
- By CNI
- Category: နိုင်ငံရေး
- Hits: 189
CNI New
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ် ၂၅
မြန်မာနိုင်ငံတွင် နိုင်ငံရေးမတည်ငြိမ်မှု နောက်ဆက်တွဲကြောင့် ကားနှင့် အိမ်ခြံမြေ ဈေးနှုန်းများ အဆမတန် မြင့်တက်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပပြီးနောက် နိုင်ငံရေး တည်ငြိမ်မှုရှိလာပါက ကားနှင့်အိမ်ခြံမြေ ဈေးများ ကျသွားနိုင်မလား အားလုံးက စောင့်ကြည့်နေကြသည်။
ရွေးကောက်ပွဲပြီးလျှင် နိုင်ငံတကာ ဖိအားနှင့် ပြည်တွင်းပဋိပက္ခ လျော့နည်းသွားမည်ဆိုသည့် အချက်ပေါ် မူတည်ပြီး အဆမတန် ဈေးမြင့်နေမှုများ ကျသွားနိုင်သည်ဟု နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူ ဒေါက်တာအောင်မျိုးက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။
၎င်းက “ဒီအရပ်သားအစိုးရကြောင့် ဖြစ်လာနိုင်တဲ့ ကျနော်တို့ ငွေကြေးစီးဆင်းမှုတွေ ကောင်းလာမယ် ဒီပိတ်ဆို့မှု တွေ ကန့်သတ်မှုတွေက အတိုင်းအတာတစ်ခုထိ လျော့သွားမယ် နည်းနည်းကြာလာတာနဲ့အမျှ ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက် မှုတွေ လျော့သွားမယ်ဆိုရင် စစ်စာရိတ်တွေ လျော့လာမယ် အဲတော့ insulation က သူ့ဟာသူ ကျလာမယ်ပေါ့။ insulation ကျတယ်ဆိုရင် အလိုအလျောက်ပဲ ကျနော်တို့ ကုန်ဈေးနှုန်း ကျမယ်ပေါ့။ သူက တစ်ခုတော့ ရှိတာပေါ့။ ဝယ်လက်တွေ မရှိဘူးဆိုတာက အဲတာကတော့ ဈေးကွက်နဲ့ သက်ဆိုင်တယ် အခုရက်ပိုင်းမှာ ပြီးခဲ့တဲ့ ဟိုဟာ ဆိုရင် ဝယ်လက် အရမ်းများတယ်။ အခုလည်း ရန်ကုန်မှာ ရောင်းနေရတာပဲပေါ့။ အခု ဒီနယ်က လာတဲ့ သူတွေ ရွှေ့ပြောင်းလာတဲ့ သူတွေက များလာတဲ့ အခါကြတော့ ရောင်းရတယ်လေ။ ဟိုဟာပေါ့ အိမ်ခြံမြေ ဈေးကွက်က ဖြစ်ပါတယ်။ တစ်ခုတော့ရှိတာပေါ့ လုံခြုံသွားတယ် ငြိမ်းချမ်းသွားတယ်ဆိုရင်တော့ ကိုယ့်ဒေသ ကိုယ် ပြန်လာမှာ တချို့လည်း ပြန်မှာပါ ဖြစ်တဲ့အတွက်ကြောင့် အဲခါကြရင်တော့ ဈေးနှုန်း ကျနိုင်ပါတယ်။ သူက ဒီရွေးကောက်ပွဲ ပြီးလာလို့ရှိရင်တော့ ဒီနိုင်ငံတကာ ဖိအားပေါ့။ နိုင်ငံတကာဖိအားနဲ့ ဒီပြည်တွင်းပဋိပက္ခတွေ လျော့နည်းသွားမယ် ဆိုတဲ့ အချက်ပေါ် မူတည်ပြီးတော့ သူက ဒါပြရိပ်သန်းတာပေါ့။ ဒါကတော့ နိုင်ငံရေး တည်ငြိမ်တယ် ဆိုရင်တော့ ဒါသူ့သဘာဝအတိုင်း ဖြစ်တာပေါ့”ဟု ပြောသည်။
ငလျင်ဘေးကြောင့် နေအိမ်များ ပျက်စီးသွားစဉ်
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဦးသန်းရွှေ လက်ထက်က ကားနှင့် အိမ်ခြံမြေ အပါအဝင် တယ်လီဖုန်းများသည် ဈေးနှုန်း အဆမ တန် မြင့်တက်နေရာမှ ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပပြီးနောက် ဦးသိန်းစိန် အစိုးရ တက်လာသည့်အခါမှာ တော့ ကား၊ အိမ်ခြံမြေ၊ တယ်လီဖုန်း ဈေးနှုန်းများသည် ထိုးကျသွားခဲ့သည်။
စီးပွားရေးအရ နိုင်ငံတကာ ဆက်ဆံမှုနှင့်ဆိုင်ပြီး ပြည်သူလူထုများ၊ ပြည်ပကလူများ စီးပွားရေး ပတ်ဝန်းကျင်ကို အကောင်းမြင်ရန် လိုအပ်သည်ဟု စီးပွားရေးလေ့လာသုံးသပ်သူ ဦးဋ္ဌေးအောင်ကြည်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြော သည်။
၎င်းက “အဲဒါက သူစီးပွားရေးအရ နိုင်ငံတကာ ဆက်ဆံမှုနဲ့လည်း ဆိုင်တာပေါ့။ နိုင်ငံတကာ ဆက်ဆံမှုနဲ့ဆိုင်တာ မဟုတ်ဘူး ဆိုင်ကိုဆိုင်တာပေါ့။ နောက်တစ်ခုက ဒီမြန်မာပြည်ရဲ့ စီးပွားရေး ပတ်ဝန်းကျင်ကို ပြည်ပက ဗမာ ပြည်ထဲက လူတွေရဲ့ စီးပွားရေး ပတ်ဝန်းကျင်ကို ဘယ်လိုမြင်လဲပေါ့။ ဘယ်လိုခေါ်မလဲပေါ့။ ကျော်လွှားလို့ မရတဲ့ ကိစ္စပေါ့။ ဒီအမြင်ကောင်းဖို့ လိုတာပေါ့။ ဟိုဘယ်လို ခေါ်မလဲ ကားပါမစ်တွေ ပိတ်ထားတာလည်း မှားတယ်လို့ တော့ မဆိုလိုပါဘူး။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ လက်ရှိ အခြေအနေအရ တိုင်းပြည်မှာလဲ ဒေါ်လာ လိုနေတာကို ဒေါ်လာ outflow ဖြစ်သွားလို့မှ မရဘဲကို ဒီသဘောတွေလည်း ပါမှာပေါ့။ ဝယ်လိုအားက ပုံမှန်ရှိနေတာလေ ပုံမှန် ရှိတဲ့ ဝယ်လိုအားကို ဖိတဲ့အခါကြတော့ စျေးတက်တာပေါ့။ အခုလောလောဆယ်တော့ ရုတ်တရက်ကြီး တအား ကြီး ထိုးကျသွားဖို့တော့ မဖြစ်နိုင်သေးဘူးပေါ့။ ဦးသိန်းစိန် လက်ထက်က ဖြစ်တယ်ဆိုတာက အားလုံးပေါ့ စီးပွား ရေး ပတ်ဝန်းကျင်ကို နိုင်ငံတကာကကော ပြည်တွင်းကကော အကောင်းမြင်တာပေါ့။ စီးပွားရေး ပတ်ဝန်းကျင်မှာ အကောင်းဖြစ်လာတဲ့ အခါကျတော့ ကျန်တာတွေ အကုန်လုံးက သူဟာသူ ကျသွားတာပေါ့ စျေးကဒါပါဘဲ”ဟု ပြောသည်။
ဒီမိုကရေစီအရေး တောင်းဆိုနေကြစဉ်
ထို့နောက် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ဦးဆောင်သော အစိုးရအား ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲ မဲစာရင်း အငြင်းပွားမှုအား မဖြေရှင်းဘဲ အစိုးရဖွဲ့စည်းရေး ကြိုးပမ်းသည်ဟုဆိုကာ မြန်မာ့တပ်မတော်က ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်တွင် ဖြုတ်ချ၍ နိုင်ငံတော်အား အရေးပေါ် အခြေအနေ ကြေညာခဲ့သည်။
ထို့ကြောင့် မြန်မာ့တပ်မတော်ကို ဆန့်ကျင်ကန့်ကွက်မှုများ ပေါ်ပေါက်လာပြီး လက်နက်ကိုင် တော်လှန်မှုများ ဖြစ်လာကာ နိုင်ငံရေး မတည်မငြိမ်မှုများ ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်မှာ ယနေ့ချိန်ထိ ဖြစ်သည်။
