CNI News

၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာ ၁၁ 

အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်(NLD) အစိုးရနှင့် သူတို့ဖွဲ့စည်းပေးထားသည့် ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော် မရှင်(UEC)က ပါတီစုံဒီမိုကရေစီစနစ်ကို ဖျက်ဆီးခဲ့ပြီး မိမိတို့က နည်းစနစ်ကျစွာ ပြန်လည်တည်ဆောက်ပေးနေ သည်ဟု နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ၏ သတင်းထုတ်ပြန်ရေးအဖွဲ့ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်ဇော် မင်းထွန်းက ပြောသည်။

၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာ ၁၀ ရက်က ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲနှင့် ပတ်သက်၍ မိဘပြည်သူများသို့ အသိပေး ပြောကြားချက်ဆိုကာ ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်းမှ ထုတ်ပြန် ပြောကြားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

NLD အစိုးရသည် ၂၀၂၀ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် မဲပေးပိုင်ခွင့်ရှိသူ ၃၈ သန်းရှိပြီး မဲမသမာမှု ၁၀.၄ သန်း ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ခြင်းကို ဖြေရှင်းပေးရန် နိုင်ငံရေးပါတီများနှင့် တပ်မတော် ပူးပေါင်း၍ တောင်းဆိုခဲ့သော်လည်း ဖြေရှင်း မပေးဘဲ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်၌ လွှတ်တော်ခေါ်ကာ အစိုးရဖွဲ့စည်းရေး ကြိုးပမ်းခဲ့သည်ဟု ၎င်းက ထောက်ပြသည်။

ထိုသို့ လုပ်ဆောင်မှုများက မည်သူက ဥပဒေနှင့်အညီ တရားနည်းလမ်း တကျတောင်းဆိုခဲ့ပြီး မည်သူက ဥပဒေကို လျစ်လျူရှုမျက်ကွယ်ပြုခဲ့သလဲ စဉ်းစားနိုင်ကြောင်း၊ ထို့နောက် တပ်မတော်က နိုင်ငံတော် တာဝန်အရပ်ရပ်ကို ရယူ ခဲ့ရခြင်းဖြစ်ကြောင်း ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်းက ပြောသည်။

ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်းကို တွေ့ရစဉ်

၎င်းက “ မဲမသမာမှုဖြစ်ခဲ့တာကို တရားနည်းလမ်းတကျ ဖြေရှင်းမပေးဘဲ နိုင်ငံ‌တော်အာဏာကို အဓမ္မနည်းနဲ့ ရယူဖို့ ကြိုးစားခဲ့တဲ့ NLD အစိုးရနဲ့ သူတို့ဖွဲ့စည်းပေးထားတဲ့ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကို ကော်မရှင်တို့ကသာ ပြည်သူလူထု တစ်ရပ်လုံးနဲ့ နိုင်ငံတော်ရဲ့ စစ်မှန်စည်းကမ်းပြည့်ဝတဲ့ ပါတီစုံဒီမိုကရေစီစနစ် လျှောက်လှမ်းမှုကို ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ ဖျက်ဆီးခဲ့ခြင်းသာဖြစ်ပါတယ်။ ပြည်သူတွေလိုလားတောင့်တခဲ့တဲ့၊ ဒီလိုဖျက်ဆီးခံရတဲ့ ပါတီစုံ ဒီမိုကရေစီစနစ်ကို ကျနော်တို့က နည်းစနစ်ကျစွာ ပြန်လည်တည်ဆောက်ပေးနေခြင်းဖြစ်ပါတယ်” ဟု ပြောသည်။

မြန်မာ့တပ်မတော်က လက်ရှိ နိုင်ငံရေး အကျပ်အတည်းအတွင်းမှာ မြို့နယ် ၁၀၂ မြို့နယ်မှာ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာ ၂၈ ရက်တွင် ရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း(၁)ကို ကျင်းပသွားမည်ဖြစ်ပြီး ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၁၁ ရက်၌ မြို့နယ် ၁၀၀ မှာ ရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း(၂)အား ကျင်းပမည်ဖြစ်သည်။

ထို့နောက် ရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း(၃)ကို နှစ်ပတ်ခြာပြီး ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ နောက်ဆုံးပတ်မှာ ကျင်းပမည်ဖြစ် သည်။

အဆိုပါ ရွေးကောက်ပွဲကို NLD ပါတီ ခေါင်းဆောင်များနှင့် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ ဦးဆောင် ဖွဲ့စည်းထား သော အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ(NUG)၊ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ကိုယ်စားပြုကော်မတီ(CRPH) အပါအဝင် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများနှင့် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့(PDF)များက မပျက်ပျက်အောင် ဖျက်မည်ဟု ထုတ်ပြန်ထားသည်။

အလားတူ မြန်မာ့တပ်မတော်က ဦးဆောင် ကျင်းပမည့် ရွေးကောက်ပွဲ ပူးပေါင်း ပါဝင်သူများကိုလည်း ထိရောက် စွာ အရေးယူမည်ဖြစ်ကြောင်းနှင့် အသက်အန္တရာယ်ကို အာမမခံကြောင်း ထုတ်ပြန်ထားကြသည်။

CNI News

၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာ ၁၁

မြန်မာနိုင်ငံတွင် နိုင်ငံရေး အကျပ်အတည်း ဖြစ်ပွားနေခြင်းနှင့်အတူ ပြည်သူလူထု၏ လွတ်လပ်စွာ ပြောဆိုပိုင်ခွင့် သည် မည်သည့် အခြေအနေကို ရောက်ရှိနေသလဲ မေးခွန်းထုတ်မှုများ ရှိနေသည်။ 

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်၌ NLD အစိုးရအား ရွေးကောက်ပွဲ မဲစာရင်းအငြင်းပွားမှုကို မဖြေရှင်းဘဲ အစိုးရဖွဲ့စည်းရေး ကြိုးပမ်းသည်ဟုဆိုကာ မြန်မာ့တပ်မတော်က ဖြုတ်ချ၍ နိုင်ငံတော်ကို အရေးပေါ် အခြေအနေ ကြေညာခဲ့သည်။

ထို့နောက် မြန်မာ့တပ်မတော်နှင့် တော်လှန်ရေး အင်အားစုများကြား လက်နက်ကိုင် တိုက်ပွဲများ ပြင်းထန်လာ သလို ပြည်သူလူထု၏ လွတ်လပ်စွာ ထုတ်ဖော် ပြောဆိုခွင့်နှင့် ရပ်တည်ပိုင်ခွင့်များလည်း ထိန်းချုပ်ခံလာခဲ့ရသည်။

လူထု၏ လွတ်လပ်စွာ ထုတ်ဖော် ပြောဆိုပိုင်ခွင့်ကို တားဆီးခြင်းက ဒီမိုကရေစီအတွက် မကောင်းဘူးဟု ရန်ကုန် စောင့်ကြည့်အဖွဲ့ တည်ထောင်သူ ‌ဒေါက်တာညိုညိုသင်းက CNI သတင်းဌာနကို ပြောသည်။

ရန်ကုန်မြို့တွင်း တစ်နေရာကို တွေ့ရစဉ်

၎င်းက “နိုင်ငံတော် အနေနဲ့က သူသွားချင်တဲ့ နိုင်ငံရေး ပန်းတိုင် ရွေးကောက်ပွဲကို အောင်မြင်စွာ ဖြစ်ပေါ်ဖို့ အတွက်ကို ရွေးကောက်ပွဲကို အနှောင့်အယှက်ဖြစ်ဖို့ ဖြစ်နိုင်တယ်လို့ ယူဆတဲ့ ကိစ္စမှန်သမျှ ဖြစ်ရပ်မှန်သမျှကို လိုက်လံတားဆီးရင်းနဲ့ လွတ်လပ်စွာ ထုတ်‌ဖော် ပြောဆိုပိုင်ခွင့်တွေဟာ ဒါခြိမ်းခြောက်ခံရတဲ့ အနေအထားမှာ ဖြစ်လာတာပေါ့။ တရားစွဲ အရေးယူတဲ့ အာဏာပိုင်တွေ အနေနဲ့က သေသေချာချာ စဉ်းစားရမယ် ဒီလို ဖြစ်ရပ် တွေဟာပေါ့နော်။ အနာဂတ် ဒီမိုကရေစီ နိုင်ငံတော်အတွက်ကို မကောင်းဘူး။ ဒါကြောင့် လူထုရဲ့ လွတ်လပ်စွာ ထုတ်ဖော် ပြောဆိုပိုင်ခွင့်ဟာ ရွေးကောက်ပွဲကို ဘယ်လောက်ထိ သက်ရောက်သွားနိုင်လဲဆိုတဲ့ပေါ်မှာ ချင့်ချိန် ပြီးတော့ အရေးယူတာတွေကို လုပ်သင့်တယ်၊ ကန့်ကွက်တာနဲ့ ရွေးကောက်ပွဲကို မကျေနပ်လို့ ရွေးကောက်ပွဲဝင်တဲ့ ကိုယ်စားလှယ်လောင်းကို ဝေဖန်မိလို့ ဆိုရုံလောက်နဲ့ ဖမ်းဆီး အရေးယူတယ်။ ထောင်ချတယ်ဆိုတာမျိုးက မေးခွန်း ထုတ်စရာတွေ အများကြီးရှိတယ်။ နိုင်ငံရေးက တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးကို လွှမ်းမိုးတဲ့ အနေအထားမျိုး ဖြစ်လာမှာကို အန်တီတို့ စိုးရိမ်တယ်လေ။ ဒါကြောင့် တရားစီရင်ရေး အာဏာပိုင်တွေ တရားစွဲ အာဏာပိုင်တွေ အနေနဲ့ကလည်း နိုင်ငံတော်စီမံချက်ဆိုပြီးတော့ အစီအစဉ်မဲ့‌ တရားဆွဲ အရေးယူတာတွေ သိပ်ပြီးတော့ မဖြစ် စေချင်ဘူး”ဟု ပြောသည်။ 

