CNI International News

ဝါရှင်တန်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀

နိုက်ဂျီးရီးယားတွင် ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင်များ အသတ်ခံနေရသဖြင့် စစ်ရေးအရ ဝင်ရောက်မည်ဟု အမေရိကန် သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့် (Donald Trump)က ပြီးခဲ့သည့်နှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် ခြိမ်းခြောက်ခဲ့သော်လည်း လက်ရှိတွင် အမေရိကန်နှင့် နိုက်ဂျီးရီးယားကြား စစ်ရေးအရ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများ ပိုမိုခိုင်မာလာခဲ့သည်ဟု အယ်လ်ဂျာဇီးယားမှ ဖော်ပြခဲ့သည်။

နိုက်ဂျီးရီးယားတွင် ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင်များ သတ်ဖြတ်ခံနေရသဖြင့် အမေရိကန် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနက လက်နက်အင်အား အပြည့်အစုံဖြင့် ဝင်ရောက်ရန် ပြင်ဆင်နေသည်ဆိုသည့် ထရမ့်၏ လူမှုမီဒီယာ၌ တင်ခဲ့သည့် ပို့စ်ကြောင့် နိုက်ဂျီးရီးယားမှာ စိုးရိမ်မှုများ မြင့်တက်ခဲ့သည်။

နိုက်ဂျီးရီးယားသမ္မတ ဘိုလာ အာမက် တင်နူဘူ (Bola Ahmed Tinubu) ဦးဆောင်သော နိုင်ဂျီးရီးယားအစိုးရကမူ ထရမ့်၏ စွပ်စွဲချက်များကို ချက်ချင်းငြင်းဆိုခဲ့ပြီး မိမိတို့နိုင်ငံသည် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များနှင့် ဓားပြအုပ်စုများ ကြောင့် လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ စိန်ခေါ်မှုများနှင့် ရင်ဆိုင်နေရသော်လည်း ခရစ်ယာန်များကို သီးသန့် ပစ်မှတ်ထားနေ သည် ဆိုခြင်းမှာ မမှန်ကန်ကြောင်း၊ ခရစ်ယာန်များသာမက မွတ်ဆလင် လူ့အဖွဲ့အစည်းများနှင့် ရိုးရာယုံကြည် ကိုးကွယ်သူများမှာလည်း တိုက်ခိုက်ခံနေရကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

 အမေရိကန်နဲ့ နိုက်ဂျီးရီးယား ကိုယ်စားလှယ်ကို တွေ့ရစဉ်

သို့သော် ထရမ့် အစိုးရကမူ ကျေနပ်ခြင်းမရှိခဲ့ဘဲ နိုက်ဂျီးရီးယားနိုင်ငံကို ဘာသာရေး လွတ်လပ်ခွင့်နှင့် ပတ်သက် သည့် အထူးစိုးရိမ်ရသည့် နိုင်ငံများ (CPC) စာရင်းထဲသို့ ထည့်သွင်းခဲ့သည်။

ထို့ပြင် ခရစ်ယာန်များကို အကာအကွယ်ပေးရန် ပျက်ကွက်မှုအတွက် နိုက်ဂျီးရီးယား အစိုးရအပေါ် စီးပွားရေး ပိတ်ဆို့မှုများ၊ ဘဏ္ဍာရေး အကူအညီ ဖြတ်တောက်မှုများနှင့် အရေးယူမှုများ ပြုလုပ်မည်ဟု ထရမ့်က ဆက်လက် ခြိမ်းခြောက်ခဲ့သည်။

ထို့နောက် တင်နူဘူ အစိုးရသည် ထရမ့်ကို ရန်လိုသော စကားလုံးများဖြင့် ပြန်လည် တုံ့ပြန်ခဲ့ခြင်းမရှိဘဲ နိုက်ဂျီးရီးယားအစိုးရ အဆက်ဆက်အတွက် ဆူးညှောင့်ခလုပ်သဖွယ် ဖြစ်နေသည့် လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ စိန်ခေါ်မှုများ ကို ဖြေရှင်းရာတွင် အမေရိကန်၏ အကူအညီအား ကြိုဆိုမည်ဟု ပြောကြားကာ လေသံကို ပြောင်းလဲခဲ့သည်။

နိုက်ဂျီးရီးယား အစိုးရဘက်က လေသံကို လျှော့ခဲ့ပြီးနောက် ဒီဇင်ဘာလ ၂၅ ရက် ညအချိန်တွင် အမေရိကန်သည် နိုက်ဂျီးရီးယား အနောက်မြောက်ပိုင်းအား ပြင်းထန်စွာ တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြောင်း ထရမ့်က ပြောကြားခဲ့သည်။

သို့သော် အမေရိကန်၏ အာဖရိကစစ်ဌာနချုပ် (AFRICOM) ကမူ ထိုတိုက်ခိုက်မှုများသည် နိုက်ဂျီးရီးယား အာဏာ ပိုင်များ၏ မေတ္တာရပ်ခံချက်အရ ဆောင်ရွက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ရှင်းလင်းပြောကြားခဲ့သည်။

နိုက်ဂျီးရီးယားသမ္မတကို သတင်းစာမှာ တွေ့ရစဉ်

အမေရိကန်နှင့် နိုက်ဂျီးရီးယားတို့အကြား ထိုကဲ့သို့ စစ်ရေးအရ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုသည် ပိုမိုခိုင်မာ လာဖွယ်ရှိပြီး ယခု သီတင်းပတ်တွင် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များကို တိုက်ခိုက်ရာတွင် နိုင်ဂျီးရီးယားစစ်သားများကို စစ်ပညာများ လေ့ကျင့် သင်တန်းပေးရန် အမေရိကန် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာဝန်ထမ်း ၁၀၀ ခန့်သည် နိုင်ဂျီးရီးယားနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိ လာခဲ့သည်။

အမေရိကန် တပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် နည်းပညာပိုင်းဆိုင်ရာ ပံ့ပိုးမှုနှင့် ထောက်လှမ်းရေးသတင်း အချက်အလက်များ မျှဝေမှုတို့တွင် ကူညီပေးမည်ဖြစ်ကြောင်း နိုက်ဂျီးရီးယား ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနက ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

အမေရိကန်စစ်သားများသည် တိုက်ရိုက် တိုက်ခိုက်ရေး မစ်ရှင်များတွင် ပါဝင်မည် မဟုတ်သော်လည်း အကြမ်း ဖက်အဖွဲ့များကို ပစ်မှတ်ထား ချေမှုန်းရာတွင် ကူညီပေးသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ဖော်ပြခဲ့သည်။

