CNI International News

ဘေဂျင်း၊ စက်တင်ဘာ ၂၄

တရုတ်သမ္မတ ရှီကျင့်ဖျင်ကို နေအိမ်အကျယ်ချုပ်ချ၍ အာဏာသိမ်းမှုဖြစ်ပွားကြောင်း ထင်ကြေးများနှင့် ကောလာဟလများ လူမှုကွန်ရက် မီဒီယာများတွင် ပျံ့နှံ့သွားခဲ့သည်ဟု ယနေ့ (စက်တင်ဘာ ၂၄ ရက်) ညနေ ပိုင်းတွင် အိန္ဒိယတူဒေးဝက်ဘ်ဆိုက်က ရေးသားဖော်ပြသည်။

အတည်မပြုနိုင်သော သတင်းများဖြစ်သည့် အင်တာနက် လူမှုကွန်ရက်ရှိ ပို့စ်များစွာတွင် “ရှန်ဟိုင်းပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်ရေးအဖွဲ့ (SCO) ထိပ်သီး အစည်းအဝေး တက်ရောက်ရန် ဥဇဘက်ကစ္စတန်နိုင်ငံ၊ ဆမာခန်မြို့သို့ ရှီကျင့်ဖျင် ရောက်ရှိနေစဉ်အတွင်း တရုတ်ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (PLA) က တရုတ်ပြည်တွင်း၌ ၎င်းကို ရာထူးမှ ဖယ်ရှားလိုက်ကြောင်း” ပြောဆိုရေးသားနေကြသည်။

သို့သော် တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ (သို့မဟုတ်) တရုတ်အစိုးရမီဒီယာများက အဆိုပါ ပြောဆိုရေးသားနေမှုများကို တရားဝင် အတည်ပြုခြင်း မရှိသေးပေ။

“စစ်ဆေးရမယ့် ကောလာဟလအသစ်ပါ။ ရှီကျင့်ဖျင်ဟာ ဘေဂျင်းမှာ အကျယ်ချုပ် ကျနေသလားပေါ့။ သူက မကြာခင်ကပဲ ဆမာခန်မြို့မှာ ရှိနေတုန်း တရုတ်ကွန်မြူပါတီ ခေါင်းဆောင်ပိုင်းက သူ့ကို ပါတီရဲ့ စစ်တပ် ကွပ်ကဲမှု တာဝန်ကနေ ဖယ်ရှားခဲ့တယ်လို့ ယူဆနေကြတာ။ အဲဒီနောက် အကျယ်ချုပ် ကျတယ်ပေါ့ဗျာ။ ဒါကြောင့် ကောလာဟလ ထွက်လာတယ်” ဟု အိန္ဒိယအစိုးရအဖွဲ့ဝင် ဝန်ကြီးဟောင်းနှင့် BJP ပါတီခေါင်းဆောင် ဆူဘရာ မာနီ ယန်းစဝါမီက တွစ်တာလူမှုကွန်ရက်တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။

အလားတူ ရှီကျင့်ဖျင် နေအိမ် အကျယ်ချုပ် ကျနေကြောင်း တွစ်တာလူမှုကွန်ရက်တွင် တရုတ်နိုင်ငံသား အများ အပြားက ရေးသားလွှင့်တင်နေကြသည်။

၎င်းတို့အထဲမှ အများစုက PLA စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းလိုက်ပြီဟု အခိုင်အမာ ပြောဆိုနေကြသည်။ အချို့က တော့ လီချောင်မင်ကို ယာယီသမ္မတ ခန့်ထားသည်ဟုပင် ထင်ကြေးပေးနေကြသည်။ လီချောင်မင်သည် PLA တပ်တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့် ရာထူးရှိသူ ဖြစ်သည်။

