CNI Sport Article 

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မေလ ၈

၂၀၂၅-၂၆ ရာသီဟာ အာဆင်နယ်အသင်းရဲ့ အကောင်းဆုံးရာသီ တစ်ခုဖြစ်ပြီး အသင်းရဲ့သမိုင်းမှာ အကြီးမားဆုံး အောင်မြင်မှု ရယူနိုင်ဖို့ အခွင့်အရေးဟာ လက်တစ်ကမ်းအကွာကို ရောက်ရှိနေပါတယ်။ 

အာဆင်နယ်အသင်းဟာ ၂၂ နှစ်ကြာ ဝေးကွာနေတဲ့ ပရီးမီးယားလိဂ်ဖလားကို ပြန်လည် ရယူနိုင်ဖို့နဲ့ နှစ်ပေါင်း ၂၀ အကြာမှ ပထမဆုံးအကြိမ် ချန်ပီယံလိဂ် ဗိုလ်လုပွဲကို တက်နိုင်ခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။

အာဆင်နယ်အသင်းဟာ ပြီးခဲ့တဲ့ ရာသီတွေမှာ ဆုဖလား ရယူနိုင်ဖို့ အနီးစပ်ဆုံး အခြေအနေကနေ လက်လွှတ်ခဲ့ ရတာကြောင့် ဒီရာသီမှာ အသင်းကို ကြီးကြီးမားမား ပြင်ဆင်မှုတွေ ပြုလုပ်ခဲ့တာပါ။ 

အာဆင်နယ်အသင်းဟာ နည်းပြအာတီတာရဲ့ ဦးဆောင်မှုအောက်မှာ ရာသီ တစ်လျှောက်လုံး တည်ငြိမ်တဲ့ အနေအထားရှိခဲ့ပြီး ဆုဖလား ၄ ခုစလုံး ရယူနိုင်ဖို့ ပစ်မှတ်ထားခဲ့ပါတယ်။ 

တကယ်လည်း အာဆင်နယ်အသင်းရဲ့ ခြေစွမ်းဟာ နေရာစုံမှာ အားကောင်းမှုကြောင့် ဆုဖလားတွေ အားလုံး ရယူနိုင်တဲ့ အခြေအနေမှာ ရှိခဲတာပါ။ 

အာဆင်နယ်အသင်း ယှဉ်ပြိုင်နေစဉ်

ဒါပေမယ့် ကာရာဘောင်းဖလား ဗိုလ်လုပွဲမှာ မန်စီးတီးအသင်းကို အရေးနိမ့်မှု၊ FA ဖလားကွာတားဖိုင်နယ်မှာ ဆောက်သမ်တန်အသင်းကို အရေးနိမ့်ခဲ့တာကြောင့် အာဆင်နယ်အသင်းဟာ ဆုဖလား ၂ ခုကို လက်လွှတ်ခဲ့ရပြီး ပရီးမီးယားလိဂ်နဲ့ ချန်ပီယံလိဂ်ဖလားကိုသာ အာရုံစိုက်ခဲ့ရပါတယ်။ 

အာဆင်နယ်အသင်းဟာ ပရီးမီးယားလိဂ်မှာ ဘုန်းမောက်နဲ့ မန်စီးတီးအသင်းတို့ကို ၂ ပွဲဆက် အရေးနိမ့်ခဲ့ပြီးနောက် အဆင့် ၁ နေရာကနေ ဆင်းပေးခဲ့ရပြီး အမှတ်ပေးဖလားကိုပါ ထပ်မံ ဆုံးရှုံးရမလားဆိုပြီး စိုးရိမ်စရာတွေရှိခဲ့တာပါ။ 

ဒါပေမယ့် အာဆင်နယ်အသင်းဟာ တည်တည်ငြိမ်ငြိမ်နဲ့ နောက်ဆုံး ၂ ပွဲကို ပေးဂိုး မပေးရဘဲ နိုင်ပွဲရယူပြီး အမှတ်ပေးဇယား ထိပ်ဆုံးနေရာကို ပြန်တက်နိုင်ခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ 

ဒီလိုပဲ အာဆင်နယ်အသင်းဟာ ချန်ပီယံလိဂ် ဆီမီးဖိုင်နယ်မှာ အက်သလက်တီကိုအသင်းကို ကျော်ဖြတ်ပြီး ဗိုလ်လုပွဲ တက်နိုင်ခဲ့တာပါ။

အာဆင်နယ်အသင်းဟာ ချန်ပီယံလိဂ်ပြိုင်ပွဲမှာ ၁၄ ပွဲ ကစားထားပြီး ၁၁ ပွဲအထိ အနိုင်ရကာ ၃ ပွဲသရေနဲ့ ရှုံးပွဲမရှိခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ 

လန်ဒန်ကလပ်ဟာ ဒီပွဲတွေမှာ ၉ ပွဲအထိ ပေးဂိုးမပေးရဘဲ စွမ်းဆောင်ရည် အလွန်ကောင်းမွန်ခဲ့တာပါ။ 

အခုအချိန်မှာ အာဆင်နယ်အသင်းနဲ့ ပရိသတ်တွေကတော့ ပရီးမီးယားလိဂ်နဲ့ ချန်ပီယံလိဂ်ဖလားကို ရယူနိုင်ဖို့ အိပ်မက် မက်နေကြပြီ ဖြစ်ပါတယ်။

အာဆင်နယ်အသင်းအနေနဲ့ ဒီအောင်မြင်မှုကို ရယူချင်တယ်ဆိုရင် လက်ကျန် ၄ ပွဲကို အမှားအယွင်းမရှိ ကျော်ဖြတ် ပြရတော့မှာပါ။ ၂၂ နှစ်ကြာ ဝေးကွာနေတဲ့ ပရီးမီးယားလိဂ်ဖလားကို ပြန်ရယူနိုင်ဖို့အတွက် လက်ကျန် ၃ ပွဲစလုံးကို အနိုင်ယူရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ 

အာဆင်နယ်အသင်း နည်းပြ အာတီတာနဲ့ ဖလား ၂ လုံးကို တွေ့ရစဉ်

ဒီလိုပဲ အသင်းသမိုင်းတစ်လျှောက် ပထမဆုံး ချန်ပီယံလိဂ်ဖလားအတွက် လက်ရှိချန်ပီယံ PSG အသင်းကို အနိုင် ယူရတော့မှာပါ။

အာဆင်နယ်အသင်းဟာ ပရီးမီးယားလိဂ် လက်ကျန် ၃ ပွဲအဖြစ် ဝက်စ်ဟမ်း၊ ဘန်လေ၊ ခရစ္စတယ်ပဲလေ့စ် အသင်းတို့နဲ့ ယှဉ်ပြိုင်ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ 

ဝက်စ်ဟမ်းအသင်းဟာ တန်းဆင်းဇုန်ထဲကနေ လွတ်မြောက်အောင် ရုန်းကန်နေလို့ ဒီပွဲဟာ အာဆင်နယ်အသင်း အတွက် အကြီးမားဆုံး စမ်းသပ်မှုဖြစ်တာပါ။ 

ပရီးမီးယားလိဂ်ကနေ တန်းဆင်းပြီးဖြစ်တဲ့ ဘန်လေအသင်းနဲ့ပွဲ၊ နောက်ဆုံးပွဲအဖြစ် ကစားရမယ့် ခရစ္စတယ်ပဲ လေ့စ် အသင်းနဲ့ပွဲကိုလည်း အာဆင်နယ်အသင်းဟာ ဗိုလ်လုပွဲလို ကစားရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ 

ဒါမှ အာဆင်နယ်အသင်းဟာ ပရီးမီးယားလိဂ်ဖလားကို ရယူနိုင်မှာပါ။ ဒီပွဲပြီးရင်တော့ ချန်ပီယံလိဂ် ဗိုလ်လုပွဲကို အာရုံစိုက်ပြီး ပြင်ဆင်ရမှာဖြစ်ပါတယ်။ 

အဲ့ဒါကြောင့် အာဆင်နယ်အသင်းဟာ ဒီ ၄ ပွဲကို အကောင်းဆုံး ကျော်ဖြတ်ပြီး အသင်းသမိုင်းမှာ အကြီးမားဆုံး ဆုဖလား ၂ ခုကို တစ်ရာသီအတွင်း ရယူသွားနိုင်မလားဆိုတာ စောင့်ကြည့်ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ 

CNI Sport Article 

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မေလ ၂

ကနေဒါနိုင်ငံ၊ ဗန်ကူးဗားမှာ ပြုလုပ်ခဲ့တဲ့ ဖီဖာကွန်ဂရက်မှာ ဖီဖာဥက္ကဋ္ဌ အင်ဖန်တီနိုဟာ အစ္စရေးနဲ့ပါလက်စတိုင်း ဘောလုံး အကြီးအကဲတွေကို စင်မြင့်ထက်မှာ လက်ဆွဲ နှုတ်ဆက်စေဖို့ ကြိုးပမ်းခဲ့ပေမယ့် အောင်မြင်ခြင်း မရှိခဲ့ပါ ဘူး။ 

လက်ရှိ ဖြစ်နေတဲ့ ပဋိပက္ခတွေကြားမှာ အင်ဖန်တီနိုဟာ အစ္စရေးနဲ့ပါလက်စတိုင်း ဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ် အကြီးအကဲ တို့ကို စင်မြင့်ပေါ် ဖိတ်ခေါ်ပြီး မိနစ်အနည်းငယ်ကြာ စကားပြောစေခဲ့ပါတယ်။ 

အစ္စရေးဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်ဒုဥက္ကဋ္ဌ ဘာဆင်မ်ဆူလီမန် စကားပြောအပြီးမှာ အင်ဖန်တီနိုဟာ သူ့ကို စင်မြင့်ပေါ်မှာ ဆက်ပြီးရှိနေပေးဖို့ တောင်းဆိုခဲ့တာပါ။ 

ဒီနောက် အင်ဖန်တီနိုက ပါလက်စတိုင်းဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်ဥက္ကဋ္ဌ ဂျီဘရီလ်ရာဂျော့ဘ်ကို စင်မြင့်ပေါ်ထံ ပြန်လာဖို့ တောင်းဆိုခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ 

ပါကလက်စတိုင်း ကိုယ်စားလှယ်နဲ့ ဖီဖာဥက္ကဋ္ဌ ဆွေးနွေးနေစဉ်

ရာဂျော့ဘ် စင်မြင့်ပေါ် တက်ရောက်လာချိန်မှာ ရပ်တန့်ပြီးနောက် အစ္စရေးဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ် အကြီးအကဲနဲ့ လက်ဆွဲနှုတ်ဆက်ဖို့ ပြောခဲ့တာပါ။ 

ရာဂျော့ဘ်ကတော့ အင်ဖန်တီနိုရဲ့ လက်ဆွဲနှုတ်ဆက်ဖို့ အကြံပြုတာကို ငြင်းဆန်ခဲ့ပြီးနောက် ကမ္ဘာ့ဘောလုံးအဖွဲ့ ချုပ် အကြီးအကဲက သူတို့နှစ်ဦးကို စကားပြောခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ 

အင်ဖန်တီနိုက “တူညီတဲ့ အခွင့်အရေးတွေ၊ တူညီတဲ့ တာဝန်တွေရှိတဲ့ ဖီဖာရဲ့အဖွဲ့ဝင် အစ္စရေးနဲ့ ပါလက်စတိုင်းက ကိုယ်စားလှယ်နှစ်ဦးကို ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ ဥက္ကဋ္ဌ ရာဂျော့ဘ်နဲ့ ဒုဥက္ကဋ္ဌ ဆူလီမန်တို့ အလုပ် အတူတူလုပ်ကြပါ စို့။ ကလေးတွေကို မျှော်လင့်ချက်ပေးဖို့ အလုပ် အတူတူလုပ်ကြပါစို့။ ကမ္ဘာပေါ်က ကလေးအားလုံး၊ နိုင်ငံပေါင်း ၂၁၁ နိုင်ငံကို ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ဖို့ ဖိတ်ခေါ်မယ့် အသက် ၁၅ နှစ်အောက် ပြိုင်ပွဲ မကြာမီ လာတော့မှာပါ။ ကျနော့်ရဲ့ ကတိကဝတ်တွေကို ခင်ဗျားတို့ ရရှိထားသလို၊ အခန်းတစ်ခုလုံး ထောက်ခံမှုကိုလည်း ခင်ဗျားတို့ ရရှိထားပါ တယ်”လို့ ပြောခဲ့ပါတယ်။ 

အင်ဖန်တီနိုဟာ စကားပြောပြီးနောက် သူတို့နှစ်ဦးကို လက်ဆွဲနှုတ်ဆက်ပြီး ဓါတ်ပုံအတူရိုက်ဖို့ ထပ်ကြိုးပမ်းခဲ့ ပေမယ့် ပါလက်စတိုင်း ဘောလုံးအကြီးအကဲ ရာဂျော့ဘ်က “ကျေးဇူးပြုပြီး မလုပ်ပါနဲ့၊ ကျနော်တို့ ဒုက္ခခံစား နေရတယ်”လို့ ပြောခဲ့တာပါ။ 

အစ္စရေးနဲ့ နှုတ်ဆက်ဖို့ ပါကလက်စတိုင်း ငြင်းဆန်နေစဉ်

ဒီနောက်မှာ ရာဂျော့ဘ်ဟာ အင်ဖန်တီနိုကို ပွေ့ဖက်ပြီး ပါးကိုနမ်းကာ စင်မြင့်ကနေ ဆင်းသွားခဲ့ပါတယ်။ 

ဆူလီမန်ကလည်း အင်ဖန်တီနိုကို ပွေ့ဖက်ပြီးနောက် အင်ဖန်တီနိုဟာ သူ့ရဲ့ထိုင်ခုံထံ ပြန်သွားခဲ့တာပါ။ 

အင်ဖန်တီနိုက အလွန်ရှုပ်ထွေးတဲ့ ကိစ္စတွေ ရှိပေမယ့် သူတို့ဟာ ဘယ်စိန်ခေါ်မှုကိုမှ လက်လျှော့သွားမှာ မဟုတ်ဘူးလို့ ပြောခဲ့ပါတယ်။

ဒါ့အပြင် အင်ဖန်တီနိုက ပါလက်စတိုင်းနဲ့ အစ္စရေးမှာရှိတဲ့ ကလေးအားလုံးဟာ အနာဂတ်မှာ တူညီတဲ့ မျှော်လင့် ချက် ရှိသင့်တာကြောင့် ဒါကို ဆက်လုပ်ဆောင်သွားမယ်လို့ ပြောခဲ့တာပါ။ 

ပါလက်စတိုင်းနဲ့ အစ္စရေး ၂ နိုင်ငံ စလုံးကိုလည်း သွားဖို့အခြေအနေက ခွင့်ပြုရင် သွားရောက် လည်ပတ်မယ်လို့ လည်း အင်ဖန်တီနိုက ပြောခဲ့ပါတယ်။ 

ပါလက်စတိုင်းက နှုတ်မဆက်ဘဲ ထွက်လာစဉ်

ပါလက်စတိုင်း ဘောလုံးအကြီးအကဲဟာ ကွန်ဂရက်ထံ ပြောကြားခဲ့မှုမှာ အစ္စရေးဟာ အနောက်ဘက်ကမ်း ဒေသ တွေမှာ ကလပ်တွေကို အခြေချခွင့်ပေးပြီး ခွဲခြားဆက်ဆံမှုတွေကို တိုက်ဖျက်တဲ့ စည်းမျဉ်းတွေကို ချိုးဖောက်ခဲ့ ကြောင်း စွပ်စွဲခဲ့ပါတယ်။ 

အစ္စရေးဘောလုံးအကြီးအကဲ ဆူလီမန်ကတော့ ပါလက်စတိုင်းရဲ့ စွပ်စွဲမှုကို မတုန့်ပြန်ခဲ့ပေမယ့် အစ္စရေး FA ဟာ ပါလက်စတိုင်းဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်ရဲ့တည်ရှိမှုကို ပထမနေ့ကတည်းက ထောက်ခံခဲ့တယ်လို့ ပြောခဲ့ပါတယ်။ 

ဆူလီမန်နဲ့ လက်ဆွဲနှုတ်ဆက်ဖို့ ငြင်းခဲ့တဲ့ ရာဂျော့ဘ်က အင်ဖန်တီနိုဟာ တံတားတွေ တည်ဆောက်ဖို့ ကြိုးစား ခြင်းဟာ မှန်ကန်ပေမယ့် ဖီဖာအကြီးအကဲဟာ ပါလက်စတိုင်း ပြည်သူတွေရဲ့ကြီးမားတဲ့ ဒုက္ခကို မသိဘူးလို့ ပြောခဲ့ပါတယ်။ 

Source: Dailymail

CNI International Article

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မေလ ၂

ဂျပန်အစိုးရအဖွဲ့က လက်နက်တင်ပို့မှုဆိုင်ရာ ကန့်သတ်ချက်များကို ဖြေလျှော့ရန် မကြာသေးမီ သီတင်းပတ်တွင် ဆုံးဖြတ်လိုက်ခြင်းသည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ စစ်ပြီးခေတ်သမိုင်း၌ မှတ်တိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။

သို့သော် လက်နက်တင်ပို့မှုဆိုင်ရာ ကန့်သတ်ချက်များကို ဖြေလျှော့ခြင်းသည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ငြိမ်းချမ်းရေးဝါဒ (Pacifism) နိဂုံးချုပ်သွားခြင်းတော့ မဟုတ်ပေ။

ဂျပန်၏ လုံခြုံရေးမူဝါဒကို ဖော်ပြရာတွင် တိကျမှုရှိရန် လိုပြီး၊ ပြောင်းလဲလာသော မျက်မှောက်ခေတ် လုံခြုံရေး အခြေအနေနှင့်အညီ မဖြစ်မနေ လိုက်လျောညီထွေဖြစ်အောင် ပြင်ဆင်မှုကိုလည်း နားလည်ရမည်ဖြစ်သည်။

ဧပြီ ၂၁ ရက်က ဂျပန်ဝန်ကြီးချုပ် တာကာအီချီ ဆာနာအဲ (Takaichi Sanae) ၏ အစိုးရအဖွဲ့သည် ကာကွယ်ရေး ဆိုင်ရာ ပစ္စည်းကိရိယာများနှင့် နည်းပညာများ တင်ပို့ရောင်းချမှုကို ထိန်းချုပ်ထားသည့် အခြေခံမူဝါဒ ၃ ရပ်အား ပြင်ဆင်ရန် အတည်ပြုခဲ့သည်။

ယခင်က ဂျပန်နိုင်ငံသည် ကယ်ဆယ်ရေး၊ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး၊ သတိပေးနှိုးဆော်ရေး၊ စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးရေး နှင့် မိုင်းရှင်းလင်းရေးတို့တွင် အသုံးပြုနိုင်သည့် လူသေစေနိုင်ခြင်းမရှိသော ပစ္စည်း အမျိုးအစားများကိုသာ တင်ပို့ ရောင်းချခွင့်ရှိခဲ့သည်။

ထိုပစ္စည်းများကိုလည်း တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားနေသော နိုင်ငံများသို့ ပို့ဆောင်ခွင့် မရှိခဲ့ပေ။

ယခုအခါတွင်မူ ဂျပန်ကုမ္ပဏီများသည် ဂျပန်နိုင်ငံနှင့် လက်နက်တင်ပို့မှုဆိုင်ရာ သဘောတူညီချက် ရှိထားသော နိုင်ငံများသို့ ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းများကို ရောင်းချနိုင်ပြီဖြစ်သည်။

 ဂျပန်ဝန်ကြီးချုပ် တာကာအီချီ ဆာနာအဲနဲ့ အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်ကို တွေ့ရစဉ်

ထိုစာရင်းတွင် အမေရိကန် အပါအဝင် နိုင်ငံပေါင်း ၁၇ နိုင်ငံ ပါဝင်နေပြီး မကြာမီ၌ နိုင်ငံ ၂၀ အထိ တိုးလာရန် မျှော်လင့်ရသည်။

ဂျပန်အမျိုးသားလုံခြုံရေးကောင်စီသည် လက်နက် အရောင်းအဝယ် အားလုံးကို ပြန်လည်သုံးသပ်ပြီး ထိုပစ္စည်း ကိရိယာများအား မှန်ကန်သော ဝယ်သူများထံသို့ ရောက်ရှိစေရန် သေချာအောင် ဆောင်ရွက်မည်ဖြစ်သလို ဆုံးဖြတ်ချက်ချပြီးပါက လွှတ်တော်ကို အကြောင်းကြားမည်ဖြစ်သည်။

တိုက်ပွဲများ ပြင်းပြင်းထန်ထန် ဖြစ်ပွားနေသည့် နိုင်ငံများသို့ တင်ပို့ခြင်းအပေါ် ကန့်သတ်ချက်ကို ဆက်လက် ထားရှိမည် ဖြစ်သော်လည်း ခိုင်လုံသော အမျိုးသားလုံခြုံရေး အကြောင်းပြချက် ရှိသည်ဟု ယူဆပါက ကင်းလွတ် ခွင့်များဖြင့် လက်နက်များ တင်ပို့နိုင်မည်ဖြစ်သည်။

ယခုကဲ့သို့ မူဝါဒ အပြောင်းအလဲမှာ စိန်ခေါ်မှုများ မြင့်တက်လာသော လုံခြုံရေး အခြေအနေကြောင့် ဖြစ်ကြောင်း နှင့် မည်သည့်နိုင်ငံမျှ ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် လုံခြုံရေးကို တစ်နိုင်ငံတည်းဖြင့် ကာကွယ်နိုင်တော့မည် မဟုတ်ကြောင်း ဝန်ကြီးချုပ် တာကာအီချီက ပြောကြားခဲ့သည်။

အရေးကြီးဆုံး အချက်အနေဖြင့် ဒုတိယကမ္ဘာစစ် ပြီးဆုံးပြီးနောက် လွန်ခဲ့သည့် နှစ်ပေါင်း ၈၀ ကတည်းက ငြိမ်းချမ်းသောနိုင်ငံအဖြစ် လျှောက်လှမ်းခဲ့သည့် မိမိတို့၏ လမ်းစဉ်နှင့် အခြေခံမူများကို ဆက်လက် ထိန်းသိမ်း သွားမည့် ကတိကဝတ်မှာ အကြွင်းမဲ့ ပြောင်းလဲမှု မရှိကြောင်း တာကာအီချီက လူမှုမီဒီယာတွင် ရေးသားဖော်ပြခဲ့ သည်။

သတင်းမီဒီယာများကမူ ယခုစည်းမျဉ်းသစ်များသည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ငြိမ်းချမ်းရေးဝါဒီ ဦးတည်ချက်မှ သွေဖည်သွား ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ရှင်းလင်းဖော်ပြနေကြသည်။

လွန်ခဲ့သော သုံးနှစ်ကျော်ကလည်း ဂျပန်အစိုးရက အမျိုးသားလုံခြုံရေးဆိုင်ရာ စာတမ်းသစ် သုံးစောင်ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့စဉ်ကလည်း မီဒီယာများက ထိုကဲ့သို့ သုံးသပ်ဖော်ပြခဲ့ဖူးသည်။

ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေသည် စစ်ပွဲဆင်နွှဲနိုင်စွမ်းကို အမှန်တကယ် ကန့်သတ်ထားသည်။

အခြေခံဥပဒေ၏ ပုဒ်ခွဲ ၉ သည် နိုင်ငံတကာ အငြင်းပွားမှုများကို ဖြေရှင်းရန်အတွက် အင်အားသုံးစွဲခြင်းနှင့် စစ်မက်ပြုရန် လက်နက်ကိရိယာများ ပိုင်ဆိုင်ခြင်းတို့ကို တားမြစ်ထားသည်။

ထို့ကြောင့်ပင် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် စစ်တပ်ဟု ခေါ်ဆိုခြင်းမရှိဘဲ မိမိကိုယ်ကို ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (SDF) ဟုသာ ဖွဲ့စည်းခေါ်ဆိုထားသည်။

ထိုအချက်သည် ယခင်က လက်နက်တင်ပို့မှုအပေါ် ကန့်သတ်ချက်များ ထားရှိရခြင်း၏ အကြောင်းရင်းဖြစ်ပြီး ဂျပန်နိုင်ငံ၏ စစ်ပြီးခေတ် ဝိသေသလက္ခဏာအတွက် အခြေခံအုတ်မြစ်လည်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။

ဂျပန်က မိမိကိုယ်ကိုကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့(SDF)ကို တွေ့ရစဉ်

