CNI International News

ရီးယာ့ဒ်၊ မတ်လ ၁၇

ဆော်ဒီနိုင်ငံ၏ ရေနံ အခြေခံအဆောက်အအုံများ တိုက်ခိုက်ခံရမှုအတွက် အီရန်တွင် တာဝန်ရှိသည်ဆိုသည့် သတင်းများကို ဆော်ဒီနိုင်ငံဆိုင်ရာ အီရန်သံအမတ်က ငြင်းဆိုခဲ့သည်ဟု အယ်လ်ဂျာဇီးယားမှ ဖော်ပြခဲ့သည်။

အီရန်အနေဖြင့် ဆော်ဒီ၏ ရေနံအဆောက်အအုံများကို တိုက်ခိုက်ခဲ့မည်ဆိုပါက တိုက်ခိုက်သည့်အကြောင်းကို ကြေညာမည်ဖြစ်ကြောင်း အီရန်သံအမတ် အလီရီဇာ အီနာယာတီ (Alireza Enayati) က ပြောကြားခဲ့သည်။

ဆော်ဒီ၏ ရေနံ အဆောက်အအုံများကို မည်သူက တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်ဆိုခြင်းကို ၎င်းက ပြောကြားခဲ့ခြင်း မရှိသော် လည်း အီရန်သည် အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေး၏ စစ်ရေး ပစ်မှတ်များကိုသာ ပစ်မှတ်ထား တိုက်ခိုက်နေခြင်း ဖြစ်သည်ဟု အီနာယာတီက ပြောသည်။

ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈ ရက်တွင် အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့က အီရန်ကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီးနောက် အီရန်ကလည်း အစ္စရေး နိုင်ငံအပြင် ဆော်ဒီ၊ ကာတာ၊ ဘာရိန်း၊ ဂျော်ဒန်၊ အီရတ်နှင့် ယူအေအီးနိုင်ငံတို့ရှိ အမေရိကန်စစ်စခန်းများကို ပြန်လည်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။

ရေနံစက်ရုံ တိုက်ခိုက်ခံရစဉ်

ပြီးခဲ့သည့် သီတင်းပတ်က ဆော်ဒီနိုင်ငံရှိ Ras Tanura ရေနံချက်စက်ရုံပေါ်သို့ ဒရုန်းတစ်စင်း ပျက်ကျခဲ့သဖြင့် မီးလောင်ကျွမ်းမှု ဖြစ်ပွားခဲ့ကာ စက်ရုံလည်ပတ်မှု ရပ်တန့်သွားခဲ့သည်။

ထို့ပြင် ယူအေအီး နယ်စပ်အနီး သဲကန္တာရအတွင်းရှိ ရှိုင်းဘား(Shaybah) ရေနံတွင်းတွင်လည်း တိုက်ခိုက်ရန် ကြိုးပမ်းမှုများ ရှိခဲ့ကြောင်း သတင်းများထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။

ထိုဖြစ်စဉ်များနှင့်ပတ်သက်ပြီး ဆော်ဒီကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနကမူ မည်သည့်နိုင်ငံ၊ မည်သည့် အဖွဲ့အစည်းကိုမှ အပြစ်တင်ခဲ့ခြင်း မရှိပေ။

အီရန်သံအမတ် အီနာယာတီကလည်း သူသည် ဆော်ဒီအရာရှိများနှင့် တိုက်ရိုက် အဆက်အသွယ်ရှိနေပြီး နှစ်နိုင်ငံ ဆက်ဆံရေး၏ နယ်ပယ်ကဏ္ဍ အများအပြားတွင် တိုးတက်မှုရှိနေကြောင်း ရှင်းလင်းပြောကြားခဲ့သည်။

အီရန်ကို ပစ်မှတ်ထား တိုက်ခိုက်ရန်အတွက် ဆော်ဒီ၏ မြေပြင်၊ ဝေဟင်နှင့် ရေပြင်ပိုင်နက်များကို အသုံးပြုခွင့် ပေးမထားကြောင်း ဆော်ဒီက လူသိရှင်ကြား ကြေညာထားသည်။

အီရန်နှင့် ဆော်ဒီသည် တရုတ်၏ ကြားဝင်စေ့စပ်ပေးမှုဖြင့် ၂၀၂၃ ခုနှစ်က သံတမန်ဆက်ဆံရေးကို ပြန်လည် ထူထောင်ခဲ့ပြီး နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေးတွင် ကဏ္ဍသစ်ဖွင့်လှစ်ရန် သဘောတူခဲ့ကြသည်။

Source: အယ်လ်ဂျာဇီးယား

CNI International News

ဟနွိုင်း၊ မတ်လ ၁၇

အီရန်စစ်ပွဲကြောင့် လောင်စာဈေးနှုန်းများ မြင့်တက်နေချိန်တွင် တရုတ်နှင့် ထိုင်းနိုင်ငံတို့က ဗီယက်နမ်သို့ လေယာဉ်ဆီ တင်ပို့ရောင်းချမှုများကို ရပ်ဆိုင်းလိုက်ကြောင်း ရိုက်တာမှ ဖော်ပြခဲ့သည်။

ထို့ကြောင့် လာမည့် ဧပြီလမှစတင်၍ လေကြောင်းခရီးစဉ်များ လျှော့ချနိုင်ဖွယ် ရှိသည့်အတွက် ကြိုတင်ပြင်ဆင် ထားကြရန် ဗီယက်နမ်အာဏာပိုင်များက ပြည်တွင်းလေကြောင်းလုပ်ငန်းကဏ္ဍကို သတိပေးခဲ့ပြီး လောင်စာဆီ ပြတ်လပ်နိုင်ခြေ ပိုမိုမြင့်တက်လာဖွယ်ရှိသည်။