အဆိုပါ နိုင်ငံရေး မတည်ငြိမ်မှုများကြောင့် ကား၊ အိမ်ခြံမြေ၊ ရွှေ၊ ဒေါ်လာ၊ လူသုံးကုန်၊ ဆေးဝါး၊ ကုန်စည်၊ အိမ် ဆောက်ပစ္စည်း၊ လျှပ်စစ်ပစ္စည်း စသဖြင့် ဈေးနှုန်းများ အဆမတန် မြင့်တက်လာခဲ့သည်။

- By CNI
- Category: နိုင်ငံရေး
- Hits: 193
CNI News
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ် ၂၅
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားနေသော လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခများ ချုပ်ငြိမ်းရေးအတွက် ရွေးကောက်ပွဲမတိုင်ခင်မှာ တစ်ဖွဲ့ချင်းဖြင့် လုပ်သွားနိုင်သည်ဟု ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်မှာ ပါဝင်လုပ်ဆောင်နေသူ ဦးခွန်းဆိုင်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။
ငြိမ်းချမ်းရေးဖိုရမ်(Peace Forum)ကျင်းပစဉ်က ပြည်နယ်နှင့်တိုင်းအလိုက် အာဏာခွဲဝေပေးခြင်းဖြင့်လည်း ငြိမ်းချမ်းရေး လုပ်ငန်းစဉ်ကို အကောင်အထည်ဖော်ကြရန် အကြံပြု ဆွေးနွေးချက်များ ရှိကြောင်း သိရသည်။
ရွေးကောက်ပွဲ မတိုင်ခင်၌ ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးပွဲကို ဖြစ်နိုင်သည့် လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများဖြင့် တစ်ဖွဲ့ချင်း လုပ်ဆောင်သွားနိုင်ကြောင်း ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်မှာ ပါဝင်လုပ်ဆောင်နေသူ ဦးခွန်းဆိုင်က CNI သတင်းဌာန သို့ ပြောသည်။
ငြိမ်းချမ်းရေးဖိုရမ် ကျင်းပနေစဉ်
၎င်းက “အခု NCA ကိုယ်တိုင်က လောလောဆယ်မှာ NCA က နှစ်ပိုင်းရှိတာပေါ့။ တစ်ပိုင်းက သူ့ရဲ့ အခြေခံ မူဝါဒ အပိုင်း။ အခြေခံ မူဝါဒအပိုင်းကတော့ ပြောင်းလဲဖို့ နည်းမယ်ပေါ့။ ဒါပေမယ့် ငြိမ်းချမ်းရေး ဆွေးနွေးပွဲတွေ အကောင်အထည်ဖော်မှု အပိုင်းဆိုတဲ့ အခါကြတော့ အရင်တုန်းကဆိုရင် ၂၁ ဖွဲ့ပဲ ရှိတာကို။ အခုကြတော့ ရာနဲ့ချီ ရှိလာတော့ ငြိမ်းချမ်းရေး ဖော်ဆောင်မှုအပိုင်းက အများကြီး ပြင်ဆင်ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ အားလုံးပါဖို့ဆိုရင် အဲဒါ ကြောင့် ဒီဥစ္စာက အချိန်ယူရမှာ ဖြစ်တယ်။ သို့တည်းမဟုတ် လုပ်နိုင်တာကတော့ တစ်ဖွဲ့ချင်း ဆွေးနွေးတာလည်း ဖြစ်နိုင်တယ်။ နောက်ပြီးတော့ ဖြစ်နိုင်တာက Peace Forum ထဲမှာ ပြောသွားသလို တချို့တလေ ပြောသွားတာက တော့ ပြည်နယ်အလိုက်၊ တိုင်းအလိုက် တာဝန်ခွဲပေးဖို့၊ အာဏာခွဲဝေပေးဖို့ အဲဒီနည်းနဲ့ စေ့စပ်ဆွေးနွေးဖို့ ဆိုတာ တွေ ရှိတယ်။ ဒါတွေဟာ ချက်ချင်း ဖြစ်လာမလား၊ ဖြစ်ဖို့လွယ်မလား။ အခုလောလောဆယ် ဒီလို ဖြစ်လာဖို့က တော့ အလားအလာက မတွေ့မြင်ရသေးဘူးပေါ့။ အဲဒီတော့ အခုလောလောဆယ်ကတော့ Peace Forum ပြီးတဲ့ နောက်ပိုင်းမှာ သူတို့ပြောတာကို နားထောင်လိုက်ရင် ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးပွဲဆိုတာ ရွေးကောက်ပွဲ မတိုင်ခင်က တော့ တစ်ဖွဲ့ချင်းလောက်ပဲ ဖြစ်မယ်။ ဖြစ်နိုင်တဲ့အဖွဲ့နဲ့ လုပ်သွားမှာပေါ့” ဟု ပြောသည်။
ရွေးကောက်ပွဲ မတိုင်ခင်ကာလ၌ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ အားလုံးနီးပါး စုစည်းနိုင်ရေးမှာ လက်ရှိ အခြေအနေအရ မလွယ်ကူကြောင်း စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက ထောက်ပြကြသည်။
လက်ရှိတွင် ငြိမ်းချမ်းရေး လုပ်ငန်းစဉ်များ၊ ဖိုရမ်များ ပြုလုပ်သည့်အခါတွင် NCA လက်မှတ်ထိုးထားသည့် ၇ ဖွဲ့ဖြင့် သာ ပြုလုပ်ပြီး မြေပြင်၌ တိုက်ပွဲဖြစ်ပေါ်နေသည့် တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများမှာမူ မပါဝင်ကြ သည်ကို တွေ့ရသည်။
လက်နက်ကိုင်ရသည့် အအကြောင်းတရား အခြေခံနှင့် နိုင်ငံရေး သဘောတရားတို့ကို နှစ်ဖက် ညှိနှိုင်းပြီး ရလဒ် ထွက်အောင် ဆောင်ရွက်နိုင်ရန်မှာ အလွန်တရာ အရေးကြီးကြောင်း ရခိုင့်ဦးဆောင်ပါတီ (AFP) မှ ဥက္ကဋ္ဌ ဒေါက်တာအေးမောင်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။
ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်နဲ့ လက်နက်ကိုင်တွေကို တွေ့ရစဉ်
၎င်းက “ငြိမ်းချမ်းရေးနဲ့ပတ်သက်လို့ ထဲထဲဝင်ဝင် ဆွေးနွေးကြတဲ့အခါ ဘယ်လိုပဲဖြစ်ဖြစ်ပါ လာမယ့် အောက်တို ဘာ ၁၅၊ NCA ၁၀ နှစ်ပြည့် အခမ်းအနားကတော့ဖြင့် ခပ်ကြီးကြီး ကျင်းပလာနိုင်တဲ့ အနေအထားလို့ သုံးသပ်တာ ပေါ့လေ။ နိုင်ငံတော်ဘက်က ဘယ်လိုပြင်ဆင်ထားသလဲ။ လာမယ့် ရွေးကောက်ပွဲက ဒီဇင်ဘာ ၂၈။ အောက်တိုဘာ လ ၁၅ မှာက ကြီးမားတဲ့ NCA စာချုပ်ပေါ့။ လွတ်လပ်ရေး အလွန်ကာလ လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများနဲ့ အစိုးရ ညှိနှိုင်းနိုင်တဲ့ သဘောတူညီချက်ပေါ့။ အဲဒါကြီး ရေရှည်တည်တံ့ပြီးမှ လက်နက်ကိုင်ရတဲ့ အကြောင်းတရား အခြေခံ နိုင်ငံရေး သဘောတရားကို ဘယ်လိုနှစ်ဖက် ညှိနှိုင်းပြီး ရလဒ်ထွက်အောင် ဆောင်ရွက်နိုင်မှာလား ဆိုတာကတော့ အလွန်တရာ အရေးကြီးတယ်။ ၁၀ နှစ်မြောက် အောက်တိုဘာ ၁၅ ရက်နေ့မှာ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်း ခေါင်းဆောင်၊ အဖွဲ့အစည်းပေါင်းစုံ လာရောက်ကြပြီးမှ မြန်မာ့နိုင်ငံရေးကို အဖြေထုတ်ကြတာလည်းပဲ အန်ကယ် တို့ တွေ့မြင်ချင်ပါတယ်” ဟု ပြောသည်။
