CNI News
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၆

စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းမှာ နိုင်ငံရေးကို အကြောင်းပြပြီး မိမိတို့၏ ကိုယ်ကျိုးအတွက် နိုင်ငံတော်၏ သယံဇာတများကို တရားမဝင် ထုတ်ယူခြင်းများ အမြောက်အမြား ဆောင်ရွက်နေကြသည်ဟု နိုင်ငံတော်လုံခြုံ ရေးနှင့်အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်က ပြောသည်။

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၅ ရက်တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးအထက်ပိုင်း ဟုမ္မလင်းမြို့မှာ မြို့မိမြို့ဖများနှင့် သက်ဆိုင်ရာ ဝန်ထမ်းများအား တွေ့ဆုံစဉ် ၎င်းက အထက်ပါအတိုင်း ပြောကြားလိုက်ခြင်း ဖြစ်သည်။

ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်က “ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး အချို့နေရာများ၌ ဆူပူသောင်းကျန်းမှုများ ပေါများ ခြင်းသည် အသိပညာ အားနည်းမှု၊ အတတ်ပညာအားနည်းမှုများနှင့် ဆက်စပ် နေသည်ကို အခြေခံအားဖြင့် တွေ့ရှိ နိုင်ကြောင်း၊ နိုင်ငံရေးအရ သဘောထားကွဲလွဲမှုများကို နိုင်ငံရေးနည်းဖြင့်သာ ဖြေရှင်းဆောင်ရွက်ရမည်ဖြစ်သော် လည်း အကြမ်းဖက် လုပ်ရပ်များကို ဆောင်ရွက်နေကြခြင်းဖြစ်ကြောင်း၊ နိုင်ငံရေးကို အကြောင်းပြပြီး မိမိတို့၏ ကိုယ်ကျိုးအတွက် နိုင်ငံတော်၏သယံဇာတများကို တရားမဝင် ထုတ်ယူခြင်းများကို အမြောက်အမြား ဆောင်ရွက် လျက်ရှိသည်”ဟု ပြောသည်။

အလားတူ လက်နက်အားကိုးဖြင့် ဒေသခံ ပြည်သူများထံမှ ငွေကြေးများ အတင်းအဓမ္မ ကောက်ခံပြီး ၎င်းတို့၏ ကိုယ်ကျိုးအတွက် အသုံးပြုနေကြကြောင်း၊ ထိုသို့ လုပ်ဆောင်နေမှုများကြောင့် ဒေသခံ ပြည်သူများ ဝန်ထုတ် ဝန်ပိုးများ ဖြစ်နေသဖြင့် သက်ဆိုင်ရာ တာဝန်ရှိသည့် အဖွဲ့အစည်းများနှင့် ပူးပေါင်း၍ ဝိုင်းဝန်း တိုက်ဖျက်သွားကြ ရန် ၎င်းက ပြောသည်။

စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းမှာ ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်(KIA)သည် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့(PDF) များ၊ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ(NUG)၊ အာရက္ခတပ်တော်(AA)၊ ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး(CNF)၊ မြန်မာနိုင်ငံလုံး ဆိုင်ရာ ကျောင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်တပ်ဦး(ABSDF)၊ ချင်း PDF များ၊ ကူကီးအမျိုးသားတပ်မတော်-မြန်မာ (KNA-B)၊ အရှေ့နာဂအမျိုးသားများကာကွယ်ရေးအဖွဲ့(ENNO/ENDA)၊ နာဂ PDF များကို လက်နက်ခဲယမ်းများ ထောက်ပံ့ကူညီ၍ ကသုံးလုံး(ကန့်ဘလူ၊ကောလင်း၊ကသာ)စစ်ဆင်ရေးကို ဖော်ဆောင်၍ ထိန်းချုပ်ရန် ကြိုးပမ်း လျက်ရှိသည်။

ထို့နောက် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးကို ထိန်းချုပ်ပြီးပါက ကချင်ပြည်နယ်-စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး-ချင်းပြည်နယ်- ရခိုင်ပြည်နယ်တို့ကို ချိတ်ဆက်၍ မြန်မာနိုင်ငံ၏ အနောက်မြောက်ဒေသတစ်လျှောက် လွတ်မြောက်ရေးနှင့် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး ထိန်းချုပ်ရေးကို ဖော်ဆောင်မည်ဟု KIA က ပြောကြားထားသည်။

လက်ရှိမှာတော့ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းမှာ လှုပ်ရှားနေသော လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများသည် ဒေသ တွင်းရှိ သယံဇာတများကို တူးဖော်ရောင်းချနေကြသလို ဒေသတွင်းနေ ပြည်သူလူထုထံမှ ငွေကြေးများ ကောက်ခံ ၍ ရပ်တည်လျက်ရှိကြသည်။

တချို့သော အဖွဲ့အစည်းများသည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးနှင့် အိန္ဒိယနယ်စပ် တစ်လျှောက်မှာ ရွှေမှောင်ခို ကူး ခြင်း၊ မူးယစ်ဆေးဝါး မှောင်ခိုကူးခြင်း၊ လက်နက်ခဲယမ်း မှောင်ခို ကူးခြင်း လုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်လျက်ရှိကြောင်း ဒေသတွင်း အရင်းအမြစ်များက ပြောသည်။

အလားတူ လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခများ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးအတွင်း အပြင်းအထန် ဖြစ်ပွားနေခြင်းကြောင့် ရေကြောင်းနှင့် ကုန်ကြောင်းများ သွားလာရ ခက်ခဲ၍ ကုန်စျေးနှုန်းများ အဆမတန် ကြီးမြင့်လျက်ရှိသလို သွားလာ ရေး ကုန်ကျစရိတ်များလည်း အဆမတန် ကြီးမြင့်လျက်ရှိသည်။

CNI News
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၅

မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်တွင်းရေးကို ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်းကြောင့် တီမောလက်စ်တေနိုင်ငံ၏ သံရုံးယာယီတာဝန်ခံ နိုင်ငံကနေ ၇ ရက်အတွင်း ထွက်ခွာရန် မြန်မာနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ညွှန်ကြားခဲ့သည်ဟု ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၅ ရက်တွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

တီမောလက်စ်တေသမ္မတသည် မြန်မာ့တပ်မတော် အရာရှိကြီးအချို့အပေါ် တရားစွဲဆိုသည့် ချင်းလူ့အခွင့်အရေး အဖွဲ့၏ ကိုယ်စားလှယ်ဆိုသူများကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၁၄ ရက်က လက်ခံ တွေ့ဆုံခဲ့သည်။

နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက “အာဆီယံအဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ၏ နိုင်ငံအကြီးအကဲတစ်ဦးက အခြားသော အာဆီ ယံ အဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံကို ဆန့်ကျင်နေသည့် တရားမဝင် အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုနှင့် ထိတွေ့ဆက်ဆံ ခဲ့ခြင်းသည် လုံးဝ လက်ခံနိုင်ဖွယ်ရာ မရှိသည့်အပြင် ထိုအပြုအမူသည် အာဆီယံပဋိညာဉ်နှင့် အရှေ့တောင်အာရှ ချစ်ကြည် ရေးနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး သဘောတူ စာချုပ်တို့တွင် ဖော်ပြပါရှိသည့် အခြေခံမူများကို ပြောင်ပြောင်တင်း တင်း ချိုးဖောက်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်”ဟု ပြောသည်။

တီမောလက်စ်တေအစိုးရက ပြည်တွင်းရေး ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်း မပြုရေးမူ အပါအဝင် အာဆီယံပဋိညာဉ်ပါ အခြေခံ မူများကို လေးစားလိုက်နာမည်ဖြစ်ကြောင်း စာဖြင့်လည်းကောင်း၊ နှုတ်ဖြင့်လည်းကောင်း အကြိမ်ကြိမ် ကတိကဝတ် ပြုခဲ့ခြင်းကြောင့် တီမောလက်စ်တေနိုင်ငံ၏ အာဆီယံအဖွဲ့ဝင်ဖြစ်ရေး ကိစ္စအပေါ် မြန်မာနိုင်ငံက မိမိ၏ မူလရပ်တည်ချက်ကို ပြန်လည် သုံးသပ်ခဲ့ပြီးနောက် အာဆီယံ၏ တူညီဆန္ဒဖြင့် လိုက်ပါဆောင်ရွက်ခဲ့ ကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