ဗီယက်နမ်နိုင်ငံသည် ၎င်းတို့လိုအပ်သော လေယာဉ်ဆီ ပမာဏ၏ ၃ ပုံ ၂ ပုံကျော်ကို ပြည်ပမှ တင်သွင်းနေရခြင်း ဖြစ်သည်။

ထိုလေယာဉ်ဆီများထဲမှ ၆၀ ရာခိုင်နှုန်းကို တရုတ်နှင့် ထိုင်းနိုင်ငံတို့မှ တင်သွင်းနေခြင်း ဖြစ်သည်။

ဗီယက်နမ် လေကြောင်းအာဏာပိုင်အဖွဲ့က မတ်လ ၉ ရက်နေ့စွဲဖြင့် ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာနသို့ ပေးပို့သော စာရွက်စာတမ်းတွင် ဧပြီလဆန်းပိုင်းမှ စတင်ပြီး ဗီယက်နမ်လေကြောင်းလိုင်းများအတွက် လေယာဉ်ဆီ ပြတ်လပ် နိုင်သည့် အန္တရာယ်များ ရှိနေသည် ဟု ဖော်ပြထားသည်။

လေကြောင်းလိုင်းများကို တွေ့ရစဉ်

လေကြောင်းလိုင်းများအနေဖြင့် ၎င်းတို့၏ ပျံသန်းမှု အစီအစဉ်များ အထူးသဖြင့် ပြည်တွင်း ခရီးစဉ်များကို ပြန်လည်သုံးသပ်ရန် ပြောကြားထားသည်။

ထို့ပြင် လောင်စာဆီ ပြတ်လပ်မှုကြောင့် ပျံသန်းမှုများ လျှော့ချရသည့်အခါ ဗီယက်နမ် လေယာဉ်များအတွက် ရပ်နားရန်နေရာများ ပြင်ဆင်ထားကြရန် လေဆိပ်လုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်သူများကို ညွှန်ကြားထားသည်။

ထို့ပြင် စင်္ကာပူနိုင်ငံမှ တင်သွင်းနေရသည့် လောင်စာဆီ ပမာဏမှာလည်း လျော့ကျလာနေကြောင်း အဆိုပါ စာရွက်စာတမ်းအရ သိရသည်။

ထိုင်းနိုင်ငံကလည်း မတ်လ ၆ ရက်မှစပြီး မြန်မာနှင့် လာအိုနိုင်ငံတို့မှလွဲ၍ ကျန်နိုင်ငံများသို့ လောင်စာဆီ တင်ပို့မှု အားလုံးကို ပိတ်ပင်ခဲ့သည်။

ယခု သတင်းနှင့်ပတ်သက်ပြီး ရိုက်တာသတင်းဌာန၏ မှတ်ချက်ပေးရန် တောင်းဆိုမှုအပေါ် ဗီယက်နမ် လေကြောင်း ထိန်းသိမ်းရေးအဖွဲ့၊ ဝန်ကြီးဌာနနှင့် ဆီတင်သွင်းသည့် ကုမ္ပဏီများက တစ်စုံတစ်ရာ တုန့်ပြန်ခြင်း မရှိသေးပေ။

ဗီယက်နမ်၏ ထိပ်တန်းလေကြောင်းလိုင်းများဖြစ်သော Vietnam Airlines နှင့် VietJet တို့ကလည်း မှတ်ချက် ပေးရန် ငြင်းဆိုခဲ့ကြသည်။

Source: ရိုက်တာ

CNI International News

ကိုင်ရို၊ မတ်လ ၁၆

အီရန်အနေဖြင့် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများကို ပစ်မှတ်မထားရန် အီရန်၏ မဟာမိတ်ဖြစ်သည့် ပါလက်စတိုင်း လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့ဖြစ်သည့် ဟားမာ့စ်အဖွဲ့က အီရန်အစိုးရအား တိုက်တွန်းခဲ့သည်ဟု ရိုက်တာမှ ဖော်ပြခဲ့သည်။

သို့သော် အီရန်အနေဖြင့် အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့၏ တိုက်ခိုက်မှုများကို တုန့်ပြန်ပိုင်ခွင့် ရှိသည်ဟုလည်း ဟားမာ့စ်အဖွဲ့က ထပ်လောင်းအတည်ပြုခဲ့သည်။

ယခုတိုက်တွန်းချက်သည် အီရန်၏ မူဝါဒများနှင့်ပတ်သက်ပြီး ဟားမာ့စ်အဖွဲ့၏ ပထမဆုံးအကြိမ် လူသိရှင်ကြား မှတ်ချက်ပေးမှုဖြစ်ခဲ့သည်။

ဟားမာ့စ်အဖွဲ့သည် စစ်ပွဲကာလအတွင်း အီရန်နှင့် တစ်သားတည်းရှိကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သော်လည်း အီရန်ကို တိုက်ခိုက်နေသည့် အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့ကို တုန့်ပြန်တိုက်ခိုက်မည်ဟု ပြတ်သားစွာ ခြိမ်းခြောက်ခဲ့ခြင်း မရှိပေ။

“အီရန်အနေနဲ့ နိုင်ငံတကာ စည်းမျဉ်းဥပဒေတွေနဲ့အညီ ရန်လိုမှုတွေကို တုန့်ပြန်ပိုင်ခွင့် ရှိပါတယ်။ အိမ်နီးချင်း နိုင်ငံတွေကို ပစ်မှတ်မထားဖို့ အီရန်မှာရှိတဲ့ ကျနော်တို့ရဲ့ ညီအစ်ကိုတွေကို တိုက်တွန်းချင်ပါတယ်”ဟု ဟားမာ့စ် အဖွဲ့က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

