CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မေလ ၄

နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် အစိုးရသစ်လက်ထက်တွင် တရုတ်၏အခန်းကဏ္ဍ သည် မြန်မာနိုင်ငံအပေါ် မည်ကဲ့သို့ ပါဝင်လာနိုင်ခြေ ရှိသလဲဆိုသည့်အပေါ် နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူ များနှင့် စီးပွားရေးလေ့လာသုံးသပ်သူများအကြား သုံးသပ်မှုများ ရှိနေကြသည်။ 

တရုတ်-မြန်မာ နှစ်နိုင်ငံ ဆက်ဆံရေးသည် (၇၅)နှစ်မြောက် ရှိပြီးဖြစ်ကြောင်း၊ တရုတ်၏ မြန်မာနိုင်ငံ အပေါ် သဘောထားကို  သမ္မတဦးမင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် အစိုးရက လက်ခံကြိုဆိုထားသည်။

၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်နေ့ နောက်ပိုင်း ဖြစ်ပေါ်ပြောင်းလဲသွားသည့် မြန်မာနိုင်ငံ နိုင်ငံရေး၊ စစ်ရေး အခင်း အကျင်းတွင် တရုတ်နိုင်ငံသည် ထည်ထည်ဝင်ဝင် ပါဝင်ပတ်သက်လာပြီး သြဇာလွှမ်းမိုး လျက်ရှိနေသည်ဟု စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေး အကဲခတ်များက ထောက်ပြကြသည်။

တရုတ်အစိုးရ အနေဖြင့် လာမည့် ငါးနှစ်အတွင်းတွင် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း တရုတ်၏ စီမံကိန်းများ ဖြစ် သည့် ပိုးလမ်းမစီမံကိန်းနှင့် ကျောက်ဖြူရေနက်စီမံကိန်းကို အပြီးသတ် လုပ်သွားမည့် အလားအလာ ရှိနိုင်သည်ဟု တရုတ်-မြန်မာအရေးလေ့လာသုံးသပ်သူ ဒေါက်တာလှ‌ကျော်ဇောက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။ 

သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် တရုတ်ကို ရောက်ရှိစဉ်

၎င်းက “သူ့နိုင်ငံရဲ့ နောက် ငါးနှစ်အတွင်းလုပ်မယ့် စီးပွားရေးထဲမှာ ဦးစားပေးက ယူနန်နဲ့ ကွေ့ကျိုးဆိုတာပါ တယ်။ ယူနန်နဲ့ ကွေ့ကျိုးက တခြားပြည်နယ်တွေရဲ့  ဖွံ့ဖြိုးမှု နောက်ကျတဲ့အတွက် ယူနန်နဲ့ ကွေ့ကျိုးကို အထူး ဦးစားပေးမယ်ပေါ့ဗျာ။ ယူနန်နဲ့ ကွေ့ကျိုးရဲ့ ထူးခြားချက်က သူတို့ ပြည်နယ်နှစ်ခုလုံး က ကုန်းပိတ်ဗျ။ သူတို့မှာ ပင်လယ်ထွက်ပေါက် မရှိဘူး။ သူတို့ရဲ့ တစ်ခုတည်းသော ပင်လယ် ထွက် ပေါက်က ဗမာပြည်ကြီးကို ဖောက်ပြီး ထွက်မယ့် ကျောက်ဖြူရေနက်ဆိပ်ကမ်း အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာ ဖောက် မှာ။ အဲ့ဒါ သိပ်အရေးကြီးတယ်။ အဲဒါပေါက် မှသာ ကွေ့ကျိုးတို့ ယူနန်တို့ရဲ့ စီးပွားရေးက တက်နိုင်တယ်။ ဒါကြောင့်မို့လို့ တရုတ်က သူ့ရဲ့ ပိုးလမ်းမစီမံကိန်းမှာ ဗမာပြည်က တော်တော် နောက်ကျနေတာ။ အာဆီယံ တခြား‌နိုင်ငံတွေစာရင်း ဥပမာ-လာအိုတို့၊ ထိုင်းတို့၊ ဗီယက်နမ်တို့ တော်တော်ပေါက်နေပြီ။ ဗမာပြည်ပဲဒီဟာက အခုထိ မပေါက်သေးဘူးဖြစ်နေတာ။ အဲဒီတော့ အဲဒီ ဟာအတွက် တော်တော် ကြိုးပမ်း လာကြမယ်ထင်တယ်။ အဲဒီတော့ အဲဒီလမ်းတစ်လျှောက်မှာရှိတဲ့ ‌ဒေသတွေရဲ့ တည်ငြိမ်ရေး အေးချမ်းရေးအတွက် သူတို့ စကားပြောလာလိမ့်မယ် ထင်တယ်။ ရှင်းရှင်းပြောရရင် ရှေ့လျှောက် ပိုပြီးတော့ ထဲထဲဝင်ဝင် ပိုပါဝင်လာမှာပေါ့။ ဗမာပြည်မှာ အဓိက ဗျူဟာက ကျောက်ဖြူ ရေနက်ဆိပ်ကမ်းကို ဖောက်တဲ့လမ်းပေါ့နော်။ ကူမင်းကနေ မန္တလေးကို ဖြတ်ပြီးတော့ ကျောက်ဖြူထိ ရောက်တဲ့ မီးရထားလမ်း၊ ကား လမ်း ဖောက်ရေးဟာ အဓိကပဲ။ အဲဒီဟာ ဖြစ်မြောက်ရေးအတွက် ကျန်တဲ့စီမံကိန်းတွေ တဖြေးဖြေး တိုး‌လာနေ မှာပဲ။ အဲဒီတော့ ဗမာပြည်မှာ အခုတောင်မှ အပစ်ခတ်ရပ်စဲရေး ဘာတွေညာတွေ လုပ်နေတာ။ အဲဒီဘက် ပိုရောက် လိမ့်မယ်ထင်တယ် ကြည့်ရတာ။ သူတို့ စဉ်းစားနည်းပေါ့‌နော်။ တရုတ်ရဲ့ စဉ်းစားနည်းတွေက ဒီလိုဗျ။ ပြည်သူ ပြည်သား‌‌တွေနဲ့ စီးပွားရေး တောင့်တင်းလာပြီး ခိုင်မာလာရင် တိုး တက်လာရင် ဘယ်သူကမှ လက်နက်ကိုင် တော်လှန်မှာ မဟုတ်ဘူး။ ပြည်သူပြည်သားတွေရဲ့ ဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်ရေးကို အဓိကထားပြီး လုပ်ပေးရင်ရမယ်လို့ သူကတွက်တယ်။ အဲဒီတော့ ဒီလမ်းကြီးဖောက် လိုက်ရင် လမ်းတစ်လျှောက်မှာ အလုပ်အကိုင်တွေ ပေါများလာ မယ်။ ပြည်သူလူထုအတွက် သက်သာ ချောင်ချိလာမယ်။ အဲဒါဆိုရင် လက်နက်ကိုင်တိုက်တဲ့သူတွေ နည်းသွား မယ်လို့ တွက်တယ်နဲ့တူပါတယ်။ ဒါကြောင့်မို့လို့ ဒီဘက်ကို သူက အားပေးနေတာပဲ။ ဒီငါးနှစ် စီမံကိန်းအတွင်း ဆိုတော့ ၂၀၂၆ ကနေ ၂၀၃၀  ဒီငါးနှစ်အတွင်းမှာ ပြီးအောင်လုပ်မယ့် အလားအလာရှိသလိုပဲဗျ” ဟု ပြောသည်။ 

ကျောက်ဖြူရေနက်ဆိပ်ကမ်း စီမံကိန်းသည် တရုတ်နိုင်ငံ၏ ခေတ်သစ်ပိုးလမ်းမ စီမံကိန်းအတွက် မဟာဗျူဟာ ကျကျ အရေးပါသည့်အပြင် မြန်မာနိုင်ငံအတွက်လည်း အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာသို့ ထွက်ပေါက်တစ်ခု ဖြစ်လာစေရန် ရည်မှန်းထားသည့် စီမံကိန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ 

ထို့အပြင် တရုတ်-မြန်မာ နှစ်နိုင်ငံ နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေး ချောမွေ့စေရန်အတွက် မူဆယ်-မန္တလေး ကုန်သွယ်ရေး လမ်း၊ ရထားလမ်း၊ ရွှေလီ-မန္တလေး-ကျောက်ဖြူ အမြန်လမ်း စသည့် စီမံကိန်းများလည်း ရှိသည်။ 

သို့သော် အဆိုပါ စီမံကိန်းများသည် ဒေသတွင်း မတည်ငြိမ်မှု၊ ပြည်တွင်း လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခ ကိစ္စရပ်များ ကြောင့် စိန်ခေါ်မှုအချို့နှင့် ရင်ဆိုင်နေရသည်။ 

တရုတ်၏ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်များအပေါ် သြဇာလွှမ်းမိုးမှုမှတဆင့် ကုန်သွယ်ရေး လမ်းကြောင်း တစ်လျှောက်ရှိ ဒေသတည်ငြိမ်ရေးအတွက် ပိုမို ကြိုးစားလာနိုင်ကြောင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံ အနေဖြင့် တရုတ်နှင့် အမေရိကန် နှစ်နိုင်ငံကြားထဲတွင် ပါးပါးနပ်နပ် လုပ်ကိုင်ဆောင်ရွက်ရန် လိုအပ်သည်ဟု စီးပွားရေးလေ့လာ သုံးသပ်သူ ဦးဋ္ဌေးအောင်ကြည်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်နဲ့ တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဝမ်ယိကို တွေ့ရစဉ်

