CNI International News

ဒါကာ၊ မတ်လ ၁၀

အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသတွင် ဖြစ်ပွားနေသည့် ပဋိပက္ခကြောင့် စွမ်းအင်အကျပ်အတည်း ပိုမိုဆိုးရွားလာချိန်၌ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံသည် တက္ကသိုလ်များကို မတ်လ ၉ ရက်မှစတင် ပိတ်ပင်ခဲ့သည်ဟု အယ်လ်ဂျာဇီးယားမှ ဖော်ပြခဲ့သည်။

ထို့ပြင် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်အစိုးရက လောင်စာဆီ ရောင်းချမှုကို ကန့်သတ် ထိန်းချုပ်ခြင်းများ စတင် လုပ်ဆောင်နေပြီ ဖြစ်သည်။

အာဏာပိုင်များသည် လျှပ်စစ်ဓာတ်အားနှင့် လောင်စာဆီ ချွေတာရန်အတွက် အရေးပေါ် စီမံချက်များ၏ တစ်စိတ် တစ်ပိုင်းအဖြစ် နိုင်ငံတစ်ဝန်းရှိ အစိုးရနှင့် ပုဂ္ဂလိကပိုင် တက္ကသိုလ်အားလုံးကို မတ်လ ၉ ရက်မှစတင်၍ ပိတ်ထား လိုက်ပြီး အစ်နေ့ ရုံးပိတ်ရက်များကိုလည်း စောစီးစွာ သတ်မှတ်ခဲ့သည်။

ထိုသို့ လုပ်ဆောင်ခြင်းဖြင့် လျှပ်စစ်ဓာတ်အားသုံးစွဲမှုကို လျှော့ချနိုင်ရုံသာမက လောင်စာဆီ ဖြုန်းတီးမှုဖြစ်စေသော ယာဉ်ကြော ပိတ်ဆို့မှုများကိုလည်း လျော့ကျစေလိမ့်မည်ဖြစ်ကြောင်း တာဝန်ရှိသူများက ပြောကြားခဲ့သည်။

ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံအတွင်း သွားလာနေသူများကို တွေ့ရစဉ်

တက္ကသိုလ်ဝင်းများအတွင်းရှိ အဆောင်များ၊ စာသင်ခန်းများ၊ ဓာတ်ခွဲခန်းများနှင့် လေအေးပေးစက်များအတွက် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား အများအပြား အသုံးပြုနေရသဖြင့် ကျောင်းများကို စောစီးစွာ ပိတ်လိုက်ခြင်းက လျှပ်စစ် ဓာတ်အား စနစ်အပေါ် ဖိအားလျော့ကျ စေလိမ့်မည်ဟု ဆိုသည်။

ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် ပညာရေးဝန်ကြီးဌာနက တက္ကသိုလ်အာဏာပိုင်များထံ ပေးပို့သော ညွှန်ကြားချက်တွင် လက်ရှိ ကမ္ဘာ့အခြေအနေကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားပြီး လျှပ်စစ်နှင့် လောင်စာဆီ သုံးစွဲမှု လျှော့ချရန် ယခုကဲ့သို့ ဆုံးဖြတ်ခဲ့ ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။

ယခင်ကတည်းက အစိုးရနှင့် ပုဂ္ဂလိက ကျောင်းများသည် ရာမာဒန် ဥပုပ်လအတွက် ပိတ်ထားခဲ့သဖြင့် ယခုအခါ နိုင်ငံတစ်ဝန်းရှိ ပညာရေးအဖွဲ့အစည်းအများစုမှာ ဆက်ပြီး ပိတ်ထားရတော့မည်ဖြစ်သည်။

ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံသည် ၎င်း၏ စွမ်းအင် လိုအပ်ချက် ၉၅ ရာခိုင်နှုန်းအတွက် ပြည်ပမှ ဝယ်ယူတင်သွင်းနေရခြင်း ဖြစ်သည်။

ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံအတွင်း သွားလာနေသူများကို တွေ့ရစဉ်

ထို့ကြောင့် ပြည်သူလူထုကြား လောင်စာဆီများကို စိုးရိမ်တကြီး ဝယ်ယူစုဆောင်းမှုများ ဖြစ်ပေါ်လာပြီးနောက် မတ်လ ၆ ရက်တွင် လောင်စာဆီ ရောင်းချမှုကို နေ့စဉ်ကန့်သတ်ချက်များ သတ်မှတ်ခဲ့သည်။

စွမ်းအင်ချွေတာရေး စီမံချက်များ၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအဖြစ် အစိုးရသည် လျှပ်စစ်သုံးစွဲမှုကို ကန့်သတ်ရန်အတွက် နိုင်ငံခြားသင်ရိုးညွှန်းတမ်းဖြင့် သင်ကြားသော ကျောင်းများနှင့် ပုဂ္ဂလိက ကျူရှင်သင်တန်းကျောင်းများကိုလည်း ထိုကာလအတွင်း ပိတ်ထားရန် တောင်းဆိုထားသည်။

ကျောင်းများ ပိတ်ထားခြင်းနှင့်အတူ အဖွဲ့အစည်းများနှင့် ရုံးဌာနများ အနေဖြင့် သဘာဝ အလင်းရောင်ကို အများ ဆုံး အသုံးပြုရန်နှင့် မလိုအပ်ဘဲ မီးထွန်းခြင်းနှင့် လျှပ်စစ်သုံးစွဲမှုများကို လျှော့ချခြင်း အပါအဝင် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ကို ပိုမိုထိရောက်စွာ အသုံးပြုကြရန် အစိုးရက လမ်းညွှန်ချက်များ ထုတ်ပြန်ထားသည်။

