CNI International News

ရီးယာ့ဒ်၊ ဇန်နဝါရီ ၂၀

ယီမင်နိုင်ငံတွင် ယူအေအီးနိုင်ငံက ထောက်ခံပေးထားသည့် တောင်ပိုင်းခွဲထွက်ရေးအုပ်စု၏ အဖွဲ့ ဖျက်သိမ်း ခဲ့ပြီးနောက် ယီမင်နိုင်ငံရေးသမားများသည် ဆော်ဒီနိုင်ငံ၊ ရီးယာ့ဒ် (Riyadh) မြို့တော်တွင် ပထမဆုံးအကြိမ် လူသိရှင်ကြား အစည်းအဝေး ပြုလုပ်ခဲ့သည်ဟု အေပီမှ ဖော်ပြခဲ့သည်။

ဆော်ဒီက အဆိုတင်သွင်းခဲ့သည့် ညီလာခံမတိုင်မီ ပြုလုပ်သည့် ထိုအစည်းအဝေးတွင် ယီမင်တောင်ပိုင်း၏ အနာဂတ်ကို ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။

ယီမင်တောင်ပိုင်းရှိ ခွဲထွက်ရေးဝါဒီများ၏ တောင်းဆိုမှုများသည် အီရန်က ထောက်ခံပေးထားသည့် ဟူရ်သီအဖွဲ့က ဆန်နာမြို့တော်ကို ထိန်းချုပ်ခဲ့သော ၂၀၁၄ ခုနှစ်ကတည်းက စတင်ခဲ့သည့် ယီမင်ပြည်တွင်းစစ်တွင် အဓိက အစိတ်အပိုင်း တစ်ခုဖြစ်သည်။

ထိုအချိန်က ဟူရ်သီအဖွဲ့သည် ဆန်နာမြို့တော်ကို ထိန်းချုပ်ခဲ့သဖြင့် နိုင်ငံတကာ အသိအမှတ်ပြု အစိုးရအဖွဲ့သည် ယီမင်တောင်ပိုင်းသို့ တိမ်းရှောင်ခဲ့ရပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ဆော်ဒီသို့ ရွှေ့ပြောင်းခဲ့သည်။

ယီမင်ပြည်တွင်းစစ်တွင် များပြားရှုပ်ထွေးလှသည့် ဂိုဏ်းဂဏများ၊ လူမျိုးစု မကျေနပ်ချက်များနှင့် ဒေသတွင်း အင်အားကြီးနိုင်ငံများ၏ ပါဝင်မှုများကြောင့် ယနေ့အထိ တိကျပြတ်သားသည့် အဖြေကို ရှာဖွေနိုင်ခြင်း မရှိ သေးပေ။

ခွဲထွက်ရေးအုပ်စုများကို တွေ့ရစဉ် 

“ဒီတွေ့ဆုံမှုဟာ လူမှုအလွှာပေါင်းစုံနဲ့ ပြည်နယ်အသီးသီးက တောင်ပိုင်းခေါင်းဆောင်တွေ စုပေါင်းဖော်ပြလိုက်တဲ့ တောင်ပိုင်းသားတွေရဲ့ ညီညွတ်တဲ့ ဆန္ဒဖြစ်ပါတယ်။ ကျနော်တို့ရဲ့ အရေးကိစ္စအတွက် တရားမျှတပြီး ဘေးကင်း လုံခြုံကာ အာမခံချက်ရှိတဲ့ ဖြေရှင်းချက် တစ်ခုကို ရှာဖွေဖော်ထုတ်သွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်” ဟု ရီးယာ့ဒ်တွင် ပြုလုပ် သည့် ယီမင်နိုင်ငံရေးသမားများ၏ အစည်းအဝေးအပြီး ထုတ်ပြန်ချက်၌ ဖော်ပြခဲ့ကြသည်။

ယခင်က တည်ရှိခဲ့သော တောင်ပိုင်း အသွင်ကူးပြောင်းရေးကောင်စီ (Southern Transitional Council - STC) သည် ဒီဇင်ဘာလအတွင်းက ထိုးစစ်ဆင် သိမ်းပိုက်ခဲ့သည့် တောင်ပိုင်းနယ်မြေများမှ ပြန်လည် ဆုတ်ခွာပေးရန် ငြင်းဆန်ခဲ့ပြီးနောက် ဆော်ဒီသည်  STC ၏ အခြေစိုက် စခန်းများကို ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။

သိမ်းပိုက်ခံခဲ့ရသည့် နယ်မြေများထဲတွင် ဆော်ဒီနယ်စပ်ရှိ ဟာဒရာမော့တ် (Hadramout) ဒေသလည်း ပါဝင်ပြီး ယခုအခါ၌ ဆော်ဒီက ကျောထောက်နောက်ခံ ပြုထားသော ယီမင်အစိုးရတပ်ဖွဲ့များသည် ဟာဒရာမော့တ်နှင့် မာဟ်ရာ (Mahra) ပြည်နယ်များကို ပြန်လည် ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။

Source: အေပီ

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၁၉

မြန်မာရွှေ့ပြောင်း အလုပ်သမားများအနေဖြင့် ထိုင်းနိုင်ငံသားများနှင့် ပဋိပက္ခများ ပိုမို ဆိုးရွားလာခဲ့မည်ဆိုလျှင် ထိုင်းရောက် မြန်မာရွှေ့ပြောင်းများ မည်သည့် အခြေအနေ ရင်ဆိုင်လာရနိုင်ခြေ ရှိလဲဆိုသည်ကို ထိုင်းရောက် မြန်မာအလုပ်သမား‌အရေး ဆောင်ရွက်နေသူများက သတိပေးလာကြသည်။

ပြီးခဲ့သည့် ရက်ပိုင်း၌ ထိုင်းနိုင်ငံတွင် မြန်မာလုပ်သားတချို့နှင့် ထိုင်းလူငယ်တချို့ ခိုက်ရန်ဖြစ်ပွားသည့် ကိစ္စရပ် များသည် ဆက်တိုက်ဆိုသလို ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး နောက်ဆက်တွဲ ဆိုးကျိုးများ ဖြစ်ပေါ်လာမည်ကို ထိုင်းရောက် မြန်မာ ရွှေ့ပြောင်းများ စိုးရိမ်မှုများ ရှိနေကြသည်။ 

မြန်မာများ အနေဖြင့် ပဋိပက္ခအသွင်ဆောင်သည့် အချင်းပွားမှုများ အကြိမ်ကြိမ် ဖြစ်လာခဲ့မည်ဆိုလျှင် ၎င်းတို့၏ နိုင်ငံ၌ နေထိုင်ခွင့်မပြုသည့် ဆန့်ကျင်မှုများ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်ကြောင်း၊ အစွန်းရောက် အမျိုးသားရေး လှုပ်ရှားနေ သည့် ထိုင်းမျိုးချစ်များကလည်း ရှိနေ၍ မြန်မာများ ပါးနပ်စွာ ဆင်ခြင်နေထိုင်ကြရန် လိုအပ်သည်ဟု ရွှေ့ပြောင်း အလုပ်သမားအရေး ဆောင်ရွက်ပေးနေသူ ဦးအောင်‌ကျော်မှ CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။ 

 ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားများကို တွေ့ရစဉ်

၎င်းက “ဒါကတော့ ကျနော်တို့ ပါးစပ် ထိန်းထိန်းသိမ်းသိမ်း နေရမယ့် အခြေအနေ  ဖြစ်ပါတယ်။ ကျနော်တို့ ဆယ်စုနှစ် ပေါင်းများစွာ ထိုင်းနိုင်ငံမှာ ရွှေ့ပြောင်း အလုပ်သမားအဖြစ် ကျနော်တို့ နေထိုင်ခဲ့ကြတဲ့အခါမှာ ဒီလို ပဋိပက္ခ အသွင်ဆောင်တာတွေက သိပ်မဖြစ်ဘူး။ အခုချိန်မှာမှ ဒါတွေ ထပ်ဖြစ်လာတယ် ဆိုတာကလည်း  တော် တော် သတိထားရမှာ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ ထိုင်းနိုင်ငံမှာလည်း အစွန်းရောက် အမျိုးသားရေး လှုပ်ရှားတဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေကလည်း ပေါ်ပေါက်လာတယ်။ ဟိုးတချိန် ကျနော်တို့ နေထိုင်တုန်းက အဲဒီလိုမျိုး မရှိကြဘူး။ အခုချိန်မှာ သူတို့က ကမ္ဘောဒီးယား ကိစ္စနှင့်ပတ်သက်လို့ စပြီးမှ သူ့နိုင်ငံထဲ နေထိုင်ခွင့် မပြုတို့ ဘာတို့ ညာတို့က ဟစ်ကြွေးနေတာတွေက တအားများလာတဲ့ အချိန်မှာ အခု ဒုတိယတစ်ဖန် မြန်မာနိုင်ငံသားက အခုလိုမျိုးစပြီး ဖြစ်လာတယ်ဆိုရင် သူတို့က အုံလိုက်ကျင်းလိုက်ပေါ့ဗျာ။ ကျနော်တို့ကို ဆန့်ကျင်ပြီးမှ ဒီနိုင်ငံမှာ နေခွင့်မပြုဘူးတို့ ဘာတို့ ဖြစ်လာရင် ကျနော်တို့ရဲ့ တည်ငြိမ်အေးချမ်းနေတဲ့ အလုပ်အကိုင်တွေဟာ လုံးဝပျက်စီးပြီးမှ အခုချိန်မှာ ကိုယ့်တိုင်းကိုယ့်ပြည်မှာ ပြန်ပြီး ကောင်းရာကောင်းဝယ် လုပ်ကိုင်စားဖို့ဆိုတာလည်း အခြေအနေက မပေးသေး ဘူးလေ အဲဒါကြောင့် တစ်ဦးတစ်ယောက် အတွက်ကြောင့် အများကိုလာပြီး ဆန့်ကျင်မှုတွေဖြစ်မှာ စိုးရိမ်တယ်။ ဒီထက် ပိုမိုပြီးမှ ဒီလိုဖြစ်မှုတွေ အကြိမ်ကြိမ် အခါခါ ဖြစ်လာမယ်‌ဆိုရင်တော့ ဆိုးဝါးတဲ့ အနေအထားတွေ ရင်ဆိုင် ရနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့်မို့လို့ ကျနော့်အနေနဲ့ အဓိက ပြောချင်တာ‌တော့ ဧည့်သည်နိုင်ငံသားတွေ ဖြစ်တဲ့အတွက် ကြောင့် မိမိရဲ့ ဦးတည်ချက် အလုပ်အကိုင်မှအပ ကျန်တဲ့ဟာတွေကို စိတ်ဝင်တစားမရှိဖို့ လိုအပ်တယ်လို့ သုံးသပ် ချင်ပါတယ်” ဟု ပြောသည်။

ထိုပဋိပက္ခဖြစ်စဥ် နောက်ပိုင်း၌ ထိုင်းနိုင်ငံသားများသည် ကမ္ဘောဒီးယားကဲ့သို့ မြန်မာရွှေ့ပြောင်း အလုပ်သမား များအပေါ် အမြင်စောင်း သွားနိုင်ကြောင်း၊ မြန်မာများ အနေဖြင့် ၎င်းတို့၏ ပတ်ဝန်းကျင်နှင့် ကိုက်ညီမှုရှိအောင် နေထိုင် ဆင်ခြင်သင့်သည်ဟု ပညာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး ဖောင်ဒေးရှင်းမှ အလုပ်သမား‌ရေးတာဝန်ခံ ဦးမင်းဦးက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။ 

 ထိုင်းရောက် မြန်မာရွှေ့ပြောင်းများကို တွေ့ရစဉ်

၎င်းက “ဒီဖြစ်စဥ် နောက်ပိုင်းမှာပေါ့နော် ထိုင်းနိုင်ငံသားတွေအနေနဲ့ ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမား မြန်မာတွေအပေါ်  အမြင် ဆိုးသွားမှာပေါ့ အမြင်စောင်းသွားမှာပေါ့ အဲ့ဒါဆိုးရတယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ ကမ္ဘောဒီးယား ဖြစ်စဥ် တုန်းကဆိုရင် ကြည့်ပေါ့နော်။ ကမ္ဘောဒီးယား ဖြစ်စဥ်တုန်းကဆိုရင် နယ်စပ်မှာ တစ်ဖက်နဲ့တစ်ဖက် ပစ်ကြခတ်ကြ နောက်ပိုင်းမှာကျတော့ ဒီအတွင်းထဲက ထိုင်းနိုင်ငံက ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားတွေ လာပြီးတော့ ရိုက်ခတ်တာပဲ။ နောက်ဆုံးဗျာ သူတို့လမ်းမှာ တွေ့တယ်ဆိုလို့ရှိရင် ရိုက်ပြီး ပြဿနာရှာတာတို့ ရိုက်တာ ပုတ်တာ အဲဒီလောက်ထိ တောင် ဖြစ်လာတာပေါ့နော်။ အဲဒါတွေကတော့ အဲလိုမျိုး အသွင်ဖြစ်သွားမှာကို ကိုယ်တွေက စိုးရိမ်ရတာပေါ့နော်။ ဒါပေမယ့် ဘာပဲပြောပြော ကိုယ်တွေက ဒီမှာနေနေတာဆိုတော့ ထိုင်းနိုင်ငံထဲမှာဆိုတော့ ကိုယ်ကတော့ ဂရုစိုက်ရ မှာပဲ။ ဂရုစိုက်သင့်တာပေါ့နော် ကိုယ်ရဲ့ အပြောအဆိုအမူ(အယာ) အားလုံးက တစ်ဦးထဲအတွက် မဟုတ်ဘူးပေါ့ နော်။ အဲဒီလိုမျိုး စဥ်းစားဆင်ခြင်သင့်တယ်လို့ ကျနော်ကတော့ ထင်တယ်။ ဒီအထူးသဖြင့်‌ ‌ရွှေ့ပြောင်းအလုပ် သမားတွေ အနေနဲ့ ပြောတာပေါ့နော်” ဟု ပြောသည်။ 