အဆိုပါ ကောလာဟလ သတင်းများသည် ယခုရက်ပိုင်းအတွင်း တရုတ်အစိုးရ ခေါင်းဆောင်ဟောင်းများကို ပြစ်ဒဏ် စီရင်ချက်ချခြင်းနှင့် ဆက်စပ်နေသည်။ ဝန်ကြီးဟောင်းနှစ်ဦးကို သေဒဏ်ချမှတ်ခဲ့ပြီး အခြားအရာရှိ တစ်ဦးကို ယခုသီတင်းပတ်အတွင်း ထောင်ဒဏ် တစ်သက်တစ်ကျွန်း ချမှတ်ခဲ့သည်။

အဆိုပါ ၆ ဦးသည် နိုင်ငံရေး အစုအဖွဲ့ငယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။

လက်ရှိတွင် တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီသည် နိုင်ငံတဝန်း အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေး လှုပ်ရှားမှုကို အရှိန်မြှင့် နေချိန် ၎င်း ၆ ဦးမှာ ရှီကျင့်ဖျင်ကို ဆန့်ကျင်သူများ ဖြစ်သည်ဟု ယုံကြည်ရသည်။

သို့ဖြစ်၍ ရှီကျင့်ဖျင် နေအိမ် အကျယ်ချုပ် ကျခံရကြောင်း ကောလာဟလကို ၎င်းအား ဆန့်ကျင်သည့် အသိုင်း အဝိုင်းမှ စတင်ဖြန့်ချိသည်ဟု ယူဆရကြောင်း အိန္ဒိယတူဒေးက ဆက်လက်ရေးသားသည်။

Source: India Today

CNI International News

ကိယက်ဗ်၊ စက်တင်ဘာ ၂၄

ယူကရိန်းထံမှ ရုရှားသိမ်းပိုက်ထားသော ဒေသ ၄ ခုကို အပြီးအပိုင် ထိန်းချုပ်ရန် ရည်ရွယ်၍ ပြုလုပ်သော လူထု ဆန္ဒခံယူပွဲကို ရုရှားအစိုးရက စက်တင်ဘာ ၂၃ ရက်တွင် စတင်ခဲ့သည်။

ထိုဆန္ဒခံယူပွဲသည် အတုအယောင် ထောက်ခံမဲများကို လုပ်ကြံဖန်တီးမည်ဖြစ်၍ ယင်းပွဲမှ မဲရလဒ်များကို အသိ အမှတ် မပြုကြရန် ကိယက်အစိုးရနှင့် အနောက်အုပ်စုက အပြစ်တင်ရှုတ်ချခဲ့ကြသည်။

၄ ရက်ကြာ မဲပေးနေမှုများ မပြီးမချင်း ဒေသခံများကို ရုရှားသိမ်းထားသည့် နေရာတချို့မှ ထွက်ခွာခွင့် ပိတ်ပင် ထားကြောင်း၊ အစိုးရဝန်ထမ်းများ သွားရောက် မဲမပေးလျှင် အလုပ်ထုတ်ခံရမည်ဟု ခြိမ်းခြောက်ထားကြောင်း ယူကရိန်းအစိုးရ အရာရှိများက ပြောသည်။

အဆိုပါ လူထုဆန္ဒခံယူပွဲ မဲများကို ကမ္ဘာက ပြတ်ပြတ်သားသား ရှုတ်ချမှ ဖြစ်မည်ဟု ညစဉ်ဗွီဒီယိုမိန့်ခွန်းတွင် ယူကရိန်းသမ္မတ ဗိုလိုဒီမီယာ ဇာလန်းစကီးက ပြောကြားခဲ့သည်။

ရုရှားနဲ့ပေါင်းစည်းရေး ယူကရိန်းနိုင်ငံထဲက ခွဲထွက်ဒေသ (AP)

ထိုကဲ့သို့ မဲပေးစေ၍ စည်းရုံးသိမ်းသွင်းရေး လှုပ်ရှားမှုကို ခရိုင်းမီးယားနှင့် အခြားသိမ်းပိုက်နယ်မြေများ အပါအဝင် ရုရှားက ယခုသီတင်းပတ်၌ စတင်ခဲ့သည်။