Source: အယ်လ်ဂျားဇီးယား

CNI International News

ဘန်ကောက်၊ မတ်လ ၁၀

အရှေ့အလယ်ပိုင်းပဋိပက္ခ ပြင်းထန်လာမှုကြောင့် Brent ရေနံစိမ်းဈေးနှုန်းသည် ဒေါ်လာ ၁၂၀ နီးပါးသို့ ရောက်ရှိ လာချိန်တွင် စက်မှုထိပ်သီး ၇ နိုင်ငံ(G7) ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးများက အရန်ရေနံသို လှောင်မှုများကို ထုတ်ယူသုံးစွဲ ရန် အရေးပေါ် ဆွေးနွေးပွဲ ကျင်းပနေကြောင်း The Nation မှ ဖော်ပြခဲ့သည်။

ကမ္ဘာ့စွမ်းအင်ဈေးကွက် တည်ငြိမ်စေရန်အတွက် မဟာဗျူဟာမြောက် အရန်ရေနံ သိုလှောင်မှုများထဲမှ ထုတ်ယူ သုံးစွဲမည့် အလားအလာကို ဆွေးနွေးရန် စက်မှုထိပ်သီး ၇ နိုင်ငံ (G7) မှ ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးများသည် မတ်လ ၉ ရက်က အရေးပေါ်ဆွေးနွေးပွဲ တစ်ရပ်ကို ကျင်းပနေပြီဖြစ်သည်။

အရှေ့အလယ်ပိုင်းတွင် အရှိန်မြင့်လာသော ပဋိပက္ခများကြောင့် မြင့်တက်နေသည့် ကမ္ဘာ့ရေနံ ဈေးနှုန်းများကို ထိန်းချုပ်နိုင်ရန် နိုင်ငံတကာစွမ်းအင်အေဂျင်စီ (IEA) မှတဆင့် စနစ်တကျ ပူးပေါင်းထုတ်ယူသွားမည့် အစီအစဉ် အား လုပ်ဆောင်နိုင်ခြေရှိသည်ဟု Financial Times သတင်းစာက ဖော်ပြခဲ့သည်။

ထိုအဆိုပြုချက်အပေါ် အမေရိကန် အပါအဝင် G7 အဖွဲ့ဝင် ၃ နိုင်ငံက ထောက်ခံကြောင်း ဖော်ပြထားသော်လည်း ကျန် ၂ နိုင်ငံ၏ အမည်ကိုမူ ထုတ်ဖော်ပြောကြားခြင်း မရှိသေးပေ။

ရေနံစိမ်း သိုလှောင်ထားစဉ်

အမေရိကန်၊ အစ္စရေးနှင့် အီရန်တို့ကြား ဖြစ်ပွားနေသော စစ်ပွဲကြောင့် ရေနံစိမ်းဈေးနှုန်းများ အဆမတန် မြင့်တက် လာပြီးနောက် ကမ္ဘာ့စွမ်းအင် လိုအပ်ချက် အကျပ်အတည်းကို လျှော့ချရန်အတွက် နိုင်ငံအချို့က ၎င်းတို့၏ ရေနံ အရန် သိုလှောင်မှုများကို အသုံးပြုရန် စဉ်းစားလာချိန်တွင် G7 အဖွဲ့၏ အရေးပေါ် ဆွေးနွေးမှုများ ပေါ်ပေါက်လာ ခြင်းဖြစ်သည်။

မတ်လ ၉ ရက်တွင် ရေနံဈေးနှုန်းများသည် ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းခန့်အထိ မြင့်တက်သွားခဲ့ပြီး ၂၀၂၂ ခုနှစ် နှစ်လယ်ပိုင်း နောက်ပိုင်း အမြင့်ဆုံးအဆင့်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။

Brent ရေနံစိမ်းဈေးနှုန်းသည် တစ်စည်လျှင် ၁၁၉ ဒသမ ၅၀ ဒေါ်လာအထိ မြင့်တက်ခဲ့ပြီး West Texas Intermediate (WTI) ရေနံဈေးသည်လည်း တစ်စည်လျှင် ၁၁၉ ဒသမ ၄၈ ဒေါ်လာအထိ ရောက်ရှိခဲ့ကာ ရာခိုင်နှုန်း နှင့် ဈေးနှုန်းအရ တစ်ရက်အတွင်း အကြီးမားဆုံး မြင့်တက်မှုများထဲတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။

Source: The Nation

CNI International News

လန်ဒန်၊ မတ်လ ၁၀

ခရီးသည်တင် လေယာဉ်များကို မောင်းနှင်သည့် လေယာဉ်မှူးများသည် မကြာသေးမီ နှစ်များအတွင်း ဒရုန်းများ၊ ဒုံးကျည်များနှင့် စစ်ရေး ပဋိပက္ခများကြောင့် လေယာဉ်ပျံသန်းမှု လမ်းကြောင်းများ ကျဉ်းမြောင်းလာသည့် စိန်ခေါ်မှုများကို ရင်ဆိုင်လာရသည်ဟု ရိုက်တာမှ ဖော်ပြခဲ့သည်။

လက်ရှိတွင်လည်း အမေရိကန်၊ အစ္စရေးနှင့် အီရန်ကြား ဖြစ်ပွားနေသော စစ်ပွဲကြောင့် လေပိုင်နက်များသည် ပိုမို အန္တရာယ်များလာပြီး ထိုလမ်းကြောင်းများမှ ပျံသန်းနေရသည့် လေယာဉ်မှူးများအပေါ် ဖိအားများ ပိုမို သက် ရောက်လာခဲ့သည်။