ထိုင်းနှင့် မြန်မာများအကြား ပဋိပက္ခဖြစ်ပွားမှုကြောင့် ယခုရက်ပိုင်းတွင် စစ်ဆေးမှုများ မူလထက် ပိုမိုများပြား နေကြောင်း၊ ထိုင်းနိုင်ငံတွင် မြန်မာနိုင်ငံသားများ တရားဝင် ၆ သန်းရှိပြီး တရားမဝင် ၄ သန်းရှိကြောင်း လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး စာရင်းများနှင့် အလုပ်သမားအရေး ဆောင်ရွက်နေသူများထံမှ သိရသည်။ 

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၁၉

လက်ရှိတွင် လွှတ်တော်နေရာ အများစု အနိုင်ရရှိထားသည့် ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ (USDP) နှင့် မြန်မာ့တပ်မတော်တို့ကြား ရွေးကောက်ပွဲပြီးနောက် အစိုးရအဖွဲ့အား ဘယ်လိုဖွဲ့စည်း မလဲဆိုသည့်အပေါ် စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များကြား သုံးသပ်မှုများရှိနေကြသည်။

ရွေးကောက်ပွဲပြီးနောက် သမ္မတနှင့် အစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းရာတွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်နှင့် ပါတီဥက္ကဋ္ဌ ဦးခင်ရီတို့ကြား ညှိနှိုင်းသဘောတူထားမှု မရှိပါက လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ၏ အဆုံးအဖြတ်ကို ခံယူရမည် ဖြစ်ကြောင်း၊ ထိုမဲခွဲဆုံးဖြတ်မှုသည် စိတ်ဝင်စားဖို့ ကောင်းမည်ဖြစ်ကြောင်း နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူတစ်ဦးက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “ရွေးကောက်ပွဲမတိုင်ခင်မှာ သူ့ဆီက သူ့ဘက်က ဗိုလ်ချုပ် တော်တော်များများကို တာဝန်ရှိတဲ့သူ တော် တော်များများကို ရွေးကောက်ပွဲဝင်ဖို့ ပြည်ခိုင်ဖြိုးကို စေလွှတ်‌လိုက်တာ၊ နောက်တစ်ခါ တစညကိုလည်း တချို့ စေလွှတ်တယ်လို့ သတင်းတွေ ထွက်လာတာ။ အဲဒါတွေကို ကြည့်ရင်တော့ သူက ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်က အခု ယာယီသမ္မတက နောင်ပေါ်လာမယ့် လွှတ်တော်မှာ သူ့ကို သမ္မတအဖြစ် ထောက်ခံဖို့၊ သူကတော့ သေချာပေါက် ကတော့ တပ်က ရွေးချယ်တဲ့ သမ္မတလောင်းကတော့ ဖြစ်မှာပဲပေါ့။ သမ္မတလောင်းဖြစ်မယ် သို့တည်းမဟုတ် ဒုသမ္မတတော့ သေချာတယ်ပေါ့။ သမ္မတလောင်းဖြစ်ဖို့အတွက် စိတ်မချနိုင်လို့ ထည့်တယ်လို့ ကျနော်က ယူဆ တယ်။ အဲဒါကြောင့်မို့လို့ သူတို့ ညှိနှိုင်းထားမှု မရှိဘူးလို့ ယူဆရတာပေါ့။ အဲဒါကြောင့် အဲဒီလိုတကယ်ပဲ ညှိနှိုင်း ထားတာ မရှိဘူး။ လွှတ်တော်ရဲ့ အဆုံးအဖြတ်ကိုပဲ ခံယူမယ်လို့ သူတို့က သဘောတူထားတယ် ဆိုရင်တော့ လွှတ်တော်အတွင်းမဲခွဲမှုက တော်တော် စိတ်ဝင်စားစရာ ကောင်းမှာပေ့ါ” ဟု ပြောသည်။

ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲအား ၂၀၂၅  ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာ ၂၈ ရက်နေ့မှ စတင်ကာ အပိုင်း ၃ ပိုင်းခွဲ၍ ကျင်းပနေခြင်းဖြစ်ပြီး ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၁၁ ရက်နေ့အထိ အပိုင်း ၂ ပိုင်း ကျင်းပပြီးစီး သွားခဲ့ပြီဖြစ်သည်။

ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ကို တွေ့ရစဉ် 

လက်ရှိ အချိန်အထိ လွှတ်တော်နေရာ အများစုသည် USDP ပါတီမှ အနိုင် ရရှိနေခြင်းဖြစ်ကာ ဒုတိယအများဆုံး သည် တစညပါတီဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

USDP ပါတီအနေဖြင့် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်နေရာ မည်မျှပင် အနိုင်ရရှိထားစေကာမူ တပ်နှင့် ဒွန်တွဲပြီးမှသာ အစိုးရဖွဲ့အသစ်ကို သွားမည့်ပုံစံဖြစ်ပြီး ပါတီထဲမှ တပ်ခေါင်းဆောင်များအား အစိုးရအကြီးအကဲတွင် ပါဝင်နိုင် စေရင်း USDP ဘက်မှလည်း ရွေးချယ်သွားမည့်ပုံဖြစ်ကြောင်း နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူ စိုင်းမိဏ်းက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “အဓိကကတော့ USDP က အားကောင်းတယ်ဆိုတဲ့ ဟာကတော့ ကြိုတင်မဲတွေ တော်တော်များများက အဲဒါနဲ့ပဲ သူများကို အနိုင်ယူတာပေါ့နော်။ ဒါကြောင့် အနိုင်ရတဲ့ USDP ကလည်း ဒါ ရိုးသားပွင့်လင်းတဲ့ အနိုင်ရလဒ် တော့ မဟုတ်ဘူး။ တစ်ဖက်ကလည်း ကြည့်မယ်ဆိုရင် USDP က ဘယ်လောက်ပဲ သူတို့က ကြိုတင်မဲတွေကြောင့် မကျေနပ်ချက်တွေပဲ ပြောနေပါစေ ဒါက မကျေနပ်ချက်ပဲပေါ့။ ဒါက တပ်ကို ခုခံနိုင်တဲ့ ပြောစကားတွေတော့ မဟုတ်ဘူး။ အဲဒါကြောင့်မို့လို့ USDP ရဲ့ ဖြစ်ပေါ်လာမှုက တပ်ရဲ့ ကျောထောက် နောက်ခံပဲလေ။ ဒါကြောင့် ဘယ်လိုပဲဖြစ်ဖြစ် တပ်နဲ့ USDP ကတော့ ဒွန်တွဲပြီးတော့မှ သွားမယ့်ပုံပါပဲ။ တခြားနည်းလမ်းတော့ မရှိနိုင်ပါဘူး။ ဘယ်လောက်ပဲ ညှိဖို့ လိုအပ်နေပါလိမ့်စေ။ သူတို့ရဲ့ ဖြစ်တည်လာမှုက အတူတူပဲဆိုတော့ ဒါက လက်ဝါးချင်း ရိုက်တဲ့ပုံစံပဲ ဖြစ်နေမှာပဲ။ USDP ကလည်း တပ်ရဲ့ လိုအပ်ချက်တွေကို ဖော်ဆောင်ပေးနေမှာပဲ။ တပ်ကလည်း USDP ကို ပံ့ပိုးပေးနေမှာပဲ။ USDP မနိုင်နိုင်အောင် USDP ထဲက တပ်ခေါင်းဆောင်တွေကို အစိုးရအကြီးအကဲမှာ ပါဝင်အောင် USDP ကလည်း ရွေးချယ်သွားမယ့်ပုံပဲ။ အခုက သိရှိချက် အရဆိုရင်တော့ လက်ဖဝါးနဲ့ လက်ဖမိုး ပဲ ဖြစ်နေမှာပဲ USDP နဲ့ တပ်က” ဟု ပြောသည်။

