CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၂၁

တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်း(EAO)အချို့ လက်ရှိအချိန်တွင် အွန်လိုင်းလိမ်လည်လောင်းကစားမှုများ (ကျားဖြန့်)နှင့် မူးယစ်ဆေးဝါး ထုတ်လုပ်ခြင်း လုပ်ငန်းများ လုပ်ဆောင်လာကြသည်ဟု နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်က ပြောသည်။

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၂၀ ရက်တွင် ရှမ်းပြည်နယ်၊ ခိုလမ်မြို့ရှိ အရှေ့အလယ်ပိုင်းတိုင်း စစ်ဌာနချုပ်ရှိ အရာရှိ၊ စစ်သည်၊ မိသားစုများဖြင့် တွေ့ဆုံစဉ် ၎င်းက ပြောကြားလိုက်ခြင်း ဖြစ်သည်။

ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်က “ အရှေ့အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် နယ်မြေအတွင်း နယ်မြေဒေသ တည်ငြိမ် အေးချမ်းရေး၊ လုံခြုံရေးနှင့် တရားဥပဒေ စိုးမိုးရေး လုပ်ငန်းများကို စနစ်တကျ ဆောင်ရွက်သွားရန်လိုကြောင်း၊ တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် နယ်မြေအတွင်း ယခင်ကတည်းကပင် EAO အဖွဲ့အချို့ နယ်မြေကျော်လွန် ဝင်ရောက်ခြင်း၊ တိုက်ပွဲဖော်ဆောင်ခြင်းများ လုပ်ဆောင်တတ်သည့် အလေ့အထရှိကြောင်း၊ ထို့ပြင် လက်ရှိအချိန်၌ အွန်လိုင်းလိမ် လည် လောင်းကစားမှုများနှင့် မူးယစ်ဆေးဝါး ထုတ်လုပ်ခြင်း လုပ်ငန်းများကိုပါ လုပ်ဆောင်လာကြသည်ကို တွေ့ရှိ ရသည်”ဟု ပြောသည်။ 

ထို့ကြောင့် တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် နယ်မြေအတွင်း အွန်လိုင်း လိမ်လည်လောင်းကစားမှုများနှင့် မူးယစ်ဆေးဝါး ထုတ် လုပ်ခြင်း လုပ်ငန်းများ လုပ်ဆောင်မှုမရှိစေရေး အမျိုးသားရေးတာဝန် တစ်ရပ်အဖြစ် တိုက်ဖျက်ဆောင်ရွက်သွား ရန် အလေးထားရမည်ဟု ၎င်းက ပြောသည်။

ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သည် EAO အချို့ဟုသာ ပြောသွားပြီး မည်သည့် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းဆို သည်ကိုတော့ ထုတ်ဖော် ပြောကြားခဲ့ခြင်း မရှိပေ။

မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၊ သီပေါမြို့နယ်နှင့် မိုင်းရယ်မြို့နယ်အတွင်းက မူးယစ်ဆေးဝါးချက် လုပ်ရာ တွင် အသုံးပြုသည့် ပစ္စည်းများ အပါအဝင် ကျားဖြန့်လုပ်ငန်းသုံး ပစ္စည်းများကို သိမ်းဆည်းရမိခဲ့ကြောင်း ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၁၁ ရက်က နေပြည်တော်မှ သတင်းထုတ်ပြန်ထားသည်။ 

အဆိုပါ နေရာတွင် ရှမ်းပြည်တိုးတက်ရေးပါတီ(SSPP/SSA) တပ်ဖွဲ့ဝင် တချို့နှင့် ဘက်တံဆိပ်ပါ အသုံးအဆောင် များကိုလည်း ဖမ်းမိခဲ့ကြောင်း နေပြည်တော်ဘက်မှ ထုတ်ပြန်ထားသည်။

အလားတူ ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ချင်းပြည်နယ်၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးတိုင်းဒေသကြီး စသည့် တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ်များအတွင်းမှာလည်း အာရက္ခတပ်တော်(AA) အပါအဝင် ပြည်သူ့ကာကွယ် ရေး တပ်ဖွဲ့(PDF)များ၏ မူးယစ်ဆေးဝါးများကိုလည်း ဖမ်းဆီးရမိခဲ့ကြောင်း နေပြည်တော်က သတင်းထုတ်ပြန် ထားသည်။

ထို့ပြင် ကရင်ပြည်နယ်အတွင်းမှာလည်း ဒီမိုကရေစီအကျိုးပြုကရင်တပ်မတော်(DKBA)၊ နယ်ခြားစောင့်တပ်(BGF)၊ ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး(KNU) တို့ ထိန်းချုပ်ထားသော နယ်မြေအတွင်းမှာ အွန်လိုင်း လိမ်လည်လောင်း ကစားမှု(ကျားဖြန့်)များ ဖမ်းဆီးရမိခဲ့သည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၂၀

လာမည့် အစိုးရအဖွဲ့သစ်တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် သမ္မတလုပ်လာပါက တပ်မတော်ကို မည်ကဲ့သို့ ထိန်းချုပ်မလဲဆိုသည့်အပေါ် အားလုံးက စိတ်ဝင်တစား လေ့လာစောင့်ကြည့်နေကြသလို မေးခွန်းထုတ်မှုများလည်း ရှိနေသည်။

ရွေးကောက်ပွဲအလွန် ပေါ်ပေါက်လာမည့် နိုင်ငံရေး အခင်းအကျင်းတွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် အနေဖြင့် တရားဝင် သမ္မတလုပ်မည့် မူလရည်မှန်းချက် ရှိနိုင်ကြောင်း၊ တစ်ဖက်တွင်လည်း တပ်မတော် ၏ အာဏာကို ဆက်လက် ထိန်းချုပ်နိုင်သည့် ပုံစံတစ်မျိုးဖြင့် ပွဲထုတ်လာနိုင်ကြောင်း NCA ထိုးထားသည့် ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ချုပ် (PNLO- NCA/S) မှဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်မှူးကြီး ခွန်ဥက္ကာက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။ 