အရှေ့အလယ်ပိုင်းစစ်ပွဲကြောင့် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ခရီးသည် အဝင်၊အထွက် အများဆုံး လေဆိပ်အချို့၏ ကောင်းကင် ယံ၌ ရာနှင့်ချီသည့် ပဲ့ထိန်းဒုံးကျည်များနှင့် တိုက်ခိုက်ရေးဒရုန်းများ ပျံသန်းနေသည်။

ယူအေအီးနိုင်ငံ၏ ဒူဘိုင်းနှင့် အဘူဒါဘီမြို့များတွင် လေကြောင်းခရီးစဉ် အမြောက်အမြားကို ရပ်နားထားရသဖြင့် နိုင်ငံအတွင်း ပိတ်မိနေသည့် သောင်းနှင့်ချီသော ခရီးသည်များအတွက် ကယ်ဆယ်ရေးလေယာဉ် အနည်းငယ်သာ ပျံသန်းနိုင်ခဲ့သည်။

ရိုက်တာသတင်းဌာနသည် ခရီးသည်တင် လေယာဉ်များ မောင်းနှင်သည့် လေယာဉ်မှူး ၈ ဦး အပါအဝင် လေကြောင်းနှင့် လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်သူ ၆ ဦးခန့်ကို လက်ရှိ အခြေအနေနှင့်ပတ်သက်ပြီး မေးမြန်းခဲ့သည်။

လေကြောင်းလိုင်းများကို တွေ့ရစဉ်

ထိုသို့ မေးမြန်းရာတွင် ၎င်းတို့က ယူကရိန်းစစ်ပွဲမှအစ၊ အာဖဂန်စစ်ပွဲအလယ်၊ အီရန်-အစ္စရေးစစ်ပွဲအဆုံး ဖြစ်ပွား နေသော ပဋိပက္ခများသည် လေယာဉ်မှူးများအပေါ် ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုး ဖြစ်စေကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

ထိုပဋိပက္ခများက လေယာဉ်မှူးများအတွက် ဘေးကင်းလုံခြုံစွာ ပျံသန်းနိုင်သည့် လေယာဉ်လမ်းကြောင်းများကို ပိုမို ကျဉ်းမြောင်းလာစေခဲ့ပြီး ပဋိပက္ခဖြစ်ပွားသော ဇုန်များနှင့် ဝေးကွာသည့် နေရာများမှာပင် စစ်ဘက်သုံး ဒရုန်းများ၏ အန္တရာယ်ကို ရင်ဆိုင်နေရသည်ဟု ဆိုသည်။

ထိုအခြေအနေကြောင့် မိမိတို့၏ ဘေးကင်းလုံခြုံရေးအပြင် ခရီးသည်များ၏ ဘေးကင်းလုံခြုံရေးကိုပါ ကာကွယ် ပေးချင်ကြသည့် လေယာဉ်မှူးများ၏ စိတ်ကျန်းမာရေးအပေါ် ဖိစီးမှုများကို ပိုမိုမြင့်တက်လာစေခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။

“ကျမတို့က စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ လေယာဉ်မှူးတွေ မဟုတ်ကြပါဘူး။ ကောင်းကင်ယံမှာ ဒီလိုမျိုး စစ်ရေး ခြိမ်းခြောက် မှုတွေကို ရင်ဆိုင်ဖြေရှင်းဖို့အတွက် ကျမတို့ လေ့ကျင့်မထားကြပါဘူး”ဟု အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသတွင် ဝါရင့် လေယာဉ်မှူးဖြစ်ပြီး ဥရောပလေယာဉ်မှူးများအသင်း (ECA) ၏ ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သူ တန်ဂျာဟာတာ (Tanja Harter) က ရိုက်တာသတင်းဌာနကို ပြောကြားခဲ့သည်။

ကပ္ပတိန် တန်ဂျာဟာတာသည် ECA ၏ ပထမဆုံး အမျိုးသမီးဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ၂၀၂၄ ခုနှစ်က ရွေးကောက် တင်မြှောက်ခြင်း ခံခဲ့ရသူဖြစ်သည်။

Source: ရိုက်တာ

CNI International News

ဘေဂျင်း၊ မတ်လ ၉

အရှေ့အလယ်ပိုင်းတွင် ဖြစ်ပွားနေသည့် စစ်ပွဲသည် မည်သည့်အခါကမျှ မဖြစ်ပွားသင့်သည့် စစ်ပွဲဖြစ်ကြောင်း တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဝမ်ယိ (Wang Yi) က မတ်လ ၈ ရက်၌ ပြောကြားခဲ့ပြီး တိုက်ခိုက်မှုများကို ချက်ချင်း ရပ်တန့်ရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်ဟု CNA မှ ဖော်ပြခဲ့သည်။

တရုတ်နိုင်ငံ၏ Two Sessions ဟု လူသိများသည့် အစည်းအဝေး နှစ်ရပ် ကျင်းပချိန်တွင် သီးသန့်ပြုလုပ်သော ကဏ္ဍစုံ သတင်းစာ ရှင်းလင်းပွဲ၌ ဝမ်ယိက လက်ရှိတွင် အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသကြီး တစ်ခုလုံးသည် စစ်မီး တောက်များဖြင့် ဝါးမြိုခံနေရကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့က အီရန်ကို စတင် တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီးနောက် ဖြစ်ပွား လာသည့် ထိုစစ်ပွဲသည် မည်သည့်အခါကမျှ မဖြစ်ပွားသင့်ခဲ့သည့် အရာဖြစ်ပြီး၊ မည်သည့် အဖွဲ့အစည်းအတွက်မှ အကျိုးအမြတ်မရှိသော စစ်ပွဲဖြစ်သည်ဟု ဝမ်က ပြောကြားခဲ့သည်။