ချင်းလူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့ (CRHO)နဲ့ တီမောသမ္မတတို့ တွေ့ဆုံစဉ်

သို့ရာတွင် တီမောလက်စ်တေ အနေဖြင့် အာဆီယံအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ ဖြစ်လာပြီးသည့် နောက်ပိုင်း ကာလများတွင် လည်း ၎င်း၏ ကတိကဝတ်များနှင့် တာဝန်များကို လိုက်နာဆောင်ရွက်ခဲ့ခြင်း မရှိသည်ကို လေ့လာတွေ့ရှိရ ကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ပြောသည်။

ထို့နောက် တီမောလက်စ်တေ သမ္မတအနေဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်တွင်ရေးကို မကြာခဏ ဝင်ရောက် စွက်ဖက် နေသည့် အတွက်ကြောင့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနသည် ရန်ကုန်မြို့ရှိ တီမောလက်စ်တေ သံရုံးယာယီတာဝန်ခံ မစ္စတာ အဲလီစီယို ဒို ရိုဆားရီရို ဒီ ဆော်ဆာ အား ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၃ ရက်တွင် ဆင့်ခေါ်၍  သံတမန် ဆက်ဆံရေးနှင့်စပ်လျဉ်းသည့် ဗီယင်နာကွန်ဗင်းရှင်း (၁၉၆၁) အပိုဒ် ၉ နှင့် အညီ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀ ရက် မတိုင်မီ မြန်မာနိုင်ငံမှ အပြီးအပိုင် ထွက်ခွာရန် ညွှန်ကြားခဲ့သည်ဟု မြန်မာနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ထုတ်ပြန်ခဲ့ သည်။

CNI News
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၅

စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးအထက်ပိုင်း၊ ဟုမ္မလင်းမြို့သို့ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် ရောက်ရှိနေပြီ တပ်မိသားစုများ အပါအဝင် မြို့မိမြို့ဖများနှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၅ ရက်က တွေ့ဆုံခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

CNI News
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၄

ရှမ်းပြည်တိုးတက်ရေးပါတီ(SSPP/SSA)ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး စဝ်ပန်ဖ၏ တတိယမြောက်သား ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၃ ရက်တွင် ရှမ်းပြည်နယ်၊ ဝမ်ဟိုင်းမှာ မင်္ဂလာပွဲ ကျင်းပခဲ့သည်ဟု SSPP က တရားဝင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

အဆိုပါ မင်္ဂလာဆောင်သို့ “ဝ”ပြည်သွေးစည်းညီညွတ်ရေးတပ်မတော်(UWSA)၏ စစ်ဦးစီးချုပ်နှင့် MNDAA မှ ခေါင်းဆောင်တချို့ တက်‌ရောက်ခဲ့သည်ကို တွေ့ရသည်။

မင်္ဂလာပွဲ အခမ်းအနားသို့ နှစ်ဖက်မိဘများ ၊ နှစ်ဖက်မိသားစုဝင်များ ၊ မိတ်ဆွေသင်္ဂဟများနှင့် ဖိတ်ကြားထားသည့် ဧည့်သည်တော်များ စုစုပေါင်း ၃၀၀၀ ဦးကျော် တက်ရောက် ဂုဏ်ပြုအားပေးခဲ့ကြသည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၁

အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ(NUG) ပါမှသာလျှင် မြန်မာ့တပ်မတော်နှင့် ငြိမ်းချမ်းရေး ဆွေးနွေးမည်ဆိုသော ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မ‌တော်(KIA)၏ ရပ်တည်ချက်က နိုင်ငံရေးအရ ခေါ်ဈေးမြှင့်နေတာလား ဆိုသည့်အပေါ် စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များကြား မေးခွန်းထုတ်နေကြသည်။

NUG နှင့် ဆွေးနွေးလိုလားဟု နေပြည်တော်သို့ မေးမြန်းထားကြောင်း၊ NUG ပါမှသာလျှင် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမည် ဖြစ်ကြောင်း၊ KIA တစ်ဖွဲ့တည်းဖြင့် ငြိမ်းချမ်းရေး ဆွေးနွေးမည်မဟုတ်ကြောင်း KIA ၏ ထိပ်သီးခေါင်းဆောင် ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးဂွမ်မော်က ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ကျရောက်သည့် (၆၅)နှစ်မြောက် ကချင်တော်လှန် ရေးနေ့ အခမ်းအနားတွင် ပြောကြားခဲ့သည်။

KIA သည် ဦးသိန်းစိန် လက်ထက်ကလည်း All Inclusive ဆိုပြီး ဒုက္ခပေးခဲ့ကြောင်း၊ ယခုလည်း NUG ပါမှ ရမည် ပြောပြီး ဒုက္ခပေးတာဖြစ်ကြောင်း နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူ ဒေါက်တာ‌အောင်မျိုးက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြော သည်။ 

၎င်းက “ပထမတစ်ချက်ကတော့ တပ်မတော်ဘက်ကတော့ ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက်ကို အမြဲတမ်း ကမ်းလှမ်းနေပါ တယ်ဆိုတဲ့ ရပ်တည်ချက် ရှိနေတာပေါ့နော်။ ငြိမ်းချမ်းရေး ရပ်တည်ချက်ရှိတဲ့ အခါကျတော့ ဒါကတော့ သူ ဆွေးနွေးမှာပါ။ သူ(KIA)ကတော့ ဘာတောင်းဆို မလဲဆိုရင် ဒီဆွေးနွေးပွဲကို ငြိမ်းချမ်းရေးလို့ သူက ရုပ်ပြတော့ ကောင်းတာပေါ့နော်။ ရုပ်ပြ ငြိမ်းချမ်းရေး လိုလားပါတယ်ဆိုတာကို တရုတ်ကိုလည်း သူပြရမှာလေ။ ဒါကြောင့် သူက ငြိမ်းချမ်းရေးကိုဝော့ာ ပြောနေမှာ။ ဒါပေမယ့် လက်တွေ့ကျတော့ မဖြစ်နိုင်တာတွေ လျှောက်ပြောတော့မှာ။ ဟိုးအရင်တုန်းက All Inclusive ဆိုတာ သူလုပ်တာလေ ဦးသိန်းစိန် လက်ထက်တုန်းက။ သီးခြားစီ အဖွဲ့မခွဲပဲနဲ့ အကုန်လုံးပေါင်းပြီး လုပ်မယ်ဆိုပြီးတော့ ငြိမ်းချမ်းရေးဆိုဝာာကို မဖြစ်အောင် လုပ်တာပေါ့နော်။ ငြိမ်းချမ်းရေး လုပ်ငန်းစဉ်ကြီးကို ရှည်ကြာပြီးတော့ အလုပ်မဖြစ်အောင် ဒါကို သူ ရည်ရွယ်တယ်လို့ ကျနော်တို့က အဲဒီလိုမြင် တယ်။ ဟိုးတုန်းက ဦးသိန်းစိန် လက်ထက်တုန်းကလဲ သူပဲ All Inclusive ဆိုပြီး သူဒုက္ခပေးတာပဲ။ အခုလဲ သူက NUG ပါရမယ်ပြောပြီး ဒုက္ခပေးပြန်တာပဲ။ အဲဒီထောင်ချောက်ထဲကို မဝင်‌မိဖို့လိုတာပေါ့။ ဆွေးနွေးမှုမရှိရင်တော့ ကျနော်တို့က တိုက်ပွဲဝင်ဖို့ပဲရှိတာပေါ့” ဟု ပြောသည်။ 

NUG နဲ့ ချင်းလက်နက်ကိုင်တွေကို လိုင်ဇာမှာ တွေ့ရစဉ် 

KIA သည် ဦးသိန်းစိန် လက်ထက် ၂၀၁၅ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ ၁၅ ရက်တွင် NCA ထိုးရန် ညှိနှိုင်းပြီးနောက် AA-TNLA-MNDAA တို့ မပါသည့်အတွက်ဆိုကာ လက်မှတ်မထိုးဘဲ ရပ်တည်ကာ UWSA ဦးဆောင်သည့် ပြည်ထောင်စု နိုင်ငံရေးဆွေးနွေးညှိနှိုင်းရေးကော်မတီ(FPNCC)မှာ အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် သွားရောက် ပူးပေါင်းခဲ့သည်။