ထို့ပြင် ဒေသတွင်းရှိ နိုင်ငံအားလုံးနှင့် နိုင်ငံတကာ အဖွဲ့အစည်းများ အနေဖြင့် အီရန်စစ်ပွဲကို ချက်ချင်းရပ်တန့် ပေးရန် ဟားမာ့စ်အဖွဲ့က တိုက်တွန်းခဲ့သည်။

 အီရန် ခေါင်းဆောင်တွေကို တွေ့ရစဉ်

အစ္စရေးနှင့် ဟားမာ့စ်တို့သည် ဂါဇာဒေသတွင် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးအတွက် ပြီးခဲ့သည့် အောက်တိုဘာလက သဘောတူညီခဲ့ကြသော်လည်း တိုက်ခိုက်မှုများသည် ပုံမှန်ဖြစ်ပွားနေခဲ့သည်။

အီရန်နှင့် စစ်ပွဲစတင်ချိန်တွင် ဂါဇာအပေါ် အစ္စရေး၏ တိုက်ခိုက်မှုများ ယာယီလျော့နည်းသွားခဲ့သော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် ဂါဇာ၌ အစ္စရေး၏ တိုက်ခိုက်မှုများ ပြန်လည်မြင့်တက်လာခဲ့သည်။

တစ်ချိန်တည်းမှာပင် အီရန်နှင့် မဟာမိတ်ဖြစ်သော လက်ဘနွန်အခြေစိုက် ဟစ်ဇ်ဘိုလာအဖွဲ့သည် အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့၏ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အီရန်၏ အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင် သေဆုံးခဲ့မှုအတွက် လက်တုန့်ပြန်သည့် အနေ ဖြင့် မတ်လ ၂ ရက်နေ့တွင် အစ္စရေးကို စတင်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။

ထိုအချိန်မှစပြီး အစ္စရေးသည် လက်ဘနွန်နိုင်ငံအတွင်း ပြင်းထန်စွာ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး ဟစ်ဇ်ဘိုလာအဖွဲ့ကို ပစ်မှတ်ထား ချေမှုန်းနေသည်။

ဂါဇာစစ်ပွဲ ကာလအတွင်း အစ္စရေးနှင့် ဆက်နွှယ်သည်ဟု ယူဆရသော ပင်လယ်နီအတွင်းရှိ သင်္ဘောများကို တိုက်ခိုက်ခဲ့သည့် ယီမင်နိုင်ငံရှိ အီရန်၏ မဟာမိတ်ဖြစ်သော ဟူရ်သီ (Houthis) အဖွဲ့သည်လည်း အီရန် အစိုးရနှင့်အတူ ခိုင်မာစွာ ရပ်တည်ကြောင်း ထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့သည်။

သို့သော် ဟူရ်သီအဖွဲ့သည် ပင်လယ်နီအတွင်းရှိ သင်္ဘောများကို ပြန်လည် တိုက်ခိုက်သွားမည်ဟု ခြိမ်းခြောက် ပြောဆိုခြင်း မရှိသေးပေ။

Source: ရိုက်တာ

CNI International News

ပြုံယမ်း၊ မတ်လ ၁၆

မြောက်ကိုရီးယားခေါင်းဆောင် ကင်မ်ဂျုံအန် (Kim Jong Un) သည် မတ်လ ၁၄ ရက်က ၆၀၀ မမ ကာလီဘာ အတွဲလိုက် ဒုံးပစ်လောင်ချာ ၁၂ စင်း စမ်းသပ်ပစ်ခတ်မှုကို ကိုယ်တိုင်ကြီးကြပ်ခဲ့ကြောင်း ရိုက်တာမှ ဖော်ပြခဲ့သည်။

ယခုသီတင်းပတ်အတွင်း အမေရိကန်နှင့် တောင်ကိုရီးယားတို့က ပူးတွဲစစ်ရေး လေ့ကျင့်မှုများကို ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး နောက် မြောက်ကိုရီးယား၏ ဒုံးပစ်လောင်ချာများ စမ်းသပ်သည့် သတင်းအား မြောက်ကိုရီးယားနိုင်ငံပိုင် KCNA သတင်းဌာနက ဖော်ပြခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

ယခု ဒုံးကျည် ပစ်ခတ်မှုများသည် ကီလိုမီတာ ၄၂၀ အကွာအဝေးအတွင်းရှိ ရန်သူများကို စိတ်သောက ရောက်စေ မည်ဖြစ်ကာ မြောက်ကိုရီးယား၏ နည်းဗျူဟာမြောက် နျူကလီးယား လက်နက်များ၏ ဖျက်အားပြင်း စွမ်းရည်ကို နားလည် သဘောပေါက် သွားစေလိမ့်မည်ဟု ကင်မ်က ပြောကြားခဲ့သည်။

KCNA သတင်းဌာနမှ ထုတ်ပြန်သော ဓာတ်ပုံများတွင် ကင်မ်နှင့်အတူ ၎င်း၏သမီးဖြစ်သည့် ကင်မ်ဂျူအဲ (Kim Ju Ae) တို့သည် လက်နက်စမ်းသပ်မှုများကို ကြည့်ရှုနေကြသည်ကို တွေ့ရသည်။

ဒုံးပစ်လောင်ချာ စမ်းသပ် ပစ်ခတ်မှုကို တွေ့ရစဉ်

ကင်မ်ဂျူအဲသည် ကင်မ်ဂျုံအန်ထံမှ မြောက်ကိုရီးယား ခေါင်းဆောင်ရာထူးကို ဆက်ခံဖွယ်ရှိသူဖြစ်ကြောင်း ထင်ကြေး ပေးခံထားရသူ ဖြစ်သည်။