ဝမ်သည် တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဖြစ်သလို ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဗဟိုနိုင်ငံခြားရေးကော်မရှင်၏ အကြီးအကဲ အဖြစ်လည်း တာဝန်ယူထားသည့် တရုတ်နိုင်ငံ၏ အမြင့်ဆုံးသံတမန် ဖြစ်သည်။

အီရန်နိုင်ငံကလည်း အစ္စရေးနိုင်ငံနှင့် အိမ်နီးချင်း ပင်လယ်ကွေ့နိုင်ငံများရှိ အမေရိကန်၏ စစ်စခန်းများကို ဒုံးကျည် များ၊ ဒရုန်းများဖြင့် လက်တုန့်ပြန် တိုက်ခိုက်နေသည်။

ဆော်ဒီနဲ့ အီရန်ကို တရုတ်က ကြားဝင်စေ့စပ်ညှိနှိုင်းပေးခဲ့စဉ်

ထို့ပြင် အီရန်လိုလားသော ဟစ်ဇ်ဘိုလာ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ကလည်း နယ်စပ်ကိုကျော်ပြီး အစ္စရေးကို ဒုံးကျည်နှင့် ဒရုန်းများဖြင့် ပစ်ခတ်ခဲ့ပြီးနောက် အစ္စရေးကလည်း လက်ဘနွန်နိုင်ငံအတွင်းသို့ တိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။

တရုတ်အစိုးရသည် ယခင်ကတည်းက ၎င်းတို့နှင့် သံတမန်ရေးနှင့် ကုန်သွယ်ရေးအရ ရင်းနှီးသည့် အီရန်နိုင်ငံ အပေါ် အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့၏ စစ်ရေးအရ တိုက်ခိုက်မှုများကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် ဝေဖန်ခဲ့သည်။

အထူးသဖြင့် ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈ ရက်က အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့၏ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အီရန်၏ အမြင့်ဆုံး ခေါင်းဆောင် အယာတိုလာ အလီခါမေနီ (Ayatollah Ali Khamenei) သေဆုံးမှုနှင့်ပတ်သက်ပြီး တရုတ်က အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးကို ပြစ်တင်ရှုတ်ချခဲ့သည်။

“အင်အားကို အင်အားနဲ့ တုန့်ပြန်တာဟာ အမုန်းတရား အသစ်တွေကိုသာ မွေးဖွားပေးမှာဖြစ်ပြီး ဘေးဒုက္ခ အသစ်တွေအတွက် မျိုးစေ့ချပေးသလို ဖြစ်ပါလိမ့်မယ်” ဟု ဝမ်က ပြောကြားခဲ့သည်။

Source: CAN

CNI International News

အန်ကာရာ၊ မတ်လ ၉

တူရကီနိုင်ငံသည် လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ စီမံချက်တစ်ခုအဖြစ် ဆိုက်ပရပ်စ် မြောက်ပိုင်းဒေသကို F-16 တိုက်လေယာဉ် များ စေလွှတ်ရန် စဉ်းစားနေကြောင်း တူရကီကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၏ သတင်းရင်းမြစ်တစ်ခုက မတ်လ ၇ ရက် တွင် ပြောကြားခဲ့သည်ဟု CNA မှ ဖော်ပြခဲ့သည်။

ဆိုက်ပရပ်စ်ကျွန်းမြောက်ပိုင်းရှိ တူရကီ၏ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ အဆောက်အအုံများ ဒရုန်းဖြင့် ပစ်မှတ်ထား တိုက်ခိုက် ခံရပြီးနောက် တူရကီကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနက ထိုကဲ့သို့ စဉ်းစားလာခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

မကြာသေးမီက ဖြစ်စဉ်များအရ မြောက်ဆိုက်ပရပ်စ် တူရကီသမ္မတနိုင်ငံ(TRNC) ၏ လုံခြုံရေးကို စိတ်ချ သေချာ စေရန်အတွက် စီမံကိန်းများ ရေးဆွဲနေကြောင်း ထိုသတင်းရင်းမြစ်က ပြောကြားခဲ့သည်။

မြောက်ဆိုက်ပရပ်စ် တူရကီသမ္မတနိုင်ငံ (TRNC) ဟု အမည်ပေးထားသည့် ဆိုက်ပရပ်စ်မြောက်ပိုင်းဒေသကို အချုပ်အခြာအာဏာပိုင်နိုင်ငံအဖြစ် တူရကီတစ်နိုင်ငံတည်းကသာ အသိအမှတ်ပြုထားသည်။

ဆိုက်ပရပ်စ်ကျွန်းနိုင်ငံ မြေပုံကို တွေ့

ထိုဆိုက်ပရပ်စ် မြောက်ပိုင်းနယ်မြေတွင် လုံခြုံရေးအတွက် ထည့်သွင်းစဉ်းစားနေသည့် အချက်များထဲတွင် F-16 တိုက်လေယာဉ်များ ဖြန့်ကြက်ချထားရေးဆိုသည့် အချက်လည်း ပါဝင်သည်ဟု တူရကီကာကွယ်ရေး သတင်းရင်း မြစ်က ပြောသည်။