သို့သော် ဂျပန်နိုင်ငံသည် အင်အားလုံးဝ သုံးစွဲရန် ဆန္ဒမရှိသည့် အဓိပ္ပာယ်မျိုးဖြင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဝါဒီ ဖြစ်နေခြင်း မဟုတ်ပါ။

၁၉၅၄ ခုနှစ်ကတည်းက SDF ကို တည်ထောင်ထားရှိခြင်းသည် အလုံးစုံ ငြိမ်းချမ်းရေးဝါဒီဆိုသည့် ရပ်တည်ချက်ကို ငြင်းပယ်လိုက်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဂျပန်သည် မိမိကိုယ်ကို ကာကွယ်ရန်အတွက် အင်အားသုံးစွဲမည်ဖြစ်သည်။

ထို့ပြင် ဂျပန်အစိုးရ အဆက်ဆက်သည် နှစ်ဦးနှစ်ဖက် ကာကွယ်ရေးစာချုပ် အပိုဒ် ၅ ပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များအရ ဆန်ကာကူကျွန်းစု (Senkaku Islands) နှင့် သက်ဆိုင်ကြောင်း အတည်ပြုပေးရန် အမေရိကန်အား အမြဲမပြတ် တောင်းဆိုလေ့ရှိသည်ကို သတိပြုသင့်သည်။

ဆိုလိုသည်မှာ ဂျပန်အစိုးရသည် ၎င်းအား ကာကွယ်ပေးရန်အတွက် ၎င်း၏ မဟာမိတ်ဖြစ်သည့် အမေရိကန်အား အင်အားသုံးပေးရန် တောင်းဆိုခြင်းဖြစ်သည်။

၁၉၉၂ ခုနှစ်တွင် ဂျပန်နိုင်ငံသည် ကုလသမဂ္ဂ ငြိမ်းချမ်းရေးထိန်းသိမ်းမှု လုပ်ငန်းစဉ်များ၌ SDF တပ်ဖွဲ့များ ပါဝင် နိုင်စေမည့် ဥပဒေများကို အတည်ပြုခဲ့သည်။

၁၉၉၇ ခုနှစ်တွင် ဂျပန်-အမေရိကန် ကာကွယ်ရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု လမ်းညွှန်ချက်များအား ပြင်ဆင်လိုက် ခြင်းဖြင့် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ပတ်ဝန်းကျင်ဒေသများရှိ အခြေအနေများကို ဖြေရှင်းဆောင်ရွက်နိုင်ရန် SDF ၏ လုပ်ပိုင်ခွင့် အာဏာကို တိုးချဲ့ခဲ့သည်။

ဂျပန်က မိမိကိုယ်ကိုကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့(SDF)ကို တွေ့ရစဉ်

၂၀၀၁ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာ ၁၁ ရက်နေ့  (9/11) အကြမ်းဖက် တိုက်ခိုက်မှုများ ဖြစ်ပွားပြီးနောက်တွင် SDF သည် အမေရိကန်ဦးဆောင်သည့် နိုင်ငံတကာတပ်များ အာဖဂန်နစ္စတန်သို့ ကျူးကျော်ဝင်ရောက်သည့် Operation Enduring Freedom နှင့် အီရတ်ကို ကျူးကျော်ဝင်ရောက်သည့် Iraqi Freedom စစ်ဆင်ရေးများကို ကူညီပံ့ပိုးပေး ခြင်းဖြင့် နိုင်ငံတကာ၏ ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုများတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။

မကြာသေးမီ နှစ်များအတွင်း SDF သည် ၎င်း၏ တပ်ဖွဲ့များကို ပိုမိုစွမ်းဆောင်ရည် ထက်မြက်လာစေရန်အတွက် ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။

ဂျပန်နိုင်ငံသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် တတိယ သို့မဟုတ် စတုတ္ထမြောက် စစ်အသုံးစရိတ် အများဆုံး သုံးစွဲသည့်နိုင်ငံ ဖြစ်ပြီး အမေရိကန် ပြင်ပတွင် အဆင့်မြင့် F-35 တိုက်လေယာဉ် အများဆုံး ပိုင်ဆိုင်ထားကာ စစ်ဘက်သုံးဂြိုဟ်တု ကွန်ရက်များ၊ လေယာဉ်တင်သင်္ဘော အသေးစားများနှင့် ကုန်းရေနှစ်သွယ်သွား တပ်ဖွဲ့များကိုလည်း ပိုင်ဆိုင်ထား သည်။

ထို့ပြင် ဂျပန်သည် တုန့်ပြန်တိုက်ခိုက်နိုင်စွမ်း၊ စုပေါင်းကာကွယ်ရေး စစ်ဆင်ရေးများတွင် ပါဝင်ခွင့်နှင့် ကြိုတင် ကာကွယ်သည့် ဆိုက်ဘာလုံခြုံရေးစနစ်တို့ကိုလည်း ဖော်ဆောင်ခဲ့သည်။

ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ကာကွယ်ရေးပစ္စည်း တင်ပို့ရောင်းချမှုဆိုင်ရာ ပြောင်းလဲချက်များ ထွက်ပေါ်ခဲ့ပြီးနောက် ဂျပန်၏ လုပ်ရပ်သည် ငြိမ်းချမ်းသော နိုင်ငံဟူသည့် ဂျပန်၏ ဝိသေသလက္ခဏာနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်နေပြီး စစ်ဝါဒသစ်၏ သက်သေဖြစ်ကြောင်း တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူက ပြောကြားခဲ့သည်။

သို့သော် ဂျပန်အနေဖြင့် အန္တရာယ်များကို မျက်ကွယ်ပြုထားရန် သို့မဟုတ် ပြည်ပ၏ ဖိအားပေး ခြိမ်းခြောက်မှု များကို ငုံ့ခံရန် မည်သည့် အခါကမျှ ဆန္ဒမရှိခဲ့ပေ။

ထို့ကြောင့် ဂျပန်နိုင်ငံသည် မည်သည့်အခါမျှ ငြိမ်းချမ်းရေးဝါဒီ သက်သက် မဟုတ်ခဲ့ဘဲ ကာကွယ်ရေးကဏ္ဍ အတွက် အမြဲတမ်း အသင့်ပြင်ထားသော နိုင်ငံဖြစ်သည်။

Source: Asia Times

CNI Article

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၂၅

မကြာသေးမီ လများအတွင်း နိုင်ဂျီးရီးယားနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းတွင် ဖြစ်ပွားသော  ပြင်းထန်သည့် တိုက်ခိုက်မှု များကြောင့် ထိုဒေသတွင် ကာလကြာရှည် ဖြစ်ပွားနေသော သူပုန်ထမှုသည် ပျောက်ကွယ်သွားပြီဆိုသည့် ယူဆချက်မှာ အမှားတစ်ခုသာ ဖြစ်ကြောင်း ပေါ်လွင်သွားစေခဲ့သည်။

အကြမ်းဖက်မှုဖြစ်စဉ်များ ပိုမို များပြားလာသည်နှင့်အမျှ နိုင်ဂျီးရီးယားနိုင်ငံသား အများအပြားသည် လက်ခံရ ခက်ခဲသော အဖြစ်မှန်ကို ရင်ဆိုင်ရန် ငြင်းဆန်နေကြပြီး ယခုကဲ့သို့ အကြမ်းဖက်မှုများ ပြန်လည် ဖြစ်ပွားလာရ ခြင်းသည် နိုင်ဂျီးရီးယား၏ အကြမ်းဖက်မှု တိုက်ဖျက်ရေး လုပ်ငန်းစဉ်များတွင် အမေရိကန် ပြန်လည် ပါဝင် ပတ်သက်လာခြင်းနှင့် ဆက်စပ် နေသည်ဆိုသည့် ထင်ကြေးပေးမှုများလည်း ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။

အကြမ်းဖက်အဖွဲ့များနှင့် နိုင်ငံခြားသားများ ပူးပေါင်းကြံစည်နေသည်ဆိုသော အဆိုပြုချက်ကို နိုင်ဂျီးရီးယားတွင် လူအများက လွယ်ကူစွာပင် လက်ခံလေ့ရှိသည်။

၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလအတွင်းက အမေရိကန် လွှတ်တော်အမတ် စကော့ပယ်ရီ (Scott Perry) က အမေရိကန် နိုင်ငံတကာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအေဂျင်စီ (USAID) သည် ဘိုကိုဟာရမ် (Boko Haram) အဖွဲ့အား ရန်ပုံငွေ ထောက်ပံ့ခဲ့သည်ဟု စွပ်စွဲပြောဆိုခဲ့သော်လည်း ထိုစွပ်စွဲချက်အတွက် မည်သည့် အထောက်အထားကိုမျှ တင်ပြနိုင်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။

ထိုအချိန်က နိုင်ဂျီးရီးယားဆိုင်ရာ အမေရိကန်သံအမတ်ကြီး ရစ်ချတ် မေးလ်စ် (Richard Mills) က ပယ်ရီ၏ ပြောဆိုချက်ကို ငြင်းပယ်ခဲ့သော်လည်း အဆိုပါ စွပ်စွဲချက်မှာ အများပြည်သူနှင့် ဆိုရှယ်မီဒီယာများတွင် ပျံ့နှံ့ လွှမ်းမိုးနေခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။

ခရစ်ယာန် ဘုရားကျောင်းကိုတွေ့ရစဉ်

ထို့နောက် အမေရိကန် လွှတ်တော်အမတ်များဖြစ်ကြသည့် တက်ဒ် ခရုဇ် (Ted Cruz) နှင့် ခရစ် စမစ် (Chris Smith) တို့ကဲ့သို့သော အရာရှိများက နိုင်ဂျီးရီးယားတွင် ဖြစ်ပွားနေသော သတ်ဖြတ်မှုများသည် ခရစ်ယာန်များ ကိုသာ ဦးတည် ပစ်မှတ်ထားနေသည်ဟု မှားယွင်းစွာ စွပ်စွဲထားသည့် “ခရစ်ယာန် မျိုးဖြုတ်သတ်ဖြတ်မှု” (Christian genocide) ဟူသော ဇာတ်လမ်းကို ပိုမို အသားပေးထားသည့် မှတ်ချက်စကားများကို ပြောကြားခဲ့ကြ သည်။

ခရစ်ယာန်များအပေါ် တိုက်ခိုက်မှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်မှာ အမှန်ပင်ဖြစ်ပြီး မကြာသေးမီက ကာဒူနာပြည်နယ်ရှိ ဘုရားရှိခိုးကျောင်း တစ်ခုတွင် ဧပြီ ၅ ရက် (Easter Sunday) ၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ခိုက်မှုမှာ သက်သေပင် ဖြစ်သည်။

သို့သော် ခရစ်ယာန်များ သာမကဘဲ မူဆလင် အသိုင်းအဝိုင်းများသည်လည်း ပုံမှန်ပစ်မှတ်ထား တိုက်ခိုက်ခံနေရ သည်။

လက်တွေ့ အမှန်တရားမှာ အကြမ်းဖက် အဖွဲ့များသည် ဘာသာတရား ခွဲခြားမှုမရှိဘဲ မဲမဲမြင်ရာ ရမ်းသန်း တိုက်ခိုက်နေသည်မှာ ကြာမြင့်လှပြီဖြစ်သည်။

ထို့ကြောင့် ယခုအချိန်အခါတွင် လိုအပ်နေသည်မှာ ထင်ကြေးပေး ပြောဆိုနေမှုများကို နားယောင်နေခြင်းထက် နိုင်ဂျီးရီးယား မြောက်ပိုင်းတွင် အမှန်တကယ် ဖြစ်ပျက်နေသည့် အရာများကို အလေးအနက်ထား၍ ဆန်းစစ် လေ့လာရန် ဖြစ်သည်။

မကြာသေးမီက တိုက်ခိုက်မှုများအရ သူပုန် အဖွဲ့အစည်းများသည် အရင်ကကဲ့သို့ လက်နက်ကိုင်ကာ ကြိုတင် ခန့်မှန်းနိုင်သည့် ပုံစံမျိုးဖြင့် တိုက်ခိုက်သော ပုံစံအဟောင်းမှခွဲထွက်ပြီး အတိတ်က ဖြစ်ရပ်များကို သင်ခန်းစာ ယူကာ အခြေအနေနှင့် လိုက်လျောညီထွေဖြစ်အောင် ပြောင်းလဲနိုင်စွမ်းရှိလာသည်ကို သက်သေပြနေသည်။

အထူးသဖြင့် အနောက်အာဖရိကပြည်နယ်ရှိ ISIL ၏ လက်ခွဲအဖွဲ့ ISWAP သည် ဖွဲ့စည်းပုံနှင့် နည်းဗျူဟာများတွင် ပိုမိုလိုက်လျောညီထွေရှိလာခဲ့သည်။

ECOWAS အဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံများကိုတွေ့ရစဉ်

ISWAP အဖွဲ့သည် ဘိုကိုဟာရမ်အဖွဲ့နှင့် ပဋိပက္ခဖြစ်ပွားခဲ့ချိန်တွင် ဘိုကိုဟာရမ်အဖွဲ့ကို အားနည်းသွားစေခဲ့ပြီး ISWAP သည် ချဒ်ရေအိုင် (Lake Chad) ဒေသတွင် ပိုမိုစည်းစနစ်ကျပြီး အမြစ်တွယ်နေသော ခြိမ်းခြောက်မှု တစ်ခုအဖြစ် ကျန်ရှိစေခဲ့သည်။

ထို့နောက် ISWAP သည် ၎င်း၏ တည်ရှိမှုကို ခိုင်မာအောင် လုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး ဆမ်ဘီဆာတောအုပ် (Sambisa Forest) အတွင်းသို့ ချဲ့ထွင်ခဲ့ကာ အရပ်သားများနှင့် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းများကိုပါ တစ်ပြိုင်နက်တည်း ခြိမ်းခြောက်နိုင်သည့် နယ်မြေကို ကျယ်ပြန့်လာစေခဲ့သည်။

ISWAP သည် ၎င်း၏ တိုက်ခိုက်မှု ပုံစံများကိုလည်း ပိုမို ပြုပြင်ပြောင်းလဲလာခဲ့သည်။

သီးခြားအဖွဲ့များနှင့် ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်သော တိုက်ခိုက်မှုများ၊ ညအချိန် ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်မှုများ၊ ချုံခိုတိုက်ခိုက် မှုများနှင့် ရန်သူကို ထိခိုက်ဒဏ်ရာ ရစေရုံသာမက စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ အခြေစိုက် စခန်းများကို ဝိုင်းပတ်ပြီး စစ်ကူများ ရောက်ရှိလာမှုကို နှောင့်နှေးစေရန် ရည်ရွယ်သည့် စစ်ဆင်ရေးများကို လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်း ပိုမိုတိုးတက်လာသည်ကို ပြသနေသည်။

နိုင်ဂျီးရီးယား၏ ဘော်နို (Borno)၊ ယိုဘီ (Yobe) နှင့် အဒါမာဝါ (Adamawa) ပြည်နယ် တစ်ခုချင်းစီ၏ အရွယ် အစားမှာ ဥရောပတိုက်ရှိ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံချင်းစီ၏ အရွယ်အစားခန့် ရှိသည်။

ဘော်နိုင်ပြည်နယ်သည် အိုင်ယာလန်နိုင်ငံထက် အနည်းငယ်ပိုကြီးပြီး၊ ယိုဘီပြည်နယ်သည် ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံခန့် ရှိကာ၊ အဒါမာဝါပြည်နယ်မှာ ဘယ်လ်ဂျီယမ်နိုင်ငံထက် အနည်းငယ် ပိုကြီးသည်။

ထိုမျှလောက် ကျယ်ပြန့်သော နယ်မြေများကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ခြင်းသည် မည်သည့် နိုင်ငံအတွက်မဆို စိန်ခေါ်မှုတစ်ခု ဖြစ်စေမည်ဖြစ်ပြီး၊ အထူးသဖြင့် တည်ငြိမ်မှု ပျက်ယွင်းနေသည့် ဒေသတွင်းနိုင်ငံများနှင့် နယ်နိမိတ် ချင်း ထိစပ်နေသည့် အခါတွင် ပို၍ပင် ခက်ခဲလိမ့်မည်ဖြစ်သည်။

ရေကြီးမှုကို ကြုံတွေ့ရစဉ်

အနောက်အာဖရိကနိုင်ငံများ စီးပွားရေး အဖွဲ့အစည်း (ECOWAS) က နိုက်ဂျာတွင် စစ်အာဏာသိမ်းမှုကို ဆန့်ကျင် ရှုတ်ချခဲ့ပြီးနောက် နိုက်ဂျာ စစ်ခေါင်းဆောင်များသည် ဘက်စုံပူးပေါင်းစစ်ဆင်ရေးတပ်ဖွဲ့ (Multinational Joint Task Force) မှ နုတ်ထွက်သွားခြင်းသည် ယခင်ကတည်းက တည်ငြိမ်မှု ပျက်ယွင်းနေသည့် အခြေအနေကို ပိုမို ဆိုးရွားစေပြီး အရှေ့မြောက်ပိုင်း စစ်မျက်နှာ၏ နယ်စပ်ကာကွယ်ရေးကို အားနည်းသွားစေခဲ့သည်။

နိုင်ဂျီးရီးယား၊ နိုက်ဂျာ၊ ကင်မရွန်းနှင့် ချဒ်နိုင်ငံတို့မှ တပ်ဖွဲ့ဝင်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပြီး N’Djamena မြို့ရှိ ဌာနချုပ် တွင် ဘီနင်နိုင်ငံမှ အနည်းငယ်သော တပ်ဖွဲ့ဝင်များ ပါဝင်သည့် ထိုပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့သည် ခက်ခဲသော နယ်မြေများ တွင် စစ်ဆင်ရေးများ လုပ်ဆောင်ရန်၊ သူပုန်များအတွက် လုံခြုံသော ခိုအောင်းရာ နေရာများ မရရှိစေရန်နှင့် နိုင်ငံ ခြား တိုက်ခိုက်ရေးသမားများ၏ ရွေ့လျားသွားလာမှုကို ကြားဖြတ်တားဆီးရန်အတွက် အရေးပါနေဆဲဖြစ်သည်။

သို့သော် ဒေသတွင်း အခြေအနေကို ဆန်းစစ်ခြင်းသည် လိုအပ်သော်လည်း ပြဿနာကို အပြည့်အဝ ဖြေရှင်း မပေးနိုင်ပေ။ 

သူပုန်ထမှုများသည် တစ်နေရာတည်းတွင် မဟုတ်ဘဲ နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် ရွေ့လျားနေခြင်းကြောင့် အကြမ်းဖက် သမားများအတွက် လူသစ်စုဆောင်းခြင်း၊ အင်အားဖြည့်တင်းခြင်းတို့ဖြင့် သက်ဆိုးရှည်နေဆဲ ဖြစ်သည်။

ဆင်းရဲမွဲတေမှုနှင့် ပညာရေး ကင်းမဲ့မှုများသည် အကြမ်းဖက်ဝါဒကို တိုက်ရိုက် မဖန်တီးနိုင်သော်လည်း လူမှု အသိုင်းအဝိုင်းမှ ဖယ်ကြဉ်ခံထားရခြင်း၊ အစိုးရ အင်စတီကျူးရှင်းများ အားနည်းခြင်းနှင့် ဝါဒမှိုင်းတိုက်ရန် လွယ်ကူသည့် နေရာများတွင် အကြမ်းဖက် သမားများအတွက် လူသစ်စုဆောင်းရ လွယ်ကူနေသည်။

ထို့ကြောင့် နိုင်ဂျီးရီးယားမြောက်ပိုင်းရှိ ပညာရေး အကျပ်အတည်းကို ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဆိုင်ရာ စိန်ခေါ်မှုတစ်ခု အဖြစ်သာမက ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော လုံခြုံရေးရပ်ဝန်းတစ်ခု၏ အစိတ်အပိုင်း တစ်ခုအဖြစ် ရှုမြင်သင့်သည်။

ပညာရေးသည် စာတတ်မြောက်ခြင်းနှင့် ဂဏန်းသင်္ချာစွမ်းရည်တို့ကို သင်ကြားပေးခြင်းထက် ပိုမိုကျယ်ပြန့် နက်ရှိုင်းသည့် သဘောသဘာဝရှိသည်။

နိုင်ဂျီးရီးယားနိုင်ငံထဲက မိသားစုတစ်စုကို တွေ့ရစဉ်

ပညာရေးသည် ဘဝရပ်တည်ရေး၊ လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းတွင် ပူးပေါင်းပါဝင်ရေးတို့အတွက် လမ်းကြောင်းများကို အဖက်ဖက်မှ ပံ့ပိုးပေးသည်။

ထို့ကြောင့် လက်ရှိ အချိန်အခါတွင် နိုင်ဂျီးရီးယားနိုင်ငံ အနေဖြင့် သူပုန်တို့၏ ခိုအောင်းရာ နေရာများအပေါ် စစ်ရေးအရ ဆက်လက် ဖိအားပေးရန် လိုအပ်သည်မှာ အသေအချာပင်ဖြစ်သည်။

ပိုမိုခိုင်မာသော တပ်ဖွဲ့ဝင်များ၏ အကာအကွယ်၊ ပိုမိုတိကျသော ထောက်လှမ်းရေး၊ စောင့်ကြည့်လေ့လာမှုနှင့် ကင်းထောက်မှု၊ တိုးတက်ကောင်းမွန်သော ကျေးလက်နှင့် မြို့ပြလုံခြုံရေးနှင့် နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် သံတမန်ရေးရာ အတွက် ပိုမိုလေးနက်သော ချဉ်းကပ်မှုတို့ကို လိုအပ်သည်။

သို့သော်လည်း ယခု အကျပ်အတည်းကို စစ်ရေးအရ ဆောင်ရွက်ချက် တစ်ခုတည်းဖြင့် ဖြေရှင်း၍ မရနိုင်ပေ။

အစိုးရအဆင့်ဆင့်တွင် လူမှုရေး၊ အဖွဲ့အစည်းဆိုင်ရာနှင့် ပညာရေးဆိုင်ရာ အစီအမံများကိုလည်း လိုအပ်သည်။

နိုင်ငံတော်သည် အစွန်းရောက်ဝါဒကို အင်အားသုံး၍သာမက ပညာရေးနှင့် လုပ်ငန်းဆောင်တာများ၊ ထိရောက် သည့် ဒေသန္တရ အဖွဲ့အစည်းများမှ တစ်ဆင့်ပါ ရင်ဆိုင်ဖြေရှင်းရမည်ဖြစ်သည်။

အုပ်ချုပ်ရေးကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ခြင်းနှင့် လူထု၏ ယုံကြည်မှုကို ပြန်လည်ရယူရမည်ဖြစ်ပြီး အကြမ်းဖက် မှုများ ပြန်လည် ဖြစ်ပွားစေသည့် လူမှုရေးနှင့် အဖွဲ့အစည်းဆိုင်ရာ ကွဲအက်မှုများကို ပိတ်ပင်တားဆီးရမည် ဖြစ်ပေသည်။

Source: အယ်လ်ဂျာဇီးယား

CNI Sport Article 

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၂၄

ချယ်လ်ဆီးအသင်းဟာ ပြီးခဲ့တဲ့ရက်ပိုင်းမှာ အသင်းကို ကိုင်တွယ်တာ ရက်ပေါင်း ၁၀၆ ရက်သာရှိသေးတဲ့ နည်းပြ ရိုစီနီယာကို ရာထူးကနေ ထုတ်ပယ်ခဲ့ပါတယ်။

ဒါဟာ BlueCo ပိုင်ရှင်တွေ စတမ်းဖို့ဒ်ဘရစ်ချ်မှာ ပြုလုပ်ခဲ့တဲ့ နောက်ဆုံး စီမံခန့်ခွဲမှုအလွဲ ဥပမာတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့ပါ တယ်။ 

ကလပ်အသင်း အများအပြား ပိုင်ဆိုင်တဲ့ BlueCo အဖွဲ့ဟာ ဇန်နဝါရီလမှာ ထွက်ခွာခဲ့တဲ့ မာရက်စ်ကာရဲ့ နေရာမှာ သူတို့ပိုင်တဲ့ ပြင်သစ်ကလပ် စထရာဘိုးအသင်းက နည်းပြရိုစီနီယာကို ချယ်လ်ဆီးအသင်း နည်းပြအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့ တာပါ။ 