၎င်းက“သူသမ္မတလုပ်ဖို့တော့ မူလရည်မှန်းချက် ရှိတယ်ထင်တယ်။ ဒါကြောင့် သမ္မတလည်းဖြစ် နောက် ပြီးတော့ တခြား တပ်ရဲ့ အုပ်ချုပ်ပိုင်ခွင့်ကိုလည်း ထိန်းနိုင်‌တဲ့ ပုံစံတစ်မျိုးနဲ့တော့ ပွဲထုတ်လာနိုင်တဲ့ သဘောရှိပါတယ်။ အားလုံး သုံးသပ်နေတာကျတော့ လုပ်ခြင်း၊ မလုပ်ခြင်း မဟုတ်ပဲနဲ့ လုပ်ကိုလုပ်မယ်။ သို့သော် တခြား ဘေးထွက် ဆိုးကျိုးတွေကိုလည်းရအောင် ထိန်းမယ်ဆိုတဲ့ ပုံစံတော့ ရှိနိုင်တယ်။ ‌ဒါကြောင့် အခင်းအကျင်း အသစ်လို့ ပြောနိုင်တာပေါ့ဗျာ။ ဒါပေမယ့် သမ္မတကြီး တရားဝင်ဖြစ်ဖို့တော့ အစီအစဉ် ရှိတယ်လို့တော့ ခန့်မှန်းပါတယ်။ အဲဒါကြောင့် အဲဒီလိုဖြစ်လို့ တပ်နဲ့ကင်းကွာမလား ဘာညာ စိုးရိမ်ကြတာတော့ ရှိတယ်။ သို့သော်လည်းပဲ အဲဒါကလည်း ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို ပြန်ပြင် ဆင်ပြီးတော့ ကိစ္စနှစ်ရပ်ကို ထိန်းထိန်းသိမ်းသိမ်း လုပ်နိုင်တဲ့ အခြေအ‌နေလည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် မတ်လမှာ လွှတ်တော်ပေါ်လာမယ့် လွှတ်တော်ရဲ့ ပထမဆုံးတာဝန်က ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံ ဥပ‌ဒေကို အရေးကြီးတဲ့ ပုဒ်မတွေကို ပြင်မလား အဲဒါတွေကို စောင့်ကြည့်ရမှာပေါ့ အကယ်၍ ပြင်ခဲ့သည် ရှိသော် ဒီအခင်းအကျင်းကတော့ အဲဒါမျိုး ဖြစ်သွားနိုင်တာပေါ့၊ အဲဒီလိုမြင်ပါတယ်” ဟု ပြောသည်။ 

ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ကို တွေ့ရစဉ်

ထို့ပြင် လွှတ်တော် ပေါ်ပေါက်လာသည်နှင့် တစ်ပြိုင်နက် ၎င်းကိစ္စရပ်များနှင့်ပတ်သက်သည့် ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ ပြင်ဆင်ရေးအဆို တက်လာနိုင်သည့် အနေအထားမျိုး ယူဆလို့ရနိုင်သည်ဟု ဗိုလ်မှူးကြီး ခွန်ဥက္ကာမှ ဆက်ပြောသည်။ 

၎င်းက “တရားဝင်ပဲ လွှတ်တော်က ရွေးကောက် အတည်ပြုပေးတဲ့ သမ္မတကြီး အနေနဲ့ပဲ တရားဝင် လမ်းကြောင်းအတိုင်းပဲ ပြတ်ပြတ်သားသား လုပ်သွားမယ်လို့ ယူဆပါတယ်။ သို့သော်လည်းပဲ တပ်နဲ့ ကင်းကွာသွားနိုင်တဲ့ အချက်ကတော့ ၂၀၀၈ က ပြဋ္ဌာန်းချက်ဖြစ်တာကို အဲဒါကို ပြင်လိုက်ရင်လည်း ဥပမာ- အမေရိကန်သမ္မတက စစ်သေနာပတိချုပ် ဖြစ်တယ်ဆိုတဲ့ ဟာရှိတယ်လေ။ ထို့အတူပဲ ဖက်ဒရယ် တိုင်းပြည်တွေမှာလည်း လုပ်သွားတာရှိတယ်၊ သမ္မတရဲ့ အခွင့်အာဏာက တပ်နဲ့ပါ ပတ်သက်နိုင်တယ် ဆိုတဲ့ဟာက အမေရိကန်ပုံစံတွေ ဘာတွေ အဲ့တာမျိုး ပြဋ္ဌာန်းလိုက်ရင်တော့ လွှတ်တော်က ပထမဦးဆုံး အနေနဲ့ ပြဋ္ဌာန်းရင်တော့ အကျုံးဝင် သွားနိုင်တာပေါ့။ ဒါကြောင့် ခန့်မှန်းရခက်ပါတယ်။ သို့သော်လည်းပဲ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို အခုလက်ရှိ အတိုင်းကတော့ မလွယ်ဘူးပေါ့။ နှစ်နေရာလုံးထိန်းဖို့က မလွယ် ဘူး။ သို့သော် ပြင်လိုက်ရင်တော့ လွယ်သွားမယ်။ အဲဒါကြောင့် လွှတ်တော် ပေါ်ပေါက်ပြီးတာနဲ့ တစ်ပြိုင် နက် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပ‌ဒေ ပြင်ဆင်ရေးအဆို တက်လာနိုင်တယ်လို့ ကျနော်တို့က ယူဆပါတယ်” ဟု ပြောသည်။ 

လက်ရှိတွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သည် ယာယီသမ္မတ၊ ကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ၊ တပ်မတော်ကာကွယ် ရေးဦးစီးချုပ် စသည့် တာဝန်များကို ရယူထားသည်။

ထို့ကြောင့် ၂၀၂၅ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲအလွန် ပေါ်ပေါက်လာမည့် အစိုးရသစ် လက်ထက်တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် သမ္မတတာဝန် ရယူလာနိုင်သည်ဟု ပြည်တွင်း/ပြည်ပက ယူဆထား သည်။

ထိုသို့ သမ္မတ တာဝန်ကို ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် လက်ခံခဲ့ပါက တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီး ချုပ် တာဝန်ကနေ ရပ်နားပြီး ယုံကြည်စိတ်ချရသူကို တပ်ချုပ်ရာထူး လွှဲပြောင်းပေးရမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ ထို့နောက် တပ်မတော်ကို ဆက်လက် ကိုင်တွယ်ထားနိုင်ရန်အတွက် ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ သို့မဟုတ် ကကနကောင်စီကနေ ကော်မတီ/ကော်မရှင် တစ်ရပ် ဖွဲ့စည်း၍ ဆောင်ရွက်လာနိုင်ကြောင်း စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေး အကဲခတ်များက ထောက်ပြကြသည်။

ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ကို တွေ့ရစဉ်

ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် သမ္မတ လုပ်ခြင်း မလုပ်ခြင်းသည် နိုင်ငံပေါ် ထူးခြားသည့် အကျိုးသက်‌ ရောက်မှု ရှိလာမည်ဟု မထင်ကြောင်း၊ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို ကိုင်စွဲပြီး တရားသေ ဆွဲယူလို့မရသည့် အတွက် အချိန်မရွေး ပြန်လည်ပြင်ဆင်လိုက ပြင်နိုင်သည်ဟု ရန်ကုန်စောင့်ကြည့်အဖွဲ့ တည်ထောင်သူ ဒေါက်တာညိုညိုသင်းက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။   