ဆိုက်ပရပ်စ်နိုင်ငံသည် ဥရောပသမဂ္ဂ (EU) အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်ပြီး လက်ရှိတွင် EU ၏ အလှည့်ကျဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ကို ယူထားကာ အမေရိကန်၊ အစ္စရေးနှင့်အီရန်ကြား ဖြစ်ပွားနေသည့် ပဋိပက္ခ၏ နောက်ဆက်တွဲ ရိုက်ခတ်မှုများကို ခံနေရသည်။

မတ်လ ၂ ရက်ကလည်း အီရန်နိုင်ငံလုပ် ဒရုန်းတစ်စင်းသည် ဆိုက်ပရပ်စ်ကျွန်းပေါ်ရှိ ဗြိတိန်စစ်အခြေစိုက် စခန်း တစ်ခုကို ထိမှန်ခဲ့သည်။

ထိုဒရုန်းသည် အီရန်နိုင်ငံအတွင်းမှ တိုက်ရိုက် ပစ်လွှတ်ခြင်းမျိုး မဟုတ်ဘဲ လက်ဘနွန်အခြေစိုက် အီရန် ကျောထောက်နောက်ခံပြု ဟစ်ဇ်ဘိုလာ စစ်သွေးကြွအုပ်စုက ပစ်လွှတ်ခြင်းဖြစ်နိုင်ကြောင်း ဆိုက်ပရပ်စ်အစိုးရက ပြောကြားခဲ့သည်။

ဒရုန်းတိုက်ခိုက်မှု ဖြစ်ပွားပြီးနောက် ဥရောပနိုင်ငံ အချို့သည် ဆိုက်ပရပ်စ်နိုင်ငံကို လေကြောင်းရန် ကာကွယ်ရေး စနစ်များနှင့် အခြားစစ်ဘက်ဆိုင်ရာ အထောက်အပံ့ပစ္စည်းများ ပေးပို့ပြီး ကူညီပေးမည်ဟု ကတိပြုခဲ့ကြသည်။

EU အဖွဲ့ဝင် ၂၇ နိုင်ငံမှ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးများသည် လာမည့် သီတင်းပတ်တွင် ဆိုက်ပရပ်စ်၏ နီကိုးစီးယား (Nicosia) မြို့တော်၌ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးရန် စီစဉ်ထားသော်လည်း ဒရုန်းတိုက်ခိုက်မှု ဖြစ်ပွားပြီးနောက် ထိုအစည်း အဝေးများ အားလုံးကို အွန်လိုင်းမှတဆင့် ပြုလုပ်ရန် သို့မဟုတ် ရက်ရွှေ့ဆိုင်းရန် ပြောင်းလဲ သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။

Source: CAN

CNI International News

နယူးဒေလီ၊ မတ်လ ၉

ရုရှား၏ ရေနံများကို ဝယ်ယူတင်သွင်းရန်အတွက် အမေရိကန်၏ ခွင့်ပြုချက်ကို ရယူရန် မလိုအပ်ကြောင်း လည်း အိန္ဒိယက အခိုင်အမာ ပြောကြားခဲ့သည်ဟု Dawn သတင်းစာက ဖော်ပြခဲ့သည်။ 

အရှေ့အလယ်ပိုင်းစစ်ပွဲကြောင့် ရုရှားထံမှ ရေနံစိမ်း တင်သွင်းရန် အမေရိကန်က အိန္ဒိယကို ယာယီခွင့်ပြု ပေးထား သော်လည်း အိန္ဒိယအနေဖြင့် ရုရှားရေနံကို ဆက်လက် တင်သွင်းသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း အိန္ဒိယအစိုးရ သတင်းရင်း မြစ် တစ်ခုက မတ်လ ၇ ရက်တွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈ ရက်တွင် အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့က အီရန်ကို စတင် တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီးနောက် အီရန်ကလည်း အစ္စရေးနှင့် ပင်လယ်ကွေ့နိုင်ငံများရှိ အမေရိကန်စစ်စခန်းများကို တုန့်ပြန်တိုက်ခိုက်နေသဖြင့် အရှေ့အလယ်ပိုင်း ပဋိပက္ခသည် ပြင်းထန်နေဆဲဖြစ်သည်။

ထို့ကြောင်း ကမ္ဘာ့စွမ်းအင်နှင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးကဏ္ဍများကို ကမောက်ကမ ဖြစ်စေခဲ့ပြီး ကမ္ဘာ့ရေနံဈေးနှုန်း များကိုလည်း လျင်မြန်စွာ မြင့်တက်စေခဲ့သည်။

အမေရိကန်သည် ပင်လယ်ပြင်တွင် ပိတ်မိနေသော ရေနံတင် သင်္ဘောများထံမှ ရုရှားရေနံများကို အိန္ဒိယသို့ ရောင်းချခွင့် ပြုရန်အတွက် မတ်လ ၅ ရက်၌ ရုရှားအပေါ် ချမှတ်ထားသော စီးပွားရေးပိတ်ဆို့မှုများကို ယာယီ ဖြေလျှော့ပေးခဲ့သည်။

ရုရှားရေနံ အိန္ဒိယ ဝယ်ယူပုံကို သရုပ်ဖော်ပြသထားစဉ်

သို့သော် အိန္ဒိယအနေဖြင့် ယခုကဲ့သို့ ရေနံဝယ်ယူမှုများအတွက် အခြားနိုင်ငံ၏ ကင်းလွတ်ခွင့်ကို မှီခိုနေခြင်း မဟုတ်ကြောင်း နယူးဒေလီရှိ အစိုးရသတင်းရင်းမြစ်က ပြောကြားခဲ့သည်။