Source: အယ်လ်ဂျာဇီးယား

CNI International News

တီဟီရန်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉

ပါရှန်းပင်လယ်ကွေ့၏ ကျဉ်းမြောင်းသည့် ဝင်ပေါက်နေရာ တစ်ခုဖြစ်သည့် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား (Strait of Hormuz) ၏ အချို့နေရာများကို ယာယီပိတ်ထားကြောင်း အီရန်က ပြောကြားခဲ့သည်ဟု အေပီမှ ဖော်ပြခဲ့သည်။

ကမ္ဘာပေါ်တွင် ရေနံတင်သင်္ဘောများ ဖြတ်သန်းမှု စုစုပေါင်း၏ ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းရှိသည့် ထိုရေလက်ကြားတွင် အီရန် က ကျည်အစစ်များ အသုံးပြုပြီး စစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုများ ပြုလုပ်နေကြောင်း အီရန်သတင်းအေဂျင်စီများမှ ဖော်ပြခဲ့ ပြီးနောက် အီရန်က ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား၏ အချို့နေရာများကို ပိတ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

ထိုကဲ့သို့ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို ပိတ်ထားမှုသည် ရှားပါးဖြစ်စဉ် တစ်ခုဖြစ်ပြီး အမေရိကန်က အီရန်အား တိုက်ခိုက်ခဲ့မည်ဆိုပါက အီရန်သည် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကိုပိတ်ကာ ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးကို ထိခိုက်အောင် လုပ်နိုင်ခြေရှိသည့် သတိပေးချက်တစ်ခုဖြစ်သည်။

အတိတ်ကာလများက တင်းမာမှုများနှင့် ပဋိပက္ခများတွင် အီရန်သည် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို ဖြတ်သန်းသည့် သင်္ဘောများကို နှောင့်ယှက်သည့် ဖြစ်စဉ်များ ရှိခဲ့သည်။

၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်ကျော် ကာလများက အီရန်-အီရတ် စစ်ပွဲအတွင်း နှစ်နိုင်ငံစလုံးသည် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားရှိ ရေနံတင် သင်္ဘောများနှင့် အခြားသင်္ဘောများကို ရေမြှုပ်မိုင်းများ အသုံးပြုပြီး တိုက်ခိုက်ခဲ့ကာ ကုန်သွယ်ရေး လမ်းကြောင်များကို အလုံးစုံရပ်တန့်စေရန် လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။

အီရန်လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ကို တွေ့ရစဉ်

သို့သော် ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်ကျော် ကာလများ နောက်ပိုင်းတွင် အီရန်သည် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို ပိတ်ပစ်မည်ဟု ခြိမ်းခြောက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည့်တိုင် လက်တွေ့တွင်မူ ပိတ်ခဲ့ခြင်းမရှိပေ။

ပြီးခဲ့သည့်နှစ်က အစ္စရေးနှင့်ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ၁၂ ရက်ကြာ စစ်ပွဲအတွင်း အမေရိကန်က အီရန်၏ နျူကလီးယား စက်ရုံများကို ဗုံးကြဲ တိုက်ခိုက်ခဲ့သည့်တိုင် အီရန်သည် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို ပိတ်ခဲ့ခြင်းမရှိပေ။

အီရန်အနေဖြင့် ယခုအကြိမ်တွင် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို မည်မျှကြာ ပိတ်ထားမည် ဆိုခြင်းနှင့် ထိုကဲ့သို့ ပိတ်ထားမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သည့် နောက်ဆက်တွဲ ရလဒ်များအား ရှင်းလင်းစွာ မသိရသေးပေ။

အမေရိကန် ဗဟိုစစ်ဌာနချုပ်ကလည်း အီရန်၏ စစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုနှင့် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို ပိတ်ထားမှု တို့နှင့်ပတ်သက်ပြီး ချက်ချင်း မှတ်ချက်ပေးခဲ့ခြင်းမရှိပေ။

Source: အေပီ

CNI International News

ဝါရှင်တန်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉

ပြီးခဲ့သည့်နှစ်က ထိုင်းနှင့် ကမ္ဘောဒီးယား နယ်စပ်ပဋိပက္ခတွင် အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့် (Donald Trump) ၏ ကြားဝင်စေ့စပ်မှုဖြင့် ငြိမ်းချမ်းရေး သဘောတူညီချက် ရရှိထားသော်လည်း ထိုင်းတပ်ဖွဲ့များသည် ကမ္ဘောဒီးယားနယ်နိမိတ်ကို ကျူးကျော်ပြီး တပ်စွဲထားဆဲဖြစ်ကြောင်း ကမ္ဘောဒီးယားဝန်ကြီးချုပ် ဟွန်မာနက် (Hun Manet) က ပြောကြားခဲ့သည်ဟု Thai PBS World မှ ဖော်ပြခဲ့သည်။

ထို့ပြင် နှစ်နိုင်ငံ ပိုင်ဆိုင်မှု အငြင်းပွားနေသည့် နယ်စပ်ဒေသတွင် ပူးတွဲနယ်စပ်ရေးရာ ကော်မရှင်ကို စတင် လုပ်ဆောင်ခွင့်ပြုရန် ဟွန်မာနက်က ထိုင်းနိုင်ငံကို တောင်းဆိုလိုက်သည်။

၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် ဖခင်ဖြစ်သူထံမှ အာဏာလွှဲပြောင်း ရယူခဲ့ပြီးနောက် ဟွန်မာနက်သည် ဖေဖော်ဝါရီ ၁၇ ရက်က ရိုက်တာသတင်းဌာနနှင့် အင်တာဗျူး ပြုလုပ်ခဲ့သည်။

ကမ္ဘောဒီးယားဝန်ကြီးချုပ် ဟွန်မာနက်ကို တွေ့ရစဉ်

ထိုအင်တာဗျူးသည် ဟွန်မာနက်အတွက် အာဏာရရှိခဲ့ပြီးနောက် နိုင်ငံတကာ သတင်းမီဒီယာတစ်ခုနှင့် ပြုလုပ် သည့် ပထမဆုံး အင်တာဗျူးဖြစ်သည်။