လက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ရွေးကောက်ပွဲအား ဝေဖန်ခြင်းနှင့် ပျက်ပြားအောင် လုပ်ဆောင်ခြင်း၊ ရွေးကောက်ပွဲ ဝင် ရောက် ယှဉ်ပြိုင်မည့် ကိုယ်စားလှယ်‌လောင်းများအား ဝေဖန်ခြင်းနှင့် ပုတ်ခတ်ရေးသားခြင်းများ ပြုလုပ်သူများ အား အာဏာပိုင်အဖွဲ့အစည်းများက ဖမ်းဆီး အရေးယူလျက်ရှိသည်။ 

အလားတူ နွေဦးတော်လှန်ရေး အင်အားစုများကလည်း တော်လှန်ရေးနှင့်ပတ်သက်ပြီး ဝေဖန်ခြင်းနှင့် အားမပေး ခြင်း ရေးသားသူများကို အသက်အန္တရာယ် ခြိမ်းခြောက်သည်အထိ ဆောင်ရွက်မှုများ ပြုလုပ်လျက်ရှိသည်။ 

 ဒီမိုကရေစီတောင်းဆိုနေကြစဉ်(ဓာတ်ပုံ- ဖရွန်းတီးယားမြန်မာ)

လုံခြုံရေး ခြိမ်းခြောက်မှုများ မြင့်မားနေသ၍ လွတ်လပ်ခွင့်က နောက်တန်း ရောက်နေမှာဖြစ်ကြောင်း ပြည်သူ့ပါတီ (PP)ဥက္ကဋ္ဌ ဦးကိုကိုကြီးက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “လုံခြုံရေး ခြိမ်းခြောက်မှုတွေ မြင့်မားနေသမျှ ကာလပတ်လုံး ခုန လွတ်လပ်ခွင့် ဆိုတာတွေက နောက် တန်း ရောက်နေမှာပဲ၊ ဒါကြောင့် ကျနော်တို့က ငြိမ်းချမ်းရေးနဲ့အတူ လုံခြုံရေး ခြိမ်းခြောက်မှုတွေ လျော့ပါးသွားပြီ ဆိုရင် ဒါလွတ်လပ်စွာ ပြောဆိုခွင့်၊ ယုံကြည်ကိုးကွယ်ခွင့်၊ စီတန်းလှည့်လည်ခွင့် စတဲ့ ဒီမိုကရေစီ အခွင့်အရေးတွေ က ပြန်ပြီးတော့ ပွင့်လင်းလာမယ်။ မဟုတ်ရင်တော့ ဒါပဋိပက္ခ မြင့်မားလေလေ လုံခြုံရေးက‌ ရှေ့တန်းရောက်လေ လေ ဖြစ်မှာပဲ။ အဲ့တော့ လုံခြုံရေးကာလမှာ ဥပမာဆိုရင်တော့ မာရှယ်လော ပြဋ္ဌာန်းတဲ့ ကာလတွေမှာ သက်ဆိုင် ရာ တပ်မှူးရဲ့အမိန့်က ဥပဒေဖြစ်သွားရော။ အဲ့လိုမျိုး ကျင့်သုံးရတဲ့ အခါမှာတောင်မှ ချင့်ချင့်ချိန်ချိန်နဲ့ သူရဲ့လုပ်ပိုင် ခွင့်ကို ထိန်းထိန်းသိမ်း ကျင့်သုံးဖို့ လိုတယ်ပေါ့။ မာရှယ်လော ဧရိယာတွေ တဖြည်းဖြည်းနဲ့ လျှော့နည်းသွားလို့ရှိရင် တရားဥပဒေစိုးမိုးတဲ့ ဧရိယာတွေ ပြန်ပြီးတော့ ပေါ်ပေါက်လာမယ် အဲ့ဒါမှသာလျှင် ပြည်သူတွေအတွက် ဒါလွှတ် တော် ကိုယ်စားလှယ် ရုံးခန်းတွေဟာလည်းပဲ လာပြီးတော့ ရင်ဖွင့်နိုင်တဲ့၊ ဆွေးနွေးနိုင်တဲ့ နေရာတွေ ဖြစ်လာမယ်။ အဲ့တော့ လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်တွေ ကနေတဆင့် လွတ်လပ်ခွင့် ထိန်းချုပ်တာ ခြိမ်းခြောက်တာမျိုးတွေ ဖြစ် လာရင်လည်း အရေးဆိုနိုင်တဲ့ အခြေအနေတွေ ပေါ်လာနိုင်တယ်”ဟု ပြောသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် နိုင်ငံရေး အကျပ်အတည်းကို ကျော်လွှားနိုင်ခြင်း မရှိသေးသရွှေ့ သို့မဟုတ် အရပ်သား အစိုးရ မပေါ်ပေါက်သေးသရွှေ့ ပြည်သူလူထု၏ လွတ်လပ်ခွင့်နှင့် ထုတ်ဖော် ပြောဆိုပိုင်ခွင့်သည် ကန့်သတ်ခံနေရဦးမည် ဟု နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူများက ထောက်ပြကြသည်။

CNI News

၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာ ၁၁

နွေဦးတော်လှန်ရေး အင်အားစုများကို အမှီသဟဲပြုပြီး နိုင်ငံရေးအကျိုးအမြတ် ဘယ်သူတွေ ရသွားလဲဆိုသည့် အပေါ် စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များကြား သုံးသပ်ဆွေးနွေးမှုများ ရှိနေကြသည်။

၂၀၂၁ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း နိုင်ငံရေး အပြောင်းအလဲ ဖြစ်ပြီးနောက် ပေါ်ထွက်လာသည့် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (PDF)များသည် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်း (EAO) တို့နှင့် ပူးပေါင်းပြီး မြန်မာ့တပ်မတော်ကို တိုက်ပွဲ ဖော်ဆောင်လျက်ရှိသည်။

ထိုသို့ တိုက်ပွဲ ဖော်ဆောင်ကြရာတွင် EAO-PDF ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များမှ နယ်မြေများ သိမ်းပိုက် ရယူနိုင်ခဲ့သော်လည်း ကြားဝင်စေ့စပ်မှုများကြောင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးကြရာ မြန်မာ့တပ်မတော်နှင့် EAO တို့သာ သဘောတူညီချက်များ ရရှိခဲ့ကြပြီး သိမ်းပိုက်ရရှိထားသည့် မြို့များကို ပြန်လည်လွှဲပြောင်း ပေးအပ်ခဲ့ကြသည်။

EAOs တို့သည် လက်နက်ကိုင်လှုပ်ရှားမည့် အင်အားစု အများအပြားကို PDF များဆီကနေ ရလိုက်ခြင်းဖြစ် ကြောင်း၊ ထိုအခင်းအကျင်းများ၌ အမှန်တကယ် အင်အားစုဆုံးရှုံးမှု၊ ထိခိုက်နစ်နာမှုများအပေါ် မူတည်ကာ EAO နှင့် PDF မည်သူတို့ နိုင်ငံရေး အမြတ်ရသလဲဆိုသည်ကို မြင်နိုင်ကြောင်း သေနင်္ဂမဟာဗျူဟာ လေ့လာရေးအဖွဲ့မှ အမှုဆောင် ဒါရိုက်တာဦးသိန်းထွန်းဦးက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

ချင်းညီနောင်အဖွဲ့ (CB)နဲ့ NUG ခေါင်းဆောင်တွေကို တွေ့ဆုံကြစဉ်

၎င်းက “ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ EAO တွေက နဂိုကတည်းက သိပ်အဲဒီလောက်အထိ လှုပ်ရှားနိုင်တာ မရှိဘူး။ ပြောရရင်တော့ တိုက်ခိုက်ရေး အင်အားစုပေါ့လေ။ လက်နက်ကိုင်ပြီးတော့ လက်နက်ကိုင် လှုပ်ရှားမှု လုပ်မယ့် အင်အားစု တော်တော်များများကို PDF တွေဆီကနေ သူတို့ ရလိုက်ကြတာ။ အဲဒီတော့ နောက်ဆုံးမှာ PDF တွေက သူတို့ လိုချင်တဲ့ အရာလည်းမရဘူး။ မရတဲ့အချိန်မှာကိုမှ လှုပ်ရှားမှု အရမ်းခက်သွားတဲ့အချိန်မှာ နောက်ဆုံးတော့ ဘာဖြစ်သွားလဲဆိုတော့ အရမ်းအသာရသွားတာပေါ့။ အသာစီးရတယ်လို့ ကျနော်တို့ သုံးသပ်လို့ရတာဟာ EAO တွေပဲ ကြည့်ပြီးကျန်ခဲ့တယ်။ PDF တွေက ဘာမှအဲဒီလောက်အထိ လုပ်နိုင်စွမ်း မရှိခဲ့တော့ဘူးပေါ့။ အဲဒါကတော့ အခုလောလောဆယ် ကျ‌နော်တို့ မြင်နေရတဲ့အထဲမှာ တွေ့ပြီးသား ကိစ္စရပ်ဖြစ်သွားတာပေါ့။ သူတို့ ဘယ်လောက် လုပ်နိုင်တယ်၊ မလုပ်နိုင်ဘူးဆိုတာ အားလုံးသိတဲ့အတိုင်းပဲ။ နောက်သူတို့ရဲ့ ပူးပေါင်းမှု ဘယ်လောက် အဆင်ပြေ တယ်၊ မပြေဘူးဆိုတာလည်း ကျနော်တို့ မြင်နေရတာပဲလေ။ အဲဒီတော့ တကယ်တမ်းဘယ်သူက အင်အားစုတွေ ဆုံးရှုံးသွားလဲ၊ ဘယ်လောက်အထိ ကိုယ့်မှာ ထိခိုက်နစ်နာမှုဖြစ်လဲဆိုတာ ကြည့်ရင်သိသာတာပေါ့။ အဲဒါအပေါ်မှာ မူတည်ပြီးတော့ EAO အမြတ်ရလား၊ PDF တွေ အမြတ်ရလားဆိုတာတော့ အားလုံးမြင်နိုင်ကြပါလိမ့်မယ်” ဟု ပြောသည်။

၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ ၂၇ ရက်နှင့် ၂၈ ရက်က TNLA နှင့် တပ်တို့ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုအရ အပစ်အခတ်ရပ်စဲ ရေး သဘောတူ လက်မှတ်ရေးထိုးပြီး မိုးကုတ်နှင့် မိုးမိတ်မြို့များမှ ဆုတ်ခွာမည်ဟု TNLA က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

ထိုသို့ ကြေညာပြီးနောက် ရှမ်း-မန်း နယ်စပ်စစ်ရေး အခြေအနေများ ရှုပ်ထွေးနေပြီး နွေဦးတော်လှန်ရေး ကာလ အတွင်း သိမ်းယူခဲ့သည့် ထိန်းချုပ်စိုးမိုးနယ်မြေများအား အလွယ်တကူ လက်လွှတ်ရန်မရှိကြောင်း MDY-PDF က ထုတ်ဖော် ပြောဆိုထားသည်။

တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်များသည် ၎င်းတို့၏ ဒေသ၊ ပြည်နယ်နှင့် လူမျိုး လွတ်မြောက်ရေး အဓိကဖြစ်သည့် အတွက် နိုင်ငံရေး သဘောတူညီချက် ရယူရာတွင် ၎င်းတို့ဒေသ ခိုင်မာရေးကို အားသာသွားသည်ထင်ကြောင်း တရုတ်-မြန်မာအရေး လေ့လာသုံးသပ်သူ ဒေါက်တာလှကျော်ဇောက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

သို့သော် နွေဦးတော်လှန်ရေး ရဲဘော် အများစုသည်လည်း တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ၏ အကျပ်အတည်းအပေါ် နားလည်မှုရှိမည်ဟု ထင်ကြောင်းလည်း ၎င်းက ပြောသည်။

ချင်းညီနောင်အဖွဲ့ (CB)နဲ့ KIA ခေါင်းဆောင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးဂွမ်မော်ကို တွေ့ဆုံစဉ်

ဒေါက်တာလှကျော်ဇောက “တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တွေက မြေပုံကိုကြည့်ကြည့် အကုန်လုံးက တရုတ် နဲ့ နယ်ချင်းစပ် ထိစပ်နေတာချည်းပဲ။ အဲဒီတော့ တရုတ်က ဖိအားဆိုတာထက် တရုတ်က မက်လုံးပေါ့နော်။ ဥပမာ အပစ်အခတ်ရပ်ရင် border ဂိတ်တွေ ဖွင့်ပေးမယ်။ စီးပွားရေး အသွားအလာတွေ MNDAA ဆို တရုတ်က အများ ကြီး ဖွင့်ပေးထားတာပဲ။ ဖွင့်ပေးထားပြီး သူတို့ဘက်က အထောက်အပံ့တွေ ဘာတွေ အများကြီး အကူအညီ ပေး ထားတာလေ။ ဒါကြောင့် MNDAA ဆိုရင် သူတို့နေတဲ့ ဒေသဟောင်းတွေကို သူတို့ ကောင်းကောင်း တည်ဆောက် နိုင်တာ ဖြစ်တာကို။ အဲဒီတော့ တိုင်းရင်းသား အဖွဲ့အစည်းတွေ အနေနဲ့က ဗမာပြည်ကို စေတနာ မထားတာတော့ မဟုတ်ဘူး။ တစ်ပြည်လုံးထက် သူတို့က သူ့ဒေသလေး၊ သူ့ပြည်နယ်လေး သို့မဟုတ် သူ့လူမျိုးလေး လွတ်မြောက် ရေးက အဓိကဖြစ်တာကို။ အဲဒီတော့ သူတို့က ဒါနဲ့ပဲ ကျေနပ်ပြီးတော့ သူ့ဒေသလေး တည်ငြိမ်အောင်၊ သူ့ဒေသ လေး ခိုင်မာအောင် ဒါတွေကို ပိုပြီးတော့ အားသာသွားတယ်ထင်တယ်။ PDF တို့ ဘာတို့ကလည်း ကျမတို့အားလုံး နားလည်ပေးတယ်လေ။ ဒီဘက်က နွေဦးတော်လှန်ရေးက ရဲဘော်တွေ တော်တော်များများကလည်း တိုင်းရင်း သား အဖွဲ့တွေရဲ့ အခက်အခဲ အကျပ်အတည်းတွေကို နားလည်ပေးကြတော့ နားလည်မှုရှိကြ ပါမယ်ထင်တယ်။ ဒီလိုပြောလို့ အစစအရာရာ အဆင်ပြေတာတော့ ဟုတ်ချင်မှ ဟုတ်မှာပေါ့။ ပဋိပက္ခလေးတွေ၊ ပွတ်တိုက်မှုလေး တွေတော့ ရှိနိုင်ပါတယ်” ဟု ၎င်းက ပြောသည်။

၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးအတွင်း သိမ်းပိုက် ရရှိထားသည့် မြို့များထဲမှ လားရှိုးမြို့အား ကိုးကန့်တပ်(MNDAA)မှ မြန်မာ့ တပ်မတော်ထံ ပြန်လည်လွှဲပြောင်း ပေးအပ်လိုက်ရကတည်းက အခြားမြို့များလည်း ပြန်ပေးရနိုင်ဖွယ်ရှိကြောင်း စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက သုံးသပ်ခဲ့ကြခြင်းဖြစ်သည်။

မိုးကုတ်မြို့နှင့် မိုးမိတ်မြို့များအား ၂၀၂၄ ဇူလိုင်လအတွင်းက TNLA နှင့် မဟာမိတ်တပ်များက သိမ်းပိုက် ရယူခဲ့ ခြင်းဖြစ်ပြီး တစ်နှစ်ကျော်အကြာတွင် TNLA ဘက်မှ မြန်မာ့တပ်မတော်နှင့် သဘောတူညီမှုရရှိပြီး နိုဝင်ဘာ ၂၀ ရက်နေ့ နောက်ဆုံးထားပြီး ဆုတ်ခွာမည်ဟု သတင်းများ ထွက်ပေါ်လျက်ရှိသည်။ 

ထို့နောက် KIA သည်လည်း ကချင်ပြည်နယ်နှင့် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းမှာ PDF များ၏ အင်အားကို အသုံးပြုပြီး မြန်မာ့တပ်မတော်၏ စစ်စခန်းများနှင့် မြို့များကို သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။ 

သို့သော် KIA သည် မြန်မာ့တပ်မတော်နှင့် ငြိမ်းချမ်းရေး ဆွေးနွေးရန်အတွက် လျှို့ဝှက်ချိတ်ဆက်နေခြင်းကြောင့် သဘောတူညီချက် ရရှိသွားပါက PDF များ၏ အနေအထားမှာလည်း တစ်မျိုးတစ်ဖုံး အပြောင်းအလဲ ဖြစ်သွား မည်ဟု စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက ထောက်ပြကြသည်။

CNI News

၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာ ၁၀

ကချင်လွတ်လပ်ရေးအဖွဲ့/ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော် (KIO/KIA) သည် အာရက္ခတပ်တော် AA ထက်စောပြီး မြန်မာ့တပ်မတော်နှင့် သဘောတူချက် ပိုရနိုင်ကြောင်း ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ချုပ် (PNLO-NCA/S) မှဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်မှူးကြီး ခွန်ဥက္ကာက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

မြန်မာ့တပ်မတော်သည် မြောက်ပိုင်းညီနောင်မဟာမိတ် ၃ ဖွဲ့အနက် ကိုးကန့်တပ်၊ တအာင်းတပ်တို့ကို တရုတ်၏ ကြားဝင်စေ့စပ်ပေးမှုဖြင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးကာ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး လက်မှတ် ထိုးထားနိုင်ပြီဖြစ်သော်လည်း AA နှင့်မူ တွေ့ဆုံနိုင်ရေး အချိန်ကြာနိုင်ကြောင်း ၎င်းက ပြောသည်။

ဗိုလ်မှူးကြီးခွန်ဥက္ကာက “AA ကတော့ လောလောဆယ် တရုတ်နဲ့လည်း အလှမ်းဝေးတယ်၊ တရုတ် ဖိအားကလည်း သူ့ဆီ မရောက်ဘူး။ နောက်ပြီးတော့ သူက အိန္ဒိယတို့ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်တို့နဲ့ ထွက်ပေါက် ဖြစ်နေတော့ သူကတော့ နည်းနည်းတော့ အချိန်ကြာနိုင်တယ်။ ရွေးကောက်ပွဲလွန်မှ ဖြစ်နိုင်တယ် ဒီကိစ္စတွေက။ မြောက်ပိုင်းကတော့ လမ်း ပွင့်ရေးနဲ့ မြောက်ပိုင်းတစ်ခွင် ရွေးကောက်ပွဲ ဖြစ်နိုင်အောင် ကြိုးစားတဲ့နေရာမှာ အခု စာချုပ်ကလည်း အရေးကြီး ပါတယ်။ သူတို့ ၂၉ ရက်နေ့ သုညနာရီပေါ့။ သန်းခေါင်ယံ ကနေစပြီး ရောက်တဲ့နေရာမှာ အပစ်ရပ်ကြမယ်ဆိုတာ ကောင်းတဲ့ လက္ခဏာပါပဲ။ မြို့ရွာတွေ အပျက်အစီး၊ အသေအပျောက် လူထုတွေအများကြီး သက်သာတာပေါ့။ မဟုတ်ရင် ဘယ်လိုပဲတိုက်ယူနေ ဗုံးဒဏ်နဲ့ဆို နေ့တိုင်းလူတွေက သေနေကြရတာ။ ဒါကြောင့် တစ်ဖက်က ဗုံး မကြဲဘူး။ တစ်ဖက်ကလည်း ‌မြို့တွေကနေ ဆုတ်ပေးမယ်ဆိုရင် ဒါအဆင်ပြေပါတယ်။ အဲဒီလိုဟာမျိုးက တဖြေး ဖြေးနဲ့ တခြားအဖွဲ့တွေလည်း လိုက်လာမှာပါ။ ဥပမာ KIO တို့လိုက အရင်လာနိုင်ပါတယ်။ KIO နဲ့ AA ဆိုရင် KIO က အရင် သဘောတူချက် ပိုရနိုင်ပါတယ် ကြည့်ရတာတော့။ AA က နည်းနည်း နောက်ကျမယ် ထင်ပါတယ်။ သူ့ရဲ့ လုပ်ပုံကိုင်ပုံတွေ” ဟု ပြောသည်။