လာမည့် အောက်တိုဘာ ၁၅ ရက်နေ့တွင် ကျရောက်မည့် တစ်နိုင်ငံလုံး ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှု ရပ်စဲရေးသဘောတူ စာချုပ်(NCA) လက်မှတ် ရေးထိုးခြင်း ၁၀ နှစ်ပြည့် အခမ်းအနားသို့ စာချုပ်ရေးဆွဲစဉ်က ပါဝင်ခဲ့သည့် တိုင်းရင်း သား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့(EAO) ခေါင်းဆောင်များကို ဖိတ်ကြားရန် ရှိကြောင်းလည်း စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေး အကဲခတ် များထံက သိရသည်။
NCA ၁၀ နှစ်ပြည့် ပွဲပြီးနောက် အောက်တိုဘာ ၁၆-၁၇ ရက်တွင် Peace Forum တစ်ခု ကျင်းပသွားမည်ဟုလည်း စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေး အကဲခတ်များထံက သိရသည်။
သို့သော်လည်း တစ်ဖက် တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အင်အားစုများ ဘက်တွင်လည်း အဖွဲ့အစည်းအတွင်း သဘောထား ကွဲလွဲမှုများကြောင့် လာနိုင်မည့် အနေအထား မရှိကြောင်းလည်း သုံးသပ်မှုများရှိသည်။

- By CNI
- Category: နိုင်ငံရေး
- Hits: 121
CNI News
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ် ၂၄
နှစ်ပေါင်း ၁၂၅ နှစ် သက်တမ်းရှိ ကမ္ဘာကျော် ဂုတ်ထိပ်မီးရထားလမ်းတံတားအား တအာင်းအမျိုးသားလွတ်မြောက် ရေးတပ်မတော်(TNLA)က ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ် ၂၄ ရက် နံနက်ပိုင်းတွင် မိုင်းထောင်ဖောက်ခွဲ၍ ဖျက်ဆီးခဲ့သည်ဟု နလအ သတင်းထုတ်ပြန်ရေးအဖွဲ့မှ စွပ်စွဲခဲ့သည်။
လက်ရှိတွင် TNLA သည် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း ကျောက်မဲမြို့နှင့်အနီး ပတ်ဝန်းကျင် တစ်ဝိုက်၌ အခြေပြု၍ လှုပ်ရှားနေပြီး ယနေ့ (၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ် ၂၄ ရက်) နံနက်ပိုင်းက ဂုတ်ထိပ်တံအားကို မိုင်းထောင်ဖောက်ခွဲ ဖျက်ဆီးခဲ့သည်ဟု ထုတ်ပြန်ချက်မှာ ဖော်ပြထားသည်။
TNLA ကတော့ ဂုတ်ထိပ်တံတားကို သူတို့ဖျက်ဆီးခဲ့ခြင်း မရှိကြောင်း တုံ့ပြန်ထားသည်။
လက်ရှိတွင် မိုင်းထောင်ဖောက်ခွဲ ဖျက်ဆီးမှုကြောင့် ကျောက်မဲမြို့ဘက်အခြမ်း တံတား၏ ကမ်းကပ်ခုံ(AB 2)နှင့် တံတားတိုင်အမှတ်(P 16)နှင့် ကမ်းကပ်ခုံ (AB 2)နေရာတို့အကြား ပေ ၆၀ အရှည်ရှိတံတား သံပေါင်နေရာတို့ ပျက်စီးခဲ့ရသည်ဟု ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
နောင်ချိုမြို့နယ် ဂုတ်ထိပ်တံတားအနီးတစ်ဝိုက်တွင် တွေ့ရသော TNLA တပ်ဖွဲ့ဝင်များကို တွေ့ရစဉ်
ဂုတ်ထိပ်တံတားသည် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၊ နောင်ချိုမြို့နှင့် ကျောက်မဲမြို့ကို ဆက်သွယ်ထားသည့် မန္တလေး-လားရှိုး ရထားလမ်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။
ထိုဂုတ်ထိပ်တံတားကို ၁၈၉၉ ခုနှစ်၌ တည်ဆောက်ပြီး ၁၉၀၀ ပြည့်နှစ်တွင် ပြီးစီးခဲ့ကာ ၁၉၀၃ ခုနှစ်၌ စတင်အသုံး ပြုခဲ့ကြောင်း၊ ဂုတ်ထိပ်တံတားသည် တံတားအရှည် ၂၂၆၀ ပေ၊ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်မှ အမြင့်ပေ ၁၁၀၀ တွင်ရှိပြီး သက်တမ်း အနေဖြင့် နှစ်ပေါင်း ၁၂၅ နှစ် ရှိသည့် မီးရထားလမ်း တံတားဖြစ်သည်။
လက်ရှိတွင် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း ကျောက်မဲမြို့နယ်အတွင်းမှာ TNLA နှင့် မြန်မာ့တပ်မတော်ကြား တိုက်ပွဲ များဖြစ်ပွားနေသည်။

- By CNI
- Category: နိုင်ငံရေး
- Hits: 854
CNI New
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ် ၂၂
ရှမ်းနီလူမျိုးများ နေထိုင်သည့် အင်းတော်ကြီးဒေသကို ထိန်းချုပ်နိုင်ရေးအတွက် ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော် (KIA)နှင့်အတူ အာရက္ခတပ်တော်(AA)သည် ရှမ်းနီအမျိုးသားများတပ်မတော်(SNA)ကို တိုက်ခိုက်လာခြင်းက မည်သည့် အခြေအနေများကြောင့် ဖြစ်နိုင်လဲ စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များကြား မေးခွန်းထုတ်လျက် ရှိနေ သည်။
အင်းတော်ကြီးဒေသကို ထိန်းချုပ်နိုင်ရေးအတွက် KIA သည် AA တပ်ဖွဲ့ဝင်များနှင့်အတူ အင်အား ၂၀၀ ဝန်းကျင် ဖြင့် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ် ၁၆ ရက်က စတင်၍ မမုံကိုင်နှင့်မိုင်းနောင်ကျေးရွာရှိ SNA တပ်စခန်းများကို ထိုးစစ်ဆင် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် SNA ဘက်က စစ်စခန်းတချို့ လက်လွတ်ခဲ့ရာပြီးနောက် ဩဂုတ် ၁၇ ရက်တွင် ပြန်လည်၍ SNA ဘက်မှ ထိုးစစ်ဆင် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည့်အတွက် လက်လွတ်ခဲ့ရသော စစ်စခန်းများ ပြန်လည်ရရှိခဲ့ကြောင်း သိရ သည်။
အာရက္ခတပ်တော်(AA)သည် စစ်ရေးအရ အကူအညီ တောင်းသောကြောင့် လာရခြင်းဖြစ်နိုင်သလို KIA မှ ကျောက် စိမ်း တူးဖော်ခွင့်များ ပေးထားခြင်းကြောင့်လည်း ပါလာရခြင်းဖြစ်နိုင်ကြောင်း တိုင်းလိုင်(ရှမ်းနီ) အမျိုးသားများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီဥက္ကဋ္ဌ စိုးဋ္ဌေအောင်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။