မြန်မာ့တပ်မတော်နှင့် KIA ညှိနှိုင်းဆွေးနွေးမှု အခြေအနေများ ရှိလာခဲ့မည်ဆိုပါက KIA အနေဖြင့် တိုင်းရင်းသား များ၏ မိမိကံကြမ္မာ မိမိဖန်တီးခွင့် စသည့် အချက်များကို ဦးစားပေး တောင်းဆိုလာနိုင်ကြောင်း 7 EAO Alliance ၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဦးနိုင်အောင်မ‌ငေးက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။  

၎င်းက “သူတို့ရည်မှန်းချက် သူတို့ပေါ်လစီဆိုတော့လည်း ပြောရခက်တာပေါ့လေ။ ဘယ်လိုပြောပြော ကျနော်တို့ အမြင် အယူအဆနဲ့တော့ ဒီဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စု တည်ဆောက်တဲ့အခါကျရင် ဒါကလည်း ဒီကိစ္စကို ဟိုးအရင် ကတည်းက တောင်းဆိုခဲ့တဲ့အပိုင်း သူတို့လည်း တောင်းဆိုလာမယ်လို့ မြင်ပါတယ်။ တိုင်းရင်းသားတွေရဲ့ အမျိုး သား မိမိကံကြမ္မာ မိမိဖန်တီးခွင့်၊ ပြည်ထောင်စု တည်ဆောက်ဖို့ရာလည်း အဖွဲ့အစည်းတိုင်း အမြဲတမ်း ပြောနေကြ တာဆိုတော့ ဒါကိုပဲ တောင်းဆိုမယ်လို့ အခြေခံကျကျ ယေဘူယျ ကျကျအနေနဲ့ ဒါကို တောင်းဆိုမယ်လို့ ထင်ပါ တယ်။ ပွင့်လင်းမြင်သာမှုရှိရမယ်၊ နားလည်မှုရှိရမယ်၊ အပြန်အလှန် လေးစားမှုရှိရမယ်။ ဒါလည်း အခြေခံ သဘော တရားမှာ ခုနက ပြောသလိုပေါ့ ခုနက မိမိကံကြမ္မာ မိမိဖန်တီးခွင့်နဲ့ပဲ ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စု တည်ဆောက်ဖို့ အတွက်တော့ ဒါတောင်းဆိုမှာပါ။ တစ်ဖက်နဲ့ တစ်ဖက်ပေါ့နော် ကျနော်တို့ တိုင်းပြည်အတွက် ကျနော်တို့ ပြည်သူ အတွက် ရလဒ်ကောင်း ထွက်ဖို့ ဆိုရင်ဝော့ာ တစ်ဖက်နဲ့တစ်ဖက် အလျော့အတင်းပေါ့နော် အလျော့အတင်း လုပ် ရင်တော့ ဖြစ်လာနိုင်ဖို့ရှိပါတယ်။ ဒါပေမယ့် တစ်ဖက်နဲ့တစ်ဖက် လျှော့တင်းဖို့ အခြေအနေ မရှိဘူးဆိုရင်တော့ ဒီပုံစံနဲ့ မလွယ်ဘူးပေါ့ ကျနော်ထင်တာ။ အပြန်အလှန်လေးစားမှု၊ အပြန်အလှန် အသိအမှတ်ပြုမှု၊ ရှိမှပဲ လွယ်မယ် ပေါ့”ဟု ပြောသည်။

 KIA ခေါင်းဆောင် ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးဂွမ်မော်နဲ့ စစ်ကိုင်းတိုင်းကို တွေ့ရစဉ် 

လက်ရှိတွင် KIA သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၌ NUG-PDF အပါအဝင် တခြားသော လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များကို လက်နက်ခဲယမ်းများ ထောက်ပံ့ပေး၍ ကသုံးလုံး(ကန့်ဘလူ-ကောလင်း-ကသာ)စစ်ဆင်ရေးကို ဖော်ဆောင်၍ စစ်ကိုင်းတိုင်း တစ်ခုလုံး ထိန်းချုပ်ရေးနှင့် အနောက်မြောက်ဒေသတစ်လျှောက် ထိန်းချုပ်ရေး ကြိုးပမ်းနေသည်။

KIA သည် ၁၉၉၄ ခုနှစ်က တောင်ပိုင်းဒေသရှိ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ မဟာမိတ်ဖွဲ့ထားသည့်ကြားကနေ တပ်မတော်နှင့် တစ်ဖွဲ့တည်း သီးခြား ငြိမ်းချမ်းရေး ယူသွားခဲ့သလို မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ကျောင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်တပ်ဦး(ABSDF)ကို ၎င်း၏ ထိန်းချုပ်နယ်မြေကနေ ထွက်ခွာခိုင်းခဲ့သည်။

ထို့ကြောင့် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက် နောက်ပိုင်း အခင်းအကျင်းမှာ ပေါ်ပေါက်လာသည့် PDF-NUG များကို KIA က အသုံးချ၍ ယခင်သမိုင်းကြောင်းအတိုင်း အကောင်အထည်ဖော်သွားနိုင်သည်ကို သတိထားသင့်ကြောင်း စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက ထောက်ပြကြသည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖဝါရီ ၁၁

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားနေသော စစ်ပွဲများက ပြည်သူများအတွက် အကျိုးရှိလား၊ မရှိလားကို တွက်ဆစေချင် ကြောင်း တိုင်းလိုင်(ရှမ်းနီ)အမျိုးသားများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်‌ရေးပါတီဥက္ကဋ္ဌ စိုင်းဋ္ဌေးအောင်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်သူလူထုများသည် စစ်ပွဲ၏ သားကောင်များ ဖြစ်ခဲ့ရသောကြောင့် ငြိမ်းချမ်းရေးအား စားပွဲဝိုင်း ယဉ်ကျေးမူဖြင့် ကောင်းကောင်းမွန်မွန် ဖော်ဆောင်ပေးရန် လိုအပ်ကြောင်း ၎င်းက ပြောသည်။ 

