CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၂၆

လက်ရှိ ကျင်းပခဲ့သည့် ရွေး‌ကောက်ပွဲက ပြည်သူများ၏ ပါတီစုံဒီမိုကရေစီစနစ်ကိုသွားရန် ရည်ရွယ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ထိုဆုံးဖြတ်ချက်အတိုင်း ဆက်သွားရမှာဖြစ်သည်ဟု နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင် ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်က ပြောသည်။

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၂၅ ရက်က ရွေးကောက်ပွဲအပိုင်း ၃ ကျင်းပသည့်  မန္တလေးမြို့ရှိ မဲရုံများကို လိုက်လံကြည့် ရှုရင်း မီဒီယာများ၏ မေးမြန်းချက်ကို ပြန်လည်ဖြေဆိုရာတွင် ၎င်းက အထက်ပါအတိုင်း ပြောကြားခဲ့ခြင်း ဖြစ် သည်။

၎င်းက “မြန်မာနိုင်ငံက ကျနော်တို့က နဂိုထဲကကို ပြည်သူလူထုက ပါတီစုံဒီမိုကရေစီစနစ်ကို သွားဖို့ ရည်ရွယ်ပြီး လုပ်ခဲ့တာ။ ဒီတိုင်းပဲသွားရမှာ။ ပြည်သူက ရွေးချယ်တဲ့လမ်းပဲ။ ကျနော်တို့ ရွေးတာမဟုတ်ဘူး။ ပြည်သူကရွေးတဲ့ လမ်း။ ကျနော်တို့လည်း ပြည်သူထဲက အစိတ်အပိုင်းပဲ၊ ကျနော်တို့လည်း ဒီဟာ ထောက်ခံတယ်။ ဒီတိုင်းပဲ ပါတီစုံ ဒီမိုကရေစီစနစ် အတိုင်းပဲ ကျနော်တို့သွားမယ်။ အနာဂတ်မှာ ကျနော်တို့ သွားပါမယ်”ဟု ပြောသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ကျင်းပသည့် ၂၀၂၅ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲသည် ပါတီစုံ ဝင်ရောက် ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ကြသော်လည်း ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီများ ပါဝင်မှု အားနည်းခဲ့ကြောင်း၊ ပါဝင်ခွင့် ပိတ်ပင်ခံရမှုများလည်း ရှိခဲ့ကြောင်း နိုင်ငံရေးလေ့ လာ စောင့်ကြည့်သူများက ထောက်ပြကြသည်။

ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် မဲဆန္ဒရှင်များကို တွေ့ဆုံစဉ်

၂၀၂၅ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲမှာ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီများ ပါဝင်ခွင့်ရမှု နည်းသည်ဟု နိုင်ငံရေးလေ့လာ သုံးသပ်သူ ဦးကျော်ထက်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “ရွေးကောက်ပွဲက ပါတီစုံပြီးတော့ ဒီမိုကရေစီ ဆန်သလားဆိုတဲ့ ကိစ္စမှာတော့၊ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီတွေ ပေါ့ဗျာ၊ ပါတီတွေရဲ့ အချိုးစားပေါ့၊ ပါဝင်ခွင့်ရမှုက နည်းတယ်လို့ ယူဆတယ်ပေါ့။ နိုင်ငံရေးအရ။ အမှန်ဆိုလို့ရှိရင် ဒါဒီမိုကရက်တစ်ပါတီတွေ ပါဝင်ခွင့် ပိုများတယ်ဆိုလို့ရှိရင် ဒီရွေးကောက်ပွဲက ပိုပြီးတော့မှ All inclusive ပိုဖြစ် တာပေါ့။ ပြည်တွင်းအတွက်ရော အရမ်းလှတဲ့ မျက်နှာစာ၊ နိုင်ငံတကာ အခင်းအကျင်း မျက်နှာစာလည်း ဖြစ်လာ နိုင်တယ်။ ပြည်တွင်းမှာလည်း ကျနော်တို့ အမျိုးသားယုံကြည်မှုပေါ့၊ အမျိုးသားပြန်လည် ရင်ကြားစေ့ရေးဆိုတဲ့ ခေါင်းစဥ် တစ်ခုကနေ ယုံကြည်မှုကို တည်ဆောက်နိုင်တဲ့ အနေအထားတစ်ခု ဖြစ်လာနိုင်တယ်။ ဒါဒီမိုကရက် တစ်ပါတီတွေပါ ရွေးကောက်ပွဲမှာ ပါဝင်တယ်ဆိုတဲ့ သဘောပေါ့”ဟု ပြောသည်။

ပြည်သူလူထုသည် စားဝတ်နေရေးအတွက် ရုန်းကန်နေရခြင်းကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ကျင်းပသည့် ရွေးကောက်ပွဲ အပေါ် စိတ်ဝင်စားမှု အားနည်းခြင်းဖြစ်သည်ဟု နိုင်ငံရေးလေ့လာစောင့်ကြည့်သူများက ထောက်ပြကြသည်။

ယခုကျင်းပခဲ့သည့် ရွေးကောက်ပွဲတွင် လူထုသိထားပြီးသား နိုင်ငံရေးခေါင်းဆောင်အချို့ အနိုင်ရရှိသည်ကို မတွေ့ ရကြောင်း၊ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီများ ပါဝင်ခွင့် အခန်းကဏ္ဍ လျှော့ပါးခြင်းကြောင့်ပါသည်ဟု နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံး သပ်သူ ဦးကျော်ထက်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

ပြည်သူ့ပါတီဥက္ကဋ္ဌ ဦးကိုကိုကြီး မဲပေးခဲ့စဉ်

၎င်းက “ဒီရွေးကောက်ပွဲက ဘာရှိလဲဆိုလို့ရှိရင် ရွေးကောက်ပွဲ ဥပဒေတွေ၊ ပါတီမှတ်ပုံတင်ခြင်း ဥပဒေတွေရှိတယ်၊ ရွေးကောက်ပွဲ စနစ်ကလည်း အသစ်ပေါ့၊ ဒီဟာက တကယ်တမ်းကျတော့ ကျနော်တို့ ကျင့်သုံးတဲ့ စနစ်ပုံစံကျ တော့ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် သူကပဲ ဆုံးဖြတ်ပြီးတော့ ကျင့်သုံးတဲ့ ပုံစံဆိုတာကိုလည်း တွေ့ရ တယ်ပေါ့ဗျာ။ နိုင်ငံတကာမျက်နှာစာ အနေအထားရ ကြည့်ရင်ပဲဖြစ်ဖြစ်၊ ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အခင်းအကျင်း ကိုပဲ ဖြစ်ဖြစ်၊ နောက်ပြီးတော့ လူထုရဲ့ နိုင်ငံရေး စိတ်ဝင်စားမှု အခြေအနေတွေကိုပဲ ပြန်လည် စမ်းစစ်ကြည့်ခြင်းအား ဖြင့် သော်လည်းကောင်းပေါ့၊ အဲ့ဒီ အခြေနေ အရပ်ရပ်ကို ကြည့်ခြင်းအားဖြင့်တော့ ရွေးကောက်ပွဲကတော့ အလုံးစုံ အောင်မြင်တယ်လို့တော့ ကျနော်တို့ နိုင်ငံ‌ရေးအရ သုံးသပ်လို့တော့ မရနိုင်ဘူး။ ဘာလို့လဲဆို ပါဝင်သင့် ပါဝင်ထိုက် တဲ့  ပါတီတွေ ပါဝင်လာခြင်း မရှိသေးတာ၊ ရွေးကောက်ပွဲမှာ အနိုင်ရရှိသင့်လောက်တဲ့ ကိုယ်စားလှယ်လောင်းတွေပေါ့ဗျာ၊ ထင်ရှားကျော်ကြားပြီး နိုင်ငံရေးအရ တိုင်ရေးပြည်ရေးကိစ္စတွေမှာ အဆိုတင်သွင်းနိုင်မယ်ဆိုတဲ့ သူတွေပေါ့၊ ပါတီ ခေါင်းဆောင် ဥက္ကဋ္ဌလုပ်တဲ့ လူထု သိထားပြီးသား နိုင်ငံရေးခေါင်းဆောင်အချို့ ပါဝင်ယှဥ်ပြိုင်တာကို တွေ့ရတယ်။ သူတို့ပင်လျှင် ရွေးကောက်ပွဲမှာ အနိုင်ရရှိတာကို ကျနော် မတွေ့ရဘူး။ ပါဝင်သင့်ပါဝင် ထိုက်သော ဒါဒီမိုကရက် တစ် ပါတီတွေ ပါဝင်ခွင့် အခန်းကဏ္ဍက လျော့ပါးတာကြောင့်လည်း ပါတယ်ပေါ့”ဟု ပြောသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ကျင်းပသည့် ရွေးကောက်ပွဲကို ပြည်ထောင်စုအဆင့်ပါတီ ၆ ပါတီ၊ တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်တစ်ခုအတွင်း ပြိုင်တဲ့ပါတီ ၅၁ ပါတီ စုစုပေါင်း နိုင်ငံရေးပါတီ ၅၇ ပါတီနှင့် တစ်သီးပုဂ္ဂလ ကိုယ်စား လှယ် ၄၈၆၃ ဦး ဝင်ရောက် ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။