၎င်းက “အန်တီတစ်ဦးထဲ အမြင်နဲ့ ပြောမယ်ဆိုလို့ရှိရင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် သမ္မတလုပ်ခြင်း၊ မလုပ်ခြင်းဟာ နိုင်ငံ‌ပေါ်မှာ ထူးခြားပြီးတော့ အကျိုးသက်ရောက်မှုတွေ ရှိလာမယ်လို့တော့ မထင်ဘူး။ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး အနေနဲ့ကပေါ့နော်၊ သမ္မတဖြစ်ချင်ရင် ဖြစ်နိုင်ဖို့ အခွင့်အရေး အခုရှိနေပြီလေ။ အဲဒီလို အခွင့်အရေးကို လက်လွှတ်ပြီးတော့ သမ္မတ မလုပ်ပဲနဲ့ နေလိုက်မယ်ဆိုလို့ရှိရင် ဒါအထင်းသား ပေါ်လွင် နေတာက ဘာလဲဆိုတော့ တက်လာတဲ့အစိုးရကို ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးက လုံးဝ ၁၀၀ ရာခိုင်နှုန်း နီးပါး ထိန်းချုပ်နိုင်တယ်ဆိုတဲ့ ယုံကြည်မှု သူ့မှာ ရှိနေလို့ပေါ့နော်။ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဆိုင်ရာ အခက်အခဲ အတား အဆီးတွေ ဆိုတာကပေါ့နော်၊ ကျော်လွှားတဲ့ လူလုပ်ထားတာတွေ ဖြစ်တဲ့အတွက်ကြောင့်မို့လို့ လူကပဲ ဖန်တီးပြီးတော့ အလွယ်တကူ ကျော်လွှားနိုင်တဲ့ ကိစ္စတွေ ဖြစ်တယ်ပေါ့နော်။ ဒါကြောင့်မို့လို့ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေကို ကိုင်စွဲပြီးတော့ ဟာ ဒါကြီးက ဒီလိုဖြစ်နေလို့ ဒါတော့ မဖြစ်ဘူးဆိုတာမျိုး တရားသေ ဆွဲယူလို့ မရပါဘူးပေါ့နော်။ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေဆိုတာက လူတွေ ရေးဆွဲထားတာ ဖြစ်တယ်။ လူ တွေရေးဆွဲထားတဲ့ဥပဒေ ဖြစ်တဲ့အတွက်ကြောင့်မို့လို့ လူတွေက အချိန်မရွေး ပြင်လိုက ပြင်နိုင်တယ်။ ဥပဒေကြီးကို ပြင်ဆင်တာမျိုး မဟုတ်ရင်တောင်မှ ဥပဒေတိုင်းမှာ ထွက်ပေါက်ဆိုတာက ရှိတယ်ပေါ့နော်။ ဒါကြောင့် ထွက်ပေါက်တွေကို အသုံးချပြီးတော့ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးက ဖြစ်ချင်တယ်ဆိုရင် ဖြစ်သွားနိုင်တဲ့ သူလိုချင်တဲ့ အခင်းအကျင်း ပုံစံမျိုးကို ဖြစ်သွားနိုင်တဲ့ အနေအထားမှာရှိပါတယ်။ ဒါကြောင့် သူဖြစ်ချင်ရင် တော့ ခုနကပြောသလို နေရာနှစ်နေရာ စလုံးကို ထိန်းချုပ်နိုင်တဲ့ အနေအထားမျိုးလည်း ဖန်တီးလို့ရပါ တယ်” ဟု ပြောသည်။ 

ရွေးကောက်ပွဲအလွန် ထွက်ပေါ်လာမည့် အစိုးရအဖွဲ့ကို နိုင်ငံတော်အာဏာအား လွှဲပြောင်းပေးမည် ဖြစ်ကြောင်း၊ တပ်မတော်သည် နိုင်ငံတော် ကာကွယ်ရေး တာဝန်ကိုသာ ထမ်းဆောင်တော့မည်ဖြစ် ကြောင်း ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်က ပြောကြားထားသည်။

ထို့ကြောင့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သည် ရွေးကောက်ပွဲအလွန် သမ္မတ မလုပ်ဘဲ တခြားသူကို သမ္မတတင်၍ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် တာဝန်ကနေ အစိုးရအဖွဲ့ကို ထိန်းကြောင်းသူ လုပ် မလား သို့မဟုတ် ကိုယ်တိုင် သမ္မတလုပ်ကာ တပ်မတော်ကို ထိန်းကြောင်းသူ လုပ်မလားဆိုကိုတော့ စောင့်ကြည့်ရမည်ဟု စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေး အကဲခတ်များက ပြောသည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၂၀

သမားရိုးကျစစ်နည်းဗျူဟာများကို ခေတ်နှင့်အညီ မွမ်းမံနိုင်ရေးနှင့် အထူးစစ်နည်းဗျူဟာများအား ခေတ်နှင့်အညီ ကျင့်သုံးနိုင်ရေး ဆောင်ရွက်ရမည်ဟု နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့်အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူး ကြီး မင်းအောင်လှိုင်က ပြောသည်။

ရှမ်းပြည်နယ်(အရှေ့ပိုင်း)၊ ကျိုင်းတုံမြို့ရှိ အရာရှိ၊ စစ်သည်၊ မိသားစုများဖြင့် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၁၉ ရက်က တွေ့ဆုံစဉ် ၎င်းက ပြောကြားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ 

ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်က “ ယနေ့ခေတ်သည် နည်းပညာခေတ် ဖြစ်သဖြင့် နေ့စဉ်နှင့်အမျှ ပြောင်းလဲတိုး တက်လာနေသည့် စစ်ဘက်အသုံးအဆောင် ပစ္စည်းများအပေါ် မူတည်၍ စစ်နည်းဗျူဟာများကိုလည်း ပြောင်းလဲ ကျင့်သုံးနိုင်ရေး သုတေသနပြု ဆောင်ရွက်နေရမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ သမားရိုးကျစစ်နည်းဗျူဟာများကို ခေတ်နှင့်အ ညီ မွမ်းမံနိုင်ရေးနှင့် အထူးစစ်နည်းဗျူဟာများကို ခေတ်နှင့်အညီ ကျင့်သုံးနိုင်ရေး ဆောင်ရွက်ရမည်”ဟု ပြော သည်။

နိုင်ငံတော် ကာကွယ်ရေး အခန်းကဏ္ဍသည် အလွန်ကျယ်ပြန့်သည်ဖြစ်၍ လေ့ကျင့်ရေး တာဝန်များကို အလေးအနက်ထား ဆောင်ရွက်သွားကြရန် ၎င်းက ပြောသည်။

ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ကို တွေ့ရစဉ် 

မြန်မာ့တပ်မတော်သည် တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာ အနေဖြင့် လက်နက်ကိုင်များနှင့် စစ်ပွဲများ ဖြစ်ပွားနေပြီး နယ်မြေ လက်လွတ် ဆုံးရှုံးရမှုများ ရှိနေသည်။

ထို့နောက် မြန်မာ့တပ်မတော်သည် နယ်မြေများ ပြန်လည် သိမ်းပိုက်နိုင်ရေးအတွက် ဒရုန်း၊ လေကြောင်း နည်းပညာများနှင့် ကြည်းတပ်ကြား ပေါင်းစပ်၍ ထိုးစစ်ဆင် တိုက်ခိုက်မှုများ ပြန်လည် ပြုလုပ်လျက်ရှိနေသည်။

၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ ၂၇ ရက်နောက်ပိုင်း ဆုံးရှုံးခဲ့ရသော နယ်မြေများဖြစ်သည့် လားရှိုး၊ သီပေါ၊ ကျောက်မဲ၊ နောင်ချို၊ သပိတ်ကျဉ်း၊ မတ္တရာ၊ စဉ့်ကူး၊ မိုးကုတ်၊ မိုးမိတ် တို့ကို ပြန်လည် ထိန်းချုပ်ထားနိုင်ပြီဖြစ်သည်။

လက်ရှိတွင်လည်း မြန်မာ့တပ်မတော်သည် ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ချင်းပြည်နယ်၊ ကချင်ပြည်နယ်၊ ကရင်ပြည်နယ်၊ ကယား ပြည်နယ်၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ တနင်္သာရီတိုင်း ဒေသကြီး၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးတို့မှာ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ပေါင်းစုံဖြင့် တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားနေသည်။

CNI International News

ရီးယာ့ဒ်၊ ဇန်နဝါရီ ၂၀

ယီမင်နိုင်ငံတွင် ယူအေအီးနိုင်ငံက ထောက်ခံပေးထားသည့် တောင်ပိုင်းခွဲထွက်ရေးအုပ်စု၏ အဖွဲ့ ဖျက်သိမ်း ခဲ့ပြီးနောက် ယီမင်နိုင်ငံရေးသမားများသည် ဆော်ဒီနိုင်ငံ၊ ရီးယာ့ဒ် (Riyadh) မြို့တော်တွင် ပထမဆုံးအကြိမ် လူသိရှင်ကြား အစည်းအဝေး ပြုလုပ်ခဲ့သည်ဟု အေပီမှ ဖော်ပြခဲ့သည်။

ဆော်ဒီက အဆိုတင်သွင်းခဲ့သည့် ညီလာခံမတိုင်မီ ပြုလုပ်သည့် ထိုအစည်းအဝေးတွင် ယီမင်တောင်ပိုင်း၏ အနာဂတ်ကို ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။

ယီမင်တောင်ပိုင်းရှိ ခွဲထွက်ရေးဝါဒီများ၏ တောင်းဆိုမှုများသည် အီရန်က ထောက်ခံပေးထားသည့် ဟူရ်သီအဖွဲ့က ဆန်နာမြို့တော်ကို ထိန်းချုပ်ခဲ့သော ၂၀၁၄ ခုနှစ်ကတည်းက စတင်ခဲ့သည့် ယီမင်ပြည်တွင်းစစ်တွင် အဓိက အစိတ်အပိုင်း တစ်ခုဖြစ်သည်။

ထိုအချိန်က ဟူရ်သီအဖွဲ့သည် ဆန်နာမြို့တော်ကို ထိန်းချုပ်ခဲ့သဖြင့် နိုင်ငံတကာ အသိအမှတ်ပြု အစိုးရအဖွဲ့သည် ယီမင်တောင်ပိုင်းသို့ တိမ်းရှောင်ခဲ့ရပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ဆော်ဒီသို့ ရွှေ့ပြောင်းခဲ့သည်။

ယီမင်ပြည်တွင်းစစ်တွင် များပြားရှုပ်ထွေးလှသည့် ဂိုဏ်းဂဏများ၊ လူမျိုးစု မကျေနပ်ချက်များနှင့် ဒေသတွင်း အင်အားကြီးနိုင်ငံများ၏ ပါဝင်မှုများကြောင့် ယနေ့အထိ တိကျပြတ်သားသည့် အဖြေကို ရှာဖွေနိုင်ခြင်း မရှိ သေးပေ။

ခွဲထွက်ရေးအုပ်စုများကို တွေ့ရစဉ် 

“ဒီတွေ့ဆုံမှုဟာ လူမှုအလွှာပေါင်းစုံနဲ့ ပြည်နယ်အသီးသီးက တောင်ပိုင်းခေါင်းဆောင်တွေ စုပေါင်းဖော်ပြလိုက်တဲ့ တောင်ပိုင်းသားတွေရဲ့ ညီညွတ်တဲ့ ဆန္ဒဖြစ်ပါတယ်။ ကျနော်တို့ရဲ့ အရေးကိစ္စအတွက် တရားမျှတပြီး ဘေးကင်း လုံခြုံကာ အာမခံချက်ရှိတဲ့ ဖြေရှင်းချက် တစ်ခုကို ရှာဖွေဖော်ထုတ်သွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်” ဟု ရီးယာ့ဒ်တွင် ပြုလုပ် သည့် ယီမင်နိုင်ငံရေးသမားများ၏ အစည်းအဝေးအပြီး ထုတ်ပြန်ချက်၌ ဖော်ပြခဲ့ကြသည်။

ယခင်က တည်ရှိခဲ့သော တောင်ပိုင်း အသွင်ကူးပြောင်းရေးကောင်စီ (Southern Transitional Council - STC) သည် ဒီဇင်ဘာလအတွင်းက ထိုးစစ်ဆင် သိမ်းပိုက်ခဲ့သည့် တောင်ပိုင်းနယ်မြေများမှ ပြန်လည် ဆုတ်ခွာပေးရန် ငြင်းဆန်ခဲ့ပြီးနောက် ဆော်ဒီသည်  STC ၏ အခြေစိုက် စခန်းများကို ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။

သိမ်းပိုက်ခံခဲ့ရသည့် နယ်မြေများထဲတွင် ဆော်ဒီနယ်စပ်ရှိ ဟာဒရာမော့တ် (Hadramout) ဒေသလည်း ပါဝင်ပြီး ယခုအခါ၌ ဆော်ဒီက ကျောထောက်နောက်ခံ ပြုထားသော ယီမင်အစိုးရတပ်ဖွဲ့များသည် ဟာဒရာမော့တ်နှင့် မာဟ်ရာ (Mahra) ပြည်နယ်များကို ပြန်လည် ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။

Source: အေပီ

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၁၉

မြန်မာရွှေ့ပြောင်း အလုပ်သမားများအနေဖြင့် ထိုင်းနိုင်ငံသားများနှင့် ပဋိပက္ခများ ပိုမို ဆိုးရွားလာခဲ့မည်ဆိုလျှင် ထိုင်းရောက် မြန်မာရွှေ့ပြောင်းများ မည်သည့် အခြေအနေ ရင်ဆိုင်လာရနိုင်ခြေ ရှိလဲဆိုသည်ကို ထိုင်းရောက် မြန်မာအလုပ်သမား‌အရေး ဆောင်ရွက်နေသူများက သတိပေးလာကြသည်။

ပြီးခဲ့သည့် ရက်ပိုင်း၌ ထိုင်းနိုင်ငံတွင် မြန်မာလုပ်သားတချို့နှင့် ထိုင်းလူငယ်တချို့ ခိုက်ရန်ဖြစ်ပွားသည့် ကိစ္စရပ် များသည် ဆက်တိုက်ဆိုသလို ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး နောက်ဆက်တွဲ ဆိုးကျိုးများ ဖြစ်ပေါ်လာမည်ကို ထိုင်းရောက် မြန်မာ ရွှေ့ပြောင်းများ စိုးရိမ်မှုများ ရှိနေကြသည်။ 