ထိုအင်တာဗျူးတွင် ဟွန်မာနက်က အမေရိကန်နှင့် ပိုမိုနွေးထွေးသော ဆက်ဆံရေး ရှိလာမှုကို ချီးကျူးပြော ကြားခဲ့ပြီး ကမ္ဘောဒီးယားအစိုးရသည် နိုင်ငံအတွင်း အရှိန်အဟုန်ဖြင့် ပျံ့နှံ့နေသော ကျားဖြန့်စင်တာများကို နှိမ်နင်းနေကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

ဟွန်မာနက်သည် ယခုသီတင်းပတ်အတွင်း အမေရိကန်တွင် ကျင်းပသည့် ထရမ့်၏ ငြိမ်းချမ်းရေးဘုတ်အဖွဲ့ (Board of Peace) အစည်းအဝေးကို တက်ရောက်ရန် ဝါရှင်တန်သို့ သွားရောက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

ပြီးခဲ့သည့်နှစ် ဒီဇင်ဘာလက ထိုင်းနှင့် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး ပြုလုပ်နိုင်ခဲ့သော်လည်း နယ်စပ် အခြေအနေသည် ထိလွယ်ရှလွယ်သည့် အခြေအနေတွင် ရှိနေဆဲဖြစ်ပြီး ထရမ့်၏ ငြိမ်းချမ်းရေးဘုတ်အဖွဲ့ အနေဖြင့် တင်းမာမှုများကို လျှော့ချရာတွင် အခန်းကဏ္ဍတစ်ခုမှ ပါဝင်လာနိုင်လိမ့်မည်ဟု မျှော်လင့်ကြောင်း ဟွန်မာနက်က ပြောကြားခဲ့ သည်။

ထိုင်း-ကမ္ဘောဒီးယား အပစ်ရပ်စဲရေး ထရမ့် ကြားဝင်စေ့စပ်ပေးစဉ်

ငြိမ်းချမ်းရေးဘုတ်အဖွဲ့သည် ဂါဇာငြိမ်းချမ်းရေးအစီအစဉ်ကို ကြီးကြပ်ရန် ဖွဲ့စည်းခဲ့ခြင်းဖြစ်သော်လည်း ထရမ့်ကမူ ထိုအဖွဲ့၏ အခန်းကဏ္ဍသည် ပိုမိုကျယ်ပြန့်လာနိုင်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

ထိုင်းနိုင်ငံကမူ တင်းမာမှုများ လျှော့ချရေး အစီအမံများ၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း အနေဖြင့် စစ်သားများကို ဆက်လက် ဖြန့်ကြက်ချထားခြင်းဖြစ်ကြောင်း ပြောဆိုခဲ့ပြီး နယ်မြေသိမ်းပိုက်မှုများ မပြုလုပ်ဟု ငြင်းဆိုခဲ့သည်။

ရိုက်တာသတင်းဌာနနှင့် ပြုလုပ်သည့် အင်တာဗျူးအတွင်း ဟွန်မာနက်၏ ပြောကြားချက်များနှင့်ပတ်သက်ပြီး မှတ်ချက် တောင်းခံမှုကို ထိုင်းနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ချက်ချင်း တုန့်ပြန်ခဲ့ခြင်းမရှိပေ။

Source: Thai PBS World

CNI International News

ဂျီနီဗာ၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉

ယူကရိန်းနှင့် ရုရှားနိုင်ငံတို့မှ စေ့စပ်ညှိနှိုင်းသူများသည် ဆွေးနွေးပွဲ ဒုတိယမြောက်နေ့အဖြစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၁၈ ရက် တွင် ဂျီနီဗာမြို့၌  ဆွေးနွေးမှုများ ဆက်လက် ပြုလုပ်နေပြီး ကိယက်ဗ်(ယူကရိန်း)ကို ဖိအားပေးခဲ့ကြောင်း ရိုက်တာ မှ ဖော်ပြခဲ့သည်။

ယူကရိန်းသမ္မတ ဇာလန်းစကီး (Volodymyr Zelenskiy) ကမူ ၄ နှစ်ကြာ စစ်ပွဲကို အဆုံးသတ်ရန်အတွက် အမေရိကန်သည် ၎င်းအပေါ် အလွန်အမင်း ဖိအားပေးနေကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

အမေရိကန်က ကြားဝင်စေ့စပ်ပေးသည့် ယူကရိန်း-ရုရှား ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးပွဲများ ကျင်းပနေချိန်တွင် အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့် (Donald Trump) က ထိုဆွေးနွေးပွဲများ အောင်မြင်စေရန်အတွက် ယူကရိန်း နှင့် ဇာလန်းစကီးတို့၏ လုပ်ဆောင်ချက်များအပေါ် မူတည်ကြောင်း ပြီးခဲ့သည့် ရက်ပိုင်းအတွင်း ၂ ကြိမ် ပြောကြား ခဲ့သည်။

ယူကရိန်းထောက်ခံသူများကို တွေ့ရစဉ်

ဇာလန်းစကီးကမူ ငြိမ်းချမ်းရေး အစီအစဉ်အတွက် ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းရာတွင် ထရမ့် အနေဖြင့် ရုရှားကို တောင်းဆို ခြင်း မရှိဘဲ ယူကရိန်းကိုသာ လိုက်လျောပေးရန် လူသိရှင်ကြား တောင်းဆိုနေခြင်းသည် မတရားကြောင်း ဖေဖော်ဝါရီ ၁၇ ရက်က ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည့် Axios နှင့်ပြုလုပ်သော အင်တာဗျူး၌ ပြောကြားခဲ့သည်။

ရုရှားတပ်ဖွဲ့များ သိမ်းပိုက်ထားခြင်း မရှိသေးသည့် ယူကရိန်း အရှေ့ပိုင်း ဒွန်ဘတ်စ် (Donbas) ဒေသရှိ နယ်မြေ များကို စွန့်လွှတ်ရန် တောင်းဆိုသော အစီအစဉ်များကို လူထုဆန္ဒခံယူပွဲ ပြုလုပ်ပါက ယူကရိန်းပြည်သူများက ငြင်းပယ်ကြလိမ့်မည်ဟုလည်း ဇာလန်းစကီးက ပြောကြားခဲ့သည်။

“ဒါဟာ သူ့ (ထရမ့်) ရဲ့ နည်းဗျူဟာ သက်သက်သာဖြစ်ပြီး ဆုံးဖြတ်ချက် မဟုတ်ဘူးလို့ ကျနော် မျှော်လင့်ပါတယ်” ဟု Axios နှင့်ပြုလုပ်သော အင်တာဗျူးတွင် ဇာလန်းစကီးက ပြောကြားခဲ့သည်။