၎င်းက “နံပါတ် တစ်အချက်က သူက ရှမ်းအရှေ့မြောက်က အုပ်စုအားလုံးကို သူက ဩဇာညောင်းတယ် ဒါတည့် တည့်ပြောရရင်။ Normal Trade ထက်စာရင် Border Trade က အများကြီးပဲလေ။ စီးပွားရေးဘက် လှည့်ပြော မယ်ဆိုရင်။ ဆိုတော့ ရှမ်းအရှေ့မြောက်မှာ သူလွှမ်းမိုးထားတယ်ဆိုတဲ့ ကိစ္စမှာ ယူနန်နဲ့ ကျနော်တို့နဲ့ (Trade) ကုန်သွယ်ရေးအတွက်က တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်တွေနဲ့ ဒီလမ်းကြောင်း တစ်လျှောက်မှာ အရင်လို ပြန်ဖြစ် ဖို့က လုပ်မှရမှာကို ဒါတစ်ချက်။ နောက်တစ်ချက်ကကျတော့ ရှမ်းအရှေ့မြောက်ကနေ အနောက်ဘက်ကို ဆက် ပြောလို့ရှိရင်လည်း တရုတ်ရဲ့ မဟာဗျုဟာ ကျောက်ဖြူအတွက်ကလည်း သူက အရေးကြီးတာကို။ ယေဘုယျ အားဖြင့်တော့ တရုတ်ကတော့ ဩဇာလွှမ်းမိုးတာပေါ့။ နှစ်မျိုးပြောရမှာပေါ့။ အခြေခံ Frame ‌အားဖြင့်ကတော့ တရုတ်က တော်တော်လေး အခြေအနေ တောင့်နေပြီလေ။ ဒီအခြေခံ Frame ပေါ်မှာပဲ နောက် Frame တစ်ခုက ဘာလဲဆိုတော့ အဓိကပြောရင် အမေရိကန်ပေါ့။ အမေရိကန်အနေနဲ့ ကျတော့လည်း တရုတ်က သူ့မဟာဗျူဟာ အရ ‌တရုတ်က မလိုလားဘူးဆိုတာ ရှင်းပါတယ်။ အဲဒီလို အခြေအနေမျိုးမှာ ကိုယ် ဘယ်လို ပါးပါးနပ်နပ် လုပ်မ လဲ။ အဲဒါအရေးကြီးတာပေါ့။ ဒီလို အ‌ခြေအနေ အချိန်အခါမျိုးကလည်း နောက်ရချင်မှ ရမှာလေ။ ဒါကျနော် ဖြစ်စေ ချင်တာပေါ့။ ကျနော် ပြောချင်တာ ဒီလိုပါ ဘက်မလိုက်တဲ့ မူဝါဒဆိုလို့ ဒါကြီးက ပုံသေကြီးထိုင်ပြီးတော့ စဉ်းစား နေလို့ မရဘူး။ ဘက်မလိုက်ဘူးမှန်တယ်။ အခြေခံ Frame က ဒီအပေါ်မှာသွားရမှာ။ Dynamic ဖြစ်စေချင်တာပေါ့ ပုံရှင်ဖြစ်စေချင်တာ။ ပုံသေ မသွားစေချင်တာပေါ့။ ကျနော်တို့ ပြဿနာက ဘာလဲဆိုတော့ တစ်ခုခုစဉ်းစားလိုက် ရင် ဒါကြီးက ပုံသေကြီး Statics ကြီးဖြစ်သွားရော။ အဲဒီအတိုင်းကြီးပဲ လိုက်ကျင့်သုံးတာ။ နောက်တစ်ခုက ကျနော်တို့ သမိုင်းတစ်လျှောက်လုံးကြည့်ရင် IR (International Relation) နဲ့ Ideology နဲ့လည်း ကွဲပြားဖို့ လိုဝာာ ပေါ့။ အဓိက,က ဗီယက်နမ် ဘယ်လိုနေလဲ ဒါပဲပေါ့။ တစ်ခုတော့ ရှိတာပေါ့။ ဗီယက်နမ်နဲ့ ကျနော်တို့နဲ့ အခြေအနေ ချင်း မတူဘူး။ ကျနော်တို့က ခြေလှမ်းတော့ နည်းနည်း နောက်ကျနေတာပေါ့ အဲဒီ သဘောရှိတာပေါ့။ နောက် တစ်ခုက ဗီယက်နမ်မှာက တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင် ပြဿနာမရှိဘူးပေါ့။ အဲဒီတော့ တိုင်းရင်းသား လက်နက် ကိုင်တွေ အကုန်လုံးကို တည့်တည့်ပြောရရင် တရုတ်က လွှမ်းမိုးထားတယ်ဆိုတဲ့ အခါကျတော့ ဒါက တော်တော် တော့ ခက်တာပေါ့ဗျာ။ တရုတ်ကတော့ သံသယမဖြစ်နဲ့ ပြတ်သွားမှာပဲ။ ကိုယ့်ကို ဘယ်လောက်အထိ လွှမ်းမိုး သွားမလဲ ဒါပဲ ကိုယ်က ချိန်ဆရမှာ။ အဲဒီတော့ မလွှမ်းမိုးအောင် ဘာလုပ်မလဲ။ ဘယ်လိုပေါင်းမလဲ ဒါကို စဉ်းစား ရတော့မှာပေါ့။ အဲဒီလို မစဉ်းစားရင် စိုးရိမ်စရာ ပိုကောင်းတာပေါ့နော်” ဟု ပြောသည်။ 

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၂၅ ရက်တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်နှင့် တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မစ္စတာ ဝမ်ယိတို့ နေပြည်တော်၌ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။

အဆိုပါ ဆွေးနွေးပွဲတွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အချုပ်အခြာအာဏာနှင့် နယ်မြေလုံခြုံ‌ရေး၊ တည်တံ့ခိုင်မြဲရေးကို စွဲစွဲမြဲမြဲ ထောက်ခံ အားပေးလျက်ရှိမှု၊ နိုင်ငံ‌တော်တည်ငြိမ်အေးချမ်းရေး၊ တိုင်းရင်းသား ရင်ကြားစေ့ရေးနှင့် လူ့ဘောင် အဖွဲ့အစည်း သဟဇာတဖြစ်မှုကိုလည်း အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်နိုင်စေရန် ထောက်ခံ အားပေးလျက်ရှိမှု အခြေအနေများအား ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် နိုင်ငံ‌‌ရေး၊ စစ်ရေး မငြိမ်မသက် ဖြစ်နေသရွေ့ တရုတ်-မြန်မာ စီးပွားရေးသည် လုပ်ဆောင်၍ မရကြောင်း၊ တရုတ်နိုင်ငံသည် မြန်မာနိုင်ငံအပေါ် စီးပွားရေး အခွင့်အလမ်း ဆိုသည်ထက် မဟာဗျူဟာ အခွင့်အလမ်းဖက်ကို ပိုနေသည်ဟု စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးလေ့လာသူများက ထောက်ပြကြသည်။ 

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မေလ ၄

မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်တွင်းရေးသည် အကုန်လုံး တစ်ပြိုင်နက်တည်း အရေးကြီးနေသဖြင့် မည်သည့် အရာကို ဦးစားပေး လုပ်ဆောင်မည်ဟူ၍ ရွေးခွင့်မရှိ ဖြစ်နေကြောင်း တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ (တစည)မှ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဒေါက်တာကျော်ဆွေက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

မြန်မာနိုင်ငံသည် ၂၀၂၁ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခများ ကြီးမားကျယ်ပြန့်လာမှု၊ လူမှုစီးပွားဘဝ ကျဆင်း လာမှုများအပြင် ဘက်ပေါင်းစုံမှ အခက်အခဲ အကျပ်အတည်းများအား ပြည်သူလူထု အနေဖြင့် ခံစား ကြုံတွေ့နေကြရခြင်း ဖြစ်သည်။

ထို့ကြောင့် ပထမဦးစွာ တည်ငြိမ်အေးချမ်းရေးကို ဦးစားပေးသင့်ကြောင်း တိုင်းရင်းသားစည်းလုံး ညီညွတ်ရေးပါတီ (တစည)မှ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဒေါက်တာကျော်ဆွေက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “မြန်မာပြည်ရဲ့ အရေးကိစ္စက ဘယ်အရာ ဦးစားပေးရမယ်လို့ကို ရွေးခွင့်မရှိဘူး ဖြစ်နေတာ။ အကုန်လုံးက တစ်ပြိုင်နက်တည်း အရေးကြီးတာချည်းဖြစ်နေတာ။ အဲဒီတော့ ပထမဆုံးကတော့ တည်ငြိမ်အေးချမ်းရေးကို ဦးစားပေးရမှာပေါ့။ အဲဒါပြီးရင်တော့ ကျနော်တို့ မြန်မာပြည်ရဲ့ အဓိက စီးပွားရေး လုပ်ငန်းဖြစ်နေတဲ့ စိုက်ပျိုး၊ မွေးမြူရေးလုပ်ငန်းက ထုတ်လုပ်ရေးအဆင့် ရောက်အောင် ကျနော်တို့ အားမြှင့်ရမှာပေါ့။ ဒီလုပ်ငန်းခွင်ထဲမှာ လူဦး ရေ များများရောက်နေပြီး များများ လုပ်ငန်းလုပ်ပြီး လည်ပတ်နေမှပဲ တိုင်းပြည် စီးပွားရေးက အသက်ရှူ ချောင် လာမှာလို့ မြင်တယ်။ ကျနော်တို့က သယံဇာတတစ်ခု ထုတ်လုပ်မှု တစ်ခုတည်း ဦးတည်သွားနေလို့တော့ အဆင် မပြေ နိုင်တော့ဘူး နိုင်ငံရေရှည်က။ လွှတ်တော်ရဲ့ အခန်းကဏ္ဍက ပြည်ထောင်စု သ‌ဘောတူညီချက် ရပြီးသား အချက်အလက်တွေကို အဆိုတင်သွင်းပြီးတော့ အခြေခံဥပဒေထဲမှာ ထည့်သွင်းသွားမယ်၊ ပြင်ဆင်သွားမယ်ဆိုရင် ကျနော်တို့ လွှတ်တော်တွေကတော့ အများစု သဘောတူပြီးတော့ ဆောင်ရွက်ပေးသွားမယ့် အခြေအနေမှာ ရှိပါ တယ်” ဟု ပြောသည်။

ထမင်းနဲ့ဟင်း အလှူလုပ်နေတာမှာ ပြည်သူများကိုတွေ့ရစဉ်

၂၀၂၁ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း နိုင်ငံရေး အပြောင်းအလဲများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပြီးနောက် လက်နက်ကိုင် တပ်ဖွဲ့များလည်း ပိုမို ပေါများလာခဲ့ကာ နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးများ အားလုံးနီးပါး ရပ်တန့်ခဲ့ရသည်။

ထို့ပြင် နိုင်ငံတကာ၏ ဒဏ်ခတ် ပိတ်ဆို့မှုများကိုလည်း ခံစားခဲ့ရသည့်အပြင် ပြည်တွင်း၌ စီးပွားရေး ကစားသူများ ကြောင့် နိုင်ငံခြားငွေကြေးများ မြင့်တက်လာနေကြောင်း၊ ထို့နောက် ကုန်ဈေးနှုန်းများလည်း ကြီးမြင့်လျက်ရှိသည်။

အလားတူ ပြည်တွင်း၌ နိုင်ငံရေးပဋိပက္ခများ ဆက်လက် ကြီးထွားလာခဲ့ရာမှတဆင့် အသွင်ကူးပြောင်းရေး အစိုးရသစ်ကို မကြာသေးမီက ဖွဲ့စည်းခဲ့ကြသည်။

ထိုအစိုးရသစ် အနေဖြင့် ပထမဆုံး ကိုင်တွယ်ရမည်မှာ နိုင်ငံရေးပဋိပက္ခကို ဖြေရှင်းရန်ဖြစ်ပြီး မည်ကဲ့သို့ လုပ်ဆောင်မည်မှာ အရေးကြီးဆုံးဖြစ်ကြောင်း၊ ၎င်းနှင့်တစ်ပြိုင်နက်တည်း စီးပွားရေး ကျဆင်းမှုကိုလည်း ကိုင်တွယ်ရမည်ဖြစ်ကြောင်း နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူ ဒေါက်တာအမ်ကောန်လက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