အတွဲလိုက် ဒုံးပစ်လောင်ချာများဖြင့် ပစ်ခတ်လိုက်သော ဒုံးကျည်များသည် ၃၆၄ ဒသမ ၄ ကီလိုမီတာ အကွာအဝေးရှိ အရှေ့ပင်လယ် (East Sea) အတွင်းမှ ပစ်မှတ်ကို တိကျစွာ ထိမှန်ခဲ့ကြောင်း KCNA က ဖော်ပြခဲ့သည်။

တောင်ကိုရီးယားစစ်တပ်ကမူ မြောက်ကိုရီးယားသည် နိုင်ငံ၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းလွန် ပင်လယ်ပြင်အတွင်းသို့ ပဲ့ထိန်းဒုံးကျည် ၁၀ စင်းထက်မနည်း ပစ်ခတ်ခဲ့ကြောင်း မတ်လ ၁၄ ရက်တွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

ထိုဒုံးကျည်များကို ဒေသစံတော်ချိန် နေ့လယ် ၁ နာရီ ၂၀ မိနစ်ခန့်တွင် ပြုံးယမ်းမြို့တော်အနီးရှိ နေရာတစ်ခုမှ ပစ်ခတ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ကီလိုမီတာ ၃၅၀ ခန့် ပျံသန်းခဲ့ကြောင်း တောင်ကိုရီးယားအစိုးရက ပြောကြားခဲ့သည်။

ပြီးခဲ့သည့် သီတင်းပတ်က မြောက်ကိုရီးယားခေါင်းဆောင် ကင်မ်ဂျုံအန်၏ညီမ ဖြစ်သူ ကင်မ်ယိုဂျုံ (Kim Yo Jong) ကလည်း အမေရိကန်နှင့်တောင်ကိုရီးယား စစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုများသည် ဒေသတွင်းတည်ငြိမ်မှုကို ပျက်ပြားစေပြီး၊ ကျူးကျော်စစ်အတွက် အစမ်းလေ့ကျင့်မှုဖြစ်ကြောင်း ဝေဖန်ပြောဆိုခဲ့သည်။

သို့သော် တောင်ကိုရီးယားနှင့် အမေရိကန်တို့ကမူ ထိုစစ်ရေး လေ့ကျင့်မှုများသည် ခုခံကာကွယ်ရေးအတွက်သာ ဖြစ်ပြီး မြောက်ကိုရီးယား၏ စစ်ရေး ခြိမ်းခြောက်မှုများနှင့်ပတ်သက်ပြီး အသင့်အနေအထားတွင် ရှိနေစေရန် စမ်းသပ် စစ်ဆေးခြင်းသာဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

 Source: ရိုက်တာ

CNI International News

အစ္စလာမ်မာဘက်၊ မတ်လ ၁၆

ပါကစ္စတန်တပ်ဖွဲ့များသည် အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံအတွင်းရှိ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ အဆောက်အအုံများနှင့် အကြမ်းဖက်သမားများ ပုန်းအောင်းသည့် နေရာများကို အောင်မြင်စွာ ပစ်မှတ်ထား တိုက်ခိုက်နိုင်ခဲ့ကြောင်း ပါကစ္စတန်အစိုးရက ပြောကြားခဲ့သည်ဟု အယ်လ်ဂျာဇီးယားမှ ဖော်ပြခဲ့သည်။

အဆိုပါ တိုက်ခိုက်မှုသည် ပါကစ္စတန်နှင့် အာဖဂန်နစ္စတန်ကြား တင်းမာမှုများ မြင့်တက်နေချိန်တွင် ဖြစ်သည်။

ပါကစ္စတန်နိုင်ငံပိုင် ရုပ်သံလိုင်း (PTV) ၏ မတ်လ ၁၅ ရက် ထုတ်လွှင့်ချက်တွင် ပါကစ္စတန်စစ်တပ်သည် အာဖဂန်နစ္စတန်တောင်ပိုင်း ကန်ဒါဟာ (Kandahar) ပြည်နယ်ရှိ နည်းပညာ အထောက်အကူပြု အခြေခံ အဆောက်အအုံတစ်ခုနှင့် စစ်လက်နက်ပစ္စည်း သိုလှောင်ရုံတစ်ခုကို ထိရောက်စွာ ဖျက်ဆီးနိုင်ခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။

အာဖဂန်တာလီဘန်များနှင့် အကြမ်းဖက်သမားများသည် ပါကစ္စတန် အရပ်သားများကို တိုက်ခိုက်ရန် ထိုစစ်စခန်း များအား အသုံးပြုနေခြင်း ဖြစ်သည်ဟု ပါကစ္စတန်အစိုးရက ပြောကြားခဲ့သည်။

နောက်ထပ် တိုက်ခိုက်မှု တစ်ခုတွင် ပါကစ္စတန်တပ်ဖွဲ့များသည် အာဖဂန်တာလီဘန်များနှင့် ပါကစ္စတန် တာလီဘန် အဖွဲ့များ၏ နည်းပညာ အသုံးအဆောင်ပစ္စည်းများ ထားရှိရာ ကန်ဒါဟာရှိ ဥမင်လိုဏ်ခေါင်းတစ်ခုကို ထိမှန်အောင် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်ဟုဆိုသည်။

အာဖဂန်နစ္စတန်ရှိ တာလီဘန်အစိုးရအနေဖြင့် ပါကစ္စတန်၏ လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ စိုးရိမ်ပူပန်မှုများကို ဖြေရှင်း ပေးခြင်း မရှိသရွေ့ စစ်ဆင်ရေးကို ဆက်လက် လုပ်ဆောင်သွားမည်ဟု ပါကစ္စတန်စစ်တပ်က ပြောကြားခဲ့သည်။

