- By CNI
- Category: နိုင်ငံရေး
- Hits: 3645
CNI International News
ခါတွန်၊ အောက်တိုဘာ ၁၁
ဆူဒန်နိုင်ငံ၏ အရန်တပ်ဖွဲ့ Rapid Support Forces (RSF) ခေါင်းဆောင်ဖြစ်သည့် မိုဟာမက် ဟမ်ဒန် ဒါဂလို(Mohamed Hamdan Dagalo)က ၎င်း၏တပ်ဖွဲ့ဝင်များကို လေကြောင်း တိုက်ခိုက်မှုများတွင် အီဂျစ်လည်း ပါဝင်ပတ်သက်မှုရှိကြောင်း အောက်တိုဘာ ၉ ရက်က အသံသွင်းထားသည့် မိန့်ခွန်း၌ စွပ်စွဲပြောကြားခဲ့ကြောင်း ရိုက်တာမှ ဖော်ပြခဲ့သည်။
ဒါဂလိုက ၎င်းတို့နှင့် ၁၈ လနီးပါးကြာ စစ်မက်ဖြစ်ပွားနေသော ဆူဒန်အစိုးရကို အီဂျစ်အစိုးရက စစ်သင်တန်း လေ့ကျင့် သင်ကြားပေးခြင်းနှင့် ဒရုန်းများ ထောက်ပံ့ပေးခြင်းတို့ ပြုလုပ်နေကြောင်း စွပ်စွဲပြောကြားခဲ့သည်။
အီဂျစ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက နောက်ပိုင်းတွင် ဆူဒန်၌ လက်ရှိဖြစ်ပွားနေသည့် စစ်ပွဲမှာ အီဂျစ်လေတပ် ပါဝင်ပတ်သက်နေသည့် ကိစ္စနှင့်သက်ဆိုင်သော ဒါဂလို၏ စွပ်စွဲချက်များကို ငြင်းဆန်ချက်တစ်ရပ် ထုတ်ပြန်ခဲ့ သည်။
"အီဂျစ်အနေနဲ့ ဒီစွပ်စွဲချက်တွေကို ငြင်းဆိုပါတယ်။ RSF ပြည်သူ့စစ်ခေါင်းဆောင် ပြောတဲ့ဖြစ်စဉ်နဲ့ ပတ်သက်ပြီး အမှန်တရားကို သက်သေပြဖို့ ခိုင်လုံတဲ့ အထောက်အထားကို ဖော်ထုတ်ပေးဖို့ နိုင်ငံတကာ အသိုင်းအဝိုင်းကို တောင်းဆိုလိုပါတယ်"ဟု အီဂျစ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ထပ်မံပြောကြားခဲ့သည်။
အီဂျစ်သည် ဆူဒန်စစ်တပ်နှင့် ၎င်း၏အကြီးအကဲ အဗ္ဗဒယ်ဖာတာအယ်ဘာဟန်(Abdel Fattah al-Burhan)နှင့် ရင်းနှီးသော ဆက်ဆံရေးရှိသော်လည်း အီဂျစ်သည် ပဋိပက္ခကို ကြားဝင်ဖြန်ဖြေရန်အတွက် အမေရိကန်နှင့် ဆော်ဒီတို့၏ ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်ချက်များတွင် အတူပူးပေါင်းပါဝင်ခဲ့သည်။
အီဂျစ်အစိုးရသည် ယခုနှစ်အစောပိုင်းက ပြိုင်ဘက် အဖွဲ့အစည်းနှစ်ခုကြား ဆွေးနွေးပွဲများကိုလည်း ပြုလုပ်ပေးခဲ့သည်။
ဒါဂလို၏ အသံသွင်းထားတဲ့ ဗွီဒီယို သတင်းစကားတွင် အီဂျစ်သည် ၎င်း၏ လေကြောင်း တိုက်ခိုက်မှုများ၌ အမေရိကန်ဗုံးများကို အသုံးပြုခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
"အမေရိကန်အနေနဲ့ ဒီသဘောတူညီချက်ထဲမှာ မပါဝင်ဘူးဆိုရင် ဒီဗုံးတွေကလည်း ဆူဒန်ကို ရောက်လာမှာ မဟုတ်ပါဘူး"ဟု ၎င်းက ဆူဒန်နိုင်ငံတွင်းရှိ တီဂရေး(Tigrayan)၊ အီရစ်ထရီးယား(Eritrean)၊ အဇာဘိုင်ဂျန် (Azerbaijani )နှင့် ယူကရိန်း(Ukrainian )ကြေးစားစစ်သည်များ တည်ရှိမှုကို ရည်ညွှန်းပြောကြားထားခြင်း ဖြစ်ကာ အီရန်တို့သည်လည်း စစ်ပွဲတွင် ဆူဒန်စစ်တပ်ဘက်မှာ ပါဝင်ကြောင်း စွပ်စွဲချက်ကိုလည်း ဒါဂလိုက ထပ်တလဲလဲ ပြောကြားခဲ့သည်။
ဆူဒန်စစ်တပ်သည် လတ်တလော ကာလအတွင်း မြို့တော်ခါတွန် (Khartoum) နှင့် အရှေ့တောင်ပိုင်း ဆန်နာ (Sennar) ပြည်နယ်တို့တွင် ချီတက်ထိုးစစ်ဆင်မှုများ လုပ်ဆောင်လျက်ရှိသည်။
၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဧပြီလက စတင်ဖြစ်ပွားသော ဆူဒန်စစ်ပွဲကြောင့် လူ ၁၀ သန်းနီးပါးသည် နေအိမ်များမှ ထွက်ပြေး တိမ်းရှောင်ခဲ့ရပြီး အငတ်ဘေး ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ကျရောက်ခဲ့ကာ လူမျိုးရေးအရ တွန်းအားပေးသော အကြမ်းဖက်မှု လှိုင်းများနှင့်ပတ်သက်ပြီး RSF ကို ဝေဖန်ပြစ်တင်ခဲ့သည်။
Source: ရိုက်တာ

- By CNI
- Category: နိုင်ငံရေး
- Hits: 3400
CNI International News
ဆိုးလ်၊ အောက်တိုဘာ ၁၁