မည်သို့ပင်ဆိုစေ ထရမ့်၏ ငြိမ်းချမ်းရေး ကြိုးပမ်းမှုများအတွက် ဇာလန်းစကီးက ကျေးဇူးတင်စကား ထပ်မံ ပြော ကြားခဲ့သည်။

အလားတူ အမေရိကန်၏ ထိပ်သီး ညှိနှိုင်းရေးမှူးများဖြစ်သည့် အထူးကိုယ်စားလှယ် စတိဗ် ဝစ်ကော့ဖ် (Steve Witkoff) နှင့် ထရမ့်၏ သားမက်ဖြစ်သူ ဂျရက် ကုရှ်နာ (Jared Kushner) တို့ဖြင့် ဆွေးနွေးမှုများတွင်မူ ထိုကဲ့သို့ သော ဖိအားပေးမှုမျိုး မရှိကြောင်း Axios ကို ဇာလန်းစကီးက ပြောကြားခဲ့သည်။

ယူကရိန်းနဲ့ရုရှား ဆွေးနွေးကြစဉ်

“ယူကရိန်းအနေနဲ့ ဆွေးနွေးပွဲ စားပွဲဝိုင်းကို အမြန်ဆုံး လာရောက်တာ ပိုကောင်းပါလိမ့်မယ်။ ခင်ဗျားတို့ကို ပြောချင်တာကတော့ အဲဒါအကုန်ပါပဲ”ဟု ထရမ့်က ဖေဖော်ဝါရီ ၁၆ ရက်တွင် သတင်းထောက်များနှင့် တွေ့ဆုံ ချိန်က ပြောကြားခဲ့သည်။

ဖေဖော်ဝါရီ ၁၇ ရက်က ဆွေးနွေးပွဲများသည် လက်တွေ့ကျသော ကိစ္စရပ်များနှင့် ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော ဆုံးဖြတ် ချက်များနှင့် လုပ်ငန်းစဉ်များအပေါ် အဓိက ဆွေးနွေးခဲ့ကြောင်း ယူကရိန်းဘက်မှ ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းသူ တစ်ဦး ဖြစ်သည့် အမျိုးသားလုံခြုံရေးနှင့် ကာကွယ်ရေးကောင်စီ အကြီးအကဲ ရူစတမ် အူမာရော့ဗ် (Rustem Umerov) က ပြောကြားခဲ့သော်လည်း အသေးစိတ် အချက်အလက်များကိုမူ ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခြင်း မရှိခဲ့ပေ။

ရုရှားဘက်မှ ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းသူများကမူ ဆွေးနွေးပွဲများနှင့် ပတ်သက်ပြီး တစ်စုံတစ်ရာ မှတ်ချက်ပေးခဲ့ခြင်းမရှိပေ။

သို့သော် ဆွေးနွေးပွဲများသည် အလွန်တင်းမာခဲ့ပြီး နှစ်ဦးနှစ်ဖက် ဆွေးနွေးမှု၊ သုံးပွင်ဆိုင် ဆွေးနွေးမှုပုံစံများဖြင့် ၆ နာရီ ကြာမြင့်ခဲ့ကြောင်း ရုရှားသတင်းဌာနများက ဖော်ပြခဲ့သည်။

Source: ရိုက်တာ

CNI International News

ဝါရှင်တန်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉

ဧပြီလအတွင်း အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့် (Donald Trump) ၏ တရုတ်သို့ သွားရောက်မည့် ခရီးစဉ် မတိုင်မီ Quad အစည်းအဝေးကို ကျင်းပရန် အမေရိကန်၏ ပါတီနှစ်ရပ်စလုံးမှ လွှတ်တော်အမတ်များနှင့် အမျိုးသားလုံခြုံရေးကျွမ်းကျင်သူများက တိုက်တွန်းနေကြောင်း South China Morning Post မှ ဖော်ပြခဲ့သည်။

အင်ဒို-ပစိဖိတ်ဒေသတွင်းရှိ ဒီမိုကရေစီနိုင်ငံများကြား စည်းလုံးညီညွတ်သော ရပ်တည်ချက်တစ်ခုကို ပြသရန်၊ တရုတ်နှင့် ပြုလုပ်မည့် ဆွေးနွေးပွဲများတွင် ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သည့် နားလည်မှု လွဲမှားမှုများအား ကြိုတင်ကာကွယ် ရန် ရည်ရွယ်ပြီး ထိုကဲ့သို့ တိုက်တွန်းနေကြခြင်းဖြစ်သည်။

Quad အဖွဲ့သည် အမေရိကန်၊ ဩစတြေးလျ၊ အိန္ဒိယနှင့် ဂျပန်တို့ ပါဝင်သည့် အလွတ်သဘော ဖွဲ့စည်းထားသော အုပ်စုဖြစ်ပြီး ဒေသတွင်း တရုတ်၏ ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုကို တန်ပြန်မည့် အင်အားစုအဖြစ် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ရှုမြင်ခံ ထားရသည့် အုပ်စုဖြစ်သည်။

“တရုတ်နိုင်ငံဆိုင်ရာ မူဝါဒနဲ့ ပတ်သက်ပြီး နားလည်မှုလွဲမှားတာ ဒါမှမဟုတ် မူဝါဒချင်း ထပ်တူမကျတာမျိုးတွေ ဖြစ်လာနိုင်တဲ့ အလားအလာ ရှိနေပါတယ်”ဟု ဝါရှင်တန်အခြေစိုက် Center for a New American Security အမည်ရှိ ကျွမ်းကျင်ပညာရှင်များအဖွဲ့၏ သုတေသီ လင်ဆေးဖို့ဒ် (Lindsey Ford) က ဖေဖော်ဝါရီ ၁၇ ရက်တွင် အမေရိကန်-တရုတ် စီးပွားရေးနှင့် လုံခြုံရေး ပြန်လည်သုံးသပ်ရေးကော်မရှင် (USCC) ကို ပြောကြားခဲ့သည်။

တရုတ်သမ္မတ ရှီကျင့်ဖျင်ကို တွေ့ရစဉ်

USCC သည် အမေရိကန်လွှတ်တော်ကို အကြံပြုချက်များ ပေးရသည့် ကော်မရှင်ဖြစ်သည်။

အမေရိကန် မူဝါဒ ချမှတ်ရေးဆွဲသူများ အနေဖြင့် အိန္ဒိယနှင့် အဆင့်မြင့် ဆွေးနွေးမှုများကို ဦးစားပေး လုပ်ဆောင် သင့်ကြောင်းလည်း ယခင် အမေရိကန်သမ္မတ ဂျိုးဘိုင်ဒန် (Joe Biden) လက်ထက်က တောင်အာရှရေးရာမူဝါဒ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ဖူးသည့် ဖို့ဒ်က ပြောကြားခဲ့သည်။