အင်းတော်ကြီးဒေသကိုတွေ့ရစဉ်
၎င်းက “AA ဘက်က မဟာမိတ်ဆိုတော့ စစ်ရေးအရ အကူအညီတောင်းတယ်ဆိုတော့ ဟိုကလည်း လာရမှာပေါ့၊ နောက် ပြီးတော့ အကျိုးစီးပွားဆိုတာ ရှိသေးတယ်လေ။ ဒီ KIA ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ ဒီဖားကန့်ဒေသလိုမျိုးမှာ AA က ကျောက်စိမ်း တူးဖော်ခွင့်တွေ ဘာတွေ KIA ပေးထားတယ်ဆိုတော့ မဖြစ်မနေ ပါဝင်ရတဲ့ အပိုင်းလေးတွေ ရှိ ကောင်းရှိမှာပေါ့။ နောက်တစ်ခုက AA အခု မမုံကိုင်မှာ ၁၆ ရက်နေ့ သူက ဝင်တိုက်တယ် တိုက်ပြီးတော့ ၁၇ ရက် နေ့မှာ စဆုတ်တော့ AA ဘက်က စဆုတ်တယ်လို့ပဲ သတင်းစ ကြားရတာပေါ့လေ။ အဲတာလည်း AA ဘက်ကနေ ပြီးမှ ပြောတဲ့စကားဆိုရင် ကျနော်တို့က ဝမ်းသာရမှာပေါ့ ရှမ်းပြည်ကို တိုင်းရင်းသား အချင်းချင်းမို့ သူတို့ မတိုက် ချင်ဘူး ဆိုပြီးတော့ သူတို့စပြီး ဆုတ်သွားတယ်လို့ပဲ၊ သတင်းရရှိပါတယ်။ ဒီဘက်ကလည်း တိုင်းရင်းသား ညီအစ် ကို စိတ်ဓာတ်တစ်ခုထားတယ် AA ကနေပြီးတော့မှ သူကအရင်ဦးဆုံး ဆုတ်သွားတယ်ဆိုတဲ့ အပိုင်းမှာ သူက တိုင်းရင်းသား ညီအစ်ကို စိတ်ဓာတ်ထားတယ်ဆိုတာ ကျနော်တို့တွေက ချစ်ချစ်ခင်ခင် မနေသွားစရာ အကြောင်း မရှိဘူးပေါ့”ဟု ပြောသည်။
AA သည် KIA က ၂၀၀၉ ခုနှစ်၊ ဧပြီလတွင် ကချင်ပြည်နယ်၊ လိုင်ဇာမြို့မှာ ထူထောင်ပေးခဲ့သော ရခိုင်လက်နက် ကိုင်အဖွဲ့ဖြစ်ပြီး AA ခေါင်းဆောင်များသည် လိုင်ဇာမြို့မှာ နေထိုင်လျက်ရှိသည်။
ရှမ်းနီလူငယ်များနဲ့ SNA ကိုတွေ့ရစဉ်
ထို့နောက် KIA ၏ စစ်ဆင်ရေးများတွင် AA သည် ပူးပေါင်းတိုက်ခိုက်လျက်ရှိနေသည်။
အင်းတော်ကြီးဒေသတွင် ရှမ်းနီတပ်ဖွဲ့ SNA ကို KIA နှင့်အတူ ပူးပေါင်း၍ တိုက်ခိုက်နေခြင်းနှင့်ပတ်သက်ပြီး AA ထံ ဆက်သွယ် မေးမြန်းနေသော်လည်း အဆက်အသွယ် မရသေးပေ။
အင်းတော်ကြီးဒေသသည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မိုးညှင်းမြို့နယ်အတွင်း ပါဝင်ပြီး ရှမ်းနီတိုင်းရင်းသားများ အများစု နေထိုင်ကြသည်။
KIA က အင်းတော်ကြီးဒေသကို လွှမ်းမိုးထားစဉ်အချိန်က တစ်အိမ်တက်ဆင်း တက်၍ လူငယ်များကို ဖမ်းဆီးခြင်း၊ စစ်သားစုဆောင်းခြင်း၊ အခွန်ကောက်ခံခြင်းများ အပါအဝင် နည်းလမ်းမျိုးစုံဖြင့် ဖိနှိမ်မှုများ ပြုလုပ်ကြောင်း၊ ထို့နောက် ရှမ်းနီတပ်ဖွဲ့ SNA သည် အင်းတော်ကြီးဒေသအတွင်းသို့ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လတွင် ထိုးဖောက်ဝင် ရောက်၍ ထိန်းချုပ်ခဲ့ကြောင်း အင်းတော်ကြီးဒေသခံများက ပြောသည်။
လက်ရှိတွင် KIA သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ SNA ထိန်းချုပ်ထားသော ဗန်းမောက်နှင့်ဟုမ္မလင်းမြို့ နယ်များ သိမ်းပိုက်နိုင်ရေးအတွက် PDF များဖြင့် ပူးပေါင်း၍ SNA ကို တိုက်ခိုက်လျက်ရှိသည်။

- By CNI
- Category: နိုင်ငံရေး
- Hits: 478
CNI News
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ် ၂၂
တရုတ်အစိုးရ၏ ဖိအားသည် မြန်မာ့တပ်မတော်ထက် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများတွင် ပိုများနေကြောင်း ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်တွင် ပါဝင်လုပ်ဆောင်နေသူ ဦးခွန်းဆိုင်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။
TNLA၊ SSPP၊ MNDAA မှ ခေါင်းဆောင်များနှင့် “ဝ” ပြည်သွေးစည်းညီညွတ်ရေးတပ်မတော် (UWSA)သည် ပန်ဆန်းမြို့မှာ တွေ့ဆုံ၍ အစည်းအဝေး တစ်ရပ် ကျင်းပခဲ့ပြီး မည်သည့်အဖွဲ့ကိုမှ လက်နက်နှင့်ကိရိယာများ ထောက်ပံ့ပေးတော့မည် မဟုတ်ကြောင်း WSTV က ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ် ၂၀ ရက်တွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
ထို့ကြောင့် တရုတ်၏ ဖိအားသည် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများအပေါ်၌ အများအပြား ရှိနေပြီး မြန်မာ့တပ်မတော်ထံ တရုတ်ဖိအားမှာမူ ရွေးကောက်ပွဲအတွက် စစ်ရေးအရှိန် လျှော့ရန်ဖြစ်နိုင်ကြောင်း ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်တွင် ပါဝင်လုပ်ဆောင်နေသူ ဦးခွန်းဆိုင်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ် ၂၀ ရက်က ပန်ဆန်းမြို့မှာ UWSA,SSPP,MNDAA,TNLA တို့ အစည်းအဝေး ကျင်းပနေစဉ်
၎င်းက “ကျနော်တို့ တိုင်းရင်းသားတွေဘက် ပိုများမယ်ထင်တယ်။ တပ်မတော်ကိုတော့ သူဖိအားပေးနိုင်တာ တစ်ခုတော့ ရှိတယ်။ ခင်ဗျားလည်း ရွေးကောက်ပွဲ လုပ်ရမှာဖြစ်လို့ စစ်ရေးအရှိန် လျှော့ပါလို့လည်း ပြောနိုင်တာ ပေါ့။ ပြီးခဲ့တဲ့ မဲခေါင်-လျန်ချန်း အစည်းအဝေးမှာလည်း မစ္စတာဝမ်ယိက ပြောတာတွေ နားထောင် လိုက်မယ်ဆို ရင် အခုလောလောဆယ် လိုနေတာက ငြိမ်းချမ်းရေး ဖြစ်တယ်ဆိုပြီး နံပါတ်တစ်က ငြိမ်းချမ်းရေး ဖြစ်တယ်ဆို တော့ ခင်ဗျား ငြိမ်းချမ်းအောင် ကြိုးစားပါ။ ငြိမ်းချမ်းမှ ရွေးကောက်ပွဲ လုပ်နိုင်မယ်လို့ ဆိုလိုတာပေါ့။ နံပါတ်နှစ် ကတော့ အမျိုးသားပြန်လည်သင့်မြတ်ရေး လုပ်ပါဆိုပြီးတော့မှ။ နံပါတ်သုံးကတော့ လူမှုရေး စည်လုံးညီညွတ်မှုကို လုပ်ပါဆိုပြီးတော့မှ ပြောတာ social confidence ပြောတာကို။ အတိုက်အခံ လူမျိုးစုတွေ၊ တိုင်းရင်းသားတွေကို လည်းမက နေပြည်တော်ကိုလည်း စစ်ရေးအရှိန်လျှော့ဖို့ ပြောမယ်လို့ ထင်တာပေါ့” ဟု ပြောသည်။