ဦးခင်ရီကို တွေ့ရစဉ်

တပ်မတော်၏ ကျောထောက်နောက်ခံပြု ပြည်ထောင်စု ကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ (USDP)သည် နောက်ဆုံး ပိုင်း ရွေးကောက်ပွဲ မတိုင်ခင်အထိ တပ်မတော်သား လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အမတ် ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းနှင့်အတူ အစိုးရတစ်ခု ဖွဲ့စည်းရန် လုံလောက်သော အမတ်နေရာ ရရှိထားသည်ကို တွေ့ရသည်။

အစိုးရတစ်ရပ် ဖွဲ့စည်းရန်အတွက် ပါတီ တစ်ခုသည် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ၅၈၈ နေရာတွင် ၅၀ ရာခိုင်နှုန်း (၂၉၄ နေရာ) ရရှိရန် လိုအပ်ပြီး USDP သည် ရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း ၂ ပိုင်းတွင် ၁၉၄ နေရာရထားကြောင်း သိရသည်။

ထို့ပြင် တပ်မတော်သား လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် အမတ် ၁၆၆ နေရာနှင့် ပေါင်းလိုက်ပါက USDP ပါတီသည် လက်ရှိတွင် လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်နေရာ ၃၆၀ ကို ရရှိထားပြီး အစိုးရဖွဲ့ရန် လိုအပ်သည့် အများစု ၂၉၄ နေရာထက် ကျော်လွန်နေပြီလည်း ဖြစ်သည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၁၉

အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာတရားရုံး(ICJ)မှာ ဂမ်ဘီယာ တင်ပြခဲ့သော ထွက်ဆိုချက်များသည် တရားရုံးက ထည့်သွင်း စဉ်းစားသင့်သည့် သက်သေအဆင့်အတန်း မမီကြောင်း မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့၏ ဦးဆောင်ရှေ့နေ Mr. Christopher Staker က လျှောက်လဲခဲ့သည်။

မြန်မာနိုင်ငံကို လူမျိုးသုဥ်း သတ်ဖြတ်မှု ကျူးလွန်သည်ဟု ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံက စွပ်စွဲပြီး ICJ မှာ တရားစွဲဆိုထား သောအမှုကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၁၂ ရက်မှ ၂၉ ရက်အထိ ကြားနာစစ်ဆေးလျက်ရှိသည်။
ထို့နောက် မြန်မာနိုင်ငံက ဇန်နဝါရီ ၁၆ ရက်တွင် ပထမအကြိမ် လျှောက်လဲမှုကို စတင်ခဲ့သည်။

မြန်မာ၏ ဦးဆောင်ရှေ့နေ Mr. Christopher Staker က “ ဂမ်ဘီယာ အနေဖြင့် ဤအမှုတွင် အဓိက အားပြု၍ ကိုးကားအသုံးပြုထားသည့် ကုလသမဂ္ဂအချက်အလက် ရှာဖွေရေးအဖွဲ့(Fact Finding Mission-FFM)၏ အစီရင်ခံစားများနှင့် ၎င်းက စုဆောင်း ကောက်ယူထားသည့် ထွက်ဆိုချက်များသည် တရားရုံးက ထည့်သွင်း စဉ်းစားသင့်သည့် သက်သေအဆင့်အတန်း မမီပါကြောင်း” လျှောက်လဲခဲ့သည်။

မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ လွတ်လပ်သော စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးယန္တရား(IIMM)သည် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ တရားစီရင်ရေး အတွက် သက်သေ စုဆောင်းမည့် အဖွဲ့အစည်း တစ်ခုအဖြစ် ဖွဲ့စည်းဆောင်ရွက်သည့်ကာလအတွင်း ယခုအမှု အတွက် သက်သေထွက်ဆိုချက် ၄၂ ခုသာ ထောက်ပံ့ပေးနိုင်ပြီး ယင်းတို့အနက် ဂမ်ဘီယာက ၁၂ ခုကိုသာ ကိုးကား ထားကြောင်း ၎င်းက ပြောသည်။

သည်ဟိဂ်မှာ မြန်မာ-ဂမ်ဘီယာ တရားရင်ဆိုင်နေကြစဉ်

မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် အထက်ပါ အဖွဲ့အစည်း နှစ်ခုလုံးကို အသိအမှတ်မပြု၊ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်း မပြုသော် လည်း ဂမ်ဘီယာ၏ သက်သေအကိုးအကားများကို ချေဖျက်ရုံမျှသာ ကိုးကားဖော်ပြခြင်းဖြစ်ကြောင်း မြန်မာ၏ ဦးဆောင်ရှေ့နေ Mr. Christopher Staker က ချေပလျှောက်လဲခဲ့သည်။ 

ထို့နောက် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရှေ့နေ Ms.Leigh Lawrie KC က ARSA အဖွဲ့ ဖြစ်ပေါ်ပြောင်းလဲလာပုံ၊ စုဖွဲ့ လေ့ကျင့်မှု၊ အရပ်သားများကို အင်အားစုဆောင်းမှုများအကြောင်း လျှောက်လဲ တင်ပြခဲ့သည်။

မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် ၂၀၁၆ ခုနှစ်နှင့် ၂၀၁၇ ခုနှစ်များတွင် အာဆာ၏ စနစ်တကျ ကြိုတင် ပြင်ဆင် ဆောင်ရွက် သည့် အကြမ်းဖက် တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် အကြမ်းဖက်မှု ချေမှုန်းရေး၊ အခြား လုံခြုံရေး အစီအမံများ တန်ပြန် ဆောင်ရွက်ရခြင်းဖြစ်ကြောင်းကိုလည်း ၎င်းက လျှောက်လဲတင်ပြခဲ့သည်။

မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် ARSA(အာဆာ)အကြမ်းဖက်အဖွဲ့မှ ၂၀၁၇ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ် ၂၅ ရက်က နယ်ခြား စောင့်တပ် ကင်းစခန်း ၃၀ ကို တစ်ပြိုင်တည်း တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး ဟိန္ဒူနှင့် ရခိုင်မျိုးနွယ်စုများကို သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။

ထို့နောက် မြန်မာ့တပ်မတော်က နယ်မြေရှင်းလင်းရေးနှင့် လုံခြုံရေးဆောင်ရွက်ခဲ့ရာ ဘင်္ဂါလီ ၇ သိန်းဝန်းကျင် ဘင်္ဂလာဒေ့ရှ်နိုင်ငံသို့ ထွက်ပြေး တိမ်းရှောင်သွားသည်။