“အိန္ဒိယဟာ ရုရှားဆီက ရေနံဝယ်ဖို့ ဘယ်နိုင်ငံရဲ့ ခွင့်ပြုချက်ကို ဘယ်တုန်းကမှ မမှီခိုခဲ့ပါဘူး။ အိန္ဒိယဟာ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလအထိ ရုရှားရေနံတွေကို ဆက်လက် တင်သွင်းနေဆဲဖြစ်ပြီး ရုရှားဟာ အိန္ဒိယရဲ့ အကြီးမားဆုံး ရေနံစိမ်းတင်ပို့သူအဖြစ် ဆက်ရှိနေဆဲ ဖြစ်ပါတယ်”ဟု ၎င်းက ပြောသည်။

အမေရိကန်အစိုးရက အိန္ဒိယသည် ရုရှားရေနံဝယ်ယူမှုကို ရပ်တန့်ရန် ကတိကဝတ် ပြုခဲ့သည်ဟု ပြောကြားခဲ့ ပြီးနောက် ပြီးခဲ့သည့် ဖေဖော်ဝါရီလအတွင်းက အိန္ဒိယပို့ကုန်များအပေါ် စည်းကြပ်ထားသည့် အခွန် ၂၅ ရာခိုင်နှုန်း ကို ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းပေးခဲ့သည်။

Source: Dawn

CNI International News

ဝါရှင်တန်၊ မတ်လ ၉

အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့် (Donald Trump)က အီရန်နှင့် ညှိနှိုင်းဆွေးနွေးရန် စိတ်မဝင်စားကြောင်း၊ အီရန်စစ်တပ်နှင့် အီရန်ခေါင်းဆောင်ပိုင်းများ အားလုံး အမြစ်ပြတ် ချေမှုန်းခံရသည့် အချိန်မှသာ အီရန်စစ်ပွဲ ပြီးဆုံးလိမ့်မည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်ဟု ရိုက်တာမှ ဖော်ပြခဲ့သည်။

မတ်လ ၈ ရက် အစောပိုင်းတွင် အမေရိကန်၏ မဟာမိတ် အစ္စရေးနိုင်ငံက အီရန်နိုင်ငံတစ်ဝန်းကို လေကြောင်း တိုက်ခိုက်မှု ထပ်မံပြုလုပ်ခဲ့ပြီး ကမ္ဘာ့ရေနံဈေးကွက်ကို လှုပ်ခတ်စေခဲ့သော ထိုစစ်ပွဲသည် ယခုအခါ ဒုတိယမြောက် သီတင်းပတ်ထဲသို့ ရောက်ရှိလာပြီ ဖြစ်သည်။

“တစ်ချိန်ချိန်မှာတော့ သူတို့ (အီရန်) ဘက်က အရှုံးပေးမယ်ဆိုတဲ့ စကားကို ပြောမယ့်သူတောင် ကျန်တော့မှာ မဟုတ်ဘူးလို့ ကျ‌နော် ထင်ပါတယ်”ဟု ထရမ့်က ပြောကြားခဲ့သည်။

ထရမ့်သည် ၂၀၀၃ ခုနှစ် အီရတ် ကျူးကျော်စစ် နောက်ပိုင်း အကြီးမားဆုံး အမေရိကန်၏ အရှေ့အလယ်ပိုင်း စစ်ဆင်ရေးဖြစ်သည့် Operation Epic Fury ကို လုပ်ဆောင်ရာတွင် အီရန်သည် အမေရိကန်အပေါ် ချက်ချင်း လက်ငင်း ကျရောက်လာတော့မည့် ခြိမ်းခြောက်မှု ဖြစ်နေခြင်းကြောင့် တိုက်ခိုက်ရခြင်း ဖြစ်သည်ဟု အကြောင်းပြ ခဲ့သည်။

 အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်နဲ့ အမေရိကန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးကို တွေ့ရစဉ်

သို့သော် ထိုအကြောင်းပြချက်အတွက် ခိုင်လုံသော အထောက်အထားများကိုမူ ထရမ့်က ထုတ်ဖော်ပြသခြင်း မရှိသေးပေ။

ထို့ပြင် အီရန်သည် နျူကလီးယားလက်နက် ထုတ်လုပ်နိုင်သည့် အခြေအနေနှင့် အလွန်နီးကပ်နေပြီ ဖြစ်ကြောင်း လည်း ထရမ့်က ပြောကြားခဲ့သည်။

အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့သည် စစ်ပွဲ၏ နောက်ပိုင်း အဆင့်များတွင် အီရန်၏ သန့်စင်ပြီး ယူရေနီယံ သိုလှောင်ရုံ များကို ထိန်းချုပ်နိုင်ရန်အတွက် အထူးတပ်ဖွဲ့များ စေလွှတ်ရန် ဆွေးနွေးနေကြောင်း သတင်းရင်းမြစ်လေးခုကို ကိုးကားပြီး Axios သတင်းဝက်ဘ်ဆိုက်က ဖော်ပြခဲ့သည်။

အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်ကို တွေ့ရစဉ်

 အီရန်၏ နျူကလီးယား စခန်းများကို ထိန်းချုပ်ရန် မြေပြင်တပ်ဖွဲ့များ စေလွှတ်နိုင်ခြေ ရှိ၊ မရှိ သတင်းထောက် များက မေးမြန်းချိန်တွင် ထရမ့်က ထိုအစီအစဉ်သည် နောက်ပိုင်းအဆင့်အများ၌ လုပ်ဆောင်ဖွယ်ရှိကြောင်း ဖြေကြားခဲ့သည်။

