လို့ ပြဿနာတွေကတော့ ရှိနေမှာပဲ"ဟု ပြော သည်။

လက်ရှိတွင် မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်း မြန်မာ့တပ်မတော်နှင့် လက်နက်ကိုင်များကြားလည်းကောင်း၊ လက်နက်ကိုင်များ အချင်းချင်းကြားလည်းကောင်း နယ်မြေထိန်းချုပ်ရေးနှင့် စိုးမိုးရေး စစ်ပွဲများဖြစ်ပွားနေသည်။

KIA သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ရှမ်းပြည်နယ်၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးတို့မှာ နယ်မြေ ထိန်းချုပ်ရေး စစ်ဆင်ရေးများ ဖော်ဆောင်နေခြင်းကြောင့် ရှမ်းနီအမျိုးသားများတပ်မတော်(SNA)၊ မြန်မာ့တပ်မတော်တို့ဖြင့် တိုက်ပွဲများဖြစ်ပွား နေသလို NSCN ဟု ခေါ်သော နာဂလက်နက်ကိုင်များနှင့်လည်း သဘောထား ကွဲလွဲမှုများ ဖြစ်ပေါ်နေသည်။