အဆိုပါ အခြေအနေကို ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံက မြန်မာနိုင်ငံအား လူမျိုးသုဥ်း သတ်ဖြတ်မှု ကျူးလွန်သည်ဟုဆိုကာ စွပ်စွဲ၍ နယ်သာလန်နိုင်ငံ၊ သည်ဟိဂ်မြို့ရှိ ICJ မှာ တရားစွဲဆိုခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

CNI News
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၁၇

ကချင်ပြည်နယ်တွင် မဲအများဆုံးရသူ အနိုင်ယူစနစ်(FPTP)ဖြင့် အမျိုးသားလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်လောင်း အဖြစ် ဒေါ်ဒွဲဘူသည် ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ(USDP)ကနေ ဝင်ရောက် ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာ အနိုင်ရရှိ ခဲ့သည်။

ဒေါ်ဒွဲဘူသည် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၁၁ ရက်က ကျင်းပခဲ့သော ရွေးကောက်ပွဲအပိုင်း(၂)တွင် USDP ပါတီ ကိုယ်စား ပြု၍ အမျိုးသားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းအဖြစ် ဝင်ရောက် ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

ယခင် ၂၀၁၀ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတုန်းက ဒေါ်ဒွဲဘူသည် စည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ဒီမိုကရေစီပါတီကချင် ပြည်နယ် (စဒက)  ကိုယ်စားပြု၍ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းအဖြစ် ဝင်ရောက် ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သလို ၂၀၁၅ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲမှာလည်း စဒက ပါတီကနေ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းအဖြစ် ယှဉ် ပြိုင်ခဲ့သည်။

အလားတူ ၂၀၂၀ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် ကချင်ပြည်နယ်ပြည်သူ့ပါတီ(KSPP) ကိုယ်စားပြု၍ အမျိုးသား လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်လောင်းအဖြစ် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်(NLD) ကိုယ်စား လှယ်လောင်းအား ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။

လက်ရှိတွင် ဒေါ်ဒွဲဘူသည် နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ ဗဟိုအကြံပေးအဖွဲ့ဝင်အဖြစ် တာဝန် ထမ်းဆောင်နေပြီး ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်ကနေ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင် ၃၁ ရက်ထိ နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ် ရေးကောင်စီ(နစက) အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

ထို့နောက် ၂၀၂၅ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် ဒေါ်ဒွဲဘူသည် ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ(USDP) ကိုယ်စားပြု၍ ကချင်ပြည်နယ်ကနေ အမျိုးသားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာ အနိုင်ရ ရှိထားသည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၁၇

စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးအထက်ပိုင်း၊ နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ လဟယ်မြို့ပေါ်မှာ နာဂအမျိုးသားဆိုရှယ် လစ်ကောင်စီ-ကပ္ပလန်/အန်းမိုင်(NSCN-K/AM) အဖွဲ့သည် နာဂရိုးရာနှစ်သစ်ကူးပွဲတော်ကို ဒေသတွင်းနေ နာဂ ပြည်သူများနှင့်အတူ ပူးပေါင်း ကျင်းပခဲ့သည်။

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၁၅ ရက်က လဟယ်မြို့မှာ နာဂနှစ်သစ်ကူးပွဲတော် ကျင်းပခဲ့ပြီး NSCN-K/AM အဖွဲ့မှ ကိုယ်စားလှယ်များ တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။

NSCN-K/AM အဖွဲ့က “၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁၅ ရက်နေ့တွင် NSCN-K Ang Mai ဦးဆောင်မှုအဖွဲ့သည် မြန်မာ နိုင်ငံ နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၏ အဓိကမြို့တော်ဖြစ်သော လဟယ်မြို့ရှိ နာဂပြည်သူများနှင့်အတူ စည်းလုံးညီညွတ်စွာ နာဂနှစ်သစ်ကူးပွဲတော်ကို ကျင်းပခဲ့ပါသည်။ ဤပူးပေါင်းကျင်းပသော အထိမ်းအမှတ်နှင့် ပွဲတော်သည် စုပေါင်း ထောက်ခံမှုနှင့် စည်းလုံးညီညွတ်မှုကို ထင်ဟပ်ဖော်ပြသော အားကောင်းသည့် သင်္ကေတ တစ်ရပ် ဖြစ်ပါသည်”ဟု ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

ထို့နောက် NSCN-K/AM အနေဖြင့် နာဂပြည်သူလူထု၏ ပြတ်သားစွာ ပူးပေါင်းကူညီမှု၊ ယုံကြည်အားထားမှုနှင့် တည်ကြည်ခိုင်မာသော ထောက်ခံအားပေးမှုများအတွက် အလွန်အမင်း ကျေးဇူးတင်ကြောင်း၊ NSCN-K/AM အဖွဲ့ သည် နာဂပြည်သူလူထု တစ်ရပ်လုံး၏ အကျိုးစီးပွားနှင့် လူမှုကောင်းကျိုးများကို ဆက်လက် တာဝန် ထမ်းဆောင် ပေးရန် အခိုင်အမာ ကတိပြုထားကြောင်း၊ ပြည်သူလူထု အနေဖြင့်လည်း ခိုင်မာစွာ ရပ်တည်နေကြရန်၊ ကျွနှ်ပ်တို့ ၏ စုပေါင်းရည်မှန်းချက်ကို ယုံကြည်ရန်နှင့် စည်းလုံးညီညွတ်စွာ အတူတကွ ရှေ့ဆက်လျှောက်လှမ်းကြရန် တောင်းဆိုပါကြောင်း ၎င်းအဖွဲ့က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

NSCN-K/AM အဖွဲ့သည် ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်၂ ရက်က NSCN-K/YA အဖွဲ့ကနေ ခွဲထွက်၍ ထူထောင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ် သည်။

ထို့နောက် နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ နန်းယွန်း၊ လေရှီး၊ လဟယ် အပါအဝင် ခန္တီး စသည့် ဒေသများတွင် လှုပ်ရှားလျက်ရှိသည်။

CNI News
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၁၆

အကြမ်းဖက် တန်ပြန် စစ်ဆင်ရေးကို လူမျိုးသုဥ်း သတ်ဖြတ်မှု ကျူးလွန်သည်ဟု စွပ်စွဲမှုက အခြေအမြစ်မရှိသော စွပ်စွဲချက်ဖြစ်သည်ဟု အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာတရားရုံး(ICJ)မှာ မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့မှ ဝန်ကြီး ဦးကိုကိုလှိုင်က ချေပလျှောက်လဲခဲ့သည်။