"ဝ" ပြည်နယ်သည် မည်သည့် လက်နက်နှင့် ကိရိယာကိုမျှ ပံ့ပိုးပေးတော့မည် မဟုတ်ကြောင်း၊ စစ်ရေးအရ လွယ်ကူချောမွေ့စေရေး၊ သို့မဟုတ် မည်သည့် အဖွဲ့အစည်းကို မည်သည့် အကြောင်းပြချက်၊ အချိန်မရွေး၊ မည်သည့် နေရာ၌ဖြစ်စေ ငွေကြေး အကူအညီ ပေးမည်မဟုတ်ကြောင်း UWSA ဒုဥက္ကဋ္ဌ ကျောက်ကော်အန်းက ပြောကြားခဲ့သည်။
ထို့ပြင် အဖွဲ့အစည်းများ အနေဖြင့် လက်နက်နှင့် စက်ကိရိယာများ၊ ငွေကြေး အကူအညီများ သို့မဟုတ် အခြား ကိစ္စရပ်များကို တောင်းဆိုခြင်းဖြင့် "ဝ" ပြည်နယ်ကို ထပ်မံနှောင့်ယှက်ခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်ရန်လည်း ပြောဆိုထား သည်။
ယခုကဲ့သို့ ထောက်ပံ့မှု ရပ်ဆိုင်းလိုက်ခြင်းသည် ၎င်းတို့ဒေသ၌ ရွေးကောက်ပွဲ မကျင်းပရန် မြန်မာ့တပ်မတော်နှင့် အပေးအယူ လုပ်လိုက်ခြင်း ဖြစ်နိုင်ကြောင်း တရုတ်-မြန်မာအရေးလေ့လာသုံးသပ်သူ ဒေါက်တာလှကျော်ဇောက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။
TNLA,MNDAA,AA မှ ခေါင်းဆောင် ၃ ဦးကို တွေ့ရစဉ်
၎င်းက “ဒီကြားထဲမှာ ဖြစ်တာတစ်ခုက ဒီလို စကစ,က ကိုယ်စားလှယ်တွေ လွှတ်ပြီးတော့ “ဝ” ကိုရော၊ မိုင်းလား ကိုရော ရွေးကောက်ပွဲ လုပ်ခိုင်းတယ် ပြောတယ်။ သူတို့က ရွေးကောက်ပွဲတော့ မလုပ်နိုင်ဘူးလို့ ငြင်းတယ်။ အဲဒါ ကြောင့်မို့လို့များ အပေးအယူ လုပ်ကြသလား မသိပါဘူး။ သူတို့ဒေသတွေမှာ ရွေးကောက်ပွဲ လုပ်ခိုင်းတာပေါ့။ သဘောက စကစ,က လုပ်ချင်တာက သူ့ရွေးကောက်ပွဲက တရားဝင်တယ်ပေါ့။ နေရာတော်တော်များများမှာ လုပ်ဖြစ်တယ်ဆိုပြီး လုပ်စေချင်တာ။ ဒါပေမယ့် “ဝ”ရော၊ မိုင်းလားရောက မလုပ်နိုင်ဘူးလို့ ငြင်းလွှတ်လိုက်တယ် ကြားတယ်” ဟု ပြောသည်။
TNLA နှင့် MNDAA သည် ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးကို ပူးပေါင်းဖော်ဆောင်ခဲ့ပြီး ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းနှင့် မန္တလေး တိုင်းဒေသကြီးအတွင်းက မြို့ပေါင်း ၂၀ ဝန်းကျင်ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့ကြသည်။
ထို့နောက် တရုတ်၏ ဖိအားများ ခံရပြီးနောက် TNLA နှင့် MNDAA ကို လက်နက်ခဲယမ်းများ၊ စားနပ်ရိက္ခာ၊ စက်သုံး ဆီ၊ ဆေးဝါးများကို ရောင်းချမပေးရန် UWSA ကို ပိတ်ပင်တားဆီးခဲ့သည်။
ထို့ကြောင့် TNLA သည် လက်နက်ခဲယမ်း အားနည်းလာကာ နောင်ချိုမြို့ကို ဆုတ်ပေးလိုက်ရသလို လတ်တလော မှာလည်း ကျောက်မဲ၊ သီပေါ၊ မိုးကုတ်မြို့များမှာ ခုခံစစ်ကို ဆင်နွှဲနေရသည်။

- By CNI
- Category: နိုင်ငံရေး
- Hits: 111
CNI News
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ် ၂၁
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ကျင်းပမည့် ရွေးကောက်ပွဲ၌ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ကြမည့် နိုင်ငံရေးပါတီများ အနေဖြင့် မဲဆွယ် စည်းရုံးရေး လုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်နိုင်ပြိးဖြစ်ကြောင်း ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်(UEC)က ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ် ၂၁ ရက်တွင် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ရွေးကောက်ပွဲကို အပိုင်း(၁) အနေဖြင့် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာ ၂၈ ရက်၌ ကျင်းပမည်ဖြစ်သည်။
ထို့နောက် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလတွင် ကျန်သည့် အပိုင်းများကို ဆက်လက် ကျင်းပမည်ဖြစ်သည်။

- By CNI
- Category: နိုင်ငံရေး
- Hits: 232
CNI News
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ် ၂၁
ရှမ်းနီလူမျိုးများ နေထိုင်သည့် အင်းတော်ကြီးဒေသကို ထိန်းချုပ်နိုင်ရေးအတွက် ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော် (KIA)နှင့်အတူ အာရက္ခတပ်တော်(AA)သည် ရှမ်းနီအမျိုးသားများတပ်မတော်(SNA)ကို တိုက်ခိုက်နေသည်ဟု ဒေသခံများက ပြောသည်။
အင်းတော်ကြီးဒေသကို ထိန်းချုပ်နိုင်ရေးအတွက် KIA သည် AA တပ်ဖွဲ့ဝင်များနှင့်အတူ အင်အား ၂၀၀ ဝန်းကျင် ဖြင့် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ် ၁၆ ရက်က စတင်၍ မမုံကိုင်နှင့်မိုင်းနောင်ကျေးရွာရှိ SNA တပ်စခန်းများကို ထိုးစစ်ဆင် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် SNA ဘက်က စစ်စခန်းတချို့ လက်လွတ်ခဲ့ရာပြီးနောက် ဩဂုတ် ၁၇ ရက်တွင် ပြန်လည်၍ SNA ဘက်မှ ထိုးစစ်ဆင် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည့်အတွက် လက်လွတ်ခဲ့ရသော စစ်စခန်းများ ပြန်လည်ရရှိခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