တောင်ကိုရီးယားနှင့် ထိစပ်နေသော နိုင်ငံတောင်ပိုင်းနယ်စပ်ကို အပြီးသတ် ပိတ်ပစ်ရန် စီစဉ်နေသည်ဟု မြောက်ကိုရီးယားစစ်တပ်က အောက်တိုဘာ ၉ ရက်တွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့ကြောင်း Nikkei Asia မှ ဖော်ပြခဲ့သည်။
မြောက်ကိုရီးယားစစ်တပ်၏ ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ကိုရီးယားနှစ်နိုင်ငံကြား ဆက်သွယ်ထားသည့် လမ်းများနှင့် မီးရထားလမ်းကြောင်းများကို ဖြတ်တောက်သွားမည်ဟုလည်း ဖော်ပြထားသည်။
မြောက်ကိုရီးယားက အောက်တိုဘာ ၉ ရက် ထုတ်ပြန်ချက်ကို အဓိကစစ်ရေး ခြေလှမ်းတစ်ရပ်အဖြစ် ဖော်ပြခဲ့ သော်လည်း ကျွမ်းကျင်သူတစ်ဦးကမူ ထိုအစီအစဉ်သည် ကာလကြာရှည် လုပ်ဆောင်နေသည့် လုပ်ငန်းစဉ် တစ်ရပ်ကို ဆက်လက် လုပ်ဆောင်ခြင်းဖြစ်ကြောင်း သုံးသပ်ထားသည်။
ကိုရီးယားနှစ်နိုင်ငံကြား ဆက်ဆံရေးသည် လတ်တလော နှစ်များအတွင်း အဆိုးရွားဆုံး အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိခဲ့ ပြီး မြောက်ကိုရီးယားအစိုးရသည် နှစ်နိုင်ငံပြန်လည်ပေါင်းစည်းရေးကို ဆောင်ရွက်နေသည့် အေဂျင်စီများအား ပိတ်ပစ်သလို တောင်ကိုရီးယားကို ၎င်း၏အဓိကရန်သူအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
မြောက်ကိုရီးယားနဲ့ တောင်ကိုရီးယား နယ်စပ်ကိုတွေ့ရစဉ်
မြောက်ကိုရီးယားက အောက်တိုဘာ ၈ ရက်တွင် ပြီးဆုံးခဲ့သည့် လွှတ်တော်အစည်းအဝေး၌ ၁၉၉၁ ခုနှစ်က ချုပ်ဆိုခဲ့သည့် ကိုရီးယားနှစ်နိုင်ငံကြား သဘောတူညီချက်တစ်ရပ်ကို ဖျက်သိမ်းပစ်ရန် ရည်ရွယ်ခဲ့သည်။
မြောက်ကိုရီးယားစစ်တပ်က ၎င်းတို့အနေဖြင့် တောင်ကိုရီးယားနှင့် ဆက်သွယ်ထားသော လမ်းများနှင့် မီးရထား လမ်းများကို အပြီးတိုင် ဖြတ်တောက်သွားကာ နယ်စပ်ရှိ ၎င်းတို့ဘက်ခြမ်းဒေသကို အင်အားခိုင်မာစေရန် ပြုလုပ် သွားမည်ဟု ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
ထို့ပြင် မြောက်ကိုရီးယားက တောင်ပိုင်းနယ်စပ်ဒေသတွင် လုပ်ဆောင်မည့် ခံတပ်စီမံကိန်းနှင့်ပတ်သက်ပြီး နားလည်မှု မလွဲစေရန်နှင့် ပဋိပက္ခ မဖြစ်ပွားစေရန်အတွက် အမေရိကန်တပ်ဖွဲ့ထံ အောက်တိုဘာ ၉ ရက် နံနက်ခင်းတွင် တယ်လီဖုန်းဖြင့် ကြိုတင် သတင်းစကားပေးပို့ခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
ထိုနယ်စပ်သည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် စစ်အင်အား အထူထပ်ဆုံး နယ်စပ်များတွင် တစ်ခု အပါအဝင် ဖြစ်သော်လည်း သြဂုတ်လက နယ်စပ်ကိုဖြတ်ကျော်ကာ တောင်ကိုရီးယားသို့ ဝင်ရောက်မှုများကို ဟန့်တားနိုင်ခြင်းမရှိခဲ့ပေ။
မြောက်ကိုရီးယားသည် ယခုနှစ်အတွင်း စစ်အင်အားထူထပ်သော နယ်စပ်တစ်လျှောက် မြေမြှုပ်မိုင်းများနှင့် အတားအဆီးများကို ချထားပြီး မြေလွတ်မြေရိုင်း နေရာတစ်ခုအဖြစ် ဖန်တီးထားကြောင်း တောင်ကိုရီးယား စစ်တပ်က ဇူလိုင်လတွင် ပြောကြားခဲ့သည်။
Source-Nikkei Asia

- By CNI
- Category: နိုင်ငံရေး
- Hits: 3713
CNI International News
ဗီယန်ကျင်း၊ အောက်တိုဘာ ၁၁
ဖိလစ်ပိုင်သမ္မတ ဖာဒီနန်မားကို့စ်ဂျူနီယာ (Ferdinand Marcos Jr) သည် အောက်တိုဘာ ၁၀ ရက်က အာဆီယံ ခေါင်းဆောင်များနှင့် တရုတ်ဝန်ကြီးချုပ် လီချင် ( Li Qiang) တို့နှင့်ပြုလုပ်သည့် အစည်းအဝေးတွင် တောင်တရုတ် ပင်လယ်အတွင်း တင်းမာမှုများကို လျှော့ချပေးရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်ဟု ဘန်ကောက်ပို့စ်မှ ဖော်ပြခဲ့သည်။