TNLA ခေါင်းဆောင် တချို့ကို တွေ့ရစဉ်

၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာ ၂၈ ရက်‌တွင် ပြုလုပ်မည့် ရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း (၁) မတိုင်ခင် နိုဝင်ဘာနှင့် ဒီဇင်ဘာအတွင်း KIA နှင့် မြန်မာ့တပ်မတော်တို့ တွေ့နိုင်ခြေရှိကြောင်း စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက သုံးသပ်ထားကြသည်။

ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းတွင် မြန်မာ့တပ်မတော်နှင့် ကိုးကန့် (MNDAA)တို့ အပစ်ရပ်ထားကြသော်လည်း တအာင်း တပ် (TNLA) နှင့် တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားနေခဲ့သည်။

ထို့နောက် တရုတ်နိုင်ငံ၏ ကြားဝင်စေ့စပ်မှုဖြင့် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ ၂၇ ရက်မှ ၂၈ ရက်အထိ ကူမင်းမြို့မှာ မြန်မာ့တပ်မတော်မှ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကိုကိုဦး ဦးဆောင်သည့်အဖွဲ့နှင့် TNLA မှ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး တားဂျုတ် ဂျား ဦးဆောင်သောအဖွဲ့တို့ တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေးခဲ့သည်။

အဆိုပါ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုသည် (၉)ကြိမ်မြောက်ဖြစ်ပြီး နှစ်ဖက် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို အောက်တိုဘာ ၂၉ ရက် တွင် စတင် အသက်ဝင်ကြောင်း သဘောတူ လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြကာ မိုးကုတ်နှင့် မိုးမိတ်မြို့နယ်တို့မှ တအာင်း တပ်များ ပြန်လည်ဆုတ်ခွာမည်ဖြစ်ကြောင်း TNLA က ထုတ်ပြန်ထားသည်။

MNDAA ခေါင်းဆောင် တချို့များကို တွေ့ရစဉ်

လက်ရှိတွင် မြန်မာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း၌ စစ်ရေးမှာ ငြိမ်သက်လျက်ရှိပြီး ရွေးကောက်ပွဲ လုံခြုံရေးအတွက် အလယ် ပိုင်း ဒေသများသို့ စစ်ရေးသွားနိုင်ကြောင်း ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ချုပ် (PNLO-NCA/S) မှ ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်မှူးကြီး ခွန်ဥက္ကာက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “လောလောဆယ်ဆယ်တော့ မြောက်ဘက်မှာ ငြိမ်နေတယ်။ ဗမာပြည်အလယ်ပိုင်းပေါ့ မကွေး၊ စစ်ကိုင်း၊ မန္တလေးပေါ့ အဲဒီဘက်တွေ သွားနိုင်ပါတယ်။ ဘာကြောင့်ဆို အဲဒီမှာလည်း ဆူညံပူညံနဲ့ ဖြစ်မယ့်နေရာတွေ ရှိပါ တယ်။ အုပ်ချုပ်ရေးသမားတွေ၊ ကာကွယ်ရေးသမားတွေ၊ အမျိုးမျိုးအဖုံဖုံ ပြည်သူလူထုနဲ့ ပြဿနာ ရှိတဲ့လူတွေ ရှိတယ်။ ပြည်သူလူထုနဲ့ ယုံကြည်မှုရတဲ့ အဖွဲ့တွေလည်း ရှိတယ်။ အဲဒီလို များနေတော့ အဲဒီဘက်တွေကိုလည်း ရွေးကောက်ပွဲ လုံခြုံရေးအတွက်လည်း မြှားဦးလှည့်နိုင်ပါတယ် ကြည့်ရတာတော့” ဟု ပြောသည်။

ကိုးကန့်တပ် (MNDAA)၊ တအာင်းတပ် (TNLA) တို့နှင့် အပစ်ရပ်ထားပြီးနောက် ရခိုင်ပြည်နယ်က ဒေသအချို့ကို လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများ အရှိန်မြှင့်လာကြောင်း AA က အောက်တိုဘာ ၃၁ ရက်တွင် ထုတ်ပြန်ထားသည်။

၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင် ၃၁ ရက်က နိုင်ငံတစ်ဝန်းရှိ ၆၃ မြို့နယ်ကို အောက်တိုဘာ ၃၁ ရက်အထိ ရက်ပေါင်း ၉၀ အရေးပေါ် အခြေအနေကြေညာခဲ့ပြီးနောက် ထပ်မံ၍ ရက်ပေါင်း ၉၀ သက်တမ်း ထပ်တိုးထားသည်။

ထိုထဲတွင် တအာင်းတပ် (TNLA) နှင့် အပစ်ရပ်ချိန် မြို့မှဆုတ်ခွာမည်ဟု သဘောတူညီချက်ရခဲ့သည့် မိုးကုတ်နှင့် မိုးမိတ်မြို့တို့သို့ အရေးပေါ် အခြေအနေ ဆက်ကြေညာထားပြီး ထိုမြို့များတွင် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ လုပ်ပိုင် ခွင့်နှင့် တာဝန်များအတိုင်း ဆက်ကျင့်သုံး ဆောင်ရွက်မည်ဟု ထုတ်ပြန်ထားသည်။

CNI News

၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာ ၁၀

မြန်မာနိုင်ငံတွင် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများ အလွန်တရာ ပေါများရခြင်း အကြောင်းတရားက ဘာကြောင့်လဲဆိုသည့်အပေါ် အဖြေရှာ၍ ဖြေရှင်းသင့်ကြောင်း စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက ထောက်ပြ ကြသည်။

၁၉၄၇ ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံ အခြေခံဥပဒေကနေ ဖြစ်ပေါ်လာသည့် နိုင်ငံ‌ရေး အကျပ်အတည်းများမှ လက်နက်ကိုင် ပြသာနာများ စတင် ပေါ်ပေါက်လာကာ လက်ရှိ ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ကျင့်သုံးနေစဉ်အတွင်းမှာပဲ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများ ပေါများလာခဲ့သည်ဟု ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ချုပ်(PNLO/ NCA-S)မှဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်မှူး ကြီးခွန်ဥက္ကာက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “ဒီ founder of the state ပေါ့ ကျနော်တို့ တိုင်းပြည်ကြီးက လွတ်လပ်တဲ့ တိုင်းပြည်ဖြစ်လာတဲ့အချိန်မှာ ကိုင် တွယ်တဲ့ ခေါင်းဆောင်တွေပေါ့ အဲဒီ ခေါင်းဆောင်တွေရဲ့ အမျှော်အမြင်ပေါ် မူတည်တယ်။ အဲဒီ ခေါင်းဆောင် တွေက စဉ်းစားချက်က တစ်ပြည်ထောင်စနစ်ကိုပဲ အဓိကထားကြပြီးတော့ ပြည်ထောင်စုနာမည်ပဲခံမယ်၊ ဒါပင်မယ့် ပြည်ထောင်စုစနစ် မဖြစ်အောင် စရေးတဲ့ ၁၉၄၇ ဖွဲ့စည်းပုံကစပြီး လွဲသွားတာ။ ပင်လုံစာချုပ်ကိုလည်း အခြေ မခံဘူး တန်းတူရေးလည်း မရှိဘူး။ တစ်ပြည်ထောင်စနစ်ကို ပြည်ထောင်စုဆိုတဲ့ နာမည်နဲ့ ဖုံးကွယ်ပြီးတော့ မရိုး မသား လုပ်ခဲ့တဲ့ သဘောပါတဲ့ အခါကြတော့ The founder of the country က ပြဿနာ အဲ့မှာရှိလာတာ အဲဒီက တည်းက စပြီးတော့ ကွန်မြူနစ်ပါတီ ခွဲထွက်‌တယ်၊ ကရင်သူပုန်ထတယ်။ လက်နက်ကိုင် တိုက်ပွဲက အခုချိန်ထိနှစ် ပေါင်း ၇၀ ကျော် ၈၀ လွတ်လပ်ရေးကာလမှာ တစ်ခါမှ ကောင်းကောင်းမွန်မွန် လွတ်လပ်ရတယ်။ ဒီမိုကရေစီ အခွင့်အရေး ပြည့်ပြည့်ဝဝ ရတယ်ဆိုတာ မရှိဘူး။ အစမကောင်းလို့ အနှောင်းမသေချာတဲ့ သဘောပါ။ စကတည်းကိုက ပင်လုံ စာချုပ်လည်း အကောင်အထည်မဖော်၊ ဖွဲ့စည်းပုံကလည်း နည်းနည်း ရိုးရိုးသားသား မဟုတ်ဘူးပေါ့လေ။ ဖွဲ့စည်း ပုံကနေ ဖြစ်ပေါ်တဲ့ နိုင်ငံ‌ရေး အကျပ်အတည်းတွေ ဖြစ်လာပြီးတော့ လက်နက်ကိုင် ပြသာနာတွေက အဲ့ဒီက စတာ ပါ”ဟု ပြောသည်။

လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ အစည်းအဝေး ကျင်းပနေစဉ်

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်က NLD အစိုးရကို ၂၀၂၀ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ မဲစာရင်း အငြင်းပွားမှုအား ဖြေရှင်းပေးရန် တောင်းဆိုနေသည့်တိုင် အစိုးရဖွဲ့စည်းရေး ကြိုးပမ်းသည်ဟုဆိုကာ မြန်မာ့တပ် မတော်မှ ဖြုတ်ချခဲ့သည်။

ထို့နောက် နိုင်ငံတော်အား အရေးပေါ် အခြေအနေ ကြေညာ၍ မြန်မာ့တပ်မတော်က အုပ်ချုပ်လာခဲ့ရာ လက်နက် ကိုင် အင်အားစုများမှ တော်လှန်ရေးကို ဆင်နွှဲကာ မြန်မာ့တပ်မတော်ကို ဖြုတ်ချရေး ကြိုးပမ်းနေသည်။

လက်နက်ကိုင်ခြင်းအားဖြင့် အကျိုးစီးပွား ဖြစ်လာတာ သေချာသည့်အတွက် လက်နက်ကိုင် အုပ်စုများသည် မလို လားအပ်ပဲနှင့် ပိုပြီးများလာတာ တွေ့ရကြောင်း ရန်ကုန်စောင့်ကြည့်အဖွဲ့တည်ထောင်သူ ဒေါက်တာညိုညိုသင်းက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

တပ်မတော် ခေါင်းဆောင်နဲ့ လက်နက်ကိုင်များကို တွေ့ရစဉ်

၎င်းက “အထူးသဖြင့် ၂၀၂၁ နိုင်ငံရေး အပြောင်းအလဲမှာ လက်နက်ကိုင်တွေ၊ အင်အားစုတွေ များလာတယ်လေ နိုင်ငံရေးအရ အယူအဆ မတူကြတာတွေ ဒီတပ်မတော် အာဏာယူတဲ့အပေါ်မှာ မလိုလားအပ်တဲ့ သွေးထွက် သံယိုမှု ရှိခဲ့တာတွေပေါ်မှာ မူတည်ပြီးတော့ လက်နက်ကိုင်အင်အားစုတွေ များလာခဲ့တယ်ပေါ့။ နိုင်ငံရေးပြသာနာ ကို နိုင်ငံရေးနည်းလမ်းနဲ့ ဖြေရှင်းဖို့ ကြိုးစားကြတဲ့အခါမှာ ဘက်အသီးသီးက အားနည်းခဲ့ကြတယ်၊ ဒါကြောင့်မို့လို့ ပြည်သူလူထု အနေနဲ့ကလည်းပဲ အဖက်ဖက်က၊ ဘက်အသီးသီးက ကိုယ်ဘက်ကို အကျိုးစီးပွား ဖြစ်စေမဲ့ သတင်း တွေကိုပဲ တင်ကြတာဖြစ်တဲ့ အတွက်ကြောင့်မို့လို့ လူထုရဲ့ သတင်းမှန် သိရှိမှုနှုန်းက အနိမ့်ဆုံးအဆင့်ကို ရောက် သွားတယ်ပေါ့။ သတင်းမှန်ကို ရရှိတဲ့အပိုင်းက အင်မတန် အားနည်းတဲ့ အတွက်ကြောင့်မို့လို့ အထင်အမြင် လွဲမှား မှုတွေ ပိုဖြစ်လာတယ်။ ဒါကြောင့်မို့လို့ လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခတွေ များလာတယ်၊ လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခပေါ်မှာ မူတည်ပြီးတော့ အကျိုးစီးပွားတွေ ဖြစ်လာတဲ့ အုပ်စုတွေလည်း အများကြီးပေါ်လာတယ်။ အဲတော့ လက်နက် ရသွားတဲ့အခါမှာ စီးပွား ဖြစ်လာတဲ့ အုပ်စုငယ်တွေ အများကြီး ဖြစ်လာတယ်။ လက်နက်ကို မစွန့်လွတ်ချင် လောက်အောင် ဖြစ်လာတယ်။ နိုင်ငံရေး ရည်ရွယ်ချက်အရ လက်နက်ကိုင်ကြတာ မှန်သော်လည်းပဲ လက်နက် ကိုင် ခြင်းအားဖြင့် အကျိုးစီးပွား ဖြစ်လာတယ်ဆိုတာ သေချာလာတဲ့ အတွက်ကြောင့်မို့လို့ လက်နက်ကိုင်အုပ်စု တွေက မလိုလားအပ်ပဲနဲ့ ပိုပိုပြီးတော့ များလာတာကို တွေ့ရတယ်”ဟု ပြောသည်။

နစကလက်ထက် ၂၀၂၁ ခုနှစ်မှ လက်ရှိအချိန်ထိ အစိုးရဌာနဆိုင်ရာများနှင့် လက်နက် ကိုင်ဆောင်ထားသည့် အဖွဲ့အစည်းများ အားလုံးသည် ကိုယ်ကျိုးစီးပွားကို ပိုမိုလုပ်ဆောင်လာကြကြောင်း စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ် များက ထောက်ပြကြသည်။

ထို့ပြင် လက်နက်ကိုင် အင်အားစုများမှာ ယခင်ထက် ပိုမိုပေါများလာသည့်အပြင် ၎င်းတို့တပ်စွဲရာ ဒေသများ၌ အခွန်ကောက်ခံမှု အပါအဝင် ဒေသတွင်းရှိ သံယဇာတများ တူးဖော်ခွင့်ပြုခြင်း၊ သတ္တုတွင်းများ တူးဖော်ခြင်း၊ လက်နက် ရောင်းချခြင်း၊ မူးယစ်ဆေးဝါး မှောင်ခိုကူးခြင်းအပြင် အခြားသော အကျိုးစီးပွားများကိုလည်း တွင်ကျယ်စွာ လုပ်ဆောင်လာနေကြသည်။

လက်ရှိ အချိန်ထိ မြန်မာနိုင်ငံတွင် တည်ရှိနေသော လက်နက်ကိုင် အင်အားစုများ လျှော့ချရေးနှင့် ပပျောက်ရေး အတွက် ဆောင်ရွက်နိုင်သော နည်းလမ်းနှင့် အဖြေကို ရှာမတွေ့သေးပေ။

CNI News

၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာ ၇

အကြမ်းဖက် သောင်းကျန်းသူများသည် နယ်မြေများကို ဆက်လက် ဆုပ်ကိုင်ထားနိုင်ရန် လမ်းတံတားနှင့် နေအိမ် တိုက်တာများကို တိုက်ခိုက်ဖျက်ဆီးနေခြင်းကို ဟန့်တားချေမှုန်းရန် အထူးလိုအပ်ပြီး လေကြောင်းစွမ်းအား မရှိမ ဖြစ် လိုအပ်လာသည်ဟု နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့်အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင် လှိုင်က ပြောသည်။

၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာ ၇ ရက်က လေယာဉ်/ရဟတ်ယာဉ်များ တပ်တော်ဝင် အခမ်းအနားမှာ ၎င်းက ပြောကြားခဲ့ ခြင်း ဖြစ်သည်။ 

ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်က “အကြမ်းဖက်သောင်းကျန်းသူများသည် တပ်မတော်နှင့် ပြည်သူ ပူးပေါင်း လုပ်ဆောင် ချေမှုန်းမှုကြောင့် တဖြည်းဖြည်း အရေးနိမ့်လာလျက်ရှိကြောင်း၊ ၎င်းတို့ ခေတ္တစိုးမိုးထားသည့် နယ်မြေ များကို ဆက်လက် ဆုပ်ကိုင်ထားနိုင်ရန် နိုင်ငံပိုင် လမ်းတံတား အဆောက်အဦများ၊ ပြည်သူလူထု၏ နေအိမ် တိုက် တာနှင့် ပိုင်ဆိုင်မှုများကို သွေးရူးသွေးတန်း တိုက်ခိုက်ဖျက်ဆီး လုယက်ယူဆောင်လျက်ရှိကြောင်း၊ ထိုသို့ တိုက်ခိုက်ဖျက်ဆီးမှုများကို ဟန့်တားချေမှုန်းရန် အထူးလိုအပ်သည်” ဟု ပြောသည်။

ထို့နောက် လတ်တလောကာ နိုင်ငံတကာတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ပဋိပက္ခများသာမက ပြည်တွင်းတွင် ဖြစ်ပေါ် ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည့် အခြေအနေ အရပ်ရပ်များတွင်ပါ လေယာဉ်/ရဟတ်ယာဉ်များ၊ ဒရုန်းနှင့် ယူအေဗွီများ အပါအဝင် လေကြောင်းစွမ်းအား အရင်းအမြစ်များသည် မရှိမဖြစ် လိုအပ်လာသည်ကို တွေ့ရှိရကြောင်း ၎င်းက ပြောသည်။

လက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်းတွင် လက်နက်ကိုင် အင်အားစုများနှင့် မြန်မာ့တပ်မတော်ကြား တိုက်ပွဲများ အပြင်း အထန် ဖြစ်ပွားနေသည်။

အဆိုပါ တိုက်ပွဲများအတွင်း လက်နက်ကိုင် အင်အားစုများသည် မြို့ပေါင်း ၉၀ ကျော်ကို ထိန်းချုပ်ထားပြီး မြန်မာ့ တပ်မတော်က လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများ အပြင်းအထန် ပြုလုပ်လျက်ရှိသည်။ 