ပါကစ္စတန်- အာဖဂန်နစ္စတန် နယ်မြေကို တွေ့ရစဉ်

ကန်ဒါဟာမြို့၏ အရှေ့တောင်ဘက်ရှိ စပင်ဘိုးလ်ဒက် (Spin Boldak) မြို့တွင် လေကြောင်း တိုက်ခိုက်မှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး အရှေ့ဘက်နယ်စပ် ပြည်နယ်ဖြစ်သော ခို့စ် (Khost) ပြည်နယ်တွင်လည်း မတ်လ ၁၄ ရက်ညပိုင်းက တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့ကြောင်း ဒေသခံများနှင့် အာဖဂန်အာဏာပိုင်များက ပြောကြားခဲ့သည်။

တာလီဘန်အစိုးရ၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဇာဘီဟူလာ မူဂျာဟစ် (Zabihullah Mujahid) ကမူ ပါကစ္စတန်၏ တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် ကန်ဒါဟာရှိ မူးယစ်ဆေးဝါးဖြတ်သည့် ပြန်လည်ထူထောင်ရေးစင်တာ တစ်ခုနှင့် ကွန်တိန်နာ အလွတ်တစ်လုံး ပျက်စီးခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဝမ်ယိ (Wang Yi) ကမူ အာဖဂန်နှင့် ပါကစ္စတန်ကြား အငြင်းပွားမှုများကို အင်အားသုံး ဖြေရှင်းခြင်းမပြုဘဲ ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းမှုများမှတဆင့် ဖြေရှင်းရန် တိုက်တွန်းထားသည်။

နှစ်ဖက်စလုံး အနေဖြင့် တည်ငြိမ်အေးချမ်းစွာဖြင့် ထိန်းထိန်းသိမ်းသိမ်း ဆောင်ရွက်ကြရန်၊ အမြန်ဆုံး မျက်နှာချင်း ဆိုင် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးကြရန်၊ ချက်ချင်း အပစ်အခတ်ရပ်စဲရန်နှင့် သဘောထား ကွဲလွဲမှုများကို ဆွေးနွေးမှုများမှ တဆင့် ဖြေရှင်းရန် ဝမ်က တိုက်တွန်းခဲ့ကြောင်း တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

Source: အယ်လ်ဂျာဇီးယား

CNI International News

ဝါရှင်တန်၊ မတ်လ ၁၆

ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား (Strait of Hormuz) ကို ဆက်ပြီး ဖွင့်လှစ်ထားနိုင်ရန်အတွက် နိုင်ငံအများအပြားက စစ်သင်္ဘောများ စေလွှတ်သွားလိမ့်မည်ဟု အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့် (Donald Trump)က ပြောကြားခဲ့ သည်ဟု အယ်လ်ဂျာဇီးယားမှ ဖော်ပြခဲ့သည်။

အမေရိကန်၊ အစ္စရေးနှင့် အီရန်ကြား ဖြစ်ပွားနေသော စစ်ပွဲသည် ၁၅ ရက်မြောက်နေ့သို့ ရောက်ရှိလာပြီဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာ့ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ တင်ပို့မှု စုစုပေါင်း၏ ၅ ပုံ ၁ ပုံခန့်ကို သယ်ယူပို့ဆောင်နေသည့် ဟော်မုဇ်ရေလက် ကြားသည် လက်ရှိတွင် ပိတ်ဆို့ခံထားရသည်။

အီရန်၏ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား ပိတ်ဆို့မှုကြောင့် ထိခိုက်နစ်နာရသည့် နိုင်ငံများသည် ထိုရေလက်ကြားကို ဘေးကင်းလုံခြုံစွာ ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နိုင်ရေးအတွက် အမေရိကန်နှင့်အတူ ပူးပေါင်းကာ စစ်သင်္ဘောများ စေလွှတ် ကြလိမ့်မည်ဟု ထရမ့်က ၎င်း၏ Truth Social လူမှုကွန်ရက်စာမျက်နှာ၌ ရေးသားခဲ့သည်။

တရုတ်၊ ပြင်သစ်၊ ဂျပန်၊ တောင်ကိုရီးယားနှင့် ဗြိတိန်နိုင်ငံတို့ အနေဖြင့် ပူးပေါင်း ပါဝင်လာရန် မျှော်လင့်ကြောင်း လည်း ထရမ့်က ပြောကြားခဲ့သည်။

ထို့ပြင် အီရန်၏ စစ်ရေး စွမ်းဆောင်ရည်များကို ၁၀၀ ရာခိုင်နှုန်းကို ဖျက်ဆီးနိုင်ခဲ့သော်လည်း အီရန်သည် ဟော်မုဇ် ရေလက်ကြားတွင် ဒရုန်းများ၊ ရေမြှုပ်မိုင်းများ၊ ဒုံးကျည်များဖြင့် တိုက်ခိုက်နိုင်စွမ်း ရှိသေးကြောင်းလည်း ထရမ့်က ပြောသည်။

 ‌ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား လမ်းညွှန်မြေပုံကို တွေ့ရစဉ်

ထိုအချိန်အတောအတွင်း အမေရိကန်က အီရန် ကမ်းရိုးတန်းဒေသ တစ်လျှောက်ကို ပြင်းထန်စွာ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက် သွားမည်ဖြစ်ပြီး အီရန်သင်္ဘောများကိုလည်း ဆက်တိုက် ပစ်ခတ်သွားမည်ဟု ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။

ထရမ့်၏ ပြောကြားချက်များကို အီရန်အစ္စလာမ်မစ် တော်လှန်ရေးအစောင့်တပ်ဖွဲ့(IRGC)၏ ရေတပ်ဦးစီးချုပ် အလီရီဇာ တန်စီရီ (Alireza Tangsiri) က တုန့်ပြန်ရာတွင် အီရန်သည် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားအား စစ်ရေးအရ ပိတ်ဆို့ထားခြင်း မရှိသေးဘဲ ထိန်းချုပ်ထားရုံသာ ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