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၁၆ ရက်က ICJ မှာ မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့မှ ဝန်ကြီး ဦးကိုကိုလှိုင်က ချေပလျှောက်လဲ ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် နိုင်ငံတကာ သဘောတူညီချက်၊ စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများအား လိုက်နာလျက်ရှိကြောင်း၊  လူမျိုးသုဥ်း သတ်ဖြတ်မှု စွပ်စွဲချက်များမှာ အခြေအမြစ် မရှိကြောင်း၊ လူမျိုးသုဥ်း သတ်ဖြတ်မှု ကျူးလွန်ခဲ့ခြင်း မရှိဘဲ အကြမ်းဖက်မှု တန်ပြန်စစ်ဆင်ရေး ဆောင်ရွက်ခဲ့ခြင်းသာဖြစ်ကြောင်း ၎င်းက လျှောက်လဲခဲ့သည်။

မြန်မာနိုင်ငံအား ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံမှ ဘင်္ဂါလီ လူမျိုးသုဥ်း သတ်ဖြတ်မှု ကျူးလွန်သည်ဟု စွပ်စွဲ၍ တရားစွဲထား မှုကိစ္စကို နယ်သာလန်နိုင်ငံ၊ သည်ဟိဂ်မြို့ရှိ ICJ မှာ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၁၂ ရက်မှ ၂၉ ရက်အထိ ကြားနား စစ်ဆေးနေကြသည်။

ထို့နောက် မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့က ဇန်နဝါရီ ၁၆ ရက်မှ ၂၀ ရက်အထိ တစ်ကြိမ်၊ ဇန်နဝါရီ ၂၈ ရက်မှ ဇန်နဝါရီ ၂၉ ရက်အထိ တစ်ကြိမ် စုစုပေါင်း ၂ ကြိမ် ချေပလျှောက်လဲလျက်ရှိသည်။

အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်(NLD) အစိုးရလက်ထက် ၂၀၁၇ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ် ၂၅ ရက်က ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်းရှိ နယ်ခြားစောင့်တပ် ရဲကင်းစခန်း ၃၀ ကို အာဆာ(ARSA) အကြမ်းဖက်အဖွဲ့က တစ်ပြိုင်တည်း တိုက်ခိုက်ခဲ့သလို မွတ်စလင် မဟုတ်သော လူမျိုးများကို သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။

ထို့နောက် မြန်မာ့တပ်မတော်က နယ်မြေ ရှင်းလင်းရေး လုပ်ခဲ့ရာ ဘင်္ဂါလီ ၇ သိန်းဝန်းကျင် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံသို့ ထွက်ပြေး တိမ်းရှောင်သွားခြင်းအား လူမျိုးသုဥ်း သတ်ဖြတ်သည်ဟုဆိုကာ စွပ်စွဲ၍ ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံက ICJ မှာ တရားစွဲဆိုထားခြင်း ဖြစ်သည်။

ထိုစွပ်စွဲချက်ကို မြန်မာနိုင်ငံက ICJ မှ ပြန်လည် ဖြေရှင်းနေရခြင်းဖြစ်သည်။

ဝန်ကြီး ဦးကိုကိုလှိုင် ဦးဆောင်သည့်အဖွဲ့သည် ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလတုန်းကလည်း ICJ မှာ မြန်မာနိုင်ငံ ကိုယ်စား လျှောက်လဲခဲ့သေးသည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၁၆

နိုင်ငံရေးပါတီများ အနေဖြင့် ပြည်ပသံရုံးမှ သံတမန်များဖြင့် တွေ့ဆုံမည်ဆိုလျှင် ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်(UEC) ၏ ခွင့်ပြုချက် ရရှိမှသာ တွေ့ဆုံဆွေးနွေး၍ ရနိုင်မည်ဆိုသော ကန့်သန့်ချက်နှင့်ပတ်သက်ပြီး နိုင်ငံရေးပါတီများက ဘယ်လိုရှုမြင်နေကြသလဲ အားလုံးက စောင့်ကြည့်နေကြသည်။

ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီဥက္ကဋ္ဌ ဒေါ်သက်သက်ခိုင်နှင့် ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင် ဒေါ်ထက်ထက်လှိုင်တို့သည် ပြည်ပ သံရုံးတစ်ရုံးမှ လူတချို့နှင့် လျှို့ဝှက်စွာ တွေ့ဆုံခဲ့ခြင်းကြောင့် ဥပဒေနှင့်အညီ အရေးယူ ဆောင်ရွက်မည်ဟု ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်(UEC)က ဇန်နဝါရီ ၁၄ ရက်တွင် ထုတ်ပြန် ကြေညာထားသည်။ 

လက်ရှိ နိုင်ငံရေး အခင်းအကျင်းအရ ရွေးကောက်ပွဲကာလ ဖြစ်နေသည့်အတွက် ထိုညွှန်ကြားချက်များနှင့် ပတ်သက်ပြီး ရွေးကောက်ပွဲအလွန် ပေါ်ပေါက်လာမည့် လွှတ်တော်ထဲတွင် ပြန်လည် ညှိနှိုင်းဆွေးနွေးရမည်ဟု မွန်ညီညွတ်‌ရေးပါတီ(MUP)မှ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဦးနိုင်သန်းရွှေက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။ 

နိုင်ငံရေးပါတီများ တွေ့ဆုံကြစဉ်

၎င်းက ”လက်ရှိကာလမှာ လက်ရှိ‌ ရွေးကောက်ပွဲကာလမပြီး လွှတ်တော် မခေါ်မချင်းတော့ ကျနော်တို့ ဒီတိုင်းပဲ ဆက်သွားမယ့် အနေအထားတော့ ရှိတယ်ပေါ့။ ဒါကတော့ ကျနော်တို့ အဲဒီလိုပဲ မြင်တယ်။ နောက်ပြီးတော့ လွှတ်‌တော်ပေါ်ပြီ ဆိုလို့ရှိရင် ဒီညွှန်ကြားချက်က လွှတ်‌တော်ထဲမှာ ပယ်ရမယ်။ လွှတ်‌တော်ထဲမှာ ဆွေးနွေးရမယ် အဲဒီအချိန်ကျရင် ကျနော်တို့က တစ်မျိုးတစ်မည်တော့ အပြောင်းအလဲတော့ ရှိမယ်ပေါ့။ ဒါပေမယ့် ဒီ လွှတ်တော် မပေါ်မချင်းကတော့ ဒီ Process အတိုင်းပဲ သွားရမှာ ဖြစ်တယ်။ ကျနော်တို့လည်း အဲဒီဟာကိုတော့ UEC ဒီလို နိုင်ငံတကာ သံတမန်တွေနဲ့ ပါတီတွေနဲ့ တွေ့ဆုံခြင်းကို ဒီလို ညွှန်ကြားချက်တွေ ထုတ်တာက ကျနော်တို့ မသိ တော့ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ ကျနော်တို့ကလည်း တကယ့်တကယ် ဘယ်ပါတီမဆိုပေါ့နော်။ တကယ့်တကယ် နိုင်ငံကို အစိုးရဖွဲ့နိုင်ပြီဆိုလို့ရှိရင် နိုင်ငံတကာနဲ့ မလွဲမသွေ ဆက်ဆံရမှာပဲလေ။ ဆက်ဆံတဲ့ အခါကျတော့ ပါတီ တုန်းကနေပြီးတော့ နိုင်ငံတကာ သံတမန်နည်းနဲ့ ဆက်သွယ်မှုတွေ မရလို့ရှိရင် ကျနော်တို့ အဲ့ဒီအတွေ့အကြုံက ကျနော်တို့အတွက် အလွန်ကို အားနည်းတယ်ပေါ့နော်။ အဲဒါကြောင့်ပဲ ဒီဟာကတော့ ဘာအကြောင်းကြောင်း ကြောင့် ပြဋ္ဌာန်းလဲတော့ ကနော်တို့ မပြောနိုင်ဘူး။ ဒါပေမယ့် လွှတ်တော် ပေါ်လာမယ်ဆိုလို့ရှိရင် ဒီအကြောင်းကို ဆွေးနွေးဖြစ်မယ် ထင်တယ်” ဟု ပြောသည်။