ထို့နောက် မတ်လတွင် လွှတ်တော်ခေါ်၍ ဧပြီလ၌ အစိုးရသစ် ဖွဲ့စည်းမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ ရွေးကောက်ပွဲ အနိုင်ရ ရှိသည့် ပါတီကို နိုင်ငံတော်အာဏာ လွှဲပြောင်းပေးမည်ဖြစ်ကြောင်း ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်က ပြောသည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၂၆

ရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်းအားလုံး၏ မဲရလဒ်များအရ အစိုးရဖွဲ့ပြီးနောက် လွှတ်တော်၌ အမတ်များမှ တင်သွင်းသည့် အဆိုများအား အဆုံးအဖြတ် ပေးနိုင်မှုသည် တပ်မတော်နှင့် USDP ပါတီတွင် ရှိသွားပြီ ဖြစ်ကြောင်း ရခိုင့်ဦးဆောင်ပါတီ(AFP) ဥက္ကဋ္ဌ ဒေါက်တာအေးမောင်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ကျင်းပခဲ့သော ၂၀၂၅ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ရလဒ်များအရ တပ်မတော်နှင့် USDP ပါတီသည် လွှတ်တော် နေရာအများစုကို ရရှိထားပြီဖြစ်၍ အထမြောက်သည့် လွှတ်တော်ကို ကျင်းပနိုင် သော အနေအထားသို့ ရောက်နေပြီဖြစ်သည်။

ထို့ကြောင့် အစိုးရတစ်ရပ်ကိုလည်း USDP ပါတီအနေဖြင့် လွတ်လပ်စွာ တစ်ပါတီတည်းက သီးသန့်ဖွဲ့နိုင် သည့်  အနေအထားမှာရှိကြောင်း ရခိုင့်ဦးဆောင်ပါတီ(AFP)ဥက္ကဋ္ဌ ဒေါက်တာအေးမောင်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “အဲဒီတော့ ဘယ်လို အခင်းအကျင်းနဲ့ သွားမှာလဲ။ တစ်ပါတီကပဲ အစိုးရဖွဲ့ပြီးမှ ဒုတိယအကြိမ် အသွင် ကူးပြောင်းမှု အစိုးရ တစ်နည်းအားဖြင့် လက်ရှိ ၅ နှစ်တာကာလကို တာဝန်ယူ၊ တာဝန်ခံပေးမယ့် အစိုးရတစ်ရပ်အဖြစ် ပုံပေါ်အောင် အနာဂတ် နိုင်ငံတော်ကို တည်ဆောက်ဖို့ သွားမှာလား။ အဲဒီလိုဆိုရင် တစ်ပါတီတည်းနဲ့ ဒီအခင်းအကျင်းပေါ့ လာမယ့် ၅ နှစ်တာ အခင်းအကျင်း။ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးနဲ့ အမျိုးသားပြန်လည် ရင်ကြားစေ့ရေးကို ဆောင်ရွက်နိုင်မယ်လို့ ယူဆသလားပေါ့။ အဲဒီလို ဆောင်ရွက်နိုင် တဲ့ အခင်းအကျင်း၊ အနေအထား ရှိသလားပေါ့။ ရှိရင်တော့ သွားမှာပေါ့။ မရှိဘူး၊ အမျိုးသားပြန်လည် ရင်ကြားစေ့ရေးအတွက် အားလုံး  ပူးပေါင်းပါဝင်မှ လိုအပ်မယ်ဆိုရင် အဲဒီလိုမျိုး ခိုင်ခိုင်မာမာ သုံးသပ်ကြ မယ်ဆိုရင်တော့ အာဏာရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေဘက်က ပြောတာပါ။ အဲဒီလိုဆိုရင် လာမယ့်ကာလမှာ လွှတ်တော်သည် အောက်လွှတ်တော်၊ အထက်လွှတ်တော်သည် ခိုင်ခိုင်မာမာနဲ့ အဆိုတစ်ရပ်ကို အောင် အောင်မြင်မြင် ဆုံးဖြတ်နိုင်တဲ့ အနေအထား ပြည်ခိုင်ဖြိုးနဲ့ မြန်မာ့တပ်မတော်မှာ ရှိသွားပြီ” ဟု ပြော သည်။

ရခိုင့်ဦးဆောင်ပါတီဥက္ကဋ္ဌ ဒေါက်တာအေးမောင်ကို တွေ့ရစဉ်

အစိုးရတစ်ရပ် ဖွဲ့စည်းရန်အတွက် ပါတီတစ်ခုသည် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ၅၈၈ နေရာတွင် ၅၀ ရာခိုင်နှုန်း (၂၉၄ နေရာ) ရရှိရန် လိုအပ်ပြီး ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၂၅ ရက်နေ့က ကျင်းပခဲ့သည့် ရွေးကောက်ပွဲ နောက်ဆုံးပိုင်း မဲရလဒ်များ မသိရသေးခင်အထိ USDP ပါတီသည် ရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း ၂ ပိုင်းတွင် ၁၉၄ နေရာရထားကြောင်း သိရသည်။

ထို့ပြင် တပ်မတော်သား လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းဖြစ်သည့် အမတ် ၁၆၆ နေရာနှင့် ပေါင်း လိုက်ပါက USDP ပါတီသည် လက်ရှိတွင် လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်နေရာ ၃၆၀ ကို ရရှိထားပြီး အစိုးရ ဖွဲ့ရန် လိုအပ်သော အများစု ၂၉၄ နေရာထက် ကျော်လွန်နေပြီလည်း ဖြစ်သည်။

၂၀၁၀ ခုနှစ် ဦးသိန်းစိန် လက်ထက်က အသွင်ကူးပြောင်းမှုသည် ယခုလက်ရှိကဲ့သို့ လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခမရှိဘဲ ဘက်ပေါင်းစုံတွင် ဖြေလျှော့မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ကာ NCA စာချုပ်ကိုလည်း ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့ သည်။

သို့သော် လက်ရှိ မြန်မာ့နိုင်ငံရေး အခြေအနေသည် ပြီးခဲ့သည့် ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်နှင့်ကွာခြားကာ ပါတီတစ်ခု တည်းမှ လွှမ်းမိုးသည့် အခင်းအကျင်းသည် အစိုးရနှင့် လွှတ်တော်ကြားတွင် အပြန်အလှန် စစ်ဆေး ထိန်းကျောင်းမှု အားနည်းသွားစေကြောင်း ပြည်သူ့ပါတီ(PP)ဥက္ကဋ္ဌ ဦးကိုကိုကြီးက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