လက်နက်ကိုင် အင်အားစုတစ်ခုကို တွေ့ရစဉ်

၎င်းက “အဲဒီ ၂ ခုလုံးက မလုပ်လို့ရှိရင် အဆင်ကိုမပြေဘူး။ တစ်ပြိုင်နက်တည်း လုပ်ရမှာဖြစ်တယ်။ နိုင်ငံရေး ပဋိပက္ခကို ဖြေရှင်းမယ်ဆိုတော့ ကျနော်တို့က အခုလက်ရှိ အနေအထားပေါ့နော်။ လက်နက်ကိုင်စွဲ တော်လှန်နေ တဲ့ အုပ်စုတွေ၊ နိုင်ငံရေးအင်အားစုတွေ အဲဒါတွေကို ငြိမ်းချမ်းရေးဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးပွဲတွေ သို့မဟုတ် ငြိမ်းချမ်းရေး ဆိုင်ရာ အမြင်တွေ အဲဒီဟာကို ချဉ်းကပ်တဲ့ လမ်းကြောင်းတွေ အကုန် စပြီးတော့မှ ကိုင်တွယ်ရမယ်လို့ ကျ‌နော် တော့ မြင်တယ်။ ဒါပေမယ့် ကျနော်ထင်တယ် ပထမ ၆ လကတော့ နိုင်ငံတော်တည်ငြိမ်ရေးအတွက်ပဲ အရင် သွားဦး မယ်ထင်တယ်။ ပြီးတော့မှ ကျန်တဲ့ဟာ အခု ကျနော်ပြောတဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးဖြစ်စဉ်၊ စီးပွား‌ရေး ဖြစ်စဉ်တွေကို နောက်ကနေ လိုက်ဖြေရှင်းမယ်လို့ ထင်တယ်။ အဲဒီလိုပေါ့နော် ချက်ချင်းကြီးတော့ မလာလောက်သေးဘူ။ အခု လောလောဆယ်မှာတော့ bilateral dialogue တွေ သို့မဟုတ် တစ်ဖွဲ့ချင်းစီနဲ့ နည်းနည်းအကြို ဆွေးနွေးပွဲ တချို့ တွေ လုပ်ဖို့ပြင်ဆင်တာ ဒီလောက်ပဲရှိဦးမယ် ကျနော်ထင်တာတော့။ ဒီကိစ္စတွေ လုပ်ဖို့ဆို အစိုးရသစ်က ပြင်ဆင် တဲ့ ကာလတွေ ရှိသေးတယ်လေ။ နိုင်ငံရေးပြဿနာ ဖြေရှင်းဖို့အတွက် ကြားမှာ ပြင်ဆင်ကာလရှိတယ်။ အဲဒီ transitional period တစ်ခုကို ကျော်ဖြတ်ရဦးမယ်။ ကျော်ဖြတ်ပြီးတဲ့ အခါကြမှ နိုင်ငံတကာ mediator လည်း လိုသလို၊ ပြည်တွင်း mediator လည်းလိုတယ်။ ပြည်တွင်း mediator ဆိုတာက လူထုထဲက ဩဇာရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ် များပေါ့။ အဲဒီလိုတွေနဲ့ တစ်ဖွဲ့ချင်းစီကို၊ လူမျိုးတစ်စုချင်းစီကို ချဉ်းကပ်ရမှာ အဆင့်တွေ အများကြီးရှိတယ်” ဟု ပြောသည်။

လက်ရှိ အစိုးရသစ်သည် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၂၀ ရက်မှ ဇူလိုင် ၃၀ ရက်အထိ ရက် ၁၀၀ စီမံကိန်းကို  အကောင် အထည်ဖော်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ ထိုရက် ၁၀၀ စီမံကိန်းတွင် တောင်သူလယ်သမားများ ချေးငွေ တိုးမြှင့်ချေး နိုင်ရေး၊ ကုန်သွယ်ရေး၊ ငြိမ်းချမ်းရေး၊ စွမ်းအင် စသည့် ကိစ္စရပ်များ ပါဝင်သည်။

CNI News
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မေလ ၁

အိန္ဒိယရေတပ်ဦးစီးချုပ် Admiral Dinesh Kumar Tripathi, PVSM, AVSM, NM ဦးဆောင်သော ကိုယ်စားလှယ် အဖွဲ့သည် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မေလ ၁ ရက်က ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။

အဆိုပါ ချစ်ကြည်ရေးကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် မေလ ၆ ရက်အထိ နေထိုင်မည်ဖြစ်ပြီး နှစ်နိုင်ငံ ရေတပ်ဆိုင်ရာ ချစ်ကြည်ရေးခရီးစဉ်များ ဆက်လက် ဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

CNI News
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၃၀

NLD အစိုးရလက်ထက် နိုင်ငံတော်၏အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို နေပြည်တော် အကျဉ်းထောင်ကနေ နေအိမ်သို့ ပြောင်းရွှေ့ကြောင်း ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၃၀ ရက်တွင် နေပြည်တော် က သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

နိုင်ငံတော်သမ္မတသည် ၁၃၈၈ ခုနှစ်၊ ကဆုန်လပြည့်နေ့တွင် ကျရောက်သည့် ကဆုန်လပြည့် ဗုဒ္ဓနေ့ အထိမ်အမှတ် အားဖြင့်လည်းကောင်း၊ လူသားချင်း စာနာထောက်ထားမှုကို အလေးထားသောအားဖြင့်လည်းကောင်း၊ နိုင်ငံတော်က မေတ္တာ၊ စေတနာ ထားသောအားဖြင့်လည်းကောင်း နေပြည်တော်အကျဉ်းထောင်တွင် ပြစ်ဒဏ်ကျခံ လျက်ရှိသည့် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အား ရာဇဝတ်ကျင့်ထုံးဥပဒေ ပုဒ်မ ၅၄၁၊ ပုဒ်မခွဲ(၁)အရ ၎င်းကျခံရန် ကျန်ရှိ သည့် ပြစ်ဒဏ်များကို သတ်မှတ်ထားသည့် နေအိမ်၌ ဆက်လက် ကျခံစေရန် ပြောင်းလဲ သတ်မှတ်ပေးလိုက်သည် ဟု ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၂၉

မြန်မာနိုင်ငံတွင် တည်ရှိသော လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ အလွန်များပြားသည့်အထဲမှ အစိုးရ-တပ်မတော်က သတ်မှတ်သော တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်း (EAO) ဆိုသော စံနှုန်းက မည်သည့် အချက်များဖြင့် ပြည့်စုံမှ EAO ဟုခေါ်သလဲဆိုသည့် မေးခွန်းများ စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များကြား ထွက်ါ်လာသည်။

လက်ရှိ လက်နက်ကိုင်များထဲတွင် EAO ဖြစ်ရန် မူအားဖြင့် အခြေခံလေးချက်ရှိမှသာလျှင် EAO ဖြစ်နိုင်ကြောင်း NCA ထိုးထားသော ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ချုပ် (PNLO-NCA/S) မှ ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်မှူးကြီးခွန်ဥက္ကာ က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “ဒီမူအားဖြင့်တော့ ရှိတယ်။ ဒါပေမယ့် သေချာပြောထားတာတော့ မဟုတ်ဘူး မူအားဖြင့်တော့ ရှိတယ်။ အဲဒါက ဘာလဲဆိုတော့ တစ် EAO ဆိုရင် အခြေခံအားဖြင့်ပေါ့ ပြည်သူလူထုရှိရမယ်၊ ပအိုဝ်းပြည်သူကို ကိုယ်စား ပြုလား၊ ပလောင်ပြည်သူကို ကိုယ်စားပြုလားပေါ့လေ၊ လားဟူကို ကိုယ်စားပြုလား၊ ကိုယ်စားပြုရမယ့် ပြည်သူ လူထုရှိတယ်။ နှစ်က အဲဒီလူထုနေတဲ့ နယ်မြေတွေရှိတယ်၊ ကျဥ်းရင် ကျဥ်းသလို ကျယ်ရင်ကျယ်သလို သူ့နယ်မြေ ရှိမယ်။ သုံးက အဲဒီပြည်သူလူထု အပေါ်မှာ ကောင်းရာကောင်းကြောင်း လုပ်ပေးဖို့ ဦးဆောင်တဲ့ နိုင်ငံရေး အဖွဲ့ အစည်း ရှိတယ်။ နိုင်ငံရေးအဖွဲ့အစည်း ရှိရတယ်။ အဲဒီနိုင်ငံရေး အဖွဲ့အစည်းက ဦးဆောင်ပြီးတော့မှ သူ လက်အောက်မှာ လက်နက်ကိုင်တပ်ရှိရမယ်။ အဲဒါကြောင့် လက်နက်ကိုင်တပ်ရှိခြင်း၊ နိုင်ငံရေးဦးဆောင်မှုရှိခြင်း၊ နယ်မြေရှိခြင်း၊ လူထုရှိခြင်း ပြည်သူရှိခြင်းပေါ့၊ အဲဒီလေးချက်လောက်ကတော့ ဒါအခြေခံပဲ EAO ဖြစ်ဖို့က။ အဲဒီ လေးချက် မရှိရင်တော့ EAO၊ ERO ထည့်လို့မရဘူး”ဟု ပြောသည်။

မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း ဖြစ်ပွားနေသော လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခသည် ၁၉၄၈ ခုနှစ် လွတ်လပ်ရေး ရပြီးနောက်ပိုင်းမှ စတင်၍ ပြည်နယ်များ၌ ဖြစ်ပွားလာခဲ့ကြောင်း၊ ထိုစဉ် အချိန်က ပြည်မရှိ လူထုသည် တည်ငြိမ်လျက်ရှိခဲ့ပြီး ပြည်နယ်အတွင်း လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခများ ချုပ်ငြိမ်းရေး ကြိုးပမ်း တောင်းဆိုပေးခဲ့ခြင်း အားနည်းကြောင်း၊ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက် နောက်ပိုင်း ပေါ်ပေါက်လာသည့် နိုင်ငံရေး အခင်းအကျင်းမှသာ ပြည်မလူထုသည် လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခအပေါ် သဘောပေါက်လာကြခြင်းဖြစ်ကြောင်း တော်လှန်ရေးအင်အားစု တချို့က ပြော သည်။

အစိုးရအနေဖြင့် EAO ဟု သတ်မှတ်သည့် အရည်အချင်း၊ စံနှုန်းများရှိနိုင်ကြောင်း တိုင်းလိုင်(ရှမ်းနီ) အမျိုးသား ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီဥက္ကဋ္ဌ စိုင်းဋ္ဌေးအောင်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

ဦးသိန်းစိန် လက်ထက် NCA ထိုးကြစဉ်

၎င်းက “အဓိက,ကတော့ အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုမှာ နိုင်ငံရေးရည်မှန်းချက် ကောင်းကောင်းနဲ့ အဖွဲ့အစည်းကို အား ကောင်းမောင်းသန် ဖြစ်နိုင်မယ်ဆိုရင်တော့ ဘယ်သူပဲဖြစ်ဖြစ် အသိမှတ်ပြုလာကြရမှပါ။ ဒါလည်း အစိုးရအနေနဲ့ EAO လို့ သတ်မှတ်ရလောက်တဲ့ အရည်အချင်းမျိုး၊ ဘယ်လိုပုံစံနဲ့ အလုပ်လုပ်တယ်၊ ဘယ်လိုပုံစံ ဘောင်သွင်းတယ် ဆိုတဲ့ ကဏ္ဍမျိုးလေးတွေတော့ သူတို့ဆီမှာ စံနှုန်းလေး ရှိကောင်းရှိမှာပါ”ဟု ပြောသည်။