ထို့ပြင် တရုတ်နိုင်ငံဆိုင်ရာ မူဝါဒနှင့် ပတ်သက်ပြီး အိန္ဒိယနှင့် ပိုမိုကောင်းမွန်စွာ ပူးပေါင်းညှိနှိုင်းသင့်ကြောင်း ဖို့ဒ်က ပြောကြားခဲ့သည်။

ဝါရှင်တန်ရှိ ထင်ရှားသော ပြည်သူ့မူဝါဒရေးရာအဖွဲ့ တစ်ခုဖြစ်သည့် Brookings Institution မှ အကြီးတန်း သုတေသနအဖွဲ့ဝင် တန်ဗီမာဒန် (Tanvi Madan) ကလည်း ဒေသတွင်းနှင့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အရေးကြီးသည့် ထိပ်သီး အစည်းအဝေးများ မတိုင်မီ ကြိုတင်ညှိနှိုင်း ဆောင်ရွက်နိုင်ရန် နှစ်နိုင်ငံဆွေးနွေးမှုများ သို့မဟုတ် Quad အဖွဲ့ဝင်များကြား ဆွေးနွေးမှုများ ပြုလုပ်သင့်သည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

အိန္ဒိယဝန်ကြီးချုပ် မိုဒီနဲ့ အမေရိကန်သမ္မတ ထရမ့်ကို တွေ့ရစဉ်

လုံခြုံရေး၊ စီးပွားရေးနှင့် နည်းပညာ နယ်ပယ်များတွင် Quad အဖွဲ့၏ လှုပ်ရှားမှုများကို အရေအတွက်အရရော၊ အရည်အသွေးအရပါ အရှိန်မြှင့်တင်ရန်  မာဒန်က တိုက်တွန်းခဲ့သည်။

ထို့ပြင် Quad အဖွဲ့သည် ဒေသတွင်းနှင့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာတွင် တရုတ်၏ အသာစီးရမှုများကို တန်ပြန်ချိန်ညှိရန် ရည်ရွယ်ထားသည့် အစုအဖွဲ့ဖြစ်သည်ဟုလည်း ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။

Source: South China Morning Post

CNI International News

ဒမတ်စကတ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၈

ဩစတြေးလျအစိုးရသည် ဆီးရီးယားနိုင်ငံရှိ အကျဉ်းစခန်းတစ်ခုတွင် နှစ်ပေါင်းများစွာကြာ ထိန်းသိမ်းခံခဲ့ရသည့် သြစတြေးလျနိုင်ငံသားများကို နေရပ်သို့ ပြန်လည်ခေါ်ဆောင်မည် မဟုတ်ကြောင်း သြစတြေးလျဝန်ကြီးချုပ် အန်သိုနီ အယ်လ်ဘန်းနိစ် (Anthony Albanese) က ပြောကြားခဲ့ကြောင်း DW  သတင်းဝက်ဘ်ဆိုက်မှ ဖော်ပြခဲ့ သည်။

ဆီးရီးယားအရှေ့မြောက်ပိုင်းရှိ ရော့ဂျ် (Roj) ထိန်းသိမ်းရေးစခန်းတွင် အိုင်အက်စ်အဖွဲ့နှင့် ဆက်နွှယ်မှုရှိသည်ဟု သံသယရှိရသော စစ်သွေးကြွများ၏ မိသားစုဝင်များကို ထိန်းသိမ်းထားခြင်းဖြစ်သည်။

“ကျနော်တို့ အနေနဲ့ သူတို့ကို ကူညီမှာ ဒါမှမဟုတ် နိုင်ငံသားအဖြစ် ပြန်လည်ခေါ်ယူမှာ မဟုတ်ပါဘူး။ ပွင့်ပွင့်လင်း လင်း ပြောရရင် ကျနော်တို့ရဲ့ လူနေမှုဘဝပုံစံကို ဖျက်ဆီးပြီး အိုင်အက်စ်နိုင်ငံတော် တည်ထောင်ဖို့ ကြိုးပမ်းမှု ပါဝင်ဖို့အတွက် ပြည်ပကို ထွက်ခွာသွားခဲ့တဲ့ သူတွေအပေါ် ကျနော်တို့ဘက်က စာနာမပေးနိုင်ပါဘူး”ဟု အယ်လ်ဘာနိစ်က ဖေဖော်ဝါရီ ၁၇ ရက်တွင် နိုင်ငံပိုင် ABC ရုပ်သံသို့ ပြောကြားခဲ့သည်။

“ဒီကိစ္စမှာ ကလေးတွေပါ ထိခိုက်နစ်နာ နေရတာဟာ ဝမ်းနည်းစရာ ကောင်းပေမဲ့ ကျနော်တို့ဘက်က ဘယ်လို ထောက်ပံ့မှုမျိုးမှ ပေးသွားမှာ မဟုတ်ပါဘူး” ဟု ၎င်းက ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။

ဖေဖော်ဝါရီ ၁၆ ရက်တွင် ရော့ဂျ်အကျဉ်းစခန်းမှ လွတ်မြောက်လာသည့် သြစတြေးလျ အမျိုးသမီးများနှင့် ကလေး ငယ်များမှာ ထိုအကျဉ်းစခန်းသို့ပင် ပြန်လည် သွားရောက်ခဲ့ရပြီးနောက် တစ်ရက်အကြာတွင် အယ်လ်ဘန်းနိစ်၏ မှတ်ချက်စကား ထွက်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည်။

ကလေးငယ်များကို တွေ့ရစဉ်

မိသားစု ၁၁ စုမှ အမျိုးသမီးများနှင့် ကလေးငယ် စုစုပေါင်း ၃၄ ဦးတို့သည် ထိုအကျဉ်းစခန်းမှ ဆီးရီးယား၏ ဒမတ်စကပ် (Damascus) မြို့တော်သို့ ဦးတည်ထွက်ခွာလာကြခြင်း ဖြစ်သည်။