ပြည်သူ့ပါတီဥက္ကဋ္ဌ ဦးကိုကိုကြီးကို တွေ့ရစဉ်

၎င်းက “အခု အခြေအနေကတော့ ၂၀၁၀ နဲ့ မတူတာက ပဋိပက္ခအရှိန် မြင့်တဲ့အခါကြတော့ ဦးစားပေး အစီအစဉ်က ၂၀၁၀ နဲ့ ကွာသွားလိမ့်မယ်လို့ ကျနော်မြင်တယ်။ ဒါကြောင့်မို့လို့ ကျနော်တို့ ဒီကာလမှာ တော့ ငြိမ်းချမ်းရေးကို ဦးစားပေးပြီးတော့ ဆောင်ရွက်ဖို့လိုတယ်။ တစ်ဖက်က ကျနော်တို့ တွေ့ဆုံ ဆွေး နွေး ညှိနှိုင်းတာတွေ၊ ဖြေရှင်းတဲ့ ကိစ္စတွေကို အားသွန်ခွန်စိုက် ဆောင်ရွက်မယ့် လွှတ်တော်၊ ဆောင်ရွက် မယ့် အစိုးရမျိုး ကျနော်ကတော့ ဖြစ်စေချင်တယ်။ ဒါကတော့ ကျနော်တို့ ရင်ထဲက ဆန္ဒပါ။ သို့သော် အခု ကတော့ ရွေးကောက်ပွဲ ရလဒ်အပေါ်မှာ မူတည်ပြီးတော့ ဘယ်လို ပေါ်ပေါက်လာမလဲ ဆိုတာကိုပဲ စောင့် ကြည့်ရမယ့် သဘော ဖြစ်ပါတယ်။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ ပါတီတစ်ခုတည်းက လွှမ်းမိုးတဲ့ အခင်းအကျင်း ဟာ အစိုးရနဲ့ လွှတ်တော်ကြားမှာ အပြန်အလှန် စစ်ဆေး ထိန်းကျောင်းမှုကို အားနည်းသွားတာ အမှန်ပါ ပဲ” ဟု ပြောသည်။

လက်ရှိတွင် လွှတ်တော်နေရာ အများစု အနိုင်ရရှိထားသည့် ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ (USDP) နှင့် မြန်မာ့တပ်မတော်တို့ကြား ရွေးကောက်ပွဲပြီးနောက် အစိုးရအဖွဲ့အား ဘယ်လိုဖွဲ့စည်းမလဲ ဆိုသည့်အပေါ် စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေး အကဲခတ်များကြား သုံးသပ်မှုများ ရှိနေကြသည်။

သို့သော် ထွက်လာသည့် မဲရလဒ် အခြေအနေများအရ တက်လာမည့် အစိုးရသစ်သည် တပ်မတော် ကိုယ်တိုင် ကြီးစိုးဦးစီးသည့် အစိုးရ ဖြစ်နေဦးမည်ဟုလည်း စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက သုံးသပ် ထားကြသည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၂၆

အစိုးရသစ်တစ်ရပ် မဖွဲ့စည်းမီ ကြားကာလအတွင်း မန္တလေးမြို့အနေဖြင့် မြို့သာယာလှပရေး၊ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး လုပ်ငန်းများကို အရှိန်အဟုန်မပြတ် ဆောင်ရွက်သွားရမည်ဟု နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့်အေးချမ်းသာယာရေးကော်မ ရှင် ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်း‌အောင်လှိုင်က ပြောသည်။

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၂၅ ရက်တွင် မန္တလေးမြို့၊ မြို့အင်္ဂါရပ်နှင့်အညီ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတ်ကရေးနှင့် သန့်ရှင်းသာယာ လှပရေး တို့အတွက် လိုအပ်သည်များ လမ်းညွှန်မှာကြားစဉ် ၎င်းက အထက်ပါ အတိုင်းပြောကြားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်က “လာမည့် မတ်လကုန်တွင် အစိုးရသစ်တစ်ရပ် တက်လာမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ အစိုးရသစ် တစ်ရပ်မဖွဲ့စည်းမီ ကြားကာလအတွင်း မန္တလေးမြို့ အနေဖြင့် မြို့သာယာလှပရေး၊ ဖွံ့ခြိုးတိုးတက်ရေး လုပ်ငန်းများကို အရှိန်အဟုန်မပြတ် ဆက်လက် ဆောင်ရွက်သွားရမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ ငလျင်ဘေးအလွန် ပြန်လည် ထူထောင်ရေးလုပ်ငန်းများကိုလည်း ဆက်လက် ဆောင်ရွက်သွားရန်လိုကြောင်း၊ ကြားကာလ ၂ လတာအတွင်း ဆောင်ရွက်ပြီးစီးနိုင်မည့် မြို့သာယာလှပရေး လုပ်ငန်းများကို ဦးစားပေး အနေဖြင့် ဆောင်ရွက်သွားရန်မှာကြား လိုတယ်”ဟု ပြောသည်။

အဓိက လမ်းမကြီးများ၌ လမ်းလယ်မျဉ်းများ ဆွဲခြင်း၊ လမ်းညွှန်အမှတ်အသားများ အသစ် ပြန်လည် ပြုလုပ်ခြင်း တို့ အပါအဝင် အချိန်တိုအတွင်း ပြီးစီးနိုင်မည့် လုပ်ငန်းများကို ဖော်ဆောင်သွားရန်လိုကြောင်း၊ လမ်းလယ်ကျွန်း များ၊ ပလက်ဖောင်းများ၌ သဲ၊ မြေကြီးနှင့် အမှိုက်များဖုံးနေခြင်းများကိုလည်း ရှင်းလင်း သွားရန်လိုကြောင်း၊ လမ်း များ သန့်ရှင်းရေးနှင့် ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းရေး လုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ရာတွင် ရေဖြင့်စနစ်တကျ ဆေးကြောခြင်း ဦးစွာ ဆောင်ရွက်ပြီးမှသာလျင် ဆေးသုတ်ခြင်း လုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်သွားရန်လိုကြောင်း ၎င်းက ပြောသည်။

ထို့နောက် ပလက်ဖောင်းများ ပြုပြင်မွမ်းမံ ထိန်းသိမ်းခြင်း၊ ရေဝင် ထွက်ပေါက်များ ပိတ်ဆို့မှု မရှိစေရေးနှင့် စနစ် တကျ ဖြစ်စေရေး ထိန်းသိမ်းဆောင်ရွက်ခြင်းတို့ကိုလည်း ဆောင်ရွက်သွားရန်လိုကြောင်း၊ မန္တလေးမြို့အတွင်း လေထုညစ်ညမ်းမှုကိုလည်း စစ်ဆေး ဆောင်ရွက်သွားရန်လိုပြီး ပြန်လည်ထိန်းသိမ်းခြင်း လုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက် သွားရန်လိုကြောင်း ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်က ပြောသည်။

မန္တလေးမြို့သည် အနယ်နယ်အရပ်ရပ်မှ တိုက်ပွဲရှောင်လာကြသူများနှင့် ရွှေ့ပြောင်းအခြေချသူများ များပြားလာ ခြင်းကြောင့် လူနေထူထပ်လာပြီး လမ်းများ ပိတ်ဆို့ခြင်း၊ ယာဉ်စည်းကမ်း လမ်းစည်းကမ်းကို လိုက်နာမှုအားနည်း ခြင်း၊ မီးပွိုင့်စနစ်အတိုင်း သွားလာမှုအားနည်းခြင်း၊ ခိုးဆိုးလုယက်မှု ပေါများနေခြင်း စသည့် အခြေအနေများကို ကိုင်တွယ် ဖြေရှင်းရန် လိုအပ်နေသည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၂၆

