CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁၆

တရုတ်နိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိနေသော မြန်မာနိုင်ငံသမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်နှင့် တရုတ်သမ္မတရှီကျင့်ဖျင်တို့ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁၆ ရက်က တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေးပြီးနောက် နှစ်နိုင်ငံ နားလည်မှု စာချွန်လွှာ ၁၈ ခုကို လက်မှတ်ရေးထိုး ခဲ့ကြသည်။

မြန်မာသမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်သည် တရုတ်သမ္မတ ရှီကျင့်ဖျင်၏ ဖိတ်ကြားချက်အရ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁၅ ရက်မှ ၁၉ ရက်အထိ တရုတ်ခရီးစဉ်ကို စတင်နေခြင်းဖြစ်သည်။

ထို့နောက် ဇွန်လ ၁၆ ရက်တွင် တရုတ်သမ္မတ ရှီကျင့်ဖျင်က The Great Hall ခန်းမမှာ နိုင်ငံတော်ဂုဏ်ပြု တပ်ဖွဲ့ဖြင့် အမြှောက် ၂၁ ချက် ပစ်ဖောက်၍ ကြိုဆိုခဲ့သည်။

အဆိုပါ ဂုဏ်ပြုကြိုဆိုပြီးနောက် နှစ်နိုင်ငံ ခေါင်း‌ဆောင်များ တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေးပြီး နားလည်မှု စာချွန်လွှာ ၁၈ ခုကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြခြင်းဖြစ်သည်။

အဆိုပါ နားလည်မှု စာချွန်လွှာ ၁၈ ခုမှာ မြန်မာနှင့် တရုတ် နိုင်ငံတို့အကြား ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ လုံခြုံရေးအစီအမံ (Global Security Initiative-GSI) ပူးတွဲမြှင့်တင်ရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုဆိုင်ရာ နားလည်မှု စာချွန်လွှာ၊ မြန်မာ-တရုတ် နှစ်နိုင်ငံအစိုးရများအကြား ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ယဉ်ကျေးမှုအစီအမံ (Global Civilization Initiative-GCI) ပူးတွဲမြှင့်တင်ရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုဆိုင်ရာ နားလည်မှု စာချွန်လွှာ၊ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု ဦး ဆောင်ဦးရွက်ပြုမှု (Global Development Initiative-GDI) အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်ရေး နားလည်မှု စာချွန်လွှာတို့ ပါဝင်သည်။

ထို့နောက် လူ့စွမ်းအားအရင်းအမြစ် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု အစီအစဉ်(၂၀၂၆)အတွက် ပူးတွဲ အကောင်အထည်ဖော်ရေးဆိုင်ရာ နားလည်မှု စာချွန်လွှာ၊ အောင်ဆန်း အားကစားကွင်းသစ် ပြန်လည် တည် ဆောက်ခြင်း စီမံကိန်း ဆောင်ရွက်ရန်အတွက် အကူအညီပေး ရေးဆိုင်ရာ နားလည်မှု စာချွန်လွှာ၊ မြန်မာနိုင်ငံမှ တရုတ်နိုင်ငံသို့ တရုတ်တိုင်းရင်းဆေးဖက်ဝင် အပင်များ တင်ပို့ခြင်းဆိုင်ရာ အပင်ကျန်းမာရေး လိုအပ်ချက် သဘောတူစာချုပ်တို့ကိုလည်း လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြသည်။

အလားတူ မြန်မာနိုင်ငံမှ တရုတ်နိုင်ငံသို့ လတ်ဆတ်သော ငှက်ပျောသီးများ တင်ပို့ခြင်းဆိုင်ရာ အပင် ကျန်းမာရေး လိုအပ်ချက် သဘောတူစာချုပ်၊ မြန်မာနိုင်ငံမှ တရုတ်နိုင်ငံသို့ စားသုံးရန် ရေထွက်တိရစ္ဆာန်များ တင်ပို့ခြင်းဆိုင်ရာ ကန့်သတ် စစ်ဆေးရေးနှင့် သန့်ရှင်းရေး လိုအပ်ချက်ဆိုင်ရာ သဘောတူစာချုပ်၊ မဟာမဲခေါင်ဒေသခွဲ နယ်စပ် ဖြတ် ကျော် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး လွယ်ကူချောမွေ့စေရေး အကောင်အထည်ဖော်ရေးဆိုင်ရာ နားလည်မှု စာချွန်လွှာ၊ ကျန်းမာရေးကဏ္ဍ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးဆိုင်ရာ နားလည်မှု စာချွန်လွှာတို့လည်း ပါဝင်သည်။

ထို့အပြင် တရုတ်-မြန်မာ သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာ ပြည်သူချင်းဖလှယ်ရေး အစီအစဉ်ဆိုင်ရာ နားလည်မှု စာချွန်လွှာ၊ ကမ္ဘာ့တောင်ဘက်ခြမ်း မီဒီယာနှင့် တတ်သိပညာရှင်ဖိုရမ်ယန္တရား နားလည်မှု စာချွန်လွှာ၊ ရုပ်သံထုတ်လွှင့်ခြင်း၊ ရုပ်မြင်သံကြားနှင့် အွန်လိုင်း အသံ/ရုပ် ဝန်ဆောင်မှုများ နယ်ပယ်များတွင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများ မြှင့်တင်ရန် နားလည်မှု စာချွန်လွှာ၊ ဉာဏပစ္စည်းမူပိုင်ခွင့်ကဏ္ဍ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးဆိုင်ရာ နားလည်မှု စာချွန်လွှာ၊ ယှဉ် ပြိုင်မှုကဏ္ဍ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးဆိုင်ရာ နားလည်မှု စာချွန်လွှာ၊ လွတ်လပ်သော ကုန်သွယ်မှုနှင့် နိုင်ငံစုံ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို အထောက်အကူပြုခြင်းဆိုင်ရာ နားလည်မှုစာချွန်လွှာ တို့ကိုလည်း လက်မှတ်ထိုးခဲ့ကြသည်။

ထို့နောက် မြေငလျင်ဘေး အရေးပေါ် လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှု နည်းပညာ အကူအညီ လွှဲပြောင်းပေးအပ် ခြင်းနှင့် လက်ခံရေးဆိုင်ရာ နားလည်မှု စာချွန်လွှာ၊ မီဒီယာကဏ္ဍ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု၊ နည်းပညာနှင့် အသိပညာ ဖလှယ်ခြင်းဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု နားလည်မှု စာချွန်လွှာ စသည်တို့ကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြသည်။

CNI News 

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁၆

မြန်မာနိုင်ငံသမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်နှင့် တရုတ်သမ္မတ ရှီကျင့်ဖျင်တို့ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁၆ ရက်နေ့ နံနက်ပိုင်း က ပေကျင်းမြို့ရှိ The Great Hall ခန်းမမှာ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။

အဆိုပါ တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေးမှု မတိုင်ခင် သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်ကို တရုတ်နိုင်ငံ ဂုဏ်ပြုတပ်ဖွဲ့က အမြှောက် ၂၁ ချက် ပစ်ဖောက်၍ ဂုဏ်ပြုကြိုဆိုခဲ့သည်။

ထို့နောက် နှစ်နိုင်ငံ သမ္မတများ ဦးဆောင်သည့် ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့တို့ တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေးကြသည်။

CNI International News

ဂျာကာတာ၊ ဇွန်လ ၁၆

အာဆီယံအဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံအချို့မှ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများသည် မြန်မာအစိုးရနှင့် ဆက်ဆံရေး လမ်းကြောင်းသစ်များ ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီးနောက် ဇွန်လ ၈ ရက်နေ့က အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဆူဂီအိုနို (Sugiono) ၏ မြန်မာခရီးစဉ် ကြောင့် မြန်မာ့အရေးနှင့်ပတ်သက်ပြီး လက်တွေ့ကျသည့် ချဉ်းကပ်မှု တစ်ရပ်ကို ရှာဖွေရန် အာဆီယံ၏ ကြိုးပမ်းမှု အပေါ် ပိုမိုအာရုံစိုက်လာကြကြောင်း The Nation မှ ဖော်ပြခဲ့သည်။

ထိုခရီးစဉ်သည် ၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် တပ်မတော်က အာဏာကို လွှဲပြောင်း ရယူခဲ့ပြီးနောက်ပိုင်း အင်ဒိုနီးရှားဝန်ကြီး တစ်ဦး၏ ပထမဆုံးအကြိမ် မြန်မာနိုင်ငံသို့ တရားဝင် လာရောက်သည့် ခရီးစဉ်ဖြစ်သည်။

အင်ဒိုနီးရှားအစိုးရသည် အာဆီယံအတွင်း မြန်မာ့အရေးနှင့်ပတ်သက်ပြီး ကျယ်ကျယ်လောင်လောင် သုံးသပ် ပြောဆိုခဲ့သည့် နိုင်ငံများထဲမှ တစ်နိုင်ငံဖြစ်သောကြောင့် ထိုခရီးစဉ်သည် အာရုံစိုက်ခံခဲ့ရသည်။