ပူးတွဲပိုင်ရှင်တွေဖြစ်တဲ့ အက်ဂ်ဘာလီနဲ့ တော့ဒ်ဘိုလေတို့ဟာ အသက် ၄၁ နှစ် အရွယ်သာရှိသေးပြီး အလားအလာ ရှိတဲ့သူကို ချယ်လ်ဆီးအသင်းရဲ့ နည်းပြသစ်အဖြစ် နှစ်ရှည်စာချုပ်ချုပ်ပြီး ခန့်အပ်ခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ 

ဒါဟာ ကားမောင်းသင်ယူနေတဲ့ သူတစ်ဦးကို ဖာရာရီကားပေါ်မှာ မောင်းနှင်ပြီး ဖြေဆိုဖို့တောင်းဆိုခြင်းနဲ့ တူညီခဲ့ တာပါ။ 

ရိုစီနီယာထက် အတွေ့အကြုံ အများအပြားရှိတဲ့ နည်းပြတွေဟာ ချယ်လ်ဆီးအသင်းမှာ ရုန်းကန်ခဲ့ရတဲ့ သာဓက တွေလည်း ရှိခဲ့ပါတယ်။

ချယ်လ်ဆီးအသင်းကို ကိုင်တွယ်ခဲ့ကြတဲ့ နည်းပြတွေကို တွေ့ရစဉ်

တော့ဒ်ဘိုလေဦးဆောင်တဲ့ BlueCo အဖွဲ့ဟာ ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ မေလမှာ ရိုမန်အေဘရာမိုဗစ်ချ်ဆီကနေ ပေါင် ၄.၂၅ ဘီလီယံနဲ့ ချယ်လ်ဆီးအသင်းကို ပိုင်ဆိုင်ခဲ့တာပါ။ 

BlueCo အဖွဲဟာ အသင်းကို ရယူပြီးနောက် နည်းပြ အပြောင်းအလဲတွေ အများကြီး လုပ်ခဲ့တာ အပါအဝင် သူတို့ရဲ့ လုပ်ဆောင်မှုတွေဟာ ချယ်လ်ဆီးအသင်း ပရိသတ်တွေနဲ့ ဆက်ဆံရေး အဆင်မပြေမှုတွေကို ဖြစ်စေခဲ့ပါတယ်။

ချယ်လ်ဆီးအသင်းဟာ လက်ရှိ အချိန်မှာဆိုရင် လာမယ့်ရာသီ ဥရောပဝင်ခွင့် ရယူနိုင်ဖို့အတွက် ရုန်းကန်နေရပြီး ဥရောပဝင်ခွင့်မရရင် ဘဏ္ဍာရေးကိုလည်း ကြီးကြီးမားမား ထိခိုက်နိုင်တာပါ။ 

ချယ်လ်ဆီးအသင်းဟာ လက်ရှိပိုင်ရှင်တွေ လက်ထက်မှာ ကစားသမားတွေ ဝယ်ယူမှုအဖြစ် ပေါင် ၁.၅ ဘီလီယံ ဝန်းကျင် သုံးစွဲခဲ့ပြီး သူတို့ကို နှစ်ရှည်စာချုပ်တွေ ချုပ်ဆိုခဲ့ပါတယ်။ 

BlueCo အဖွဲ့ဟာ သူတို့အသင်းကို ပိုင်ဆိုင်ပြီးနောက် ရက် ၁၀၀ ကုန်ဆုံးချိန်မှာ ချန်ပီယံလိဂ်ဖလား ရယူပေးခဲ့တဲ့ နည်းပြတူချယ်လ်ကို ထုတ်ပယ်ခဲ့ပါတယ်။ 

ချယ်လ်ဆီးအသင်း ပိုင်ရှင် တော့ဒ်ဘိုလေကို တွေ့ရစဉ်

သူ့ရဲ့နေရာမှာ ခန့်အပ်ခဲ့တဲ့ ဂရေဟမ်ပေါ်တာကိုလည်း ၇ လအကြာမှာ နည်းပြရာထူးကနေ ထုတ်ပယ်ခဲ့တာပါ။ 

ဒီနောက်မှာ လမ်းပတ်က ယာယီနည်းပြအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့ပြီး သူ့ရဲ့နေရာမှာ ဝင်ရောက်လာခဲ့တဲ့ ပိုချက်တီနိုဟာ ချယ်လ်ဆီးအသင်းကို ၁ ရာသီကြာသာ ကိုင်တွယ်ကာ နှစ်ဦးသဘောတူညီမှုနဲ့ ထွက်ခွာခဲ့ပါတယ်။ 

ပိုချက်တီနိုရဲ့နေရာမှာ အစားထိုး ဝင်ရောက်လာခဲ့တဲ့ မာရက်စ်ကာဟာ ချယ်လ်ဆီးအသင်းကို ကွန်းဖရန့်လိဂ်နဲ့ ဖီဖာကလပ် ကမ္ဘာ့ဖလား ရယူပေးနိုင်ခဲ့ပေမယ့် အသင်း အကြီးအကဲတွေနဲ့ အဆင်မပြေခဲ့တာကြောင့် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီမှာ ထွက်ခွာခဲ့တာပါ။

ချယ်လ်ဆီးအသင်းဟာ သူ့ရဲ့နေရာကို ဆက်ခံခဲ့တဲ့ ရိုစီနီယာကိုလည်း ထုတ်ပယ်ခဲ့ပြီး ရာသီကုန်အထိ မက်ဖာလိန်း ကို ယာယီနည်းပြအဖြစ် ကိုင်တွယ်ဖို့ တာဝန်ပေးထားပါတယ်။ 

မက်ဖာလိန်းဟာ အသင်းကို FA ဖလားပြိုင်ပွဲမှာ အောင်မြင်မှု ရယူပေးပြီး လာမယ့်ရာသီ ဥရောပဝင်ခွင့် တစ်နေရာ ရရှိအောင် ကြိုးပမ်းပေးရတော့မှာပါ။ 

BlueCo ပိုင်ရှင်အဖွဲ့ရဲ့ လက်အောက်မှာ ဘယ်နည်းပြက ချယ်လ်ဆီးအသင်းရဲ့ နည်းပြထိုင်ခုံပေါ် လာရောက်ပြီး ထိုင်မလဲဆိုတာ စိတ်ဝင်စားဖို့ ကောင်းနေပါတယ်။ 

ချယ်လ်ဆီးအသင်းရဲ့ နည်းပြသစ် ဖြစ်လာဖို့ ရေပန်းစားတဲ့ သူတွေထဲမှာ နည်းပြဟောင်း မော်ရင်ဟို၊ ရီးရယ်လ် အသင်း နည်းပြဟောင်း အလွန်ဆို၊ ဘုန်းမောက်အသင်းကနေ ထွက်ခွာမယ့် အီရာအိုလာ၊ ပဲလေ့စ်အသင်းကနေ ထွက်ခွာမယ့် ဂလက်စ်နာ၊ ကိုမိုအသင်းကို ကိုင်တွယ်နေတဲ့ ဖာဘရီဂတ်စ်နဲ့ ဖူလ်ဟမ်အသင်းနည်းပြ မာကို ဆေးလ်ဗားတို့ ပါဝင်နေတာ ဖြစ်ပါတယ်။ 

CNI International Article

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၈

မြန်မာ့တပ်မတော် အကြီးအကဲ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ 

အိန္ဒိယနိုင်ငံအနေဖြင့် နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေးမှာ မဟာဗျူဟာကျသည့်အတွက် မြန်မာ့အခြေအနေကို အနီးကပ် စောင့်ကြည့်လျက်ရှိသည်။ 

အိန္ဒိယသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် ပဋိပက္ခများ ဖြေရှင်းနိုင်ရေးကို ထောက်ခံအားပေးသည်။ 

ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုမှာ အဓိကသော့ချက်ဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် ပဲမျိုးစုံကဏ္ဍတွင် နှစ်နိုင်ငံ ကုန်သွယ်မှုမှာ တိုးတက်လျက်ရှိပြီး သတ္တုတူးဖော်ရေးကဏ္ဍ၌ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရန်လည်း အလေးထား လျက်ရှိသည်။ 

အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ရည်မှန်းချက်မှာ တွေ့ဆုံဆွေးနွေး မှုများမှတဆင့် တည်ငြိမ်မှု ရရှိရန်နှင့် ပြဿနာများကို ဖြေရှင်း နိုင်ရန် ဖြစ်ပါသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် သမ္မတသစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်လိုက်ပြီးနောက် အိန္ဒိယက ထိတွေ့ဆက်ဆံမှုများ တိုးမြှင့်ရန် ကြိုးပမ်းလာခဲ့သည်။

မြန်မာ့လွှတ်တော်သည် ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်တပ် အာဏာရယူမှုကို ဦးဆောင်ခဲ့သူ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်အား နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်လိုက်ပြီး ၎င်း၏ အာဏာစက်ကို ပိုမိုခိုင်မာစေခဲ့သည်။

ထို့ပြင် ဒုတိယသမ္မတသစ် နှစ်ဦးအဖြစ် ဦးညိုစောနှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့ကိုလည်း ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့သည်။

အိန္ဒိယသံရုံးနဲ့ မြန်မာ ဖက်ဒရယ်ဆိုင်ရာ အလုပ်ရုံ ဆွေးနွေးပွဲ လုပ်နေကြစဉ်

မြန်မာ့တပ်မတော်မှ အငြိမ်းစား ဗိုလ်ချုပ်ကြီးဖြစ်သူ ဦးညိုစောသည် စီးပွားရေးကဏ္ဍတွင် ဩဇာညောင်းသူ တစ်ဦး အဖြစ် ရှုမြင်ခံရပြီး သမ္မတ၏ လမ်းညွှန်မှုအောက်၌ မူဝါဒရေးရာများကို ဦးဆောင် မောင်းနှင်သွားမည်ဟု မျှော်လင့် ရသည်။ 

တိုင်းရင်းသားကိုယ်စားလှယ် တစ်ဦးဖြစ်သူ ဒေါ်နန်းနီနီအေးကမူ တိုင်းရင်းသား စည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ပြန်လည် သင့်မြတ်ရေး လုပ်ငန်းစဉ်များကို တွန်းအားပေး ဆောင်ရွက်သွားလိမ့်မည်ဟု ခန့်မှန်းရသည်။

မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ကီလိုမီတာ ၁,၆၀၀ ကျော် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည့် အိန္ဒိယနိုင်ငံသည် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ ရာထူးတိုးမြှင့်လာမှု အခြေအနေကို အနီးကပ် စောင့်ကြည့်လျက်ရှိပါသည်။

မြန်မာနိုင်ငံသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ အဓိက နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒများဖြစ်သော အရှေ့မျှော်ဝါဒ (Act East)၊ အိမ်နီးချင်း ဦးစားပေးဝါဒ (Neighbourhood First) နှင့် အင်ဒို-ပစိဖိတ် မဟာဗျူဟာ (Indo-Pacific) တို့ ဆုံမှတ်ရာတွင် တည်ရှိနေပါသည်။ 

ထို့ကြောင့် နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေးမှာ ဘက်ပေါင်းစုံ လွှမ်းခြုံထားပြီး မဟာဗျူဟာမြောက် အရေးပါလှပါသည်။

အိန္ဒိယနိုင်ငံသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး ရည်မှန်းချက်များကို ကူညီပံ့ပိုးပေးရန် ဆန္ဒရှိသလို ပြည်တွင်း ပဋိပက္ခများအတွက် "မြန်မာက ဦးဆောင်သော၊ မြန်မာကိုယ်တိုင် ပိုင်ဆိုင်သော၊ မြန်မာနှင့် အသင့်တော်ဆုံး ဖြစ်သော" ဖြေရှင်းချက်မျိုး ပေါ်ထွက်လာစေရန် ကူညီလိုကြောင်း နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး ကျွမ်းကျင်သူတစ်ဦးက ပြောကြားခဲ့ပါသည်။

နိုင်ငံရေးအရ ထိတွေ့ဆက်ဆံမှု မပါဘဲ လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ ချဉ်းကပ်မှု သက်သက်ဖြင့် ဆောင်ရွက်ခြင်းသည် အကန့်အသတ်များရှိသည်ဟု အိန္ဒိယအစိုးရက ယုံကြည်ထားပါသည်။

မကြာသေးမီက ကျင်းပခဲ့သည့် ရွေးကောက်ပွဲများနှင့် အစိုးရသစ် ဖွဲ့စည်းမှုသည် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုများအတွက် လမ်းစ ဖွင့်ပေးလိမ့်မည်ဟု မျှော်လင့်ရကြောင်း၊ ရေရှည်တည်တံ့သော ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် တည်ငြိမ်မှု ရရှိရန်အတွက် အပြန်အလှန် အလျှော့အတင်းလုပ်ကာ အနှစ်သာရရှိရှိ ဆွေးနွေးမှုများ လိုအပ်ကြောင်း နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး ပညာရှင်များက သုံးသပ်ကြပါသည်။

မြေရှားသတ္တုတူးဖော်နေကြစဉ်

မြန်မာနိုင်ငံတွင် တည်ငြိမ်အေးချမ်းမှုရှိရန်၊ အကြမ်းဖက်မှုများ ရပ်တန့်ရန်နှင့် ပြဿနာများကို တွေ့ဆုံဆွေးနွေး ရေး လမ်းကြောင်းမှတဆင့် ဖြေရှင်းရန်မှာ အိန္ဒိယ၏ အကျိုးစီးပွားဖြစ်သည်ဟု ဆိုပါသည်။

အိန္ဒိယအစိုးရသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒီမိုကရေစီ အသွင်ကူးပြောင်းရေး လုပ်ငန်းစဉ်များတွင် ပါဝင်ခဲ့သလို ဒီမိုကရေစီ စနစ်ဆိုင်ရာ အတွေ့အကြုံများ ဝေမျှခြင်းနှင့် စွမ်းဆောင်ရည် မြှင့်တင်ရေး လုပ်ငန်းများအတွက် သက်ဆိုင်သူ အဖွဲ့အစည်း အသီးသီးနှင့် ထိတွေ့ဆက်ဆံလျက် ရှိပါသည်။

နှစ်နိုင်ငံ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုတွင် နိုင်ငံရေး၊ လုံခြုံရေး၊ ကာကွယ်ရေး၊ ကုန်သွယ်ရေး၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု၊ ဆက်သွယ် ရေး၊ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုဆိုင်ရာ အကူအညီများနှင့် လူသားချင်းစာနာ ထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ အကူအညီများ ပါဝင်ပါ သည်။

အိန္ဒိယနိုင်ငံသည် ၂၀၂၃ ခုနှစ် မိုခါမုန်တိုင်း၊ ၂၀၂၄ ခုနှစ် ရာဂီတိုင်ဖွန်း မုန်တိုင်းနှင့် ၂၀၂၅ ခုနှစ် မန္တလေးငလျင်တို့ ကဲ့သို့သော မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် သဘာဝဘေး အန္တရာယ်များတွင် ရှေ့ဦးစွာ လာရောက် ကူညီခဲ့ သည့် နိုင်ငံများထဲတွင် ပါဝင်ခဲ့ပါသည်။

နှစ်နိုင်ငံအကြား ကုန်သွယ်မှုမှာလည်း ကျယ်ပြန့်လာခဲ့ရာ ၂၀၂၄-၂၅ ဘဏ္ဍာနှစ်တွင် နှစ်နိုင်ငံကုန်သွယ်မှု ပမာဏမှာ ၂၂.၉ ရာခိုင်နှုန်း မြင့်တက်ခဲ့ပြီး အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂.၁၅ ဘီလီယံအထိ ရှိလာခဲ့ပါသည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပို့ကုန်မှာ ဒေါ်လာ ၁.၅၃ ဘီလီယံရှိပြီး အိန္ဒိယ၏ ပို့ကုန်မှာ ဒေါ်လာ ၆၁၄.၃ သန်း ရှိပါသည်။ 

မြန်မာနိုင်ငံမှ အိန္ဒိယသို့ တင်ပို့မှု၏ ၇၇ ရာခိုင်နှုန်းမှာ ပဲမျိုးစုံဖြစ်ပြီး ယင်းနှစ်အတွင်း ၂၉.၁ ရာခိုင်နှုန်းအထိ တိုးတက်လာခဲ့ပါသည်။ 

အိန္ဒိယ-မြန်မာ နယ်နိမိတ်ကို တွေ့ရစဉ်

အိန္ဒိယသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ စတုတ္ထမြောက် အကြီးဆုံး ကုန်သွယ်ဖက်နိုင်ငံ ဖြစ်ပါသည်။

ရူပီး-ကျပ် တိုက်ရိုက် ပေးချေမှုစနစ် (Rupee-Kyat settlement mechanism) ကို ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ကတည်းက စတင်ကျင့်သုံးနေပြီ ဖြစ်ပါသည်။

အဆိုပါ စနစ်အောက်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပဲမျိုးစုံတင်ပို့မှုနှင့် အပြန်အလှန်အားဖြင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံမှ စက်သုံးဆီနှင့် ဆေးဝါးတင်ပို့မှုများကို ပိုမိုတိုးမြှင့်နိုင်မည်ဆိုပါက ကုန်သွယ်ရေးကဏ္ဍကို ပိုမိုကျယ်ပြန့်လာစေမည့် အခွင့်အလမ်း များ ရှိနေပါသည်။

အခြား အလားအလာရှိသော ကဏ္ဍတစ်ခုမှာ သတ္တုတူးဖော်ရေး၊ အထူးသဖြင့် မြေရှားသတ္တု (Rare Earths) ကဏ္ဍတွင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရန် ဖြစ်ပါသည်။ 

အိန္ဒိယနိုင်ငံ အနေဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံမှ မြေရှားသတ္တုအဝေး (Heavy Rare Earths) များကို စီးပွားရေး လုပ်ငန်းချင်း ချိတ်ဆက်မှု (Business-to-Business) အခြေခံဖြင့် ဝယ်ယူရန် အသင့်ရှိနေသလို သတ္တုရှာဖွေရေးနှင့် တူးဖော်ရေး လုပ်ငန်းများအတွက် နည်းပညာပိုင်းဆိုင်ရာ ပံ့ပိုးမှုနှင့် လေ့ကျင့် သင်တန်းပေးမှုများကိုလည်း ကူညီဆောင်ရွက်ပေး ရန် အသင့်ရှိနေပါသည်။

CNI International Article

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၄

ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဟော်မုဇ် ရေလက်ကြားမှတဆင့် ရေနံအများဆုံး တင်သွင်းနေသည့် တရုတ်နိုင်ငံသည် ထိုရေလမ်းကြောင်း ပိတ်ဆို့မှုကို အကောင်းဆုံး ရင်ဆိုင်ကျော်လွှားနိုင်သည့် အခြေအနေတွင် ရှိနေသည်။

တရုတ်နိုင်ငံသည် ပင်လယ်ကွေ့ဒေသမှ ရေနံ အများအပြားကို သုံးစွဲနေပြီး အဆိုပါဒေသကနေ ရေနံတင်သွင်းမှု ပမာဏမှာ အိန္ဒိယ၊ ဂျပန်နှင့် တောင်ကိုရီးယား သုံးနိုင်ငံပေါင်း တင်သွင်းမှုနှင့် တူညီနေသည်။

ရေလက်ကြား ပိတ်ဆို့မှုအပေါ် တုန့်ပြန်သည့် အနေဖြင့် အာရှတစ်လွှားရှိ တာဝန်ရှိသူများသည် စွမ်းအင်ချွေတာ ရန်အတွက် အစီအစဉ်များ ချမှတ်လုပ်ဆောင်လျက်ရှိသည်။

သို့သော် တရုတ်နိုင်ငံတွင်မူ ကွန်မြူနစ်ပါတီ၏ အဓိက သတင်းစာက နိုင်ငံအတွင်း စွမ်းအင်များ လုံလုံလောက် လောက် ရှိကြောင်း ရေးသားဖော်ပြနေသည်။

အဆိုပါ သတင်းစာ၏ အယ်ဒီတာ့အာဘော်တွင် တရုတ်အစိုးရသည် စွမ်းအင်များ သိမ်းဆည်းရန်အတွက်  ပြည်ပသို့ စက်သုံးဆီ တင်ပို့မှုကို တရားမဝင် ပိတ်ပင်ထားခြင်း ရှိ၊ မရှိ ထည့်သွင်း ဖော်ပြထားခြင်း မရှိပေ။

သို့သော် တရုတ်နိုင်ငံသည် နှစ်ပေါင်းများစွာကတည်းက စွမ်းအင်ဆိုင်ရာ ရိုက်ခတ်မှုများကို လျှော့ချနိုင်ရန် မူဝါဒပိုင်းအရ ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှုများ ပြုလုပ်ထားခဲ့သည့်အတွက် အိမ်နီးချင်း နိုင်ငံများထက် ပိုမို ခံနိုင်ရည် ရှိနေသည်။

တရုတ်နိုင်ငံတွင် တစ်ကမ္ဘာလုံးရှိ လျှပ်စစ်ကား (EV) အရေအတွက် စုစုပေါင်းနှင့် ညီမျှလုနီးပါးရှိသော EV ကားများ ရှိနေခြင်း၊ ရေနံ အမြောက်အမြားကို သိုလှောင်ထားနိုင်ခြင်း၊ ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ ရရှိနိုင်မည့် လမ်းကြောင်း များကို နည်းမျိုးစုံဖြင့် ချဲ့ထွင်ထားခြင်းတို့အပြင် ပြည်တွင်းဖြစ် ကျောက်မီးသွေးနှင့် ပြန်လည် ပြည့်ဖြိုးမြဲ စွမ်းအင် များကြောင့် ပြည်ပသွင်းကုန်များအပေါ် မှီခိုနေရခြင်းမှ ကင်းဝေးသည့် လျှပ်စစ်ဓာတ်အားကွန်ရက်ကို ပိုင်ဆိုင် ထားခြင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်သည်။

“လက်ရှိ အခြေအနေဟာ တရုတ် မူဝါဒရေးဆွဲသူတွေ ဆယ်စုနှစ် ပေါင်းများစွာ ကြိုတင်မျှော်လင့် စဉ်းစားထားခဲ့တဲ့ အခြေအနေမျိုးနဲ့ တကယ်ကို နီးစပ်နေပါတယ်။ ဒါဟာ ပင်လယ်ရေကြောင်းက တစ်ဆင့် တင်သွင်းရတဲ့ လောင်စာ တွေအပေါ် မှီခိုနေရမှုကို လျှော့ချဖို့ ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုတွေဟာ မှန်ကန်ကြောင်း သက်သေပြလိုက်တာပဲ ဖြစ်ပါ တယ်”ဟု ဖင်လန်နိုင်ငံ အခြေစိုက် စွမ်းအင်နှင့် သန့်ရှင်းသောလေထု သုတေသနစင်တာ (CREA) ၏ ပူးတွဲ တည်ထောင်သူ လော်ရီ မီလီဗာတာ (Lauri Myllyvirta) က ပြောကြားခဲ့သည်။

ရေနံသိုလှောင်မှုကိန်းဂဏန်းကိုတွေ့ရစဉ်

မျှော်လင့်မထားသော EV အရှိန်အဟုန်
**********************************
တရုတ်အစိုးရသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၌ ကားသစ်ရောင်းချမှု၏ ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းကို EV များ ဖြစ်လာစေရန် ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်က ရည်မှန်းချက် ချမှတ်ခဲ့သည်။

သို့သော် ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် ကားသစ်ရောင်းချမှု စုစုပေါင်း၏ ထက်ဝက်ခန့်မှာ EV များဖြစ်ပြီး ရည်မှန်းချက်ထက် ပိုမိုရောင်းချနိုင်ခဲ့သည်။

မျှော်လင့်မထားသော EV အရှိန်အဟုန်ကြောင့် တရုတ်နိုင်ငံသည် လွန်ခဲ့သော နှစ်အနည်းငယ်က ခန့်မှန်းထား ခဲ့သည်ထက်စာလျှင် ရေနံကို ပိုမိုလျှော့ချ အသုံးပြုနေပြီး ပြည်ပမှ တင်သွင်းမှုကိုလည်း လျှော့ချနေပြီဖြစ်သည်။

စွမ်းအင်နှင့် သန့်ရှင်းသောလေထု သုတေသနစင်တာ (CREA) ၏ ခန့်မှန်းချက်များအရ ပြီးခဲ့သည့်နှစ်အတွင်း EV များကြောင့် အစားထိုးနိုင်ခဲ့သည့် ရေနံပမာဏမှာ တရုတ်နိုင်ငံက ဆော်ဒီအာရေဗျထံမှ ဝယ်ယူတင်သွင်းသည့် ပမာဏနှင့် အကြမ်းဖျင်း တူညီနေကြောင်း သိရသည်။