စွမ်းရည်စွမ်းအားရှိသည့် တပ်မတော် တစ်ရပ်ကို တည်ဆောက်သွားမည်ဆိုပါက မိမိတို့ နိုင်ငံအပေါ် မည်သူကမျှ မလေးမစား ပြုလုပ်နိုင်မည်မဟုတ်ကြောင်း နိုင်ငံလုံခြုံရေးနှင့်အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူး ကြီး မင်းအောင်လှိုင်က ပြောသည်။

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၂၅ ရက်တွင် အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်၊ မန္တလေးတပ်နယ်ရှိ အရာရှိ၊ စစ်သည်၊ မိသားစုများ အား တွေ့ဆုံစဉ် ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။

ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်က “ စွမ်းရည်စွမ်းအားရှိသည့် တပ်မတော်တစ်ရပ်ကို တည်ဆောက်သွားမည်ဆိုပါ က မိမိတို့ နိုင်ငံအပေါ် မည်သူကမျှ မလေးမစား ပြုလုပ်နိုင်မည် မဟုတ်ကြောင်း၊ ထို့်ကြောင့် စွမ်းရည်စွမ်းအားရှိ သည့် တပ်မတော် တစ်ရပ်ကို အမြဲတမ်း ဆက်လက် ကြိုးပမ်း တည်ဆောက်သွားကြရမည်”ဟု ပြောသည်။

စွမ်းရည်စွမ်းအားရှိသည့် တပ်မတော်ဖြစ်စေရေးအတွက် တပ်မတော်အနေဖြင့် ခေတ်အလိုက် နေ့စဉ်နှင့်အမျှ ပြောင်းလဲတိုးတက်လာနေသည့် နည်းပညာများနှင့်အညီ စစ်အသုံးအဆောင်ပစ္စည်းများ တပ်ဆင်ပေးခြင်းများကို စဉ်ဆက်မပြတ် ဆောင်ရွက်ပေးလျက်ရှိကြောင်း ၎င်းက ပြောသည်။

ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ကို တွေ့ရစဉ် 

ထို့နောက် စွမ်းအားရှိသည့် တပ်မတော်ဖြစ်စေရေးအတွက် ရှိသင့်ရှိထိုက်သည်များကို ဖြည့်တင်းပေးနေရမည် ဖြစ်သကဲ့သို့ စွမ်းရည်ရှိသည့် တပ်မတော်ဖြစ်စေရေးအတွက်လည်း စစ်သည် တစ်ဦးချင်းစီအလိုက်၊ တပ်ဖွဲ့ တစ်ဖွဲ့ချင်းစီ အလိုက်မှစ၍ ကျန်းမာကြံ့ခိုင်မှုရှိစေရေး၊ တိုက်ရည်ခိုက်ရည်နှင့် ရဲစွမ်းသတ္တိရှိစေရေး၊ စစ်နည်းဗျူဟာ နှင့် စစ်လက်နက်ပစ္စည်းများအပေါ် ကျွမ်းကျင်မှုရှိစေရေး အမြဲမပြတ် လေ့ကျင့်ဆောင်ရွက်ပေးနေရမည်ဖြစ် ကြောင်း၊ နေ့စဉ်နှင့်အမျှ ပြောင်းလဲတိုးတက်နေသည့် စစ်အတတ်ပညာနှင့် စစ်နည်းဗျူဟာများကိုလည်း ခေတ် နှင့်အညီ အသုံးချနိုင်ရေး ဆောင်ရွက်ကြရန်လိုကြောင်း ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်က ပြောသည်။

လက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံတွင် မြန်မာ့တပ်မတော်နှင့် လက်နက်ကိုင် အင်အားစုများကြား တိုက်ပွဲများဖြစ်ပွားနေသည်။

အဆိုပါ တိုက်ပွဲများအတွင်း မြန်မာ့တပ်မတော်သည် မြို့ပြများကို လက်လွတ်ခဲ့ရသလို တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်တချို့ကို လည်း လက်လွတ်ထားရသည်။

တခြားတစ်ဖက်မှာလည်း လက်နက်ကိုင် အင်အားစုများက ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီးနှင့် အဝေးပြေးလမ်းမကြီး များပေါ်သို့ တက်ရောက်ကာ စစ်ဆေးရေးများ ပြုလုပ်ခြင်းများလည်း ရှိနေသည်။

ထိုအခြေအနေများနှင့် ပတ်သက်ပြီး မြန်မာ့တပ်မတော်က တရားဥပဒေစိုးမိုးရေး၊ နယ်မြေ တည်ငြိမ်ရေး၊ နယ်မြေ စိုးမိုး‌ရေး လုပ်ငန်းများကို အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်မှုများ ပြုလုပ်လျက်ရှိသည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၂၅

ထိုင်းနိုင်ငံသည် နိုင်ငံခြားသား ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားများနှင့် ပတ်သက်ပြီး ပြည်ပအလုပ်အကိုင် ခန့်ထားရေး ဆိုင်ရာ မူဝါဒများ ပြောင်းလဲသွားခဲ့ပါက ‌မြန်မာရွှေ့ပြောင်း အလုပ်သမားများအနေဖြင့် မည်ကဲ့သို့ ရင်ဆိုင်ရနိုင်ခြေ ရှိလဲဆိုသည့်အပေါ် မေးခွန်းထုတ်လျက်ရှိနေသည်။

ပြီးခဲ့သည့် ရက်ပိုင်းက ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ထိုင်းနှင့် မြန်မာလုပ်သားကြား ပဋိပက္ခဖြစ်ပြီးနောက် ထိုင်းနိုင်ငံသား အမျိုးသားလုံခြုံရေးအပေါ် စိုးရိမ်သည့်အနေဖြင့် မူဝါများ ပြောင်းလဲသွားနိုင်သလား သို့မဟုတ် မိခင်နိုင်ငံများသို့ ပြန်လည် စေပို့ခြင်းများ ပြုလုပ်လာနိုင်သလား ဆိုသည့်အပေါ် မြန်မာရွှေ့ပြောင်း အလုပ်သမားများ စိုးရိမ်နေကြ သည်။

ထိုင်းနိုင်ငံ၏ စီးပွားရေးယန္တရားနှင့် ပတ်သက်၍ အဓိက ‌မောင်းနှင်နေရသော သူများသည် မြန်မာရွှေ့ပြောင်း အလုပ်သမားက အများစု ဖြစ်သည့်အတွက် အမေရိကန်ကဲ့သို့ မူဝါဒ ချမှတ်သတ်မှတ်ခြင်းထိတော့ ဖြစ်နိုင်ခြေ မရှိကြောင်း၊ သို့သော်လည်း မြန်မာများအနေဖြင့် ကျီးလန့်စာစား နေရသည့် ပုံစံမျိုးတော့ ဖြစ်လာနိုင်သည်ဟု ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားအရေး ဆောင်ရွက်သူ ဦးမင်းဦးက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။   