“ဒါတွေဟာ နိုင်ငံတကာဥပဒေနဲ့ ယူကရိန်းဥပဒေကို ဆန့်ကျင်တဲ့ ရာဇဝတ်မှုတွေ ဖြစ်ရုံတင်မကဘဲ လူမျိုးတစ်မျိုး အပေါ် ကျူးလွန်တဲ့ရာဇဝတ်မှုတွေလည်း ဖြစ်ပါတယ်” ဟု ဇာလန်းစကီးက ထပ်လောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

ယခုလ အစောပိုင်း တန်ပြန်ထိုးစစ်တစ်ခုတွင် ယူကရိန်းက ၎င်း၏အရှေ့မြောက် နယ်မြေ အများအပြားကို ပြန်လည် သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပြီးနောက် ရုရှားတို့က လူထုဆန္ဒခံယူပွဲ မဲများ ရရှိဖို့ အဆောတလျင် စီစဉ်ခဲ့ကြသည်။

တစ်ချိန်တည်းမှာပင် ယူကရိန်း၌ တိုက်ပွဲဝင်ဖို့ တပ်ဖွဲ့ဝင် ၃ သိန်း စစ်မှုထမ်းစေရေးကို ရုရှားသမ္မတ ဗလာဒီမာ ပူတင်က ယခုသီတင်းပတ်၌ ကြေညာခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၄ ရက် ကျူးကျော်မှုနောက်ပိုင်း အကြိတ်အနယ် တိုက်ခိုက်ကြသည့် စစ်ရေးပဋိပက္ခအတွက် ကရင်မလင်သမ္မတနန်းတော်သည် အလောတကြီးဖြင့် ကြိုးစား နေပုံရသည်။

ရုရှားပေါင်းစည်းရေး ယူကရိန်းနိုင်ငံထဲက ခွဲထွက်ဒေသမှ လူထုဆန္ဒခံယူပွဲ (တာ့စ်)

ဇာလန်းစကီး ကတော့ ရုရှားသိမ်းပိုက်ထားသော ယူကရိန်းနယ်မြေများရှိ ဒေသခံပြည်သူများကို တိုက်ရိုက် ရည်ညွှန်း၍ မိန့်ခွန်းပြောကြားခဲ့ပြီး ဆက်လက်တွန်းသွားကြဖို့ တိုက်တွန်းခဲ့သည်။

“ရုရှားစည်းရုံးရေးကနေ အတတ်နိုင်ဆုံး ရှောင်ပါ။ အမိန့်မူကြမ်းတွေ လက်မခံပါနဲ့။ ယူကရိန်းရဲ့နယ်မြေ ပြန်ဖြစ် လာအောင် ကြိုးစားကြပါ” ဟု မှာကြားခဲ့ပြီး ရုရှားလက်နက်တပ်ဖွဲ့များတွင် ဆုံးဖြတ်ချသူများ တွေ့လျှင် အဖျက် အမှောင့် စွက်ဖက်မှုအဖြစ် ယူကရိန်းထောက်လှမ်းရေးထံသို့ သတင်းပို့ကြရန် ဆော်ဩထားသည်။

ရုရှားသည် ၎င်းသိမ်းပိုက်ထားသော နယ်မြေ ၄ ခုကို တပေါင်းတစည်း ဖြစ်စေခြင်းဖြင့် ရုရှားတိုက်ခိုက်မှု အရှိန်ကို ပြန်လည် ပုံဖော်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ နျူကလီးယားဖြင့် တုံ့ပြန်လာသည့်တိုင် မျှတမှု ရှိစေရေးအတွက် ယခု ဆန္ဒခံယူပွဲကို အသုံးချခြင်းဖြစ်နိုင်ကြောင်း ရိုက်တာက ဆက်လက် ရေးသားထားသည်။