၎င်းတို့သည် ဒမတ်စကပ်မှတစ်ဆင့် သြစတြေးလျသို့ ပြန်နိုင်ရန် စီစဉ်နိုင်လိမ့်မည်ဟု မျှော်လင့်ခဲ့သော်လည်း ဆီးရီးယားအစိုးရ အာဏာပိုင်များက ၎င်းတို့အား ဆက်လက် ထွက်ခွာခွင့် မပြုခဲ့ခြင်းကြောင့် ထိုမိသားစုများသည် အကျဉ်းစခန်းသို့သာ ပြန်လှည့်ခဲ့ရကြောင်း သြစတြေးလျမီဒီယာများက ဖော်ပြခဲ့သည်။

ထိုမိသားစုများ လိုက်ပါသည့် ယာဉ်တန်းကို ကာ့ဒ်လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့များက လိုက်ပါစောင့်ရှောက်ပေးခဲ့ကြောင်း ABC သတင်းဌာနက ဖော်ပြသည်။

ကာ့ဒ်တပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် ဆီးရီးယား စစ်တပ်အတွင်းသို့ ပူးပေါင်းဝင်ရောက်ရန် သဘောတူညီချက် ရရှိခဲ့သော် လည်း၊ ၎င်းတို့ ဦးဆောင်သည့် ဆီးရီးယားဒီမိုကရက်တစ်တပ်ဖွဲ့ (SDF) သည် ရော့ဂျ်အကျဉ်းစခန်းကို ယခု အချိန်အထိ ဆက်လက် ထိန်းချုပ်ထားဆဲဖြစ်သည်။

ယခုစီစဉ်ထားသည့် နေရပ်ပြန်ရေးလုပ်ငန်းစဉ်မှာ ရော့ဂျ်စခန်းတွင် ထိန်းသိမ်းခံထားရသည့် အမျိုးသမီးများနှင့် ကလေးငယ်များ၏ မိသားစုဝင်များကသာ စီစဉ်ဆောင်ရွက်နေခြင်းဖြစ်ပြီး သြစတြေးလျ အာဏာပိုင်များက လုပ်ဆောင်ပေးနေခြင်း မဟုတ်ကြောင်း အကျဉ်းစခန်း၏ ညွှန်ကြားရေးမှူး ဟက်မီယဲ အီဘရာဟင် (Hakmiyeh Ibrahim) က ပြောကြားခဲ့သည်။

Source: DW

CNI International News

မြူးနစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၈

ယူကရိန်းသမ္မတ ဇာလန်းစကီး (Volodymyr Zelenskyy)က မဟာမိတ်များ၏ ထောက်ပံ့ကူညီမှုများအတွက် ကျေးဇူးတင်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သော်လည်း ယူကရိန်းနိုင်ငံအတွက် အနာဂတ် လုံခြုံရေး အာမခံချက်များနှင့် ပတ်သက်ပြီး မေးခွန်းထုတ်စရာများ ကျန်ရှိနေဆဲဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်ဟု အေပီမှ ဖော်ပြခဲ့သည်။

ဂျာမနီနိုင်ငံတွင် ကျင်းပသည့် မြူးနစ်လုံခြုံရေးဖိုရမ်တွင် ဇာလန်းစကီးက လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေး စက်ရုံများ ကဲ့သို့သော အခြေခံ အဆောက်အအုံများကို ကာကွယ်နိုင်ပြီး လူ့အသက်ပေါင်းများစွာကို ကယ်တင်ပေးနေသည့် လေကြောင်းရန် ကာကွယ်ရေးစနစ်များ ထောက်ပံ့ပေးမှုအတွက် အမေရိကန်နှင့် ဥရောပမဟာမိတ်များကို ကျေးဇူးတင်စကားများ ပြောကြားခဲ့သည်။

စစ်ပွဲကို အဆုံးသတ်ရန်အတွက် အမေရိကန် ဦးဆောင်သည့် ဘုံသဘောတူညီချက် ရှာဖွေခဲ့သော ကြိုးပမ်းမှုများ သည် ရုရှားတပ်ဖွဲ့များ အဓိက သိမ်းပိုက်ထားသည့် ယူကရိန်းနိုင်ငံ၊ ဒွန်ဘတ်စ် (Donbas) ဒေသ၏ အနာဂတ် ကဲ့သို့သော ခက်ခဲသည့် ပြဿနာများကို ဖြေရှင်းနိုင်ခြင်း မရှိသေးပေ။

ထို့နောက် သတင်းထောက်များနှင့် တွေ့ဆုံရာတွင် ဇာလန်းစကီးက ငြိမ်းချမ်းရေး ရရှိရန်အတွက်  ဒွန်းဘက်စ် ဒေသကို လက်လွှတ်ရမည်ဆိုသည့် ရုရှား၏ တောင်းဆိုချက်၊ လွတ်လပ်သော ကုန်သွယ်မှုဇုန်အဖြစ် အမေရိကန်၏ အဆိုပြုချက်တို့သည် အလုပ်ဖြစ်မည် ဟုတ်၊ မဟုတ် မေးခွန်းထုတ်ခဲ့သည်။

ယူကရိန်းသမ္မတ ဇာလန်းစကီးကို တွေ့ရစဉ်

အမေရိကန်အနေဖြင့် ငြိမ်းချမ်းရေးကို အမြန်ဆုံး ရရှိစေချင်ပြီး ယူကရိန်းနှင့်ပတ်သက်သော သဘောတူညီချက် အားလုံးကို တစ်ပြိုင်တည်း လက်မှတ် ရေးထိုးချင်သော်လည်း ယူကရိန်းဘက်ကမူ နိုင်ငံ၏ အနာဂတ်လုံခြုံရေး အာမခံချက်များကိုသာ အရင်ဆုံး လက်မှတ်ရေးထိုးချင်ကြောင်း ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။

ယူကရိန်း၏ အနာဂတ်လုံခြုံရေးကို အာမခံရန်အတွက် ဗြိတိန်နှင့် ပြင်သစ် အပါအဝင် ဥရောပနိုင်ငံများက ယူကရိန်းသို့ တပ်ဖွဲ့ဝင်များ စေလွှတ်မည်ဟု ပြောကြားထားပြီး ထိုအစီအစဉ်တွင် အမေရိကန်လည်း ပါဝင်လာရန် မျှော်လင့်ထားသည်။

ရုရှားသမ္မတ ပူတင် (Vladimir Putin) သည် ယူကရိန်းကို နောက်တစ်ကြိမ် တိုက်ခိုက်မည့် အခွင့်အရေးကို ရရှိချင်သဖြင့် ယူကရိန်းတွင် ပြည်ပတပ်ဖွဲ့ဝင်များ ရှိနေမည့် မည်သည့် အစီအစဉ်ကိုမဆို ရုရှားအရာရှိများက ကန့်ကွက်နေကြခြင်းဖြစ်သည်ဟု ဇာလန်းစကီးက ပြောကြားခဲ့သည်။