၎င်းက “အခုကျနော်တို့ စားပွဲဝိုင်းမှာ ဆွေးနွေးနေကြတယ်လေ။ ကျနော်တို့ ဒီ ၂၁ ရာစုပင်လုံမှာ သဘောတူ ညီချက် ရခဲ့တာရှိတယ်။ ဒီနိုင်ငံကြီးကို ဒီမိုကရေစီနဲ့ ဖက်ဒရယ်စနစ်ကို အခြေခံသော ပြည်ထောင်စုကို တည် ဆောက်မယ်ဆိုပြီးမှ နိုင်ငံရေးကဏ္ဍအပိုဒ် ၅ မှာ ကျနော်တို့ ရခဲ့တယ်။ အဲ့ဒီ သဘောတူညီချက်က EAO လည်း ပါတယ်၊ နိုင်ငံရေးပါတီလည်း ပါတယ်၊ ပညာရှင်တွေလည်းပါတယ်၊ နိုင်ငံတော်အစိုးရ၊ တပ်မတော် အကုန်ပါတယ်။ ဒီသဘောတူညီချက်ကို အခြေခံပြီးမှ ဒီမိုကရေစီနဲ့ဖက်ဒရယ်စနစ်ကို အခြေခံတဲ့ နိုင်ငံတော် ဘယ်လိုပုံစံနဲ့ တည် ဆောက်မယ်ဆိုတာ စားပွဲဝိုင်းပေါ်မှာ ဆွေးနွေးကြရင်ဖြင့် ရပါတယ်။ ငြင်းခုန်မှုတွေရှိမယ်၊ ပြောဆိုမှုတွေရှိမယ်၊ နောက် စိတ်ဝမ်းကွဲမှုတွေရှိတယ်။ စိတ်ဝမ်းကွဲသွားပြီဆို ပြန်စီဖို့အတွက်တော့ လိုအပ်တာပေါ့နော်။ အဲ့ဒါကြောင့်မို့ လို့ အခုနိုင်ငံရေး ဆွေးနွေးပွဲတွေက အဓိက ဆောင်ရွက်ပေးဖို့ လိုအပ်တယ်။ လက်နက်ကို လက်နက်နဲ့ တိုက်လို့က တော့ မပြေလည်နိုင်ဘူး၊ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တွေက တိုက်ရင်းတိုက်ရင်းနဲ့ ကြီးလာတာပဲရှိတယ်။ ပြည်သူတွေက ပိုပိုပြီးမှ ဒုက္ခရောက်လာတယ်။ စစ်ပွဲတွေကို ဘယ်လိုနည်းနဲ့ ရပ်ကြမလဲဆိုရင် နံပါတ် ၁ စဉ်းစားစေချင်ပါတယ်။ ဒါ ၂၁ ရာစုပင်လုံမှာလည်း သဘောတူညီချက် ရထားပြီးပြီ အဲ့ဒီဥစ္စာကို။ ဒီဘက်ကလည်း တည်ဆောက်မယ်လို့ ပြော ခဲ့ပြီးပြီ။ အဲ့ဒါကို စားပွဲဝိုင်း ယဉ်ကျေးမှုနဲ့ သွားကြမယ်ဆိုရင်တော့ ဒါစစ်ပွဲတွေ အနေနဲ့ တဖြည်းဖြည်းနဲ့ လျော့နည်း သွားနိုင်တယ်ပေါ့နော်။ အခု လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်း အားလုံးကလည်း ပြည်သူ့မျက်နှာ ကြည့်စေချင်ပါတယ်။ အခုစစ်ပွဲဖြစ်လိုက်တာ ပြည်သူတွေ အကျိုးရှိလား မရှိလား ပြည်သူအတွက် ပြည်သူ့အတွက်ဆိုပြီးမှ ပြည်သူတွေ အကျိုးရှိလား မရှိလား တွက်ဆစေချင်ပါတယ်”ဟု ပြောသည်။ 

အရပ်သားတစ်ဦး ပျက်စီးသွားသော အိမ်တစ်လုံးနဲ့အတူတွေ့ရစဉ် (ဓာတ်ပုံ-မိုးမခ)

ရှမ်းပြည်နယ်အတွင်းရှိ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များနှင့် အကြမ်းဖက်အဖွဲ့များ အနေဖြင့် ငြိမ်းချမ်းရေး အတွက် ဆွေးနွေးပွဲ စကားဝိုင်းသို့ လာရောက်ရန် နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် ဖိတ်ခေါ်ထားသည်။

၂ဝ၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၇ ရက်တွင် ကျရောက်သည့် (၇၉) နှစ်မြောက် ရှမ်းပြည်နယ်နေ့၌ ပေးပို့သော သဝဏ်လွှာ တွင် အထက်ပါကဲ့သို့ ဖိတ်ခေါ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။

အဆိုပါ သဝဏ်လွှာတွင် နယ်ချဲ့ဗြိတိသျှတို့၏ သွေးခွဲအုပ်ချုပ်ခဲ့မှုကြောင့် ပေါ်ပေါက်ခဲ့ရသည့် ပြည်တွင်း လက် နက်ကိုင်ပဋိပက္ခ အမွေဆိုးများသည် ယနေ့တိုင် ချုပ်ငြိမ်းမှုမရှိဘဲ လူမျိုးစွဲ၊ ဝါဒစွဲများဖြင့် ကျဉ်းမြောင်းသည့် နိုင်ငံ ရေးအမြင်၊ လူမျိုးရေးအမြင်၊ ကိုယ်ကျိုးအတ္တ လွန်ကဲမှုများနှင့်အတူ ဖြစ်ပေါ်လျက်ရှိခြင်းကြောင့် နိုင်ငံနှင့် ပြည်သူ များ ဆင်းရဲဒုက္ခများ ကြုံတွေ့နေရဆဲဖြစ်ကြောင်း ပြောသည်။

တွေ့ဆုံညှိနှိုင်း အဖြေရှာသည့် နည်းလမ်းမှ ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်မှု အားနည်းခြင်းကြောင့် လက်နက်ကိုင်သည့် ပြည်တွင်းစစ် အဝိုင်းအဝန်းထဲကို ကျရောက်သွားရခြင်းဖြစ်ကြောင်း 7 EAO Alliance မှ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဗိုလ်မှူးကြီးစောကျော်ညွန့်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။  

၎င်းက “ကျနော်တို့ ဖြတ်သန်းမှု အရပဲကြည့်ကြည့်၊ ဒါသမိုင်းအရပဲ ကြည့်ကြည့် ကျနော်တို့က ဟိုးလွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ပေါ င်း ၇၀ ကျော်ထဲက၊ လွတ်လပ်ရေး ရပြီးထဲက ကျနော်တို့ နိုင်ငံကြီး မပြေလည်မှုတွေ၊ နိုင်ငံရေး ပြဿနာတွေ စပေါ် လာတယ်။ တွေ့ဆုံညှိနှိုင်း အဖြေရှာတဲ့ နည်းလမ်းကနေ ကျနော်တို့ ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်မှု အားနည်းပြီးတော့ နော က်ဆုံး ကျနော်တို့က ဒီလက်နက်ကိုင်တဲ့ စစ်ပွဲ၊ ပြည်တွင်းစစ် အဝိုင်းအဝန်းထဲကို ကျနော်တို့က ကျရောက်သွားတာ ပေါ့။ အတွေ့အကြုံ အရဆိုရင်တော့ ဒီစစ်ပွဲတွေက ပြည်သူအတွက် အကျိုးမရှိဘူးလား၊ ရှိလားဆိုတာကတော့ ပြည်သူတွေ အားလုံးအပေါ်မှာလည်းပဲ ဆန္ဒသဘောထားတွေက အကုန်လုံး တူညီနေမှာတော့ မဟုတ်ပါဘူး။ သို့သော်လည်းပဲ ပကတိ အခြေအနေ အရကတော့ အခုနောက်ဆုံး ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ ဒီ ၄ နှစ်တာကျော်၊ ၅ နှစ်တာ ကာလအတွင်းမှာ ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ ဒီလက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခ စစ်ပွဲကြီးကြောင့် ဘယ်လောက် သေခဲ့ရတယ်၊ နေအိမ် ဘယ်လောက် လောင်တယ်၊ ဘယ်လောက် ပြေးရှောင်နေရလဲ၊ ဒုက္ခသည် ဘယ်လိုရောက်သွားတယ်၊ နေအိမ်တွေ ဘယ်လောက် မီးလောင်သွားတယ်၊ ဒါတွေကို ကျနော်တို့က အကုန်လုံး သိနေကြတာပဲနော်။ ပြည်သူတွေ ကြားထဲ မှာကတော့လည်း အမြင်တွေကတော့ အမျိုးမျိုးရှိမှာပါ။ နိုင်ငံရေး အင်အားစုတွေ ကြားထဲမှာလည်း အမြင်တွေက တော့ အမျိုးမျိုးရှိမှာပဲ။ ဘယ်လိုပဲဖြစ်ဖြစ် အကျိုးရှိတယ်မရှိဘူး အမြင်တွေ အမျိုးမျိုးရှိပေမဲ့ ကျနော်တို့က ဒီနိုင်ငံ ထဲက နိုင်ငံသူနိုင်ငံသားတွေ ပြည်သူလူထုတွေ ကြီးပဲဖြစ်နေတာ ဖြစ်တဲ့အတွက်ကြောင့်မို့လို့ နစ်နာဆုံးရှုံးမှုက လည်း ကျနော်တို့ နစ်နာဆုံးရှုံးမှုပါပဲ။ ပြည်သူလူထု တစ်ခုလုံးနဲ့ခြုံပြီးတော့ ပြောလိုက်မယ်ဆိုရင်တော့ အကျိုး ဆက်ပေါ့လေ။ ပေးဆပ်လိုက်ရတဲ့ ထိခိုက်နစ်နာဆုံးရှုံးမှုတွေက ပိုများလိမ့်မယ်လို့ ကျနော် အနေနဲ့ အဲ့ဒီလိုပဲ သုံးသပ်ချင်ပါတယ်” ဟု ပြောသည်။