ထိုင်းရောက် ရွှေ့ပြောင်းလုပ်သားများကို တွေ့ရစဉ်

၎င်းက “အဲဒီ ဟိုနိုင်ငံတွေနဲ့တော့ ပုံစံချင်းတော့ မတူဘူးပေါ့။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆို‌တော့ ဒီမှာကတော့ သူတို့နိုင်ငံရဲ့ စီးပွားရေးယန္တရားနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ ကျနော်တို့ ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမား အထူးသဖြင့် မြန်မာရွှေ့ပြောင်း အလုပ်သမား အများစု ဖြစ်တယ်။ ဒါကို မောင်းနှင်နေတဲ့ လူတွေက မြန်မာနိုင်ငံသား ရွှေ့ပြောင်း အလုပ်သမားတွေ ဖြစ်တယ်။ ဆို‌တော့ အဲဒီပုံစံကတော့ ဟိုမှာလိုမျိုး ဖြစ်တဲ့ ပုံစံနဲ့တော့ ဖြစ်ဖို့မရှိဘူး။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ အလုပ် ရှင်တွေ၊ ကုမ္ပဏီတွေ၊ စက်ရုံ၊ အလုပ်ရုံက မြန်မာရွှေ့ပြောင်း အလုပ်သမားတွေကို မှီခိုနေရတဲ့ဟာကို။ အဲဒီလောက် ထိတော့ မဖြစ်ဘူး။ ဒါပေမယ့် ဘာဖြစ်နိုင်လဲဆိုတော့ အရင်ကလိုမျိုး အေးအေးဆေးဆေးနဲ့ ကျနော်တို့ အသက် မွေးဝမ်းကျောင်း လုပ်ကိုင်စားသောက် နေလို့မရဘူး။ ကျီးလန့်စာစား ပုံစံမျိုးတွေဖြစ်မယ်။ ဖြစ်မယ်ဆိုတာက အခု ဆိုလို့ရှိရင် အခုလိုမျိုး ပြန်ပြီးတော့ ကြွလာတဲ့ မျိုးချစ်အုပ်စုကြောင့် နည်းနည်း အမြင်စောင်းတယ်။ အမြင်စောင်း တယ်ဆိုတာထက် တစ်ဖက်သတ် အနေနဲ့ ယူဆလိုက်တဲ့ ထိုင်းတွေအနေနဲ့က ကိုယ့်နိုင်ငံသားတွေကို ပြဿနာရှာ တဲ့ လူတွေအဖြစ် မြင်သွားမှာပေါ့နော်။ အဲဒါ စိုး(စိုးရိမ်)ရတာပေါ့။ အဲဒီအတွက်ကြောင့် ခုနက အကျိုးဆက်တွေက ဘာတွေဖြစ်မလဲဆို အခုအနည်းဆုံး စောင့်ကြည့်တာတွေ ဖမ်းဆီးစစ်ဆေးတာတွေ လုပ်တော့ အပြင် လွတ်လွတ် လပ်လပ် သွားလာနေထိုင် စားသောက်ဖို့ အတွက်တောင်မှ အဲဒါနည်းနည်း ခက်လာပြီပေါ့နော်။ အထူးသဖြင့်တော့ မဲဆောက်(မြို့)တို့လို နေရာတွေ။ မြန်မာအများစု ရှိတဲ့ နေရာတွေမှာပေါ့။ နောက်ပြီး‌တော့ အဲဒီလိုတွေ ဖြစ်တဲ့အခါ ကျတော့ ဘာဖြစ်မလဲဆိုတော့ ကျန်တဲ့အပိုင်းတွေ အကုန်လုံးလည်း အကျိုးသက်ရောက်မှု ရှိတာပေါ့။ ကျန်းမာ ရေး၊ ပညာရေး စသဖြင့် ဒီလိုမျိုး ကိစ္စတွေပေါ့လေ။ မဖြစ်မနေ သွားရလာရမယ့် နေရာတွေမှာ မသွားရဲမလာရဲ အဲဒီလိုမျိုးတွေ ဖြစ်တဲ့အခါကျရင် အထူးသဖြင့် ကျန်းမာရေးလို ဟာမျိုးဆိုရင် ဆေးရုံဆေးခန်းတွေ သွားဖို့အတွက် မသွားရဲမလာရဲတွေ ဖြစ်မယ်။ ဒါဆိုလို့ရှိရင် ကျန်းမာ‌ရေးဆိုင်ရာ ထိခိုက်မှုတွေ ဒါတွေလည်း အဲလိုမျိုး အကျိုးသက် ရောက်မှုတွေ တဖြည်းဖြည်း ဖြစ်လာတာပေါ့” ဟု ပြောသည်။ 

ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားများနှင့် ပတ်သက်သည့် မူဝါဒများ မည်သို့ပင် ပြောင်းစေကာမူ ၎င်းတို့နိုင်ငံ၏ စီးပွားရေး ယန္တရားကို တကယ်တမ်း အခြေခံကျကျ လုပ်ကိုင်နေသော သူများသည် ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားများသာ ဖြစ်သည့်အတွက် ထိုအခြေအနေသည် မဖြစ်နိုင်သည့်ကိစ္စ တစ်ခုသာဖြစ်သည်ဟု ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားအရေး ဆောင်ရွက်သူ ဦးအောင်ကျော်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

ထိုင်းရောက် မြန်မာရွှေ့ပြောင်းများကို တွေ့ရစဉ်

၎င်းက “ထိုင်းနိုင်ငံရဲ့ ရွေးကောက်ပွဲ ပြီးကြပြီးမှ ဘယ်ပါတီက လူထုထောက်ခံတဲ့ပါတီက တကယ်ပဲ အစိုးရဖွဲ့နိုင် မှာလား။ နောက် သူ့ရဲ့ မူဝါဒ ပေါ်လစီတွေက ဘယ်လိုတွေ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှာလဲ။ အဲဒီဟာကို ကျနော်တို့က လောလောဆယ်မှာ ကျနော်တို့က အတိအကျ မသိနိုင်သေးတဲ့ အတွက်ကြောင့် ပြောဖို့ခက်တယ်။ ဒါပေမယ့်  အဓိက အရေးကြီးတာတော့ မူဝါဒတွေ ဘယ်လိုပဲပြောင်းပြောင်း၊ ထိုင်းနိုင်ငံရဲ့ ကုန်စွမ်းအားက သူ့နိုင်ငံသားတွေ ကိုယ်တိုင် လုံးဝ ကုန်ထုတ်လုပ်မှု လုပ်ငန်းတွေမှာ ဝင်ရောက်ပြီး အလုပ်လုပ် ကိုင်တယ်ဆိုတာ မရှိပါဘူး။ အင်မတန် ရှားပါးပါတယ်။ ကျနော်တို့ကိုယ်တိုင် လေ့လာကြည့်တဲ့အခါမှာ ထိုင်းရဲ့ကုမ္ပဏီတွေ အားလုံးမှာ တကယ်တမ်း အခြေခံကျကျ အလုပ်လုပ်နေတဲ့ လုပ်သားတွေဟာ ရွှေ့ပြောင်း အလုပ်သမားသာ ဖြစ်ပါတယ်။ နောက် ထိုင်းလူမျိုးတွေကတော့ အုပ်ချုပ်ရေး ယန္တရားလောက်မှာပဲ စီမံကွပ်ကဲတဲ့ နေရာလောက်မှာပဲ ရှိနေတဲ့ အတွက်ကြောင့် လုပ်သား‌ရှားပါးမှု လက္ခဏာအရ မဖြစ်နိုင်တဲ့ကိစ္စ တစ်ခုလို့ပဲ ကျနော် သုံးသပ်ပါတယ်” ဟု ပြော သည်။ 

ထိုင်းနိုင်ငံသည် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပမည်ဖြစ်ပြီး နိုင်ငံရေးပါတီများက အနိုင် ရရှိရေး မူဝါဒ အမျိုးမျိုးဖြင့် မဲဆွယ်စည်းရုံးနေကြသလို  ဗိုလ်နှုတ်ခမ်းမွှေးဆိုသော အမျိုးသားရေးသမားများက လည်း မြန်မာရွှေ့ပြောင်းများအပေါ် အာရုံစိုက်လျက်ရှိကြောင်း သိရသည်။