“အမေရိကန်တွေ အီရန်ရေတပ်ကို ဖျက်ဆီးနိုင်ပြီဆိုပြီး မမှန်မကန် ပြောဆိုခဲ့ကြတယ်။ အဲဒီနောက် ရေနံတင် သင်္ဘောတွေကို အစောင့်အရှောက်နဲ့ ပို့ဆောင်ပေးနေပြီဆိုပြီး ထပ်ပြီး လိမ်ညာခဲ့ကြပြန်တယ်။ အခုတော့ သူတို့ ဟာ တခြားသူတွေ ဆီကနေတောင် စစ်ကူတောင်းနေရပြီ”ဟု တန်စီရီက X လူမှုမီဒီယာတွင် ရေးသားခဲ့သည်။

အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အဘတ်စ် အာရက်ချီ (Abbas Araghchi) ကလည်း ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို သင်္ဘော  အားလုံးအတွက် ပိတ်ထားခြင်း မဟုတ်ဘဲ ရန်သူများနှင့် ၎င်းတို့ မဟာမိတ်များ၏ သင်္ဘောများနှင့် ရေနံတင် သင်္ဘောများ အတွက်သာ ပိတ်ထားခြင်းဖြစ်ကြောင်း ရှင်းလင်းပြောကြားခဲ့သည်။

Source: အယ်လ်ဂျာဇီးယား

CNI International News

ဝါရှင်တန်၊ မတ် ၁၃

Meta ကုမ္ပဏီက ကျားဖြန့်လုပ်ငန်းများနှင့် ဆက်နွှယ်သည်ဟု သသယရှိရသည့် လူမှုမီဒီယာ အကောင့်ပေါင်း ၁၅၀၀၀၀ ကျော်ကို ဖယ်ရှားခဲ့ပြီး ထိုင်းရဲတပ်ဖွဲ့ကလည်း ကျားဖြန့်သံသယတရားခံ ၂၁ ဦးကို ဖမ်းဆီးခဲ့သည်ဟု South China Morning Post မှ ဖော်ပြခဲ့သည်။

တစ်ကမ္ဘာလုံးက လူပေါင်းသန်းချီကို ပစ်မှတ်ထားနေသည့် အရှေ့တောင်အာရှ၏ ကျားဖြန့်စင်တာ များကို နိုင်ငံတကာက နှိမ်နင်းနေချိန်တွင် ယခုကဲ့သို့ လုပ်ဆောင်လိုက်ခြင်းဖြစ်သည်။

ကျားဖြန့်နှိမ်နင်းရေး စစ်ဆင်ရေးကို ထိုင်းတော်ဝင်ရဲတပ်ဖွဲ့၏ ဆိုက်ဘာ လိမ်ညာမှု တိုက်ဖျက်ရေး စင်တာ၊ အမေရိကန် ဖက်ဒရယ် စုံစမ်းထောက်လှမ်းရေးဗျူရို (FBI) နှင့် အမေရိကန်တရားရေးဌာန၏ ကျားဖြန့်တိုက်ဖျက်ရေးတပ်ဖွဲ့ဌာနတို့က ဦးဆောင်ပြုလုပ်နေခြင်းဖြစ်သည်။

ထိုင်းရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်များက ကျားဖြန့်လုပ်ငန်းကို ဝင်ရောက်စီးနှင်းစဉ်

ထို့အတူ Meta ကုမ္ပဏီ၏ စုံစမ်းစစ်ဆေးသူများကလည်း ကျားဖြန့်လုပ်ငန်းနှင့်ပတ်သက်သည့် သတင်းများကို တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးအေဂျင်စီများအား အချိန်နှင့်တစ်ပြေးညီ ပေးပို့လျက်ရှိသည်။

ကမ္ဘောဒီးယား၊ မြန်မာနှင့် လာအိုတို့တွင် အများဆုံးလှုပ်ရှားနေသည့် ကျားဖြန့်လုပ်ငန်းများသည် မကြာသေးမီနှစ်များအတွင်း အလွန်များပြားလာခဲ့သည်။

ထို့ပြင် ကျားဖြန့လုပ်ငန်းများသည် ဖော်ထုတ်ဖမ်းဆီးခံရမည့်အရေးကို ရှောင်လွှဲရန်အတွက် စနစ်တကျ ဖွဲ့စည်းထားသည့် အကြီးစား ဒုစရိုက်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ အသွင်ဖြင့် လည်ပတ်နေကြောင်း အာဏာပိုင်များက ဖော်ပြကြသည်။

FBI, Meta တို့နှင့် ထိုင်းရဲတပ်ဖွဲ့တို့ကို တွေ့ရစဉ်

Meta ကုမ္ပဏီ၏ မတ်လ ၁၁ ရက်ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ကျားဖြန့်လုပ်ငန်းများနှင့်ဆက်နွှယ်သည့် Facebook နှင့် Instagram အကောင့်ပေါင်း ၁၅၀၀၀၀ ကျော်ကို ပိတ်ခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။

ယခုနှိမ်နင်းမှုသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလနောက်ပိုင်း ဒုတိယအကြိမ်မြောက် ပူးပေါင်းစစ်ဆင်ရေးဖြစ်ပြီး ပထမအကြိမ် စစ်ဆင်ရေးတွင် Meta ၏ လူမှုမီဒီယာ ပလက်ဖောင်းများပေါ်မှ အကောင့်များ၊ Page များနှင့် Group ပေါင်း ၅၉၀၀၀ ကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်။