စိတ်ချရသော လျှပ်စစ်ဓာတ်အားကွန်ရက်
***********************************
တရုတ်နိုင်ငံ၏ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားကွန်ရက်ကို ကျောက်မီးသွေးနှင့် ပြန်ပြည့်မြဲ စွမ်းအင်များဖြင့် အဓိက လည်ပတ်နေခြင်း ဖြစ်သည်။ 

တရုတ်အစိုးရ၏ မူလရည်မှန်းချက်များထက်ပင် ကျော်လွန်သွားခဲ့သော သန့်ရှင်းသော စွမ်းအင်ကဏ္ဍသည်  အရှိန်အဟုန်ဖြင့် ဖွံ့ဖြိုးလာမှုကြောင့် နိုင်ငံ၏ စီးပွားရေးကဏ္ဍအတွက် နှစ်စဉ်လိုအပ်ချက် ရှိနေသော ပိုလျှံ လျှပ်စစ်ဓာတ်အား အားလုံးနီးပါးကို နေရောင်ခြည်စွမ်းအင်သုံး သို့မဟုတ် လေစွမ်းအင်သုံး လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ပေးစက်ရုံ အသစ်များမှ ဖြည့်ဆည်းပေးနိုင်ခဲ့သည်။

ထိုကြောင့် ပြည်ပမှ ကျောက်မီးသွေး တင်သွင်းမှု လျော့ကျသွားခြင်းနှင့် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ထုတ်လုပ်မှုတွင် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ကို အသုံးပြုနေသည့် ကမ်းရိုးတန်းပြည်နယ် အနည်းငယ်အတွက် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ရည် (LNG) တင်သွင်းရမှု လျော့နည်းသွားသည်။

ရေနံဝယ်ယူနိုင်သည့် လမ်းကြောင်း များပြားခြင်း
******************************************
တရုတ်နိုင်ငံသည် ရေနံကို အများအပြား တင်သွင်းနေသော်လည်း အခြားအာရှ နိုင်ငံကြီးများနှင့် မတူသည့် အချက်မှာ ရေနံဝယ်ယူရေးအတွက် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံတည်း အပေါ်တွင်သာ မှီခိုနေရခြင်းမျိုး မရှိစေရန် အထူးဂရုပြု ဆောင်ရွက်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။

ဥပမာအားဖြင့် ဂျပန်နိုင်ငံသည် ပုံမှန်အားဖြင့် ၎င်းတို့လိုအပ်သော ရေနံ၏ ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းနီးပါးကို ဆော်ဒီအာရေဗျ နှင့် ယူအေအီးနိုင်ငံတို့ထံမှ ဝယ်ယူနေရသည်။

သို့သော် တရုတ်သည် ရေနံဝယ်ယူမှုပမာဏ စုစုပေါင်း၏ ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းကို နိုင်ငံပေါင်း ၈ နိုင်ငံထံမှ ဝယ်ယူနေခြင်း ဖြစ်သည်။

ထို့ပြင် အမေရိကန်၏ ပိတ်ဆို့ အရေးယူမှုများကြောင့် အခြားနိုင်ငံများအတွက် ဝယ်ယူရန် ခက်ခဲသည့် ရုရှား၊ ဗင်နီဇွဲလားနှင့် အီရန်နိုင်ငံတို့ထံမှ လျှော့ဈေးဖြင့် ရရှိသော ရေနံများကို အများအပြားကို ဝယ်ယူခြင်းလည်း ပါဝင်သည်။

ထို့နောက် တရုတ်သည် တင်သွင်းလာသော ရေနံအချို့ကို ၎င်း၏ မဟာဗျူဟာမြောက် ရေနံသိုလှောင်ကန်များ အတွင်း ဖြည့်တင်းထားသည်။

တရုတ်၏ ရေနံ သိုလှောင်ထားမှု ပမာဏ မည်မျှရှိသည်ကို မည်သူမျှ အတိအကျ မသိရှိသော်လည်း စီးပွားဖြစ် ရေနံချက် စက်ရုံများတွင် ရှိနေသော လက်ကျန်များနှင့် ပေါင်းစပ်လိုက်မည်ဆိုလျှင် တရုတ်နိုင်ငံ၌ သိုလှောင် ထားသော ရေနံပမာဏမှာ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားမှ တင်သွင်းနေရသည့် ရေနံပမာဏကို ၇ လစာအထိ အစားထိုး နိုင်မည့် အနေအထားတွင် ရှိနေကြောင်း ခန့်မှန်းထားကြသည်။

 တရုတ်ရဲ့ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား အခြေပြကိုတွေ့ရစဉ်

ပြည်တွင်းထုတ်လုပ်မှု မြင့်တက်လာခြင်း
**********************************
ပြီးခဲ့သည့်နှစ်တွင် တရုတ်နိုင်ငံသည် တစ်နေ့လျှင် ရေနံစည်ပေါင်း ၄ ဒသမ ၃ သန်း ထုတ်လုပ်နိုင်ခဲ့ပြီး ထိုပမာဏ သည် စံချိန်သစ် တစ်ခုဖြစ်သလို ပြည်ပမှ ရေနံတင်သွင်းမှု စုစုပေါင်း၏ ၄၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်နှင့် ညီမျှသော ပမာဏ ဖြစ်သည်။

ပြည်တွင်း သဘာဝဓာတ်ငွေ့ ထုတ်လုပ်မှုမှာ အရှိန်အဟုန်ဖြင့် တိုးတက်လာနေပြီး ပိုက်လိုင်းများမှတဆင့် တင်သွင်းလာသော ဓာတ်ငွေ့များနှင့် ပေါင်းစပ်လိုက်ပါက တရုတ်နိုင်ငံ၏ သဘာဝဓာတ်ငွေ့ရည် (LNG) ဝယ်ယူ တင်သွင်းမှုသည် ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်ကထက်ပင် လျော့နည်းသွားခဲ့ပြီ ဖြစ်သည်။

တရုတ်နိုင်ငံ၏ ပိုက်လိုင်းကွန်ရက်သည် ပင်လယ်ရေကြောင်းမှတဆင့် တင်သွင်းရမှု အပေါ် မှီခိုနေရခြင်းကို လျှော့ချပေးနိုင်ပြီး ရုရှား၊ ဗဟိုအာရှနှင့် မြန်မာနိုင်ငံတို့ထံမှ ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့များကို ရယူနိုင်ရန် အခွင့်အလမ်း ရှိထားသည်။

ပိုမိုလုံခြုံစိတ်ချရသော အနာဂတ်
*****************************
ဆယ်စုနှစ် ပေါင်းများစွာ တိုင်အောင် တရုတ်နိုင်ငံ၏ စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုသည် ပြည်ပမှ တင်သွင်းရသော ရုပ်ကြွင်းလောင်စာများ၊ အထူးသဖြင့် ရေနံစိမ်းအပေါ်တွင်သာ အမှီပြုခဲ့ရသည်။

သို့သော် လျှပ်စစ်ကား (EV) များ အရှိန်အဟုန်ဖြင့် ထိုးတက်လာမှုကြောင့် တရုတ်နိုင်ငံသည် ၎င်း၏ စီးပွားရေး မောင်းနှင်အားကို ပြည်ပရေနံအပေါ် မှီခိုနေရခြင်းမှ ရုန်းထွက်နိုင်ရန် ကြိုးပမ်းလျက်ရှိသည်။

“တရုတ်နိုင်ငံရဲ့ ရေနံလိုအပ်ချက်ဟာ ဒီနှစ်မှာ အမြင့်ဆုံးကို ရောက်ရှိသွားနိုင်ပြီး အဲဒီနောက်ပိုင်းမှာတော့ တဖြည်း ဖြည်း လျော့နည်းသွားဖို့ ရှိပါတယ်။ ဒါကြောင့် ပြည်ပကနေ တင်သွင်းရတဲ့ အချိုးအစားက မြင့်မားနေဦးမှာ ဖြစ်ပေမဲ့ အခြေအနေကတော့ လက်ရှိထက် ပိုဆိုးသွားဖို့ မရှိပါဘူး” ဟု Rystad Energy မှ ရေနံနှင့် သဘာဝ ဓာတ်ငွေ့ သုတေသနဆိုင်ရာ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ချန်လင်း (Chen Lin) က ပြောကြားခဲ့သည်။

Source: ရိုက်တာ

CNI Sport Article 

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၃

ကမ္ဘာ့ဖလားဝင်ခွင့်ရဖို့အတွက် နည်းလမ်းတစ်ခုထက် ပိုပြီး ရှိတယ်ဆိုတာကို ဆွီဒင်အသင်းက ရှာဖွေတွေ့ရှိ သွားခဲ့ ပါတယ်။

ဆွီဒင်အသင်းဟာ ပလေးအော့ဖ် ဗိုလ်လုပွဲမှာ တိုက်စစ်မှူး ယိုကီရက်စ်ရဲ့ နောက်ကျ သွင်းဂိုးကြောင့် ပိုလန်အသင်း ကို အနိုင်ရပြီး ဥရောပဇုန်ကနေ ၂၀၂၆ ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲအတွက် ဝင်ခွင့်တစ်နေရာကို ရရှိသွားခဲ့ပါတယ်။ 

ဆွီဒင်အသင်းဟာ ကမ္ဘာ့ဖလား ခြေစစ်ပွဲတုန်းက ကစားခဲ့တဲ့ ၆ ပွဲမှာ ရမှတ် ၂ မှတ်သာရရှိခဲ့ပြီး အုပ်စုတွင်း နောက်ဆုံး နေရာမှာ ရပ်တည်နေတာပါ။

အဲ့ဒါကြောင့် ဆွီဒင်အသင်းဟာ ကမ္ဘာ့ဖလား မျှော်လင့်ချက်နဲ့ အလွန်ဝေးကွာနေခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါပေမယ့် နေးရှင်းလိဂ်ပြိုင်ပွဲက ရပ်တည်မှုဟာ ဆွီဒင်အသင်းအတွက် ကမ္ဘာ့ဖလား မျှော်လင့်ချက် ရှင်သန်စေ ခဲ့တာပါ။ 

အီတလီအသင်းကို တွေ့ရစဉ်

ဆွီဒင်အသင်းဟာ နေးရှင်းလိဂ်မှာ အုပ်စုတွင်း ထိပ်ဆုံးနေရာ ရပ်တည်ခဲ့တာကြောင့် ကမ္ဘာ့ဖလား ပြိုင်ပွဲအတွက် ပလေးအော့ဖ် ကစားဖို့ အခွင့်အရေးရခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ 

နေးရှင်းလိဂ်ပြိုင်ပွဲမှာ ရပ်တည်မှုတွေကြောင့် ဝေးလ်စ်၊ ချက်၊ ရိုမေးနီးယား၊ ဆွီဒင်၊ မြောက်မက်ဆီဒိုးနီးယားနဲ့ မြောက်အိုင်ယာလန်အသင်းတို့ဟာ ပလေးအော့ဖ် ယှဉ်ပြိုင်ခွင့်ရခဲ့တာပါ။ 

ဒါဆိုရင် ကမ္ဘာ့ဖလားခြေစစ်ပွဲက ရမှတ်တွေက အရေးမပါတော့ဘူးလားဆိုတဲ့ မေးခွန်းတွေကလည်း ထွက်ပေါ်နေ ပါတယ်။ 

ဘာကြောင့်လဲဆိုရင် ကမ္ဘာ့ဖလားခြေစစ်ပွဲမှာ ဆွီဒင်အသင်းကို (၂)ပွဲစလုံး အနိုင်ယူပြီး အုပ်စုတွင်း ဒုတိယနေရာ ရပ်တည်ခဲ့တဲ့ ကိုဆိုဗိုအသင်းဟာ ပလေးအော့ဖ် ဗိုလ်လုပွဲမှာ တူရကီအသင်းကို အရေးနိမ့်ကာ ခြေစစ်ပွဲ မအောင်မြင်ခဲ့တာကြောင့်ပါ။ 

ဒါဆိုရင် နောက်လာမယ့် နေးရှင်းလိဂ်ပွဲတွေကို အသင်းတွေပိုပြီး အားထုတ် ယှဉ်ပြိုင်လာကြမလားဆိုတာ မြင်တွေ့ရတော့မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ 

အရင်က နေးရှင်းလိဂ်ပြိုင်ပွဲတွေမှာ ထိပ်သီး အသင်းတွေကလွဲပြီး ကျန်တဲ့အသင်းတွေဟာ အားထုတ်မှု နည်းပါးခဲ့ ကြတာပါ။ 

အခုအချိန်မှာတော့ ဆွီဒင်အသင်းဟာ နေးရှင်းလိဂ်မှာ စွမ်းဆောင်ခဲ့တဲ့အရာတွေနဲ့ ကမ္ဘာ့ဖလားဝင်ခွင့်ကို ရယူပြီး ပြသသွားတာဖြစ်ပါတယ်။ 

ဆွီဒင်အသင်း နည်းပြကို တွေ့ရစဉ် 

ဆွီဒင်အသင်းနည်းပြ ဂရေဟမ်ပေါ်တာက သူတို့ဟာ ပြီးပြည့်စုံခဲ့ခြင်း မရှိပေမယ့် ဒါကို ဘယ်သူက ဂရုစိုက်မှာလဲနဲ့ အခု ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲကို သူတို့သွားတော့မယ်လို့ ခြေစစ်ပွဲ အောင်မြင်ပြီးနောက် ပြောခဲ့တာပါ။ 

ပရိသတ်တွေ တချို့ကတော့ ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲ ဝင်ခွင့်ဟာ နေးရှင်းလိဂ်ပြိုင်ပွဲ မပါဝင်ဘဲ ကမ္ဘာ့ဖလား ခြေစစ်ပွဲ ရလဒ်နဲ့သာ ဆုံးဖြတ်သင့်တယ်ဆိုပြီး ငြင်းခုံမှုတွေလည်း ရှိနေကြပါတယ်။ 

ဆွီဒင်အသင်းဟာ ဥရောပဇုန်က သတ်မှတ်ထားတဲ့ စည်းမျဉ်းတွေအတိုင်း လုပ်ခဲ့တာဖြစ်လို့ ကမ္ဘာ့ဖလားဝင်ခွင့်က သူတို့အတွက် ထိုက်တန်ခဲ့တာဖြစ်ပြီး အုပ်စုတွင်း ဒုတိယနေရာ ရပ်တည်ပြီး ခြေစစ်ပွဲ မအောင်မြင်ခဲ့တဲ့ အီတလီနဲ့ ကိုဆိုဗိုအသင်းတို့ အတွက်တော့ ဒါဟာ ကောင်းတဲ့အချက် မဟုတ်ခဲ့တာပါ။ 

ဘယ်လိုပဲဖြစ်ဖြစ် ၂၀၂၆ ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲ ခြေစစ်ပွဲက ပြီးဆုံးသွားခဲ့ပြီဖြစ်ပြီး လာမယ့် ဇွန်လရောက်ရင် ပြိုင်ပွဲ ကြီး စတင် ကျင်းပတော့မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ 

ဆွီဒင်အသင်းဟာ ၂၀၂၆ ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲရဲ့ အုပ်စု F မှာ နယ်သာလန်၊ ဂျပန်၊ တူနီးရှားအသင်းတို့နဲ့ တစ်အုပ်စု တည်း ကျရောက်နေပါတယ်။ 

Source: Dailymail

CNI International Article

နယူးဒေလီ၊ မတ်လ ၂၈

အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ အရှေ့မြောက်ပိုင်း မီဇိုရမ် (Mizoram) ပြည်နယ်အတွင်းသို့ ခွင့်ပြုချက်မရှိဘဲ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး မြန်မာ နိုင်ငံရှိ လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများနှင့် ဆက်သွယ်ခဲ့သည့် ယူကရိန်းနိုင်ငံသား ခြောက်ဦးနှင့် အမေရိကန် နိုင်ငံသား တစ်ဦးတို့ အဖမ်းခံရသည့် ဖြစ်စဉ်သည် အိန္ဒိယ၏ ကန့်သတ်နယ်မြေများအတွင်းသို့ နိုင်ငံခြားသားများ လျှို့ဝှက်စွာ ဝင်ရောက်လှုပ်ရှားနေမှုနှင့် အိမ်နီးချင်း မြန်မာနိုင်ငံသို့ ဖြတ်သန်းသွားလာနေသည့် ဖြစ်စဉ်များကို ပေါ်လွင်ထင်ရှားစေခဲ့သည်။

ဖမ်းဆီးခံရသူများသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ အရှေ့မြောက်ပိုင်းရှိ သူပုန်အဖွဲ့များနှင့် ဆက်နွှယ်နေသော မြန်မာနိုင်ငံမှ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ (EAO) ကို လေ့ကျင့် သင်တန်းပေးရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ပြီး ဥရောပမှ ဒရုန်းများနှင့် လက်နက်ခဲယမ်းများ ထောက်ပံ့ပေးခဲ့သည်ဟု အိန္ဒိယအမျိုးသားစုံစမ်းစစ်ဆေးရေးအေဂျင်စီ (NIA) က စွပ်စွဲထား သည်။

ဖမ်းဆီးခံထားရသူ အားလုံးကို အိန္ဒိယ၏ အကြမ်းဖက်မှု တိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေဖြစ်သည့် တရားမဝင် လှုပ်ရှားမှုများ ကာကွယ်တားဆီးရေးအက်ဥပဒေ (UAPA) ဖြင့် အမှုဖွင့် အရေးယူထားသည်။

NIA သည် ဖမ်းဆီးခံထားရသူများ၏ လှုပ်ရှားမှုကာလ သို့မဟုတ် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း ၎င်းတို့ ဆက်သွယ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည့် လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ၏ အမည်ကို အတိအကျ ထုတ်ဖော်ပြောကြားခြင်း မရှိသေးပေ။

ထို့ပြင် ၎င်းတို့အုပ်စုသည် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ မည်သည့် လမ်းကြောင်းမှတဆင့် ဖြတ်ကျော် ဝင်ရောက် ခဲ့သည်ဆိုသည့် အချက်အလက်များလည်း မသိရသေးပေ။

သို့သော် မီဇိုရမ်ပြည်နယ်သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ချင်းပြည်နယ်နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေပြီး ချင်းပြည်နယ်သည် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ပေါင်း ၂၀ ခန့် လှုပ်ရှားနေသည့် ဒေသဖြစ်သောကြောင့် အဆိုပါ အုပ်စုသည် ချင်းပြည်နယ် အတွင်းသို့ သွားရောက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်ဟု ယူဆထားကြသည်။

The Diplomat သတင်းဌာနသည် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ နယ်စပ်တစ်လျှောက်ရှိ မြန်မာလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ ၂ ဖွဲ့မှ အဖွဲ့ဝင်များကို ဆက်သွယ် မေးမြန်းခဲ့သော်လည်း ၎င်းတို့အားလုံးက ထိုဖြစ်စဉ်နှင့်ပတ်သက်၍ တစ်စုံတစ်ရာ သိရှိခြင်း မရှိကြောင်း ငြင်းဆိုခဲ့ကြသည်။

သို့သော် နယူးဒေလီအခြေစိုက် အစိုးရ အဆင့်မြင့် အရာရှိတစ်ဦး၏ ပြောကြားချက်အရ ထိုအုပ်စုသည် မြန်မာနိုင်ငံ မှအပြန် မီဇိုရမ်ပြည်နယ်မှ ထွက်ခွာလာပြီးနောက် လွန်ခဲ့သော နှစ်လခန့်ကတည်းက ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

၎င်းတို့ကို ကိုလ်ကတ္တား (Kolkata)၊ လတ်ခနောင်း (Lucknow) နှင့် ဒေလီ (Delhi) မြို့ရှိ လေဆိပ်များတွင် အသီးသီး ဖမ်းဆီးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ နိုင်ငံခြားသားများ လျှို့ဝှက် ဝင်ရောက်မှုအကြောင်း အသေးစိတ် မဆွေးနွေးမီ မြန်မာနိုင်ငံရှိ အချို့သော တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ (EAOs) သည် အိန္ဒိယအရှေ့မြောက်ပိုင်းရှိ သူပုန်အဖွဲ့ များနှင့် ဆက်နွှယ်နေသည်ဆိုသည့် NIA ၏ စွပ်စွဲချက်ကို လေ့လာဆန်းစစ်ရန် အလွန်အရေးကြီးသည်။

NIA ၏ စွပ်စွဲချက်သည် အိန္ဒိယ-မြန်မာ နယ်စပ်လုံခြုံရေးနှင့် ပတ်သက်၍ ဆယ်စုနှစ်ပေါင်းများစွာ တည်ရှိနေသော ရှုပ်ထွေးသည့် ပထဝီနိုင်ငံရေး ပြဿနာတစ်ခု ဖြစ်သည်။

အမေရိကန်နိုင်ငံသား ၁ ဦးနဲ့ ယူကရိန်းနိုင်ငံသား ၆ ဦးကို အိန္ဒိယက ဖမ်းလိုက်စဉ်

မြန်မာ EAO များနှင့် အိန္ဒိယသူပုန်အဖွဲ့များ
***********************************

မဏိပူရပြည်နယ်၊ အင်ဖာတောင်ကြား ဒေသအခြေစိုက် ကသည်း ခွဲထွက်ရေးအဖွဲ့များနှင့် မြန်မာနိုင်ငံရှိ လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခများအကြား ဆက်နွှယ်မှုသည် အလွန်ရှုပ်ထွေးပြီး စိတ်ဝင်စားဖွယ် ကောင်းပါသည်။

လက်ရှိတွင် အိန္ဒိယအရှေ့မြောက်ပိုင်းမှ သူပုန်အဖွဲ့ အများအပြားသည် မြန်မာပြည်တွင်းစစ်တွင် ကဏ္ဍအသီးသီးမှ ပါဝင်ပတ်သက်နေကြသည်။

၎င်းတို့အနက် ကသည်း လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များသည် မြန်မာ့တပ်မတော်နှင့် ပူးပေါင်းကာ လက်နက်ကိုင် အင်အား စုများကို တိုက်ခိုက်နေသည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။

မြန်မာ့တပ်မတော်နှင့် ပူးပေါင်းထားသည့် ကသည်းခွဲထွက်ရေး အဖွဲ့များအနက် People’s Liberation Army (PLA) ၊ People’s Republican Party of Kangleipak (PREPAK) လက်အောက်ခံ အဖွဲ့နှစ်ဖွဲ့၊ Kanglei Yawol Kanna Lup (KYKL) နှင့် United National Liberation Front (UNLF) အဖွဲ့တို့ ပါဝင်သည်။

ထိုအဖွဲ့များသည် မြန်မာ့တပ်မတော်နှင့်ပူးပေါင်းကာ ဗမာနှင့် ကူကီး-ချင်း-မီဇီု လူမျိုးစု အများဆုံးနေထိုင်သည့် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ လက်နက်ကိုင်အုပ်စုများနှင့် တိုက်ခိုက်နေကြခြင်းဖြစ်သည်။

မဏိပူရပြည်နယ်မှ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း အတက်ကြွဆုံး လှုပ်ရှားနေသည့် ကူကီး-ချင်း-မီဇို အုပ်စုများတွင် ကူကီး အမျိုးသားတပ်မတော် (KNA) နှင့် ဇိုမီးတော်လှန်ရေးတပ်မတော် (ZRA) တို့ ပါဝင်သည်။

ထူးခြားချက်မှာ ထိုအဖွဲ့အစည်း နှစ်ခုသည် မြန်မာ့ပဋိပက္ခတွင် ဆန့်ကျင်ဘက် လမ်းကြောင်းများကို ရွေးချယ်ထား ကြခြင်း ဖြစ်သည်။

လွန်ခဲ့သည့် ၅ နှစ်အတွင်း ZRA နှင့် မြန်မာ့တပ်မတော် ဆန့်ကျင်ရေး လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များအကြား ပဋိပက္ခများ ဖြစ်ပွားခဲ့ဖူးသည်။

စိတ်ဝင်စားစရာကောင်းသည်မှာ ZRA နှင့် KNA နှစ်ဖွဲ့လုံးသည် အိန္ဒိယအစိုးရနှင့် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူညီချက်များ လက်မှတ်ရေးထိုးထားသည့် အဖွဲ့များ ဖြစ်နေခြင်းပင် ဖြစ်သည်။

အိန္ဒိယ-မြန်မာ နယ်စပ် နှစ်ဖက်စလုံးတွင် လှုပ်ရှားနေသည့် အခြား အိန္ဒိယ အရှေ့မြောက်ပိုင်း လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ တစ်ခုမှာ နာဂလန်းအမျိုးသားဆိုရှယ်လစ်ကောင်စီ (အိုင်ဆက်-မွေဗာအုပ်စု- NSCN-IM) ဖြစ်သည်။