ယခုရက်ပိုင်းတွင် ထိုင်းနှင့် မြန်မာများအကြား ဖြစ်ပွားသည့် ပဋိပက္ခများ များပြားနေသည့်အတွက် စစ်ဆေးမှုများ မူလထက် ပိုမိုများပြားနေကြောင်း၊ ထိုင်းနိုင်ငံတွင် မြန်မာနိုင်ငံသားများ တရားဝင် ၆ သန်းရှိသလို တရားမဝင် ၄ သန်းရှိကြောင်း လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး စာရင်းများနှင့်အလုပ်သမားအရေးဆောင်ရွက်နေသူများထံမှ သိရသည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၂၅

မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းရှိ လက်နက်ကိုင်ထားသော အဖွဲ့အစည်းများသည် စစ်မှုထမ်းရမည်ဟုဆိုကာ ပြည်သူလူထုများ ကို ဖမ်းဆီး၍ မထမ်းလိုပါက ငွေကြေးတောင်းခံမှုများ ပြုလုပ်လာနေကြသည်ဟု တိုင်းလိုင်(ရှမ်းနီ) အမျိုးသားများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်‌ရေးပါတီဥက္ကဋ္ဌ စိုင်းဋ္ဌေးအောင်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

လက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံတွင် မြန်မာ့တပ်မတော်နှင့် လက်နက်ကိုင် အင်အားစုများကြား တိုက်ပွဲများ အပြင်းအထန် ဖြစ် ပွားနေခြင်းကြောင့် နှစ်ဖက်စလုံးက စစ်မှုထမ်းရန်အတွက် လူငယ်လူရွယ်များအား ခေါ်ဆောင်ခြင်း၊ ဖမ်းဆီးခြင်း များ လုပ်ဆောင်နေကြသည်။

ထို့နောက် လူဦးရေ လျော့ကျလာခြင်းနှင့်အတူ အလုပ်သမား ရှာပါးခြင်း၊ ကုန်ထုတ်လုပ်ငန်းများ နှေးကွေးလာ ခြင်း၊ လူဦးရေ လျော့ကျခြင်း ဘေးအန္တရာယ်များ ကြုံတွေ့လာရခြင်း စသည့် အခြေအနေများကိုလည်း ရင်ဆိုင် လာနေရကြောင်း စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက ထောက်ပြကြသည်။  

မြန်မာ့တပ်မတော်ရဲ့ ပြည်သူ့စစ်မှုထမ်း ဥပဒေအရ စစ်မှုထမ်းမည့်သူတွေကို တွေ့ရစဉ်

လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းပေါင်းစုံကမူ လူငယ်များကို စစ်မှုထမ်းရန်အတွက် ‌ခေါ်ဆောင်မှုများ လုပ်ဆောင်နေ ကြောင်း တိုင်းလိုင်(ရှမ်းနီ)အမျိုးသားများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်‌ရေးပါတီဥက္ကဋ္ဌ စိုင်းဋ္ဌေးအောင်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “ကျနော်တို့ ဒီဘက်မှာဆိုရင် စစ်မှုထမ်းနဲ့ ပတ်သက်ပြီးမှတော့ သိပ်ပြီးမှတော့ မကြားရဘူး။ ဒါပေမယ့် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်း ပေါင်းစုံကတော့ လူငယ်တွေကိုစွဲနေတာ လောက်ပဲကြားရတယ်။ ယနေ့ ပြည်တွင်းစစ် ဖြစ်နေတဲ့ အချိန် ကြတော့ လူတွေ တော်တော်များကလည်း စစ်မှုထမ်းခြင်းကို ရှောင်ရှားချင်ကြပါတယ်။ ဒါတွေ အတွက် တပ်မတော်ဘက်က တစ်ခုထဲမဟုတ်ပါဘူး၊ EAO ဘက်ကလည်း ထိုနည်းလည်းကောင်းပဲ၊ PDF ကလည်း ထိုနည်း လည်းကောင်းပဲ။ အတင်းအကျပ် ဆွဲတဲ့အဆင့်ကို ရောက်နေတဲ့ အခါကြတော့၊ ပြည်သူတွေ တော် တော် ဒုက္ခရောက်ကြတာပေါ့။ ကျနော်တို့ စစ်မှုထမ်း ဥပဒေအရ ၃၅ နှစ်ဆိုရင်တော့ သူတို့အထက်ဆိုရင်တော့ စစ်မှုထမ်းထဲ မထည့်ရဘူး။ ဒါပေမယ့်လည်း လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းတွေက အကုန်လုံးအသက် ၅၀,၆၀ လည်း ဆွဲနေတာပဲ။ စစ်မှုထမ်းကပဲဖြစ်ဖြစ် လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းကဖြစ်ဖြစ် ဖမ်းမိသွားပြီဆိုရင်တော့ လာရွေးဖို့တွေ သူတို့ပြောရင် ဘယ်လောက်ဆိုရမလဲ သိန်း ၅၀၊ သိန်း ၁၀၀ အဲ့ဒီလိုနဲ့ လူတွေ ပြန်ပြန်သွားရွေးနေရတဲ့ အခါကြ တော့ ဒါပြန်ပေးဆွဲဂိုဏ်းတွေလို ဖြစ်နေကြတယ်။ လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်း အားလုံးသော သူတွေကလေ။ ဒါကြောင့်မို့ ကျနော်တို့ ပြည်တွင်းစစ်ကြီး ငြိမ်းချမ်းစေချင်တယ်။ ခေတ်ကာလ ကောင်းတဲ့အချိန်မှာ မည်သူမဆို စစ်မှုထမ်းသင့်တယ်လို့ ကျနော်အနေနဲ့ ပြောချင်ပါတယ်”ဟု ပြောသည်။

လက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံတွင် မြန်မာ့တပ်မတော်က စစ်မှုထမ်းဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်းလိုက်ခြင်းနှင့် EAO- PDF များက မဖြစ်မနေ စစ်မှုထမ်းရန် ပြဋ္ဌာန်း သတ်မှတ်ချက်များကြောင့် လူငယ်လူရွယ်များ ပြည်ပနိုင်ငံများသို့ ထွက်ခွာ သွားကြသလို စစ်မှုထမ်းရန် ခေါ်‌ဆောင်ခံရခြင်းများကြောင့် အလုပ်လုပ်နိုင်သော လူငယ်လူရွယ် ဦးရေမှာ လျော့ကျလာနေကြောင်း စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက ထောက်ပြကြသည်။