အင်းတော်ကြီးဒေသခံက “ အခု အင်းတော်ကြီးကို KIA က ထိန်းချုပ်နိုင်ဖို့အတွက် ထိုးစစ်ဆင် တိုက်ခိုက်နေတာ ဩဂုတ် ၁၆ ရက်နေ့ကတည်းကပဲလေ။ အဲမှာ ထူးခြားတာက ရခိုင်တပ်ဖွဲ့ AA ပါနေတယ်။ AA က KIA ဘက်ကနေ ဝင်တိုက်ပေးနေတယ်။ ဒီကိစ္စက မဖြစ်သင့်ဘူးလေ။ ရှမ်းနီဒေသကို AA က ဘာကြောင့် တိုက်ခိုက်ရတာလဲ။ ရှမ်းနီ နဲ့ ရခိုင်က ဘာပြဿနာမှ မရှိခဲ့ဖူးဘူးလေ။ အခု AA က KIA ဘက်ကနေ တိုက်ခိုက်နေတာတော့ ကန့်ကွက်ရှုတ်ချ ပါတယ်။ လုံးဝ မလုပ်သင့်တဲ့ လုပ်ရပ်ကို လုပ်နေတာကို ရပ်စေချင်ပါတယ်။ မဟုတ်ရင် မိတ်ဆွေမဟုတ်ရင်တောင် ရန်ဘက်တွေ မဖြစ်စေချင်ပါဘူး”ဟု ပြောသည်။
ရှမ်းနီအမျိုးသားများတပ်မတော်(SNA)ကို တွေ့ရစဉ်
AA သည် KIA က ၂၀၀၉ ခုနှစ်၊ ဧပြီလတွင် ကချင်ပြည်နယ်၊ လိုင်ဇာမြို့မှာ ထူထောင်ပေးခဲ့သော ရခိုင်လက်နက် ကိုင်အဖွဲ့ဖြစ်ပြီး AA ခေါင်းဆောင်များသည် လိုင်ဇာမြို့မှာ နေထိုင်လျက်ရှိသည်။
ထို့နောက် KIA ၏ စစ်ဆင်ရေးများတွင် AA သည် ပူးပေါင်းတိုက်ခိုက်လျက်ရှိနေသည်။
အင်းတော်ကြီးဒေသတွင် ရှမ်းနီတပ်ဖွဲ့ SNA ကို KIA နှင့်အတူ ပူးပေါင်း၍ တိုက်ခိုက်နေခြင်းနှင့်ပတ်သက်ပြီး AA ထံ ဆက်သွယ် မေးမြန်းနေသော်လည်း အဆက်အသွယ် မရသေးပေ။
KIA က အင်းတော်ကြီးဒေသကို လွှမ်းမိုးထားစဉ်အချိန်က တစ်အိမ်တက်ဆင်း တက်၍ လူငယ်များကို ဖမ်းဆီးခြင်း၊ စစ်သားစုဆောင်းခြင်း၊ အခွန်ကောက်ခံခြင်းများ အပါအဝင် နည်းလမ်းမျိုးစုံဖြင့် ဖိနှိမ်မှုများ ပြုလုပ်ကြောင်း၊ ထို့နောက် ရှမ်းနီတပ်ဖွဲ့ SNA သည် အင်းတော်ကြီးဒေသအတွင်းသို့ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လတွင် ထိုးဖောက်ဝင် ရောက်၍ ထိန်းချုပ်ခဲ့ကြောင်း အင်းတော်ကြီးဒေသခံများက ပြောသည်။

- By CNI
- Category: နိုင်ငံရေး
- Hits: 280
CNI New
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ် ၂၁
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ကျင်းပရန် စီစဉ်နေသော ရွေးကောက်ပွဲ၌ လုံခြုံရေး ခြိမ်းခြောက်ခံရမှု ကြီးကြီးမားမားရှိနေခြင်း ကြောင့် နိုင်ငံရေးပါတီများနှင့် ကိုယ်စားလှယ်လောင်းများ အပါအဝင် ပြည်သူလူထုသည် ဆင်ခြင်တုံတရားနှင့် သွားရမည်ဟု စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက ထောက်ပြကြသည်။
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာ ၂၈ ရက်တွင် အပိုင်း(၁)အနေဖြင့် မြို့နယ်ပေါင်း ၁၀၂ မြို့မှာ စတင် ကျင်းပမည်ဟု ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်(UEC)က ထုတ်ပြန်ထားသည်။
ရွေးကောက်ပွဲတွင် လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ အခြေအနေကို ဆင်ခြင်တုံတရားဖြင့် ဖြတ်သန်းရမည်ဟု အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အင်အားစုပါတီ(NDF)မှ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး ဦးမျိုးဆက်သွေးက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြော သည်။
၎င်းက “ဒီရွေးကောက်ပွဲ လုံခြုံရေးက နိုင်ငံတော်နဲ့ ဒီလုံခြုံရေးဆိုင်ရာက လုပ်ရမယ့်ကိစွလေ ကျနော်တို့ လုံခြုံရေး၊ ပါတီရဲ့ ကိုယ်စားလှယ်လောင်းတွေရဲ့ လုံခြုံရေးအတွက်ကတော့ ပါတီကနေပြီးတော့မှ ပါတီဝင်နေတဲ့ လူတွေ ကနေပြီးတော့မှ ဝိုင်းဝန်း လုပ်ဆောင်သွားမယ့်အပြင် လုံခြုံရေး အဖွဲ့အစည်းတွေကို အကူအညီ တောင်းခံသွားဖို့ ဆိုတဲ့ အစီအစဥ်လေးလည်း ရှိပါတယ်။ အဓိက,ကတော့ သူတို့တွေရဲ့ လုံခြုံရေးကို တာဝန်ယူရမှာ အစိုးရနဲ့ လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းတွေလေ ကျနော်တို့ကတော့ အဲဒီဟာကို ကူညီပေးရမယ် ဝန်းရံပေးရမယ် မည်သို့ ပင်ဖြစ်စေခါမူ ဒီရွေးကောက်ပွဲသည် အစုဝင် ဖြတ်သန်းရမှာ ဖြစ်တဲ့အတွက် ကျနော်တို့ လမ်းကူးသလိုပေါ့။ ဖြတ်ကူးရင်လည်း ကားတိုက်ခံရမှာလေ အဲတော့ ကျနော်တို့က ဆင်ခြင်တုံတရားနဲ့ပေါ့ အသိပညာလေးနဲ့ ဘယ်လို ရှောင်မလဲ၊ ဘယ်လိုသွားမယ်၊ ဘယ်ခြေလှမ်း လှမ်းမယ် စသဖြင့်ပေါ့နော် စဥ်ခြင်တုံတရားနဲ့ ဒီလမ်းကိုဖြတ်ကူး ရမှာပေါ့။ အဲဒီအတွက် ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်သွားဖို့တော့ ရှိပါတယ်”ဟု ပြောသည်။
ရွေးကောက်ပွဲ မဲထည့်ရန် ပြင်ဆင်နေကြစဉ်
လာမည့် ရွေးကောက်ပွဲတွင် လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ ခြိမ်းခြောက်မှုများကြောင့် ရွေးကောက်ပွဲကို ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာ ၂၈ ရက်မှ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလအထိ အပိုင်းလိုက် ခွဲ၍ ကျင်းပသွားမည်ဖြစ်သည်။
ယခင်ကလည်း မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပထမဆုံး ကျင်းပခဲ့သည့် ရွေးကောက်ပွဲကို လုံခြုံရေး အားနည်းမှုနှင့် နယ်မြေ တည်ငြိမ်မှု မရှိခြင်းကြောင့် ၁၉၅၁ ခုနှစ်၊ ဇွန်လမှ ၁၉၅၂ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလအထိ အပိုင်းလိုက်ခွဲ၍ ကျင်းပခဲ့ဖူး သည်။
လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်လောင်း အမည်စာရင်း တင်သွင်းလွှာများကို စက်တင်ဘာ ၁၈ ရက်မှ အောက်တိုဘာ ၄ ရက်အထိ စိစစ်သွားမည်ဟု ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်(UEC)က ထုတ်ပြန်ထားသည်။
လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းများကို နိုင်ငံရေး အရွေ့တစ်ခုအား သွားနိုင်ရန် ရွေးချယ်ပြီး တာဝန်ပေးရန် အတွက် ဆောင်ရွက်နေသည်ဟု ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ(USDP)မှ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဦးသိန်းထွန်းဦးက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။
USDP ပါတီကို တွေ့ရစဉ်
၎င်းက “လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်လောင်းတွေကို ကျနော်တို့ပါတီ အနေနဲ့ပေါ့။ နိုင်ငံရေး အရွေ့တစ်ခုကို သွားနိုင် ဖို့အတွက်ကို ကျနော်တို့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေကို ကျနော်တို့ ရွေးချယ်ပြီးတော့ တာဝန်ပေးနိုင်ဖို့အတွက် ဆောင်ရွက်နေ ပါတယ်။ အဲဒါအပြင် ကျနော်တို့ အခုရွေးကောက်ပွဲစနစ်က နှစ်ပိုင်းဖြစ်ပါတယ်။ FPTP နိုင်သူ အကုန်ယူနဲ့ PR အချိုးကျကိုယ်စားပြုစနစ် ဆိုပြီးတော့ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီအပေါ်မှာ ကျနော်တို့ ကိုယ်စားလှယ်တွေကို သင့်တော်တဲ့ နေရာတွေမှာ ထားနိုင်ဖို့အတွက်ကို ကျနော်တို့ ရွေးချယ်ဆောင်ရွက် ပေးလျက်ရှိပါတယ်။ အထပ်ထပ် အခါအခါ ဖြစ်တဲ့အတွက် နောက်ဆုံး ကျနော်တို့ ဟိုဟာပေါ့။ စတင်ပြီးတော့ ကိုယ်စားလှယ်လောင်းတွေ တင်ပေးရမယ့် အခြေအနေအထိကို ဆောင်ရွက်နေပါတယ်။ ပါတီဆိုတဲ့အတွက် ကျနော်တို့ လက်နက် ကိုင်ဆောင်ခွင့် ကျနော် တို့မှာ မရှိပါဘူး။ တည်ဆဲဥပဒေနဲ့အညီ ရပ်တည်ရတဲ့ ပါတီ အဖွဲ့အစည်းတွေ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီအပေါ်မှာ ကျနော်တို့ နိုင်ငံတော်ဘက် အပိုင်းကလည်းပဲ လုံခြုံရေးပိုင်းဆိုင်ရာကို သေသေချာချာ ဂရုစိုက် ဆောင်ရွက်ကြမှာ ဖြစ်တယ်လို့ ကျနော်တို့ ယုံကြည်ပါတယ်။ ကျနော်တို့ ရာဇသတ်ကြီးဥပဒေမှာလည်း ရှိထားပြီးသား ဖြစ်ပါတယ်။ မိမိ ကိုယ် ကိုယ် ကာကွယ်ပိုင်ခွင့်ရှိတယ်ဆိုတဲ့ ဥပဒေ ပုဒ်မတွေ ပြောရရင်တော့ အားလုံးဟာ ဥပဒေနဲ့အညီ ရပ်တည် ဆောင်ရွက် သွားမယ်လို့ ကျနော် ဖြေကြားလိုပါတယ်”ဟု ပြောသည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ကျင်းပမည့် ရွေးကောက်ပွဲအား နှောင့်ယှက်ခြင်း၊ ဖျက်ဆီးခြင်း၊ ပျက်ပြားအောင်လုပ်ခြင်း၊ လူသေ ဆုံးခြင်း၊ လူသေအောင်လုပ်ခြင်း စသည့် တစ်ခုခုအား ကျူးလွန်ပါက အနည်းဆုံး ထောင်ဒဏ် ၁၀ နှစ်မှ အများဆုံး တစ်သက်တစ်ကျွန်းကနေ သေဒဏ်အထိ ပေးနိုင်သော ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာ အကာအကွယ်ပေးရေး ဥပဒေကို ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင် ၂၉ ရက်က ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် လက်မှတ်ထိုး ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။
အလားတူ တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ်တချို့မှ မြို့နယ်ပေါင်း ၆၃ မြို့နယ်ကိုလည်း အရေးပေါ် အခြေအနေ ကြေညာထားပြီး တည်ငြိမ်အေးချမ်းရေးကို ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။
ထို့နောက် နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေး ကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်က ရွေးကောက်ပွဲ အနိုင်ရသည့် နိုင်ငံရေးပါတီအား နိုင်ငံတော်အာဏာ လွှဲပြောင်းပေးမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားထား သည်။

- By CNI
- Category: နိုင်ငံရေး
- Hits: 202
CNI News
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ် ၂၁
လာမည့်ရွေးကောက်ပွဲတွင် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကို FPTP စနစ်ဖြင့် မဲဆန္ဒနယ် ၃၃၀ လုံးမှာ ကျင်းပမည်ဟု သတ်မှတ်လိုက်သဖြင့် မြန်မာ့တပ်မတော် ထိန်းချုပ်နယ်မြေနှင့် မထိန်းချုပ်နိုင်နယ်မြေများ၌ မဲပေးမှုပုံစံ ဘယ်လိုဖြစ်သင့်လဲဆိုသည့်အပေါ် နိုင်ငံရေးပါတီများကြား သုံးသပ်မှုများရှိနေသည်။
ရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း (၁) ကို မြို့နယ်ပေါင်း ၁၀၂ မြို့နယ်တွင် ဦးစွာကျင်းပမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ဩဂုတ် ၂၀ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
ထို့ကြောင့် ကျန်ကျင်းပမည့် အကြိမ်များ၌ စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ကြေညာထားသည့် ၆၃ မြို့နယ်ကို ပေါင်းထည့်မည် လားကို စဉ်းစားစရာ ဖြစ်ကြောင်း ရခိုင့်ဦးဆောင်ပါတီ(AFP)ဥက္ကဋ္ဌ ဒေါက်တာအေးမောင်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။