“ဒီခရီးစဉ်ကို လက်တွေ့ကျကျ ပြန်လည်ချိန်ညှိမှု တစ်ခုအဖြစ် ရှုမြင်နိုင်ပါတယ်။ အင်ဒိုနီးရှားရဲ့ ဒီလုပ်ဆောင်ချက် ဟာ မြန်မာနိုင်ငံကို အာဆီယံက ခွဲထုတ်ထားရုံနဲ့ ထိရောက်တဲ့ တိုးတက်မှုမျိုး မရရှိနိုင်ဘူးဆိုတဲ့ အချက်ကို သဘောပေါက်လာတာ ဖြစ်ပါတယ်”ဟု ISEAS – Yusof Ishak အင်စတီကျုမှ အာဆီယံလေ့လာမှုဗဟိုဌာန၏ အကြီးတန်းသုတေသနအရာရှိနှင့် ညှိနှိုင်းရေးမှူး ဂျိုအန် လင်း (Joanne Lin) က ပြောကြားခဲ့သည်။

သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်နဲ့ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး တွေ့ဆုံစဉ်

အင်ဒိုနီးရှားအနေဖြင့် အာဆီယံ၏ ဘုံသဘောတူညီချက် ၅ ချက်ကို ဆက်လက် ထောက်ခံနေဆဲဖြစ်သော်လည်း မြန်မာ့အရေးကို ပိုမိုအလေးထားပြီး လုပ်ဆောင်လာကြောင်း ၎င်းက ၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် ချမှတ်ခဲ့သည့် အာဆီယံ၏ ငြိမ်းချမ်းရေး လမ်းပြမြေပုံဖြစ်သော ဘုံသဘောတူညီချက် ၅ ချက်ကို ရည်ညွှန်းပြောဆိုခဲ့သည်။

နေပြည်တော်သို့ သွားရောက်ခဲ့သည့် ခရီးစဉ်အတွင်း ဆူဂီအိုနိုသည် သမ္မတ ပရာဘိုဝို(Prabowo Subianto) က ပေးပို့သော သဝဏ်လွှာကို လွှဲပြောင်းပေးအပ်ခဲ့ပြီး မြန်မာနိုင်ငံတွင် အားလုံးပါဝင်နိုင်သည့် ရေရှည်တည်တံ့မည့် ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ် ဖြစ်ထွန်းလာစေရန် အင်ဒိုနီးရှားက ပံ့ပိုးကူညီ သွားမည်ဆိုသော ကတိကဝတ်ကို ထပ်လောင်း အတည်ပြုခဲ့ကြောင်း အင်ဒိုနီးရှား နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ပြောကြားခဲ့သည်။

ပဋိပက္ခကို တွေ့ဆုံဆွေးနွေးရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းစွာ အဖြေရှာရေးတို့ ဖြစ်ပေါ်လာစေရန် တိုက်တွန်း အားပေးနိုင်ရေး အတွက် မြန်မာနိုင်ငံရှိ သက်ဆိုင်သူ အားလုံးနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရန် အင်ဒိုနီးရှားက အသင့်ရှိနေကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်နှင့် ပြုလုပ်ခဲ့သည့် ဆွေးနွေးမှုများသည် ရင်းနှီးပွင့်လင်းပြီး အပြုသဘောဆောင်ကာ အကျိုးရှိခဲ့ကြောင်း ဆူဂီအိုနိုက ပြောကြားခဲ့သည်။

သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်နဲ့ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး တွေ့ဆုံစဉ်

အင်ဒိုနီးရှားအပြင် အာဆီယံနိုင်ငံအချို့မှ ခေါင်းဆောင်များသည်လည်း မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ထိတွေ့ဆက်ဆံမှုများကို ယခင်ကတည်းက ပြုလုပ်ခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။

ထိုင်းနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး သီဟာဆက် ဖူအန်ကတ်ကော (Sihasak Phuangketkeow) သည်လည်း ပြီးခဲ့သည့် ဧပြီလက နေပြည်တော်သို့ သွားရောက်ခဲ့ပြီး မြန်မာနိုင်ငံနှင့် အာဆီယံအကြား ပေါင်းကူးတံတား တစ်ခုအဖြစ် ဆောင်ရွက်ပေးရန် လူသိရှင်ကြား ကမ်းလှမ်းခဲ့သည်။

မလေးရှားနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မိုဟာမက် ဟာဆန် (Mohamad Hasan) သည်လည်း အာဆီယံအဖွဲ့၏ ချဉ်းကပ် ဆောင်ရွက်မှုများကို ပြန်လည်သုံးသပ်သည့် ကြိုးပမ်းမှုများ၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအဖြစ် ပြီးခဲ့သည့် မေလက မြန်မာနိုင်ငံသို့ သွားရောက်ခဲ့သည်။

အင်ဒိုနီးရှားအတွက်မူ ယခုခရီးစဉ်သည် မြန်မာ့အရေး ဖြစ်ပေါ် တိုးတက်မှုများအပေါ် ၎င်း၏ ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုကို ဆက်လက် ထိန်းသိမ်းထားနိုင်ရန် အထောက်အကူ ဖြစ်စေနိုင်သလို တစ်ဖက်တွင်လည်း အာဆီယံအတွင်း အင်ဒိုနီးရှား၏ အခန်းကဏ္ဍကို ပိုမိုခိုင်မာစေနိုင်ကြောင်း ဂျိုအန်လင်းက ပြောကြားခဲ့သည်။

Source: The Nation

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁၅

တရုတ်သမ္မတ ရှီကျင့်ဖျင်၏ ဖိတ်ကြားချက်အရ တရုတ်နိုင်ငံခရီးစဉ်ကို စတင်ခဲ့သော မြန်မာနိုင်ငံသမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်သည် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁၅ ရက်တွင် တရုတ်နိုင်ငံ၊ ပေကျင်းမြို့သို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။

သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်သည် ဇွန်လ ၁၅ ရက် မွန်းလွဲ ၂ နာရီတွင် ပေကျင်းမြို့ရှိ Capital International Airport သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။

ထို့နောက် တရုတ်နိုင်ငံအစိုးရအဖွဲ့ တာဝန်ရှိသူများက ဂုဏ်ပြုတပ်ဖွဲ့နှင့်အတူ ကြိုဆိုခဲ့ကြသည်။

သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်သည် တရုတ်နိုင်ငံခရီးစဉ်ကို ဇွန်လ ၁၅ ရက်မှ ၁၉ ရက်အထိ သွားရောက်ခြင်းဖြစ်သည်။

ဦးမင်းအောင်လှိုင်သည် နစက အစိုးရလက်ထက်ကလည်း ယာယီသမ္မတ အနေဖြင့် တရုတ်နိုင်ငံသို့ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ် ၃၀ ရက်မှ စက်တင်ဘာ ၃ ရက်အထိ သွားရောက်ခဲ့ပြီး တရုတ်သမ္မတ ရှီကျင့်ဖျင်၊ ဒုသမ္မတ၊ ဝန်ကြီးချုပ် လီချန်တို့နှင့် တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေးခဲ့သည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁၅

အိမ်နီးချင်းအင်အားကြီး နိုင်ငံများကြားထဲတွင် မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် ပြန်လည်ရုန်းထလာနိုင်သည့် အနေအထား မျိုး မြင်တွေ့ရနိုင်သည်ဟု နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူ ဒေါက်တာအမ်ကောန်လက CNI သတင်းဌာနသို့‌ ပြော သည်။ 

မြန်မာနိုင်ငံသည် ၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၄ ရက်တွင် လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက် မတ်လမှာ ပြည်တွင်းစစ် စတင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်မှာ ယနေ့ထိဖြစ်သည်။

ထို့နောက် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်နေ့ နောက်ပိုင်း နိုင်ငံရေး အကျပ်အတည်းကနေ တပ်မတော်၏ အုပ်ချုပ် မှု ဖြစ်တည်လာချိန်မှာတော့ မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်း လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခများ အပြင်းအထန် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။

၂၀၂၁ - ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း နိုင်ငံရေးပဋိပက္ခကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခများ၊ နိုင်ငံရေး မတည်ငြိမ်မှုများ၊ အာဆီယံအုပ်စုများ၊ အနောက်နိုင်ငံအချို့၏ မြန်မာနိုင်ငံအပေါ် ဖိအားပေးမှု စသည့် အခြေအနေ များသည် လက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံ အနေအထားနှင့် နှိုင်းယှဥ်လျှင် များစွာ ပြောင်းလဲလာသည်ကို မြင်တွေ့ရသည်ဟု နိုင်ငံရေးလေ့လာသူများက ထောက်ပြကြသည်။ 

မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် လက်ရှိ အနေအထားအတိုင်း ဆက်သွားမည်ဆိုလျှင် ငြိမ်းချမ်းရေး လုပ်ငန်းစဥ်များသည် ၂၀၂၇ နောက်ပိုင်းတွင် အားကောင်းလာနိုင်ကြောင်း၊ အင်အားကြီး နိုင်ငံများကြား၌ မြန်မာပြန်ရုန်းထလာနိုင်သည့် အနေအထားမျိုး မြင်တွေ့ရနိုင်သည်ဟု နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူ ဒေါက်တာအမ်ကောန်လက CNI သတင်းဌာန သို့ ပြောသည်။ 

 တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင် ခေါင်းဆောင်များ အစည်းအဝေး တက်ရောက်ခဲ့သူများကို တွေ့ရစဉ်