Meta ကုမ္ပဏီကို တွေ့ရစဉ်

ထို့ပြင် Meta ကုမ္ပဏီသည် ၎င်း၏ လူမှုမီဒီယာပလက်ဖောင်းများဖြစ်သော Facebook၊ Messenger နှင့် WhatsApp အသုံးပြုသူများကို ကျားဖြန့် လိမ်လည်မှုများရန်မှ ကာကွယ်ရန်အတွက် အဆင့်မြင့် AI နည်းပညာသုံး tool အသစ်များကို ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၁၁ ရက်တွင် ကြေညာခဲ့သည်။

ယခုအကြိမ်ပြုလုပ်သည့် ကျားဖျန့်နှိမ်နင်းမှု စစ်ဆင်ရေးတွင် ဗြိတိန်၏ အမျိုးသားရာဇ၀တ်မှု တိုက်ဖျက်ရေးအေဂျင်စီ (NCA) အပြင် ကနေဒါ၊ သြစတြေးလျ၊ နယူးဇီလန်၊ တောင်ကိုရီးယား၊ ဂျပန်၊ စင်ကာပူ၊ ဖိလစ်ပိုင်နှင့် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံတို့မှ အေဂျင်စီများလည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။

Source: South China Morning Post

CNI International News

ဘန်ကောက်၊ မတ် ၁၃

အကျဉ်းချခံထားရသည့် ထိုင်းဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း သက်ဆင် ရှင်နာဝပ် (Thaksin Shinawatra) ၏ ရှေ့နေများက  ခံဝန်ဖြင့် ပြန်လည်လွတ်မြောက်ခွင့်အတွက် လိုအပ်သော စာရွက်စာတမ်းများကို တင်ပြထားကြောင်း The Nation မှ ဖော်ပြခဲ့သည်။

စာရွက်စာတမ်းများကို တင်ပြခြင်းသည် ပထမအဆင့်ဖြစ်ပြီး နောက်တစ်ဆင့်မှာ အကျဉ်းဦးစီးဌာနက ဆက်လက်သုံးသပ်ရန်ဖြစ်ကြောင်း သက်ဆင်၏ ရှေ့နေဖြစ်သူ ဝင်းယတ် ချတ်မွန်ထရီ (Winyat Chatmontri) က ပြောကြားခဲ့သည်။

ဝင်းယတ်သည် ရှင်နာဝပ်မိသားစုဝင်များနှင့်အတူ ကလောင်ပရမ်ဗဟိုအကျဉ်းထောင် (Klong Prem Central Prison) ရှိ သက်ဆင်ဆီသို့ သွားရောက်တွေ့ဆုံပြီးနောက် ထိုကဲ့သို့ ပြောကြားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

အကျဉ်းကျခံနေရသည့် သက်ဆင်အားတွေ့ရစဉ်

အကျဉ်းဦးစီးဌာနကလည်း သက်ဆင်သည် လာမည့် မေလ ၁၁ ရက်တွင် ခံဝန်ဖြင့် လွတ်မြောက်ခွင့် ရရှိရန် သတ်မှတ်ချက်နှင့် ပြည့်မီကြောင်း ယခင်ကပင် အတည်ပြုထားပြီး ဖြစ်သည်။

အကယ်၍ ခံဝန်လျှောက်ထားသည့် လုပ်ငန်းစဉ်များသည် သတ်မှတ်ချက်များနှင့်အညီ ဆက်လက်ဆောင်ရွက်ပြီး အတည်ပြုချက်ရရှိခဲ့မည်ဆိုပါက သက်ဆင်သည် မေလ ၁၁ ရက် နံနက် ၇ နာရီဝန်းကျင်တွင် ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာမည်ဖြစ်သည်။

သက်ဆင်သည် ထောင်ဒဏ်တစ်နှစ်ပြစ်ဒဏ်၏ သုံးပုံနှစ်ပုံကို ကျခံပြီးနောက် မေလ ၁၁ ရက်တွင် ခံဝန်ဖြင့် လွတ်မြောက်ခွင့်ရရှိရန် အရည်အချင်းပြည့်မီကြောင်း အကျဉ်းဦးစီးဌာနက အတည်ပြုထားပြီးဖြစ်သည်။

ထို့ကြောင့် သူသည် ကျခံရန်လိုအပ်သော ပြစ်ဒဏ်ကာလကို မေလ ၁၀ ရက်တွင် ပြည့်မြောက်မည်ဖြစ်ရာ နောက်တစ်နေ့တွင် ပြန်လည်လွတ်မြောက်ခွင့် ရရှိလိမ့်မည်ဖြစ်ကြောင်း အကျဉ်းဦးစီးဌာနက ဆိုသည်။

မတ်လ ၁၂ ရက် နံနက်ပိုင်းက ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း  ပေတုန်တန် ရှင်နာဝပ် (Paetongtarn Shinawatra) သည် ၎င်း၏ခင်ပွန်းဖြစ်သူ ပီတာကာ ဆပ်ဆာဝပ် (Pitaka Suksawat) နှင့်အတူ ကလောင်ပရမ် ဗဟိုအကျဉ်းထောင်ရှိ သက်ဆင်ထံသို့ သွားရောက်တွေ့ဆုံခဲ့သည်။

ရှင်နာဝပ် မိသားစုကို တွေ့ရစဉ်

ထိုတွေ့ဆုံမှုသည် သက်ဆင်နှင့် ၎င်းမိသားစု၏ ၄၇ ကြိမ်မြောက် တွေ့ဆုံမှုဖြစ်ကြောင်း ထိုင်းမီဒီယာများက ဖော်ပြကြသည်။

ပေတုန်တန်သည် သက်ဆင်နှင့် မိနစ် ၅၀ ခန့်တွေ့ဆုံခဲ့ပြီးနောက် သက်ဆင်သည် ကျန်းမာရေးကောင်းမွန်လျက်ရှိပြီး အိပ်မပျော်သည့်ပြဿနာများလည်း သက်သာကောင်းမွန် လာပြီဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