မြန်မာ့တပ်မတော်သည် လက်နက်ကိုင် အင်အားစုများဖြင့် ဖြစ်ပွားနေသော စစ်ပွဲတွင် လေကြောင်းကို အဓိက အားထားလျက်ရှိသည်။

ထို့ကြောင့် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာ ၇ ရက်က လေယာဉ်/ရဟတ်ယာဉ်များ တပ်တော်ဝင် အခမ်းအနားမှာ Mi-17 ရဟတ်ယာဉ် ၄ စီး၊ Eurocopter ရဟတ်ယာဉ် ၂ စီး၊ Bell-206 ရဟတ်ယာဉ် ၂ စီး၊ H-125 ရဟတ်ယာဉ် ၂ စီး၊ MTX-1B ကင်းထောက်လေယာဉ် ၁ စီး၊ MTX-A ကင်းထောက်လေယာဉ် ၁ စီး၊ Grob-120 TP အမောင်းသင် လေယာဉ် ၁ စီး၊ ATR-72 သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးလေယာဉ် ၁ စီး၊ Beech-1900D သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးလေယာဉ် ၂ စီး၊ K-8 ဂျက် တိုက်လေယာဉ် ၄ စီး၊ MiG-29 ဘက်စုံသုံး ဂျက်တိုက်လေယာဉ် ၅ စီး၊ Su-30 SME ဘက်စုံသုံး အကြီးစား ဂျက် တိုက်လေယာဉ် ၃ စီး၊ Su-30 SME  တိုက်လေယာဉ် ၂ စီး စသည့် လေယာဉ်/ရဟတ်ယာဉ်များကို ထုတ်ပြသွားခဲ့ သည်။

CNI News

၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာ ၇

လက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံတွင် လက်နက်ကိုင်တော်လှန်သည့် အဖွဲ့အစည်းများသည် အာဏာရှင်စနစ်ကို တော်လှန် သည်ဟု ပြောနေသော်လည်း ၎င်းတို့သည် အာဏာရှင်စနစ် ပုံစံအတိုင်း ပြန်လည်ကျင့်သုံးလာနေကြောင်း စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက ထောက်ပြလာကြသည်။

လက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံတွင် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများစွာ ရှိနေသည့်တိုင် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက် နောက် ပိုင်း ပြောင်းလဲသွားသော နိုင်ငံရေး အခင်းအကျင်းနှင့်အတူ နောက်ထပ် လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းပေါင်း ရာနှင့်ချီ ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။

သို့သော်လည်း လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခများ ရပ်စဲခြင်းနှင့် နိုင်ငံရေးပြဿနာကို အဖြေရှာခြင်းအား သွားနိုင်သည့် စာချုပ်မျိုးကိုတော့ မလုပ်နိုင်သေးပေ။

အာဏာရှင်စနစ်ကို မကြိုက်၍ တော်လှန်ခြင်းဟု ပြောနေသည့်တိုင် ကိုယ်ကိုယ်တိုင် အာဏာရှင်ဖြစ်လာနေခြင်း ကို သတိပြုရန် လိုအပ်ကြောင်း၊ ဖက်ဒရယ်နှင့်ဒီမိုကရေစီ တည်ဆောက်မည်ဆိုပြီး တိုင်းရင်းသားများကြား ခွဲခြား ဆက်ဆံနေခြင်းကိုလည်း သတိပြုရန် လိုအပ်ကြောင်း တိုင်းလိုင်(ရှမ်းနီ)အမျိုးသားများဖွံ့ဖြိုးတိုးတက် ရေးပါတီ (TNDP)ဥက္ကဋ္ဌ စိုင်းဋ္ဌေးအောင်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

ဒီမိုကရေစီ တောင်းဆိုနေကြစဉ်

၎င်းက “ကျနော် အနီးကပ်ဆုံးမြင်ရတဲ့ KIA ကိစ္စကိုပဲ ဥပမာထားပြီး ပြောကြည့်တော့ သူတို့က ဖက်ဒရယ်နဲ့ ဒီမိုကရေစီကို သူတို့ရအောင် တိုက်သွားမယ် ဆိုပြီးလုပ်နေတာ သူတို့အောက်ခြေမှာတော့ တိုင်းရင်းသား ခွဲခြား ဆက်ဆံမှုက အင်မတန်ကြီးတယ်။ ကိုယ်ကိုယ်တိုင်ကလည်း ဒီသမာသမတ်ကျကျ ကျင့်သုံးဖို့ လိုပါတယ်။ အခု လက်နက်ကိုင်တော်လှန်တဲ့ အဖွဲ့အစည်း အားလုံးကိုကြည့် အာဏာရှင်စနစ်ကို တော်လှန်တယ်လို့ ပြောထားကြ တယ် အာဏာရှင်စနစ် ပုံစံအတိုင်းကို ပြန်လည်ကျင့်သုံးလာကြတယ်။ တချို့တွေကြ ဒီထက်မက ပိုဆိုးပါတယ်၊ ကိုယ်မကြိုက်ဘူး။ ကိုယ်တော်လှန်မယ်ဆိုရင် ကိုယ်မလုပ်ဖို့လည်း အရမ်းလိုအပ်တယ်။ ငါလုပ်လိုက်တဲ့ လုပ်ရပ်ကြောင့်မို့ နိုင်ငံကြီး ပျက်စီးသွားမယ် နိုင်ငံမျက်နှာ ပျက်သွားမယ်ဆိုရင် မလုပ်ဖို့ အရမ်းအရေးကြီးပါတယ်။ လက်နက်ကိုင်ပြီးမှ ပြည်သူတွေကို ခြိမ်းခြောက်နေတဲ့ ကိစ္စလေးတွေရှိနေတဲ့ အခါကြတော့ ဒီအဖွဲ့အစည်းက ဘယ်လိုပြောမယ်၊ ဘယ်လိုဆွေးနွေးမယ်။ လက်နက်ကိုင် ချုပ်တည်းရေးအတွက် ဘယ်လိုလုပ်မယ် မချုပ်တည်း နိုင်ဘူးဆိုရင် တစ်ဖက်က တိုက်စရာရှိရင် တိုက်ရပါလိမ့်မယ်။ လွတ်လပ်ရေးရစဉ် အခါတုန်းက လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့ အစည်းက ဆယ်ဂဏန်း မပြည့်ဘူး။ ယနေ့ အချိန်မှာတော့ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ တစ်ရာကျော် ရှိလာပြီဆိုတဲ့ အခါကြတော့ ပြည်သူမှာ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုး အရမ်းကြီးသွားပြီ”ဟု ပြောသည်။

လက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်းမှာ မြန်မာ့တပ်မတော်နှင့် လက်နက်ကိုင် အင်အားစုများကြားလည်းကောင်း၊ လက်နက်ကိုင် အင်အားစုများ အချင်းချင်းကြားလည်းကောင်း တိုက်ပွဲများ ပြင်းထန်စွာ ဖြစ်ပွားနေသည်။

အာဏာရှင်စနစ်ဆိုသည်က အဖက်ဖက်ကလာနိုင်ပြီး ဒီမိုကရေစီစနစ် ပြန်လည် မထူထောင်လျှင် အာဏာရှင် စနစ်ကို တိုက်လည်း အာဏာရှင် ပြန်ပေါ်လာမှာပဲဟု ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ချုပ်(PNLO/ NCA - S)မှဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်မှူးကြီးခွန်ဥက္ကာက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

လက်နက်ကိုင်များ၊ တပ်မတော်ခေါင်းဆောင်များ၊ နိုင်ငံရေးပါတီများကို တွေ့ရစဉ် 

 ၎င်းက “အာဏာရှင်စနစ်က စစ်တပ်ကလည်းလာနိုင်တယ်၊ အရပ်သားကလည်းလာနိုင်တယ်၊ စော်ဘွားတွေ၊ ကရင်တွေ ဆီကလည်း လာနိုင်တယ်။ စနစ်တစ်ခု မကောင်းရင်တော့ ဒီစနစ်ကိုပြောင်းဖို့ တော်လှန်ရေးလုပ်တာ က မှန်ပါတယ်။ အာဏာရှင်စနစ်ကို ဖြုတ်ပြီးတော့ အာဏာရှင် နောက်တစ်ယောက် စနစ်တစ်ခု ပြန်တက်လာ ရင်တော့ မထူးဘူးပေါ့။ လူပဲပြောင်းပြီးမှ စနစ်မပြောင်းဘူးပေါ့။ အာဏာရှင်စနစ်ကို ဖြုတ်တယ်ဆိုရင် အာဏာရှင် စနစ်ရဲ့ ရန်သူဖြစ်တဲ့ ဒီမိုကရေစီစနစ်ကို ပေါ်ထွန်းအောင်လုပ်ရမှာ အာဏာရှင် မရှိတော့ဘူးဆိုရင် နောက်ထပ် ပြန်မလာတော့ဘူးပေါ့။ ဘာလို့ဆို ဒီမိုကရေစီက ခိုင်သွားတာကို အဲ့တာ ဒီမိုကရေစီစနစ်ကို ပြန်မထူထောင်ဘူး ဆိုရင် အာဏာရှင်စနစ်ကို တိုက်လည်း အာဏာရှင် တစ်ယောက်မရှိလည်း နောက်တစ်ယောက်ကလည်း အာဏာ ရှင် ပြန်ဖြစ်လာမှာပဲ ကျနော်တို့ ဗမာပြည်မှာ အာဏသိမ်းတာ ၃ ခါရှိပြီ ကျနော်တို့ဒီ ၂၀၁၀ ကနေ ၂၀၂၀ ပေါ့ ၁၀ နှစ်မှာ ဒီမိုကရေစီ အ‌ရည်အချင်းနဲ့ လုပ်နည်းလုပ်ဟန်ကို ခိုင်မာအောင် မလုပ်နိုင်ဘူးလို့ အဲဒီလို ယူဆတယ်။ အဲဒီ မှာ အုပ်ချုပ်ခဲ့တဲ့ အစိုးရတွေက မလုပ်နိုင်တဲ့ အခါကြတော့ နောက်ထပ် အပြောင်းအလဲ ပြန်ဖြစ်လာတာပေါ့”ဟု ပြောသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်က NLD အစိုးရကို ၂၀၂၀ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ မဲစာရင်း အငြင်းပွားမှုအား ဖြေရှင်းပေးရန် တောင်းဆိုနေသည့်တိုင် အစိုးရဖွဲ့စည်းရေး ကြိုးပမ်းသည်ဟုဆိုကာ မြန်မာ့ တပ်မတော်မှ ဖြုတ်ချခဲ့သည်။