တစ်ချိန်တည်းမှာပင် ဆော်ဒီ၊ ကူဝိတ်၊ ယူအေအီးနှင့် ဘာရိန်းနိုင်ငံ အစိုးရများက ၎င်းတို့၏ နိုင်ငံများအတွင်း အီရန် က ဒုံးပျံများ၊ ဒရုန်းများဖြင့် တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့ကြသည်။

အထူးသဖြင့် ကူဝိတ်နိုင်ငံတွင် အစိုးရရုံး အဆောက်အအုံတစ်ခု၌ အီရန်၏ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ပြင်းထန်သည့် မီးလောင်ကျွမ်းမှု ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။

Source: ရိုက်တာ

CNI International News

ဒူဘိုင်၊ မတ်လ ၇

အမေရိကန်၊ အစ္စရေးနှင့် အီရန်တို့အကြား ဖြစ်ပွားနေသော စစ်ပွဲသည် ဘေးကင်းလုံခြုံသည့် နေရာဟု ကြေညာ ထားသော ပင်လယ်ကွေ့ဒေသ၏ ဂုဏ်သတင်းကို မှေးမှိန်စေပြီး ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများကို ထိတ်လန့်စေခဲ့ကြောင်း ရိုက်တာမှ ဖော်ပြခဲ့သည်။

လက်ရှိ ဖြစ်ပွားနေသည့် ပဋိပက္ခများကြောင့် ချမ်းသာကြွယ်ဝသော အာရှနိုင်ငံသားများသည် ဒူဘိုင်းတွင် ရင်းနှီး မြှုပ်နှံထားသော ၎င်းတို့၏ ပိုင်ဆိုင်မှုများကို စင်္ကာပူနှင့် ဟောင်ကောင်ကဲ့သို့ ဒေသတွင်း ဘဏ္ဍာရေး ဗဟိုချက်များ သို့ ရွှေ့ပြောင်းရန် ကြိုးပမ်းလာကြကြောင်း စက်မှုကဏ္ဍ အကြံပေးများနှင့် ရှေ့နေများက ပြောကြားခဲ့သည်။

ချမ်းသာကြွယ်ဝသူများသည် ပုံမှန်အားဖြင့် ၎င်းတို့၏ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများကို ဒေသအသီးသီးနှင့် စီးပွားရေး လုပ်ငန်း အသီးသီးတွင် ခွဲဝေပြီး ရင်းနှီးမြှုပ်နှံလေ့ရှိသော်လည်း  အခွန်စနစ်၊ စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများနှင့် လုပ်ငန်း လည်ပတ် မှုဆိုင်ရာ အချက်များအပေါ် မူတည်ပြီး ရွေးချယ်ကြခြင်းဖြစ်သည်။

ယခင်နှစ်များအတွင်း ဒူဘိုင်းသည် တရုတ်နိုင်ငံမှ လုပ်ငန်းရှင်များနှင့် ချမ်းသာသော မိသားစုများအတွက် ရင်းနှီး မြှုပ်နှံမှုဆိုင်ရာ ဗဟိုချက် တစ်ခုဖြစ်ခဲ့သည်။

ထို့ပြင် အိမ်ခြံမြေနှင့် အခြေခံ အဆောက်အအုံ ကဏ္ဍများ အရှိန်အဟုန်ဖြင့် တိုးတက်လာမှုနှင့်အတူ ပင်လယ်ကွေ့ ဒေသသည် အဓိက ရင်းနှီးမြှုပ်နှံရာ နေရာတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။

ဒူဘိုင်းကိုတွေ့ရစဉ်

ယူအေအီး ဗဟိုဘဏ်၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ ၎င်းတို့၏ ဘဏ်လုပ်ငန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေးကဏ္ဍရှိ စုစုပေါင်း ပိုင်ဆိုင်မှုသည် ဒီရမ် ၅ ဒသမ ၄၂ ထရီလျံ (ဒေါ်လာ ၁ ဒသမ ၄၈ ထရီလျံ) ထက် ကျော်လွန်ခဲ့သည်။

သို့သော် လက်ရှိတွင် ဒူဘိုင်းနှင့် အဘူဒါဘီမြို့များအပေါ် တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် ယူအေအီးနိုင်ငံ၏ ဘေးကင်းလုံ ခြုံမှု၊ တည်ငြိမ်မှု ဂုဏ်သတင်းအပေါ် သံသယများ ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့ပြီ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု အလားအလာအပေါ် မေးခွန်းများ ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။

စင်္ကာပူအခြေစိုက် ပုဂ္ဂလိက ပိုင်ဆိုင်မှု စီမံခန့်ခွဲမှုဆိုင်ရာ ရှေ့နေ ရိုင်ယန်လင် (Ryan Lin) က ၎င်း၏ ဒူဘိုင်း အခြေစိုက် ဖောက်သည် (client) ၂၀ ဦးအနက် ၆ ဦး သို့မဟုတ် ၇ ဦးခန့်သည် ယခုသီတင်းပတ်အတွင်း ၎င်းအား ဆက်သွယ်လာခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

ဖောက်သည် တစ်ဦးစီသည် ပျမ်းမျှအားဖြင့် ဒေါ်လာ သန်း ၅၀ ခန့်စီ ပိုင်ဆိုင်ကြပြီး ၎င်းတို့အနက် ၃ ဦးသည် ၎င်းတို့၏ ပိုင်ဆိုင်မှုများကို စင်္ကာပူသို့ ချက်ချင်းရွှေ့ပြောင်းရန် စီစဉ်နေကြပြီဖြစ်ကြောင်း လင်က ပြောသည်။