တိုက်ပွဲရှောင်များကိုတွေ့ရစဉ်

ပြည်တွင်း လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခများ ချုပ်ငြိမ်းရေးအတွက် တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးသည် အရေးကြီး သည့်အပြင် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် ကြီးမားသော မောင်းနှင်အား တစ်ရပ်ဖြစ်သည့်အတွက် တိုင်းရင်းသား ညီအစ်ကိုများအကြား သံသယများ ဖယ်ရှားကာ ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းခြင်းဖြင့် ယုံကြည်မှု တည်ဆောက် ပြီး ထာဝရငြိမ်းချမ်းရေး ရရှိရန် ဆောင်ရွက်ကြရမည်ဖြစ်ကြောင်းလည်း ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် ပြော ကြားထားသည်။

၂၀၂၁ ခုနှစ် နိုင်ငံရေး အပြောင်းအလဲ ဖြစ်ပြီးနောက်ပိုင်း မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်း၌  လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခများ ပိုမို ကျယ်ပြန့်လာခဲ့ပြီး၊ ယခင်က တိုက်ပွဲများ မဖြစ်ဖူးသည့် တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ်များတွင်ပါ တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားလာပြီး၊ လက်နက်ကို လက်နက်ဖြင့် ဖြေရှင်းခြင်းက ဒီတစ်သက် မပြောနှင့် နောင်ဆယ်သက်လည်း မဖြစ်နိုင်ကြောင်း နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူများက ထောက်ပြကြသည်။

လက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံတွင် စစ်ပွဲများကြောင့် ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေရသူ ၄ သန်းကျော်ရှိပြီး နေအိမ်များ မီးလောင်မှု သိန်းနှင့်ချီ ရှိသလို အရပ်သား ပြည်သူများ သေဆုံးမှုများလည်း အများအပြားရှိနေသည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၁

လာမည့် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် လွှတ်တော်ခေါ်ယူပြီးနောက် ထွက်ပေါ်လာမည့် အစိုးရသစ် လက်ထက်တွင် မြန်မာ့တပ်မတော်သည် ဆုံးရှုံးထားသော နယ်မြေများ ပြန်လည်ရရှိရေးအတွက် စစ်ရေး ဘယ်လို ဖော်ဆောင်လာနိုင်သလဲ ဆိုသည့်အပေါ် စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များကြား သုံးသပ်မှုများရှိ နေကြသည်။

အစိုးရသစ်နှင့် လွှတ်တော်အသစ်တို့သည် စစ်ရေးကို ဦးစားပေးမည်ဟု မထင်သော်လည်း စစ်ရေး လုပ် ဆောင်ခဲ့မည်ဆိုပါက မြန်မာနိုင်ငံ၏ အလယ်ဗဟိုဒေသကို ဦးစားပေး လုပ်ဆောင်လာနိုင်ကြောင်း NCA ထိုးထားသည့် ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ချုပ် (PNLO-NCA/S) မှဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်မှူးကြီးခွန်ဥက္ကာ က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “အဲဒါကတော့ နှစ်မျိုးရှိတာပေါ့။ အဲဒီနယ်မြေရထားတဲ့ လူနဲ့ သူညှိနှိုင်းမှာပေါ့။ ညှိနှိုင်းပြီးတော့ မြောက်ပိုင်း သီပေါ၊ လားရှိုးတွေ ပြန်ရတာ စစ်ရေးနဲ့မဟုတ်ဘဲ ပြန်ရတာပဲ။ ညှိနှိုင်းပြီးတော့ရတာ။ ဒါ ကြောင့် ညှိနှိုင်းမယ့် သဘောလည်း ကြိုးစားလာနိုင်တယ်။ နောက်ပြီးတော့ အပေးအယူတွေ လုပ်ပြီး တော့ပေါ့။ အဲဒီထဲမှာ အပေးအယူလည်း လုပ်လို့မရဘူး။ ညှိနှိုင်းလို့လည်းမရဘူး မကွေး၊ စစ်ကိုင်းလို နေရာမျိုးတွေကြတော့ စစ်ရေး ပြင်းထန်ချင် ပြင်းထန်နိုင်တာပေါ့။ အဲဒီလိုတော့ ရှိပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ရခိုင်တို့၊ ကချင်တို့မှာကြတော့ စစ်ရေးမြှင့်ဖို့က ဒီလောက် အခြေအနေ မပေးဘူးလို့ ထင်ပါတယ်။ ကျနော်ထင်တာတော့ အလယ်ပိုင်းပါပဲ။ မကွေး၊ စစ်ကိုင်း၊ မန္တလေး၊ ပဲခူး သူ အလယ်ဗဟိုဒေသတွေပဲ ဦးစားပေးပြီးတော့ လုပ်မယ်ထင်ပါတယ်။ တိုင်းရင်းသားဒေသကိုတော့ နည်းတစ်နည်းနဲ့ လုပ်မယ်ထင်ပါ တယ်။ တစ်ပြည်လုံးကို တစ်ပြိုင်နက်တည်းတော့ စစ်ရေးတော့ မလုပ်နိုင်ဘူး။ မလုပ်နိုင်တော့ ဦးစားပေး အနေနဲ့တော့ ဗဟိုအလယ်ပိုင်းဒေသတွေကိုပဲ ဦးစားပေး လုပ်မယ်လို့ ယူဆရပါတယ်” ဟု ပြောသည်။

မြန်မာ့တပ်မတော်ကို တွေ့ရစဉ်

ရွေးကောက်ပွဲကို အပိုင်း ၃ ပိုင်း ကျင်းပပြီးစီးနောက် မြန်မာ့တပ်မတော်သည် တော်လှန်ရေး အင်အားစု များ၊ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်များနှင့် တိုက်ပွဲများ ဆက်လက် ဖြစ်ပွားနေသေးသော်လည်း ရွေးကောက်ပွဲ မတိုင်ခင် ကာလများထက် မပြင်းထန်ကြောင်း စစ်ရေးနှင့် နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက ရှုမြင်ကြသည်။

မြန်မာ့တပ်မတော် အနေဖြင့် တရုတ်၏ ကြားဝင်စေ့စပ်ပေးမှုကြောင့် လက်လွှတ် ဆုံးရှုံးထားခဲ့ရသည့် နယ်မြေအချို့ကို ပြန်လည် ရရှိထားသည်ဆိုသော်လည်း ၎င်းတို့ ဆုံးရှုံးထားသော နယ်မြေမှာ အများ အပြား ကျန်ရှိနေသေးသည်။

လက်ရှိ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ဖြစ်သည့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် သမ္မတဖြစ်ခဲ့ပါက အစိုးရ သစ် လက်ထက် မြန်မာနိုင်ငံ၏ စစ်ရေးသည် အသစ်တက်လာမည့် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် သို့မဟုတ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ အမြင်အပေါ် မူတည်ကြောင်း နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူ တစ်ဦးက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “သူကတော့ အခုလောလောဆယ် အဓိကထားတဲ့ မြို့ကြီးတွေပေါ့။ နေပြည်တော်တို့၊ မန္တလေးတို့၊ စစ်ကိုင်းတို့၊ မုံရွာတို့ အဲဒီမြို့ကြီးတွေနဲ့ အနီးတစ်ဝိုက်က ခြိမ်းခြောက်နေတဲ့ အင်အားစုတွေပေါ့။ အဲဒါတွေ ကို ခြေမှုန်းဖို့ ဒါမှမဟုတ်လည်း အဝေးရောက်သွားအောင် သူအဲဒါတွေ လုပ်မယ်ထင်တယ်။ ဒါကတော့ နောင်တက်လာမယ့် သမ္မတနဲ့တော့ သိပ်မဆိုင်လှဘူး။ ကျနော်တို့ ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၀၀၈ ခုနှစ် အခြေခံဥပဒေကို စပြီး ကျင့်သုံးတဲ့ ၂၀၁၀ မှာကိုက သမ္မတက အုပ်ချုပ်ရေး တာဝန်ကိုပဲ ယူပြီးတော့ အဲဒီဟာတွေကိုတော့ စစ်ရေး တာဝန်တွေကိုကြတော့ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကပဲ ဆောင်ရွက်တာ။ အဲဒီလိုဖြစ်တော့ သူတို့ရဲ့ တပ်က တက်လာမယ့် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဒါမှမဟုတ်လည်း ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် အဟောင်းပေါ့ ဦးမင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ အမြင်ပေါ်မှာပဲ မူတည်မှာပေါ့” ဟု ပြောသည်။