ထိုအဖွဲ့သည် အိန္ဒိယအစိုးရနှင့် ၁၉၉၇ ခုနှစ်ကတည်းက အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူညီချက်ကို လက်မှတ် ရေးထိုးထားသည့် အတွေ့အကြုံရင့် အဖွဲ့အစည်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။

NSCN-IM နှင့် မြန်မာ့တပ်မတော်ကြား ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများ ရှိနေသည်ဟူသော စွပ်စွဲချက်များသည် အိန္ဒိယ-မြန်မာ နယ်စပ်လုံခြုံရေး အခင်းအကျင်းကို ပိုမိုရှုပ်ထွေးစေသည်။

ပြီးခဲ့သည့်နှစ်က မဏိပူရနှင့် မြန်မာနယ်စပ် တစ်လျှောက်တွင် NSCN-IM နှင့် KNA တို့ကြား ရက်ပေါင်းများစွာ ကြာမြင့်ခဲ့သည့် ပြင်းထန်သော တိုက်ပွဲများသည် နှစ်ဖက်စလုံးတွင် အကျအဆုံး များပြားခဲ့ပြီး ပဋိပက္ခ၏ အနက်ရှိုင်းဆုံး အကွဲအပြဲကို ပြသနေသည်။

အာသံ (Assam) ပြည်နယ်မှ ခွဲထွက်ရေး လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ဖြစ်သော (ULFA-I) သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ စစ်ကိုင်းတိုင်း မြောက်ပိုင်း (အထူးသဖြင့် နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသနှင့် ထိစပ်နေသောနေရာများ) တွင် စစ်စခန်းများ ရှိသည်။

သို့သော် ထူးခြားချက်မှာ ထိုအဖွဲ့သည် မြန်မာ့တပ်မတော်ကို တိုက်ခိုက်နေသည့် မည်သည့် လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းနှင့်မျှ ပတ်သက်ဆက်နွှယ်မှု မရှိခြင်းပင် ဖြစ်သည်။

မြန်မာနိုင်ငံ၊ ချင်းပြည်နယ်နှင့် စစ်ကိုင်းတိုင်းတို့မှ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်း အများအပြားသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ မဏိပူရနှင့် မီဇိုရမ်ပြည်နယ်တို့တွင် ခိုင်မာသော ဆက်နွှယ်မှုများ ရှိကြသည်။ 

အထူးသဖြင့် မီဇိုရမ်ပြည်နယ်သည် လွန်ခဲ့သော ၅ နှစ်က တပ်မတော်က အာဏာကိုလွှဲပြောင်း ရယူခဲ့ပြီးနောက် မြန်မာနိုင်ငံမှ ထွက်ပြေးလာကြသော ဒုက္ခသည် ထောင်ပေါင်းများစွာကို လက်ခံစောင့်ရှောက်ပေးထားသည့် အဓိက ခိုလှုံရာဒေသ ဖြစ်နေသည်။

မီဇိုရမ်ပြည်နယ်နှင့် မဏိပူရပြည်နယ်တို့သည် မြန်မာဒုက္ခသည်များအပေါ် ထားရှိသည့် သဘောထားမှာ ဆန့်ကျင်ဘက် ဖြစ်နေသည်။

မီဇိုရမ်သည် လူမျိုးစုချင်း တူညီမှုအပေါ် အခြေခံ၍ ဒုက္ခသည်များကို နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုခဲ့သော်လည်း မဏိပူရ ပြည်နယ်သည် သဘောထားတင်းမာပြီး လွန်ခဲ့သော ၄ နှစ်အတွင်း ဒုက္ခသည် အုပ်စုလိုက်ကို မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်လည် နှင်ထုတ်ခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။

ထို့ကြောင့် လက်ရှိတွင် မြန်မာလက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ၏ ချိတ်ဆက်မှု အားလုံးနီးပါးသည် မီဇိုရမ် ပြည်နယ်နှင့်သာ ချိတ်ဆက်နေခြင်းဖြစ်သည်။

အတိတ်ကာလတွင် မြန်မာနိုင်ငံသားအချို့သည် ဖောက်ခွဲရေးပစ္စည်းများ၊ လက်နက်များနှင့်အတူ အိန္ဒိယနိုင်ငံ အတွင်း ဖမ်းဆီးခံရသည့် ဖြစ်စဉ်အချို့ ရှိခဲ့ဖူးသော်လည်း ၎င်းတို့သည် အိန္ဒိယအရှေ့မြောက်ပိုင်းရှိ သူပုန်အဖွဲ့ များနှင့် ဆက်နွှယ် ပတ်သက်နေသည်ဆိုသည့် အထောက်အထား တစ်စုံတစ်ရာ မတွေ့ရှိခဲ့ရပေ။

နာဂအမျိုးသားဆိုရှယ်လစ်ကောင်စီ(NSCN) အဖွဲ့ကိုတွေ့ရစဉ်

မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း ပြည်ပနိုင်ငံသားများ ဝင်ရောက်မှု
********************************************

၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် တပ်မတော်က အာဏာရယူခဲ့ပြီးနောက် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပဋိပက္ခပြင်းထန်ရာ ဒေသများသို့ ပြည်ပ နိုင်ငံသားများ လျှို့ဝှက်စွာ ဝင်ရောက်မှုများ ရှိနေခဲ့သည်။

ထိုသို့ လျှို့ဝှက် ဝင်ရောက်ရာတွင် ထိုင်းနိုင်ငံ သို့မဟုတ် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ် နယ်စပ်များမှတဆင့် ဝင်ရောက်ကြခြင်းဖြစ်သည်။

လွန်ခဲ့သော ငါးနှစ်အတွင်း နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် ဝင်ရောက်ခဲ့သူများထဲတွင် ပြည်ပရောက် မြန်မာနိုင်ငံသားဟောင်း များ၊ ကြေးစားစစ်သားများ၊ ထောက်လှမ်းရေးအေးဂျင့်များ၊ သီးခြား တာဝန်ပေးချက်ဖြင့် လာရောက်သော ဂျာနယ် လစ်များ၊ ပညာရှင်များ အစရှိသည့် အမျိုးအစားစုံလင်စွာ ပါဝင်နေသည်။

မြန်မာ့လက်နက်ကိုင် အင်အားစုများကို ပြည်ပနိုင်ငံသားများက လေ့ကျင့်သင်ကြားပေးနေသည့် သတင်းများသည် မီဒီယာအသီးသီးတွင် ပျံ့နှံ့ခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။

၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၂၁ ရက်နေ့က ထွက်ပေါ်ခဲ့သော သတင်းတစ်ရပ်တွင် ချင်းအမျိုးသား ကာကွယ်ရေး တပ်မတော် (CNDF)၏ တပ်မှူးတစ်ဦးက ၎င်းတို့အဖွဲ့၏ VAKOK တပ်ရင်းသည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး ကလေးမြို့နယ်အတွင်း၌ အမေရိကန် စစ်မှုထမ်းဟောင်းတစ်ဦးထံမှ သင်တန်းများ ရယူနေသည်ဟု ပြောကြားခဲ့ ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။

ချင်းပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ - ဇိုလန်း (PDF Zoland) သည် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ မေလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် လူမှု ကွန်ရက်စာမျက်နှာ၌ ဓာတ်ပုံတစ်ပုံကို တင်ခဲ့သည်။

ထိုဓာတ်ပုံတွင် မြန်မာ့တော်လှန်ရေးလှုပ်ရှားမှု၌ ပါဝင်ပူးပေါင်းလာကြသော အမေရိကန်နိုင်ငံသား စေတနာ့ ဝန်ထမ်း နှစ်ဦးနှင့် ဗြိတိန်နိုင်ငံသား စေတနာ့ဝန်ထမ်း တစ်ဦးတို့ကို တွေ့မြင်ရသည်။

ဇိုမီအမျိုးသားတော်လှန်ရေးတပ်မ‌တော်(ZRA)ကို တွေ့ရစဉ်

အိန္ဒိယကို ပစ်မှတ်ထားတဲ့ အကြမ်းဖက်ကြံစည်မှု ရှိခဲ့သလား
*****************************************************

ဖမ်းဆီးရမိခဲ့သည့် ယူကရိန်းနိုင်ငံသား ၆ ဦးနှင့် အမေရိကန်နိုင်ငံသား ၁ ဦး ပါဝင်သည့် အဖွဲ့သည် အိန္ဒိယတွင် အကြမ်းဖက်မှုများ ပြုလုပ်ရန် ကြံစည်ခဲ့ကြောင်း သတင်းများ မျိုးစုံထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။

သို့သော် ထိုသတင်းများကို မှန်ကန်မှု ရှိ၊ မရှိ အတည်ပြုရန် ခက်ခဲသည်။ အထူးသဖြင့် ဝေးလံခေါင်သီသည့် ဒေသ များတွင် လုံခြုံရေးအေဂျင်စီများသည် ၎င်းတို့ရဲ့ သီးခြား ရည်ရွယ်ချက်များအတွက် ဂျာနယ်လစ်များကို အသုံးပြု ပြီး သတင်းအမှားများကို ဖြန့်လေ့ရှိတတ်သည်ကို သတိပြုရမည်ဖြစ်သည်။

ယခုဖြစ်ရပ်တွင်လည်း တိကျသော ရည်ရွယ်ချက်များ ရှိနေမည်မှာ အသေအချာပင်ဖြစ်သည်။ 

အိန္ဒိယနိုင်ငံကို ပစ်မှတ်ထားသည့် အကြမ်းဖက်ရန် ကြံစည်မှု ရှိနေသည်ဟူသော သတင်းအချက်အလက်ကို မီဒီယာဌာနများက အလုအယက် ဖော်ပြခဲ့ကြသည်။

ထိုကဲ့သို့သော သတင်းများသည် ရုပ်သံကြည့်ရှုနှုန်းကို မြင့်တက်စေသည်။

တစ်ခါတစ်ရံတွင် အစွန်းရောက် အဖွဲ့အစည်းများနှင့် ဆက်နွှယ်နေသည့် သတင်းဌာနများမှ အယ်ဒီတာများ သည်ပင် ၎င်းတို့၏ ဝါဒဖြန့်ချိရေး လုပ်ငန်းစဉ်များကို ရှေ့တန်းတင်ရန်အတွက် သတင်းများကို လိုရာဆွဲ၍ လိမ်လည်တင်ပြရန် ဖိအားပေးခြင်း ခံကြရလေ့ရှိသည်။

စင်စစ်တွင် တပ်မတော်နှင့် တိုက်ခိုက်နေသည့် ချင်းပြည်နယ် လက်နက်ကိုင်အင်အားစုများ သို့မဟုတ် စစ်ကိုင်းတိုင်းတွင် ရှိနေသည့် မည်သည့် လက်နက်ကိုင် အင်အားစုကမှ အိန္ဒိယနိုင်ငံကို ပစ်မှတ်ထားသည့် အကြမ်းဖက်မှုများကို လုပ်ဆောင်မည် မဟုတ်ပေ။

ထိုလက်နက်ကိုင် အင်အားစုများသည် အိန္ဒိယလိုလားသည့် အဖွဲ့များဖြစ်သည်။

အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် မြန်မာ-အိန္ဒိယ နယ်စပ်တစ်လျှောက် ကချင်ပြည်နယ်မှ ချင်းပြည်နယ်အထိ သွယ်တန်းနေ သော ကီလိုမီတာ ၁၆၄၃ (၁၀၂၁ မိုင်) ရှည်လျားသည့် နယ်စပ်ဇုန်သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ အာရူနာချယ် ပရာဒေ့ရှ် (Arunachal Pradesh) ၊ နာဂလန်း (Nagaland) ၊ မဏိပူရနှင့် မီဇိုရမ်ပြည်နယ်များနှင့် ထိစပ်နေသည်။

ကချင်ပြည်နယ်မှ ချင်းပြည်နယ်အထိ ရှိသည့် နယ်စပ်ဒေသ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖွံ့ဖြိုးမှုအနည်းဆုံး ဒေသများထဲတွင် ပါဝင်ပြီး ရပ်တည်ရှင်သန်နိုင်ရေးအတွက် အိန္ဒိယနိုင်ငံအပေါ် အမြဲတစေ မှီခိုအားထားနေရခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။

၂၀၂၁ ခုနှစ် တပ်မတော်က အာဏာကို ရယူပြီးနောက်ပိုင်း မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်မဘက်မှ လာသော ကုန်စည် စီးဆင်းမှု လမ်းကြောင်းအများစု ပိတ်ဆို့ခံထားရသဖြင့် ထိုနယ်စပ် ဒေသများ၏ အိန္ဒိယအပေါ် မှီခိုအားထားရမှုမှာ ပိုမိုမြင့်တက်လာခဲ့သည်။

ထို့ကြောင့် ထိုဒေသများတွင် လှုပ်ရှားနေသည့် လက်နက်ကိုင်များသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံကို ပစ်မှတ်ထားသည် ဆိုခြင်းမှာ မဖြစ်နိုင်ပေ။

မီဇိုရမ်ပြည်နယ် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်နဲ့ ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး(CNF) ရဲဘော်တွေကို တွေ့ရစဉ်

ဘာကြောင့် အိန္ဒိယအစိုးရက စိုးရိမ်ပူပန်နေတာလဲ
*******************************************

အိန္ဒိယအစိုးရသည် ၎င်း၏ အရှေ့မြောက်ပိုင်း နယ်စပ်ဒေသအတွင်းသို့ နိုင်ငံခြားသားများ ခွင့်ပြုချက် မရှိဘဲ ဝင်ထွက်နေမှုနှင့် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ အကူအညီများ ပေးအပ်နေမှုအပေါ် အလွန်အမင်း စိုးရိမ်ပူပန်နေသည်။

မြန်မာ ပဋိပက္ခကြောင့် နယ်စပ် တစ်ဖက်တစ်ချက်ရှိ ဇိုမျိုးနွယ်စုချင်း သံယောဇဉ် ပိုမိုခိုင်မာလာခြင်းက Greater Mizoram ကဲ့သို့သော နယ်မြေထူထောင်ရေး မျှော်မှန်းချက်များကို နိုးကြားလာစေသည်။

ထိုသို့ လူမျိုးစုလက္ခဏာ အားကောင်းလာမှုသည် အိန္ဒိယ၏ အမျိုးသား အကျိုးစီးပွားနှင့် ဒေသတွင်း လူမျိုးစုများ၏ နိုင်ငံရေး လိုလားချက်များကို ဟန်ချက်ညီအောင် ထိန်းညှိရေးတွင် စိန်ခေါ်မှုတစ်ရပ် ဖြစ်လာသည်။

နယ်စပ်ဖြတ်ကျော်သွားသည့် နိုင်ငံခြားသားများထဲတွင် ပြည်ပထောက်လှမ်းရေးနှင့် အထူးတပ်ဖွဲ့ဝင်များ ပါဝင်နိုင် သည်ဟူသော သံသယက အိန္ဒိယလုံခြုံရေး အရာရှိများကို ခြောက်လှန့်နေပြီး ကူကီး-ချင်း တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ အတွင်း အစွန်းရောက်ဝါဒ ပျံ့နှံ့လာပြီး မီဇိုရမ်ကို ဂယက်ရိုက် လာမည်ကိုလည်း အိန္ဒိယက အထူးသတိထားနေရ သည်။

ယခုကဲ့သို့ နိုင်ငံခြားသား ၇ ဦးကို ဖမ်းဆီးပြခြင်းသည် နောင်တွင် အလားတူ လုပ်ရပ်များ မရှိစေရန် မီဒီယာမှ တဆင့် ဟန့်တားသည့် နည်းဗျူဟာတစ်ခု ဖြစ်နိုင်သော်လည်း ထိုဖြစ်ရပ်သည် အိန္ဒိယအစိုးရ၏ နယ်စပ်လုံခြုံရေး ဟာကွက်များကို မပိတ်ဆို့နိုင်ခဲ့သည့် ကျရှုံးမှုကိုလည်း ဖော်ပြနေသည်။

Source: The Diplomat

CNI Sport Article

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၆

လီဗာပူးလ်အသင်း တိုက်စစ်မှူး ဆာလက်ဟာ ၉ ရာသီကြာ ကစားခဲ့တဲ့ အသင်းကနေ ဒီရာသီကုန်ရင် ထွက်ခွာတော့မယ်လို့ ကြေညာခဲ့ပါတယ်။ 

၂၀၁၇ ခုနှစ်က ရိုးမားအသင်းကနေ ရောက်လာခဲ့တဲ့ ဆာလက်ဟာ လီဗာပူးလ်အသင်း ဆုဖလား အောင်မြင်မှုတွေ ပြန်ပြီး ရယူနိုင်ခဲ့တာမှာ အဓိကအခန်းကဏ္ဍ ပါဝင်ခဲ့သူဖြစ်ပါတယ်။ 

ဆာလက်ဟာ လီဗာပူးလ်အသင်း နှစ်ပေါင်းများစွာ ဝေးကွာနေတဲ့ ပရီးမီးယားလိဂ်ဖလား၊ ချန်ပီယံလိဂ်ဖလား အပါအဝင် ဆုဖလား အများအပြား ရရှိအောင် သွင်းဂိုးတွေ၊ ဂိုးဖန်တီးမှုတွေ အများအပြား ပြုလုပ်ပေးနိုင်ခဲ့တဲ့သူပါ။ 

ပရီးမီးယားလိဂ်မှာ စံချိန် အများအပြားကို တင်နိုင်ခဲ့တဲ့ ဆာလက်ဟာ ဒီရာသီမှာတော့ ခြေစွမ်းပိုင်း ကျဆင်းမှု၊ နည်းပြ အာနီဆလော့တို့နဲ့ အဆင်မပြေမှုတွေက သူ့ရဲ့ လီဗာပူးလ်အသင်း ကစားသမားဘဝကို အဆုံးသတ်ဖို့ ဖြစ်လာခဲ့ပါတယ်။ 

ဆာလက်ဟာ လီဗာပူးလ်အသင်းနဲ့ လာမယ့် ရာသီကုန်အထိ စာချုပ် ရှိနေပေမယ့် ဒီရာသီအကုန်မှာ ထွက်ခွာဖို့ အသင်းနဲ့ သဘောတူညီမှု ရရှိခဲ့တာပါ။ 

ဆာလက်ဟာ လီဗာပူးလ်အသင်းအတွက် ကစားခဲ့တဲ့ ၉ ရာသီအတွင်းမှာ ၄၃၅ ပွဲ ကစားထားပြီး ၂၅၅ ဂိုး သွင်းယူကာ ဂိုးဖန်တီးမှု ၁၂၂ ကြိမ် ပြုလုပ်နိုင်ခဲ့ပါတယ်။ 

ဆာလက်ဟာ လီဗာပူးလ်အသင်း သမိုင်းမှာ တတိယမြောက် ဂိုးသွင်း အများဆုံး ကစားသမားအဖြစ် ရပ်တည် နိုင်ခဲ့ပါတယ်။ 

ဆာလက်ကို တွေ့ရစဉ်

ဒါ့အပြင် ဆာလက်ဟာ ပရီးမီးယားလိဂ်ပြိုင်ပွဲမှာ ၁၉၁ ဂိုး သွင်းယူထားပြီး သူ့ရဲ့အထက်မှာ ယူနိုက်တက်အသင်း ဂန္ထဝင် ဝိန်းရွန်နီ၊ စပါးအသင်း တိုက်စစ်မှူးဟောင်း ဟာရီကိန်းနဲ့ နယူးကာဆယ်အသင်း ဂန္ထဝင် အလန်ရှီးယားတို့ သာ ရှိတော့တာပါ။ 

ဆာလက်ဟာ ပရီးမီးယားလိဂ်ပြိုင်ပွဲမှာ စံချိန် အများအပြားကိုလည်း တင်ရှိထားပါတယ်။ 

ဆာလက်ဟာ လီဗာပူးလ်အသင်း ကစားသမားတွေထဲမှာ ပရီးမီးယားလိဂ်သွင်းဂိုး ၁၀၀ ဒါမှမဟုတ် ၁၀၀ အထက် သွင်းယူနိုင်တဲ့ ကစားသမား ၄ ဦးထဲက တစ်ဦးဖြစ်သလို ပရီးမီးယားလိဂ်မှာ လာရောက်ကစားတဲ့ အာဖရိက ကစားသမားတွေထဲမှာ သွင်းဂိုး အများဆုံး သွင်းယူနိုင်တဲ့သူလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ 

ဆာလက်ဟာ ပရီးမီးယားလိဂ်ပြိုင်ပွဲမှာ ဂိုးသွင်း အများဆုံး ကစားသမားဖြစ်တဲ့ ရွှေဖိနပ်ဆုကို အများဆုံး ရယူနိုင် တဲ့သူအဖြစ် ၄ ကြိမ် ရရှိထားပြီး အာဆင်နယ်အသင်း ဂန္ထဝင် အွန်နရီနဲ့ တူညီနေတာပါ။

အီဂျစ်ဘုရင်လို့ တင်စားခြင်း ခံထားရတဲ့ ဆာလက်ဟာ ပရီးမီးယားလိဂ်ပြိုင်ပွဲမှာ ကလပ်အသင်း တစ်သင်းအတွက် ဂိုး ပါဝင်ပတ်သက်မှု အများဆုံးသူအဖြစ် စံချိန်တင်ထားပါတယ်။ 

ဆာလက်ဟာ လီဗာပူးလ်အသင်းအတွက် ပရီးမီးယားလိဂ်ပြိုင်ပွဲမှာ တိုက်ရိုက် ဂိုး ပါဝင်ပတ်သက်မှု ၂၈၁ ဂိုး ရှိထားတာပါ။ ဒါ့အပြင် ဆာလက်ဟာ ၃၈ ပွဲ ကစားရတဲ့ ပရီးမီးယားလိဂ် တစ်ရာသီမှာ ဂိုးပါဝင်ပတ်သက်မှု အများဆုံးလည်း ဖြစ်ပါတယ်။

ဆာလက်ဟာ ၂၀၂၄-၂၅ ရာသီမှာ ၂၉ ဂိုးသွင်းယူကာ ၁၈ ဂိုးဖန်တီးပြီး ဂိုးပါဝင်ပတ်သက်မှု ၄၇ ဂိုးရှိခဲ့တာပါ။ 

ဆာလက်ကို တွေ့ရစဉ်

အသက် ၃၃ နှစ်အရွယ်ရှိ ဆာလက်ဟာ ပရီးမီးယားလိဂ် တစ်ရာသီအတွင်း အကောင်းဆုံး ကစားသမားဆု၊ ရွှေဖိနပ်ဆုနဲ့ ဂိုးဖန်တီးမှု အများဆုံးဆု ၃ ခုစလုံးကို ရရှိတဲ့ ပထမဆုံး ကစားသမားလည်း ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ 

ဆာလက်ဟာ ဒီဆုကို လီဗာပူးလ်အသင်း ပရီးမီးယားလိဂ်ဖလား ရခဲ့တဲ့ ၂၀၂၄-၂၅ ရာသီမှာ ရယူနိုင်ခဲ့တာပါ။ 

ဆာလက်ဟာ ပရီးမီးယားလိဂ်ပြိုင်ပွဲမှာတင် မဟုတ်ဘဲ ချန်ပီယံလိဂ် ပြိုင်ပွဲမှာလည်း လီဗာပူးလ်အသင်းအတွက် စံချိန်တွေ တင်နိုင်ခဲ့ပါတယ်။ 

ဆာလက်ဟာ လီဗာပူးလ်အသင်းက ရိန်းဂျားစ်အသင်းကို ၇ ဂိုး-၁ ဂိုးနဲ့ အနိုင်ရခဲ့တဲ့ ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ က ပွဲစဉ်မှာ ၆ မိနစ် ၁၂ စက္ကန့်အတွင်း ဟက်ထရစ်သွင်းပြီး ချန်ပီယံလိဂ်ပြိုင်ပွဲမှာ အမြန်ဆုံး ဟက်ထရစ် သွင်းယူ နိုင်တဲ့ သူအဖြစ် စံချိန်တင်နိုင်ခဲ့တာပါ။ 

ဆာလက်ဟာ ချန်ပီယံလိဂ် သွင်းဂိုး ၅၀ ပြည့်တဲ့ ပထမဆုံး အာဖရိက ကစားသမား အဖြစ်လည်း စံချိန်သစ် တင်နိုင်ခဲ့ပါတယ်။