နိုင်ငံရေးပါတီများအနေဖြင့် နိုင်ငံခြား တိုင်းပြည်တစ်ခုခု၏ အဖွဲ့အစည်း သို့မဟုတ် လူပုဂ္ဂိုလ်များနှင့် တွေ့ဆုံရန် ရှိပါက ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်သို့ ကြိုတင် တင်ပြပြီး ခွင့်ပြုချက် ရရှိမှသာ တွေ့ဆုံရန် ဖြစ်ကြောင်း နှင့် သင့်လျော်သည့် အစီအမံဖြင့် စိစစ်ခွင့်ပြုပေးမည် ဖြစ်ကြောင်းကိုလည်း ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ သြဂုတ် ၂၃ ရက်တွင် နိုင်ငံရေးပါတီများသို့ အကြောင်းကြားခဲ့သည်ဟု UEC က ထုတ်ပြန်သည်။

ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် (UEC) ၏ ထိုကန့်သတ်ချက်သည် မူလအစကတည်းက ရှိနေပြီးသား ဖြစ်ကြောင်း၊ ထိုပြဋ္ဌာန်းချက်အပေါ် လေးစားလိုက်နာမှု မရှိသည့်အတွက် လက်တွေ့ကျသည့် အပြုသဘောမျိုး ဆောင်ရွက်သည်ဟုသာမြင်ကြောင်း ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ (USDP) မှ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဦးသိန်းထွန်းဦးက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။ 

နိုင်ငံရေးပါတီများ တွေ့ဆုံကြစဉ်

၎င်းက “သူက ကန့်သတ်ချက်က နိုင်ငံရေးပါတီတွေအတွက် အခက်အခဲ ရှိခြင်း၊ မရှိခြင်းဆိုတာထက် ဥပဒေ တစ်ရပ် ကျနော်တို့ ပြဋ္ဌာန်းထားတာ ရှိတယ်လေ။ နိုင်ငံရေးပါတီတွေ လေးစားလိုက်နာရမယ့်ဟာ အဲ့ဒါကို ကျနော် တို့ နိုင်ငံတော် အပိုင်းကနေပြီးတော့ သေသေချာချာ သတ်မှတ် ပြဋ္ဌာန်းထားတဲ့ကိစ္စတွေ ဖြစ်တယ်။ ပြောချင်တာ ကတော့ ဘာလဲဆိုလို့ရှိရင် စည်းနဲ့ကမ်းနဲ့ ဘောင်နဲ့ တွေ့လို့ရတယ်ဆိုတဲ့ ခွင့်ပြုချက် သူတို့ ရှိထားပြီးသားလေ။ စည်းကမ်းမဲ့ ဘယ်နိုင်ငံမှ ဒါပေးထားခြင်း မရှိပါဘူး။  ဒါကြောင့်မို့လို့ ဒီကန့်သတ်ချက်ဟာ ဆိုလို့ရှိရင် အားလုံး အတွက်ကို ရေရှည်အတွက်ကို မျှော်ကိုးပြီးတော့ ပြဋ္ဌာန်းထားတဲ့ ပြဋ္ဌာန်းချက် ဖြစ်နိုင်တယ်လို့ပဲ ကျ‌နော် ပြောချင် ပါတယ်။ ဥပဒေက အခုမှ ပေါ်လာတာ မဟုတ်ဘူး။ ဟိုး ယခင်တုန်းကလည်း ဒီဥပဒေပဲ ယခုလည်း ဒီဥပဒေပဲ။ သို့သော်လည်းပဲ ဒီဥပဒေကို ဒီလိုတွေရှိပါတယ် ဆိုတဲ့ဟာကိုလည်းပဲ UEC အနေနဲ့ နိုင်ငံရေးပါတီတွေကို ထပ်မံပြီး တော့ အသိပေးမှုတွေ လုပ်ထားပြီးသား ဖြစ်တယ်။ အဲဒီအပေါ်မှာ လေးစားလိုက်နာမှု မရှိတဲ့ အတိုင်းအတာတွေ ဖြစ်လာတယ်ဆိုရင်တော့ သူတို့ကလည်းပဲ သူတို့ပို့ထားတဲ့ စာအပေါ်မှာ မူတည်ပြီးတော့ action ပုံစံမျိုး ဝင်လာ တယ်လို့ ကျနော် ဒီလို မြင်ပါတယ်။ အရမ်းကြီးတော့ ခက်ခဲလိမ့်မယ်လို့ ကျနော် မထင်ပါဘူး။ ဥပမာဆိုကြပါစို့ အခြေအနေ အချိန်အခါပေါ်မှာ မူတည်ပြီးတော့ တင်ပြတောင်းခံနိုင်မှုတွေ ရှိပါတယ် ရှိလိမ့်မယ်လို့ ထင်တယ်။ သူ့ရက်ပိုင်းခြား သတ်မှတ်ထားတာတော့ မကြားဖူးဘူး။ ပြောချင်တာက ဘာလဲဆိုတော့ အလွတ်မဲ့ကြီး လုပ်တာ စာလို့ရှိရင် သူတို့ဆီ တင်ပြတယ် အကြောင်းကြားတယ် ဒါမျိုးတွေနဲ့ အပြန်အလှန် ထိန်းကျောင်းထားတဲ့ သဘော ဖြစ်ပါလိမ့်မယ်” ဟု ပြောသည်။

နိုင်ငံ‌ရေးပါတီများအနေဖြင့် နိုင်ငံရေးပါတီများ မှတ်ပုံတင်ခြင်း ဥပ‌ဒေပုဒ်မ ၆(စ) ပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များအရ နိုင်ငံခြား တိုင်းပြည်တစ်ခုခု (သို့) လူပုဂ္ဂိုလ် တစ်ဦးဦးထံမှ ငွေကြေး၊ ပစ္စည်း၊ အခြား အထောက်အပံ့များ တိုက်ရိုက်ဖြစ်စေ၊ သွယ်ဝိုက်၍ဖြစ်စေ ရယူသုံးစွဲခြင်း မပြုရေးကို စောင့်ထိန်းလိုက်နာရန် တာဝန်ရှိပြီး ပျက်ကွက်ပါက နိုင်ငံရေးပါတီ အဖြစ် မှတ်ပုံတင်ထားခြင်းကို ပယ်ဖျက်ရမည်ဖြစ်ကြောင်း UEC က ထုတ်ပြန်ထားသည်။ 