လက်ရှိတွင် လွှတ်တော် မပေါ်သေးခင် ကာလ၌ ပြည်ထောင်စုအတိုင်ပင်ခံကောင်စီဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းလာ ကာ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်ကတည်းက  အရေးပေါ် အခြေအနေ ကြေညာကာ စစ်အုပ်ချုပ်ရေး အမိန့် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည့် မြို့နယ်ပေါင်း ၆၃ ခုကိုလည်း ရက်ပေါင်း ၉၀ သက်တမ်း ဆက်တိုးထားသည်ကို တွေ့ရသည်။

 KIA-PDF ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့ကို တွေ့ရစဉ်

စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ကြေညာထားတဲ့ မြို့နယ် ၆၃ ခုသည် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်များ ထိန်းချုပ်ထား သည့် မြို့နယ်များ ပါဝင်သကဲ့သို့ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ(NUG) လက်အောက်ခံတပ်များ တစိတ် တပိုင်း ထိန်းချုပ်ထားသည့် မြို့နယ်တွေလည်း ပါဝင်သည်။

ထိုမြို့နယ်များမှာ ကချင်ပြည်နယ်မှာ ဆွမ်ပရာဘွမ်၊ ရွှေကူ၊ အင်ဂျန်းယန်၊ ဆော့လော်၊ ချီဖွေ၊ ကယား (ကရင်နီ) ပြည်နယ်မှ ရှားတော၊ ဖားဆောင်း၊ မယ်စဲ့၊ ကရင်ပြည်နယ်မှ ကော့ကရိတ်၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီး၊ ချင်းပြည်နယ်မှ ကန်ပက်လက်၊ ထန်တလန်၊ ပလက်ဝ၊ တွန်းဇံ၊ မင်းတပ်၊ မတူပီ၊ ဖလမ်း တို့ဖြစ်သည်။

ထို့ပြင် စစ်ကိုင်းတိုင်းမှ ထီးချိုင့်၊ ကောလင်း၊ ပင်လည်ဘူး၊ ခင်ဦး၊ ဝက်လက်၊ ကနီ၊ ဒီပဲယင်း၊ ပုလဲ၊ အင်းတော်၊ မကွေးတိုင်းမှ ပေါက်၊ မြိုင်၊ ဆော၊ ထီးလင်း၊ ရေစကြို၊ မန္တလေးတိုင်း - မိုးကုတ်၊ စဉ့်ကူး၊ ငါန်းဇွန် တို့ဖြစ်သည်။

အလားတူ ရခိုင်ပြည်နယ်မှ ရမ်းဗြဲ၊ ပေါက်တော၊ ပုဏ္ဏားကျွန်း၊ ရသေ့တောင်၊ ဂွ၊ မောင်တော၊ ဘူးသီး တောင်၊ ကျောက်တော်၊ မင်းပြား၊ မြေပုံ၊ မြောက်ဦး၊ သံတွဲ၊ အမ်း၊ တောင်ကုတ်၊ ရှမ်းပြည်နယ်မှ နမ္မတူ၊ မဘိမ်း၊ ကွတ်ခိုင်၊ နမ့်ခမ်း၊ သိန္နီ၊ ကွမ်းလုံ၊ နမ့်ဆန်၊ မန်တုံ၊ ဟိုပန်၊ လောက်ကိုင်၊ ကုန်းကြမ်း၊ မိုးမိတ်၊ ကျောက်မဲ၊ သီပေါ၊ မိုင်းလားတို့ ဖြစ်ကြသည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၀

မိမိတို့ ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်(KIA)မှ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးတွင် ကသုံးလုံး(ကန့်ဘလူ-ကောလင်း-ကသာ)စစ်ဆင်ရေးကို ဖော်ဆောင်၍ ထိန်းချုပ်ပြီးလျှင် မြောက်ပိုင်းဒေသနှင့် အောက်ပိုင်းဒေသ တစ်ခုလုံးကို ထိန်းချုပ်သွားမည်ဟု KIA ထိပ်သီးခေါင်းဆောင် ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးဂွမ်မော်က ပြောသည်။

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၅ ရက်က အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ တက္ကဆက်ပြည်နယ်တွင် ပြုလုပ်သော (၆၅) နှစ်မြောက် ကချင်တော်လှန်ရေးနေ့ အခမ်းအနားသို့ အွန်လိုင်းမှတဆင့် ပြောကြားသော မိန့်ခွန်းတွင် ၎င်းက အထက်ပါအတိုင်း ပြောခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

လက်ရှိတွင် ကချင်ယူနစ်၊ ချင်းယူနစ်၊ နာဂယူနစ်နှင့် ကသုံးလုံး ဟုခေါ်သော ကန့်ဘလူ၊ ကောလင်း၊ ကသာ အပါ အဝင် မြောက်ပိုင်းတစ်ခုလုံး တည်ငြိမ်စွာ ထိန်းချုပ်နိုင်ရေး လုပ်ဆောင်လျက်ရှိကြောင်း၊ အထက်ပိုင်းကို ထိန်းချုပ် နိုင်သည့်အခါ အောက်ပိုင်းတစ်ခုလုံးကို အလွယ်တကူ ထိန်းချုပ်နိုင်မည်ဟု KIA ထိပ်သီးခေါင်းဆောင် ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးဂွမ်မော်က ပြောသည်။

စစ်ကိုင်းတိုင်းကို တွေ့ရစဉ်

၎င်းက “ချင်းပြည်အရေးကို အလေးထားပြီးတော့ ကြိုးစားနေပါတယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ ကျနော်တို့မှာ ကချင် ယူနစ်၊ နာဂယူနစ်၊ ချင်းယူနစ်နဲ့ NUG စစ်ကိုင်းတိုင်းအထက်ပိုင်း ကသုံးလုံးက Stable ဖြစ်ဖို့ ကြိုးစားနေတာ ဖြစ် တယ်။ ဖြစ်လည်း ဖြစ်နိုင်တယ်လို့ ယုံကြည်တယ်။ ဒီအထက်ပိုင်း မြောက်ပိုင်းတစ်ခုလုံး Stable ဖြစ်သွားလို့ရှိရင် အောက်ပိုင်းကို အလွယ်တကူ ကျနော်တို့က ထိန်းသိမ်းနိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါက စစ်ရေး ရည်မှန်းချက် ဖြစ်ပါ တယ်။ ချင်းပြည် အရင်းအမြစ်က တစ်နိုင်လုံးရဲ့ အောင်မြင်မှုကို ပေးစွမ်းနိုင်မယ်လို့ ယုံကြည်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် မို့လို့ ချင်းပြည်နဲ့ ကျနော်တို့က ချင်းပြည်တစ်ခုလုံး လွတ်မြောက်ရေး အားကြိုးမာန်တက် လုပ်ဆောင်နေတယ်” ဟု ပြောသည်။

၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်တွင် NLD အစိုးရကို မြန်မာ့တပ်မတော်က ၂၀၂၀ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ မဲစာရင်း အငြင်းပွားမှုအား မဖြေရှင်းဘဲ အစိုးရဖွဲ့စည်းရေး ကြိုးပမ်းသည်ဟုဆိုကာ ဖြုတ်ချခဲ့၍ တစ်နိုင်ငံလုံး ကန့်ကွက် ဆန္ဒပြမှုများနှင့် လက်နက်ကိုင် ဆန့်ကျင်မှုများ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။
ထို့နောက် တရုတ်ကိုယ်စားလှယ်နှင့် KIA ခေါင်းဆောင်များ တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေးခဲ့ကြပြီး စစ်ပွဲများ မဖြစ်ပွားရေး တရုတ်က ဖိအားပေးခဲ့ကြောင်း၊ စစ်ပွဲများဖြစ်ပွားလာမည်နှင့် ဒီမိုကရေစီအင်အားစုများကို ပူးပေါင်းကူညီသွား မည်ဖြစ်ဟု KIA က ပြောကြားခဲ့ကြောင်း၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းသည် မိမိတို့ အိမ်ခြံဝင် ကချင်လုံခြုံရေးအတွက် အဓိက ဖြစ်၍ စစ်ကိုင်းတိုင်းကို ထိန်းချုပ်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း KIA ထိပ်သီးခေါင်းဆောင် ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးဂွမ်မော်က ပြောကြားခဲ့သည်။