ဆာလက်ဟာ လီဗာပူးလ်အသင်းက ဂါလာတာစာရေးအသင်းကို ၄ ဂိုး-ဂိုးမရှိနဲ့ အနိုင်ရခဲ့တဲ့ ချန်ပီယံလိဂ် ၁၆ သင်း အဆင့် ဒုတိယအကျော့ပွဲမှာ ဂိုးသွင်းယူပြီးနောက် ဒီမှတ်တမ်းကို ပိုင်ဆိုင်ခဲ့တာပါ။ 

ဆာလက်ဟာ ပရော်ဖက်ရှင်နယ် ဘောလုံးသမားများ အဖွဲ့အစည်း ကစားသမားတွေကပေးတဲ့ တစ်နှစ်တာ အကောင်းဆုံး ကစားသမားဆုကို ၃ ကြိမ်နဲ့ အကြိမ် အရေအတွက် အများဆုံး ရရှိထားပါတယ်။ 

ဆာလက်ဟာ သူ့ရဲ့စံချိန်တွေကို ချိုးဖျက်နိုင်မယ့်သူ မရှိမီ အချိန်အထိ စံချိန်ရှင်အဖြစ် ဆက်ပြီး ရပ်တည် နေဦးမှာပါ။ 

လီဗာပူးလ်အသင်းဟာ ဒီရာသီမှာ ဆုဖလား ရယူနိုင်ဖို့ မျှော်လင့်ချက်အဖြစ် FA ဖလားနဲ့ ချန်ပီယံလိဂ်ဖလား ရှိနေတဲ့ အတွက် ဆာလက်ဟာ ဒီဆုဖလားတွေ ရယူပြီး သူ့ရဲ့အန်ဖီးလ် ကစားသမားဘဝကို အဆုံးသတ် နိုင်မလားဆိုတာ စောင့်ကြည့်ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ 

CNI International Article

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊  မတ်လ ၂၁

အီရန်၏ အမြင့်ဆုံး ခေါင်းဆောင်ကြီး အလီ ခါမေနီ (Ali Khamenei) သေဆုံးသွားခြင်းကြောင့် အီရန်အစိုးရအဖွဲ့ ချက်ချင်း ပြိုလဲသွားလိမ့်မည်ဆိုသည့် ယူဆချက်သည် လက်တွေ့တွင် မှန်ကန်ခဲ့ခြင်းမရှိပေ။

ထိုသို့ ယူဆခြင်းသည် ဓမ္မဓိဋ္ဌာန်ကျသည့် လေ့လာသုံးသပ်မှုများထက် လိုရာကို ဆွဲတွေးသည့် ကောက်ချက်ချမှုသာ ဖြစ်သည်။

လက်ရှိတွင် အီရန်သည် ၁၉၇၉ ခုနှစ် အစ္စလာမ္မစ်သမ္မတနိုင်ငံ ထူထောင်ပြီးကတည်းက အန္တရာယ်အရှိဆုံးနှင့် အပြင်းထန်ဆုံး ရိုက်ခတ်မှုတစ်ခုကို ရင်ဆိုင်နေရသည်။

သို့သော် ပို၍အရေးကြီးသော နိုင်ငံရေးမေးခွန်းမှာ ယခုရိုက်ခတ်မှုသည် ဆိုးရွားခြင်း ရှိ၊မရှိ ဆိုသည်ထက် အီရန်၏ စနစ်သည် ယခုကဲ့သို့ ပြင်းထန်သည့် ရိုက်ခတ်မှုမျိုးကို ခံနိုင်ရည် ရှိ၊မရှိ ဆိုသည့် မေးခွန်းသာဖြစ်သည်။

လက်ရှိ အခြေအနေများအရ အီရန်၏ နိုင်ငံရေးစနစ်သည် ခေါင်းဆောင် တစ်ဦးတည်း အပေါ်တွင်သာ မှီခို အားထားသည့် စနစ်မျိုး မဖြစ်စေရန် စနစ်တကျ တည်ဆောက်ထားခြင်းဖြစ်ကြောင်း တွေ့ရသည်။

အီရန်သည် ခေါင်းဆောင်တစ်ဦး ပျောက်ကွယ်သွားသည်နှင့် နိုင်ငံတစ်ခုလုံး ပြိုလဲသွားတတ်သော အိမ်နီးချင်း အာရပ်နိုင်ငံများကဲ့သို့ အာဏာရှင်စနစ်မျိုး မဟုတ်ပေ။

အီရန်သမ္မတကို တွေ့ရစဉ်

အီရန်၏ စနစ်သည် ဘာသာရေး ခေါင်းဆောင်တစ်ဦး၏ လက်အောက်တွင် အခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာ၊ လုံခြုံရေး ဆိုင်ရာ၊ ဗျူရိုကရေစီနှင့် စီးပွားရေးဆိုင်ရာ ခိုင်မာသော အင်စတီးကျူးရှင်း ကွန်ရက်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် ရှုပ်ထွေးနက်နဲသော ဝါဒရေးရာနှင့် လုံခြုံရေးအခြေပြု စနစ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။

ထိုအင်စတီကျူးရှင်း အားလုံးသည် လူပုဂ္ဂိုလ် တစ်ဦးတစ်ယောက်တည်းကို အလုပ်အကျွေး ပြုရန်ထက် အချုပ်အခြာအာဏာ တည်တံ့ခိုင်မြဲစေရန်အတွက်သာ အဓိက လုပ်ဆောင်ကြခြင်း ဖြစ်သည်။

ထို့ကြောင့် ခါမေနီ လုပ်ကြံခံရခြင်းသည် အီရန်နိုင်ငံကို အလိုအလျောက် ပျောက်ကွယ်သွားစေခြင်း သို့မဟုတ် အစိုးရအဖွဲ့ကို ချက်ချင်း ပြိုလဲသွားစေခြင်းမျိုး မဖြစ်ခဲ့ပေ။

လက်ရှိ အကျပ်အတည်းသည် ခေါင်းဆောင် အသက်ရှင်သန်ရေးထက်  ပြည်တွင်း စည်းလုံးညီညွတ်မှုဆီသို့ ပြောင်းလဲသွားခြင်းသာ ဖြစ်သည်။

ထိုကဲ့သို့ စည်းလုံးမှုကို ထိန်းသိမ်းရန် ရုန်းကန်ရခြင်းသည်သာ အမှန်တကယ် အန္တရာယ်ရှိသော အချက်ဖြစ်သည်။

အီရန်၏ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေတွင် အာဏာလေဟာနယ် မဖြစ်စေရန် ကြိုတင်တွေးဆပြီး ရေးဆွဲထားခြင်း ဖြစ်သည်။

အခြေခံဥပဒေ အပိုဒ်ခွဲ ၁၁၁ အရ အမြင့်ဆုံး ခေါင်းဆောင်နေရာ လစ်လပ်သွားပါက ကျွမ်းကျင်ပညာရှင်များအဖွဲ့က ခေါင်းဆောင်အသစ်ကို အမြန်ဆုံး ရွေးချယ်နိုင်ခြင်း မရှိခင်အထိ ယာယီကောင်စီတစ်ခုက ခေါင်းဆောင်မှု အာဏာ ကို လွှဲပြောင်း ရယူရမည်ဟု ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။

ခါမေနီ လုပ်ကြံခံရကြောင်း ကြေညာပြီးနောက်တွင် သမ္မတ မာဆွတ် ပီဇက်ရှ်ကီယန် (Masoud Pezeshkian)၊ တရားစီရင်ရေးဌာန အကြီးအကဲ ဂိုလမ် ဟိုစိန် မိုဆန်နီ အီဂျေအီ (Gholam-Hossein Mohseni-Eje’i) နှင့် အုပ်ချုပ် ရေးကောင်စီဝင် အလီရီဇာ အာရာဖီ (Alireza Arafi) တို့ ပါဝင်သော ကောင်စီသည် အာဏာကို ယာယီရယူခဲ့သည်။

တစ်ချိန်တည်းမှာပင် အဖွဲ့ဝင် ၈၈ ဦးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော ကျွမ်းကျင်ပညာရှင်များအဖွဲ့က ခေါင်းဆောင်သစ်ကို ရွေးချယ်ရမည်ဖြစ်သည်။

အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင် သို့မဟုတ် အဓိပတိ၏ ရာထူးနေရာ လစ်လပ်မှုကို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းရာတွင် စနစ်တစ်ခု လုံး ဆက်လက် လည်ပတ်နိုင်စွမ်း ရှိစေရန် အခြေခံဥပဒေ၌ ရေးဆွဲခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

သို့သော် အခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာ အခင်းအကျင်း တစ်ခုတည်းကိုသာ ကြည့်ပြီး အီရန်၏ စနစ်ကို ကောက်ချက် ချမည်ဆိုပါက တက်တက်စင်အောင် လွဲမှားလိမ့်မည်ဖြစ်သည်။

အခြေခံဥပဒေပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များသည် အရေးကြီးသော်လည်း အာဏာချိန်ခွင်လျှာ ထိန်းညှိမှုက ပိုပြီး အရေးကြီး သည်။

အီရန်စနစ်တွင် အာဏာရယူထားသည့် အလွှာ ၃ ခုကို ခွဲခြားသိရှိရန် လိုအပ်သည်။

အီရန် ထိပ်သီး စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးများကို တွေ့ရစဉ် 

ပထမအလွှာမှာ ဘာသာရေးဆိုင်ရာ တရားဝင်မှု (Religious legitimacy) ဖြစ်ပြီး အဓိပတိရုံး (Office of the Supreme Leader)၊ ကျွမ်းကျင်ပညာရှင်များအဖွဲ့ (Assembly of Experts) နှင့် အုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ (Guardian Council) တို့က ထိုအလွှာကို ကိုယ်စားပြုသည်။

ထိုအလွှာသည် စနစ်တစ်ခုလုံးကို ဝါဒရေးရာအရ တရားဝင်မှု ပေးအပ်ထားပြီး မည်သူက တရားဝင် အာဏာ၏ တံဆိပ်ခတ်နှိပ်သူ ဖြစ်သည်ကို ဆုံးဖြတ်ပေးသည်။

ထို့ကြောင့် အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင် သို့မဟုတ် အဓိပတိ နေရာအတွက် ဆက်ခံမည့်သူအတွက် စိန်ခေါ်မှုမှာ စီမံခန့်ခွဲမှုဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်သက်သက် မဟုတ်ဘဲ ဘာသာရေးနှင့် နိုင်ငံရေး ရောယှက်နေသော ကိစ္စရပ် ဖြစ်သည်။

ဒုတိယအလွှာမှာ လုံခြုံရေးနှင့် စစ်ရေးကဏ္ဍဖြစ်ပြီး ထိုအလွှာကို အစ္စလာမ္မစ် တော်လှန်ရေး အစောင့်တပ်ဖွဲ့ (IRGC)က ဦးဆောင်သည်။

စင်စစ်တွင် IRGC သည် အစိုးရ အဖွဲ့အစည်း တစ်ခုမျှသာ မဟုတ်ဘဲ စနစ်တစ်ခုလုံး၏ ကျောရိုး ဖြစ်သည်။

တတိယအလွှာမှာ နိုင်ငံရေး ဗျူရိုကရေစီယန္တရားဖြစ်သည်။

ထိုအလွှာတွင် အစိုးရအဖွဲ့၊ သမ္မတရုံး၊ တရားစီရင်ရေးဌာနနှင့် နိုင်ငံတော်၏ နေ့စဉ်လုပ်ငန်း ဆောင်တာများကို လည်ပတ်စေပြီး တစ်နိုင်ငံလုံး အတိုင်းအတာဖြင့် ပြိုလဲမသွားအောင် ထိန်းကျောင်းပေးနေသည့် စီမံခန့်ခွဲမှုနှင့် စီးပွားရေး ယန္တရားများ ပါဝင်သည်။

အစ္စလာမ္မစ် တော်လှန်ရေး အစောင့်တပ်ဖွဲ့ (IRGC)ကို တွေ့ရစဉ်

ထိုအလွှာများ အားလုံးထဲတွင် အမှန်တကယ် အဆုံးအဖြတ် ပေးနိုင်သည့် အလွှာသည် အစ္စလာမ္မစ် တော်လှန်ရေး အစောင့်တပ်ဖွဲ့ (IRGC) ဖြစ်သည်။

အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် IRGC သည် သမ္မတ၏ လက်အောက်ခံ မဟုတ်သလို နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ၏ သမားရိုးကျ စစ်တပ်ပုံစံလည်း မဟုတ်ခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။

IRGC သည် ပြည်တွင်းလုံခြုံရေး၊ ဒေသတွင်း ဆုံးဖြတ်ချက် ချမှတ်မှု၊ စီးပွားရေးနှင့် သြဇာလွှမ်းမိုးမှု ကွန်ရက်များ တွင် အသာစီး ရယူထားသည့် အဖွဲ့အစည်း ဖြစ်သည်။

စစ်ပွဲ အခြေအနေနှင့် ထိပ်တန်း စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးများ လုပ်ကြံခံရမှုများကြောင့် IRGC သည် နိုင်ငံ၏ ဆုံးဖြတ်ချက် ချမှတ်မှုကဏ္ဍများတွင် ၎င်းတို့၏ ချုပ်ကိုင်မှုကို ပိုမိုတင်းကျပ်ထားသည်။

ထို့ပြင် အလယ်အလတ်အဆင့် ခေါင်းဆောင်ပိုင်းများ အနေဖြင့်လည်း လုပ်ငန်းဆောင်တာများကို လျင်မြန်စွာ ဆက်လက် လုပ်ဆောင်နိုင်စေရန် ဗဟိုချုပ်ကိုင်မှု လျှော့ချသည့် စနစ်အပေါ်တွင်လည်း အတိုင်းအတာ တစ်ခုအထိ မှီခိုအားထားလာခဲ့ကြသည်။

ရှင်းအောင် ပြောရမည်ဆိုပါက ဦးခေါင်းကို အထိုးခံရသော်လည်း ခြေလက်အင်္ဂါများက ဆက်လက် လှုပ်ရှားနိုင်ရန် လေ့ကျင့်ထားသည့် ပုံစံမျိုးဖြစ်သည်။

ထို့ကြောင့် ဦးခေါင်းနှင့် တူသည့် အီရန် အမြင့်ဆုံး ခေါင်းဆောင် ခါမေနီ လုပ်ကြံခံရသည့်တိုင် ခြေလက်အင်္ဂါများ နှင့်တူသည့် အစိုးရယန္တရားကြီး တစ်ခုလုံးက ဆက်လက် လှုပ်ရှားလည်ပတ်နေခြင်း ဖြစ်ပေသည်။

Source: အယ်လ်ဂျာဇီးယား

CNI Sport Article

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၀

အင်တာမိုင်ယာမီအသင်းခေါင်းဆောင် မက်ဆီဟာ နက်ရှ်ဗေးလ်အသင်းနဲ့ ကွန်ကာကပ်ဖ် ချန်ပီယံများဖလားပြိုင်ပွဲ ၁၆ သင်းအဆင့် ဒုတိယအကျော့ပွဲမှာ ဂိုးသွင်းယူပြီးနောက် တရားဝင်ပွဲတွေမှာ သွင်းဂိုး ၉၀၀ ပြည့်တဲ့ အမျိုးသား ဘောလုံးသမိုင်းမှာ ဒုတိယမြောက် ကစားသမား ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။

မက်ဆီဟာ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဇွန်လမှာ အင်တာမိုင်ယာမီအသင်းထံ ပြောင်းရွှေ့လာပြီးကတည်းက ၉၂ ပွဲ ကစားထားပြီး ၈၁ ဂိုးသွင်းယူကာ လိဂ်ဖလားနဲ့ မေဂျာလိဂ်ဖလား ရရှိအောင် ကူညီပေးထားနိုင်ခဲ့ပါတယ်။ 

မက်ဆီဟာ အချိန်တိုင်းရဲ့ အကောင်းဆုံး ဘောလုံးသမားတွေထဲက တစ်ဦးအဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်းခံထားရပြီး ဘာစီလိုနာ၊ PSG နဲ့ အာဂျင်တီးနား လက်ရွေးစင်အသင်းတွေမှာ သွင်းဂိုး အများအပြား သွင်းယူကာ ကစားသမား ဘဝတစ်လျှောက်မှာ Ballon d'Or ဆုကိုစံချိန်တင် ၈ ကြိမ် ရရှိထားတာပါ။ 

ကစားသမားဘဝ စတင်ကတည်းက စံချိန်တွေကို ချိုးနေခဲ့တဲ့ မက်ဆီဟာ ဒီသွင်းဂိုး ၉၀၀ ကို ၁၇ နှစ်ကြာရှိခဲ့တဲ့ ဘာစီလိုနာအသင်းမှာ ၆၇၂ ဂိုးသွင်းယူခဲ့ပြီး ၂ နှစ်ကြာ ကစားခဲ့တဲ့ PSG အသင်းမှာ ၃၂ ဂိုး သွင်းယူခဲ့ပါတယ်။ 

မက်ဆီကို တွေ့ရစဉ်

အင်တာမိုင်ယာမီအသင်းမှာ ၈၁ ဂိုးနဲ့ အာဂျင်တီးနား လက်ရွေးစင်အသင်းအတွက် ၁၁၅ ဂိုးသွင်းယူပြီး မက်ဆီဟာ ကစားသမားဘဝ မှတ်တိုင်တစ်ခုကို စိုက်ထူနိုင်ခဲ့တာပါ။ 

အချက်အလက်တွေကို တွက်ချက်ဖော်ပြတဲ့ Opta က မက်ဆီဟာ သွင်းဂိုး ၉၀၀ ထဲက ၇၅၅ ဂိုးကို ဘယ် ခြေထောက်နဲ့ သွင်းယူခဲ့တာဖြစ်ပြီး ညာခြေထောက်နဲ့ ၁၁၁ ဂိုး သွင်းယူခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။

ခေါင်းတိုက်ပြီး ဂိုး ၃၀ သွင်းယူကာ ကျန် ၄ ဂိုးကို အခြားပုံစံတွေနဲ့ သွင်းယူခဲ့တယ်လို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။ 

မက်ဆီဟာ ဂိုးဧရိယာအတွင်းကနေ ၇၂၄ ဂိုး သွင်းယူခဲ့ပြီး ၁၇၆ ဂိုးကို ဂိုးဧရိယာ အပြင်ကနေ သွင်းယူခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။

မက်ဆီဟာ ဒီသွင်းဂိုး ၉၀၀ ထဲမှာ ပယ်နယ်တီကနေ ၁၁၂ ဂိုး သွင်းယူခဲ့ပြီး ဖရီးကစ်ကနေ ၇၀ ဂိုး သွင်းယူခဲ့တာပါ။ 

အာဂျင်တီးနား ကစားသမားဟာ ဘာစီလိုနာအသင်းမှာ နှစ်ပေါင်းများစွာ ကြာရှိခဲ့တာကြောင့် သူ့ရဲ့ ကစားသမား ဘဝတစ်လျှောက် ဂိုးအများဆုံး သွင်းယူထားတဲ့ အသင်းတွေကလည်း စပိန်ကလပ်တွေပဲ ဖြစ်နေပါတယ်။ 

မက်ဆီဟာ ဆီဗီလာအသင်းကို ၂၅ ဂိုး၊ ဘီလ်ဘာအိုအသင်းကို ၂၄ ဂိုး၊ အက်သလက်တီကိုအသင်းကို ၂၃ ဂိုး၊ ဗလင်စီယာအသင်းကို ၁၈ ဂိုး၊ ရီးရယ်လ်အသင်းကို ၁၇ ဂိုးနဲ့ လီဗန်တေးအသင်းကို ၁၆ ဂိုးသွင်းယူခဲ့တာပါ။ 

မက်ဆီနဲ့ ရော်နယ်ဒိုကို တွေ့ရစဉ်

မက်ဆီဟာ ကာလရှည်ပြိုင်ဘက် ပေါ်တူဂီအသင်း ခေါင်းဆောင် ရော်နယ်လ်ဒို ပြီးရင် သွင်းဂိုး ၉၀၀ ပြည့်ခဲ့တဲ့ ဒုတိယမြောက် ကစားသမားဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ 

ရော်နယ်လ်ဒိုဟာ ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလက ခရိုအေးရှားအသင်းနဲ့ပွဲမှာ ပေါ်တူဂီအသင်းအတွက် ဂိုးသွင်း ယူပြီးနောက် သွင်းဂိုး ၉၀၀ ပြည့်ခဲ့တာပါ။ 

ရော်နယ်လ်ဒိုဟာ လက်ရှိအချိန်မှာ ၉၆၅ ဂိုး သွင်းယူထားပြီး သွင်းဂိုး ၁,၀၀၀ ပြည့်မြောက်အောင် သွင်းယူနိုင်ဖို့ ရည်မှန်းထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။ 

ဘရာဇီးလ်၊ ဆန်းတို့စ်၊ နယူးယော့ခ်ကော့စ်မိုစ်အသင်းတို့မှာ ကစားခဲ့တဲ့ ဘရာဇီးလ်ဂန္ထဝင် ပီလီဟာ ကစားသမား ဘဝမှာ သွင်းဂိုး ၁,၀၀၀ ကျော် သွင်းယူထားတယ်ဆိုပြီး ပြောထားပေမယ့် RSSSF စာရင်းအင်း ပညာရှင်တွေက ဒါကို ငြင်းဆန်ထားပါတယ်။

ဒီအဖွဲ့အစည်းက ပီလီဟာ တရားဝင် သွင်းဂိုး ၇၇၈ ဂိုးသာ သွင်းယူထားတယ်လို့ ဖော်ပြထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။ 

အသက် ၃၈ နှစ် အရွယ်ရှိပြီဖြစ်တဲ့ မက်ဆီဟာ အင်တာမိုင်ယာမီအသင်းနဲ့ ၂၀၂၈ ရာသီကုန်အထိ စာချုပ် သက်တမ်း တိုးထားတာကြောင့် သူ့ရဲ့သွင်းဂိုးတွေကို ထပ်ပြီး မြင်တွေ့ရဦးမှာပါ။ 

အဲ့ဒါကြောင့် မက်ဆီအနေနဲ့ သူ့ရဲ့ လက်ကျန် ကစားသမားဘဝမှာ သွင်းဂိုး ၉၀၀+ ဘယ်လောက်အထိ သွင်းယူ နိုင်မလဲဆိုတာ စိတ်ဝင်စားဖို့ ကောင်းနေပါတယ်။ 

Source: BBC

CNI International Article

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၇

ပြီးခဲ့သည့် ၄ နှစ်က ရုရှားသမ္မတ ဗလာဒီမာပူတင် (Vladimir Putin) သည် ယူကရိန်းကို စစ်ရေးအရ ဝင်ရောက် တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး ယူကရိန်းကို အချိန်တို အတွင်းမှာပင် တိုက်ခိုက် သိမ်းပိုက်နိုင်ရန် စီစဉ်ခဲ့သည်။

ယူကရိန်း အောင်ပွဲမှတဆင့် ရုရှားနိုင်ငံရဲ့ အဆင့်အတန်းကို ပြန်လည်မြှင့်တင်ပြီး ကမ္ဘာကြီးကို တစ်နိုင်ငံတည်းက လွှမ်းမိုးထားသည့် Unipolar အခင်းအကျင်းမှ အင်အားကြီးနိုင်ငံ အများအပြားရှိသည့် Multipolar ဝင်ရိုးစုံကမ္ဘာ အခင်းအကျင်းကို အရှိန်အဟုန်ဖြင့် ပြောင်းလဲရန် ပူတင်က ရည်မှန်းခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

ထိုဝင်ရိုးစုံကမ္ဘာ အခင်းအကျင်းတွင် ပါဝင်သည့် အင်အားကြီးနိုင်ငံများအနက် ရုရှားလည်း ပါဝင်လာမည်ဖြစ်သည်။

သို့သော် ထိုအစီအစဉ်က အကောင်အထည် ပေါ်ခဲ့ပါသလား၊ ယူကရိန်းစစ်ပွဲဖြစ်ပွားပြီး ၄ နှစ်ကြာသည်အထိ ရုရှား သည် ကမ္ဘာကြီးကို ခွဲဝေရယူရန် ကြိုးပမ်းနေကြသည့် အင်အားကြီးနိုင်ငံများထဲတွင် ပါဝင်လာတော့ခြင်း မရှိသည် ကို မြင်တွေ့ခဲ့ရသည်။