အမေရိကန်က ကြားဝင်စေ့စပ်ပေးသည့် နောက်ထပ် ဆွေးနွေးပွဲများ မစတင်မီ  ရုရှားအစိုးရက ၎င်းတို့၏ ညှိနှိုင်းရေးအဖွဲ့ ခေါင်းဆောင်ကို အစားထိုး လဲလှယ်ခဲ့သည့်အပေါ် မိမိအနေဖြင့် အံ့အားသင့်မိကြောင်း၊ ထိုလုပ်ရပ် မှာ ဆွေးနွေးပွဲများကို နှောင့်နှေးကြန့်ကြာအောင် တမင်တကာ လုပ်ဆောင်ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ဇာလန်းစကီးက ပြောကြားခဲ့သည်။

Source: အေပီ

CNI International News

ဂျီနီဗာ၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၈

အီရန်၏ နျူကလီးယားစီမံကိန်း အငြင်းပွားမှုနှင့် ပတ်သက်ပြီး အမေရိကန်နှင့် အီရန်တို့သည် ဖေဖော်ဝါရီ ၁၇ ရက် က ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံ၊ ဂျီနီဗာ (Geneva) မြို့တွင် တိုက်ရိုက်မဟုတ်ဘဲ သွယ်ဝိုက်သောနည်းဖြင့် ဆွေးနွေးမှုများကို စတင်ခဲ့ကြောင်း ရိုက်တာမှ ဖော်ပြခဲ့သည်။

အမေရိကန်က အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသသို့ စစ်အင်အားများ အလုံးအရင်း စေလွှတ်ထားသည်။

ထို့နောက် ဆွေးနွေးပွဲများ အောင်မြင်စေရန် အမေရိကန်အနေဖြင့် လက်တွေ့မကျသော တောင်းဆိုမှုများကို ရှောင်ကြဉ်ရန် လိုအပ်ကြောင်း အီရန်အဆင့်မြင့်အရာရှိတစ်ဦးက ပြောကြားခဲ့သည်။

အိုမန်နိုင်ငံက ကြားဝင်စေ့စပ်ပေးသည့် ထိုဆွေးနွေးပွဲများတွင် အမေရိကန်သံတမန် စတိဗ် ဝစ်ကော့ဖ် (Steve Witkoff) နှင့် ဂျဲရက် ကူးရှ်နာ (Jared Kushner) တို့ ပါဝင် တက်ရောက်မည်ဖြစ်ပြီး အီရန်ဘက်မှ နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီး အဘတ်စ် အာရက်ချီ (Abbas Araqchi) တက်ရောက်မည်ဖြစ်သည်။

 အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးနဲ့ IAEA ကိုယ်စားလှယ်ကို တွေ့ရစဉ်

အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့် (Donald Trump) က ၎င်းအနေဖြင့် ဂျီနီဗာ ဆွေးနွေးပွဲများတွင် သွယ်ဝိုက် သောနည်းဖြင့် ပါဝင်ပတ်သက် သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ အီရန် အနေဖြင့် သဘောတူညီချက်တစ်ခု ရယူလိမ့်မည်ဟု ယုံကြည်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

“သဘောတူညီချက် မရခဲ့ရင် ဖြစ်လာမယ့် နောက်ဆက်တွဲ အကျိုးဆက်တွေကို သူတို့ (အီရန်) အနေနဲ့ လိုလား မယ်လို့ ကျနော် မထင်ပါဘူး။ သူတို့ရဲ့ နျူကလီးယား စွမ်းရည်တွေကို အမြစ်ပြတ်ချေမှုန်းဖို့ B-2 ဗုံးကြဲလေယာဉ် တွေ မလွှတ်ခင်ကတည်းက ကျနော်တို့ သဘောတူညီချက်တစ်ခု ရနိုင်ခဲ့တာပါ။ ဒါပေမဲ့ ကျနော်တို့က B-2 တွေကို လွှတ်ခဲ့ရတာပေါ့”ဟု ထရမ့်က ပြီးခဲ့သည့်နှစ်တွင် အီရန်နျူကလီးယား စက်ရုံများကို ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်သည့် ဖြစ်စဉ် ကို ရည်ညွှန်း ပြောကြားခဲ့သည်။

ပြီးခဲ့သည့်နှစ် ဇွန်လက ဆွေးနွေးပွဲများ ပြန်လည် မစတင်မီ အီရန်နှင့် အစ္စရေးကြား ၁၂ ရက်ကြာ စစ်ပွဲဖြစ်ပွား ခဲ့ပြီးနောက် အမေရိကန်က အီရန် နျူကလီးယား စက်ရုံများကို ဗုံးကြဲ တိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

ယခု ဆွေးနွေးပွဲများကို ဂျီနီဗာမြို့ရှိ ကုလသမဂ္ဂဆိုင်ရာ အိုမန်သံအမတ်ကြီး၏ နေအိမ်တွင် ကျင်းပခဲ့ပြီး လုံခြုံရေး ကိုလည်း အထူးတင်းကျပ်ထားသလို ထိုနေအိမ် အပြင်ဘက်တွင် အီရန်သံတမန် အမှတ်တံဆိပ်ပါသည့် မော်တော် ယာဉ် အချို့ကိုလည်း တွေ့မြင်ရသည်။

အမေရိကန် စစ်သင်္ဘောအုပ်စုကို တွေ့ရစဉ်

တစ်ဖက်တွင်လည်း သမ္မတထရမ့်က တိုက်ခိုက်ရန် အမိန့်ပေးလာပါက အီရန်အပေါ်  သီတင်းပတ် များစွာကြာမြင့် မည့် စစ်ဆင်ရေးများ ပြုလုပ်နိုင်ရန်အတွက် အမေရိကန်စစ်တပ်က ပြင်ဆင်နေကြောင်း အမေရိကန်အရာရှိနှစ်ဦး က ရိုက်တာသတင်းဌာနကို ပြောကြားခဲ့သည်။

အီရန်နိုင်ငံကလည်း ဖေဖော်ဝါရီ ၁၆ ရက်တွင် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား (Strait of Hormuz) ၌ စစ်ရေးလေ့ကျင့် မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး ထိုရေလက်ကြားသည် ပင်လယ်ကွေ့ အာရပ်နိုင်ငံများမှ ရေနံတင်ပို့သည့် အရေးပါသော နိုင်ငံတကာ ရေလမ်းကြောင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။