KIA-PDF ကိုတွေ့ရစဉ်

ပြည်သူ့စစ်မှုထမ်းဆောင်ခြင်းမှ ကင်းလွတ်ခွင့် အခွန်တော်ဥပဒေအား ဥပဒေမူကြမ်း တစ်ရပ်ရေးသားပြီး နိုင်ငံတော်ကို တင်ပြထားကြောင်း နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူ ဒေါက်တာအောင်မျိုးက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “အခု ကျနော်တို့ တယ်လီဂရမ်ပေါ်မှာတော့ ကျနော်တို့ ကြားနေရတယ်။ ဒါ KIA က ဆွဲကြတယ်ပေါ့နော်။ ဇွတ်အဓမ္မ ခေါ်တယ်ပေါ့နော်၊ ဒါတွေ့တယ်။ စစ်တပ်နဲ့ပတ်သက်လို့ကတော့ ကျနော်တို့ သေသေချာချာကို တရားဝင် သတင်းမတွေ့ရဘူး။ တစ်ခုရှိတာက အကြောင်းအမျိုးမျိုးကြောင့် ရပ်ကွက်တွေမှာ မဲနှိုက်တာရှိတယ်၊ ကျနော်တို့ အလှည့်ကျ ခေါ်တာတွေ ရှိတယ်ပေါ့နော်။ အဲ့လိုမျိုးလည်း ဟိုခေါ်သွားတယ်လို့လည်းကြားတယ်၊ တချို့ လည်း ပိုက်ဆံတောင်းတာလို့ ကြားတာပေါ့နော်။ ဒီပြဿနာတွေကနေပြီးတော့ ပြေလည်အောင်ဆိုပြီးတော့ ပြည် သူ့ စစ်မှုထမ်းဆောင်ခြင်းမှ ကင်းလွတ်ခွင့် အခွန်တော် ဥပဒေဆိုပြီးတော့ အဲ့ဒီဥပဒေ မူကြမ်း တစ်ရပ်ကို ရေးသား ပြီးတော့ ပြီးခဲ့တဲ့ တစ်နှစ်လောက်ပေါ့နော်။ ကျနော် ဒီနီးစပ်ရာ ပုဂ္ဂိုလ်ကတဆင့်ပေါ့နော်၊ နိုင်ငံတော်ကို ကျနော် အဲ့ဒါလေး တင်ပြပါတယ်။ ဆွဲတယ် မဆွဲဘူးဆိုတဲ့ ကိစ္စကတော့ သေချာတာကတော့ KIA က ဆွဲတယ်ဆိုတာက တော့ ကျနော်တို့တွေ့တယ်။ ဒါပလောင်တွေကလည်း အတင်းစစ်မှုထမ်းခိုင်းတယ်။ MNDAA ကလည်း စစ်မှုထမ်း ခိုင်းတယ် ဆိုတာလည်း ကျနော်တို့ သွားတွေ့တယ်။ တပ်ဘက်က ဘာညာကတော့ သေသေချာချာ သတင်းတွေ လည်း မကြားရဘူးမမြင်ရဘူးပေါ့နော်”ဟု ပြောသည်။ 

ထို့ကြောင့် လက်နက်ကိုင်ထားကြသော အဖွဲ့အစည်းများ၏ စစ်မှုထမ်း ခေါ်ဆောင်ခြင်းများ ရပ်တန့်နိုင်ရေး အတွက် နိုင်ငံရေးပါတီများနှင့် နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက နည်းလမ်းပေါင်းစုံဖြင့် ကြိုးပမ်းလျက်ရှိနေကြသည်။

လက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံတွင် မြန်မာ့တပ်မတော်နှင့် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများကြား တိုက်ပွဲများ ပြင်းထန်နေပြီး စစ်မှုထမ်းရန်အတွက် အားလုံးက ကြိုးပမ်းဖော်ဆောင်နေကြသည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၂၅

နာဂအမျိုးသားဆိုရှယ်လစ်ကောင်စီ-ကပ္ပလန်/ယုံးအောင်(NSCN-K/YA) အဖွဲ့တွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေကြသူ များအားလုံး တာဝန်မှ ချက်ချင်းနုတ်ထွက်ကြရန်၊ လိုက်နာရန် ပျက်ကွက်ပါက စစ်ဘက်ဆိုင်ရာအရေးယူမှုများ ခံရမည်ဟု နာဂအမျိုးသားဆိုရှယ်လစ်ကောင်စီ-ကပ္ပလန်/အန်းမိုင်(NSCN-K/AM)အဖွဲ့က ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၂၄ ရက်နေ့စွဲဖြင့် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

အဆိုပါ ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ယုံးအောင် (NSCN-K/YA)အဖွဲ့ လက်အောက်တွင် တက်ကြွစွာ တာဝန်ထမ်းဆောင်နေ သော သားသမီးများ အားလုံးသည် တာဝန်မှ ချက်ချင်း နုတ်ထွက်ပြီး သတ်မှတ်ထားသော ကာလအတွင်း နေအိမ် သို့ ပြန်လာကြရန် ညွှန်ကြားအပ်ကြောင်း၊ လိုက်နာရန် ပျက်ကွက်ပါက တမင်တကာ ဖီဆန်ခြင်းဟု မှတ်ယူကာ ထိုက်သင့်သလို အရေးယူဆောင်ရွက်သွားမည်ဟု NSCN-K/AM အဖွဲ့က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

ထို့နောက် အရင်က ဖမ်းဆီးရမိပြီးဖြစ်သော လူများသည် ထပ်မံ ဖမ်းဆီးရမိပါက ပြင်းထန်သော စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ အရေးယူမှုများကို ရင်ဆိုင်ရမည်။ သို့သော်လည်း မိမိသဘောဆန္ဒအလျောက် လက်နက်ချ၍ မိမိတို့နှင့် ပူးပေါင်း လာသူများကိုမူ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပြီး ထိုက်တန်စွာ ချီးမြှင့်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ NSCN/GPRN ၏ တရားဥပဒေ စိုးမိုးရေး လုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်နေစဉ်အတွင်း မည်သည့် အရပ်ဘက် အဖွဲ့အစည်းများ(CSOs)သို့မဟုတ် ပုဂ္ဂိုလ် တစ်ဦဂတစ်ယောက်မျှ ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်း မပြုရ၊ ထိုသို့ စွက်မှုမျိုးကို မိမိတို့ NSCN/GPRN မှ လက်ခံ မည် မဟုတ်ဘဲ ပါဝင်ပတ်သက်သူများကိုလည်း တာဝန်ယူ တာဝန်ခံစေမည်ဟု NSCN-K/AM အဖွဲ့က ထုတ်ပြန် ပြောကြားခဲ့သည်။

NSCN-K/YA အဖွဲ့ကို တွေ့ရစဉ်

NSCN-K/AM အဖွဲ့က “ အခြေအနေများ ပိုမိုဆိုးရွား မလာမီနှင့် ပြန်လည်ပြင်ဆင်၍ မရသော နောက်ဆက်တွဲ ဆိုးကျိုးများ မဖြစ်ပေါ်မီ မိဘအုပ်ထိန်းသူများအနေဖြင့် မိမိတို့၏ ချစ်လှစွာသော သားသမီးများကို အမြန်ဆုံး ပြန်လည် ခေါ်ယူကြပါရန် အလေးအနက် တိုက်တွန်းအပ်ပါသည်။ ဤအသိပေးချက်အား သက်ဆိုင်သူ အားလုံး သိရှိနားလည်ပြီး တိကျစွာ လိုက်နာရန် ထုတ်ပြန်ခြင်းဖြစ်ပါသည်။ သင်တို့သည် နာဂတပ်မတော်နှင့်တူ အပြည့် အဝ ပူးပေါင်းလိုက်နာဆောင်ရွက်ရန် ဤနေရာမှ ညွှန်ကြားအပ်ပါသည်”ဟု ပြောသည်။

NSCN-K/AM နှင့် NSCN-K/YA တို့သည် နာဂဒေသအား ထိန်းချုပ်နိုင်ရေးအတွက် အားပြိုင်နေကြသလို အိန္ဒိယနှင့် တစ်ခုတည်းသော နယ်စပ်ထွက်ပေါက်ရှိသည့် ပန်ဆောင်မြို့ကိုလည်း ထိန်းချုပ်ရန် အားပြိုင်နေကြသည်။

NSCN-K/AM အဖွဲ့သည် ပန်ဆောင်မြို့သို့ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၁ ရက်က ရောက်ရှိ၍ နယ်မြေစိုးမိုးနိုင်ရေး တပ်နေရာချခဲ့သည်။

ထို့နောက် NSCN-K/YA အဖွဲ့က ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၉ ရက်တွင် ပန်ဆောင်မြို့၊ ခမ္မတိုင်ကျေးရွာရှိ NSCN-K/AM အဖွဲ့ကို တိုက်ခိုက်ခဲ့၍ NSCN-K/AM အဖွဲ့ဘက်က ၂ ဦးသေဆုံး၍ ၁ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။