၎င်းက “အဲတာတွေက ဘာကို ရွေ့သွားလဲဆိုတော့ ကျနော်တို့ နိုင်ငံရေး အကျပ်အတည်းတွေ ဖြေရှင်းဖို့၊ စီးပွားရေး အကျပ်အတည်းတွေ ဖြေရှင်းဖို့ရဲ့ ပထမ ငါးနှစ်ရဲ့ ဇာတ်လမ်းအစပေါ့နော်။ အဲဒီ အရှိန်သာ ဆက်ထိန်းနိုင်မယ်ဆို ရင် ကျနော်တို့ရဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေး ဖြစ်စဉ်ကလည်း တစ်ဖန် ပြန်ပြီး အားကောင်းလာဖို့ သေချာတယ်။ ကျနော်တို့ မြင် တာကတော့ ၂၀၂၇ နောက်ပိုင်းမှာ Peace Process တွေက တော်တော်လေး ရောက်လာပါလိမ့်မယ်။ နောက်တစ် ခါ အခြေခံဥပဒေ ပြင်ဆင်တာတွေလည်း ဆောင်ရွက်ဖို့အတွက် ရှိလာဖို့ လွှတ်တော်လည်း ထွက်ပြီဆိုတော့ ကဏ္ဍ ပေါင်းစုံကနေ ဒီဟာကို အခု ရက် ၁၀၀ ပြီးနောက်ပိုင်း ပထမတစ်နှစ်၊ ဒုတိယနှစ် နောက်ပိုင်းမှာ ဖြစ်လာမှာ။ ကျနော်တို့ ခန့်မှန်းချက်အရ ဆိုရင်တော့ ဒါက အပြောင်းအလဲ တစ်ခုထက် စတင်ပြီးတော့မှ ကုန်းရုန်းပြီးတော့မှ ထလာတဲ့ သဘောပဲ။ လဲတဲ့အတိုင်း နေလိုက်တဲ့သူက ကျရှုံးသွားတာများတယ်။ အဲဒီကနေ ပြန်ထတဲ့ လူသာလျှင် အောင်မြင်ဖို့ ခြေလှမ်းလှမ်းနိုင်တာ။  ငါးနှစ်ဆိုရင် ငြိမ်းချမ်းရေး အတိုင်းအတာ တစ်ခုရမယ်။ အဲဒီရဲ့ တည်ငြိမ်မှုက အတိုင်း အတာ တစ်ခု ဖြစ်လာနိုင်တယ်။ အဲဒီတော့ ခုနကလိုပေါ့ နိုင်ငံရေးပဋိပက္ခ ဆန့်ကျင်တာကို အုပ်စုတွေရဲ့ ဘယ်လောက်သူတို့ ဆက်လုပ်မလဲဆိုတဲ့ဟာက အခုပြန်ကြည့်တော့ မြန်မာနိုင်ငံမှာ နယ်စပ်ဂိတ်ထိ တွေ့တဲ့ နယ်နိမိတ်က ငါးနိုင်ငံ ရှိတယ်။ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ရယ်၊ နောက်တစ်ခါ ထိုင်းရှိတယ်၊ လာအိုရှိတယ်၊ အိန္ဒိယရှိတယ်၊ တရုတ်ရှိတယ် အဲဒီမှာ အင်အားကြီးတဲ့ နိုင်ငံအားလုံးက ငြိမ်းချမ်းရေး Process ကို သူတို့ရဲ့ ပါဝါနဲ့ သွားမယ့်သဘောတွေမြင်တယ်။ ငြိမ်းချမ်းရေး Process ကို ရောက်အောင်သွားမယ့် သဘောလို့တော့။ ထိုင်းကလည်း ဒီတိုင်းဆိုရင်တော့ သူက လည်း ဒီအတိုင်း လိုက်လာမယ့် သဘောရှိတယ်။ အဲဒါဆိုရင် ကျနော်တို့ နယ်နိမိတ်မှာရှိနေတဲ့ ကျနော်တို့ EAO တွေကလည်း ဒီကိစ္စမှာ Do or Die ဖြစ်လာမှာပဲ။ သူတို့က သခင် သန်းထွန်းတို့လို ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီလို အသေခံတိုက်မလား သို့မဟုတ် ငြိမ်းချမ်းရေး သွားမလားဆိုတဲ့ဟာက သူတို့ရဲ့ စဉ်းစားချက်တွေမှာ အကျပ် အတည်းတွေ ဆိုက်ရောက် လာမယ်ထင်တယ်။ ငါးနှစ်မှာ အနေအထားက ဒီအနေအထားရောက်လာမှာလို့ မြင်ရတယ်” ဟု ပြောသည်။ 

ထို့အပြင် အနောက်နိုင်ငံများ၏ မြန်မာနိုင်ငံအပေါ် စောင့်ကြည့်ထိန်းချုပ်ရေး မူဝါဒကို မည်ကဲ့သို့ အကောင် အထည် ဖော်လာနိုင်မလဲဆိုသည်ကို စောင့်ကြည့်ရမည်ဟု ၎င်းက ဆက်ပြောသည်။ 

ဒေါက်တာအမ်ကောန်လက “ငြိမ်းချမ်းရေး Process က အထိုက်အလျောက် ဖြစ်ပြီဆိုတာနဲ့ နိုင်ငံရေးပဋိပက္ခ တည်ငြိမ်ပြီဆိုတာနဲ့ နောက် ဟိုဘက် ငါးနှစ်ပေါ့။ ပေါင်းဆယ်နှစ်ဆိုရင်တော့ အရှိန်ရပြီ။ ဒါကိုတော့ (Positive View) က ကြည့်မယ်ဆိုရင်တေ့ာ ဒီအတိုင်းသွားမယ်။ (Negative View) ကအရတော့ အနောက်အုပ်စုက ဘယ်လောက်ဝင်ပြီး (Containment policy) ကို ဘယ်လို အကောင်အထည် ဖော်မလဲပေါ့နော်။ ကျနော်တို့ဆီမှာ ဆိုရင် ဒီအရေးအခင်းက မြန်မာပြည် တောင်ပိုင်းမှာဆိုရင် ကျားဖြန့်ကိစ္စ အကောင်အထည်ဖော်လာတဲ့ Fpssတွေ။ နောက် တစ်ခါ အနောက်ဘက်မှာဆိုရင် ရိုဟင်ဂျာ(ဘင်္ဂါလီ)ကိစ္စတွေက အကောင်အထည်ဖော်လာတယ်။ အဲဒီနှစ်ချက်က သူတို့ဘယ်လောက်လုပ်နိုင်မလဲ။ ဒီဘက်က ကျနော်တို့ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံတွေရဲ့ ကျနော်တို့ ဘယ်လောက် ကာ ကွယ်နိုင်မလဲ ဆိုတဲ့အပေါ်မှာ မူတည်တယ်။ ကျနော်မြင်တာကတော့ Containment Policy အရ အထိုက် အလျောက် ပဲရှိမယ်။ တကယ်တမ်း ရိုက်မချိုးနိုင်ဘူးထင်တယ်။ ရိုက်ချိူးနိုင်ဖို့တော့ မလွယ်ဘူး မြန်မာရဲ့ သွားတဲ့ လမ်းကြောင်းကတော့။ ငါးနှစ်နဲ့ ဆယ်နှစ်မှာ ပြန်ရုန်းထလာနိုင်တယ်ဆိုတဲ့  ကောက်ယူချက်ပေါ့နော်။ သေချာပေါက်လို့တော့ မပြောဘူး။ ကောက်ယူ ချက်က တော်တော် နီးစပ်တယ်လို့ ပြောချင်တယ်” ဟု ပြောသည်။ 

လက်ရှိတွင် သမ္မတဦးမင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် အစိုးရအဖွဲ့အနေဖြင့် ရက်ပေါင်း ၁၀၀ အတွင်း ဆောင်ရွက် ပေးသွားမည့် ကိစ္စရပ်များအနက် ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးရေးကဏ္ဍလည်း ပါရှိသည်။

လက်ရှိ အစိုးရ၏ ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဥ် အပေါ်တွင် တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများမှ ယုံကြည်မှု အင်မတန် အားနည်းနေသေးသလို ငြိမ်းချမ်းရေးလမ်းကြောင်းပေါ်‌ ရောက်လာနိုင်ရန်အတွက် မက်လုံးသေချာ မပေးနိုင်သေးဘူးဟု ယူဆ၍ရကြောင်း နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူများက ထောက်ပြနေကြသည်။ 

အခြေခံလူတန်းစားကို တွေ့ရစဉ်

လက်ရှိမြန်မာနိုင်ငံတွင် အဓိက ဖြေရှင်းရမည့် ကိစ္စရပ်သည် တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခသာ ဖြစ်သည့် အတွက် ထိုကိစ္စရပ် မ‌အောင်မြင်သေးသရွေ့ အခြားကဏ္ဍများ၌ အဆင်ပြေနိုင် မည်ဆိုသည်မှာ လက်တွေ့ မကျနိုင် ကြောင်း စီးပွားရေးလေ့လာသုံးသပ်သူ ဦးဋ္ဌေးအောင်ကြည်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။ 