လက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ရှမ်းပြည်ပြန်လည်ထူထောင်ရေးကောင်စီ(RCSS)၊ ဒီမိုကရေစီ အကျိုးပြုကရင်တပ်မတော် (DKBA)၊ ကရင် အမျိုးသားအစည်းအရုံး/ကရင်အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်( KNU/KNLA-PC)၊ ရခိုင် ပြည်လွတ်မြောက်ရေးပါတီ(ALP)၊ ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ချုပ်(PNLO)၊ မွန်ပြည်သစ်ပါတီ(NMSP)၊ ချင်းအမျိုးသား တပ်ဦး(CNF)၊ မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာကျောင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ် တပ်ဦး(ABSDF)၊ လားဟူ ဒီမိုကရက်တစ် အစည်းအရုံး(LDU)၊ ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး(KNU)တို့သည် NCA ထိုးထားသည်။

ထိုထဲမှ KNU-CNF-ABSDF တို့သည် NCA ပျက်သွားပြီဟုဆိုကာ နုတ်ထွက်ထားပြီး LDU-NMSP-PNLO-ALP တို့က တော့ NCA လိုလားသူနှင့် နုတ်ထွက်လိုသူဆိုကာ ၂ ဖွဲ့စီ ကွဲသွားကြသည်။

ထို့နောက် "ဝ”ပြည်သွေးစည်းညီညွတ်ရေးတပ်မတော်(UWSA)၊ အမျိုးသားဒီမို ကရက်တစ်မဟာမိတ်တပ်မတော် (NDAA-မိုင်းလား)၊ ရှမ်းပြည်တိုးတက်ရေးပါတီ(SSPP)၊ ကချင်လွတ်လပ်ရေး တပ်မတော်(KIA)၊ မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော် (MNDAA)၊ တအာင်းအမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (TNLA)၊ အာရက္ခတပ်တော်(AA)၊ ကရင်နီအမျိုးသားတိုးတက်ရေးပါတီ(KNPP)တို့သည် NCA မထိုးဘဲ ထစ်ဆို့နေ သည်။

အလားတူ NCA ပြင်ပမှာတော့ ရှမ်းနီအမျိုးသားများတပ်မတော်(SNA/SNUC)၊ ကူးကီအမျိုးသားတပ်မတော် (KNA/KNO)၊ ဇိုမီးအမျိုးသား တော်လှန်ရေးတပ်မတော်(ZRA/ZRO)၊ အရှေ့နာဂအမျိုးသားကာကွယ်ရေး တပ်မတော် (ENDA/ENNO)၊ နာဂအမျိုးသား ဆိုရှယ်လစ်ကောင်စီ-ကပ္ပလန်/အန်းမိုင်(NSCN-K/AM)၊ နာဂ အမျိုးသားဆိုရှယ်လစ်ကောင်စီ-ကပ္ပလန်/ယုံးအောင် (NSCN-K/YA)၊ ရခိုင်အမျိုးသားကောင်စီ(ANC) တို့ရှိနေသည်။

အဆိုပါ SNA, ZRA, KNO, ENDA, NSCN-K/AM, NSCN-K/YA, ANC တို့သည် လူမျိုးစု လက်နက်ကိုင်များ ဖြစ်သည့်တိုင် အစိုးရ-တပ်မတော်က EAO အဖွဲ့ အသိအမှတ် မပြုထားသေးပေ။

ဦးသိန်းစိန် အစိုးရလက်ထက် ငြိမ်းချမ်းရေးအခမ်းအနားကို တွေ့ရစဉ်

EAO နှင့်ပတ်သက်ပြီး စံနှုန်းရယ်လို့ မကြားမိကြောင်း၊ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်များ အနေဖြင့် ၎င်းတို့ကို သူပုန်ဟု မခေါ်ပါနှင့်ဟု ပြောသောကြောင့် EAO ဆိုသည့် ဝေါဟာရတစ်ခု ရွေးပေးလိုက်ကြောင်း နိုင်ငံရေး လေ့လာသုံးသပ်သူ ဒေါက်တာအောင်မျိုးက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “အဲဒီ စံနှုန်းရယ်လို့တော့ မကြားမိဘူး၊ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်တွေကတော့ ဒီ Ethnic ထဲကနေ ပြီးတော့ လက်နက်ကိုင်တဲ့ လူတွေကို ဟိုတုန်းကတော့ သူပုန်ခေါ်တာပေါ့ဗျာ။ သူပုန်သောင်းကြမ်းသူ သူက အဲဒီ လို မခေါ်ပါနဲ့ဆိုလို့ ဒါကို ဦးသိန်းစိန် လက်ထက်မှာ စပြီးတော့ နာမည်ပြောင်း ပေးလိုက်တာပဲလေ။ တကယ်တော့ ကြားကောင်းအောင်ပြောတာ တကယ်တော့ သူပုန်ဟာ သူပုန်ပဲပေါ့နော်။ အဲဒီအတွက်ကိုတော့ ဘယ်သူကမှ EAO ဖြစ်ဖို့ ဘယ်လို အချက်အလက်တွေ ရှိရမယ်ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပာယ် သတ်မှတ်ချက်မျိုးကတော့ ဘယ်အစိုးရမှ လုပ်မှာ မဟုတ်ဘူး။ EAO ဖြစ်ဖို့ ဘာတွေ လိုအပ်လဲဆိုလို့ရှိရင် အစိုးရက EAO တွေကို သူက ဖိတ်ခေါ်သလို ဖြစ်နေမှာပေါ့။ ဘယ်အစိုးရမှ ဘယ် EAO မှ မလိုလားဘူး။ ဘယ်အစိုးရမှ သူ့ကိုဆန့်ကျင်မယ့် သူပုန်ဆိုတဲ့ အဖွဲ့အစည်းကို မလို လားဘူး၊ မလိုလားတဲ့ အတွက်ကြောင့်မို့လို့ တိုင်းရင်းသားသူပုန်တွေကို သူတို့ကို သူပုန်လို့ မခေါ်ပါနဲ့ သောင်းကြမ်း သူလို့ မခေါ်ပါနဲ့လို့ပြောလို့ သူတို့ EAO ဆိုပြီးတော့ အဲဒီမှာ ဝေါဟာရတစ်ခု ရွေးပေးလိုက်တာပေါ့နော်”ဟု ပြော သည်။

ဦးသိန်းစိန် အစိုးရလက်ထက် (၂၀၁၁-၂၀၁၆) တွင် "တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ" ကို အင်္ဂလိပ် လို EAOs ဟု တရားဝင်သုံးနှုန်း၍ ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်များတွင် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် အသုံးပြုခဲ့သည်။

လက်ရှိ သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် အစိုးရက လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများ ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးရန် ဖိတ်ခေါ် ထားသော်လည်း NCA ပြင်ပမှာ ‌ရောက်ရှိနေသည့် လူမျိုးစု လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များကို ပါဝင်ခွင့် ပြုမည် မပြုမည် ကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း ချမပြထားကြောင်း စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက ပြောသည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၂၉

ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဥ်တွင် အားလုံးပါဝင်နိုင်ရေးဆိုခြင်းသည် အပြောလွယ်သော်လည်း လက်တွေ့၌ လုပ်ရခက်ခဲသည်ဟု NCA ထိုးထားသည့် ပအိုဝ်းအမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ချုပ်(PNLO-NCA/S)မှ ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်မှူးကြီးခွန်ဥက္ကာက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

လက်ရှိတွင် သမ္မတဦးမင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် အစိုးရအဖွဲ့ အနေဖြင့် ရက်ပေါင်း ၁၀၀ အတွင်း ‌ဆောင်ရွက်ပေးသွားမည့် ကိစ္စရပ်များအနက် ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးရေး အခန်းကဏ္ဍ လည်း ပါရှိသည်။ 

တစ်နိုင်ငံလုံး ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုရပ်စဲရေး သဘောတူစာချုပ် (NCA) ထိုးထားသည့် လက်နက်ကိုင် အပါအဝင် NCA မထိုးရသေးသည့် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများ၊ NCA ထိုးထားပြီး ၂၀၂၁- ၂၀၂၅ အတွင်း တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှု မလုပ်ရသေးသည့် KNU၊ CNF၊ ABSDF တို့အနေဖြင့် ဇူလိုင် ၃၁ ရက်နေ့ နောက်ဆုံးထားကာ ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးရန် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်က ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၂၁ ရက်တွင် ဖိတ်‌ခေါ်ခဲ့သည်။ 

ငြိမ်းချမ်းရေး ညှိနှိုင်းဆွေးနွေးခြင်း ကိစ္စရပ်တွင် အားလုံးပါဝင်နိုင်ရေးသည် ပြောရလွယ်သော်လည်း လက်တွေ့ ဖော်ဆောင်မှုအပိုင်း၌ များစွာခက်ခဲသည်ဟု NCA ထိုးထားသည့် ပအိုဝ်းအမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ချုပ်(PNLO-NCA/S)မှ ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်မှူးကြီးခွန်ဥက္ကာက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။ 

၎င်းက “ဒါကတော့ လက်တွေ့လုပ်မှ သိရမှာဗျ။ နောက်ပြီးတော့ ခွဲတာတော့ ခွဲရမှာဗျ။ ဖြစ်စဉ်ချင်း မတူဘူး။ ဖြစ်ပေါ်ပုံချင်း မတူဘူး။ ဖြစ်စဉ်မတူဘူး။ နှစ် (၇၀)တိုက်နေတဲ့ KNU အဖွဲ့မျိုး၊ ၄-၅ နှစ် တိုက်နေတဲ့ PDF အဖွဲ့မျိုး တန်းတူတော့ မရဘူးပေါ့။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ တိုက်နေတဲ့ စစ်အာဏာရှင် ဆန့်ကျင်ပါတယ်ဆိုတဲ့ အဖွဲ့တွေမှာလည်း တိုင်းရင်းသားအဖွဲ့တွေမှာ သူတို့လည်း သူတို့ Legitimacy ဆိုတာရှိတာပဲ။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ ကိုယ်စားပြုတဲ့ နယ်မြေရှိတယ်။ ကိုယ်စားပြုတဲ့ လူထုရှိတယ်။ နိုင်ငံရေးပါတီ အဖွဲ့အစည်းရှိတယ်။ လက်နက်ကိုင်တပ်ရှိတယ်။ မူဝါဒ လမ်းစဉ်ရှိတယ်။ အဲဒီအချက်တွေ ပြည့်စုံနေတဲ့ အဖွဲ့တွေကတော့ ဂုဏ်သိက္ခာရှိစွာနဲ့ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးဖို့ တန်းတူညီတူ ဆွေးနွေးဖို့ ဖိတ်ကြားမှာပဲဗျ၊ ဖိတ်ခေါ်မှာပဲ။ ဒါကတော့ အဲဒီ အခြေခံ အပေါ်မှာပေါ့‌ဗျာ။ ဒီ ၄-၅ နှစ်အတွင်း ပေါ်ပေါက် လာတဲ့ အဖွဲ့တွေကျတော့ ခုနက ပေတံနဲ့တိုင်းရင် တစ်ခုမဟုတ် တစ်ခုလိုနေတဲ့ သဘောတော့ ရှိတာပေါ့ ဗျာ။ အဲဒါကြောင့် အားလုံးပါဝင်ရေးဆိုတာ အပြောလွယ်တယ်၊ အလုပ်ခက်တယ်။ ဒါကြောင့် ၈၀ ရာခိုင်နှုန်း ပါဝင်ရင် တော်တော်‌လုံလောက်ပြီဗျ။ ဒါကြောင့် ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းရအောင်တော့ လက်ရှိ အုပ်ချုပ်တဲ့လူက ကြိုးစားရမှာပေါ့ဗျာ”ဟု ပြောသည်။