"ကျနော်တို့ဟာ အနှောင့်အယှက်တွေနဲ့ ခြိမ်းခြောက်မှုတွေကို ဆက်လက် ရင်ဆိုင်နေရပါတယ်။ သက်ဆိုင်ရာ နိုင်ငံတွေအနေနဲ့ တင်းမာမှုတွေကို လျှော့ချဖို့နဲ့ မတူကွဲပြားမှုတွေကို အလေးထားဖြေရှင်းဖို့ စိတ်ပါလက်ပါ လုပ်ဆောင်ရပါမယ်" ဟု မားကို့စ်က လာအိုနိုင်ငံတွင် ပြုလုပ်သည့် အာဆီယံအစည်းအဝေး၌ ပြောကြားခဲ့သည်။
တောင်တရုတ်ပင်လယ်တွင် တရုတ်သင်္ဘောများနှင့် အာဆီယံနိုင်ငံများ၏ ကမ်းရိုးတန်းဒေသများ၌ ထိပ်တိုက် တွေ့မှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီးနောက် အာဆီယံအစည်းအဝေးများ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ပြီးခဲ့သည့် သီတင်းပတ်ကလည်း တရုတ်ကမ်းခြေစောင့်တပ်ဖွဲ့ သင်္ဘောများသည် ဗီယက်နမ် ငါးဖမ်းသင်္ဘော တစ်စင်းကို တိုက်ခိုက်ခဲ့သဖြင့် သင်္ဘောသား ၁၀ ဦး ဒဏ်ရာရခဲ့ကာ ၎င်းတို့အနက် ၃ ဦးမှာ အရိုးများ ကျိုးသွား ခဲ့သည်ဟု ဗီယက်နမ်က စွပ်စွဲခဲ့သည်။
အာဆီယံထိပ်သီးခေါင်းဆောင်များ အစည်းအဝေး ကျင်းပနေစဉ်
ထိုဖြစ်စဉ်မတိုင်မီ ဖိလစ်ပိုင်သင်္ဘောများနှင့် တရုတ်သင်္ဘောများအကြား ထိပ်တိုက်တွေ့မှုများ မကြာခဏ ဖြစ်ပွား ခဲ့ပြီး ထိုဖြစ်စဉ်များအတွက် တစ်ဖက်နှင့်တစ်ဖက် အပြန်အလှန် ပြစ်တင်ဝေဖန်ခဲ့ကြသည်။
"အဲဒီဖြစ်စဉ်တွေကို ကျနော်တို့ရဲ့ သက်ဆိုင်ရာ ပြည်သူတွေသာမက နိုင်ငံတကာ အသိုင်းအဝိုင်းကလည်း သတိ မထားမိဘဲ နေမှာမဟုတ်ပါဘူး။ အဲဒီလိုဖြစ်စဉ်တွေ ထပ်ကာထပ်ကာ မဖြစ်ပွားစေဖို့အတွက် စီမံချက်တွေကို ချက်ချင်း ချမှတ်လုပ်ဆောင်သင့်ပါတယ်"ဟု မားကို့စ်က ပြောကြားခဲ့သည်။
ယခုနှစ်အတွင်း ၄၄ ကြိမ်မြောက်နှင့် ၄၅ ကြိမ်မြောက် အာဆီယံအစည်းအဝေးများကို လာအိုနိုင်ငံ၊ ဗီယန်ကျင်း (Vientiane) မြို့တော်တွင် အောက်တိုဘာ ၆ ရက်မှ အောက်တိုဘာ ၁၁ ရက်အထိ ကျင်းပလျက်ရှိသည်။
Source: ဘန်ကောက်ပို့စ်
- By CNI
- Category: နိုင်ငံရေး
- Hits: 2482
CNI International News
ဝါရှင်တန်၊ အောက်တိုဘာ ၁၁
အမေရိကန်သမ္မတဟောင်း ဒေါ်နယ်ထရမ့် (Donald Trump) က အခြားနိုင်ငံများတွင် နေထိုင်သည့် အမေရိကန် နိုင်ငံသားများအပေါ် ဝင်ငွေခွန်ကောက်ခံမှုကို အဆုံးသတ်သွားမည်ဟု မဲဆွယ်ကတိအဖြစ် ပြောကြားခဲ့ကြောင်း South China Morning Post မှ ဖော်ပြခဲ့သည်။
ထရမ့်သည် သမ္မတရွေးကောက်ပွဲမတိုင်မီ အခွန်ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး မဲဆွယ်ကတိအနေဖြင့် ပြည်ပရောက် အမေရိကန်နိုင်ငံသားများအတွက် အခွန်ပေးဆောင်မှုနှင့်ပတ်သက်ပြီး ရှင်းလင်းလွယ်ကူစေရန် လုပ်ဆောင်ပေး သွားမည်ဟု ကတိပြုခဲ့သည်။
ယခင်က ပြည်ပရောက် အမေရိကန်နိုင်ငံသားများသည် ပြည်တွင်းအခွန်ဌာနကို အခွန်နှင့်ပတ်သက်သည့် အချက်အလက်များ တင်ပြရမည်ဖြစ်ပြီး အမေရိကန်အတွက် အခွန်ဆောင်ရမည်ဖြစ်ကာ ၎င်းတို့နေထိုင်နေသည့် နိုင်ငံတွင်းလည်း အခွန်များ ပေးဆောင်ရမည်ဖြစ်သည်။
“ပြည်ပရောက် အမေရိကန်တွေအတွက် ဝင်ငွေခွန်တွေ နှစ်မျိုးပေးဆောင်နေရတာကို ကျနော် အဆုံးသတ်ချင်ပါ တယ်။ အမေရိကန်အရေးကို အတူတကွ ရှေ့တန်းတင်ပြီး လုပ်ဆောင်ကြပါစို့။ မဲပေးဖို့ စာရင်းသွင်းကြပါ။ ရီပတ်ဘလစ်ကန်ကို မဲပေးကြပါ” ဟု ထရမ့်က ပြည်ပရောက် မဲဆန္ဒရှင်များအတွက် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
ထရမ့်၏ အခွန်ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှု ကတိကဝတ်သည် လွှတ်တော်၏ အတည်ပြု ထောက်ခံချက်ကို ရယူရန် လိုအပ်မည်ဖြစ်ပြီး အခွန်ဆောင်သည့် အမေရိကန်နိုင်ငံသားများအနက် ၉ သန်းခန့်သည် ပြည်ပရောက် အမေရိကန်များဖြစ်သည်ဟု နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ခန့်မှန်းခဲ့သည်။
အမေရိကန် ပတ်စပို့ကို တွေ့ရစဉ်