Source: Reuters

CNI International News

ဂျနီဗာ၊ စက်တင်ဘာ ၂၃

မြန်မာနိုင်ငံမှ လူဦးရေ ၅၄ သန်း၏ အခြေအနေသည် မြန်မာ့တပ်မတော်က အရပ်သားအစိုးရကို ဖြုတ်ချလိုက်ချိန် ကထက် ပိုမိုဆိုး ရွားလာနေပြီး ထိန်လန့်တုန်လှုပ်စရာကောင်းကြောင်း ကုလသမဂ္ဂ (UN)၏ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ လူ့အခွင့်အရေး အထူးကိုယ်စားလှယ် တွမ်အင်ဒရူးစ်က ပြောသည်။

ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံ၊ ဂျနီဗာမြို့တွင် ကျင်းပသည့် UN လူ့အခွင့်အရေးကောင်စီ အစည်းအဝေး၌ အင်ဒရူးစ်က အစီရင်ခံ ခဲ့ရာမှာ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ အာဏာသိမ်းမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော မြန်မာ့အကျပ်အတည်းကို နိုင်ငံ တကာ၏ တုံ့ပြန်မှုမှာ မအောင်မြင်ခဲ့ကြောင်း၊ မြန်မာ့တပ်မတော်သည် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကြမ်းဖက်မှု၊ ညှင်းပန်း နှိပ်စက်မှု၊ အရပ်သားများအား သတ်ဖြတ်မှု အပါအဝင် စစ်ရာဇဝတ်မှုများနှင့် လူသားမျိုးနွယ်အပေါ် ကျူးလွန်သည့် ရာဇဝတ်မှုများ လုပ်ဆောင်နေကြောင်း ပါရှိခဲ့သည်။

မြန်မာ့တပ်မတော်၏ အာဏာရယူမှုကို ဆန့်ကျင်တိုက်ခိုက်နေသူများ ခိုအောင်းနေသည်ဟု အကြောင်းပြချက်ဖြင့် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး အလယ်ပိုင်းရှိ စာသင်ကျောင်း တစ်ကျောင်းကို ရဟတ်ယာဉ်ဖြင့် မြန်မာ့တပ်မတော်က တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ကလေးငယ် ၁၁ ဦးထက်မနည်း သေဆုံးခဲ့ရကြောင်း အင်ဒရူးစ်က စက်တင်ဘာ ၂၁ ရက်တွင် လူ့အခွင့်အရေးကောင်စီသို့ ပြောကြားခဲ့သည်။

တပ်မတော်သား တစ်ဦးကိုတွေ့ရစဉ်(EPA)

ပြန်လည်ရွေးကောက်ခံရသည့် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ဦးဆောင်၍ လွှတ်တော်သစ် စတင်မည့်နေ့တွင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်က အာဏာရယူလိုက်ခြင်းကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံတွင် အကျပ်အတည်း ကျရောက်ခဲ့ရသည်။

လမ်းမများပေါ်တွင် လူထုဆန္ဒပြပွဲများ၊ ပြည်လုံးကျွတ် အာဏာဖီဆန်ရေးလှုပ်ရှားမှုများ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ရာ မြန်မာ့ တပ်မတော်က အင်အားသုံး ဖြိုခွင်းခဲ့ပြီးနောက် အရပ်သားတချို့ လက်နက်ကိုင်တွန်းလှန်မှုများ ပျံ့နှံ့လာခဲ့သည်။

အာဏာသိမ်းပြီးကတည်းက လူပေါင်း ၂၃၀၀ ကျော် သတ်ဖြတ်ခံခဲ့ရပြီး ထောင်နှင့်ချီ၍ အဖမ်းခံရကြောင်း အခြေအနေကို စောင့်ကြည့်အကဲခတ်နေသည့် အရပ်ဘက် အဖွဲ့တစ်ဖွဲ့ဖြစ်သော နိုင်ငံရေးအကျဉ်သားများ ကူညီစောင့်ရှောက်ရေးအသင်း (AAPP) က ပြောသည်။

မီးလောင်နေသော အပျက်အစီးများ (GETTY IMAGES)

အကျဉ်းချခံထားရသူများထဲတွင် ကလေးသူငယ် ၂၉၅ ဦး ပါဝင်ကြောင်း၊ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသား အနည်းဆုံး ၈၄ ဦး မှာ ကြိုးတိုက်ထဲ ရောက်နေကြောင်း အင်ဒရူးစ်က ဆက်လက် အစီရင်ခံခဲ့သည်။

ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်မှ ထင်ရှားသော ပါတီဝင်ဟောင်း တစ်ဦး အပါအဝင် ဒီမိုကရေစီအရေး လှုပ်ရှားသူ ၄ ဦးကို ပြီးခဲ့သည့် ဇူလိုင်လ၌ နစက-က သေဒဏ်ချ၍ ကြိုးပေးစီရင်ခဲ့သည်။
ထိုသို့‌သေဒဏ်ပေးမှုမှာ ၁၉၈၀ ပြည့်လွန် နောက်ပိုင်း ပထမဆုံး စီရင်ခြင်းဖြစ်သည်ဟု သိရသည်။

အဆိုပါ ဖြစ်စဉ်များသည် မိမိတို့စုံစမ်းစစ်ဆေးမှု၏ အဓိကအာရုံစိုက်မှုများဖြစ်ကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံအတွက် လွတ်လပ်သော စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးယန္တရား (IIMM) မှ နီကိုလပ်စ်ကိုယွမ်ဂျင်းက လူ့အခွင့်အရေးကောင်စီထံသို့ တင်ပြခဲ့သည်။

Source: Aljazeera

CNI International News

ဘေဂျင်း၊ စက်တင်ဘာ ၂၃

အာဏာရကွန်မြူနစ်ပါတီ၏ စေခိုင်းချက်(ညွှန်ကြားချက်)များကို ပြတ်သားစွာ လိုက်နာလုပ်ဆောင်သွားမည်ဟု တရုတ်စစ်တပ် PLA ၏ နေ့စဉ်သတင်းစာ၌ ဖော်ပြခဲ့ကြောင်း South China Morning Post က ရေးသားခဲ့သည်။

လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များ အရေးနှင့်ပတ်သက်၍ တရုတ်သမ္မတ ရှီကျင့်ဖျင်၏ ရှည်လျားလှသော အတွေးအမြင် ဆောင်းပါးတစ်ပုဒ်ကို တရုတ်စစ်တပ် PLA ၏ နေ့စဉ်သတင်းစာက ဖော်ပြခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

ဆောင်းပါးထဲတွင် မည်မျှခက်ခဲပြီး အန္တရာယ်ရှိစေကာမူ ပါတီ၏ဦးဆောင်မှုကို လိုက်နာလျက် ပေးအပ်သည့် တာဝန်များကို ဦးလည်မသုန် ထမ်းဆောင်သွားကြရန် တရုတ်ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်ကို တိုက်တွန်း ရေးသားထားသည်။

ရှီကျင့်ဖျင်သည် ပါတီကွန်ဂရက် အစည်းအဝေးမတိုင်မီ တစ်လအလိုတွင် ၎င်း၏ အာဏာအတွက် တတိယ သက်တမ်းကို ကြေညာခဲ့ပြီး စစ်တပ်ရေးရာများ၌ အမိန့်ပေး ထိန်းကျောင်းမှုများ၊ ထိပ်တန်း စစ်ရာထူး အပြောင်း အလဲများကို ဦးဆောင်ဦးရွက် ပြုနေခဲ့သည်။

တရုတ်စစ်သားများကိုတွေ့ရစဉ် (GETTY IMAGES)

ရှီ ဦးဆောင်သော ဗဟိုစစ်ကော်မရှင် (CMC) သည် အလုံးစုံ အမိန့်ပေးပိုင်ခွင့်ရှိနေပြီး အချိန်နှင့်တပြေးညီ ထိုအမိန့် ကို နာခံရမည်ဖြစ်ကြောင်း အဆိုပါဆောင်းပါးထဲတွင် အလေးပေး ရေးသားထားသည်။