NCA နှစ်ပတ်လည် အခမ်းအနားမှာ ငြိမ်းချမ်းရေးဖြစ်စဉ် မှတ်တမ်းကို ပြသထားစဉ်

ထို့နောက် သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် အစိုးရ ဖိတ်ခေါ်သည့် ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးရေး တွင် ရှမ်းနီအမျိုးသားများတပ်မတော်(SNA)နှင့် နာဂအမျိုးသားဆိုရှယ်လစ်ကောင်စီ(NSCN)တို့ အကျုံး ဝင်/ မဝင်မှာ အငြင်းပွားစရာများ ဖြစ်နေသည်။

ယခင် ဦးသိန်းစိန် လက်ထက်က နာဂအဖွဲ့ NSCN ပါဝင်ခဲ့ဖူးကြောင်း၊ သို့သော် နာဂက ဖက်ဒရယ်ကို လက်မခံခဲ့ကြောင်း ဗိုလ်မှူးကြီးခွန်ဥက္ကာက ‌CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “ တစ်ခါ ကျနော်တို့ ပါဖူးတယ်။ နာဂအဖွဲ့ ပါဝင်ဆွေးနွေးဖူးတယ်။ ဒါပေမယ့် နာဂက ဖက်ဒရယ် ကို လက်မခံဘူး။ ကျနော်တို့ တိုင်းပြည်ကို ဖက်ဒရယ်ပုံစံသွားမှာ နာဂက လက်မခံဘူး။ နာဂက ကျနော် တို့ အိန္ဒိယနာဂ၊ ဗမာနာဂ ပေါင်းပြီးတော့ လွတ်လပ်တဲ့ နာဂနိုင်ငံတော် ထူထောင်ဖို့ အဲဒီပေါ်လစီနဲ့ ဖက်ဒရယ် ပေါ်လစီကို မဝင်လာဘူး။ ဒါကြောင့်NCA ဆွေးနွေးတုန်းက နာဂပါတယ်။ ဒါပေမယ့် အဲဒီမှာ  က ကျနော်တို့က ဖက်ဒရယ်စနစ်ကိုပြောတော့ ဆွေးနွေးပွဲ မဝင်ဘဲနဲ့ထွက်သွားတယ်။ လက်မှတ်ထိုးတဲ့ အထဲလည်းမပါဘူး။ ဒါကြောင့် နောက်ခံ Background၊ မူဝါဒ၊ နိုင်ငံရေး ရည်မှန်းချက် မတူရင်တော့ အားလုံးက ပါမှာမဟုတ်ဘူးဗျ ဘယ်လောက်ပဲခေါ်ခေါ်။ ဒါကြောင့် အားလုံးပါဝင်ရေးလို့ အဲဒီလိုပြော တာက မူအရသာပြောတာ။ လက်တွေ့ ၇၅ ရာခိုင်နှုန်း ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းပါရင် အလုပ်ဖြစ်ပြီဗျ။ ကျနော် အဲဒီလို တွက်ပါတယ်”ဟု ပြောသည်။ 

မြန်မာနိုင်ငံတွင် အားလုံးပါဝင်နိုင်သည့် ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းများ လုပ်ဆောင်နိုင်ရန်အတွက် ယုံကြည်မှု ပြန်လည်တည်ဆောက်ရမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဥ်များ ဆောင်ရွက်ရာတွင် အဓိက အားဖြင့် တာဝန်ယူမှု၊ တာဝန်ခံမှု ရှိရမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ ထိုအခင်းအကျင်း မရှိပါက ငြိမ်းချမ်းရေး ဖြစ်စဥ် တစ်ရပ် အောင်မြင်ရန် မလွယ်ကူကြောင်း စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးလေ့လာသူများက ထောက်ပြကြသည်။

NCA ထိုးထားတဲ့ လက်နက်ကိုင်တွေနဲ့ NSPNC တွေ့ဆုံဆွေးနွေးစဉ်

လက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ငြိမ်းချမ်းရေးခရီးစဥ်သည် များစွာ အလှမ်းဝေးသေးကြောင်း၊  အနည်းဆုံး (၇) နှစ်လောက် ကြာမှသာ ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးပွဲ ပြတ်နိုင်သည်ဟု NCA ထိုးထားသည့် ပအိုဝ်းအမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ချုပ်(PNLO-NCA)မှ ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်မှူးကြီးခွန်ဥက္ကာက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြော သည်။ 

၎င်းက “ငြိမ်းချမ်းရေးကတော့ အဝေးကြီး လိုသေးတယ်ဗျ။ ငြိမ်းချမ်းရေးရဲ့ သဘောသဘာဝက နိုင်ငံရေး တွေ့ဆုံဆွေးနွေးပွဲ၊ နိုင်ငံရေး သဘောတူညီချက်တွေရမှ ငြိမ်းချမ်းတယ်လို့ခေါ်တာကို။ အဲဒီ ငြိမ်းချမ်းရေး ကို မပြောခင်မှာ နိုင်ငံရေးဆွေးနွေးပွဲတွေ ဖြစ်လာမလား စောင့်ကြည့်ရမယ်။ နိုင်ငံရေးဆွေးနွေးပွဲ ဖြစ်ဖို့ ဆိုတာလည်း ပဏာမ အနေနဲ့ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး တွေ့ဆုံဆွေးနွေးရေး အဲဒီကစရတယ်။ ယုံကြည်မှု တည်ဆောက်ခြင်းဆိုတာက စရတယ်။ ယုံကြည်မှုရတာနဲ့ ပဋိပက္ခတွေ လျှော့ရမယ်၊ ရန်လိုမှုတွေ လျှော့ရမယ်၊ အဆင့်ဆင့်သွားရမယ်။ ပြီးတော့မှ နိုင်ငံရေးဆွေးနွေးပွဲ စကားဝိုင်းကို တက်မယ်။ နိုင်ငံရေး ဆွေးနွေးပွဲ တကယ့်တကယ် ပုံစံကျပြီ အနာဂတ် တိုင်းပြည်အတွက် ထူထောင်နိုင်ပြီ Policy တွေ မူတွေ လည်း သဘောတူပြီ။ နိုင်ငံရေးအရ ခိုင်ခိုင်မာမာ သဘောတူတယ်။ တရုတ်ကလည်း အာမခံတယ်၊ အိန္ဒိယကလည်း အာမခံတဲ့ သဘောတူချက်ကို နောက်ပြီးတော့ အာဆီယံ တိုင်းပြည်တွေကလည်း သဘောတူချက်ကို ကောင်းတယ်ဆိုပြီးတော့ ဝိုင်းဝန်း အာမခံချက်တွေ ရှိလာရင်တော့ အဲဒီသဘောတူညီ ချက်အပေါ်မှာ ငြိမ်းချမ်းသွားတာက ပိုပြီးတော့ သေချာတဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေး ဖြစ်တာပေါ့။ ဒါကြောင့် နိုင်ငံရေး ဆွေးနွေးပွဲတွေ အကြာကြီး သွားရမယ်။ တစ်နှစ်၊ နှစ်နှစ်နဲ့ မရဘူး။ ရက် ၁၀၀ ကတော့ အစပဲရမယ်။ တစ်နှစ်၊ နှစ်နှစ်၊ သုံးနှစ်တော့ မရဘူး။ ပဋိပက္ခက နှစ် ၇၀ ရှိတယ်။ နှစ် ၇၀ ကို ဆယ်နှစ်တစ်နှစ်တွက်ရင် အနည်းဆုံး ၇ နှစ်မှ ကျနော်တို့ နိုင်ငံရေးဆွေးနွေးပွဲက ပြတ်နိုင်တယ်” ဟု ပြောသည်။

အားလုံးပါဝင်သည့် ငြိမ်းချမ်းရေး လက်ခံ ဆွေးနွေးရာတွင် ကြိုတင် သတ်မှတ်ထားသည့် စည်းကမ်းချက် များအား မထားလျှင် ကောင်းမွန်မည်ဖြစ်ကြောင်း၊ ဦးသိန်းစိန် အစိုးရလက်ထက် ငြိမ်းချမ်းရေး လုပ်ငန်း စဥ်များ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည့် အချိန်ထက် လက်ရှိအစိုးရသည် စိန်ခေါ်မှု ပိုများနိုင်သည်ဟု စစ်ရေးနှင့် နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက ထောက်ပြကြသည်။ 

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၉

တိုင်းရင်းသားများ ပြည်ထောင်စုထဲမှ ခွဲမထွက်ချင်အောင် ဗဟိုအစိုးရ (သို့မဟုတ်) ပြည်ထောင်စုအစိုးရမှ အခွင့်အရေးများ ပေးရန်လိုကြောင်း တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ(တစည)မှ ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ် ဒေါက်တာကျော်ဆွေက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “ကျနော်တို့ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ အကုန်လုံးက မြန်မာပြည်က ခွဲထွက်ဖို့ လက်နက်ကိုင်နေကြတာ မဟုတ်ဘူး။ သူတို့က သူတို့ တိုင်းရင်းသားတွေရဲ့ အခွင့်အရေးတွေကို အပြည့်အဝ မရ ဘူး။ ဒီကြောင့် လက်နက်ကိုင်ပြီး တောင်းဆိုမှ ရမယ်ဆိုတဲ့ ခံယူချက်နဲ့ လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းတွေ ပေါ်လာ ကြတာ။ နောက်ပိုင်းမှာတော့ ခေါင်းဆောင်တွေရဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ရေး၊ တစ်ကိုယ်ရည် ကိုယ်ကျိုး အသုံးချမှု တွေကြောင့်သာ သူတို့ တိုင်းရင်းသားတွေအတွက် မူလရည်မှန်းချက်ကို သူတို့ ရောက်အောင် မလုပ်နိုင်တာလို့ ကျနော်တို့ မြင် တယ်။ အဲဒီတော့ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းက တိုင်းရင်းသား အကုန်လုံးကို ကိုယ်စားပြုတဲ့ အသံ ထွက်မလာဘူးပေါ့။ အဲဒီတော့ ကျနော်တို့ ဖြစ်စေချင်တာ မြန်မာပြည်သည် လက်ရှိ မြေပုံထဲက ဘယ် တိုင်းရင်း သားမှ ခွဲမထွက်ဖို့ လိုအပ်မယ်။ ဒါမှပဲ ပြည်ထောင်စုဆိုတာကြီးက တည်မြဲမယ်ပေါ့။ နောက်တစ်ချက်ကတော့ သူတို့ ခွဲမထွက်ချင်အောင်လည်း ဗဟိုအစိုးရကပဲဖြစ်ဖြစ် ပြည်ထောင်စုအစိုးရကပဲဖြစ်ဖြစ် အခွင့်အရေးတွေ ပေးဖို့လည်း လိုလိမ့်မယ်။ ဒါကိုလည်း တကယ့်ကို နည်းလမ်းတကျ တောင်းဆိုတဲ့စနစ်ကို ရောက်သွားစေချင် တယ်။ ဒါကလည်း ပြောရရင်တော့ လက်နက်ကိုင်ကို စွန့်လွှတ်ပြီး နိုင်ငံရေးလမ်းကြောင်းက တောင်းဆိုတာက ရေရှည်အတွက် ပိုကောင်းတယ်ပေါ့” ဟု ပြောသည်။