NSCN-K/AM အဖွဲ့၏ မိုလ်ဘိုင်း-၆ တပ်ရင်းကို တွေ့ရစဉ်

ထိုတိုက်ခိုက်မှုကို လက်တုန့်ပြန်သည့်အနေဖြင့် NSCN-K/AM အဖွဲ့က နန်းယွန်းမြို့နယ်၊ တကားနှင့်နမ်ဖာကြား (၁၈)မိုင်ဂိတ် နေရာရှိ NSCN-K/YA အဖွဲ့ကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၁၂ ရက်နေ့ နံနက် ၆ နာရီတွင် ပြန်လည်၍ တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး NSCN-K/YA ၏ စခန်းတစ်ခုကို ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။

ထို့ပြင် NSCN-K/AM အဖွဲ့၏ မိုလ်ဘိုင်း-၆ တပ်ရင်းသည် လဟယ်မြို့နှင့်နန်းယွန်းမြို့ကြား တည်ရှိသော နန်းယွန်း မြို့နယ်၊ တုံကီကျေးရွာရှိ NSCN-K/YA အဖွဲ့ကို ဇန်နဝါရီ ၂၄ ရက် နံနက် ၁ နာရီက တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ NSCN-K/YA ဘက် ၃ ဦးထက်မနည်း ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။

လက်ရှိတွင် နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသတွင် နာဂလက်နက်ကိုင်များ အနေဖြင့် NSCN-K/YA(ဦးယုံးအောင်)၊ NSCN-K/AM(ဦးအန်းမိုင်)၊ ENNO/ENDA(ဦးအောင်ဆိုင်း)၊ NSCN-IM ( အိုက်ဇက်ချီရှီဆူနဲ့ ဗွီးဗာ)၊ NSCN-IM/H(IM ကနေ ခွဲထွက်လာတဲ့ ဟန်ရှီရမ်ဆန်း ဦးဆောင်အဖွဲ့)၊ NPDF တို့ တည်ရှိသည်။

အလားတူ ကသည်းနှင့်အာသံ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များလည်း အခြေစိုက်လှုပ်ရှားလျက်ရှိသည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၂၅

မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၊ သီပေါနှင့် မိုင်းရယ်မြို့အနီးမှာ မြန်မာ့တပ်မတော်သည် မူးယစ်ဆေးဝါး ထုတ်လုပ်နေသည့် စက်ရုံများနှင့် မူးယစ်ဆေးဝါး ထုတ်လုပ်ရေးအတွက် အသုံးပြုရာတွင် ပါဝင်သော ပစ္စည်းများကို ဇန်နဝါရီ ၁၆ ရက်မှ ၂၂ ရက်အတွင်း ဖမ်းဆီး သိမ်းဆည်းရမိခဲ့သည်။

ထို့နောက် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်မြို့၊ အနီးစခန်းလေဆိပ်၌ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၂၄ ရက်က သတင်း စာ ရှင်းလင်းပွဲလုပ်ကာ ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းက မူးယစ်အမှောင်ကမ္ဘာ၏ အခြေအနေကို နိုင်ငံတကာသို့ မြန်မာအစိုးရဘက်က ချပြခဲ့သည်။

အဆိုပါ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲသို့ သီရိလင်္ကာ၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်၊ အိန္ဒိယ၊ တရုတ် စသည့် နိုင်ငံတကာမှ သံတမန်များ၊ စစ်သံမှူးများ၊ ကုလသမဂ္ဂမူးယစ်ဆေးဝါးနှင့်ပြစ်မှုဆိုင်ရာရုံး(UNODC)မှ တာဝန်ရှိသူများ၊ ပြည်တွင်းသတင်းဌာန များ၊ ပြည်တွင်းအခြေစိုက် ပြည်ပသတင်းဌာနများမှ သတင်းထောက်များ တက်ရောက် လေ့လာ သတင်းရယူခဲ့ကြ သည်။

ထို့နောက် သံတမန်များ၊ ပြည်တွင်း/ပြည်ပမှ မီဒီယာအဖွဲ့များသည် ရှမ်းပြည်နယ်(မြောက်ပိုင်း) မိုင်းရယ်မြို့ အနောက်တောင်ဘက် ၃၃ ကီလိုမီတာအကွာရှိ မူးယစ်အမှောင်ကမ္ဘာသို့ ရောက်ရှိသွားခဲ့ပြီး မူးယစ်ဆေးဝါး ချက်လုပ်သည့် နေရာ ၂ နေရာသို့ လေ့လာခဲ့ကြသည်။

မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် မူးယစ်ဆေးဝါး ပူးပေါင်းတိုက်ဖျက်ရေး လုပ်ငန်းများကို ကုလသမဂ္ဂ အပါအဝင် အိမ်နီးချင်း နိုင်ငံများ၊ အာဆီယံအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ၊ မဲခေါင်ဒေသတွင်း နိုင်ငံများ၊ ဘင်းမ်စတက်အဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံများ၊ နိုင်ငံတကာ မူးယစ်ဆေးဝါးထိန်းချုပ်ရေးဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းများနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်လျက်ရှိကြောင်း၊ ရန်ကုန်မြို့ အခြေစိုက် UNODF၊ NNCC၊ ONCB၊ DEA၊ AFP တို့နှင့်လည်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နေကြောင်း မြန်မာအစိုးရဘက် က ချပြသွားခဲ့သည်။

မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းရှိ မူးယစ်အမှောင်ကမ္ဘာကို လက်နက်ကိုင်တိုင်းရင်းသားအဖွဲ့အစည်း(EAO)များက ကြီးစိုးထား ပြီး ပြည်တွင်းစစ်ကို ဖန်တီး၍ အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးဆိုကာ ဖော်ဆောင်နေကြသည်။ 

သို့သော် အမျိုးသား ရေးသည် လက်နက်ကိုင်ထားသူများအတွက် မူးယစ်အမှောင်ကမ္ဘာကို ထိန်းသိမ်းနိုင်ရေး အတွက် အကြောင်းပြ ချက် တစ်ခုသာသာဖြစ်လာပြီး နောက်ဆုံးမှာတော့ အကျိုးစီးပွားကို တည်ဆောက်နေကြလေသည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၂၅

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ကျင်းပနေသည့် ၂၀၂၅ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကို နိုင်ငံခြားက အသိအမှတ်ပြုခြင်း မပြုခြင်း မိမိ နားမလည်ကြောင်း၊ ပြည်သူလူထု မဲပေးခြင်းကို အသိအမှတ်ပြုမည်ဟု ယာယီသမ္မတ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင် လှိုင်က ပြောသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ရွေးကောက်ပွဲအပိုင်း(၃)ကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၂၅ ရက် ကျင်းပနေရာ မန္တလေးမြို့ရှိ မဲဆန္ဒရှင် များသို့ သွားရောက် တွေ့ဆုံ လေ့လာနေစဉ် ၎င်းက ပြောကြားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်က “  မဲလာမပေးခြင်းမှာ ၂ ပိုင်းရှိပြီး သူတို့ထောက်ခံ အားပေးသူမရှိလို့ လာမပေး ခြင်းနဲ့ တစ်ပိုင်းက လုံခြုံမှုအရ လာမပေးတာ ရှိတယ် ။ မဲပေးတဲ့လူတွေက သူတို့ထောက်ခံတဲ့ လူတွေရှိလို့ မဲပေး တာပေါ့။ ဒါသူတို့ လွတ်လွတ်လပ်လပ် မဲပေးတာ၊ ဒါကို နိုင်ငံခြားက အသိအမှတ်မပြုတာ ပြုတာ ကျနော်တို့ နားမလည်ဘူး။ ပြည်သူတွေမဲပေးတာ ကျနော်တို့ အသိအမှတ်ပြုမယ်”ဟု ပြောသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၂၀၂၅ အထွေထွေရွေး‌ကောက်ပွဲကို ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၂၈ ရက်က အပိုင်း(၁)ကိုလည်းကောင်း၊ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၁၁ ရက်က အပိုင်း(၂)ကိုလည်းကောင်း ကျင်းပထားပြီးဖြစ်သည်။