အမည်မဖော်လိုသည့် စင်္ကာပူအခြေစိုက် ပိုင်ဆိုင်မှုစီမံခန့်ခွဲရေး အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ် တစ်ဦးကလည်း သူသည် ယူအေအီးအခြေစိုက် ဖောက်သည် ၁၃ ဦးနှင့် စကားပြောဆိုခဲ့ပြီး ၎င်းတို့အနက် ထက်ဝက်ကျော်သည် ၎င်းတို့၏ ပိုင်ဆိုင်မှုများကို စင်္ကာပူသို့ ရွှေ့ပြောင်းရန် စဉ်းစားနေကြကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

“ပဋိပက္ခက ချက်ချင်း ပြီးဆုံးသွားမယ်ဆိုရင်တောင်မှ ဒူဘိုင်းနဲ့ စင်္ကာပူကြား လေယာဉ်နဲ့ ပျံသန်းသွားလာဖို့ဆိုတာ စိန်ခေါ်မှုတစ်ခု ဖြစ်နေဦးမှာပါ။ ဒါဟာ ဘေးကင်းလုံခြံမှုနဲ့ဆိုင်တဲ့ ကိစ္စပါပဲ” ဟု ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။

Source: ရိုက်တာ

CNI International News

နယူးဒေလီ၊ မတ်လ ၇

အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့၏ တိုက်ခိုက်မှုများအတွင်း အီရန်၏ အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင် အယာတိုလာ အလီခါမေနီ (Ayatollah Ali Khamenei) သေဆုံးခဲ့သည့် သတင်းများ ထွက်ပေါ်လာပြီးနောက် အိန္ဒိယနိုင်ငံဘက်ခြမ်းရှိ ကက်ရှ်မီးယားဒေသတွင် အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့ကို ဆန့်ကျင်သည့် ဆန္ဒပြမှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့ကြောင်း Nikkei Asia မှ ဖော်ပြခဲ့သည်။

ကက်ရှ်မီးယားဒေသခံများသည် ခါမေနီ သေဆုံးမှုအတွက် ဝမ်းနည်းခြင်း အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် လမ်းပေါ်ထွက် ဆန္ဒပြမှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့သဖြင့် အာဏာပိုင်များက ဒေသတစ်ခုလုံး၌ လုံခြုံရေးကို တင်းကြပ်ထားရသည်။

ထို့ပြင် ကက်ရှ်မီးယားဒေသတွင် အင်တာနက် ဝန်ဆောင်မှုများကို ဖြတ်တောက်ခဲ့ပြီးနောက် ကြိုတင်ငွေဖြည့် မိုလ်ဘိုင်းဖုန်း ဝန်ဆောင်မှုများ (Prepaid mobile phone service) ကိုပါ ဆိုင်းငံ့ခဲ့သည်။

လုံခြုံရေးအရ တားမြစ်ကန့်သတ်ချက်များကြောင့် ကက်ရှ်မီးယားဒေသရှိ စျေးဆိုင်များနှင့် စီးပွားရေး လုပ်ငန်းများ လည်း ပိတ်ထားရပြီး ဆရီနာဂါ (Srinagar) မြို့လယ်ရှိ Lal Chowk ရင်ပြင်ကို အာဏာပိုင်များက ဆက်လက် ပိတ်ဆို့ထားဆဲ ဖြစ်သည်။

ကက်ရှ်မီးယားတွင် အီရန်ကို ထောက်ခံကြောင်း ဆန္ဒထုတ်ဖော်နေကြစဉ်

ဆန္ဒပြမှုများကို အတိုင်းအတာ တစ်ခုအထိ ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ပြီ ဖြစ်သော်လည်း ပြီးခဲ့သည့်ရက်ပိုင်းက ဘာရမ်မူလာ (Baramulla) ခရိုင်ရှိ  စင်ဂါပိုရာ (Singhpora) မြို့တွင် ဆန္ဒပြသူများက ရဲတပ်ဖွဲ့ကို ခဲများဖြင့် ပစ်ပေါက်ခြင်းနှင့် ရုန်းရင်းဆန်ခတ် ဖြစ်ပွားမှုများရှိခဲ့ကြောင်း ဒေသခံမီဒီယာများက ဖော်ပြခဲ့သည်။

ထိုကဲ့သို့ ထိပ်တိုက် တွေ့ဆုံမှုများအတွင်း ရဲအရာရှိတစ်ဦး အပါအဝင် လူအများအပြား ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။

ရဲတပ်ဖွဲ့က ကျောက်ခဲများဖြင့် ပစ်ပေါက်သူများနှင့် တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးကို နှောင့်ယှက်သူများကို ဖမ်းဆီး ထိန်းသိမ်းခဲ့သည်။

ထို့ကြောင့် ကက်ရှ်မီးယားတွင် ငြိမ်းချမ်းရေး ပြန်လည်ဖော်ဆောင်ရန် ကြိုးပမ်းသည့် အနေဖြင့် ဂျမူးနှင့် ကတ်ရှ်မီးယား (Jammu and Kashmir) ပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ် အိုမာ အဗ္ဗဒူလာ (Omar Abdullah) သည် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ၊ အရပ်ဘက် လူမှုအဖွဲ့အစည်းများ၊ ဘာသာရေးခေါင်းဆောင်များနှင့် ဆီရီနာဂါ မြို့တွင် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့သည်။

ထိုဆွေးနွေးမှုများအတွင်း ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် လူ့အသိုင်းအဝိုင်းကြား သဟဇာတဖြစ်မှုကို ထိန်းသိမ်းရန် အရေးကြီး ကြောင်း အိုမာ အဗ္ဗဒူလာက ပြောကြားခဲ့သည်။

Source: Nikkei Asia