မြန်မာများ အနေဖြင့် ပဋိပက္ခအသွင်ဆောင်သည့် အချင်းပွားမှုများ အကြိမ်ကြိမ် ဖြစ်လာခဲ့မည်ဆိုလျှင် ၎င်းတို့၏ နိုင်ငံ၌ နေထိုင်ခွင့်မပြုသည့် ဆန့်ကျင်မှုများ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်ကြောင်း၊ အစွန်းရောက် အမျိုးသားရေး လှုပ်ရှားနေ သည့် ထိုင်းမျိုးချစ်များကလည်း ရှိနေ၍ မြန်မာများ ပါးနပ်စွာ ဆင်ခြင်နေထိုင်ကြရန် လိုအပ်သည်ဟု ရွှေ့ပြောင်း အလုပ်သမားအရေး ဆောင်ရွက်ပေးနေသူ ဦးအောင်‌ကျော်မှ CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။ 

 ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားများကို တွေ့ရစဉ်

၎င်းက “ဒါကတော့ ကျနော်တို့ ပါးစပ် ထိန်းထိန်းသိမ်းသိမ်း နေရမယ့် အခြေအနေ  ဖြစ်ပါတယ်။ ကျနော်တို့ ဆယ်စုနှစ် ပေါင်းများစွာ ထိုင်းနိုင်ငံမှာ ရွှေ့ပြောင်း အလုပ်သမားအဖြစ် ကျနော်တို့ နေထိုင်ခဲ့ကြတဲ့အခါမှာ ဒီလို ပဋိပက္ခ အသွင်ဆောင်တာတွေက သိပ်မဖြစ်ဘူး။ အခုချိန်မှာမှ ဒါတွေ ထပ်ဖြစ်လာတယ် ဆိုတာကလည်း  တော် တော် သတိထားရမှာ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ ထိုင်းနိုင်ငံမှာလည်း အစွန်းရောက် အမျိုးသားရေး လှုပ်ရှားတဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေကလည်း ပေါ်ပေါက်လာတယ်။ ဟိုးတချိန် ကျနော်တို့ နေထိုင်တုန်းက အဲဒီလိုမျိုး မရှိကြဘူး။ အခုချိန်မှာ သူတို့က ကမ္ဘောဒီးယား ကိစ္စနှင့်ပတ်သက်လို့ စပြီးမှ သူ့နိုင်ငံထဲ နေထိုင်ခွင့် မပြုတို့ ဘာတို့ ညာတို့က ဟစ်ကြွေးနေတာတွေက တအားများလာတဲ့ အချိန်မှာ အခု ဒုတိယတစ်ဖန် မြန်မာနိုင်ငံသားက အခုလိုမျိုးစပြီး ဖြစ်လာတယ်ဆိုရင် သူတို့က အုံလိုက်ကျင်းလိုက်ပေါ့ဗျာ။ ကျနော်တို့ကို ဆန့်ကျင်ပြီးမှ ဒီနိုင်ငံမှာ နေခွင့်မပြုဘူးတို့ ဘာတို့ ဖြစ်လာရင် ကျနော်တို့ရဲ့ တည်ငြိမ်အေးချမ်းနေတဲ့ အလုပ်အကိုင်တွေဟာ လုံးဝပျက်စီးပြီးမှ အခုချိန်မှာ ကိုယ့်တိုင်းကိုယ့်ပြည်မှာ ပြန်ပြီး ကောင်းရာကောင်းဝယ် လုပ်ကိုင်စားဖို့ဆိုတာလည်း အခြေအနေက မပေးသေး ဘူးလေ အဲဒါကြောင့် တစ်ဦးတစ်ယောက် အတွက်ကြောင့် အများကိုလာပြီး ဆန့်ကျင်မှုတွေဖြစ်မှာ စိုးရိမ်တယ်။ ဒီထက် ပိုမိုပြီးမှ ဒီလိုဖြစ်မှုတွေ အကြိမ်ကြိမ် အခါခါ ဖြစ်လာမယ်‌ဆိုရင်တော့ ဆိုးဝါးတဲ့ အနေအထားတွေ ရင်ဆိုင် ရနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့်မို့လို့ ကျနော့်အနေနဲ့ အဓိက ပြောချင်တာ‌တော့ ဧည့်သည်နိုင်ငံသားတွေ ဖြစ်တဲ့အတွက် ကြောင့် မိမိရဲ့ ဦးတည်ချက် အလုပ်အကိုင်မှအပ ကျန်တဲ့ဟာတွေကို စိတ်ဝင်တစားမရှိဖို့ လိုအပ်တယ်လို့ သုံးသပ် ချင်ပါတယ်” ဟု ပြောသည်။

ထိုပဋိပက္ခဖြစ်စဥ် နောက်ပိုင်း၌ ထိုင်းနိုင်ငံသားများသည် ကမ္ဘောဒီးယားကဲ့သို့ မြန်မာရွှေ့ပြောင်း အလုပ်သမား များအပေါ် အမြင်စောင်း သွားနိုင်ကြောင်း၊ မြန်မာများ အနေဖြင့် ၎င်းတို့၏ ပတ်ဝန်းကျင်နှင့် ကိုက်ညီမှုရှိအောင် နေထိုင် ဆင်ခြင်သင့်သည်ဟု ပညာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး ဖောင်ဒေးရှင်းမှ အလုပ်သမား‌ရေးတာဝန်ခံ ဦးမင်းဦးက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။ 

 ထိုင်းရောက် မြန်မာရွှေ့ပြောင်းများကို တွေ့ရစဉ်

၎င်းက “ဒီဖြစ်စဥ် နောက်ပိုင်းမှာပေါ့နော် ထိုင်းနိုင်ငံသားတွေအနေနဲ့ ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမား မြန်မာတွေအပေါ်  အမြင် ဆိုးသွားမှာပေါ့ အမြင်စောင်းသွားမှာပေါ့ အဲ့ဒါဆိုးရတယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ ကမ္ဘောဒီးယား ဖြစ်စဥ် တုန်းကဆိုရင် ကြည့်ပေါ့နော်။ ကမ္ဘောဒီးယား ဖြစ်စဥ်တုန်းကဆိုရင် နယ်စပ်မှာ တစ်ဖက်နဲ့တစ်ဖက် ပစ်ကြခတ်ကြ နောက်ပိုင်းမှာကျတော့ ဒီအတွင်းထဲက ထိုင်းနိုင်ငံက ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားတွေ လာပြီးတော့ ရိုက်ခတ်တာပဲ။ နောက်ဆုံးဗျာ သူတို့လမ်းမှာ တွေ့တယ်ဆိုလို့ရှိရင် ရိုက်ပြီး ပြဿနာရှာတာတို့ ရိုက်တာ ပုတ်တာ အဲဒီလောက်ထိ တောင် ဖြစ်လာတာပေါ့နော်။ အဲဒါတွေကတော့ အဲလိုမျိုး အသွင်ဖြစ်သွားမှာကို ကိုယ်တွေက စိုးရိမ်ရတာပေါ့နော်။ ဒါပေမယ့် ဘာပဲပြောပြော ကိုယ်တွေက ဒီမှာနေနေတာဆိုတော့ ထိုင်းနိုင်ငံထဲမှာဆိုတော့ ကိုယ်ကတော့ ဂရုစိုက်ရ မှာပဲ။ ဂရုစိုက်သင့်တာပေါ့နော် ကိုယ်ရဲ့ အပြောအဆိုအမူ(အယာ) အားလုံးက တစ်ဦးထဲအတွက် မဟုတ်ဘူးပေါ့ နော်။ အဲဒီလိုမျိုး စဥ်းစားဆင်ခြင်သင့်တယ်လို့ ကျနော်ကတော့ ထင်တယ်။ ဒီအထူးသဖြင့်‌ ‌ရွှေ့ပြောင်းအလုပ် သမားတွေ အနေနဲ့ ပြောတာပေါ့နော်” ဟု ပြောသည်။ 