နိုင်ငံရေး မတည်ငြိမ်မှုများ ဖြစ်ပေါ်ချိန်တွင် အဓိက အကြီးမားဆုံး စိန်ခေါ်မှုမှာ ပြည်နယ်များမှ ခွဲထွက်နိုင်ရေး အတွက် ဆောင်ရွက်လာခြင်းဖြစ်ကြောင်း လက်ရှိ နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် အနေဖြင့် ယခင် နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့စဉ်က ပြောကြားခဲ့ဖူးသည်။

လက်နက်ကိုင် ခေါင်းဆောင်များနဲ့ ဦးမင်းအောင်လှိုင် တပ်ချုပ်တာဝန်ယူထားတုန်းက တွေ့ကြစဉ်

တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများအနေဖြင့် ဖက်ဒရယ်ထက် ကျော်လွန်သည့် ကွန်ဖက်ဒရေးရှင်း (ကွန်ဖက်ဒရိတ်) အဆင့်များ ရရှိရေးနှင့် မြန်မာပြည်ပြိုကွဲပါက နိုင်ငံထူထောင်နိုင်ရေး အဆင်သင့် ပြင်ထားရန် ထုတ်ဖော် ပြောကြားမှုများ ရှိနေသည်။

၁၉၄၇ ပင်လုံစာချုပ်အရ ရှမ်းပြည်နယ်နှင့် ကယားပြည်နယ်တို့သည် (၁၀) နှစ်ပြည့်လျှင် ခွဲထွက်ခွင့် ရှိသည်ဆို သည့်အချက် ပါဝင်ခဲ့ဖူးသော်လည်း လက်တွေ့ မဖြစ်လာခဲ့ဘဲ ပဋိပက္ခများ၏ အစပြုရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။

တိုင်းရင်းသားများဘက်က ခွဲမထွက်ရေးကို လက်မှတ်ထိုးရန် ဝန်လေးရသည့် အဓိက အကြောင်းအရင်းမှာ ဗဟိုအစိုးရ (သို့မဟုတ်) တပ်မတော်ဘက်မှ ၎င်းတို့ တောင်းဆိုသည့် စစ်မှန်သော် ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီကို  အာမခံချက် ပေး၊ မပေးအပေါ် ယုံကြည်မှု နည်းပါးခြင်းကြောင့်ဖြစ်ကြောင်း စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက ထောက်ပြကြသည်။

ထို့ပြင် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်းနှင့် အထူးဒေသ ရရှိထားသည့် “ဝ” နှင့် “မိုင်းလား” တို့သည် နိုင်ငံတော်မှ ခွဲမထွက်ကြောင်း ထုတ်ဖော် ပြောကြားလေ့ရှိသည်။

တရုတ်အနေဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်းအဖြစ် ရရှိထားသည့် “ဝ” ဒေသကို မြန်မာနိုင်ငံထဲမှ ခွဲထွက်ခွင့် ပြုလိုက်မည်ဆိုပါက ၎င်း၏ သိက္ခာကျသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူ ‌ဒေါက်တာ အမ်ကောန်လက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

တိဘက်နှင့် ရှင်ဂျန်းတို့တွင်လည်း အလားတူ ပြဿနာ ဖြစ်လာနိုင်သည်ကို တရုတ်အနေဖြင့် သိရှိထားသည့် အတွက် “ဝ” အား မြန်မာနိုင်ငံမှ ခွဲထွက်ခံမည် မဟုတ်ကြောင်း၊ “ဝ”အနေဖြင့်လည်း ရရှိထားသည့် အခွင့်အလမ်း များမှာ ကျေနပ်စရာ ဖြစ်သောကြောင့် ခွဲထွက်ရန် မလိုကြောင်း ၎င်းက ပြောသည်။

တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်များ ညီလာခံတက်ရောက်သူများကို တွေ့ရစဉ်

ဒေါက်တာအမ်ကောန်လက “သူက self-autonomy state အနေနဲ့ ပြည့်ပြည့်ဝဝ သူရထားတာ။ ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ပြောရင် ဖက်ဒရယ်ပုံစံတောင် မဟုတ်ဘူး။ ကွန်ဖက်ဒရိတ် ပုံစံတောင် ဖြစ်နေတာ။ ဒါပေမယ့် ကွန်ဖက်ဒရိတ် ပြည့်ပြည့်ဝဝလား ဆိုတော့ မဟုတ်သေးဘူး။ ဥပမာ နိုင်ငံခြားဆက်ဆံရေး ဘာညာ အကုန်လုံးက ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံထဲမှာပဲ ရှိနေသးတယ်။ ငွေကြေးစနစ်တို့ နောက်တစ်ခါ ကျနော်တို့ရဲ့ အုပ်ချုပ်‌ရေး၊ အထူးသဖြင့် ပြည်ထဲရေးရယ်၊ အုပ်ချုပ်ရေးရယ် အဲဒါတွေက မဝင်နိုင်ဘူး။ မဝင်နိုင်တဲ့ အခါကြတော့ သူတို့က တကယ့်ကို self-autonomy state လို ဖြစ်နေတယ်။ နိုင်ငံခြားရေး တစ်ခုပဲ မြန်မာပြည်နဲ့ adapt ဖြစ်နေတာ။ အဲဒီတော့ သူရထား တဲ့ နိုင်ငံရေးစနစ်ကို ကြည့်မယ်ဆိုရင် သူက ကျေနပ်စရာမို့လို့ သူခွဲစရာမလိုဘူး။ ခွဲထွက်လိုက်ရင် သူပြဿနာများ တယ်။ တရုတ်ကလည်း ခွဲထွက်ခံမှာ မဟုတ်ဘူး။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ “ဝ” ကသာ အဲဒီလိုလုပ်လို့ရှိရင် သူက လည်း နိုင်ငံတကာမှာ သံတမန်ရေးရာတွေက သိက္ခာကျတယ်။ သူမြှောက်ပေးလို့ လုပ်တယ်ဆိုတဲ့ အမြင်က သူ့ အတွက်က မကောင်းဘူး။ အဲဒီလိုပဲ တိဘက်တို့ ရှင်ဂျန်းတို့မှာလည်း ဒီလိုပြဿနာ ဖြစ်လာနိုင်တယ်။ သူက ဒါကို ကြည့်တာ။ အဲဒီတော့ သူကတော့ လုပ်ခိုင်းမှာ မဟုတ်ဘူး။ တကယ်တော့ “ဝ” ကိုယ်တိုင်ကလည်း လုပ်ခိုင်းခိုင်း၊ မလုပ်ခိုင်းခိုင်း သူလုပ်စရာမလိုဘူး။ သူရရှိထားတဲ့ နိုင်ငံရေး အခွင့်အလမ်းက မြန်မာပြည်ထောင်စုထဲမှာ တခြား မည်သည့် ဒေသနဲ့မှ မတူတဲ့ အခွင့်အလမ်း ဖြစ်နေတယ်။ အဲဒီလို ဖြစ်နေတယ်။ အဲဒီအပေါ်မှာ ကျနော်တို့ကြည့်ရ မယ်။ ဒါကြောင့် “ဝ” ကို အားကျလားတို့၊ “ဝ” ပုံစံက ဘယ်လိုလဲ လို့ ကျနော်တို့ သိပ်ပြောစရာမလိုဘူး။ ကျန်တဲ့ လူတွေက ကိုယ့်အနေအထားနဲ့ နိုင်ငံ့အကျိုးစီးပွားရယ်၊ ဒေသ အကျိုးစီးပွားရယ်ကို ချိတ်ဆက်ပြီးတော့မှ နိုင်ငံရေး အကျိုးရလဒ် တစ်ခုကို ကျနော်တို့က တဆင့်ပြီးတဆင့် အကောင်အထည် ဖော်ရမယ်လို့ မြင်ပါတယ်” ဟု ပြော သည်။

တိုင်းရင်းသားများအတွက် ခွဲထွက်စရာ မလိုအောင် ဆွဲဆောင်မှု၊ အာမခံချက်ရှိသည့်  ဖက်ဒရယ်ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံ ဥပဒေ ရေးဆွဲခြင်း၊ အားလုံးပါဝင်သည့် ဆွေးနွေးပွဲများမှတဆင့် အပြန်အလှန် ယုံကြည်မှု တည်ဆောက်ခြင်း၊ တိုင်းရင်းသားများ၏ လုံခြုံရေးကို အာမခံချက် ပေးနိုင်သည့် ဖက်ဒရယ်တပ်မတော် ပုံစံမျိုးကို ညှိနှိုင်းခြင်း စသည့် ကိစ္စရပ်များကို ဆောင်ရွက်နိုင်ပါက လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခများ ချုပ်ငြိမ်းပြေလည်မည်ဖြစ်ကြောင်း စစ်ရေးနှင့် နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက ထောက်ပြကြသည်။

အလားတူ နိုင်ငံတော်အစိုးရနှင့် တပ်မတော်မှ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်များအပေါ် ခွဲခြားဆက်ဆံခြင်းနှင့် အသိအမှတ်ပြုရန် တွန့်ဆုတ်နေခြင်းကလည်း စစ်ပွဲများ ကြာရှည်နေနိုင်သည်ကို သတိပြုရန် လိုအပ်သလို တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်များဘက်ကလည်း ဖြစ်သင့်ဖြစ်ထိုက်သည်များကိုသာ တောင်းဆိုကြရန် လိုအပ် ကြောင်း ၎င်းတို့က ထောက်ပြကြသည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၂၈

မြန်မာနိုင်ငံတွင် စက်သုံးဆီ ချွေတာရေး အကြောင်းပြချက်ဖြင့် စုံ/မ သတ်မှတ်ချက်ဖြင့် ကားမောင်းခွင့် ထုတ်ပြန် ထားခြင်းအား ပြည်သူလူထု၏ အသံကို နားထောင်၍ ပယ်ဖျက်သင့်ကြောင်း လွှတ်တော်အမတ်များက ပြောသည်။

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၇ ရက်နေ့မှ စတင်ကာ စက်သုံးဆီချွေတာ သုံးစွဲရေးအတွက် မော်တော်ကားများနှင့် မော်တော် ဆိုင်ကယ်များကို စုံ/မ ခွဲခြားပြီး မောင်းနှင်အသုံးပြုရန် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံ‌ခြုံရေးကောင်စီက မတ်လ ၃ ရက်တွင် ထုတ်ပြန် ကြေညာခဲ့သည်။

စက်သုံးဆီ ချွေတာသုံးစွဲရေးအတွက် မတ်လ (၇) ရက်နေ့မှ စတင် သတ်မှတ်လိုက်သည့် “စုံ” ရက် “မ”ရက် ခွဲခြားကာ မော်တော်ယာဥ် ကန့်သတ်မောင်းနှင်သည့် စနစ်ကို ချိုးဖောက်မှု ရှိ၊ မရှိ စစ်ဆေးရာတွင် (One Stop Service) စနစ်ဖြင့် အရေးယူ ဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့မှ သိရသည်။

မိမိတို့ တိုင်းပြည်က ဘာမှမရှိဘဲ စုံ/မ ခွဲခြင်းက ဒုက္ခရောက်ကြောင်း၊ စုံ/မ ကားကိစ္စအား ပယ်ဖျက်သင့်ကြောင်း၊ လက်ရှိတွင် လူလတ်တန်းစားများ ဒုက္ခရောက်ကြောင်း USDP ပါတီမှ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဦးလှဆွေက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