၎င်းက “သူက မဖြစ်နိုင်ဘူးလို့တော့ မပြောဘူး။ ဒါပေမယ့် လက်တွေ့ မကျဘူးပေါ့နော် ကျနော့်အမြင်က။ မဖြစ်နိုင် ဘူးလို့တော့ မပြောပါဘူး။ အဓိက,က ဘာလဲဆိုတော့ မြန်မာပြည်ရဲ့ ပြဿာနာက ပြဿနာထဲမှာ မနက်ကပဲ ထိုင် စဉ်းစားနေတာ။ အရေးကြီးဆုံးက ဘာလဲဆိုတော့ ဒီတိုင်းရင်းသားပြဿနာပေါ့နော်။ ဒါမဖြစ်လို့ရှိရင် ကျန်တာက ဖြစ်ဖို့က မလွယ်ဘူးပေါ့။ နံပါတ်တစ်အချက်က Political System တစ်ခုပေါ့ ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရက်တစ်ဆိုတာ ကျနော့် အမြင်အရတော့ ဒီမိုကရက်တစ် ဖက်ဒရယ်ဖြစ်ရမယ်။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့  Democracy Practice အလေ့အကျင့် မရှိဘဲနဲ့ ဖက်ဒရယ်သွားတယ်ဆိုတာ အန္တရာယ်အရမ်းများတယ်။ လိုရင်းတိုရှင်းကတော့ ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံကြီး Setting ကို ဘယ်လိုချမလဲ ဒါ နံပါတ်တစ် အရေးကြီးပဲ။ နံပါတ်နှစ် ဒီ Settings မှန်တော့မှ စီးပွားရေးစနစ်က မှန်မှာကို။ စီးပွားရေးစနစ်မှန်မှပဲ တိုးတက်မှာပေါ့။ အဓိက,က ဘာလဲဆိုတော့ တိုင်းရင်းသားပြဿနာကို အရင်ဆုံး  ဘယ်လို အားလုံးအဆင်ပြေတယ် တကယ်စနစ်တကျပေါ့ အတွေးအခေါ် အမျော်အမြင်ပညာပါတဲ့ Setting တစ်ခုကို ဘယ်လိုချမလဲ အဲဒါအရင်ဆုံး လုပ်ရမှာပေါ့။ အဲဒါပြောပြီးမှ ဟိုဒင်း ဖြစ်ရင်တော့ မှန်တယ်။ ပြောချင်တဲ့အဓိပ္ပာယ်က ဘာလဲဆိုတော့ အမြင်ကျယ်ကျယ်နဲ့ပေါ့ ပထမဆုံး First Setting က နိုင်ငံရေးစနစ်ကို သေချာ Setting ချဖို့လိုတယ်။ အထူးသဖြင့်တေ့ာ ဖက်ဒရယ်နဲ့ ပတ်သက်တဲ့ဟာပေါ့။ ဒုတိယအဆင့်က နိုင်ငံရေး စနစ်မှန်မှပဲ စီးပွားရေးစနစ်က မှန်လာမယ်။ သို့သော်ငြားလည်း လောလောဆယ် အနေအထားကြီးကို Short to the point ပြောမယ်ဆိုရင် Legitimacy သဘောအရတော့ တဖြေးဖြေးနဲ့တော့ ဖြစ်သွားမှာပဲလေ။ ဖြစ်သွားပြီဆို လို့ရှိရင် Main ပြဿာနာက စီးပွားရေးက ကျလာတာ ဒီတိုင်း ထိန်းပြီးသွားမယ်ဆိုလို့ရှိရင် စီးပွားရေးအရဆိုရင် ဈေးကွက်စီးပွားရေး ဖြစ်ကိုဖြစ်ရမယ်။ ဈေးကွက်စီးပွားရေး ကျကျနန ဖြစ်တယ်လို့ နိုင်ငံတကာက မယုံကြည်သေး သရွေ့ Foreign Investment က FDI လာကိုမလာဘူး။ အဲဒါလေးတွေ စဉ်းစားစေချင်တာပေါ့နော်။ ဒါပေမယ့် ဒီ Setting အခြေခံက တကယ်တော့ ရှိပြီးသားပဲ ဘာလဲဆိုတော့ ဒီ ၂၀၀၈ ပေါ့။ ၂၀၀၈ ဆိုတာ ကျနော် နားလည် သလောက်ကတော့ ဒီမိုကရက်တစ် ဖက်ဒရယ်ပဲလေ။ တစ်ခုရှိတာက ၂၀၀၈ ကိုတော့ သေချာ ပီပီပြင်ပြင် လုပ် မယ်ဆိုတဲ့ အရိပ်အယောင် အတွေးအခေါ်မျိုး လိုတယ်ပေါ့နော်”ဟု ပြောသည်။ 

လက်ရှိ ဖြစ်ပေါ်နေသည့် မြန်မာ့စီးပွားရေး အဆင်မပြေမှု ဖြစ်နေသော ပြဿနာသည် စီးပွားရေးစနစ် တစ်ခုလုံးကို သေချာစွာ မတည်ဆောက်နိုင်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်ကြောင်း၊ နိုင်ငံရေးနှင့် စီးပွားရေးသည် ဒွန်တွဲနေသည့်အတွက် စီးပွားရေး အဆင်မပြေပါက အမြင်များ၊ အတွေးအခေါ်များသည်လည်း ပြောင်းလဲသွားနိုင်သည်ဟု စီးပွားရေး လေ့လာသုံးသပ်သူများကလည်း ထောက်ပြနေကြသည်။ 

လက်ရှိမှာတော့ သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံသို့ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မေလ ၃၀ ရက်မှ ဇွန်လ ၃ ရက်ထိ လည်းကောင်း၊ တရုတ်နိုင်ငံကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁၅ ရက်မှ ၁၉ ရက်အထိ လည်းကောင်း သွားရောက်ပြီး နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေး၊ သံတမန်ရေး၊ ငြိမ်းချမ်းရေးကိစ္စရပ်များကို ဆွေးနွေးနေသည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁၅

မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေးနှင့် လူမှုစီးပွား အခြေအနေများကို တည်ငြိမ်အောင် မလုပ်ဆောင်နိုင်ပါက လာဘ်ပေး လာဘ်ယူ ပ‌ပျောက်ရန် ခက်ခဲနိုင်သည်ဟု စီးပွားရေးသမားများနှင့် နိုင်ငံရေးသမားများက ထောက်ပြကြသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် လာဘ်ပေးလာဘ်ယူမှုနှင့် အဂတိလိုက်စားမှု ပပျောက်ရန် ခက်ခဲနေရခြင်းသည် ဆယ်စုနှစ်ပေါင်း များစွာ အမြစ်တွယ်ခဲ့သော စနစ်ဆိုးများ၊ အာဏာအလွဲသုံးစားမှုများနှင့် တရားဥပဒေစိုးမိုးရေး အားနည်းချက်များ ကြောင့်ဟု နိုင်ငံရေးသမားများနှင့် ပြည်သူလူထုက ထောက်ပြကြသည်။

လက်ရှိ မြန်မာနိုင်သည် ပြည်တွင်းစစ် ဖြစ်နေသည့်အတွက် စစ်စရိတ်သာရှိပြီး ငွေကြေးဖောင်းပွမှုက ရှောင်လို့မရ ကြောင်း၊ လာဘ်ပေးလာဘ်ယူမှုက နည်းသွားအောင် လုပ်လို့ပဲရမည်ဖြစ်ပြီး ပပျောက်အောင် မလုပ်နိုင်ကြောင်း နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူ ဒေါက်တာအောင်မျိုးက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “အဲဒါတွေက အကိုင်းတွေပါ၊ အကိုင်းအခတ်တွေ။ တကယ့်တကယ်က ပင်မရေသောက်မြစ်ရှိတယ်လေ။ အဲဒီ ပင်မရေသောက်မြစ်ကိုလုပ်မှ ဟိုဟာဖြစ်မှာ တစ်သက်လုံး ကျနော်တို့က အဂတိကို နှိမ်လာခဲ့တာလည်း ကြာ ပြီ။ အဂတိကလည်း နှိမ်လို့ရတယ်ကို မရှိဘူး ပိုတာဆိုးတာ။ အစိုးရတစ်ရပ်ကနေ ဒီငွေကြေးဖောင်းပွမှုကို ကျနော် တို့ ဘယ်လောက်လောက် ထိန်းချုပ်နိုင်သလဲပေါ့။ အဲဒီလို ငွေကြေးဖောင်းပွမှု ထိန်းချုပ်မှ ကျနော်တို့ ရရှိတဲ့ ဝန် ထမ်းရဲ့ လစာတန်ဖိုးရှိမှ၊ အသုံးခံမှ၊ အဂတိကနည်းမှာကို။ အဲဒီတော့ ခက်တာက လက်ရှိမှာ ပြည်တွင်းစစ် ဖြစ်နေ တဲ့ အခါကြတော့ စစ်စရိတ်သာရှိတာ ငွေကြေးဖောင်းပွမှုက ရှောင်မရဘူးပေါ့နော်။ နိုင်ငံတော်အစိုးရက အရမ်းကို လိမ်လိမ်မာမာ၊ ပါးပါးနပ်နပ်နဲ့ လုပ်နိုင်ကာမှ ကျနော်တို့က ဒီငွေကြေးဖောင်းပွမှုကို ထိန်းနိုင်မှာ။ စစ်ဖြစ်နေတာနဲ့ စစ်သုံးစရိတ်နဲ့တင်ကို သူကထိန်းဖို့က ခက်နေတာပေါ့နော်။ ငွေတန်ဖိုး မရှိလို့ရှိရင်တော့ ဒါကစားမှာပဲ။ အောက် ခြေ ဝန်ထမ်းတွေမှာလည်း ဘယ်လို ရပ်တည်နေရသလဲဆိုတာကို ငဲ့ကြည့်ဖို့သင့်တာပေါ့။ အဲဒီတော့ သူတို့လည်း  မရရတာ ရှာမှာပေါ့နော်။ အဓိက,ကတော့ အစိုးရရဲ့ ဘတ်ဂျတ်ပေါ်လစီ၊ ငွေကြေးပေါ်လစီ၊ ငွေစျေးမှာ ဘတ်ဂျတ် မှာ ကျနော်တို့က ဘယ်လိုလုပ်ကြမလဲဆိုတဲ့ အချက်အလက်ပေါ် မူတည်ပါတယ်လို့ ပြောချင်ပါတယ်။ ဘာအဖွဲ့မှ မလိုဘူး။ စစ်မယ့်ကော်မတီကို မစစ်အောင် လာဘ်ထိုးအုံးမှာလို့။ အဂတိဖြစ်အုန်းမှာလို့ အဲဒီကော်မတီတွေက အ လကားပဲ။ အဲဒီကော်မတီတွေဖွဲ့လည်း အလကားပါပဲ။ ပထမတစ်ချက်က လာဘ်ပေးလာဘ်ယူမှုက ဘယ်တော့မှ မပျောက်ဘူး၊ ပပျောက်အောင် လုပ်မယ်ဆိုရင်တော့ မြန်မာပြည် အနေနဲ့ခက်တယ်။ ကျနော်တို့က နည်းသွား အောင် လုပ်လို့ပဲရတယ်။ အစိုးရယန္တရားကြီးက မတရားကြီးနေတဲ့ဥစ္စာကို ဒီအစိုးရ ဘယ်လိုလုပ်ပြီးတော့ နလန် ထူမလဲ”ဟု ပြောသည်။

ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ အစည်းအဝေး ကျင်းပစဉ်

ရုံးဌာနများတွင် ကိစ္စရပ်တစ်ခု မြန်ဆန်ချောမွေ့စေရန်အတွက် လာဘ်ပေးလာဘ်ယူ ပြုလုပ်ခြင်းကို သာမန်ကိစ္စ တစ်ခုကဲ့သို့ လုပ်ဆောင်နေကြခြင်း၊ အာဏာရှိသူများနှင့် လုပ်ပိုင်ခွင့်ရှိသူများက မိမိတို့၏ရာထူးကို အသုံးပြု၍ ကိုယ်ကျိုးရှာရန် အခွင့်အရေးများ ရှိနေခြင်းတို့ကြောင့် လာဘ်ပေးလာဘ်ယူမှုသည် ပိုမိုကြီးထွားလာကြောင်း နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူများက ထောက်ပြကြသည်။

လာဘ်ပေးလာဘ်ယူမှု ပပျောက်ရေးဥပဒေနှင့် အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေများ ရှိသော်လည်း အမှန် တကယ် လက်တွေ့ကျင့်သုံးရာတွင် ထိရောက်မှု အားနည်းခြင်း၊ တိုင်ကြားစာများတွင် ခိုင်လုံသော သက်သေအ ထောက်အထား မပြည့်စုံပါက အမှုဖွင့် အရေးယူရန် ခက်ခဲခြင်းဖြစ်ကြောင်းလည်း ထောက်ပြကြသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် စည်းမျဥ်း၊ စည်းကမ်းပေါင်း သောင်းခြောက်ထောင်ချပြီး မျိုးစုံလိုက်လုပ်ခိုင်းခြင်းကြောင့် ပြည်သူ များသည် ကြာသည့်ဒဏ်ကို မခံနိုင်ဘဲ မြန်ချင်သောကြောင့် ပိုက်ဆံပေး လာဘ်ထိုးမှုများ ဖြစ်ပေါ်လာသည်ဟု နိုင်ငံ‌ရေးလေ့လာသုံးသပ်သူ ဦးထက်အောင်ကျော်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “အဲဒီဟာတွေကို ထိန်းကျောင်းတဲ့ အစုအဖွဲ့ဆိုပြီး ထပ်လုပ်တော့ အဲဒီထိန်းကျောင်းတဲ့ အစုအဖွဲ့ကို ထပ်ပြီး တော့မှ လာဘ်ထိုးကြ၊ အဲဒီထိန်းကျောင်းတဲ့ အဖွဲ့ကို ထပ်ထိန်းကျောင်းဖို့ ပြဿနာတွေက ဒီဆင့်ကဲဆင့်ကဲတွေ ဖြစ်တဲ့ဟာပေါ့။ အဓိက ကျနော်တို့က Corruption (အဂတိလိုက်စားမှု)တွေ ဘာကြောင့် ဖြစ်သလဲဆိုတဲ့ဟာမှာ တချို့ဟာက ကိုယ့်ရဲ့ရပ်တည်ရေးအတွက် လုပ်ရတဲ့ Corruption မှာ ဘာမှ ဘာရယ်ညာရယ် မဟုတ်ဘူး၊ အသေး အဖွဲ့လေးတွေ ၅၀၀၀၊ ၁၀,၀၀၀ ပုံစံမျိုးလေးတွေပေါ့။ အဲဒီဟာကကျတော့ အစိုးရကိုယ်တိုင် ဖြေရှင်းမှရတဲ့ကိစ္စ တွေပေါ့နော်။ ဘာလဲဆိုတော့ ဒီဝန်ထမ်းတွေရဲ့ လုပ်ခလစာ ဒါကခေတ်စနစ်နဲ့ လိုက်လျောညီထွေ သူတို့ ဂုဏ်  သိက္ခာရှိရှိ ရပ်တည်နိုင်ပြီးတော့မှ စားဝတ်နေရေး၊ စားနိုင်သောက်နိုင်အဆင့်ကို မဟုတ်ဘူး၊ နေသာထိုင်သာ အဲဒီ လို အနေအထားမျိုး ဖြစ်အောင်ထိကို အစိုးရတစ်ရပ် အနေနဲ့ လုပ်ပေးရမှာပေါ့။ အဲဒါကြမှသာလျှင် ကျနော်တို့ "Driver of Corruption" (အဂတိလိုက်စားမှုကို တွန်းအားပေးနေတဲ့ အကြောင်းအရင်းများ)တွေက ပျောက်တာ။ လုပ်ပိုင်ခွင့်ကိုင်ပြီးတော့မှ တကယ့်ကို သူဋ္ဌေးဖြစ် Corruption လုပ်တဲ့ဟာတွေပေါ့။ အဲဒီတကယ့်ကို လုပ်ပိုင်ခွင့် ရှိတဲ့ လူတွေမှာဖြစ်တာ။ အဲဒီအတွက်ကြောင့်မို့လို့ ငါးကြီးကြီးကို ဆော်ပါပေါ့။ ငါးကြီးကြီးဆိုတာ တကယ့် ရာထူး အာဏာ ရှိပါတယ်ဆိုတဲ့ လူတွေကို လုပ်ပြလိုက်လို့ရှိရင် ဒါကပိုအရှိန်တက်သွားမှာပေါ့”ဟု ပြောသည်။

စီးပွားကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီး ဦးထွန်းအုံကို တွေ့ရစဉ်

ထို့နောက် စီးပွားရေးသမားများ လာဘ်ပေးလာဘ်ယူ မလုပ်ရန် ပြောမည့်အစား လုပ်ငန်း ဆောင်တာများ လွယ်ကူ မြန်ဆန်အောင် လုပ်ပေးခြင်းဖြင့် လာဘ်ပေးလာဘ်ယူ ပပျောက်အောင် ဆောင်ရွက်သင့်ကြောင်း ဦးထက်အောင် ကျော်က ဆက်ပြောသည်။

၎င်းက “ စီးပွားရေးသမားတွေ မင်းတို့ လာဘ်မထိုးကြပါနဲ့ပြောရအောင် သူတို့လုပ်နေတဲ့ လုပ်ငန်းဆောင်တာ တွေကို လွယ်လွယ်ကူကူ ချောချောမွေ့မွေ့ မြန်မြန်ဆန်ဆန် ဖြစ်အောင် လုပ်ထားတဲ့ အခင်းအကျင်းရှိလား ဆိုတာလဲ ပြန်ကြည့်ရမှာ။ စည်းမျဥ်း၊ စည်းကမ်းပေါင်း သောင်းခြောက်ထောင်တွေ ချပြီးတော့မှ မလိုလည်း၊ လိုလည်း ဟိုခုံမှာ လက်မှတ်ထိုး၊ ဒီခုံမှာ လက်မှတ်ထိုး ဆိုပြီးတော့မှ မျိုးစုံတွေ လိုက်လုပ်ခိုင်းတော့ အဲဒီမှာ အချိန်တွေကြာ အဲဒီကြာတဲ့ဒဏ်ကို မခံနိုင်တော့ မြန်ချင်တော့ ပိုက်ဆံပေး။ ဒီကိစ္စတွေက ဒါတစ်သက်လုံး ဖြစ်လာတဲ့ကိစ္စတွေ”ဟု ပြောသည်။ 

စီးပွားရေးလုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်သူများ အနေဖြင့်လည်း မိမိတို့ တစ်ဦးတစ်ယောက်၏ အကျိုးစီးပွားကို လိုလားမှုနှင့် လုံခြုံရေးဆောင်ရွက်နေသူများ၊ နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းများကို ငွေကြေးပေး လာဘ်ထိုးခြင်းများနှင့် မဖျက်ဆီးကြရန် လို သည်ဟု သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်က ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၉ ရက်တွင် ကျင်းပသည့် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ အစည်းအဝေး၌ ပြောကြားခဲ့သည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁၅

တရုတ်သမ္မတ ရှီကျင့်ဖျင်၏ ဖိတ်ကြားချက်အရ မြန်မာနိုင်ငံသမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်သည် တရုတ်နိုင်ငံသို့ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁၅ ရက်တွင် စတင်သွားရောက်ခဲ့သည်။

အဆိုပါ ခရီးစဉ်သည် ဇွန်လ ၁၉ ရက်အထိ ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

ဦးမင်းအောင်လှိုင်သည် နစက အစိုးရလက်ထက်ကလည်း ယာယီသမ္မတ အနေဖြင့် တရုတ်နိုင်ငံသို့ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ် ၃၀ ရက်မှ စက်တင်ဘာ ၃ ရက်အထိ သွားရောက်ခဲ့ပြီး တရုတ်သမ္မတ ရှီကျင့်ဖျင်၊ ဒုသမ္မတ၊ ဝန်ကြီးချုပ် လီချန်တို့နှင့် တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေးခဲ့သည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁၂

တတိယအကြိမ် လွှတ်တော်အစည်းအဝေးသည် ဇွန်လ ပထမပတ်တွင် ပြန်လည်စတင်နေပြီး တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ်အလိုက် လွှတ်တော်ကိုယ်စားများ အလုပ်လုပ်နေကြပြီ ဖြစ်သော်လည်း အစိုးရပိုင်းက လွှတ်တော်နှင့် အညီ အလုပ်လုပ်ရန် လိုအပ်ကြောင်း လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များနှင့် နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူများက ထောက်ပြကြသည်။

လက်ရှိ လွှတ်တော် သက်တမ်းကာလတွင် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များသည် ပြည်သူများအတွက် အမှန် တကယ် အသုံးဝင်သည့် မေးခွန်း မေးမြန်းခြင်းများကို ဆောင်ရွက်နေပြီ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် လွှတ်တော်သည် လွှတ်တော်ကိစ္စကို အလုပ်လုပ်နေပြီဖြစ်ကြောင်း၊ ထို့ကြောင့် အစိုးရသည်လည်း လွှတ်တော်နှင့်အညီ အလုပ်လုပ် ရန် လိုအပ်သည်ဟု မြန်မာ့ပုံရိပ်ဖော်ညွှန်းရေးအဖွဲ့၏အကြုံပေး ဦးညိုအုန်းမြင့်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “ဥပမာဖြင့် ပြည်ခိုင်ဖြိုး အမတ်တွေပဲ မေးတာပဲလေ။ စကားလုံး အသုံးအနှုန်းကတော့ သူက နည်းနည်း ပရိုတိုကောတော့ ဆန်တာပေါ့။ ဒါကို ပြင်ဆင်ရန်ဆန္ဒ ရှိ/မရှိ ဆိုတာနဲ့ ပြည်သူတွေကတော့ ဒီကိစ္စကို ခင်ဗျားတို့ကို ပြောနေပြီ ဒါကို နိုင်ငံတော်အစိုးရ အနေနဲ့ ဒါကို ဆောင်ရွက်ပေးပါလို့ သူက မပြောပေမယ့် စကားလုံးကတော့ ကျနော်လည်း လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် မလုပ်ဖူးတော့ ကျနော်လည်း မသိဘူးပေါ့နော်။ ဒါပေမယ့် ဒီလိုမျိုး အပြု သဘောဆောင်တယ်၊ ဘာပြောပြော လွှတ်တော်ကတော့ လှုပ်နေပြီဗျ၊ အလုပ်လုပ်နေပြီ၊ အစိုးရပိုင်းက အလုပ် လုပ်ဖို့ လိုတာပေါ့နော်”ဟု ပြောသည်။

တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ်လွှတ်တော်၊ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်၊ အမျိုးသားလွှတ်တော်နှင့် ပြည်သူ့လွှတ်တော် များတွင် သက်ဆိုင်ရာ ကိုယ်စားလှယ်အသီးသီးမှ ပြည်သူများအတွက် အကျိုးရှိသည့် လုပ်ငန်းများနှင့် ပတ်သက် ပြီး မေးခွန်းမေးမြန်းမှုများ အားကောင်းသော်လည်း မေးခွန်းများနှင့် သက်ဆိုင်သည့် အဖြေများကို ဝန်ကြီးဌာန များမှ ပြန်လည်ဖြေကြားရာတွင် သေချာသည့်အဖြေ တစ်စုံတစ်ရာ ဖြေကြားသည်ကို မတွေ့ရ၍ ပြည်သူများက အားမလိုအားမရ ဖြစ်နေကြသည်။

 ပြည်ထောင်စု လွှတ်တော် ကျင်းပနေစဉ်

တချို့သော မေးခွန်းများသည် နိုင်ငံတော် မူဝါဒနှင့် သက်ဆိုင်သည့် မေးခွန်းဖြစ်ခြင်းကြောင့် ဆက်လက် တည်ရှိပါ မည်ဟု ဖြေကြားကာ ပြည်သူလူထု၏ ဆန္ဒကို မျက်ကွယ်ပြုမှုများ ရှိလာကြောင်း ထောက်ပြလာကြသည်။

ထိုအခြေအနေနှင့် ပတ်သက်ပြီး လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အနေဖြင့် မိမိ၏ မေးခွန်းကို မေးခွန်းအနေဖြင့် မဟုတ်ဘဲ နောက်တစ်ဆင့်အနေဖြင့် တိုက်တွန်းကြောင်း အဆိုကို တင်သွင်းကာ လွှတ်တော်တွင် မဲခွဲဆုံးဖြတ်ချက် ရယူပြီး အတည်ပြုရန် လိုအပ်ကြောင်း ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီ(PPP)မှ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဦးကျော်မင်း ထက်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “မူဝါဒဆိုင်ရာ ကိစ္စတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး မေးခွန်းမေးတယ်ထားပါတော့။ အဲဒါဆိုရင် မေးခွန်းမေးတဲ့ ကိုယ်စားလှယ် အနေနဲ့ ဒီကိစ္စကို မကျေလည်ဘူးဆိုရင် နောက်တစ်ဆင့် တက်ပြီးတော့ တိုက်တွန်းကြောင်း အဆို တင်သွင်းလို့ ရပါတယ်။ အဲဒီတော့ ကိုယ်စားလှယ်အနေနဲ့ ဒီဟာကို မကျေလည်ဘူး သို့မဟုတ် ဒီမူဝါဒကို ပြောင်း ချင်တယ်၊ ဒါမှမဟုတ်ရင် အဆိုပါကိစ္စကို ဆက်လက် ဆောင်ရွက်စေချင်တယ်ဆိုရင်တော့ လွှတ်တော်မှာ ဒုတိယ အဆင့် အနေနဲ့ တိုက်တွန်းကြောင်း အဆိုတင်တာမျိုး ဆောင်ရွက်ပြီးတော့ လွှတ်တော်ကနေ မဲခွဲလို့ ဒီအဆိုကို အောင်နိုင်သွားတယ်ဆိုလို့ရှိရင် သက်ဆိုင်ရာအစိုးရက လိုက်နာရမယ့်တာဝန် ရှိသွားတာဖြစ်ပါတယ်။ ဒါ့ကြောင့်မို့ လို့ ကိုယ်စားလှယ်တွေ အနေနဲ့ ဒီအပေါ်မှာ မကျေလည်ခဲ့ဘူးဆိုရင်တော့ ဒုတိယအဆင့် အနေနဲ့ အဆိုကိုတင်ဖို့ လိုမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကတော့ အဆိုကို တင်ခြင်းမတင်ခြင်းက သက်ဆိုင်ရာကိုယ်စားလှယ်တွေရဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက် ဖြစ်ပါတယ်” ဟု ပြောသည်။

နိုင်ငံရေးသည် စိတ်ရှည်ခြင်းနှင့် သဘောထားကြီးခြင်းကို အခြေခံပြီး ဆောင်ရွက်ရသည့်အတွက် လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များ အနေဖြင့်လည်း နိုင်ငံရေးလုပ်ငန်း ဆောင်ရွက်ရာတွင် စိတ်ရှည်ခြင်းနှင့် သဘောထားမှသာ ပြည်သူ့အသံများကို လွှတ်တော်မှာ တွင်ကျယ်စွာ ပြောဆိုလာနိုင်မည် ဖြစ်သည်။

လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ မေးမြန်းသည့် တချို့သော မေးခွန်းများတွင် ဝန်ကြီးဌာန မဟုတ်ဘဲ နိုင်ငံတော်မှ ချမှတ်ထားသည့် ထုတ်ပြန်ချက် မူဝါဒများ ဖြစ်သည့်အတွက် ထိုမူဝါဒသည် ပြည်သူများအတွက် အကျိုး ရှိ/မရှိကို နိုင်ငံတော်အနေဖြင့် ကွင်းဆင်းစစ်ဆေးခြင်းများ ဆောင်ရွက်ရန်လိုကြောင်း၊ ထို့နောက် မူဝါဒကို ပယ်ဖျက်ခြင်းနှင့် ပြန်လည်ပြင်ဆင်ခြင်းများလည်း ဆောင်ရွက်ပေးရန် လိုအပ်သည်ဟု တိုင်းလိုင် (ရှမ်းနီ) တိုင်းရင်းသားများ ဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်ရေးပါတီဥက္ကဋ္ဌ စိုင်းဋ္ဌေးအောင်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

 ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၉ ရက်က ပြည်ထောင်စုအစည်းအဝေးမှာ သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်ကို တွေ့ရစဉ်

၎င်းက “အခု စုံ/မ ကိစ္စဆိုရင် ပြည်သူ့အသံကို လွှတ်တော်အသံဆိုပြီးတော့မှ ပြည်သူ့အသံတွေ ယူဆောင်ပြီးတော့ မှ လွှတ်တော်ကို တင်ပြတာ ဖြစ်ပါတယ်။ အစိုးရက မူဝါဒကို ချမှတ်လို့ရပါတယ်။ လုပ်ပိုင်ခွင့် အစိုးရမှာ အပြည့်ရှိ ပါတယ်။ သူတို့ မချမှတ်ခင်လည်း ပြည်သူလူထု အပေါ်မှာ ဘယ်လို အကျိုးသက်ရောက်မယ်ဆိုရင်တော့ သူတို့ ရှာပြီး စဉ်းစားသင့်တယ်။ နောက်တစ်ခု ချမှတ်ပြီးရင်လည်း ပြည်သူ့အပေါ်မှာ ဘယ်လိုတွေ အကျိုးသက်ရောက် တယ်၊ ကောင်းကျိုးဖြစ်စေသလား၊ ဆိုးကျိုးဖြစ်စေသလား၊ ကောင်းကျိုးဖြစ်စေတယ် ဆိုရင်တော့ ဒီမူဝါဒကို ဆက် လက် ထားရှိပြီးတော့မှ ဆိုးကျိုးဖြစ်နေတယ်လို့ ပြည်သူ့အသံကို ဖော်ဆောင်မယ့် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်တွေ က ပြောပြကြပြီဆိုရင် အောက်ကို ဆာဗေးဆင်းပြီးမှ အစိုးရအနေနဲ့ ပယ်ဖျက်သင့်တာ ပယ်ဖျက်၊ ပြင်ဆင်သင့် တာကို ပြင်ဆင်ပြီးမှ လုပ်သင့်တယ်လို့ ကျနော့်အနေနဲ့ မြင်တယ်။ အဲဒီမှာ သူတို့ဖြေကြားထားတဲ့ အထဲမှာက နိုင်ငံတော်မူဝါဒ ဖြစ်တဲ့အတွက်ကြောင့်မို့ ဆက်လက် တည်ရှိပါမယ်ဆိုတဲ့ စကားနဲ့ ပြီးသွားတယ်ဆိုတော့ နိုင်ငံ တော် မူဝါဒ ဆိုပေမယ့် ညွှန်ကြားချက်ပါ။ ညွှန်ကြားချက်ဆိုတော့ လွှတ်တော်က ပြောတဲ့အသံကို တလေးတစားနဲ့ ဝန်ကြီးတွေက ဖြေရမယ်လို့ ကျနော့်အနေနဲ့ ပြောချင်တယ်။ အဲဒီအတွက်ကြောင့်မို့ လွှတ်တော်နဲ့ အစိုးရနဲ့က အခု မှ ပြန်စတယ်ဆိုတော့ ဟမှုတွေ ရှိကောင်းရှိလိမ့်မယ်၊ ဒါပေမယ့် ဒီဘက်ကလည်း စိတ်ရှည်စွာနဲ့ နိုင်ငံရေးဆိုတာ စိတ်ရှည်ရမယ်၊ သဘောထားကြီး ရမယ်ပေါ့နော်၊ အဲဒီလိုမျိုးနဲ့ ဆောင်ရွက်သွားမယ်ဆိုရင်တော့ တစ်နေ့ကျရင် တော့ ပြည်သူ့ကိုယ်စားပြုတဲ့ ပြည်သူ့ကိုယ်စားလှယ်တွေက ပြည်သူ့အသံတွေ လွှတ်တော်ထဲ များများ ပြောလာ နိုင်မယ်လို့ ကျနော့်အနေနဲ့ မြင်ပါတယ်” ဟု ပြောသည်။

ပြည်သူများကြုံတွေ့နေရသည့် အခက်အခဲများအား ထုတ်ပြန်ထားသည့် ဥပဒေ၊ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများနှင့် အညီ ဖြေရှင်းဆောင်ရွက်ပေးရန်မည်ဖြစ်သော်လည်း မလိုလားအပ်ဘဲ ပြည်သူများ အပေါ် ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုး မဖြစ်စေရန် လည်း ဂရုပြုဆောင်ရွက်သွားရန်လိုကြောင်း၊ ဥပဒေ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများနှင့် ပတ်သက်၍ ကောင်းစွာ သိရှိ နားလည် နေရမည်ဖြစ် သကဲ့သို့ ဝိုင်းဝန်း အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်ကြရန်လည်း လိုသည်ဟု နိုင်ငံတော် သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်က ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၉ ရက်တွင် ကျင်းပသည့် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ အစည်းအဝေး မှာ ပြောကြားခဲ့သည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁၂

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားနေသော လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခများနှင့် လူမျိုးစုပဋိပက္ခများ ပြေလည်စေရန်အတွက် ငြိမ်းချမ်းရေးလိုချင်သည့် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများကို အစိုးရမှ ငြိမ်းချမ်းရေးပေးသင့်ကြောင်း စစ်ရေးနှင့် နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက ထောက်ပြကြသည်။

တိုင်းရင်းသားများ လက်နက် ကိုင်ဆောင်လာရခြင်းသည် တန်းတူရေး၊ ကိုယ်ပိုင်ပြဋ္ဌာန်းခွင့်နှင့် ဖက်ဒရယ်ဒီမိုက ရေစီရရှိရေးအတွက် နိုင်ငံရေးအရ အာမခံချက် မရှိခြင်းကြောင့် ၎င်းတို့သည် နိုင်ငံတော်မှ ခွဲထွက်ရန်မဟုတ်ဘဲ မိမိတို့ဒေသ၊ လူမျိုးစုများ၏ အခွင့်အရေးများကို အပြည့်အဝရရှိရေး ကာကွယ်ရန် ရည်ရွယ်ကြခြင်း ဖြစ်သည်။

ပြည်တွင်းငြိမ်းချမ်းရေး ရရှိရေးအတွက် ငြိမ်းချမ်းရေး လိုလားသော လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များနှင့် အစိုးရအကြား စစ် မှန်သော တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုများ ပြုလုပ်သင့်ပြီး၊ အကြမ်းဖက်မှုများကို ရပ်တန့်ပြီး အရပ်သားအစိုးရနှင့် တိုင်းရင်း သား အင်အားစုများအကြား သွေးစည်းညီညွတ်ရေးကို တည်ဆောက်ခြင်းဖြင့်သာ ရေရှည်တည်တံ့သော ငြိမ်းချမ်း ရေးကို ဖော်ဆောင်နိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်းလည်း နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူများက ထောက်ပြကြသည်။

လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ အနေနှင့် လက်နက်ကိုင်ထားခြင်းထက် ငြိမ်းချမ်းရေး ယူလိုက်ခြင်းက ပိုပြီးဒေသ ဖွံ့ဖြိုးရေးကို အထောက်အကူပြုကြောင်း ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဒေါက်တာကျော်ဆွေက CNI သတင်း ဌာနသို့ ပြောသည်။