ပြည်ပေရောက် အမေရိကန်နိုင်ငံသားများအနေဖြင့် အမေရိကန်တွင် အခွန်ဆောင်ရမည် ဖြစ်သော်လည်း တစ်နှစ်ဝင်ငွေ ဒေါ်လာ ၁၂၆,၅၀၀ နှင့်အောက် ရရှိသူများအနေဖြင့် အခွန်ဆောင်ရန် လိုအပ်မည်မဟုတ်ပေ။
ထရမ့်သည် ပြည်ပရောက် အမေရိကန်နိုင်ငံသားများထံမှ အခွန်ကောက်ခံမည် မဟုတ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည့် ကတိစကားအပြင် လုပ်ခလစာ မြှင့်တင်ရေး၊ အချိန်ပိုကြေး မြှင့်တင်ရေးနှင့် လူမှုဖူလှုံရေး အကျိုးစီးပွားများကို မြှင့်တင်ပေးမည်ဖြစ်ကြောင်း မဲဆွယ်ကတိကဝတ်များကို ပေးခဲ့သည်။
ထို့ပြင် ထရမ့်က သူသည် သမ္မတအဖြစ် ဒုတိယအကြိမ်မြောက် ရွေးကောက်တင်မြှောက် ခံရမည်ဆိုပါက အိမ်ထောင်စုကြွေးမြီများနှင့် ကော်ပိုရိတ် အခွန်နှုန်းထားများကို သိသိသာသာ လျှော့ချပေးသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
ထို့နောက် ထရမ့်၏ စီးပွားရေး အဆိုပြုချက်များတွင်လည်း ပြည်တွင်းတွင် လုပ်ငန်းလည်ပတ်နေသည့် ကုမ္ပဏီများ နှင့် စက်ရုံများကိုလည်း အခွန်နှုန်းထားများ လျှော့ချကောက်ခံ သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
Source: SCMP

- By CNI
- Category: နိုင်ငံရေး
- Hits: 2404
CNI International News
ဘေရွတ်၊ အောက်တိုဘာ ၁၀
ဟစ်ဇ်ဘိုလာအဖွဲ့၏ အရာရှိများသည် လက်ဘနွန်တွင် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူညီချက် ရရှိရန်အတွက် ခြွင်းချက်တစ်ခု အနေဖြင့် ဂါဇာ၌ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရန် တောင်းဆိုခြင်း မရှိတော့ကြောင်း ရိုက်တာမှ ဖော်ပြခဲ့ သည်။
ထို့ပြင် ဂါဇာတွင် ဟစ်ဇ်ဘိုလာအဖွဲ့၏ မဟာမိတ် ဟားမာ့စ်အဖွဲ့အပေါ် အစ္စရေး၏ ထိုးစစ်ဆင်တိုက်ခိုက်မှု မရပ် မချင်း အစ္စရေးကို ဆက်လက် တိုက်ခိုက်သွားမည်ဆိုသည့် ပြောကြားချက်များကိုလည်း ဟစ်ဇ်ဘိုလာအဖွဲ့က ပြောကြားခြင်း မရှိတော့ပေ။
၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ ၇ ရက်တွင် ဟားမာ့စ်အဖွဲ့က အစ္စရေးကို စတင်တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီးနောက် ဟစ်ဇ်ဘိုလာ အဖွဲ့သည် အစ္စရေးနယ်စပ်ကို ဒုံးကျည်များဖြင့် နေ့စဉ်နီးပါး တိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
သို့သော် ယခုအခါတွင် ဟစ်ဇ်ဘိုလာ ဒုခေါင်းဆောင် နာအင် ကက်ဆမ် (Naim Qassem) သည် အစ္စရေးအား ဆက်လက် တိုက်ခိုက်မည်ဆိုသည့် စကားလုံးများကို ပြောကြားခြင်း မရှိတော့ပေ။
သို့သော် ဟစ်ဇ်ဘိုလာအဖွဲ့သည် အစ္စရေးနှင့် တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားနေသည့် ဟားမာ့စ်နှင့် အခြား ပါလက်စတိုင်းများ ဘက်မှ ဆက်လက် ရပ်တည်သွားမည်ဟု အောက်တိုဘာ ၈ ရက်က ရုပ်သံမိန့်ခွန်းတွင် ပြောကြားခဲ့သည်။
အဆောက်အအုံများ မီးလောင်ပေါက်ကွဲနေစဉ်
အစ္စရေး၏ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ဟစ်ဇ်ဘိုလာခေါင်းဆောင် ဆေးယက် ဟက်ဆန် နာဆရာလာ (Sayyed Hassan Nasrallah) သေဆုံးခဲ့ပြီးနောက် ကက်ဆမ်သည် ဟစ်ဇ်ဘိုလာအဖွဲ့၏ ထပ်သီးအရာရှိတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ထို့ပြင် ကက်ဆမ်က အစ္စရေးနှင့် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးရရှိရန် ကြိုးပမ်းနေသည့် ဟစ်ဇ်ဘိုလာ၏ မဟာမိတ်ဖြစ် သော လက်ဘနွန်လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ နာဘီ ဘာရီ (Nabih Berri) ၏ အားထုတ်ကြိုးပမ်းမှုများကို ထောက်ခံကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
"အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးဆိုတဲ့ ခေါင်းစဉ်အောက်မှာ ဘာရီ ဦးဆောင်တဲ့ နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုတွေကို ကျနော်တို့ ထောက်ခံပါတယ်။ တကယ်လို့ ရန်သူ (အစ္စရေး) ဘက်က စစ်ပွဲကို ဆက်တိုက်မယ်ဆိုရင် စစ်မြေပြင် အခြေအနေ ကိုကြည့်ပြီး ဆုံးဖြတ်သွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်" ဟု ကက်ဆမ်က ပြောကြားခဲ့သည်။
လွန်ခဲ့သည့် ၂ ရက်ခန့်ကလည်း ဟစ်ဇ်ဘိုလာ အဆင့်နိမ့် အရာရှိနှစ်ဦးက ဂါဇာစစ်ပွဲနှင့် ချိတ်ဆက်မှု မရှိသည့် လက်ဘနွန် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးအကြောင်းကို ပြောကြားခဲ့သည်။
Source: ရိုက်တာ
- By CNI
- Category: နိုင်ငံရေး
- Hits: 2775
CNI International News
တိုင်ပေ၊ အောက်တိုဘာ ၁၀
ထိုင်ဝမ်တွင် ပြုလုပ်သည့် စစ်တမ်းတစ်ခု၌ ထိုင်ဝမ်ဒေသခံ အများစုသည် လာမည့် ၅ နှစ်အတွင်း တရုတ်က ထိုင်ဝမ်ကို ကျူးကျော်နိုင်ခြေမရှိကြောင်း ယူဆခဲ့ကြသည်ဟု ရိုက်တာမှ ဖော်ပြခဲ့သည်။
အောက်တိုဘာ ၉ ရက်က ထိုင်ဝမ်၏ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်ပညာရှင်အဖွဲ့ဖြစ်သည့် အမျိုးသားကာကွယ်ရေး နှင့် လုံခြုံရေး သုတေသန အင်စတီကျူ (INDSR) က တရုတ်၏ ကျူးကျော်နိုင်ခြေနှင့်ပတ်သက်ပြီး လူထုသဘော ဆန္ဒစစ်တမ်းကို ထုတ်ပြန်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ပြီးခဲ့သည့်လက ပြုလုပ်ခဲ့သည့် ထိုစစ်တမ်းတွင် ပါဝင်ဖြေဆိုသူ ၁၂၀၀ ခန့်ရှိခဲ့ပြီး ၎င်းတို့အနက် ၆၁ ရာခိုင်နှုန်းက တရုတ်သည် လာမည့် ၅ နှစ်အတွင်း ထိုင်ဝမ်ကို ကျူးကျော်နိုင်ခြေမရှိကြောင်း ဖြေကြားခဲ့ကြသည်။
"ထိုင်ဝမ်ဒေသခံ အများစုက ထိုင်ဝမ်ကို တရုတ်က နယ်နိမိတ်ပိုင်ဆိုင်ဖို့ ရည်ရွယ်ချက်နဲ့ တိုက်ခိုက်လိမ့်မယ်လို့ ထင်မထားကြပါဘူး" ဟု INDSR ၏ သုတေသီတစ်ဦးဖြစ်သည့် ခရစ္စတီးနား ချန်း (Christina Chen) က ပြောကြား ခဲ့သည်။
မည်သို့ပင်ဆိုစေ ထိုင်ဝမ် ဒေသခံများသည် တရုတ်၏ စစ်ရေးလေကျင့်မှုများနှင့် ဝါဒဖြန့်မှုများ အပါအဝင် တရုတ် ၏ ခြိမ်းခြောက်မှုများနှင့်ပတ်သက်ပြီး စိုးရိမ်နေကြသည်ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။
ထိုင်ဝမ်အလံကိုတွေ့ရစဉ်
ပြီးခဲ့သည့်နှစ်က အမေရိကန် ဗဟိုထောက်လှမ်းရေးအေဂျင်စီ (CIA) က ထုတ်ပြန်သည့် သတိပေးချက်တွင် တရုတ်သမ္မတ ရှီကျင့်ဖျင် ( Xi Jinping)သည် ၂၀၂၇ ခုနှစ်၌ ထိုင်ဝမ်ကို ကျူးကျော်ရန် ၎င်း၏ စစ်တပ်ကို အမိန့်ပေးလိမ့်မည်ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။
သို့သော် INDSR က ပြုလုပ်ခဲ့သည့် စစ်တမ်းတွင် ထွက်ပေါ်ခဲ့သည့် ရလဒ်များအရ CIA ၏ သတိပေးချက်နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက် ဖြစ်နေသည်ကို တွေ့ရသည်။
"ဒါက ဘာကိုဆိုလိုလဲဆိုတော့ ထိုင်ဝမ်ဒေသခံတွေဟာ တရုတ်ရဲ့ ခြိမ်းခြောက်မှုတွေကို သတိထားမိပေမယ့် ချက်ချင်း စစ်ဖြစ်လိမ့်မယ်လို့ ထင်မထားကြဘဲ အေးအေးဆေးဆေး နေထိုင်နေကြပါတယ်" ဟု INDSR က ပြောကြားခဲ့သည်။
ထိုစစ်တမ်းအရ အကယ်၍ တရုတ်က တိုက်ခိုက်လာခဲ့မည်ဆိုပါက စစ်တမ်းတွင် ပါဝင်ဖြေဆိုသူ ၆၇ ရာခိုင်နှုန်းက ပြန်လည် တိုက်ခိုက်သွားမည်ဟု ဖြေကြားခဲ့သော်လည်း ထိုင်ဝမ်စစ်တပ်၏ ကာကွယ်ရေး စွမ်းဆောင်ရည် နှင့်ပတ်သက်ပြီး သဘောထား အမျိုးမျိုး ထွက်ပေါ်ခဲ့ကြသည်။
စစ်တမ်းတွင် ပါဝင်ဖြေဆိုသူ ထက်ဝက်ခန့်က ထိုင်ဝမ်စစ်တပ်၏ ကာကွယ်ရေး စွမ်းဆောင်ရည်အပေါ် ယုံကြည်ကြောင်း ဖြေဆိုခဲ့ကြပြီး ကျန်ထက်ဝက်ခန့်ကမူ ယုံကြည်ခြင်းမရှိကြောင်း ဖြေဆိုခဲ့ကြသည်။