၎င်းက “ပြည်နယ်တစ်ခုမှာ အစိုးရက ထိန်းချုပ်တဲ့ မြို့နယ်ရှိမယ်၊ အစိုးရ မထိန်းချုပ် နိုင်သေးတဲ့ မြို့နယ်ရှိမယ် ပေါ့။ ၃၃၀ မြို့နယ်ကို ကျင်းပမယ်ဆိုရင် ထိန်းချုပ်တဲ့ မြို့နယ်ရော၊ မထိန်းချုပ်နိုင်သေးတဲ့ မြို့နယ်ရော တစ်ပြိုင် တည်း ကျင်းပမယ့်သဘော ဖြစ်သွားတာပေါ့။ သို့မဟုတ် အကြိမ်ကြိမ် ခွဲကျင်းပမယ်ဆိုတဲ့ သဘောပေါ့။ ဆိုတော့ မဲပုံး ဘယ်လိုထောင်မှာလဲပေါ့။ ထိန်းချုပ်တဲ့နေရာမှာ မဲပုံးထောင်လို့ရတယ်၊ မထိန်းချုပ်နိုင်သေးတဲ့ မြို့တွေမှာ မဲပုံး ဘယ်လို ထောင်မှာလဲ။ သို့မဟုတ် အဲဒီမထိန်းချုပ်နိုင်သေးတဲ့ မြို့တွေက မဲဆန္ဒပေးပိုင်ခွင့်ရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ ကိုယ့်ရဲ့ ထိန်းချုပ်တဲ့ နေရာမှာ ရောက်နေကြရင် ပေးလာမယ့် မဲအရေအတွက်ကို ဦးတည်ပြီးမှ ၃၃၀ ဆိုတဲ့ဥစ္စာကို သတ် မှတ်တာလားပေါ့။ အဲဒီလိုဆိုရင် ဒီဘက်က အစိုးရ ထိန်းချုပ်တဲ့ မြို့နယ်မှာ ခုနက မထိန်းချုပ်နိုင်သေးတဲ့ မြို့နယ် က လာရောက် နေထိုင်ကြတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေကို မဲပုံးထောင်ပြီး မဲပေးခွင့်ပြုမှာလား သို့မဟုတ် ကြိုတင်မဲ ပေးစေမှာ လား၊ သို့မဟုတ် အဝေးရောက်မဲ ပေးစေမှာလား ဆိုတာကတော့ မထင်ရှားသေးဘူး။ FPTP နဲ့ပဲလုပ်တဲ့ ပြည်သူ့ လွှတ်တော်ရော၊ အမျိုးသားလွှတ်တော်၊ တိုင်းဒေသကြီး၊ ပြည်နယ်လွှတ်တော်တွေရှိတယ်။ အဲဒီနှစ်ခုပေါ့ ထိန်းချုပ် တဲ့မြို့နဲ့ မထိန်းချုပ်နိုင်သေးတဲ့မြို့ ဘယ်လိုမဲပေးတဲ့ ပုံစံနဲ့လုပ်မှာလဲပေါ့။ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ကတော့ မဲရုံမှာ သွားပေးရမယ်လို့ ပြောတယ် မဲပေးစက်မှာ။ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ကို ပြန်မေးရမယ့် သဘောဖြစ်တာပေါ့” ဟု ပြောသည်။
မဲထည့်နေစဉ်
လွှတ်တော်အသီးသီးအတွက် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း(၁)ကို ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာ ၂၈ ရက်တွင် ကျင်းပမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ ဆက်လက် ကျင်းပမည့် အပိုင်းလိုက် နေ့ရက်များကိုလည်း ထုတ်ပြန်ပေးသွား မည်ဖြစ်ကြောင်း ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်(UEC)မှ ဩဂုတ် ၁၈ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
ထို့ပြင် အီလက်ထရောနစ် မဲပေးစက်ဖြင့် ပြုလုပ်သွားမည်ဖြစ်ကာ စနစ်နှစ်မျိုးဖြင့် ကျင်းပမည့် ရွေးကောက်ပွဲ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ကိုယ်စားလှယ်လောင်းကို ရွေးချယ်ကာ ဆန္ဒမဲပေးနိုင်မှာဖြစ်သလို ပါတီကိုသာ ရွေးချယ်ပြီး ဆန္ဒမဲပေးရမှာလည်းဖြစ်သည်။
ဆန္ဒမဲပေးရာတွင်လည်း မဲပုံးထောင်သည့် နေရာသို့ မဲဆန္ဒရှင်က လာရောက်ပေးရမည်ဟု ကြားရကြောင်း၊ အစိုးရ ထိန်းချုပ်နယ်မြေနှင့် မထိန်းချုပ်နိုင်သည့် နယ်မြေများတွင် ပြုလုပ်မည့် မဲပေးမှုပုံစံနှင့်ပတ်သက်၍ မေးခွန်းထုတ် စရာရှိကြောင်း ရခိုင့်ဦးဆောင်ပါတီ(AFP)ဥက္ကဋ္ဌ ဒေါက်တာအေးမောင်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။
၎င်းက “ဥပမာဆိုပါစို့ ထိန်းမချုပ်နိုင်သေးတဲ့ မြို့နယ်တွေရဲ့ မဲဆန္ဒပေးပိုင်ခွင့်အရ သက်ဆိုင်ရာ မြို့နယ်မှာ ရွေးကောက်ပွဲ ဝင်မယ့်ပုဂ္ဂိုလ်တွေကို ဥပမာ ကြိုတင်မဲ (သို့မဟုတ်) အဝေးရောက်မဲ ပေးချင်တယ်ဆိုရင် အချိန် တစ်ခု ယူရမှာပေါ့။ တစ်ရက်တည်းမှာပေးတဲ့ဥစ္စာ မဟုတ်နိုင်ဘူးလေ။ FPTP စနစ်နဲ့ သွားမယ့် ပြည်သူ့လွှတ်တော် သဘောက ပြည်နယ်တစ်ခုမှာ မြို့နယ် တစ်ဝက်လောက်ကတော့ ထိန်းချုပ်တဲ့ မြို့နယ်ထဲမှာရှိတယ်၊ ရွေးကောက် ပွဲ ကျင်းပပေးမယ်။ ကျန်တဲ့ တစ်ဝက်လောက်က မထိန်းချုပ်နိုင်သေးတဲ့ မြို့နယ်ဖြစ်တဲ့အခါမှာ အဲဒီမြို့နယ်ရဲ့ ရွေးကောက်ပွဲကို ဘယ်လိုလုပ်မှာလဲဆိုတဲ့ဥစ္စာ၊ ဒီဘက်က ထိန်းချုပ်နိုင်တဲ့ နေရာမှာ မဲပုံးထောင်ပြီးမှ တစ်ဖက်က မထိန်းချုပ်နိုင်တဲ့ မြို့နယ်တွေရဲ့ မဲပေးခွင့် မဆုံးရှုံးအောင် လုပ်ပေးမှာလား။ တစ်ဖက်တခြား ပြည်နယ်၊ တိုင်းတွေ မှာ ရောက်နေကြတဲ့ မထိန်းချုပ်နိုင်သေးတဲ့ မြို့နယ်က မဲဆန္ဒရှင်များရဲ့မဲကို အဝေးရောက် မဲနဲ့ယူမှာလား ကြိုတင် မဲနဲ့ ယူမှာလား။ ၃၃၀ သော ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေကို ဘယ်လိုရွေးမှာလဲ။ အဲဒါတွေက ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်နဲ့ သီးသန့်ပြန်ဆွေးနွေးပြီးမှ ရှင်းလင်းချက်ပေးရင် ပိုကောင်းမယ်ထင်ပါတယ်။ မဲဆန္ဒရှင် များ အတွက်လည်း ပိုကောင်းမှာပေါ့” ဟု ပြောသည်။
KIA တပ်ဖွဲ့ကို တွေ့ရစဉ်
လက်ရှိတွင် ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပမည့်ရက်ကို အတည်ပြု ထုတ်ပြန်ထားသည့်အတွက် ပါတီများ၏ မဲဆွယ် စည်းရုံးရေးကာလမှာ ယခင်ရွေးကောက်ပွဲ အတွေ့အကြုံများအရ ရက်ပေါင်း ၆၀ ဖြစ်နိုင်ကြောင်း နိုင်ငံရေးပါတီ များက ပြောသည်။
ရွေးကောက်ပွဲ နီးလာသည်နှင့်အမျှ ပါတီများ၊ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်မည့် ကိုယ်စားလှယ်လောင်းများ၏ လုံခြုံရေးနှင့် ပတ်သက်၍ စိုးရိမ်မှုများရှိသည်။
သို့သော် နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်က ဩဂုတ် ၁၂ ရက်တွင် ပြုလုပ်သည့် ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာ အစည်းအဝေး၌ မဲဆွယ်စည်းရုံးရေးကာလမှ မဲပေးသည်အထိ နိုင်ငံရေးပါတီများ၊ ကိုယ်စားလှယ်များ၏ လုံခြုံရေးကို ကာကွယ်ပေးရမှာဖြစ်ကြောင်း ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်က ပြောကြားခဲ့သည်။