၎င်းတို့ တွေ့ဆုံချိန်အတွင်း နိုင်ငံရေးကိစ္စရပ်များ သို့မဟုတ် အရှေ့အလယ်ပိုင်းတွင် ဖြစ်ပွားနေသော ပဋိပက္ခများအကြောင်းကို ဆွေးနွေးခဲ့ခြင်းမရှိဘဲ ၎င်း၏ ဥပဒေရေးရာအမှုကိစ္စများကိုသာ အဓိကထား ပြောဆိုခဲ့ကြကြောင်း ပေတုန်တန်က ပြောကြားခဲ့သည်။

မေလထဲတွင် လွတ်မြောက်လာနိုင်ခြေနှင့် ပတ်သက်၍ မေးမြန်းရာတွင် မိသားစုအနေဖြင့် သက်ဆင်ကို အမြန်ဆုံးပြန်လည်လွတ်မြောက်လာစေလိုကြောင်းနှင့် ဥပဒေကြောင်းအရ လိုအပ်သော စာရွက်စာတမ်းကိစ္စရပ်များကိုမူ ရှေ့နေများအား လွှဲအပ်ထားကြောင်း ပေတုန်တန်က ဖြေကြားခဲ့သည်။

Ref: The Nation

CNI International News

ဘဂ္ဂဒက်၊ မတ် ၁၃

အီရတ်နိုင်ငံ ကာဒစ္စတန်ဒေသရှိ အီတလီစစ်အခြေစိုက်စခန်းတစ်ခုသည် ညအချိန် လေကြောင်း တိုက်ခိုက်ခံခဲ့ရသော်လည်း ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိသူမရှိကြောင်း အီတလီကာကွယ်ရေးတာဝန်ရှိသူများက မတ် ၁၂ ရက်တွင် ပြောကြားခဲ့သည်ဟု ရိုက်တာမှဖော်ပြခဲ့သည်။

အာဘေးလ် (Erbil) မြို့ရှိ အီတလီစစ်စခန်းသည် ဒုံးကျည်ဖြင့် တိုက်ခိုက်ခံရခြင်းဖြစ်သည်ဟု ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနက အစောပိုင်းတွင် ပြောကြားခဲ့သော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် ဝန်ကြီးဌာနသတင်းရင်းမြစ်များက ဒရုန်းတစ်စင်းသည် အီတလီစစ်ဘက်သုံးယာဉ်တစ်စီးကို ဖျက်ဆီးသွားခဲ့ပြီး ထိုဖြစ်စဉ်သည် မတော်တဆဖြစ်နိုင်သည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

"အီတလီစစ်မှုထမ်းတွေထဲမှာ သေဆုံးသူ ဒါမှမဟုတ် ဒဏ်ရာရသူ မရှိပါဘူး။ အားလုံး ဘေးကင်းကြပါတယ်" ဟု အီတလီ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနက X လူမှုမီဒီယာမှတစ်ဆင့် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

အီတလီကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးကို တွေ့ရစဉ်

ထိုဒရုန်းသည် အီတလီစစ်စခန်းကို ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ ပစ်မှတ်ထားခြင်းမဟုတ်ဘဲ အမြင့်ပေ နိမ့်ကျလာပြီးနောက် မတော်တဆ လာရောက်ထိမှန်ခြင်းသာ ဖြစ်နိုင်ကြောင်း ဝန်ကြီးဌာန၏ သတင်းရင်းမြစ်များက ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။

ထိုစစ်စခန်း၏ တပ်မှူးဖြစ်သူ ဗိုလ်မှူးကြီး စတီဖနို ပစ်ဇော့တီ (Colonel Stefano Pizzotti) က လေကြောင်းရန် အန္တရာယ်ရှိကြောင်း ကြိုတင်သတိပေးချက်ရရှိထားသဖြင့် တိုက်ခိုက်မှုမဖြစ်ပွားမီ နာရီပိုင်းအလိုကတည်းက စစ်မှုထမ်းများသည် ဗုံးခိုကျင်းများအတွင်း ခိုလှုံနေခဲ့ကြကြောင်း Sky TG24 ရုပ်သံဌာနကို ပြောကြားခဲ့သည်။

တပ်မှူး Colonel Stefano Pizzotti ကိုတွေ့ရစဉ်

တိုက်ခိုက်မှုသည် မည်သည့်ဘက်က လာသည်ကို မသိရသေးကြောင်းနှင့် လေကြောင်းရန် သတိပေးချက်မှာ ပြီးဆုံးသွားပြီဖြစ်သော်လည်း ကျွမ်းကျင်သူများက နယ်မြေအတွင်း လုံခြုံရေးအတွက် ဆက်လက်စစ်ဆေးနေဆဲဖြစ်ကြောင်း ၎င်းက ဆိုသည်။

အီတလီသည် ကာဒစ္စတန် လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့များကို စစ်သင်တန်းများ လေ့ကျင့်သင်ကြားပေးရန်အတွက် အာဘေးလ်မြို့တွင် အီတလီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၃၀၀ ခန့် ချထားကြောင်း အီတလီကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ဝက်ဘ်ဆိုက်တွင် ဖော်ပြထားသည်။

အီတလီကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးနှင့် လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များကိုတွေ့ရစဉ်

သို့သော် အီရန်အပေါ် ဆင်နွှဲနေသည့် အမေရိကန်-အစ္စရေး စစ်ပွဲကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သော အန္တရာယ်များကြောင့် မကြာသေးမီကပင် အီတလီတပ်ဖွဲ့ဝင်အရေအတွက်ကို လျှော့ချခဲ့ကြောင်း ပစ်ဇော့တီက ပြောကြားခဲ့သည်။

Source: ရိုက်တာ