ထူးခြားချက်မှာ CMC ဥက္ကဋ္ဌ၏ အာဏာနှင့်လုပ်ပိုင်ခွင့်ကို လျော့ပါးစေရန် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ကြိုးစားခဲ့ကြသဖြင့် ရှီ ၏ အကျင့်ပျက်ခြစားမှု ဆန့်ကျင်ရေး လှုပ်ရှားများအရ ဖယ်ရှားခံခဲ့ရသည့် ထိပ်တန်း စစ်ဗိုလ်ချုပ်များကို အမည် များနှင့်တကွ ဆောင်းပါးတစ်နေရာ၌ ဖော်ပြထားခြင်း ဖြစ်သည်။

ရှီကျင့်ဖျင် မတိုင်မီက ဟူဂျင်တောင်းသည်လည်း CMC ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ယူခဲ့သည်။

PLA တပ်သည် ပါတီခေါင်းဆောင်ပိုင်းမှ တောင်းဆိုစေခိုင်းလာသည့် မည်သည့် တာဝန်ပေး စေလွှတ်မှု (မစ်ရှင်)ကို မဆို အကောင်အထည် ဖော်ပြရမည်ဟု ဆောင်းပါးထဲတွင် အတိအလင်း ရှင်းပြထားသည်။

ထိုင်ဝမ်အပေါ် ကမ္ဘာ့စစ်ရေး ထိပ်တန်းဖြစ်သည့် အမေရိကန်နှင့် တရုတ်တို့ တင်းမာနေချိန်၌ PLA ဘက်မှ ယခုကဲ့ သို့ ဆောင်းပါးမျိုး ရေးသားတင်ဆက်လာခဲ့သည်။

ထိုင်ဝမ်ကို ဘေဂျင်းက ၎င်း၏ပိုင်နက် အစိတ်အပိုင်းအဖြစ် မှတ်ယူထားသော်လည်း ပြန်လည်သိမ်းယူရန် အင်အား သုံးမည် မဟုတ်ဟု ပြောကြားထားပြီး ဖြစ်သည်။

အကယ်၍ ဘေဂျင်းဘက်မှ တိုက်ခိုက်မှုများ စတင်လာခဲ့ပါက ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်နေသည့် ထိုင်ဝမ်ကျွန်းကို စစ်ရေး အရ ခုခံကာကွယ်သွားမည်ဟု အမေရိကန်သမ္မတ ဂျိုးဘိုင်ဒန်က ထပ်လောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

Source: South China Morning Post

CNI International News

နယူးယောက်၊ စက်တင်ဘာ ၂၃

မော်စကိုနှင့် ကိယက်ဗ်တို့သည် ကြိုတင် သတ်မှတ်ချက်များမပါဘဲ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးရေး ပြန်လည် စတင်သင့် ကြောင်း တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဝမ်ယိက စက်တင်ဘာ ၂၂ ရက်တွင် တောင်းဆိုခဲ့ကြောင်း အာရ်တီသတင်း ဌာနက ရေးသားဖော်ပြသည်။

ယူကရိန်းအရေးနှင့် စပ်လျဉ်း၍ နယူးယောက်မြို့၊ ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီ အစည်းအဝေးအတွင်း ဆွေးနွေး နေစဉ် ၎င်းက ထိုသို့ တောင်းဆိုခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

ယူကရိန်းပဋိပက္ခတွင် တရုတ်၏ တသမတ်တည်း ရှင်းလင်းပြတ်သားသော ကြားနေရပ်တည်ချက်နှင့်အညီ အချုပ်အခြာ အာဏာနှင့် နယ်မြေပိုင်ဆိုင်မှုကို လေးစားကြရန် တိုက်တွန်းပါကြောင်း၊ အစိတ်အပိုင်းအားလုံး၏ လုံခြုံရေး ကို အလေးအနက်ထား၍ ဆောင်ရွက်သင့်ကြောင်း ဝမ်ယိက ထပ်လောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

ပဋိပက္ခမှ လွတ်မြောက်ရန် တစ်ခုတည်းသော နည်းလမ်းမှာ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခြင်းနှင့် စေ့စပ်ညှိနှိုင်းခြင်းသာ ဖြစ်ကြောင်း ၎င်းက မှတ်ချက်ချခဲ့သည်။