၎င်းက “တရုတ်အစိုးရက တိုက်ပွဲတွေ မဖော်ဆောင်ဖို့ ပြောတယ်။ ကျနော်တို့ ရှောင်လွှဲလို့ရမှာ မဟုတ်ဘူး။ ဒီမိုကရေစီ အင်အားစုတွေနဲ့ တိုက်ပွဲတွေ ဖော်ဆောင်ရမှာ ဖြစ်တယ်။ အထူးသဖြင့် ကျနော်တို့ရဲ့ အိမ်ခြံဝင်း တံခါးပေါက်ဖြစ်တဲ့ စစ်ကိုင်းတိုင်းမှာ ကျနော်တို့က ရန်သူကို စောင့်ရမယ်။ စစ်ကိုင်းတိုင်းမှာရှိတဲ့ အင်အားစုနဲ့ ကချင်ပြည်က တံခါးပေါက် လုံခြုံရေးတော့ သေချာပေါက် လုပ်ရမယ်လို့ ဖေဖော်ဝါရီ ၂ ရက်နေ့မှာ ကျနော်တို့ ပြောတယ်”ဟု ပြောသည်။

KIA-PDF နဲ့ စစ်ကိုင်းတိုင်းကို တွေ့ရစဉ်

လက်ရှိတွင် KIA သည် အာရက္ခတပ်တော်(AA)၊ ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး()၊ နာဂလက်နက်ကိုင်များ၊ ပြည်သူ့ကာကွယ် ရေးတပ်ဖွဲ့(PDF)များ၊ NUG၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ PDF များကို လက်နက်ခဲယမ်းများ ထောက်ပံ့ပေး၍ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးကို ထိန်းချုပ်ရန် ကသုံးလုံး စစ်ဆင်ရေးနှင့် တခြားသော စစ်ဆင်ရေးများကို ဖော်ဆောင် လျက်ရှိသည်။

ထို့နောက် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ ရွှေပြည်အေးမြို့၊ ပင်လည်ဘူးမြို့၊ အင်းတော်မြို့တို့ကို KIA-PDF များ ထိန်းချုပ်ထားပြီး ဟုမ္မလင်း၊ ကောလင်း၊ ကသာ၊ ဝန်သို၊ တမူး၊ နာဂဒေသ၊ ပုလဲ၊ မုံရွာ၊ ဖောင်းပြင်၊ ယင်းမာပင်၊ ရွှေ ဘို၊ ကလေး၊ ထီးချိုင့်၊ ဗန်းမောက် စသည့် မြို့များကို သိမ်းပိုက် ထိန်းချုပ်နိုင်ရေး တိုက်ခိုက်လျက်ရှိနေသည်။

KIA သည် ကချင်ပြည်နယ်ကနေ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ချင်းပြည်နယ်၊ ရခိုင်ပြည်နယ်တို့ကို ချိတ်ဆက်၍ မြန်မာနိုင်ငံ၏ အနောက်မြောက်ဒေသတစ်လျှောက် လွတ်‌မြောက်ရေး ကြိုးပမ်းနေသလို မကွေးတိုင်းဒေသကြီးနှင့် မန္တ‌လေးတိုင်းဒေသကြီး (အောက်ပိုင်းဒေသ)ကိုလည်း ထိန်းချုပ်နိုင်ရေး စစ်ရေးအရ ဖိအားပေးလျက်ရှိနေသည်။

မြန်မာနိုင်ငံ၏ အနောက်မြောက်ဒေသတစ်လျှောက်ကို KIA ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ပါက ကုန်းတွင်းပိတ် ဒေသကနေ ပင်လယ်ထွက်ပေါက်အထိ ရရှိသွားမည်ဖြစ်ကာ အနောက်အုပ်စုများနှင့် ဥရောပအထိ သံတမန်ဆက်ဆံရေး တည်ဆောက်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။

ထို့နောက် KIA သည် စစ်ရေး၊ နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေးမှသည် ခွဲထွက်ရေးအထိ အကောင်အထည် ဖော်လာနိုင်သော အခြေအနေတစ်ရပ်ကို ပိုင်ဆိုင်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။

မိမိတို့အနေဖြင့် ခွဲမထွက်ဘူးဟု ကတိမပေးနိုင်ကြောင်း ၂၀၁၈-၂၀၁၉ ခုနှစ်က ရန်ကုန်မြို့မှာ ဒေါ်အောင်ဆန်းစု ကြည်နှင့် တွေ့ဆုံစဉ် ပြောကြားခဲ့သည်ဟု KIA ထိပ်သီးခေါင်းဆောင် ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးဂွမ်မော်က ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၅ ရက်တွင် ကျင်းပသည့် ကချင်တော်လှန်ရေး‌နေ့ အခမ်းအနားမှာ ပြန်လည် ပြောပြခဲ့သည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖဝါရီ ၁၀

မြန်မာနိုင်ငံတွင် အမျိုးမျိုးသော ဒုက္ခရောက်နေကြသူများရှိသည့်အနက် စစ်ပွဲကြောင့် ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်လာ ကြသည့် ပြည်သူများ ပိုများလာသည့်အတွက် သက်ဆိုင်ရာ တာဝန်ရှိသူများအနေဖြင့် စီမံကိန်း ကောင်းကောင်း ရေးဆွဲ၍ ဆောင်ရွက်သင့်ကြောင်း နိုင်ငံရေးသမားများနှင့် EAO အဖွဲ့များက ထောက်ပြကြသည်။

မိမိမြို့ကို စွန့်ခွာလာကြသည့် တိုက်ပွဲရှောင်သူများ၊ နယ်မြေဒေသ အခြေအနေများကို နားစွင့်ရင်း အိမ်ပြန်ရန် ပြင်ဆင်နေကြသူများ၊ တချို့ အိမ်ပြန်၍ရသော်လည်း အိမ်ပြန်ရန် မတွေးနိုင်သေးသည့် အခြေအနေများ ရှိနေ ကြသူများကို မည်ကဲ့သို့ ပြန်လည်နေရာချထားရေးနှင့် ပြန်လည်ထူထောင်ရေး လုပ်မလဲ နိုင်ငံတော်က စဉ်းစားရ မည်ဟု နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူများက ထောက်ပြကြသည်။ 