လက်ရှိတွင် အာရပ်နိုင်ငံများကလည်း အီရန်နှင့်အမေရိကန်ကြား အငြင်းပွားမှုများကို သံတမန်နည်းလမ်းဖြင့် ဖြေရှင်းကြရန် တောင်းဆိုထားသည်။

Source: ရိုက်တာ

CNI International News

နယူးဒေလီ၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၈

အိန္ဒိယနှင့် ပါကစ္စတန်ကြား ပိုင်ဆိုင်မှု အငြင်းပွားနေသည့် ကက်ရှ်မီးယား (Kashmir) ဒေသ၏ အစွန်းပိုင်း ကာရာကိုရမ် (Karakoram) တောင်တန်း၏ မြောက်ဘက်ရှိ လူသူ အရောက်အပေါက် နည်းသည့် တောင်ကြား ဒေသတစ်ခုတွင် တရုတ်၏ လမ်းဖောက်လုပ်ရေး စီမံကိန်းကို အိန္ဒိယအစိုးရက သံတမန်ရေးအရ ပြင်းထန်စွာ ကန့်ကွက်ခဲ့သည်ဟု South China Morning Post မှ ဖော်ပြခဲ့သည်။

ဇန်နဝါရီလအတွင်းက အိန္ဒိယနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ထိုနယ်မြေ အစိတ်အပိုင်းသည် အိန္ဒိယ၏ပိုင်နက် ဖြစ်ကြောင်းနှင့် ယခုကဲ့သို့ မြေပြင် အခြေအနေကို ပြောင်းလဲရန် ကြိုးပမ်းမှုများအတွက် တရုတ်အား ကန့်ကွက် ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

တရတ်အစိုးရကလည်း ထိုဒေသသည် တရုတ်နိုင်ငံပိုင်ဖြစ်ကြောင်း ပြန်လည် တုန့်ပြန်ခဲ့ပြီး မိမိတို့၏ ပိုင်နက် နယ်မြေပေါ်တွင် အခြေခံ အဆောက်အအုံ တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းများ ဆောက်လုပ်ခြင်းသည် အလုံးစုံ တရားမျှတမှုရှိကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

အိန္ဒိယနဲ့တရုတ် အငြင်းပွားနေတဲ့ နယ်မြေကိုတွေ့ရစဉ်

ယခုကဲ့သို့ အပြန်အလှန်  ငြင်းခုံမှုများသည် တရုတ်-အိန္ဒိယ နယ်စပ်အငြင်းပွားမှု၏ သမိုင်းကြောင်းတွင် ကြာမြင့် စွာ တည်ရှိခဲ့သည့် ကာရာကိုရမ်ဒေသအပေါ် လူအများက အာရုံစိုက်လာကြသည်။

ထို့ပြင် ဟိမဝန္တာတောင်တန်း အိမ်နီးချင်း နှစ်နိုင်ငံကြား နယ်နိမိတ် ပိုင်ဆိုင်မှုဆိုင်ရာ ပြဿနာများ၏ ရှုပ်ထွေး နက်နဲမှုကိုလည်း ထပ်မံ မီးမောင်းထိုး ဖော်ပြရာ ရောက်ခဲ့သည်။

ထိုကဲ့သို့ အပြန်အလှန် အငြင်းပွားမှုများသည် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်းများစွာက ကိုလိုနီအင်ပါယာများ၏ အကြွင်း အကျန်များနှင့် ၎င်းတို့၏ ပထဝီနိုင်ငံရေး အားပြိုင်မှုများသည် အင်အားကြီးနိုင်ငံများ အချင်းချင်း ယှဉ်ပြိုင်မှု ပိုမို ပြင်းထန်စေကြောင်း ပြသရာ ရောက်ခဲ့သည်။

ကိုလိုနီခေတ်က ဗြိတိသျှတို့ သတ်မှတ်ခဲ့သော ကာရာကိုရမ် နယ်နိမိတ်ကို အိန္ဒိယက တရားဝင် လက်ခံသော် လည်း တရုတ်ကမူ ထိုနယ်မြေ သတ်မှတ်မှုသည် မတရားသည့် ကိုလိုနီ အမွေအနှစ် ဖြစ်သည်ဟုဆိုကာ ယနေ့ အထိ အသိအမှတ်မပြုဘဲ ငြင်းပယ်ထားသည်။

အိန္ဒိယနဲ့တရုတ် အငြင်းပွားနေတဲ့ နယ်မြေကိုတွေ့ရစဉ်

ထို့ပြင် တရုတ်နှင့် အိန္ဒိယကြား ကီလိုမီတာ ၃၀၀၀ ကျော် ရှည်လျားသော နယ်စပ်မျဉ်းသည် တိကျသော မြေပုံ အညွှန်းကိန်းများ မရှိဘဲ လက်ရှိ ထိန်းချုပ်ထားသော နယ်နိမိတ်များအဖြစ်သာ ရှိနေသဖြင့် နယ်မြေပိုင်ဆိုင်မှု အငြင်းပွားမှုများ ဆက်လက် ဖြစ်ပွားနေဆဲဖြစ်သည်။

ပြီးခဲ့သည့် နှစ်အနည်းငယ်အတွင်း အိန္ဒိယနှင့် တရုတ် နှစ်နိုင်ငံစလုံးက ဝေးလံခေါင်သီသော နယ်စပ်တောင်တန်း များတွင် လေယာဉ်ကွင်းများ လမ်းများနှင့် တံတားများကို အပြိုင်အဆိုင် တည်ဆောက်လာခြင်းကြောင့် တစ်ဖက် နှင့်တစ်ဖက် စစ်ရေးအရ ခြိမ်းခြောက်မှုဟု ယူဆကာ တင်းမာမှုများ မြင့်တက်လာခြင်းဖြစ်သည်။

၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်က နှစ်နိုင်ငံနယ်စပ်ရှိ ဂေါဝန်တောင်ကြား (Galwan Valley) တွင် နှစ်နိုင်ငံစစ်သားများ ခိုက်ရန် ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီးနောက် နှစ်နိုင်ငံကြား ယုံကြည်မှုလုံးဝ ပျက်ပြားသွားခဲ့ကာ ထိပ်သီးအဆင့် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ဆွေးနွေး မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သော်လည်း အပြီးသတ် သဘောတူညီမှု မရရှိသေးပေ။

Source: South China Morning Post