ရုရှားသည် အင်အားကြီးနိုင်ငံ ဖြစ်လိုသည့် ရည်မှန်းချက် ပြင်းပြခဲ့သော်လည်း လက်တွေ့တွင် အလယ်အလတ် တန်းစား အင်အားကြီးနိုင်ငံ တစ်ခုသာ ဖြစ်နေသဖြင့် တရုတ်နိုင်ငံအပေါ် မှီခိုနေရသလို ၎င်း၏ ရည်မှန်းချက်များကို နှောင့်ယှက်နေသည့် ရန်လိုသော အလယ်အလတ် တန်းစားနိုင်ငံ အများအပြားကိုလည်း ရင်ဆိုင်နေရသည်။

မဟာမိတ်နိုင်ငံ တိုက်ခိုက်ခံနေရချိန်တွင် လက်ပိုက်ကြည့်နေရခြင်း
********************************************************
မကြာသေးမီ ရက်ပိုင်းအတွင်း ရုရှားသည် ယူကရိန်းကို ဝင်ရောက် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည့် အလားတူ ဖြစ်စဉ်မျိုးကို ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။

ထိုဖြစ်စဉ်မှာ အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေး၏ ၎င်း၏ မဟာမိတ် အီရန်ကို ဝင်ရောက် တိုက်ခိုက်နေခြင်းဖြစ်ပြီး ရုရှားသည် ဘာမှမတတ်နိုင်ဘဲ ထိုင်ကြည့်နေခဲ့ရသည်။

အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးက ရုရှားထံမှ အကူအညီ တောင်းခံချိန်တွင် ရုရှားနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဆာဂျေ လာဗရော့ဗ် (Sergei Lavrov) ၏ တုန့်ပြန်ပုံသည် အားရစရာ မကောင်းခဲ့ပေ။

လာဗရော့ဗ်၏ တုန့်ပြန်ချက်အရ ရုရှားသည် ကမ္ဘာ့အခင်းအကျင်းသစ်ကို ရှေ့တန်းက ဦးဆောင်နေသူနှင့်မတူဘဲ ဥရောပနိုင်ငံရေးသမား တစ်ယောက်၏ လေသံမျိုးနှင့် ဆင်တူနေသည်။

လာဗရော့ဗ်သည် အီရန်အပေါ် အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့၏ တိုက်ခိုက်မှုကို နိုင်ငံတကာဥပဒေ ချိုးဖောက်မှု၊ အကြောင်းမဲ့ စော်ကားမှု လုပ်ရပ်ဖြစ်ကြောင်း ဝေဖန်ရှုတ်ချခဲ့သည်။ 

ထို့ပြင် နိုင်ငံတကာဥပဒေ၊ အပြန်အလှန် လေးစားမှုနှင့် သက်ဆိုင်ရာ အကျိုးစီးပွားများကို မျှတစွာ ထည့်သွင်း စဉ်းစားပြီး ငြိမ်းချမ်းစွာ ဖြေရှင်းရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။

ထိုပြောကြားချက်များအရ အီရန်စစ်ပွဲတွင် ရုရှား၏ ပါဝါသည် ကျဆင်းနေသည့် အချက်ကို ဖော်ပြရာ ရောက်နေ ကြောင်း ကျွမ်းကျင်သူများက ပြောကြားခဲ့သည်။

အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်နဲ့ သေဆုံးသွားတဲ့ အီရန် အဓိပတိ အလီခါမေနီကို တွေ့ရစဉ်

လက်တွေ့အခြေအနေကို ရင်ဆိုင်နေရခြင်း
************************************
ရုရှားသည် ကိယက်ဗ် (Kyiv) တိုက်ပွဲတွင် အရေးနိမ့်ခဲ့ပြီး ယူကရိန်းမြောက်ပိုင်းရှိ သိမ်းပိုက်ထားသော နယ်မြေ အများအပြားမှ ဆုတ်ခွာခဲ့ရသည်။

ထို့ပြင် ယူကရိန်းအရှေ့ပိုင်းတွင်လည်း အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ အင်အားပြုန်းတီးစေသည့် ရေရှည်တိုက်ပွဲ အဖြစ် ပြောင်းလဲသွားခဲသည်။

ယူကရိန်းဘက်တွင် တောင်ပိုင်းနယ်မြေ အမြောက်အမြား ဆုံးရှုံးခဲ့ရသည်။

ထိုအချက်က ရုရှားအတွက် ဒွန်ဘတ်စ် (Donbas) ဒေသနှင့် ၂၀၁၄ ခုနှစ်က တရားမဝင် သိမ်းပိုက်ထားသည့် ခရိုင်းမီးယား (Crimea) ဒေသတို့ကြား ကုန်းလမ်းဆက်သွယ်ရေးတံတားတစ်ခု တည်ဆောက်နိုင်ရန် အခွင့်အရေး ရရှိသွားခဲ့သည်။

သို့သော် ယူကရိန်းအစိုးရသည် ယူကရိန်း၏ ပိုင်နက်နက်မြေ ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းကို ဆက်လက် ထိန်းချုပ်ထားဆဲဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာ့ဈေးကွက်အတွက် အရေးပါသည့် ပင်လယ်နက်လမ်းကြောင်းကိုလည်း ဆက်လက် အသုံးပြုနိုင်စွမ်း ရှိနေ သည်။

ယူကရိန်းစစ်မြေပြင်တွင် ရှေ့ဆက်မတိုးနိုင်တော့သည့် အချိန်တွင် ရုရှားသည် အရပ်ဘက် အခြေခံ အဆောက် အအုံများ၊ စွမ်းအင် အဆောက်အအုံများကို ပစ်မှတ်ထား တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။

ဆောင်းရာသီ ကာလအတွင်း ယူကရိန်းပြည်သူများကို အေးခဲနေသည့် ဒုက္ခများပေးပြီး အရှုံးပေးလာအောင် ရုရှား က မျှော်လင့်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

ထိုနည်းဗျူဟာမျိုးသည် အောင်မြင်လေ့ မရှိသော်လည်း ယူကရိန်း ပြည်သူများအတွက်မူ အလွန်ဆိုးရွားသည့် ဆင်းရဲဒုက္ခများကို ခံစားခဲ့ရသည်။

တစ်ဖက်တွင်လည်း ယူကရိန်းကို ဆွေးနွေးပွဲ စားပွဲဝိုင်းပေါ်တွင် အလျှော့ပေးလာအောင် ရုရှားက ဖိအားပေးနေ သော်လည်း ယူကရိန်းက ကြံ့ကြံ့ခံ တွန်းလှန်နေဆဲဖြစ်သည်။

လွယ်လွယ်နှင့် အင်အားကြီးနိုင်ငံမဖြစ်
********************************
ရုရှား၏ အားထုတ် ကြိုးပမ်းမှုများသည် အင်အားကြီးနိုင်ငံ အများအပြားရှိသည့် ကမ္ဘာ့အခင်းအကျင်းသစ်ကို ဖန်တီးလိုသည့် ရည်မှန်းချက်ကြောင့် ရှု့ပ်ထွေးလာခဲ့သည်။

အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ယူကရိန်းကို အလယ်အလတ်တန်းစား အင်အားကြီးနိုင်ငံများ အစုအဖွဲ့က ဝိုင်းဝန်း ကူညီထောက်ပံ့ ပေးလာကြခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။

ထို့ကြောင့် ရုရှားသည် ဝင်ရိုးစုံကမ္ဘာတွင် အင်အားကြီး နိုင်ငံအဖြစ် ပါဝင်လိုသည့် ပထဝီနိုင်ငံရေး စိတ်ကူးယဉ် အိပ်မက်သည် စိန်ခေါ်မှုနှင့် ရင်ဆိုင်နေရသည်ဆိုသည့် အချက်ကို နားလည်လာခဲ့သည်။

ရုရှား၏ လူဦးရေသည် လျော့နည်းလာပြီး သက်ကြီးပိုင်း အရေအတွက် များပြားလာသည်။

ထို့ပြင် ရုရှား၏ ဂျီဒီပီသည် ဂျပန် သို့မဟုတ် ဂျာမနီတို့နှင့် တစ်တန်းတည်းတွင် ရှိနေသော်လည်း အိန္ဒိယထက် နည်းပါးနေကာ အမေရိကန် သို့မဟုတ် တရုတ်တို့နှင့် နှိုင်းယှဉ်စရာ မလိုလောက်အောင်ပင် နိမ့်ကျနေသည်။

ယူကရိန်းစစ်ပွဲကို တွေ့ရစဉ်

ထို့ပြင် ရုရှား၏ စီးပွားရေးသည် ရေနံနဲ့ သဘာဝဓာတ်ငွေ့ တင်ပို့မှုအပေါ်တွင်သာ အဓိက မှီခိုနေရသည်။

သို့သော် ရုရှားသည် ဥရောပ-အာရှ ကုန်းမြေပေါ်တွင် ဩဇာကြီးမားနေဆဲဖြစ်သည့် အလယ်အလတ်တန်းစား အင်အားကြီး နိုင်ငံဖြစ်ပြီး၊ ကုလသမဂ္ဂ၏ အမြဲတမ်းအဖွဲ့ဝင်ဖြစ်ကာ နျူကလီးယား လက်နက်လည်း ပိုင်ဆိုင် ထားသဖြင့် အင်အားကြီးနိုင်ငံအဆင့်ကို ပုံဖော်ရန် ကြိုးပမ်းနိုင်ဆဲဖြစ်သည်ဟု ယူဆခံထားရသည်။

သို့သော် လက်ရှိ ရလဒ်များက ရုရှား၏ ရည်မှန်းချက်များနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်သာ ဖြစ်နေခဲ့သည်။

တစ်စထက်တစ်စ ပိုမိုဆိုးရွားလာခြင်း
********************************
ယူကရိန်းစစ်ပွဲတွင် အောင်ပွဲ မရယူနိုင်သည့် အချိန်တွင် အခြားနေရာများတွင် ရုရှား၏ ဩဇာဖြန့်ကြက် နိုင်စွမ်းလည်း ထိခိုက်လာခဲ့သည်။

တစ်ချိန်က အစ္စရေးနှင့် ရင်းနှီးခဲ့သည့် ဆက်ဆံရေးသည် ယခုအခါတွင် ပြိုလဲလုနီးပါး ဖြစ်နေကာ ဆီးရီးယားတွင် လည်း ခြေကုပ်ယူ အသားစီးရမှုကို ဆုံးရှုံးခဲ့သလို မဟာမိတ်များဖြစ်သည့် အီရန်နှင့် ဗင်နီဇွဲလားတို့ကိုလည်း အကူအညီ မပေးနိုင်တော့သည်ကို မျက်မြင်တွေ့နေရပြီဖြစ်သည်။

တစ်ချိန်က အကန့်အသတ်မရှိသည့် မိတ်ဖက် ဆက်ဆံရေးအဖြစ် ကြေညာခဲ့သည့် တရုတ်ကလည်း ယူကရိန်း စစ်ပွဲတွင် ရုရှားဘက်မှ သိသိသာသာ ရပ်တည်ပေးခဲ့ခြင်း မရှိသလို လက်နက်များလည်း ထောက်ပံ့ပေးခဲ့ခြင်း မရှိပေ။

အိန္ဒိယကမူ ရုရှားထံမှ ရေနံများကို လျှော့စျေးဖြင့် ဝယ်ယူနေသလို လက်နက်များကိုလည်း ဆက်လက် ဝယ်ယူ နေဆဲ ဖြစ်သည်။

သို့သော် ထိုအခြေအနေသည် အိန္ဒိယ၏ ဘက်ပေါင်းစုံ ချဉ်းကပ်သည့် ပထဝီနိုင်ငံရေး မဟာဗျူဟာ အစိတ်အပိုင်း သာ ဖြစ်သည်။

အီရန်ခေါင်းဆောင်နဲ့ ရုရှားသမ္မတ ပူတင်ကို တွေ့ရစဉ်

စိတ်ကူးနှင့် လက်တွေ့
*******************
တစ်ဖက်တွင်လည်း ယူကရိန်းသည် စစ်ပွဲအစောပိုင်းက ရရှိခဲ့သည့် အမေရိကန်၏ အကူအညီများကို ဆုံးရှုံးခဲ့ရ သည်။

သို့သော် ယူကရိန်းသည် အလယ်အလတ်တန်းစား အင်အားကြီးနိုင်ငံများထံမှ ဘဏ္ဍာရေးနဲ့ စစ်ရေးအရ အကူအညီတွေကို ဆက်လက် ရရှိနေဆဲဖြစ်သည်။

နောက်ဆုံးရရှိထားသည့် အချက်အလက်များအရ စစ်ပွဲစတင်ခဲ့ချိန်ကတည်းက အမေရိကန်က ထောက်ပံ့ပေးခဲ့ သည့် ဒေါ်လာ ၇၅ ဘီလျံနီးပါးရှိ စစ်ရေးအကူအညီသည် ယူကရိန်းအတွက် ပြည်ပနိုင်ငံများ၏ စုစုပေါင်း အကူအညီ၏ ၃၀ ရာခိုင်နှုန်းသာရှိခဲ့သည်။

ကျန်သည့် အကူအညီ ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် လွန်ခဲ့သည့် ၁၂ လအတွင်း ရရှိခဲ့သည့် စစ်ရေးအကူအညီများ အားလုံး သည် ဂျာမနီထံမှ ၂၀ ရာခိုင်နှုန်း၊ ဗြိတိန်ထံမှ ၉ ရာခိုင်နှုန်း၊ နော်ဝေထံမှ ၈ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် ဆွီဒင်ထံမှ ၇ ရာခိုင်နှုန်း နှင့် အခြား အလယ်အလတ်တန်းစား အင်အားကြီးနိုင်ငံများထံမှ ကူညီပေးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

ထို့ကြောင့် ရုရှား၏ ယူကရိန်းအပေါ် ဆင်နွှဲသည့် စစ်ပွဲသည် အင်အားကြီးနိုင်ငံ အများအပြား ပါဝင်သည့် ဝင်ရိုးစုံ ကမ္ဘာ ပေါ်ပေါက်ရေးအတွက် အရှိန်အဟုန် ကောင်းလာခဲ့သည်မှာ အမှန်ပင်ဖြစ်သည်။

သို့သော် ထိုဝင်ရိုးစုံကမ္ဘာ အခင်းအကျင်းသည် ရုရှားမျှော်မှန်းထားခဲ့သည့် ပုံစံမျိုးတော့ မဟုတ်ကြောင်း ကျွမ်းကျင် သူများက ပြောကြားခဲ့သည်။

Source: Asia Times

CNI International Article

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၇

ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈ ရက်က အီရန်နိုင်ငံရှိ ပစ်မှတ်များကို အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့က ဆယ်စုနှစ်များစွာအတွင်း အကြီးမားဆုံး တိုက်ခိုက်မှု ပြုလုပ်ခဲ့ပြီးနောက် အီရန်၏ အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင် အလီခါမေနီ (Ali Khamenei) သည် တိုက်ပွဲစတင်ခဲ့သည့် ပထမဆုံးနေ့မှာပင် သေဆုံးခဲ့သည်။

ထို့ပြင် နောက်ထပ်ရက်များတွင် ပြုလုပ်သည့် တိုက်ခိုက်မှုများအတွင်း အီရန်စစ်ဘက် ခေါင်းဆောင်ပိုင်းမှ အဓိက ကျသူ အများအပြားလည်း သေဆုံးခဲ့ကြောင်း အစ္စရေးဘက်က ပြောကြားခဲ့သည်။

ပြီးခဲ့သည့် ၂ နှစ်အတွင်း အစ္စရေး၏ စစ်ဆင်ရေးများသည် အီရန်စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ အဆင့်မြင့် အရာရှိအချို့ကို သတ်ဖြတ်နိုင်ခဲ့ပြီးဖြစ်သလို တစ်ချိန်က အရှေ့အလယ်ပိုင်း တစ်ခွင်တွင် ကြောက်ရွံ့ခဲ့ရသော အီရန်၏ လက်အောက်ခံ အဖွဲ့အစည်းများကိုလည်း အင်အားချည့်နဲ့သွားစေခဲ့သည်။

အီရန် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား တိုက်ပွဲကို ပြသထားစဉ်

အီရန်သမ္မတ မာဆွတ် ပီဇက်ရှ်ကီယန် (Masoud Pezeshkian) ကမူ ၎င်းနှင့် တရားစီရင်ရေးဌာန အကြီးအကဲ၊ သြဇာ ကြီးမားသော အုပ်ထိန်းသူကောင်စီ (Guardian Council) မှ အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးတို့ ပါဝင်သည့် ဦးဆောင်မှု ကောင်စီ (Leadership Council) သည် အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင် ခါမေနီ၏ တာဝန်များကို ယာယီလွှဲပြောင်း ရယူထားကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့သည် အီရန်နိုင်ငံအား ဖျက်ဆီးရန်နှင့် အစိတ်စိတ်အမွှာမွှာ ပြိုကွဲစေရန် ကြိုးပမ်း နေကြောင်း လုံခြုံရေးအကြီးအကဲ အလီ လာရီဂျာနီ (Ali Larijani) က စွပ်စွဲပြောဆိုခဲ့သည်။

ထို့ပြင် ခွဲထွက်ရေးအင်အားစုများ အနေဖြင့် တစ်စုံတစ်ရာ လုပ်ဆောင်ရန် ကြိုးပမ်းလာပါက ပြင်းထန်သော တုန့်ပြန်မှုများနှင့် ရင်ဆိုင်ရမည်ဟုလည်း လာရီဂျာနီက သတိပေးခဲ့သည်။

ခါမေနီ အသတ်ခံရပြီးနောက်တွင် အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့၏ အီရန်အပေါ် စစ်ရေးအရ အရေးယူ ဆောင်ရွက် မှုများသည် မကြာမီ ကာလအတွင်း အီရန်အစိုးရ အပြောင်းအလဲ ဖြစ်ပေါ်လာစေလိမ့်မည်ဟူသော ယူဆချက် အပေါ် အမေရိကန် အဆင့်မြင့်အရာရှိ အများအပြားက သံသယရှိနေဆဲဖြစ်သည်။

ခါမေနီ ချေမှုန်းခံရပြီးနောက် နောက်ဆက်တွဲ သက်ရောက်မှုများအပေါ် အမေရိကန် ထောက်လှမ်းရေးအဖွဲ့များ၏ ဆွေးနွေးချက်များသည် အစိုးရခေါင်းဆောင်ပိုင်း အပြောင်းအလဲ ဖြစ်၊ မဖြစ် ဆိုသည့် အချက်အတစ်ခုတည်းကိုသာ အာရုံစိုက် ဆွေးနွေးနေခြင်း မဟုတ်ပေ။

အီရန် ခေါင်းဆောင်မှုကို ပြသထားစဉ်

ခါမေနီ သေဆုံးသွားခြင်းသည် အီရန်၏ နျူကလီးယား အစီအစဉ်နှင့် ပတ်သက်ပြီး အမေရိကန်နှင့် ညှိနှိုင်းဆွေးနွေး မှုများ ပြုလုပ်ရာတွင် အီရန်ဘက်မှ မည်မျှအတိုင်းအတာအထိ လိုက်လျောမည်နည်း ဆိုသည့် အချက်နှင့် ပတ်သက်၍ ဇန်နဝါရီလကတည်းက အမေရိကန်၏ ဌာနပေါင်းစုံမှ အရာရှိများအကြား အကျေအလည် ဆွေးနွေး ငြင်းခုံမှုများ ရှိခဲ့သည်။

သို့သော် လက်ရှိအချိန်အထိ အများသဘောတူညီချက် မရရှိသေးကြောင်း အမေရိကန်အရာရှိ နှစ်ဦးက ပြောကြား ခဲ့သည်။

ထို့ပြင် ခါမေနီ သေဆုံးခြင်းသည် အီရန်နိုင်ငံကို  ဒုံးကျည်၊ နျူကလီးယား အဆောက်အအုံများနှင့် စွမ်းဆောင် ရည်များကို ပြန်လည် တည်ဆောက်ခြင်းမှ မည်မျှ အတိုင်းအတာအထိ ဟန့်တားနိုင်မည်နည်း ဆိုသည့် အချက် ကိုလည်း အမေရိကန်အရာရှိများက ဆွေးနွေးခဲ့ကြကြောင်း အမည်မဖော်လိုသည့် အမေရိကန် အရာရှိများက ပြောကြားခဲ့သည်။

Source: ရိုက်တာ

CNI Sport Article

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၆

၂၀၂၅-၂၆ ရာသီ ပရီးမီးယားလိဂ်ပြိုင်ပွဲဟာ ပွဲစဉ် ၂၉ အထိ ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီးပြီဖြစ်လို့ လက်ကျန်ပွဲစဉ်တွေ ကစားဖို့ ၉ ပွဲသာ ကျန်ရှိတော့ပါတယ်။ 

ရာသီကုန်ဆုံးဖို့ နီးကပ်လာပြီ ဖြစ်တာကြောင့် အသင်းတွေ အားလုံးဟာ သူတို့ရဲ့မျှော်လင့်ချက်တွေအတွက် အစွမ်းကုန်ကြိုးစားနေကြတာကို မြင်တွေ့ခဲ့ရပါတယ်။ 

လက်ရှိအချိန်ထိ ချန်ပီယံဆုအတွက် ယှဉ်ပြိုင်မှု၊ ချန်ပီယံလိဂ်ဝင်ခွင့်၊ ဥရောပဝင်ခွင့်ရဖို့ အားပြိုင်မှုနဲ့ တန်းဆင်း ဇုန်ကနေ လွတ်မြောက်ဖို့ ကြိုးပမ်းမှုတွေဟာ အဖြေပေါ်ခြင်း မရှိသေးတာ ဖြစ်ပါတယ်။ 

ချန်ပီယံဆု အတွက်ကတော့ အာဆင်နယ်နဲ့မန်စီးတီးအသင်း ၂ သင်း ယှဉ်ပြိုင်နေရတာဖြစ်ပြီး အာဆင်နယ်အသင်း က အားသာချက် အနည်းငယ်ရှိနေပါတယ်။ 

အာဆင်နယ်အသင်းဟာ မန်စီးတီးအသင်းထက် ၁ ပွဲ ပိုကစားထားပြီး ရမှတ် ၇ မှတ် အသာရရှိနေတာပါ။ 

အာဆင်နယ်အသင်းဟာ ပရီးမီးယားလိဂ် လက်ကျန် ၈ ပွဲမှာ အဲဗာတန်၊ ဘုန်းမောက်၊ မန်စီးတီး၊ နယူးကာဆယ်၊ ဖူလ်ဟမ်၊ ဝက်စ်ဟမ်း၊ ဘန်လေ၊ ခရစ္စတယ်ပဲလေ့စ်အသင်းတို့နဲ့ ယှဉ်ပြိုင်ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ 

မန်စီးတီးအသင်းနဲ့ ကစားရမယ့်ပွဲမှာ ရလဒ်ကောင်း ရယူနိုင်ရင် ဒီရာသီ ပရီးမီးယားလိဂ်ဖလားကို အာဆင်နယ် အသင်း ရယူနိုင်ပြီလို့ ပြောရမှာပါ။ 

ယူနိုက်တက်အသင်းကို တွေ့ရစဉ်

မန်စီးတီးအသင်းကတော့ လက်ကျန် ၉ ပွဲမှာ ဝက်စ်ဟမ်း၊ ခရစ္စတယ်ပဲလေ့စ်၊ ချယ်လ်ဆီး၊ အာဆင်နယ်၊ ဘန်လေ၊ အဲဗာတန်၊ ဘရန်ဖို့ဒ်၊ ဘုန်းမောက်၊ အက်စတွန်ဗီလာအသင်းတို့နဲ့ ယှဉ်ပြိုင်ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

မန်စီးတီးအသင်းဟာ ပွဲကြပ်တွေ ယှဉ်ပြိုင်ရမှာဖြစ်လို့ ခက်ခဲနိုင်ပေမယ့် ချန်ပီယံဆုကို ရယူချင်တယ်ဆိုရင် လက်ကျန်ပွဲတိုင်းကို အမှားအယွင်း မလုပ်ဘဲ နိုင်ပွဲရယူနိုင်ဖို့ လိုအပ်နေပါတယ်။ 

ချန်ပီယံလိဂ်ဝင်ခွင့်ကတော့ ယူနိုက်တက်၊ အက်စတွန်ဗီလာ၊ ချယ်လ်ဆီးနဲ့ လီဗာပူးလ်အသင်းတို့ ယှဉ်ပြိုင်ရမှာပါ။ 