Source: ရိုက်တာ
- By CNI
- Category: နိုင်ငံရေး
- Hits: 1985
CNI International News
ဗီယန်ကျင်၊ အောက်တိုဘာ ၁၀
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားနေသည့် ပြည်တွင်းစစ်ကို အဆုံးသတ်ရန် လာအိုနိုင်ငံ၌ ပြုလုပ်နေသည့် အာဆီယံ ခေါင်းဆောင်များ အစည်းအဝေးကနေ နည်းလမ်းများ ရှာဖွေနေသည်ဟု ရိုက်တာမှ ဖော်ပြခဲ့သည်။
လာအိုနိုင်ငံမှာ အောက်တိုဘာ ၉ ရက်နေ့က စတင်ပြီး အာဆီယံခေါင်းဆောင်များ အစည်းအဝေးကို ကျင်းပနေရာ ထိုအစည်းအဝေးသို့ နစက၏ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန အမြဲတမ်းအတွင်းဝန် ဦးအောင်ကျော်မိုးက မြန်မာကိုယ် စားလှယ်အဖြစ် တက်ရောက်နေသည်။
မြန်မာ့အရေးနှင့်ပတ်သက်ပြီး ဒေသတွင်း ငြိမ်းချမ်းရေး အားထုတ်ကြိုးပမ်းမှုများ တိုးတက်မှု အနည်းငယ်သာ ရှိခဲ့ပြီးနောက် ထိုင်းနိုင်ငံက နိုင်ငံရေးအရ အဖြေရှာရန် နည်းလမ်းသစ်တစ်ခုကို အဆိုပြုခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၂၀၂၁ ခုနှစ်က တပ်မတော်မှ နိုင်ငံတော်အာဏာကို ရယူခဲ့ပြီးနောက် နိုင်ငံတစ်ဝန်း ပြည်တွင်းစစ် ဖြစ်ပွားနေသည်။
ထိုင်းဝန်ကြီးချုပ် ပေတုန်တန်ကို တွေ့ရစဉ်
ထိုင်းနိုင်ငံကမူ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်တွင်းစစ်ကြောင့် သန်းနှင့်ချီသည့် လူများ အိမ်ပစ်ရာပစ် ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင် ခဲ့ရသည့် အခြေအနေကို အဖြေရှာရန် ဒီဇင်ဘာလအတွင်း အာဆီယံအဖွဲ့ဝင် ၁၀ နိုင်ငံအကြား အလွတ်သဘော ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းမှုများ ပြုလုပ်ရန် ကမ်းလှမ်းခဲ့သည်။
"နိုင်ငံရေးနည်းလမ်းနဲ့ ဖြေရှင်းတာမျိုးပဲ ဖြစ်စေချင်ပါတယ်။ ထိုင်းနိုင်ငံဟာ မြန်မာနိုင်ငံမှာ ငြိမ်းချမ်းရေးရဖို့ အာဆီယံအဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံတွေနဲ့အတူ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ဖို့ အဆင်သင့်ပါပဲ"ဟု ထိုင်းနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ နီကွန်ဒက်ဂျ် ဘာလန်ကူရာ (Nikorndej Balankura) က သတင်းထောက်များကို ပြောကြား ခဲ့သည်။
ထိုင်းနိုင်ငံ၏ အစီအစဉ်ကို လက်ရှိ အာဆီယံ၏ တည်ဆဲ ငြိမ်းချမ်းရေး အားထုတ်ကြိုးပမ်းမှုများနှင့်အတူ တင်ပြ သွားမည်ဖြစ်သော်လည်း အာဆီယံအပြင်ဘက်မှ နိုင်ငံများ ချက်ချင်း ပါဝင်လုပ်ဆောင်နိုင်ခြေမရှိပေ။
ထိုင်း၏ အဆိုပြုချက်ကို အောက်တိုဘာ ၃ ရက်က ပြုလုပ်သည့် အာဆီယံနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများ အစည်းအဝေး တွင် တင်ပြခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
အာဆီယံခေါင်းဆောင်များကို တွေ့ရစဉ်
အောက်တိုဘာ ၉ ရက်က ပြုလုပ်ခဲ့သည့် အာဆီယံခေါင်းဆောင်များ အစည်းအဝေး ဖွင့်ပွဲ အခမ်းအနားတွင် လာအိုဝန်ကြီးချုပ် ဆိုနီဆေး စီဖန်ဒိုနေး (Sonexay Siphandone) က အာဆီယံအဖွဲ့သည် မြန်မာအရေးနှင့် တောင်တရုတ်ပင်လယ်အရေး အပါအဝင် စိန်ခေါ်မှု အများအပြားနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရကြောင်း အဖွင့်မိန့်ခွန်း ပြောကြားခဲ့သည်။
အောက်တိုဘာ ၆ ရက်မှ ၁၁ ရက်အထိ ပြုလုပ်မည့် အာဆီယံနှင့် ဆက်စပ် အစည်းအဝေးများကို အမေရိကန် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အန်တိုနီဘလင်ကင် (Antony Blinken) ၊ အိန္ဒိယဝန်ကြီးချုပ် မိုဒီ (Narendra Modi) ၊ ဂျပန်ဝန်ကြီးချုပ် ရှီဂီရူ အီရှီဘာ (Shigeru Ishiba) ၊ တရုတ်ဝန်ကြီးချုပ် လီချင် (Li Qiang) နှင့် ရုရှားနိုင်ငံခြား ရေးဝန်ကြီး ဆာဂျေ လာဗရော့ဗ် ( Sergei Lavrov) တို့ တက်ရောက်မည်ဖြစ်သည်။