ထို့နောက် နိုင်ငံတော်အား အရေးပေါ် အခြေအနေ ကြေညာ၍ မြန်မာ့တပ်မတော်က အုပ်ချုပ်လာခဲ့ရာ လက်နက် ကိုင် အင်အားစုများမှ တော်လှန်ရေးကို ဆင်နွှဲကာ မြန်မာ့တပ်မတော်ကို ဖြုတ်ချရေး ကြိုးပမ်းနေသည်။

အဆိုပါ နိုင်ငံရေး အခင်းအကျင်းကြီးထဲမှာ ငါနှင့်မတူ ငါ့ရန်သူဆိုသော မူဝါဒကို နှစ်ဖက်စလုံးက ကိုင်ဆွဲ၍ ဖိနှိပ်မှု များ ပြုလုပ်နေသည်ဟု စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက ထောက်ပြကြသည်။

CNI News

၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာ ၇

မွတ်ဆလင်လက်နက်ကိုင် အာဆာ(ARSA)အဖွဲ့က ရခိုင်ပြည်နယ်ကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက် အုပ်ချုပ်သွားမည်ဟု ထုတ်ဖော် ပြောဆိုလာမှုက ဘာကြောင့် ဖြစ်နိုင်သလဲဆိုသည့်အပေါ် စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များကြား သုံးသပ်မှုများ ရှိနေကြသည်။

အာဆာ(ARSA)အဖွဲ့ ၉ နှစ်မြောက် နှစ်ပတ်လည် စုဝေးပွဲတွင် ရခိုင်ပြည်နယ်ကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက် အုပ်ချုပ်သွား မည်ဟု ကြုံးဝါးပြောဆိုခဲ့သည်။

ထိုသို့ ပြောဆိုခဲ့မှုသည် ၎င်းတို့ကို ထောက်ခံအားပေးနေသော လူထုအတွက် မျှော်လင့်ချက်ပေး၍ စည်းရုံးသည့် လုပ်ရိုးလုပ်စဉ်သာဖြစ်ကြောင်း ရခိုင့်ဦးဆောင်ပါတီ(AFP)မှဥက္ကဋ္ဌ ဒေါက်တာ‌အေးမောင်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းပဲဖြစ်ဖြစ်၊ နိုင်ငံရေးပါတီပဲဖြစ်ဖြစ်ပေါ့။ သူတို့နဲ့ သဟဇာတဖြစ်တဲ့ သူတို့ကို ထောက်ခံတဲ့ လူထုဆိုတာ ရှိဖို့လိုတာပေါ့။ လူထုထောက်ခံတဲ့ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်း၊ လူထုထောက်ခံတဲ့ နိုင်ငံရေးပါတီ၊ ဒါတွေကတော့ လူထုရဲ့ နိုင်ငံရေး ရှေ့မျှော်မှန်းချက်ကို ပုံ‌ဖော်ပေးတာပေါ့။ အဲဒီတော့ ARSA ဖြစ်ဖြစ်၊ တခြားဘင်္ဂါလီ community နဲ့ပတ်သက်တဲ့ နိုင်ငံ‌ရေးပါတီပဲဖြစ်ဖြစ် သူ့မှာ လူထုရှိတယ်။ သူ့လူထုရဲ့ ရှေ့ရေးနဲ့ပတ်သက်လို့ လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းလည်း လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်း အလျောက်ပေါ့။ နိုင်ငံရေး ပါတီသည် နိုင်ငံရေးပါတီ အလျောက်ပေါ့။ စည်းရုံးကြတယ်။ မျှော်လင့်ချက်လေးတွေ ပေးကြတာပေါ့။ ဒါကတော့ လုပ်ရိုးလုပ်စဉ်ပါပဲ။ အဲဒီတော့ ARSA သည်လည်း အဲဒီလိုမျိုး မျှော်လင့်ချက်ပေးမှာပေါ့” ဟု ပြောသည်။

AA ခေါင်းဆောင်များကို တွေ့ရစဉ်

ယခုအခါ အာဆာ(ARSA)အဖွဲ့သည် မောင်တောမြို့နယ် မြောက်ပိုင်းနှင့် ထိစပ်နေသည့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ၊ အူခီးယားနှင့် နတ်ချောင်းချာရီ အနီးအနား တစ်ဝိုက်တွင် လေ့ကျင့်ရေး စခန်းအသစ်များ တည်ဆောက်ထားကြောင်းလည်း ရခိုင်သတင်းဌာနများ၏ ဖော်ပြထားချက်အရ သိရသည်။

လက်ရှိတွင် အာဆာ(ARSA) အဖွဲ့သည် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နယ်စပ်က AA တပ်စခန်းများကို ချောင်းမြောင်း တိုက်ခိုက် မှုများ ဆက်တိုက် လုပ်ဆောင်နေပြီး မောင်တော၊ ဘူးသီးတောင်၊ ရသေ့တောင်မြို့နယ်များမှ ဒေသခံ ပြည်သူများ ကို ခြုံခိုတိုက်ခိုက်ခြင်း၊ အကြမ်းဖက် သတ်ဖြတ်ခြင်းများလည်း လုပ်ဆောင်နေကြောင်း ဒေသတွင်း သတင်းရင်း မြစ်များက ပြောသည်။

ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် အာဆာ(ARSA)အဖွဲ့ အနေဖြင့် ဒေသတစ်ခုကို သိမ်းပိုက်ရယူမည်ဆိုပါက မောင်တောနှင့် ဘူးသီးတောင်မြို့တို့သာ ဖြစ်နိုင်ကြောင်း စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက ထင်မြင်ယူဆထားကြသည်။

သို့သော် အာဆာ(ARSA) အဖွဲ့အနေဖြင့် ရခိုင်ပြည်နယ်ကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက် အုပ်ချုပ်နိုင်ရန်မှာ မဖြစ်နိုင်ကြောင်း တရုတ်-မြန်မာအရေးလေ့လာသုံးသပ်သူ ဒေါက်တာလှကျော်ဇောက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “ကြိမ်းဝါးတာကတော့ ဘယ်သူမဆို ကြိမ်းဝါးလို့ရတာပဲ။ အဲဒီတော့ တွေးတာပေါ့ ဘယ်လောက်လုပ်နိုင် မလဲလို့။ သူတို့ အသက်ရှင်ဖို့တောင် တော်တော် ခက်နေပုံရတယ်လေ။ AA နဲ့လည်း အဆင်ပြေတာမှ မဟုတ်တာ။ AA ကလည်း သူ့ရဲ့အောင်ပွဲတွေက ဆက်တိုက် ရနေတာပဲဖြစ်တာကို။ ကျမကတော့ သိပ်မထင်ပါဘူး။ ပါးစပ်က ဒီလိုပဲ ပြောကြတာပါပဲ ပြောပါစေ” ဟု ပြောသည်။

လက်ရှိတွင် AA သည် မောင်တောမြောက်ပိုင်းကို နယ်မြေရှင်းလင်းရေး ဦးစားပေး လုပ်ဆောင်နေပြီး မေယုတောင် ကြော တစ်လျှောက်တွင်လည်း တပ်စုခွဲကာ စခန်းချ ကင်းစောင့်ခြင်း၊ စစ်ကြောင်းထိုးခြင်းတို့ဖြင့် အာဆာ(ARSA) အဖွဲ့၏ လှုပ်ရှားမှုများကို ရှင်းလင်းနေကြောင်း သိရသည်။

ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်း တစ်နေရာကို တွေ့ရစဉ် 

အာဆာ(ARSA)အဖွဲ့၏ ပြဿနာကို AA ဘက်မှ ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းပုံသည် အရမ်းသိမ်မွေ့လွန်းနေကြောင်း ‌ နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူ ဦးကြီးမြင့်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။ 

၎င်းက “အဲဒါကတော့ အရမ်းသိမ်မွေ့တယ်ကွာ သူတို့။ သက်ဆိုင်ရာ တာဝန်ရှိသူတွေ  လုပ်ကြပါလိမ့်မယ်။ ဆရာ တို့ မပြောချင်ပါဘူး အဲဒါတော့။ တို့ကတော့ ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်မှာ ရေးလိုက်သေးတယ်။ ခိုးဝင်တွေနဲ့ တို့လက်မတွဲဘူး လို့။ ရခိုင်တွေနဲ့ ယဉ်ကျေးမှုချင်းတူတဲ့ လူတွေနဲ့ပဲ လက်တွဲမယ်လို့ အဲဒီလိုမျိုး ရေးလိုက်ပါသေးတယ်။ အဲဒီအတိုင်း ပါပဲ ပြောချင်ပါတယ်” ဟု ပြောသည်။