လက်နက်ကိုင် အင်အားစုများကို တွေ့ရစဉ် 

၎င်းက “သူတို့တိုင်းရင်းသားတွေ လိုချင်တဲ့ အခွင့်အရေးကို ဒီဘက်က ပေးနိုင်တဲ့ အခြေအနေနဲ့ပေါ့ ပေးနိုင်တဲ့ အခြေအနေနဲ့ ကွာဟနေတော့ သူတို့က သူတို့အင်အားရှိကြောင်း ပြမှသာလျှင် သူတို့အခွင့်အရေး ရမယ်ဆိုတဲ့ ယုံကြည်ချက် ဖြစ်သွားတာပေါ့လေ။ အဲဒါကြောင့်လည်း တိုင်းရင်းသားတွေက လက်နက်ဆွဲကိုင်သလို ဖြစ်သွား တာပေါ့။ လက်နက်ဆွဲကိုင်ပြီးတဲ့ နောက်ကြတော့လည်း တခြား လက်နက်ကိုင်ရဲ့ အရသာ သိသွားမှာပေါ့‌ဗျာ။ ငြိမ်းချမ်းရေးကို မလိုလားတဲ့ အင်အားစုလေးတွေ ရှိပါတယ် အနည်းငယ်ပါ။ အဖွဲ့အစည်းတွေ၊ တိုင်းရင်းသား လူမျိုးစုတွေ အကုန်လုံးပေါ့။ ကျနော်တို့ အစိုးရဘက်ကတော့ တိုင်းရင်းသား လူမျိုးတွေ တောင်းဆိုတဲ့ အချက် အလက်တွေကို အခြေခံဥပဒေအရ အာမခံနိုင်တဲ့အထိ ကျနော်တို့က ပြင်ဆင် အတည်ပြုသွားဖို့ ပြည်ထောင်စုအဖွဲ့ အစိုးရအဖွဲ့ရော ကျနော်တို့ ဒီလက်ရှိ လက်တလော လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်တွေ အများစုကလည်း သဘော ဆန္ဒ ရှိကြပါတယ်။ အဲဒီလိုပဲ တိုင်းရင်းသား အဖွဲ့အစည်းတွေကလည်း ကိုယ့်တိုင်းရင်းသားတွေရဲ့ မျက်နှာက ဒီငြိမ်းချမ်းရေး ယူလိုက်တာက လက်နက်ကိုင်ထားတာထက် ပိုပြီး ဖွံ့ဖြိုးရေး မြန်တယ်ဆိုတာကို ကျနော်တို့က သိသွားစေချင်တာ အဲဒီအသိမြန်ရင်လည်းပဲ ကျနော်တို့ ငြိမ်းချမ်းရေး အလွယ်တကူ ပြန်ရမယ်လို့ပဲ ယုံကြည်ပါ တယ်။ စစ်ပွဲထက်ပေါ့ဗျာ ငြိမ်းချမ်းရေးက ပိုပြီး ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးကို အထောက်အကူ ပြုတယ်ဆိုတာကို သိစေချင်ပါ တယ်”ဟု ပြောသည်။

တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်များအား ဖိအားပေးခြင်း သို့မဟုတ် လက်နက်ချခိုင်းခြင်းထက် နိုင်ငံရေးအရ တန်းတူ ညီမျှမှုကို အခြေခံ၍ နှစ်ဖက်စလုံးက အလေးအနက် ဆွေးနွေးကြရမည်ဖြစ်သည်။

တိုင်းရင်းသားများ၏ တောင်းဆိုချက်ဖြစ်သော ကိုယ်ပိုင်ပြဋ္ဌာန်းခွင့်၊ တန်းတူရေးနှင့် တရားမျှတမှုတို့ကို အစိုးရ ဘက်က အာမခံချက် ပေးနိုင်ရမည်ဖြစ်ပြီး၊ ပြည်သူများ လိုလားသည့် ဒီမိုကရေစီစနစ်နှင့် လူ့အခွင့်အရေးများကို အခြေခံ၍ ငြိမ်းချမ်းရေး လုပ်ငန်းစဉ်များကို ပွင့်လင်းမြင်သာစွာ လုပ်ဆောင်သင့်ကြောင်း စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေး အကဲခတ်များက ထောက်ပြကြသည်။

စစ်ရေးပဋိပက္ခ ဖြစ်နေခြင်းသည် တိုင်းပြည်အတွက် အများကြီး အခက်အခဲရှိကြောင်း၊ ထို့ကြောင့် စစ်ရေးပဋိပက္ခ ကို စားပွဲခုံတွင် ဖြေရှင်းရအောင်ဆိုပြီး မိမိတို့က တွန်းအားပေးနေကြောင်း ရခိုင်ပြည်လွတ်မြောက်ရေးပါတီ(ALP) ဥက္ကဋ္ဌ ဒေါ်စောမြရာဇာလင်းက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

လက်နက်ကိုင် အင်အားစုများကို တွေ့ရစဉ် 

၎င်းက “စစ်ဖြစ်နေတဲ့ တိုင်းပြည် တစ်ခုဟာဆိုလို့ရှိရင် တိုးတက်ဖို့ဟာ အင်မတန်မှ ခက်ခဲပါတယ်။ စစ်ဖြစ်နေတဲ့ ဒေသတိုင်း၊ ဒေသတိုင်းမှာ အားလုံးက အခက်အခဲတွေရှိတယ်။ ရလာတဲ့ ပိုက်ဆံတွေကိုလည်း စစ်အတွက်ပဲသုံးရ တာတွေရှိတယ်။ အိုးအိမ်ပျက်စီးမှုတွေ အများကြီးရှိတယ်၊ ပြည်သူလူထုတွေ နစ်နာမှုတွေ အများကြီးရှိတယ်၊ ဒါဟာဆိုလို့ရှိရင် စစ်ကြောင့် စစ်ကဘာကြောင့် ဖြစ်လာရလဲ ဆိုလို့ရှိရင်လည်းပဲ မကျေနပ်မှု များစွာကြောင့် စစ်က ဖြစ်လာရတယ်။ အဲဒါတွေကို ငြိမ်းသက်မယ်ဆိုလို့ရှိရင် ဒီငြိမ်းချမ်းရေးစကားကို ပြောရမယ်။ တိုင်းပြည်ငြိမ်းချမ်း သွားပြီဆိုလို့ရှိရင် ဒေသအသီးသီး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်အောင် အများကြီး လုပ်လို့ရတယ်လို့ ကျမတော့ မြင်ပါတယ်။ အဲ ဒါကြောင့် တိုင်းပြည်လည်း ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရမယ်၊ ငြိမ်းလည်း ငြိမ်းချမ်းရမယ်၊ လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခကိုလည်းပဲ စားပွဲခုံမှာ ဖြေရှင်းနိုင်တဲ့ အနေအထား တစ်ခုခုကို ရောက်ရမယ်ဆိုပြီးတော့မှ ကျမတို့က အားသွန်ခွန်စိုက် ကြိုးစား နေကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။ တိုက်ပွဲဖြစ်နေလို့ရှိရင် ဘယ်တိုင်းပြည်မှ မတိုးတက်ဘူး၊ ကျမတို့ မျက်စိထဲမှာကို တိုး တက်သွားတဲ့ တိုင်းပြည်တွေရှိတယ်။ ဘာကြောင့် တိုးတက်သွားတာလဲဆိုလို့ရှိရင် စစ်ပွဲတွေ ငြိမ်းသွားတယ်၊ အဲဒါ ကြောင့်ပဲ တိုးတက်သွားတယ်။ ဒါကြောင့် ကျမတို့က စစ်ရေးပဋိပက္ခ ဖြစ်နေခြင်းသည် တိုင်းပြည်ဒေသတွေ အတွက် အများကြီး အခက်အခဲရှိတဲ့ အတွက်ကြောင့် စစ်ရေးပဋိပက္ခကို စားပွဲခုံမှာ ဖြေရှင်းရအောင် ဆိုပြီးတော့မှ ကျမတို့က တွန်းအားပေးနေတာ ဖြစ်တယ်”ဟု ပြောသည်။ 

လက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံတွင် လက်နက်ကိုင် အင်အားစုများသည် ဦးသိန်းစိန် အစိုးရ လက်ထက်ကထက် ပိုမိုပေါများ လာသည့်အပြင် ၎င်းတို့တပ်စွဲရာ ဒေသများ၌ အခွန်ကောက်ခံမှု အပါအဝင် ဒေသတွင်းရှိ သံယဇာတများ တူးဖော် ခွင့်ပြုခြင်း၊ သတ္တုတွင်းများ တူးဖော်ခြင်း၊ လက်နက် ရောင်းချခြင်း၊ မူးယစ်ဆေးဝါး မှောင်ခိုကူးခြင်းအပြင် အခြား သော အကျိုးစီးပွားများကိုလည်း တွင်ကျယ်စွာ လုပ်ဆောင်လာနေကြသည်။

လက်ရှိ အချိန်ထိ မြန်မာနိုင်ငံတွင် တည်ရှိနေသော လက်နက်ကိုင်အင်အားစုများ လျှော့ချရေးနှင့် ပပျောက်ရေး အတွက် ဆောင်ရွက်နိုင်သော နည်းလမ်းနှင့် အဖြေကို ရှာမတွေ့သေးပေ။

သို့သော် တချို့သော လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများသည် NCA နှင့် တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်အဆင့် Bilateral များ ရေးထိုးပြီး အစိုးရနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေး ရယူပြီး ဒေသ တည်ငြိမ် အေးချမ်းရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကို ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်လိုကြသော်လည်း အစိုးရနှင့်တပ်မတော်ဘက်က လက်မခံဘဲ ပယ်ချမှုများ ရင်ဆိုင်နေရသည်။

ထိုသို့ အစိုးရနှင့်တပ်မတော်ဘက်က ရပ်တည်နေပါက စစ်ပွဲကို လိုလားသော လက်နက်ကိုင် အင်အားစုများဘက် ကို ရောက်ရှိသွားအောင် တွန်းအားပေးသလို ဖြစ်သွားနိုင်ခြင်းကြောင့် အစိုးရက ငြိမ်းချမ်းရေး လိုချင်သည့် လက်နက်ကိုင်များကို ငြိမ်းချမ်းရေး ပေးသင့်ကြောင်း စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက ထောက်ပြကြသည်။