ထိုင်းနှင့် မြန်မာများအကြား ပဋိပက္ခဖြစ်ပွားမှုကြောင့် ယခုရက်ပိုင်းတွင် စစ်ဆေးမှုများ မူလထက် ပိုမိုများပြား နေကြောင်း၊ ထိုင်းနိုင်ငံတွင် မြန်မာနိုင်ငံသားများ တရားဝင် ၆ သန်းရှိပြီး တရားမဝင် ၄ သန်းရှိကြောင်း လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး စာရင်းများနှင့် အလုပ်သမားအရေး ဆောင်ရွက်နေသူများထံမှ သိရသည်။ 

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၁၉

လက်ရှိတွင် လွှတ်တော်နေရာ အများစု အနိုင်ရရှိထားသည့် ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ (USDP) နှင့် မြန်မာ့တပ်မတော်တို့ကြား ရွေးကောက်ပွဲပြီးနောက် အစိုးရအဖွဲ့အား ဘယ်လိုဖွဲ့စည်း မလဲဆိုသည့်အပေါ် စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များကြား သုံးသပ်မှုများရှိနေကြသည်။

ရွေးကောက်ပွဲပြီးနောက် သမ္မတနှင့် အစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းရာတွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်နှင့် ပါတီဥက္ကဋ္ဌ ဦးခင်ရီတို့ကြား ညှိနှိုင်းသဘောတူထားမှု မရှိပါက လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ၏ အဆုံးအဖြတ်ကို ခံယူရမည် ဖြစ်ကြောင်း၊ ထိုမဲခွဲဆုံးဖြတ်မှုသည် စိတ်ဝင်စားဖို့ ကောင်းမည်ဖြစ်ကြောင်း နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူတစ်ဦးက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “ရွေးကောက်ပွဲမတိုင်ခင်မှာ သူ့ဆီက သူ့ဘက်က ဗိုလ်ချုပ် တော်တော်များများကို တာဝန်ရှိတဲ့သူ တော် တော်များများကို ရွေးကောက်ပွဲဝင်ဖို့ ပြည်ခိုင်ဖြိုးကို စေလွှတ်‌လိုက်တာ၊ နောက်တစ်ခါ တစညကိုလည်း တချို့ စေလွှတ်တယ်လို့ သတင်းတွေ ထွက်လာတာ။ အဲဒါတွေကို ကြည့်ရင်တော့ သူက ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်က အခု ယာယီသမ္မတက နောင်ပေါ်လာမယ့် လွှတ်တော်မှာ သူ့ကို သမ္မတအဖြစ် ထောက်ခံဖို့၊ သူကတော့ သေချာပေါက် ကတော့ တပ်က ရွေးချယ်တဲ့ သမ္မတလောင်းကတော့ ဖြစ်မှာပဲပေါ့။ သမ္မတလောင်းဖြစ်မယ် သို့တည်းမဟုတ် ဒုသမ္မတတော့ သေချာတယ်ပေါ့။ သမ္မတလောင်းဖြစ်ဖို့အတွက် စိတ်မချနိုင်လို့ ထည့်တယ်လို့ ကျနော်က ယူဆ တယ်။ အဲဒါကြောင့်မို့လို့ သူတို့ ညှိနှိုင်းထားမှု မရှိဘူးလို့ ယူဆရတာပေါ့။ အဲဒါကြောင့် အဲဒီလိုတကယ်ပဲ ညှိနှိုင်း ထားတာ မရှိဘူး။ လွှတ်တော်ရဲ့ အဆုံးအဖြတ်ကိုပဲ ခံယူမယ်လို့ သူတို့က သဘောတူထားတယ် ဆိုရင်တော့ လွှတ်တော်အတွင်းမဲခွဲမှုက တော်တော် စိတ်ဝင်စားစရာ ကောင်းမှာပေ့ါ” ဟု ပြောသည်။

ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲအား ၂၀၂၅  ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာ ၂၈ ရက်နေ့မှ စတင်ကာ အပိုင်း ၃ ပိုင်းခွဲ၍ ကျင်းပနေခြင်းဖြစ်ပြီး ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၁၁ ရက်နေ့အထိ အပိုင်း ၂ ပိုင်း ကျင်းပပြီးစီး သွားခဲ့ပြီဖြစ်သည်။

ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ကို တွေ့ရစဉ် 

လက်ရှိ အချိန်အထိ လွှတ်တော်နေရာ အများစုသည် USDP ပါတီမှ အနိုင် ရရှိနေခြင်းဖြစ်ကာ ဒုတိယအများဆုံး သည် တစညပါတီဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

USDP ပါတီအနေဖြင့် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်နေရာ မည်မျှပင် အနိုင်ရရှိထားစေကာမူ တပ်နှင့် ဒွန်တွဲပြီးမှသာ အစိုးရဖွဲ့အသစ်ကို သွားမည့်ပုံစံဖြစ်ပြီး ပါတီထဲမှ တပ်ခေါင်းဆောင်များအား အစိုးရအကြီးအကဲတွင် ပါဝင်နိုင် စေရင်း USDP ဘက်မှလည်း ရွေးချယ်သွားမည့်ပုံဖြစ်ကြောင်း နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူ စိုင်းမိဏ်းက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “အဓိကကတော့ USDP က အားကောင်းတယ်ဆိုတဲ့ ဟာကတော့ ကြိုတင်မဲတွေ တော်တော်များများက အဲဒါနဲ့ပဲ သူများကို အနိုင်ယူတာပေါ့နော်။ ဒါကြောင့် အနိုင်ရတဲ့ USDP ကလည်း ဒါ ရိုးသားပွင့်လင်းတဲ့ အနိုင်ရလဒ် တော့ မဟုတ်ဘူး။ တစ်ဖက်ကလည်း ကြည့်မယ်ဆိုရင် USDP က ဘယ်လောက်ပဲ သူတို့က ကြိုတင်မဲတွေကြောင့် မကျေနပ်ချက်တွေပဲ ပြောနေပါစေ ဒါက မကျေနပ်ချက်ပဲပေါ့။ ဒါက တပ်ကို ခုခံနိုင်တဲ့ ပြောစကားတွေတော့ မဟုတ်ဘူး။ အဲဒါကြောင့်မို့လို့ USDP ရဲ့ ဖြစ်ပေါ်လာမှုက တပ်ရဲ့ ကျောထောက် နောက်ခံပဲလေ။ ဒါကြောင့် ဘယ်လိုပဲဖြစ်ဖြစ် တပ်နဲ့ USDP ကတော့ ဒွန်တွဲပြီးတော့မှ သွားမယ့်ပုံပါပဲ။ တခြားနည်းလမ်းတော့ မရှိနိုင်ပါဘူး။ ဘယ်လောက်ပဲ ညှိဖို့ လိုအပ်နေပါလိမ့်စေ။ သူတို့ရဲ့ ဖြစ်တည်လာမှုက အတူတူပဲဆိုတော့ ဒါက လက်ဝါးချင်း ရိုက်တဲ့ပုံစံပဲ ဖြစ်နေမှာပဲ။ USDP ကလည်း တပ်ရဲ့ လိုအပ်ချက်တွေကို ဖော်ဆောင်ပေးနေမှာပဲ။ တပ်ကလည်း USDP ကို ပံ့ပိုးပေးနေမှာပဲ။ USDP မနိုင်နိုင်အောင် USDP ထဲက တပ်ခေါင်းဆောင်တွေကို အစိုးရအကြီးအကဲမှာ ပါဝင်အောင် USDP ကလည်း ရွေးချယ်သွားမယ့်ပုံပဲ။ အခုက သိရှိချက် အရဆိုရင်တော့ လက်ဖဝါးနဲ့ လက်ဖမိုး ပဲ ဖြစ်နေမှာပဲ USDP နဲ့ တပ်က” ဟု ပြောသည်။