လက်ရှိတွင် AA ထိန်းချုပ်ထားသည့် ရခိုင်ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း ဒေသအနက် မောင်တော၊ ဘူးသီးတောင်နှင့် ရသေ့တောင်မြို့တို့တွင် အာဆာ(ARSA)အဖွဲ့၏ တိုက်ခိုက်မှုများသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း ပိုမိုကျယ်ပြန့်လာခဲ့ ကြောင်း၊ မေလမှ အောက်တိုဘာလအတွင်း ARSA အဖွဲ့၏ ပစ်ခတ်မှုကြောင့် အရပ်သား ၅၀ ဝန်းကျင် သေဆုံး ခဲ့ကြောင်း ရခိုင်သတင်းဌာနများက ဖော်ပြထားသည်။

အာဆာ(ARSA)အဖွဲ့သည် ရခိုင်ပြည်နယ်၌ ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း ယခင်ကထက် ပိုမိုလှုပ်ရှား လာနေခြင်းဖြစ်ပြီး အရပ်သားများကိုသာ အဓိက ပစ်မှတ်ထား တိုက်ခိုက်နေကြောင်း စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက ထောက်ပြ ကြသည်။

ရခိုင်ပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းဒေသ၌ အာဆာ(ARSA)အဖွဲ့တို့ ပိုမိုလှုပ်ရှားလာမှုအပေါ် AA အနေဖြင့် ထိရောက်စွာ ဖြေရှင်းနိုင်မှု ရှိပါ့မလားဟုလည်း စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များကြား မေးခွန်းထုတ်မှုများ ရှိနေသည်။

CNI News

၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာ ၆ 

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားနေသော လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခချုပ်ငြိမ်းရေး ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်အား အစိုးရသက် တမ်းနှင့်တွက်၍ မလုပ်ဘဲ နိုင်ငံတော်လုပ်ငန်းစဉ်ဖြင့် ဆောင်ရွက်သင့်သည်ဟု ပြည်သူ့ပါတီ(PP)ဥက္ကဋ္ဌ ဦးကိုကို ကြီးက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

ငြိမ်ချမ်းရေး ဆောင်ရွက်ရာတွင် ပဋိပက္ခ၏ အခြေခံ အကြောင်းတရားများဖြစ်သည့် သမိုင်းနောက်ခံ အဖြစ်အ ပျက်များ၊ ဝါဒရေးရာ အငြင်းပွားမှုများ၊ နိုင်ငံရေး ခံယူချက်များကို ထည့်မစဉ်းစားသရွေ့ ငြိမ်းချမ်းရေးဖြစ်စဉ် အလုပ်မဖြစ်နိုင်ကြောင်း စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူများက ထောက်ပြကြသည်။

တခုတည်းသော တပ်မတော် ထားရှိရမည်ဆိုသည့် စဉ်းစားချက်၊ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များကို အသိအမှတ် ပြုရမည်ဆိုသည့် စဉ်းစားချက်၊ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရနယ်မြေ သတ်မှတ်ပေးရမည်ဆိုသည့် စဉ်းစား ချက်များသည် “လုံခြုံရေး ရှုထောင့်”ကို အခြေခံသည့် စဉ်းစားချက်များ ဖြစ်၍ အချိန်အတိုအတွင်း မပြီးနိုင်သည် ကိုလည်း စဉ်းစားရမည်ဟု ၎င်းတို့က ထောက်ပြကြသည်။

ငြိမ်းချမ်းရေးဆိုသည်က တစ်ထိုင်တည်းဖြင့် ပြီးသွားခြင်း မဟုတ်ကြောင်း၊ ထိုကြောင့် နိုင်ငံတော်၏ လုပ်ငန်းစဥ် တစ်ခုအနေဖြင့် ချဥ်းကပ်ဆောင်ရွက်ရန် လိုသည်ဟု ပြည်သူ့ပါတီ(pp)ဥက္ကဋ္ဌ ဦးကိုကိုကြီးက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

လက်နက်ကိုင်၊ တပ်မတော် ခေါင်းဆောင်များကို တွေ့ရစဉ် 

၎င်းက “ငြိမ်းချမ်းရေးကတော့ အစိုးရ အဆက်ဆက်လည်း လုပ်ခဲ့တာပဲ ဟိုပြောရရင်တော့ ငြိမ်းချမ်းရေးဆိုတာက တစ်ထိုင်တည်းနဲ့ ပြီးသွားမှာတော့ မဟုတ်ဘူး။ ကျနော်တို့က တဖြည်းဖြည်းနဲ့ပိုပြီး ပြည့်စုံတဲ့ ကျယ်ပြန့်တဲ့ ဆွေးနွေးပွဲတွေ ဖြစ်လာအောင် ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ကိုယ်လိုချင်သမျှအားလုံး ကိုယ်မျှော်လင့်တာတွေ အားလုံး ကို တစ်ထိုင်တည်းနဲ့ ရမယ်လို့ကတော့ ဘယ်ဘက်ကမှ မျှော်လင့်လို့မရဘူး။ ဒါကြောင့်မို့လို့ တဖြည်းဖြည်းနဲ့ ဒီထက် ဒီထက် ပိုကောင်းတဲ့ ပိုပြီးတိုးတက်တဲ့ ရလဒ်ထွက်အောင် ဆောင်ရွက်သွားဖို့ ဒါကို လုပ်ငန်းစဥ် တစ်ခုပေါ့ နော်၊ ဖြစ်စဥ်တစ်ခု အဖြစ်နဲ့ လက်ခံကြဖို့ လိုတယ်လို့ မြင်ပါတယ်။ အစိုးရ သက်တမ်းနဲ့ တွက်လို့မရပါဘူး။ ငြိမ်းချမ်းရေးဆိုတာ ဒါကနိုင်ငံတော်ရဲ့ လုပ်ငန်းစဥ် တစ်ခုအဖြစ်နဲ့ ချဥ်းကပ် ဆောင်ရွက်ဖို့ လိုတယ်လို့ မြင်ပါတယ်” ပြောသည်။ 

ငြိမ်းချမ်းရေး လုပ်ငန်းစဉ်များကို လုပ်ဆောင်ကြသည့် နေရာတွင် အယူအဆ အမျိုးမျိုး၊ အတွေးအခေါ် အမျိုးမျိုး၊ ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်မှု အမျိုးမျိုးရှိကြောင်း စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက ထောက်ပြကြသည်။

မိမိ၏ နိုင်ငံရေး တောင်းဆိုချက်များကို နိုင်ငံရေးဘောင်ထဲမှ တရားဝင်ဖြစ်အောင် လုပ်သင့်ပြီး နိုင်ငံရေးရလဒ် ခိုင် မာမှုဖြစ်လာအောင် ဆောင်ရွက်ရန်လိုကြောင်း ပြည်သူ့ပါတီ(pp)ဥက္ကဋ္ဌ ဦးကိုကိုကြီးက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

ဦးသိန်းစိန်လက်ထက်က MPC ဥက္ကဋ္ဌ ဦးအောင်မင်းနဲ့ RCSS မှ ဗိုလ်မှူးကြီးစိုင်းငင်းကို တွေ့ရစဉ် 

၎င်းက “ဟိုတိုက်ခိုက် ပစ်ခတ် နေတယ်ဆိုပေမယ့် တစ်ယောက်နဲ့ တစ်ယောက်ကြားထဲမှာ ဆက်သွယ်ရေး လမ်း ကြောင်းတွေကတော့ ရှိနေဖို့လိုတယ်။ အဲ့တော့ တစ်ဖက်ကလည်းပဲ ကိုယ့်ရဲ့နိုင်ငံရေး တောင်းဆိုချက် လိုလား ချက်တွေကို ဟိုနိုင်ငံရေးဘောင်ထဲကမှ တရားဝင်ဖြစ်အောင် လုပ်လို့ရတာ အဲ့တော့ လက်နက်ကိုင် သိမ်းတယ်ဆို တာက ကိုယ်အားသာရင် ကိုယ်သိမ်းလိုက် သူအားသာရင် သူပြန်သိမ်းလိုက်၊ ပြန်ဆုတ်ပေးလိုက်နဲ့ ဒီလိုပဲဖြစ်နေမှာ ဒါကြောင့်မို့လို့ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပြင်ဆင်ရေးမှာ တိုင်းရင်းသား တန်းတူညီမျှရေး ဖက်ဒရယ်အရေး၊ ဒီအာဏာခွဲဝေမှု၊ သယံဇာတခွဲဝေမှုဆိုတဲ့ အချက်တွေကို တရားဝင် ခိုင်မာမှုဖြစ်အောင် ဆောင်ရွက်မှသာလျှင် အဲ့ဒီ ရလဒ်က တရားဝင်တယ် ခိုင်မာတယ်လို့ ပြောလို့ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် နိုင်ငံရေးရလဒ် ခိုင်မာမှုဖြစ်လာ အောင် ဆောင်ရွက်ဖို့ လိုတယ်လို့ မြင်ပါတယ်” ဟု ပြောသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ငြိမ်းချမ်းရေး လုပ်ငန်းစဉ်ကို ဖော်ဆောင်သည့်အခါ အစိုးရအသစ် အပြောင်းအလဲဖြစ်တိုင် လူ၊ မူ၊ အဖွဲ့အစည်းများပါ ပြောင်းလဲသွားကာ ယခင် အစိုးရအဆက်ဆက် တည်ဆောက်ခဲ့သော အခင်းအကျင်းများသည် ယုံကြည်မှု ပျောက်၍ ထစ်ဆို့မှုများ ပေါ်ပေါက်လျက်ရှိနေသည်။

လက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံတွင် မြန်မာ့တပ်မတော်နှင့် လက်နက်ကိုင် အင်အားစုများကြား တိုက်ပွဲများ အပြင်းအထန် ဖြစ်ပွားနေပြီး ငြိမ်းချမ်းရေး လုပ်ငန်းစဉ်များလည်း အကောင်အထည် မဖော်နိုင်ဘဲ ဖြစ်နေသည်။