Source: ရိုက်တာ

- By CNI
- Category: နိုင်ငံရေး
- Hits: 4121
CNI International News
ဘန်ကောက်၊ အောက်တိုဘာ ၁၀
ထိုင်းနိုင်ငံတွင် နိုင်ငံရေးတက်ကြွလှုပ်ရှားသူ တစ်ဦးဖြစ်သည့် ရူအန်ကရိုင် လီကစ်ဝတ္တဏ (Ruangkrai Leekitwattana) က ဝန်ကြီးချုပ် ပေတုန်တန်(Paetongtarn Shinawatra) ကို ရာထူးမှဖြုတ်ချရန် ကြိုးပမ်းနေ ကြောင်း ဘန်ကောက်ပို့စ်မှ ဖော်ပြခဲ့သည်။
ပေတုန်တန်သည် အကျဉ်းချခံခဲ့ရဖူးသည့် ဆူရာပွန် ဆူဘွန်လီ (Surapong Suebwonglee) နှင့် နတ္တဝတ် ဆိုင်ကူအာ (Nattawut Saikua) တို့အား အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်များအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သဖြင့် ထိုရာထူးခန့်အပ်မှုသည် ကျင့်ဝတ်သိက္ခာပိုင်းဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများကို ချိုးဖောက်ခြင်း ရှိ/မရှိ စစ်ဆေးပေးရန် ရူအန်ကရိုင်က ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် (EC) ကို အသနားခံလျှောက်ထားလွှာ တင်ခဲ့သည်။
ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဟောင်း ဆူရာပွန်နှင့် ဖြူးထိုင်းပါတီ၏ ညွှန်ကြားရေးမှူးဟောင်း နတ္တဝတ်တို့သည် ယခင်က တရားရုံးချုပ်၏ ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်မှုကို ခံခဲ့ရသည်။
ထို့နောက် ပေတုန်တန်က စက်တင်ဘာ ၁၆ ရက်တွင် ဆူရာပွန်၊ အောက်တိုဘာ ၄ ရက်တွင် နတ္တဝတ်တို့ကို ၎င်း၏အကြံပေး ပုဂ္ဂိုလ်များအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ဆူရာပွန် ဆူဘွန်လီကို တွေ့ရစဉ်
ယခင်ဝန်ကြီးချုပ် ဆရီသာ သာဗီဆင် (Srettha Thavisin) သည်လည်း အကျဉ်းချခံခဲ့ရသူ တစ်ဦးကို အစိုးရ အဖွဲ့ဝင် ဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့မှုကြောင့် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံးက အောက်တိုဘာ ၁၄ ရက်တွင် ဆရီသာကို ကျင့်ဝတ်သိက္ခာ ဖောက်ဖျက်မှုဖြင့် ရာထူးမှ ဖယ်ရှားခဲ့သည်။
ဆရီသာသည် အဂတိလိုက်စားမှုဖြင့် ပြစ်မှုထင်ရှား စီရင်ခံခဲ့ရသည့် ပီချစ် ချူအန်ဘန် ( Pichit Chuenban) ကို အစိုးရအဖွဲ့ဝင် ဝန်ကြီးရာထူးပေးခဲ့သဖြင့် ခုံရုံးက ဆရီသာကို ရာထူးမှ ဖယ်ရှားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ယခု ပေတုန်တန်သည်လည်း ဆရီသာကဲ့သို့ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ၏ ပိုဒ်ခွဲ ၁၆၀ ကို ဖောက်ဖျက်မှုရှိနေကြောင်း ရူအိုင်ကရိုင်က ဖြစ်စဉ်နှစ်ခုကို နှိုင်းယှဉ်ပြောကြားခဲ့သည်။
ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် အနေဖြင့် ရူအိုင်ကရိုင်၏ တိုင်ကြားစာကို စုံစမ်းစစ်ဆေးပြီး ထိုအမှုကို ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံ ဥပဒေဆိုင်ရာ ခုံရုံးသို့ တင်သင့်၊ မတင်သင့် စဉ်းစားသွားမည်ဖြစ်သည်။
ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ထိုအမှုကို ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံးသို့ တင်ခဲ့မည်ဆိုပါက ခုံရုံးက ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ၏ ပိုဒ်ခွဲ ၈၂ နှင့်အညီ နောက်ဆုံး ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ချမှတ်မည်ဖြစ်ပြီး ပေတုန်တန်သည် ဝန်ကြီးချုပ် ရာထူးမှ ဖယ်ရှားခံရဖွယ်ရှိသည်။