လက်ရှိ စစ်ပြေးရှောင်များက ငလျင်ဘေးထက် ပိုပြီး စီးပွားပျက်ကြရကြောင်း၊ ထိုကြောင့် နိုင်ငံတော်မှ စီမံချက် ကောင်းကောင်းဆွဲပြီး လုပ်ဆောင်ပေးသင့်ကြောင်း တိုင်းလိုင်(ရှမ်းနီ)အမျိုးသားများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်‌ရေးပါတီ ဥက္ကဋ္ဌ စိုင်းဋ္ဌေးအောင်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “အဲ့ဒီကိစ္စကို နိုင်ငံတော်ပိုင်းကတော့ အများကြီး ကူညီပေးရမယ်လို့ မြင်တယ်။ ဒီမန္တလေး ငလျင်ဘေးထက် မကဘူး၊ စစ်ဘေးရှောင်တွေက ပိုပြီးမှ စီးပွားပျက်သွားကြပါတယ်။ မန္တလေး ငလျင်ဘေးကျတော့  လှုပ်ပြီးမကြာ ဘူး ပြန်လည်ထူထောင်ရေး ပြန်လုပ်နိုင်တယ်။ ဟိုစစ်ဘေးရှောင်တွေကြတော့ ကိုယ့်အိမ်ကိုတောင် ပစ်ထားခဲ့ရ တယ်၊ အတွင်းပစ္စည်းကအစ အကုန်ပါသွားတယ်။ အဲ့ဒီခါကြတော့ နိုင်ငံတော်ကနေမှ စီမံချက် ကောင်းကောင်း ဆွဲပြီးမှ လုပ်ပေးစေချင်ပါတယ်။ စစ်ဘေးရှောင်ကိစ္စနဲ့ ပတ်သက်ပြီးမှ။ နောက်နေရပ်ပြန်ရေးကိစ္စ၊ နောက် မိုင်း ရှင်းလင်းရေးကိစ္စ သူတို့နေရပ် ရောက်သွားပြီဆိုရင်တော့ ပြန်လည်ထူထောင်ရေးကိစ္စ အလုံးစုံကို နိုင်ငံတော်က တာဝန်ယူပြီးတော့မှ လုပ်ပေးသင့်ပါတယ်။ ဒီစစ်ပွဲကြီးကိုဖြစ်အောင် တိုက်ခဲ့တဲ့သူတွေကို နိုင်ငံတော်က နောင်ကို ဒီလိုမျိုးမဖြစ်အောင် အမြစ်ပြတ် ချေမှုန်းပေးဖို့ လိုတယ်။ အဲ့ဒါလည်း လွှတ်တော်ထဲမှာ ဆွေးနွေးဆုံးဖြတ်ကြဖို့ လိုမယ်လို့ မြင်တယ်။ လူထုကို မျက်နှာကြည့်တယ်၊ နိုင်ငံတော်မျက်နှာ ကြည့်တယ်ဆိုရင်တော့ ဒီကိစ္စကို မဖြစ်မ နေ လုပ်ပေးဖို့တော့ မေတ္တာရပ်ခံချင်တယ်”ဟု ပြောသည်။

စစ်ဘေးရှောင်များကို ကူညီထောက်ပံ့ပေးနေစဉ်

စစ်ပြေးရှောင်များ ပြန်လည်နေရာချထားရေးနှင့် ပြန်လည်ထူထောင်ရေးလုပ်သည့်အခါမှာ စစ်ပြေးရှောင် အတု/အစစ် ခွဲခြားရန်လိုအပ်ကြောင်း၊ နိုင်ငံတကာ၏ အကူအညီများ ရယူသည့်အခါမှာလည်း နှောင်ကြိုးမဲ့ အကူအညီများ ဖြစ်ရန်လိုအပ်ကြောင်း၊ လွှတ်တော်ကလည်း စစ်ပြေးရှောင်အရေး သေချာဖြေရှင်းပေးသင့်ကြောင်း စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက ထောက်ပြကြသည်။

၂၀၂၁ ခုနှစ် နိုင်ငံရေး အပြောင်းအလဲ ဖြစ်ပြီးနောက်ပိုင်း မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်း၌  လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခများ ပိုမို ကျယ်ပြန့်လာခဲ့ပြီး၊ ယခင်က တိုက်ပွဲများမဖြစ်ဖူးသည့် တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ်များတွင်ပါ တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွား လာမှုကြောင့် စစ်ပြေးရှောင်ဦးရေမှာလည်း သိသိသာသာ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။

နေပြည်တော်၊ ရန်ကုန်၊ မန္တလေးဘက်ကို စစ်ပြေးရှောင်ကြသော်လည်း အများစုကမူ ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်ပိုင်း) တောင်ကြီး နယ်တစ်ဝိုက်နှင့် ညောင်ရွှေ၊ ကျေးသီး၊ မိုင်းကိုင်၊ လွိုင်လင်၊ လဲချားမြို့များဘက်တွင် စစ်ပြေးရှောင်ရင်း နေထိုင်နေကြရသည်။

စစ်ပြေးရှောင်များအတွက် လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခများကို ပပျောက်နိုင်အောင် မဟာဗျူဟာကျကျ စဉ်းစားပြီး လက်တွေ့ အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်ရန် လိုအပ်ကြောင်း 7 EAO Alliance မှ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဗိုလ်မှူးကြီးစောကျော်ညွန့်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။ 

စစ်ဘေးရှောင်များကို ကူညီထောက်ပံ့ပေးနေစဉ်

၎င်းက “ကျနော်တို့နိုင်ငံရဲ့ ပုံမှန်အခြေအနေ မဟုတ်တဲ့ အခင်းအကျင်းအောက်ကနေ နောက်ဆက်တွဲ ဖြစ်ပေါ် လာတဲ့ လူမူရေးဆိုင်ရာ ဒီဆင်းရဲဒုက္ခသည်ကနေ ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ အချက်အလက်တွေ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါက အမှန် တကယ်လည်း လိုအပ်တယ်။ အချိန်လည်း တန်လောက်ပြီလို့ ထင်ပါတယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုလို့ရှိရင် ၂၀၂၁ နောက် ပိုင်း ကနေစပြီးတော့ ၅ နှစ်တာ ကာလအတွင်းမှာ ဆိုလို့ရှိရင် ဒီလက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခရဲ့ ဒီဆိုးကျိုးဒဏ်တွေ ကြောင့် ဒီလိုမျိုး စစ်ဘေးရှောင်ဆိုတာ နောက်ထပ်မဖြစ်အောင် ရှိနေတဲ့ဟာတွေကိုလည်း ပြန်လည်ထူထောင်ရေး လား၊ ပြန်လည်ကုစားရေးလား ဒီလောက် အချိန်ကာလ အတွင်းမှာတော့ ကျနော်တို့ စတင်ပြီးတော့ စဉ်းစားဖို့ လိုအပ်နေပါပြီ။ ကျနော်တို့ ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခ တိုက်ပွဲတွေကို လျော့ချနိုင်အောင်၊ ပပျောက်နိုင် အောင် မဟာဗျူဟာကျကျ စဉ်းစားပြီးတော့ ဒါလက်တွေ့ အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်ဖို့၊ ပထမဦးဆုံး စဉ်းစားမယ်။ ဒီစစ်ဘေးရှောင်တွေ အတွက်ပေါ့လေ”ဟု ပြောသည်။

စစ်ပြေးရှောင်များ ပြန်လည်နေရာချထားရေးနှင့် ပြန်လည်ထူထောင်ရေးအတွက် အစိုးရနှင့် သက်ဆိုင်သူများ ပူးပေါင်း၍ မူဝါဒများ ချမှတ်ရန်လိုအပ်ကြောင်း၊ အသက်မွေးဝမ်းကြောင်းနှင့် လက်မှုပညာရပ်များ တက်မြောက် ရေး ဆောင်ရွက်ပေးရန်လိုအပ်ကြောင်း၊ ဘေးကင်း လုံခြုံမှု ပတ်ဝန်းကျင် ဖြစ်အောင် ဖန်တီးပေးရန်လိုအပ် ကြောင်း၊ ကလေးငယ်များ ပညာသင်ကြားရေးနှင့် ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုများ ဖန်တီးပေးရန်လိုအပ်ကြောင်း စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက ထောက်ပြကြသည်။

လက်ရှိတွင် ရှမ်းပြည်နယ်၊ ရခိုင်ပြည်နယ်၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးတိုင်းဒေသကြီး မြောက်ဘက်ခြမ်း၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးအရှေ့ဘက်ခြမ်း၊ တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ ကရင်ပြည်နယ်၊ ကယားပြည်နယ်၊ ချင်းပြည် နယ်နှင့် မွန်ပြည်နယ်တို့တွင် လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခများ အပြင်းအထန် ဖြစ်ပွားနေသည်။

၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌  စစ်ပြေးရှောင်ဦးရေ ၂ ဒသမ ၆ သန်းရှိပြီး ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် ၃ ဒသမ ၅ သန်းအထိ မြင့်တက်လာခဲ့ကြောင်း၊ ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ လက်နက်ကို င်ပဋိပက္ခများကြောင့် စစ်ပြေးရှောင်ဦးရေ ၄ ဒသမ ၅ သန်းအထိ ရှိလာကြောင်း ကုလသမဂ္ဂက ခန့်မှန်းထားသည်။