ပရီးမီးယားလိဂ်ဟာ လာမယ့်ရာသီ ချန်ပီယံလိဂ် ဝင်ခွင့် ၅ နေရာအထိ ရရှိမယ်ဆိုရင် ဒီ ၄ သင်းထဲက ၁ သင်းသာ ချန်ပီယံလိဂ်ဝင်ခွင့် ဆုံးရှုံးရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ 

ယူနိုက်တက်အသင်းရဲ့ လက်ကျန် ၉ ပွဲကို ကြည့်ရမယ်ဆိုရင် အက်စတွန်ဗီလာ၊ ဘုန်းမောက်၊ လိဒ်စ်၊ ချယ်လ်ဆီး၊ ဘရန်ဖို့ဒ်၊ လီဗာပူးလ်၊ ဆန်းဒါးလန်း၊ နော်တင်ဟမ်ဖောရက်စ်၊ ဘရိုက်တန်အသင်းနဲ့ ကစားရမှာပါ။ 

ယူနိုက်တက်အသင်းဟာ ချန်ပီယံလိဂ် ဝင်ခွင့်အတွက် အပြိုင်ဖြစ်နေတဲ့ အသင်းတွေနဲ့ ကစားရမှာဖြစ်လို့ အနည်း ငယ် ခက်ခဲမှုရှိနိုင်ပြီး နယူးကာဆယ်အသင်းနဲ့ပွဲက စွမ်းဆောင်ရည်ထက် ပိုပြီးကောင်းတဲ့ အရာကို ပြသနိုင်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။

အက်စတွန်ဗီလာအသင်းကတော့ လက်ကျန် ၉ ပွဲမှာ ယူနိုက်တက်၊ ဝက်စ်ဟမ်း၊ နော်တင်ဟမ်ဖောရက်စ်၊ ဆန်းဒါးလန်း၊ ဖူလ်ဟမ်၊ စပါး၊ ဘန်လေ၊ လီဗာပူးလ်၊ မန်စီးတီးအသင်းတို့နဲ့ ယှဉ်ပြိုင်ရမှာပါ။ 

နောက်ပိုင်း ပရီးမီးယားလိဂ် ပွဲတွေမှာ ရလဒ်တွေ မကောင်းဖြစ်နေတဲ့ အက်စတွန်ဗီလာအသင်းဟာ ယူရိုပါလိဂ် ပြိုင်ပွဲကို ပိုအာရုံစိုက် သွားနိုင်ပြီး ဒီပြိုင်ပွဲမှာ ချန်ပီယံဆုရယူကာ ချန်ပီယံလိဂ် ဝင်ခွင့်ရယူနိုင်ဖို့ ပြင်ဆင်လာ နိုင်ပါတယ်။ 

ချယ်လ်ဆီးအသင်းရဲ့ ပရီးမီးယားလိဂ် လက်ကျန်ပွဲတွေအဖြစ် နယူးကာဆယ်၊ အဲဗာတန်၊ မန်စီးတီး၊ ယူနိုက်တက်၊ ဘရိုက်တန်၊ နော်တင်ဟမ်ဖောရက်စ်၊ လီဗာပူးလ်၊ စပါး၊ ဆန်းဒါးလန်းသင်းတို့နဲ့ ယှဉ်ပြိုင်ရမှာပါ။

လီဗာပူးလ်အသင်းကို တွေ့ရစဉ်

ချယ်လ်ဆီးအသင်းလည်း လက်ကျန်ပွဲတွေကို ခက်ခက်ခဲခဲ ကျော်ဖြတ်ရနိုင်ပါတယ်။ 

လီဗာပူးလ်အသင်းရဲ့ လက်ကျန် ၉ ပွဲမှာတော့ စပါး၊ ဘရိုက်တန်၊ ဖူလ်ဟမ်၊ အဲဗာတန်၊ ခရစ္စတယ်ပဲလေ့စ်၊ ယူနိုက်တက်၊ ချယ်လ်ဆီး၊ အက်စတွန်ဗီလာ၊ ဘရန်ဖို့ဒ်အသင်းတို့ ပါဝင်နေပါတယ်။ 

ယူနိုက်တက်၊ အက်စတွန်ဗီလာ၊ ချယ်လ်ဆီးနဲ့ လီဗာပူးလ်အသင်းတို့ရဲ့ လက်ကျန်ပွဲတွေ အားလုံးဟာ ခက်ခဲ နေတာဖြစ်လို့ ဘယ်အသင်းက ချန်ပီယံလိဂ်ဝင်ခွင့် နေရာအတွက် ခြေချော်မလဲဆိုတာ စောင့်ကြည့်ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ 

တန်းဆင်းဇုန် အခြေအနေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ပြောရရင် ဘန်လေနဲ့ဝုလ်ဗ်စ်အသင်းတို့ဟာ သင်္ချာနည်းအရ မျှော်လင့်ချက် ရှိတယ်ဆိုပေမယ့် လာမယ့်ရာသီ ချန်ပီယံရှစ်ထံ တန်းဆင်းနိုင်ဖို့ များနေပါတယ်။

အဲ့ဒါကြောင့် တန်းဆင်းဇုန် လက်ကျန် ၁ နေရာအတွက် စပါး၊ လိဒ်စ်၊ နော်တင်ဟမ်ဖောရက်စ်နဲ့ ဝက်စ်ဟမ်း အသင်းတို့ ယှဉ်ပြိုင်ရဖို့ ရှိနေပါတယ်။ 

ဒီ ၄ သင်းအကြားမှာ ရမှတ်ကွာဟမှုက နည်းတဲ့အတွက် နောက်ဆုံး ပွဲစဉ်ရောက်မှ အဖြေပေါ်ဖို့ ရှိနေတာပါ။ 

အဲ့ဒါကြောင့် ပရီးမီးယားလိဂ် လက်ကျန်ပွဲတွေမှာ ချန်ပီယံဖြစ်လာမယ့် အသင်း၊ ချန်ပီယံလိဂ် ဝင်ခွင့်နေရာကို ရယူနိုင်မယ့် အသင်းတွေနဲ့ ချန်ပီယံရှစ်ပြိုင်ပွဲထံ တန်းဆင်းရမယ့် အသင်းတွေကို မြင်တွေ့ရမှာဖြစ်ပါတယ်။

CNI International Article

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈

လွန်ခဲ့သည့် သီတင်းပတ် အနည်းငယ်က X လူမှုမီဒီယာပေါ်ရှိ ပို့စ်တစ်ခုသည် အိန္ဒိယလူမျိုး များစွာကို အံ့အားသင့် စေခဲ့သည်။

X လူမှုမီဒီယာ အသုံးပြုသူတစ်ဦးက ကနေဒါတွင် အခြေချနေထိုင်သည့် ၎င်း၏ သူငယ်ချင်းတစ်ဦးနှင့် စကားပြော ဖြစ်ပုံကို ပို့စ်တင်ပြီး ပြန်လည် မျှဝေခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

ထိုပို့စ်တွင် ကနေဒါ၌ နေထိုင်သည့် ၎င်း၏ သူငယ်ချင်းသည် ပညာတတ်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး၊ အောင်မြင်မှု ရရှိနေကာ ဒေါ်လာ ၅ သိန်းခန့် စုမိဆောင်းမိနေကြောင်းနှင့် အိန္ဒိယသို့ ပြန်လာတော့မည် မဟုတ်ကြောင်း ရေးသားဖော်ပြခဲ့ ခြင်းဖြစ်သည်။

သူ့သူငယ်ချင်းသည် အိန္ဒိယကို မချစ်၍ ပြန်မလာခြင်း မဟုတ်ပေ။ ကနေဒါတွင် နှစ်ပေါင်းများစွာ နေထိုင်ပြီးနောက် စားဝတ်နေရေး အဆင်ပြေ ချောမွေ့နေချိန်တွင် အိန္ဒိယသို့ ပြန်လာခဲ့မည်ဆိုပါက မပြောပလောက်သည့် အခြေခံ ရပိုင်ခွင့်များအတွက် သည်းကြီးမဲကြီး ရုန်းကန် တောင်းဆိုနေရသည့် ဘဝကို မလိုချင်တော့ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။

ထိုပို့စ်အောက်တွင် မှတ်ချက်များစွာနှင့်အတူ ဆွေးနွေးမှုများ ပြင်းထန်ခဲ့သည်။

 ကနေဒါနိုင်ငံရောက် အိန္ဒိယနွယ်ဖွားတွေကို တွေ့ရစဉ်

တိုရွန်တိုမှ ဆရာဝန်များ၊ အမ်စတာဒမ်မှ အင်ဂျင်နီယာများ၊ အုတ်ကလန်းမှ သူနာပြုများ စသည်ဖြင့် နေရာဒေသ ကွဲပြားသော်လည်း ၎င်းတို့၏ ခံစားချက်ချင်းမှာ တူညီနေသည်။

၎င်းတို့၏ ဘုံခံစားချက်တစ်ခုမှာ အိန္ဒိယသည် ဆင်းရဲမွဲတေမှုနှင့် မဆိုင်ဘဲ အာဏာပိုင်များ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်များမှ ဖြစ်ပေါ်လာသည့် စနစ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အားနည်းချက်များကြောင့် အိန္ဒိယတွင် နေထိုင်ရသည်မှာ အလွန်ပင်ပန်းလွန်း သည်ဆိုသည့် ခံစားချက်ပင်ဖြစ်သည်။

တရားဝင် စာရင်းဇယားများအရ အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် နှစ်စဉ် ပြည်ပသို့ သွားရောက် အခြေချနေထိုင်သူ ၂၀၀,၀၀၀ ကျော်ကို ဆုံးရှုံးနေရသည်။

၂၀၁၁ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၃ ခုနှစ်အတွင်း အိန္ဒိယနိုင်ငံသား ၁ ဒသမ ၆ သန်းကျော်သည် အိန္ဒိယပတ်စ်ပို့များကို စွန့်လွှတ် ခဲ့ကြသည်။

၂၀၂၄ ခုနှစ် တစ်နှစ်တည်းမှာပင် လူပေါင်း ၂၀၀,၀၀၀ ကျော်သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံသားအဖြစ်မှ စွန့်လွှတ်ခဲ့ကြသည်။ 

အိန္ဒိယ၏ ပြည်ပရောက် အသိုင်းအဝိုင်း (Diaspora) သည် လူဦးရေ ၃၅ ဒသမ ၄ သန်းအထိ ရှိနေပြီး ကမ္ဘာပေါ်တွင် လူဦးရေအများဆုံး ပြည်ပရောက် အသိုင်းအဝိုင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။

၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် ပြည်ပရောက် အိန္ဒိယသားများသည် အိန္ဒိယရှိ ၎င်းတို့၏ သက်ဆိုင်ရာ မိသားစုများထံသို့ ဒေါ်လာ ၁၂၉ ဘီလီယံအထိ လွှဲပို့ခဲ့ကြပြီး ထိုပမာဏသည် ကမ္ဘာပေါ်ရှိ မည်သည့်နိုင်ငံနှင့်မဆို နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါက ပြည်ပမှ ပို့ငွေ အများဆုံး စံချိန်ဖြစ်သည်။

နိုင်ငံရေးသမားများက ခမ်းနားကြီးကျယ်သော ပြည်ပရောက် အသိုင်းအဝိုင်း ထိပ်သီး အစည်းအဝေးများတွင် ထိုကဲ့သို့ ငွေကြေးစီးဝင်မှုကို ဂုဏ်ပြုပြောဆိုလေ့ရှိကြသည်။

သို့သော် အိန္ဒိယနိုင်ငံရေးသမားများ ထုတ်မပြောသည့် အချက်မှာ အိန္ဒိယနိုင်ငံသား သန်းပေါင်းများစွာသည် ပြည်တွင်းမှာထက် ပြည်ပတွင် ပိုမိုကောင်းမွန်သော ဘဝများကို တည်ဆောက်နိုင်သည်ဟူသော အချက်ပင် ဖြစ်သည်။ 

 အမေရိကန်ရောက် အိန္ဒိယနွယ်ဖွားတွေကို တွေ့ရစဉ်

ထိုအချက်သည် အိန္ဒိယအာဏာပိုင်များ၏ စနစ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကျရှုံးမှုကို ဝန်ခံရာ ရောက်မည်ဖြစ်သဖြင့် နှုတ်ဆိတ် နေခဲ့ကြခြင်းဖြစ်သည်။

ကုလသမဂ္ဂ၏ လူသားဖွံ့ဖြိုးမှုညွှန်းကိန်း (Human Development Index) တွင် အိန္ဒိယသည် အဆင့် ၁၃၄ ၌ ရှိနေသည်။

နိုင်ငံတကာ ပွင့်လင်းမြင်သာမှုအဖွဲ့ (Transparency International) ၏ အဂတိလိုက်စားမှု အညွှန်းကိန်းတွင် အိန္ဒိယသည် ရမှတ် ၁၀၀ လျှင် ၃၈ မှတ်သာ ရရှိထားပြီး ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံထက်ပင် နိမ့်ကျနေသည်။

၂၀၂၄ ခုနှစ် ကမ္ဘာ့ပျော်ရွှင်မှုအရှိဆုံး နိုင်ငံများစာရင်း (World Happiness Report) တွင်လည်း အိန္ဒိယသည် အဆင့် ၁၂၆ တွင်သာ ရှိနေသည်။

ထိုအချက်များသည် အတိုက်အခံများ၏ ဝေဖန်မှုသက်သက် မဟုတ်ဘဲ ကမ္ဘာက စောင့်ကြည့်လေ့လာနေသည့် လက်တွေ့ကျသော ရလာဒ်များသာ ဖြစ်သည်။

ယနေ့ခေတ်တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံမှ ထွက်ခွာသွားကြသူများသည် အဆင်းရဲဆုံးသူများ သို့မဟုတ် မျှော်လင့်ချက် မရှိသည့်သူများ မဟုတ်ကြတော့ဘဲ နိုင်ငံရပ်ခြားတွင် ရွေးချယ်စရာ အခွင့်အလမ်းရှိသူများသာ ဖြစ်ကြသည်။

မိမိတို့၏ အရည်အချင်းဖြင့် ရွေးချယ်စရာရှိသူများက နိုင်ငံမှ ထွက်ခွာသွားပြီး ပြန်မလာတော့ခြင်းသည် မိခင် နိုင်ငံတွင် နေထိုင်ရခြင်း၏ တန်ဖိုးနှင့်ပတ်သက်သည့် ဆိုးရွားလှသော အခြေအနေတစ်ခုကို ဖော်ပြနေခြင်း ဖြစ်သည်။

“ကျနော် ဘန်ဂလူရူ (Bengaluru) မှာတုန်းက ဝင်ငွေကောင်းပါတယ်။ ဒါပေမယ့် တစ်နေ့ကို ၃ နာရီလောက် ကားပိတ်တာနဲ့ အချိန်ကုန်ရတယ်၊ ကျနော့်ကို ဖြည်းဖြည်းချင်း သတ်နေတဲ့ ညစ်ညမ်းလေထုကို ရှူရှိုက်နေရတယ်၊ ပြီးတော့ စာရွက်စာတမ်း တစ်ခုရဖို့အတွက် လူတိုင်းကို လာဘ်ထိုးနေရတယ်။ မြူးနစ်မှာတော့ ကျနော် ဝင်ငွေ ပိုနည်းပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ကျနော်မှာ ကိုယ်ပိုင်အချိန်တွေရှိတယ်၊ သန့်ရှင်းတဲ့လေရှိတယ်၊ ပြီးတော့ ရုံးပိတ်ရက် လည်း ရှိတယ်”ဟု ဂျာမနီနိုင်ငံ မြူးနစ် (Munich)မြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့သွားသည့် ဆော့ဖ်ဝဲအင်ဂျင်နီယာတစ်ဦးက ပြောကြားခဲ့သည်။

ထိုအခြေအနေသည် သာမန် အိန္ဒိယလူမျိုး တစ်ဦး ပုံမှန်ဘဝအတိုင်း ရှင်သန်နိုင်ရန် ကြိုးစားရင်း ကျန်းမာရေး အတွက် လက်ဆုပ်လက်ကိုင် မပြနိုင်သည့် ပေးဆပ်မှုများပင် ဖြစ်သည်။

ဒေလီမြို့၏ လေထု အရည်အသွေးသည် ပုံမှန်အားဖြင့် ၄၀၀ ထက် ကျော်လွန်နေပြီး ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ (WHO) ၏ ဘေးကင်းလုံခြုံမှု သတ်မှတ်ချက်ထက် အဆ ၂၀ ပိုများနေသည်။

အိန္ဒိယနိုင်ငံသားတွေရဲ့ နိုင်ငံခြားသွားလိုသော အိပ်မက်ကို သရုပ်ဖော်ပြထားစဉ်

၂၀၂၃ ခုနှစ် Lancet ကျန်းမာရေး ဂျာနယ်၏ လေ့လာချက်အရ လေထုညစ်ညမ်းမှုကြောင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံသား ၂ ဒသမ ၁ သန်းကျော် နှစ်စဉ် သေဆုံးနေရပြီး ကမ္ဘာ့လေထု အညစ်ညမ်းဆုံး မြို့ ၂၀ အနက် ၁၄ မြို့မှာ အိန္ဒိယ၏ မြို့များဖြစ်သည်။

လေထုညစ်ညမ်းမှုအပြင် စစ်ဆေးရေးဂိတ်များတွင် ပေးရသည့် တရားမဝင်ငွေကြေးများ၊ မြေဝယ်မည်ဆိုပါက ကြားပွဲစား ငှားရင်ငှား၊ သို့မဟုတ်ပါက နှစ်ပေါင်းများစွာ ကြာမြင့်နိုင်သည့် ဥပဒေကြောင်းအရ အငြင်းအခုံများနှင့် ရင်ဆိုင်ရမည်ဖြစ်သည်။

ထိုအခြေအနေများသည် မူဝါဒ အမှားသက်သက်သာ မဟုတ်ဘဲ လူအများစု၏ သိက္ခာသည် အကြီးအကျယ် ခိုးယူခံနေရခြင်းလည်း ဖြစ်သည်။

ထိုစနစ် အမှားကြီးဖြင့် အကျိုးအမြတ် ရနေသူများသည် ထိုစနစ်ကြီးကို ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများ မလုပ်နိုင်အောင် ဆယ်စုနှစ်ပေါင်းများစွာ ကြိုးပမ်းခဲ့ကြသဖြင့် ခိုင်မာစွာ တည်ရှိနေခြင်းဖြစ်သည်။

အိန္ဒိယ၏ ပညာတတ်များ ပြည်ပသို့ထွက်ခွာမှု သို့မဟုတ် ဦးဏှောက် ယိုစီးမှုတွင် အမျိုးသမီးများလည်း ပါဝင်နေသည်။

ပြည်ပသို့ ထွက်ခွာသွားသည့် အမျိုးသမီးများအတွက် အဓိက တွန်းအားသည် လစာငွေကြောင့် မဟုတ်ဘဲ လွတ်လပ်ခွင့်ကြောင့် ဖြစ်သည်ကို လေ့လာတွေ့ရှိရသည်။

အမျိုးသမီးများ အနေဖြင့် ည ၁၀ နာရီတွင် ဘေးအန္တရာယ်ကို ကြောက်ရွံ့ နေစရာမလိုဘဲ ရထားဘူတာကို လမ်း လျှောက် သွားနိုင်သည့် လွတ်လပ်ခွင့်၊ အမျိုးသား လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက် တစ်ဦးနှင့် လူမှုရေးဆိုင်ရာ နောက်ဆက်တွဲ ပြဿနာများ မရှိဘဲ လွတ်လပ်စွာ သဘောထား ကွဲလွဲနိုင်ခွင့်နှင့်  မိသားစုတွေ့ဆုံပွဲတိုင်းတွင် အမျိုးသမီး တစ်ဦး၏ အိမ်ထောင်မှု တာဝန်ထက် ဘာကြောင့် အလုပ်က ပိုပြီးအရေးကြီး နေသနည်းဆိုသည့် မေးခွန်းထုတ် စစ်ဆေး မေးမြန်းမှုတွေကို မခံယူရတော့သည့် လွတ်လပ်ခွင့်များဖြစ်သည်။

“အိန္ဒိယမှာ ကိုယ့်ရဲ့ကိုယ်ပိုင် စည်းကမ်းချက်တွေနဲ့ နေထိုင်ရဖို့ တော်တော်ခက်ခဲပါတယ်။ အကုန်လုံးကို လိုက်ပြီး ညှိနှိုင်းနေရပါတယ်။ ပြည်ပမှာတော့ ကျမ ဘာမှ ညှိနှိုင်းနေစရာ မလိုဘူး။ ကျမ ရှင်သန်နေရုံပါပဲ” ဟု ကနေဒါကို ထွက်ခွာသွားတဲ့ ပြည်သူ့ကျန်းမာရေး သုတေသီတစ်ဦးက ပြောကြားခဲ့သည်။

ထို့ပြင် အိန္ဒိယတွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု အမြတ်အစွန်း မြင့်မားသော်လည်း မူဝါဒများ မရေရာခြင်း (ဥပမာ- နောက် ကြောင်းပြန် အခွန်ကောက်ခြင်း၊ ငွေစက္ကူဖျက်သိမ်းခြင်း) တို့ကြောင့် ရေရှည်စီမံကိန်းများမှာ လောင်းကစားကဲ့သို့ ဖြစ်နေသည်။ 

စနစ်၏ ခန့်မှန်းရခက်မှုသည် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများကို တွန့်ဆုတ်စေသည်။

အိန္ဒိယတွင် "Smart Cities" စီမံကိန်းများ ရှိသော်လည်း မြို့ကြီးများတွင် ရေကြီးခြင်း၊ လေထုညစ်ညမ်းခြင်းနှင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး အားနည်းခြင်းတို့မှာ နေ့စဉ်ပြဿနာ ဖြစ်နေသည်။

ကျန်းမာရေးဘတ်ဂျက် နည်းပါးမှုကြောင့် ကိုဗစ် ကပ်ရောဂါ ကာလတွင် ကျန်းမာရေး စနစ်တစ်ခုလုံး ပြိုလဲခဲ့ရ သလို၊ ပညာရေးစနစ်မှာလည်း အဆင့်မီရန် လိုအပ်နေဆဲဖြစ်သည်။

အဂတိလိုက်စားမှုသည် နိုင်ငံရေးနှင့် စီးပွားရေး ယန္တရားအတွင်း အမြစ်တွယ်နေပြီး ဥပဒေစိုးမိုးမှု အားနည်းခြင်းနှင့် လုပ်ငန်းစဉ်တိုင်းတွင် လာဘ်ပေးလာဘ်ယူ ပြုလုပ်နေရခြင်းတို့သည် နိုင်ငံသားတို့၏ သိက္ခာကို ထိခိုက်စေပြီး ပြည်တွင်းတွင် နေထိုင်လိုစိတ်ကို ကုန်ဆုံးစေသည်။

ယခု အခြေအနေနှင့် ပတ်သက်ပြီး အွန်လိုင်းပေါ်ရှိ ဆွေးနွေးမှု တစ်ခုအတွင်း မှတ်ချက်ပေးသူတစ်ဦးက ယခုကိစ္စ တစ်ခုလုံးကို စာတစ်ကြောင်းတည်းဖြင့် အနှစ်ချုပ်ဖော်ပြခဲ့သည်။

“ခံစားချက်ကို မပြင်ပါနဲ့၊ စနစ်ကိုပဲ ပြင်ပါ။ အိန္ဒိယအပေါ်ထားတဲ့ ချစ်ခြင်းမေတ္တာက ရှိပြီးသားပါ” ဟု ရေးသားခဲ့ သည်။

ထို့ကြောင့် အိန္ဒိယခေါင်းဆောင်များ ဖြေရှင်းရမည့် အချက်မှာ ပြည်ပရောက် အိန္ဒိယအသိုင်းအဝိုင်းများကို ဂုဏ်ပြု သည့် အခမ်းအနားများကိုသာ အရေးတယူ ကျင်းပနေရမည် မဟုတ်ဘဲ ဘတ်ဂျက်ခွဲဝေမှုများ၊ ဥပဒေပြုရေးနှင့် ဥပဒေစိုးမိုးရေး ကိစ္စရပ်များသာဖြစ်သည်။

ထိုအခြေအနေများကို မပြောင်းလဲသရွေ့ အိန္ဒိယနိုင်ငံသားများ အပြည့်တင်ထားသည့် လေယာဉ်များသည် ပြည်ပနိုင်ငံများသို့ ဆက်လက် ထွက်ခွာနေကြဦးမည်သာ ဖြစ်သည်။

Source: Asia Times