Source: ဘန်ကောက်ပို့စ်
- By CNI
- Category: နိုင်ငံရေး
- Hits: 1259
CNI International News
ဝါရှင်တန်၊ အောက်တိုဘာ ၉
အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသ၏ မိုင် ၂၀၀၀ နီးပါး ကျယ်ဝန်းသည့် နယ်မြေများတွင် အစ္စရေးက အီရန်၏ မဟာမိတ် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များကို ပစ်မှတ်ထား တိုက်ခိုက်နေမှုကြောင့် အရှေ့အလယ်ပိုင်း အင်အားချိန်ခွင်လျှာသည် ပြောင်းလဲလာခဲ့သည်ဟု အေပီမှ ဖော်ပြခဲ့သည်။
၂၀၀၃ ခုနှစ်က အမေရိကန်သည် အီရတ်ကို ကျူးကျော် တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီးနောက်ပိုင်း အီရန်သည် ဆယ်စုနှစ် ၂ စုကြာ ဩဇာလွှမ်းမိုးမှု မြင့်တက်လာခဲ့သော်လည်း ယခုအခါတွင် အစ္စရေး၏ တိုက်ခိုက်မှုများသည် အီရန်ကိုပါ ခြိမ်းခြောက် လာခဲ့သဖြင့် အီရန်၏ ဆယ်စုနှစ် ၂ စုကြာ ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုသည် အဆုံးသတ်မည့် အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်ဟု ကျွမ်းကျင်သူများက ပြောကြားခဲ့သည်။
ဝါရှင်တန် (Washington) ၊ တဲလ်အဗစ် (Tel Aviv) နှင့် ဂျေရုဆလင် (Jerusalem) အပါအဝင် အာရပ်နိုင်ငံများမှ မြို့တော်များတွင်ရှိသည့် အစ္စရေးထောက်ခံသူများနှင့် ဆန့်ကျင်သူများအကြား အမေရိကန်၏ နောက်ထပ် ရွှေ့ကွက်ပေါ် ထင်ကြေးပေးမှုများ အမျိုုးမျိုးထွက်ပေါ်နေသည်။
အစ္စရေးရဲ့ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ပျက်စီးနေသော အဆောက်အအုံကို တွေ့ရစဉ်
အစ္စရေးကမူ လက်ဘနွန်ရှိ ဟစ်ဇ်ဘိုလာနှင့် ယီမင်ရှိ ဟူရ်သီ အဖွဲ့များကိုပါ နည်းဗျူဟာမြောက် အသာစီးရယူ တိုက်ခိုက်နေချိန်တွင် ဂါဇာရှိ ဟားမာ့စ်အဖွဲ့ကိုလည်း ပြင်းထန်စွာ နှိမ်နင်းလျက်ရှိသည်။
အတိတ်ကာလက သမိုင်းတစ်လျှောက် အာဏာရှင်များ ကျဆုံးခန်းကဲ့သို့ အီရန်အစိုးရလည်း မကျဆုံးမချင်း အစ္စရေးအနေဖြင့် အမေရိကန်၏ ထောက်ခံမှုကို အပြည့်အ၀ ရယူသင့်သည်ဟု ဝါရှင်တန်ရှိ ဒီမိုကရေစီ ကာကွယ်ရေးဖောင်ဒေးရှင်းမှ ထိပ်သီးအကြံပေးပုဂ္ဂိုလ် ရစ်ချက် ဂိုးလ်ဘာ့ချ် (Richard Goldberg) က ပြောကြားခဲ့သည်။
ထို့ပြင် ဂျိုးဘိုင်ဒန် (Joe Biden) အစိုးရအဖွဲ့ အနေဖြင့်လည်း အစ္စရေးနှင့်ပူးပေါင်းပြီး အီရန်ကို တိုက်ရိုက် တိုက်ခိုက်ရန် အစ္စရေးအမျိုးသားလုံခြုံရေးကောင်စီ၏ ထိပ်သီးအဖွဲ့ဝင်ဟောင်း ယိုအယ် ဂူဇန်စကီး (Yoel Guzansky) က ပြောကြားခဲ့သည်။
ဒုံးကျည်တစ်စင်းကိုတွေ့ရစဉ်
"အဲဒီလို တိုက်ခိုက်လိုက်မယ်ဆိုရင် 'ငါတို့ကို လာမရှုပ်နဲ့' ဆိုတဲ့ သတင်းစကားမျိုး အီရန်ကို ပေးပို့သလို ဖြစ်သွားပါလိမ့်မယ်" ဟု ဂူဇန်စကီးက ပြောကြားခဲ့သည်။
မည်သူပင်ဆိုစေ အီရတ်ကို ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ပြီး ဆက်ဒမ်ဟူစိန် (Saddam Hussein) ကို ဖြုတ်ချခဲ့သည့် အမေရိကန်၏ စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုမှ သင်ခန်းစာများအား ယူရမည်ဟုလည်း လေ့လာသူများက ပြောကြားခဲ့သည်။
ထိုအချိန်က အမေရိကန်သမ္မတ ဂျော့ချ် ဒဗလျူ ဘုရှ် (George W. Bush) သည် အီရန်၏ ဩဇာကြီးထွားလာမည့် အရေးကို သတိပေးခဲ့သည့် အာရပ်ကမ္ဘာ၏ သတိပေးမှုများကို လျစ်လျူရှုခဲ့သဖြင့် ဒေသတွင်း အီရန်ကို ဩဇာ လွှမ်းမိုးစေသော အခြေအနေသို့ တွန်းပို့ပေးခဲ့ကြောင်း၊ ယခုအကြိမ်တွင် ဂရုတစိုက် ကိုင်တွယ်လုပ်ဆောင်သင့် သည်ဟု ကျွမ်းကျင်သူများက ပြောကြားခဲ့သည်။
Source: အေပီ