UEC ၏ ပြည်ပသံတမန်များနှင့် တွေ့ဆုံရန် ကန့်သတ်ချက်သည် နိုင်ငံရေးပါတီများ အပေါ် ခေါင်းကိုင်ဖခင် သဖွယ် ပြုမှုနေကြောင်း၊ နိုင်ငံရေးပါတီများ၏ လွတ်လပ်ခွင့်ကို ချုပ်ကိုင်ခြင်းက ပြည်သူ၏ လွတ်လပ်ခွင့်ကိုပါ ထိခိုက်စေ ကြောင်း နိုင်ငံရေးပါတီများက ထောက်ပြကြသည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၁၆

အိန္ဒိယနယ်စပ်ထွက်ပေါက် ရှိသည့် ပန်ဆောင်ဒေသကို ထိန်းချုပ်နိုင်ဖို့အတွက် နာဂအမျိုးသားဆိုရှယ်လစ်ကောင် စီ-ကပ္ပလန်/အန်းမိုင်(NSCNN-K/AM)အဖွဲ့သည် အိန္ဒိယအစိုးရထံမှ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာပစ္စည်းများနှင့် ငွေကြေး အကူအညီများ ရရှိခဲ့သည်ဟု နာဂအမျိုးသားဆိုရှယ်လစ်ကောင်စီ-ကပ္ပလန်/ယုံးအောင်(NSCNN-K/YA)က ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၁၄ ရက်တွင် ထုတ်ပြန်၍ စွပ်စွဲခဲ့သည်။

ပန်ဆောင်ဒေသသည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ နန်းယွန်းမြို့နယ်အတွင်းမှာ တည်ရှိပြီး နာဂဒေသအတွက် တစ်ခုတည်းသော အိန္ဒိယနှင့်နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေး ထွက်ပေါက်ရှိသော မြို့လည်း ဖြစ်သည်။

အဆိုပါ ပန်ဆောင်ဒေသကို NSCN-K/AM အပါအဝင် NSCN-K/YA၊ KIA၊ အရှေ့နာဂအမျိုးသားအစည်းအရုံး (ENNO/ENDA) တို့ကလည်း ထိန်းချုပ်နိုင်ရေး ကြိုးပမ်းလျက်ရှိသည်။

ထို့နောက် NSCN-K/AM အဖွဲ့သည် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၁ ရက်တွင် ပန်ဆောင်မြို့ပေါ်သို့ ရောက်ရှိလာပြီး တပ်နေရာချထားမှုများ လုပ်ကာ စိုးမိုးရေး ဆောင်ရွက်ခဲ့ရာမှ ဇန်နဝါရီ ၉ ရက်၌ NSCN-K/YA အဖွဲ့က လာရောက် ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့၍ NSCN-K/AM ဘက်က ၂ ဦးသေဆုံးကာ ၁ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။

NSCN-K/AM အဖွဲ့ကို တွေ့ရစဉ်

ထိုပစ်ခတ်မှုကို လက်တုန့်ပြန်သည့်အနေဖြင့် NSCN-K/AM အဖွဲ့က ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၁၂ ရက်က နန်းယွန်းမြို့ နယ်အတွင်းရှိ တကားကျေးရွာနှင့် နမ်ဖာကျေးရွာ(၁၈ မိုင်ဂိတ်)ကြားရှိ NSCN-K/YA အဖွဲ့၏ စခန်းကို တိုက်ခိုက်၍ သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။

ထို့ကြောင့် NSCN-K/AM အဖွဲ့သည် အိန္ဒိယအေဂျင်စီများ၏ အမိန့်အရ အရှေ့နာဂလန်းတွင် အကြမ်းဖက်မှုများ လှုံ့ဆော်ခြင်းဖြင့် နာဂလူမျိုး၏ ငြိမ်းချမ်းရေးဆန္ဒကို ထပ်မံ မထီမဲ့မြင်ပြုခဲ့ကြောင်း၊ ဤအဖွဲ့သည် နာဂတိုက်ပွဲကို တန်ပြန် အသက်ဆက် ဆင်နွှဲရန် အိန္ဒိယထောက်လှမ်းရေး၏ ကိုယ်စားလှယ်သာ ဖြစ်ကြောင်း NSCN-K/YA အဖွဲ့က ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၁၄ ရက်တွင် စွပ်စွဲ ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

NSCN-K/YA အဖွဲ့က “ အိန္ဒိယအေဂျင်စီများသည် ဤအဖွဲ့(NSCN-K/AM)ကို နားလည်ပေးကြသည်။ အဘယ် ကြောင့်ဆိုသော် အန်းမိုင်တို့ရှိနေခြင်းသည် NSCN-K/YA ကို ချေမှုန်းရန်နှင့် သူတို့နှင့် တိုက်ပွဲများအား အားနည်း စေရန် ဒုတိယ အင်အားစု တစ်ခုအဖြစ် ဆောင်ရွက်သည်ဟု ရှုမြင်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ အန်းမိုင်အဖွဲ့သည် ပန်ဆောင်ဒေသတွင် NSCN-K/YA ကို တန်ပြန်ရန် အိန္ဒိယအာဏာပိုင်များ ထံမှ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာပစ္စည်းများနှင့် ငွေကြေး အကူအညီများ ရရှိခဲ့သည်”ဟု ပြောသည်။

NSCN-K/YA အဖွဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်ကို တွေ့ရစဉ် 

မစ္စတာအန်းမိုင်နှင့် မစ္စတာမူလာတိုနူးတို့သည် ၎င်းတို့၏ ဆင်ခြင်တုံတရားမဲ့သော အပြုအမူများကို ပြုပြင်ရမည် ဖြစ်ပြီး အိန္ဒိယကဲ့သို့သော နိုင်ငံကို ထောက်ခံခြင်းတွင် မပါဝင်သင့်ကြောင်း NSCN-K/YA အဖွဲ့က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

NSCN-K/AM အဖွဲ့သည် မြန်မာ-အိန္ဒိယ နှစ်နိုင်ငံ အစိုးရများဖြင့် နယ်မြေတည်ငြိမ်အေးချမ်းရေးအတွက် တွေ့ဆုံ၍ ငြိမ်းချမ်းရေး ဆွေးနွေးမှုများ ၂၀၂၄-၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်းမှာ ရှိသည်။

NSCN-K/YA အဖွဲ့သည် အိန္ဒိယစစ်တပ်ကို အာရုနာချယ်ပရာဒေ့ရှ် ပြည်နယ်အတွင်းမှာ ခြုံခို တိုက်ခိုက်မှုများ ပြု လုပ်လေ့ရှိသည်။ 

အိန္ဒိယသည် အာရူနာချယ် ပရာဒေ့ရှ် (Arunachal Pradesh) ပြည်နယ်နှင့် မြန်မာနိုင်ငံနယ်စပ်တွင် လှုပ်ရှားနေ သည့် NSCN-K/YA ၏ စစ်စခန်းများကို ဒရုန်းဖြင့် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ ၂၀ ရက်နေ့ မွန်းလွဲပိုင်းက တိုက်ခိုက် ခဲ့ရာ ၅ ဦးသေဆုံးခဲ့ဖူးသည်။