ဦးခင်ရီကို တွေ့ရစဉ်

တပ်မတော်၏ ကျောထောက်နောက်ခံပြု ပြည်ထောင်စု ကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ (USDP)သည် နောက်ဆုံး ပိုင်း ရွေးကောက်ပွဲ မတိုင်ခင်အထိ တပ်မတော်သား လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အမတ် ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းနှင့်အတူ အစိုးရတစ်ခု ဖွဲ့စည်းရန် လုံလောက်သော အမတ်နေရာ ရရှိထားသည်ကို တွေ့ရသည်။

အစိုးရတစ်ရပ် ဖွဲ့စည်းရန်အတွက် ပါတီ တစ်ခုသည် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ၅၈၈ နေရာတွင် ၅၀ ရာခိုင်နှုန်း (၂၉၄ နေရာ) ရရှိရန် လိုအပ်ပြီး USDP သည် ရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း ၂ ပိုင်းတွင် ၁၉၄ နေရာရထားကြောင်း သိရသည်။

ထို့ပြင် တပ်မတော်သား လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် အမတ် ၁၆၆ နေရာနှင့် ပေါင်းလိုက်ပါက USDP ပါတီသည် လက်ရှိတွင် လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်နေရာ ၃၆၀ ကို ရရှိထားပြီး အစိုးရဖွဲ့ရန် လိုအပ်သည့် အများစု ၂၉၄ နေရာထက် ကျော်လွန်နေပြီလည်း ဖြစ်သည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၁၉

အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာတရားရုံး(ICJ)မှာ ဂမ်ဘီယာ တင်ပြခဲ့သော ထွက်ဆိုချက်များသည် တရားရုံးက ထည့်သွင်း စဉ်းစားသင့်သည့် သက်သေအဆင့်အတန်း မမီကြောင်း မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့၏ ဦးဆောင်ရှေ့နေ Mr. Christopher Staker က လျှောက်လဲခဲ့သည်။

မြန်မာနိုင်ငံကို လူမျိုးသုဥ်း သတ်ဖြတ်မှု ကျူးလွန်သည်ဟု ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံက စွပ်စွဲပြီး ICJ မှာ တရားစွဲဆိုထား သောအမှုကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၁၂ ရက်မှ ၂၉ ရက်အထိ ကြားနာစစ်ဆေးလျက်ရှိသည်။
ထို့နောက် မြန်မာနိုင်ငံက ဇန်နဝါရီ ၁၆ ရက်တွင် ပထမအကြိမ် လျှောက်လဲမှုကို စတင်ခဲ့သည်။

မြန်မာ၏ ဦးဆောင်ရှေ့နေ Mr. Christopher Staker က “ ဂမ်ဘီယာ အနေဖြင့် ဤအမှုတွင် အဓိက အားပြု၍ ကိုးကားအသုံးပြုထားသည့် ကုလသမဂ္ဂအချက်အလက် ရှာဖွေရေးအဖွဲ့(Fact Finding Mission-FFM)၏ အစီရင်ခံစားများနှင့် ၎င်းက စုဆောင်း ကောက်ယူထားသည့် ထွက်ဆိုချက်များသည် တရားရုံးက ထည့်သွင်း စဉ်းစားသင့်သည့် သက်သေအဆင့်အတန်း မမီပါကြောင်း” လျှောက်လဲခဲ့သည်။

မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ လွတ်လပ်သော စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးယန္တရား(IIMM)သည် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ တရားစီရင်ရေး အတွက် သက်သေ စုဆောင်းမည့် အဖွဲ့အစည်း တစ်ခုအဖြစ် ဖွဲ့စည်းဆောင်ရွက်သည့်ကာလအတွင်း ယခုအမှု အတွက် သက်သေထွက်ဆိုချက် ၄၂ ခုသာ ထောက်ပံ့ပေးနိုင်ပြီး ယင်းတို့အနက် ဂမ်ဘီယာက ၁၂ ခုကိုသာ ကိုးကား ထားကြောင်း ၎င်းက ပြောသည်။

သည်ဟိဂ်မှာ မြန်မာ-ဂမ်ဘီယာ တရားရင်ဆိုင်နေကြစဉ်

မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် အထက်ပါ အဖွဲ့အစည်း နှစ်ခုလုံးကို အသိအမှတ်မပြု၊ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်း မပြုသော် လည်း ဂမ်ဘီယာ၏ သက်သေအကိုးအကားများကို ချေဖျက်ရုံမျှသာ ကိုးကားဖော်ပြခြင်းဖြစ်ကြောင်း မြန်မာ၏ ဦးဆောင်ရှေ့နေ Mr. Christopher Staker က ချေပလျှောက်လဲခဲ့သည်။ 

ထို့နောက် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရှေ့နေ Ms.Leigh Lawrie KC က ARSA အဖွဲ့ ဖြစ်ပေါ်ပြောင်းလဲလာပုံ၊ စုဖွဲ့ လေ့ကျင့်မှု၊ အရပ်သားများကို အင်အားစုဆောင်းမှုများအကြောင်း လျှောက်လဲ တင်ပြခဲ့သည်။

မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် ၂၀၁၆ ခုနှစ်နှင့် ၂၀၁၇ ခုနှစ်များတွင် အာဆာ၏ စနစ်တကျ ကြိုတင် ပြင်ဆင် ဆောင်ရွက် သည့် အကြမ်းဖက် တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် အကြမ်းဖက်မှု ချေမှုန်းရေး၊ အခြား လုံခြုံရေး အစီအမံများ တန်ပြန် ဆောင်ရွက်ရခြင်းဖြစ်ကြောင်းကိုလည်း ၎င်းက လျှောက်လဲတင်ပြခဲ့သည်။

မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် ARSA(အာဆာ)အကြမ်းဖက်အဖွဲ့မှ ၂၀၁၇ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ် ၂၅ ရက်က နယ်ခြား စောင့်တပ် ကင်းစခန်း ၃၀ ကို တစ်ပြိုင်တည်း တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး ဟိန္ဒူနှင့် ရခိုင်မျိုးနွယ်စုများကို သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။

ထို့နောက် မြန်မာ့တပ်မတော်က နယ်မြေရှင်းလင်းရေးနှင့် လုံခြုံရေးဆောင်ရွက်ခဲ့ရာ ဘင်္ဂါလီ ၇ သိန်းဝန်းကျင် ဘင်္ဂလာဒေ့ရှ်နိုင်ငံသို့ ထွက်ပြေး တိမ်းရှောင်သွားသည်။

အဆိုပါ အခြေအနေကို ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံက မြန်မာနိုင်ငံအား လူမျိုးသုဥ်း သတ်ဖြတ်မှု ကျူးလွန်သည်ဟုဆိုကာ စွပ်စွဲ၍ နယ်သာလန်နိုင်ငံ၊ သည်ဟိဂ်မြို့ရှိ ICJ မှာ တရားစွဲဆိုခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

CNI News
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၁၇

ကချင်ပြည်နယ်တွင် မဲအများဆုံးရသူ အနိုင်ယူစနစ်(FPTP)ဖြင့် အမျိုးသားလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်လောင်း အဖြစ် ဒေါ်ဒွဲဘူသည် ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ(USDP)ကနေ ဝင်ရောက် ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာ အနိုင်ရရှိ ခဲ့သည်။

ဒေါ်ဒွဲဘူသည် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၁၁ ရက်က ကျင်းပခဲ့သော ရွေးကောက်ပွဲအပိုင်း(၂)တွင် USDP ပါတီ ကိုယ်စား ပြု၍ အမျိုးသားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းအဖြစ် ဝင်ရောက် ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

ယခင် ၂၀၁၀ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတုန်းက ဒေါ်ဒွဲဘူသည် စည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ဒီမိုကရေစီပါတီကချင် ပြည်နယ် (စဒက)  ကိုယ်စားပြု၍ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းအဖြစ် ဝင်ရောက် ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သလို ၂၀၁၅ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲမှာလည်း စဒက ပါတီကနေ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းအဖြစ် ယှဉ် ပြိုင်ခဲ့သည်။

အလားတူ ၂၀၂၀ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် ကချင်ပြည်နယ်ပြည်သူ့ပါတီ(KSPP) ကိုယ်စားပြု၍ အမျိုးသား လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်လောင်းအဖြစ် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်(NLD) ကိုယ်စား လှယ်လောင်းအား ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။

လက်ရှိတွင် ဒေါ်ဒွဲဘူသည် နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ ဗဟိုအကြံပေးအဖွဲ့ဝင်အဖြစ် တာဝန် ထမ်းဆောင်နေပြီး ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်ကနေ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင် ၃၁ ရက်ထိ နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ် ရေးကောင်စီ(နစက) အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

ထို့နောက် ၂၀၂၅ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် ဒေါ်ဒွဲဘူသည် ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ(USDP) ကိုယ်စားပြု၍ ကချင်ပြည်နယ်ကနေ အမျိုးသားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာ အနိုင်ရ ရှိထားသည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၁၇

စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးအထက်ပိုင်း၊ နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ လဟယ်မြို့ပေါ်မှာ နာဂအမျိုးသားဆိုရှယ် လစ်ကောင်စီ-ကပ္ပလန်/အန်းမိုင်(NSCN-K/AM) အဖွဲ့သည် နာဂရိုးရာနှစ်သစ်ကူးပွဲတော်ကို ဒေသတွင်းနေ နာဂ ပြည်သူများနှင့်အတူ ပူးပေါင်း ကျင်းပခဲ့သည်။

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၁၅ ရက်က လဟယ်မြို့မှာ နာဂနှစ်သစ်ကူးပွဲတော် ကျင်းပခဲ့ပြီး NSCN-K/AM အဖွဲ့မှ ကိုယ်စားလှယ်များ တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။

NSCN-K/AM အဖွဲ့က “၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁၅ ရက်နေ့တွင် NSCN-K Ang Mai ဦးဆောင်မှုအဖွဲ့သည် မြန်မာ နိုင်ငံ နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၏ အဓိကမြို့တော်ဖြစ်သော လဟယ်မြို့ရှိ နာဂပြည်သူများနှင့်အတူ စည်းလုံးညီညွတ်စွာ နာဂနှစ်သစ်ကူးပွဲတော်ကို ကျင်းပခဲ့ပါသည်။ ဤပူးပေါင်းကျင်းပသော အထိမ်းအမှတ်နှင့် ပွဲတော်သည် စုပေါင်း ထောက်ခံမှုနှင့် စည်းလုံးညီညွတ်မှုကို ထင်ဟပ်ဖော်ပြသော အားကောင်းသည့် သင်္ကေတ တစ်ရပ် ဖြစ်ပါသည်”ဟု ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

ထို့နောက် NSCN-K/AM အနေဖြင့် နာဂပြည်သူလူထု၏ ပြတ်သားစွာ ပူးပေါင်းကူညီမှု၊ ယုံကြည်အားထားမှုနှင့် တည်ကြည်ခိုင်မာသော ထောက်ခံအားပေးမှုများအတွက် အလွန်အမင်း ကျေးဇူးတင်ကြောင်း၊ NSCN-K/AM အဖွဲ့ သည် နာဂပြည်သူလူထု တစ်ရပ်လုံး၏ အကျိုးစီးပွားနှင့် လူမှုကောင်းကျိုးများကို ဆက်လက် တာဝန် ထမ်းဆောင် ပေးရန် အခိုင်အမာ ကတိပြုထားကြောင်း၊ ပြည်သူလူထု အနေဖြင့်လည်း ခိုင်မာစွာ ရပ်တည်နေကြရန်၊ ကျွနှ်ပ်တို့ ၏ စုပေါင်းရည်မှန်းချက်ကို ယုံကြည်ရန်နှင့် စည်းလုံးညီညွတ်စွာ အတူတကွ ရှေ့ဆက်လျှောက်လှမ်းကြရန် တောင်းဆိုပါကြောင်း ၎င်းအဖွဲ့က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

NSCN-K/AM အဖွဲ့သည် ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်၂ ရက်က NSCN-K/YA အဖွဲ့ကနေ ခွဲထွက်၍ ထူထောင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ် သည်။

ထို့နောက် နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ နန်းယွန်း၊ လေရှီး၊ လဟယ် အပါအဝင် ခန္တီး စသည့် ဒေသများတွင် လှုပ်ရှားလျက်ရှိသည်။