 စုံ/မ သတ်မှတ်ချက် ထုတ်ပြန်ချက်ကို တွေ့ရစဉ်

၎င်းက “အမှန်ကတော့ဗျာ စုံ/မ လုပ်တဲ့ တိုင်းပြည် တွေကို သွားကြည့်လိုက် တိုးတက်တဲ့နိုင်ငံတွေ၊ ဖွံ့ဖြိုးတဲ့နိုင်ငံတွေ၊ အဲဒီမှာ ကိုယ့်ကားက “စုံ” ဖြစ်နေတယ်၊ ဒီနေ့ က “မ”ကျတယ်ဆိုရင် သူက တခြား နည်းလမ်းတွေ ရှိတယ်သွားစရာ။ မြေအောက် ရထားတွေရှိတယ်၊ ဘတ်စ် ကား တွေရှိတယ်၊ ချက်ချင်း ဖုန်းဆက်လိုက်ရင် ချက်ချင်းရောက်လာတဲ့ တက္ကစီမျိုးတွေ ရှိတယ်၊ ဒါမျိုးတွေရှိတဲ့ နိုင်ငံမှာ စုံ/မ ခွဲတာဗျ။ ကျနော်တို့ တိုင်းပြည်က ဘာမှမရှိဘဲ စုံ/မခွဲတာ ဒုက္ခရောက်တာပေါ့ဗျာ။ သူများတွေ ဆွေးနွေးလာရင်တော့ ကျနော်လည်း ဝင်ဆွေးနွေးမယ် ကျနော် ကိုယ်တိုင်တော့ အဆိုမတင်ပါဘူး။ ဘာဖြစ်လို့လဲ ဆိုတော့ ဒါကြီးက မသင့်လျော်ဘူးဆိုတာ အစကထဲက သိတယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ ဟိုတခြား တိုးတက်တဲ့ နိုင်ငံတွေမှာ လုပ်တိုင်း ကျနော်တို့ လိုက်လုပ်လို့မရဘူး။ ကျနော်တို့မှာ ကိုယ့်ကားကလွဲပြီး တခြား စီးစရာမရှိဘူး၊ သူများနိုင်ငံတွေလို့ မြေအောက်ရထားမရှိ၊ ဘာမရှိနဲ့ အဲဒီလိုမျိုး အခြေအနေမျိုးမှာ ဒါကြီးက ပယ်ဖျက်သင့်တယ်လို့ ကျနော် ယူဆပါတယ်။ ကားနှစ်စီးရှိတဲ့ အိမ်ဆိုတာ တော်တော်ရှားပါတယ်၊ ကားတစ်စီးရှိဖို့တောင် မလွယ်ဘူးလေ။ စုံ/မ ကားကိစ္စက ပယ်ဖျက်သင့်တယ်လို့ ကျနော် ယူဆတယ်။ စုံ/မ ကားကို အမြန်ဆုံး ဖြေလျော့ပေးလေ ကောင်း လေပဲ။ အခုက လူလတ်တန်းစားတွေ ဒုက္ခရောက်တာပေါ့နော်။ EV ဆိုင်ကယ်တွေ၊ EV ကားတွေ ဝယ်ဖို့ဆိုတာ လည်း EV တွေကလည်း သူများတိုင်းပြည်မှာ သိန်း ၇၀၊ ၈၀။ ဒီမှာ သိန်း ၇၀၀၊ ၈၀၀ ဖြစ်နေတာ ၁၀ ဆလောက် ကွာနေတာ အဲဒါတွေ ဖြေလျော့ပေးနိုင်ရင်တော့ ကောင်းတာပေါ့ဗျာ”ဟု ပြောသည်။

လက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံတွင် စက်သုံးဆီ အခက်အခဲများကြောင့် ပြည်သူများအကြား အခက်အခဲများစွာ ရှိနေကြသလို စုံ/မ စနစ်ကြောင့် ကုန်ထုတ်ကဏ္ဍ၊ ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားကဏ္ဍ၊ စီးပွားရေးကဏ္ဍများတွင် ထိခိုက်မှုများ ရှိနေသည် ဟု ပြည်သူလူထုနှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များက ထောက်ပြကြသည်။

ထို့ကြောင့် စုံ/မ သတ်မှတ်ချက်ကို အာဏာပိုင် အဖွဲ့အစည်းများ အနေဖြင့် ပြန်လည် ပယ်ဖျက်သိမ်းရန် အားလုံးက တောင်းဆိုနေကြသည်။

စုံ/မ ခွဲခြားခြင်းနှင့်ပတ်သက်ပြီး သေရေးရှင်ရေးအရ ဆေးရုံဆေးခန်းသွားလျှင်လည်း ဒဏ်တပ်တယ်ဆိုတာက မ ဖြစ်သင့်ကြောင်း၊ အဆိုပါ ကိစ္စများနှင့်ပတ်သက်ပြီး အကျိုးအကြောင်း ခိုင်လုံမည်ဆိုလျှင် ခွင့်လွှတ်ပေးရန် လွှတ် တော်၌ တင်ပေးရန် စိတ်ကူးထားကြောင်း SNDP ပါတီမှ ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ် ဦးစိုင်းထွန်းလင်းက CNI သတင်းဌာန သို့ ပြောသည်။

စုံ/မ သတ်မှတ်ချက် ဖမ်းဆီးရတာ သတ်မှတ်ထားသော အခြေအနေကို တွေ့ရစဉ်

၎င်းက “အမှန်ကတော့ဗျာ စုံ/မ လုပ်တဲ့ တိုင်းပြည် တွေကို သွားကြည့်လိုက် တိုးတက်တဲ့နိုင်ငံတွေ၊ ဖွံ့ဖြိုးတဲ့နိုင်ငံတွေ၊ အဲဒီမှာ ကိုယ့်ကားက “စုံ” ဖြစ်နေတယ်၊ ဒီနေ့ က “မ”ကျတယ်ဆိုရင် သူက တခြား နည်းလမ်းတွေ ရှိတယ်သွားစရာ။ မြေအောက် ရထားတွေရှိတယ်၊ ဘတ်စ် ကား တွေရှိတယ်၊ ချက်ချင်း ဖုန်းဆက်လိုက်ရင် ချက်ချင်းရောက်လာတဲ့ တက္ကစီမျိုးတွေ ရှိတယ်၊ ဒါမျိုးတွေရှိတဲ့ နိုင်ငံမှာ စုံ/မ ခွဲတာဗျ။ ကျနော်တို့ တိုင်းပြည်က ဘာမှမရှိဘဲ စုံ/မခွဲတာ ဒုက္ခရောက်တာပေါ့ဗျာ။ သူများတွေ ဆွေးနွေးလာရင်တော့ ကျနော်လည်း ဝင်ဆွေးနွေးမယ် ကျနော် ကိုယ်တိုင်တော့ အဆိုမတင်ပါဘူး။ ဘာဖြစ်လို့လဲ ဆိုတော့ ဒါကြီးက မသင့်လျော်ဘူးဆိုတာ အစကထဲက သိတယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ ဟိုတခြား တိုးတက်တဲ့ နိုင်ငံတွေမှာ လုပ်တိုင်း ကျနော်တို့ လိုက်လုပ်လို့မရဘူး။ ကျနော်တို့မှာ ကိုယ့်ကားကလွဲပြီး တခြား စီးစရာမရှိဘူး၊ သူများနိုင်ငံတွေလို့ မြေအောက်ရထားမရှိ၊ ဘာမရှိနဲ့ အဲဒီလိုမျိုး အခြေအနေမျိုးမှာ ဒါကြီးက ပယ်ဖျက်သင့်တယ်လို့ ကျနော် ယူဆပါတယ်။ ကားနှစ်စီးရှိတဲ့ အိမ်ဆိုတာ တော်တော်ရှားပါတယ်၊ ကားတစ်စီးရှိဖို့တောင် မလွယ်ဘူးလေ။ စုံ/မ ကားကိစ္စက ပယ်ဖျက်သင့်တယ်လို့ ကျနော် ယူဆတယ်။ စုံ/မ ကားကို အမြန်ဆုံး ဖြေလျော့ပေးလေ ကောင်း လေပဲ။ အခုက လူလတ်တန်းစားတွေ ဒုက္ခရောက်တာပေါ့နော်။ EV ဆိုင်ကယ်တွေ၊ EV ကားတွေ ဝယ်ဖို့ဆိုတာ လည်း EV တွေကလည်း သူများတိုင်းပြည်မှာ သိန်း ၇၀၊ ၈၀။ ဒီမှာ သိန်း ၇၀၀၊ ၈၀၀ ဖြစ်နေတာ ၁၀ ဆလောက် ကွာနေတာ အဲဒါတွေ ဖြေလျော့ပေးနိုင်ရင်တော့ ကောင်းတာပေါ့ဗျာ”ဟု ပြောသည်။

စက်သုံးဆီချွေတာရန် သတ်မှတ်ထားသော စုံ/မ ကားမောင်းနှင်မှု စနစ်သည် ပြည်သူများ၏ နေ့စဉ်သွားလာမှုနှင့် စီးပွားရေး လုပ်ငန်းများတွင် ကြီးမားသော အခက်အခဲများ ဖြစ်ပေါ်စေသည့်အတွက် ပယ်ဖျက်သင့်ကြောင်း တောင်းဆိုမှုများ ရှိနေသည်။

ထိုသို့ စက်သုံးဆီ ချွေတာရေးအတွက် မော်တော်ယာဥ်များ စုံ/မ ရက်ခွဲခြား၍ မောင်းနှင်သည့် စနစ်ကို ချိုးဖောက် ပါက မတ်လ ၁၄ ရက်နေ့မှ စတင်ကာ ဥပဒေပုဒ်မ ၁၈၈ အရ အလုပ်မဲ့ထောင်ဒဏ်တစ်လ၊ ဒဏ်ငွေ ၂ သောင်းသို့ မဟုတ် ဒဏ်နှစ်ရပ်လုံး ကျခံရနိုင်သည်ဟု သိရသည်။

သို့သော် ဝေဖန်မှုများ ထွက်ပေါ်လာပြီးနောက် ထောင်ဒဏ်ကို ဖြုတ်သိမ်း၍ ဒဏ်ငွေ ၃၀,၀၀၀ ကျပ် ပြောင်းလဲ သတ်မှတ်ခဲ့သည်။

စုံ/မ သတ်မှတ်ချက် စည်းကမ်း ချိုးဖောက်ပါက ဖမ်းဆီး၍ ဒဏ်ငွေ ၃၀,၀၀၀ ကျပ် ပေးဆောင်ခိုင်းလျက်ရှိကြော င်း၊ သို့သော် ဖမ်းဆီးရေးတွင် အဖွဲ့အစည်းအစုံ ပါမှသာလျှင် တရားဝင်မည်ဖြစ်ပြီး ယာဉ်ထိန်းရဲများသာ ဖမ်းဆီး နေခြင်းက ဥပဒေအရ မေးခွန်းထုတ်စရာ ဖြစ်လာကြောင်း ပြည်သူလူထုများက ထောက်ပြကြသည်။

CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၈

မကြာသေးခင်က တရုတ်- မြန်မာ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှု နောက်ပိုင်းတွင် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းရှိ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခ အခြေအနေများသည် ပိုမိုကောင်းမွန်လာနိုင်သည့် အနေအထားမျိုး ဖြစ်လာနိုင်သည်ဟု NCA ထိုးထားသည့် ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်‌ရေးအဖွဲ့ချုပ် (PNLO-NCA/S) မှဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်မှူးကြီးခွန်ဥက္ကာက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။ 

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၂၅ ရက်တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်နှင့် တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မစ္စတာ ဝမ်ယိတို့ နေပြည်တော်၌ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။

အဆိုပါ ဆွေးနွေးပွဲတွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အချုပ်အခြာအာဏာနှင့် နယ်မြေလုံခြုံ‌ရေး၊ တည်တံ့ခိုင်မြဲရေးကို စွဲစွဲမြဲမြဲ ထောက်ခံ အားပေးလျက်ရှိမှု၊ နိုင်ငံ‌တော် တည်ငြိမ်အေးချမ်းရေး၊ တိုင်းရင်းသား ရင်ကြားစေ့ရေးနှင့် လူ့ဘောင် အဖွဲ့အစည်း သဟဇာတ ဖြစ်မှုကိုလည်း အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်နိုင်စေရန် ထောက်ခံ အားပေးလျက်ရှိ မှု အခြေအနေများအား ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။ 

တရုတ်- မြန်မာ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးပြီး နောက်ပိုင်းတွင် တရုတ်၏ ဖိအားအရ ရှမ်းမြောက်တွင် လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခ အခြေအနေသည် များစွာကောင်းမွန်လာနိုင်မည့် အနေအထားမျိုး မြင်တွေ့ရကြောင်း၊ ထိုမှတဆင့် စီးပွားရေး လမ်းကြောင်းများ ပြန်ပွင့်လာနိုင်ကြောင်း NCA ထိုးထားသည့် ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေး အဖွဲ့ချုပ်(PNLO-NCA/S) မှဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်မှူးကြီးခွန်ဥက္ကာက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။  

ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း လက်နက်ကိုင်များကို တွေ့ရစဉ်

၎င်းက “အဓိက,ကတော့ တရုတ်ကတော့ သူလုပ်ချင်တဲ့အလုပ်၊ သူ့အကျိုးစီးပွားကို ကာကွယ်တဲ့ အနေနဲ့ လက်ရှိ အနေအထားကိုသူ ထိန်းပြီးတော့ သွားမှာပဲ သဘောကတော့။ လက်ရှိ သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ အစိုးရအဖွဲ့နဲ့ ပြီးတော့ ‌ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်နဲ့ ပေါ်လာတဲ့ လွှတ်တော်၊ အဲဒီကနေပြီးမှ ရွေးတဲ့သမ္မတပေါ့ဗျာ။ ဒီအခင်းအကျင်း တွေကို အားလုံး သူလက်ခံ အသိအမှတ်ပြုတဲ့ သဘောကို ပြသတဲ့အနေနဲ့ ရောက်ရှိလာတာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီလို လက်ခံခြင်းအားဖြင့် သူ့အတွက်က လမ်းကြောင်းတွေ (China -Myanmar Economic corridor) ကိစ္စ‌တွေ အားလုံး တစ်ဆင့်ပြီးတစ်ဆင့် အဆင်ပြေသွားအောင် လုပ်သွားမယ်လို့ ယူဆရတယ်။ ဒါကြောင့် အဲဒါကတော့ ရှမ်းမြောက် ကုန်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်း အခြေအနေတွေလည်း ကောင်းလာမယ်လို့ ယူဆရပါတယ်။ ဒါ‌ကြောင့် ရှမ်းပြည်မှာတော့ မြောက်ပိုင်း သူ့ရဲ့စီးပွားရေး အကျိုးစီးပွားအတွက် ကာကွယ်တဲ့ အနေနဲ့ ရှမ်းမြောက်ကတော့ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခ ပြန်ဖြစ်လာဖို့တော့ မလွယ်တော့ဘူးပေါ့နော်။ လုံခြုံ စိတ်ချသွားတဲ့ အခြေအနေတော့ ဖြစ်မယ် လို့ ယူဆပါတယ်။ တစ်ချက်တော့ ငြိမ်သွားတဲ့ သဘောပေါ့၊ ကင်းရှင်းသွားတဲ့သဘော။ နောက်ပြီးတော့ ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်တဲ့ဟာမျိုး ပေါ်လာမယ်။ ဥပမာ TNLA က သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ အစိုးရအဖွဲ့ကို အသိအမှတ်ပြု တာတို့ ဘာတို့က နိုင်ငံရေး အလှည့်အပြောင်းတွေပေါ့။ စစ်အာဏာရှင် ဆန့်ကျင်ရေး ကနေပြီးတော့ လက်ရှိ သမ္မတနဲ့ အစိုးရအဖွဲ့ကို အသိအမှတ် ပြုတယ်ဆိုတာက ဒါက နိုင်ငံရေး အလှည့်အပြောင်း  ဖြစ်တာကိုဗျ။ မြောက်ပိုင်းမှာတော့ အားလုံးဒီအသံပဲ ထွက်ကြမယ်နဲ့ တူပါတယ်။ ဒါ တရုတ်ရဲ့ သြဇာအရပေါ့လေ။ အဲဒီလိုဖြစ်ရင် တော့ အခြေအနေက ချက်ချင်းကြီး မကောင်းလာတာတောင်မှ မြောက်ပိုင်းမှာတော့ ပဋိပက္ခ တော်တော် သက် သာသွားမယ့် သဘောတော့ ဖြစ်နိုင်တာပေါ့။ ကချင်ကလွဲရင်ပေါ့လေ။ ကချင်မှာတော့ ပဋိပက္ခ ကျန်ပါသေးတယ်” ဟု ပြောသည်။ 

တရုတ်အစိုးရသည် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းတွင် လှုပ်ရှားကြသော “ဝ”တပ်ဖွဲ့ (UWSA) နှင့်မြောက်ပိုင်း ၃ ဖွဲ့ ဖြစ်သည့် AA-TNLA-MNDAA တို့အပေါ် သြဇာလွှမ်းမိုးမှုရှိသည့်အပြင် လိုအပ်သလို ထိန်းချုပ်ကာ ထုတ်သုံး ကစားနိုင်သည့် အင်အားရှိသည်။ 

တရုတ်-မြန်မာ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးပြီး နောက်တွင် စီးပွားရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများ ရှိလာနိုင်ကြောင်း၊ အထူး သဖြင့် ပြည်တွင်း ဆူပူသောင်းကျန်းမှုများကို အရေးပါသည့် အလှည့်အပြောင်းများ မြင်တွေ့လာရနိုင်သည်ဟု နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူ ဒေါက်တာအောင်မျိုးက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။ 

UWSA နဲ့ MNDAA ခေါင်းဆောင်များကို တွေ့ရစဉ်

၎င်းက “ပထမတစ်ချက်ကတော့ စီးပွားရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုတွေ ရှိလာနိုင်တယ်။ နောက်တစ်ခုက ဒီ အခု ဖြစ်နေတဲ့ ပြည်တွင်း ဆူပူသောင်းကျန်းမှုတွေမှာ အရေးပါတဲ့ အလှည့်အပြောင်းတွေ တွေ့လာရနိုင်တယ်။ အဓိက ကတော့ အဲဒါပေါ့နော်။ ပြောရမယ်ဆိုရင် TNLA ဖြစ်သွားတဲ့ ပုံစံမျိုး၊ MNDAA ဖြစ်သွားတဲ့ ပုံစံမျိုးပေါ့နော်။ TNLA ကလည်း အခုကျတော့ လက်ရှိ တပ်မတော် ကျောထောက် နောက်ခံပြုတဲ့ အစိုးရကို ထောက်ခံတယ်လို့ တရားဝင် ကြီး ထုတ်ပြီးတော့ သူ့ရဲ့လမ်းကြောင်းကြီးကို ပြောင်းပြန်ကြီး ပြန်လှည့်လိုက်သလိုမျိုးပေါ့နော်။ ဒီလိုဟာမျိုးကို ဆိုလိုတာပါ။ အဲဒါမျိုး ဖြစ်ခဲ့တယ်ပေါ့နော်။ အခုလည်း ဘာပဲပြောပြော ဒီလို တွေ့ဆုံမှုကနေပြီးတော့ ဒါမျိုးတွေ ဖြစ်မလာဘူးလို့ မပြောနိုင်ဘူး။ ဥပမာဆိုပါတော့ MNDAA က ဝင်ပြီးတော့ ရှင်းပေးလိုက်တယ်ပေါ့နော်။ သူရှင်းပေး လိုက်တာက ဖြစ်လာမယ့် အခင်းအကျင်း တစ်ခုအတွက်ကို ကြိုလုပ်ပေးသလားပေါ့။ ဥပမာဆိုပါတော့ TNLA က မဖယ်ပေးရင် မင်းဖယ် ငါနေရာ ယူလိုက်ပြီဆိုပြီးတော့ ပြောရမယ်ဆိုရင် MNDAA နဲ့ တရုတ်နဲ့ဆိုတာက တူတူပဲ လေ။ လူမျိုးချင်းကလည်း တူနေတာကို။ ဩဇာလည်း ပိုညောင်းတဲ့ သဘောရှိတာပေါ့။ ပိုပြီးတော့လည်း အထောက်အပံ့ ရတာပေါ့နော်။ ဒီသဘောမျိုး အတွက်ကိုလည်း ရှင်းပေးတာ ဖြစ်နိုင်တာပေါ့”ဟု ပြောသည်။ 

တရုတ်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု စီမံကိန်းများ အနေဖြင့် ကျောက်ဖြူ အထူးစီးပွားရေးဇုန်၊ မြစ်ဆုံဆည်၊ မိုးပျံရထားလမ်း၊ ကန်ပိုက်တည် စီးပွားရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုဇုန်၊ မူဆယ်- မန္တလေးကုန်သွယ်ရေးလမ်း‌၊ လျှပ်စစ်ရထားလမ်း၊ ရွှေလီ-မန္တလေး-ကျောက်ဖြူ အမြန်လမ်း၊ တရုတ်-မြန်မာ နှစ်နိုင်ငံ ကုန်သွယ်ရေးလမ်း‌ကြောင်း စသဖြင့် အများအပြား ရှိနေသည်။

လာမည့် နိုင်ငံရေး၊ စစ်ရေး အခင်းအကျင်းတွင် တရုတ်အနေဖြင့် “ဝ”၊ မိုင်းလား၊ ကိုးကန့် တို့ကို ငြိမ်းချမ်းရေး စားပွဲပေါ်ရောက်အောင် ဆက်လက် ကြိုးစားလာနိုင်ကြောင်း၊ မိမိတို့ နိုင်ငံအနေဖြင့် တရုတ်အပေါ် မှီခိုရမည့် အနေအထားမျိုး ရှိနေကြောင်း၊ အစိုးရသစ် တစ်ရပ်သည် တရုတ်နိုင်ငံနှင့် မဟာဗျူဟာကျကျ ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက် နိုင်သည့် အစိုးရမျိုး ဖြစ်လာနိုင်ကြောင်း စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးလေ့လာသူများက ထောက်ပြကြသည်။