“သက်ဆိုင်ရာ အစိတ်အပိုင်းတွေအတွက် အဓိကဦးစားပေးဖို့က ကြိုတင် သတ်မှတ်ချက်တွေ မပါဘဲ တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေးရေး ပြန်စဖို့ပါ” ဟု ၎င်းက တိုက်တွန်းခဲ့သည်။

ကုလလုံခြုံရေးကောင်စီအစည်းအဝေး (UN)

အကျပ်အတည်းကို ဖြေရှင်းရာတွင် ကူညီနိုင်သည့် အတိုင်းအတာဖြင့် တရုတ်သည် ပံ့ပိုးသွားရန် အသင့်ရှိပါ ကြောင်း ဝမ်ယိက ပြောကြားခဲ့သည်။

ယခုလအတွင်း ယူကရိန်းနိုင်ငံ ဇာပိုရေဇီးယား နျူကလီးယားစက်ရုံသို့ မစ်ရှင်စေလွှတ်ခဲ့သည့် နိုင်ငံတကာ အဏု မြူ စွမ်းအင်အေဂျင်စီ (IAEA) ၏ အပြုသဘောဆောင်သော အခန်းကဏ္ဍကို ဝမ်ယိက ချီးကျူးခဲ့ပြီး နျူကလီးယား စက်ရုံများ ဘေးကင်းစေရေးနှင့်ပတ်သက်၍ အမှားအယွင်းမရှိ ကိုင်တွယ်နိုင်ခဲ့ခြင်းကို အသိအမှတ် ပြုခဲ့သည်။

အခြားသော ဦးစားပေး လုပ်ငန်းများအနေဖြင့် လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ အခြေအနေများကို ဖြေလျှော့ပေးပြီး ကမ္ဘာ့စားနပ်ရိက္ခာနှင့် စွမ်းအင်ဈေးကွက်များ လုံခြုံရေးကို အာမခံကြဖို့ ၎င်းက အလေးပေး ပြောကြားခဲ့သည်။

ကုလသမဂ္ဂ၏ နိုင်ငံတကာစနစ်အပေါ် စွဲကိုင်ထားရမည့် အချက်မှာ “စစ်ပူ (သို့မဟုတ်) စစ်အေးဟု ခေါ်တွင်သော မည်သည့်ပုံစံကိုမဆို တားဆီးသွားရန်” ဖြစ်ကြောင်း ဝမ်ယိက ကောက်ချက်ချခဲ့သည်။

စက်တင်ဘာ ၂၁ ရက်တွင် ဝမ်ယိသည် ရုရှားနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဆာဂျေလာဗရော့နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့ပြီး “ငြိမ်းချမ်းရေး ဆွေးနွေးပွဲများမှတဆင့် ပဋိပက္ခအင်အားစုအားလုံး တွေ့ဆုံဆွေးနွေးရေး ကြိုးပမ်းသင့်ကြောင်း၊ သို့မှသာ လုံခြုံရေး ဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များကို ဆက်လက် ဖြေရှင်းနိုင်မည်ဟု မျှော်လင့်ကြောင်း” အသိပေးခဲ့သည်။

Source: အာရ်တီသတင်းဌာန

CNI International news

ကိယက်ဗ်၊ စက်တင်ဘာ ၂၃

စစ်ပွဲအတွက် လူသားအရင်းအမြစ် ဆုံးရှုံးမှုများအပြင် ရုရှားကို ခုခံကာကွယ်ရန် ပြည်ပအကူအညီကိုသာ အားထား နေရသဖြင့် တိုင်းပြည်အတွက် ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုး ပိုမိုဖိစီးလာကြောင်း ယူကရိန်းအစိုးရ ထိပ်တန်းစီးပွားရေးပညာရှင် တစ်ဦးက စက်တင်ဘာ ၂၂ ရက်တွင် ပြောကြားခဲ့သည်ဟု အေပီသတင်းတစ်ပုဒ်တွင် တွေ့ရသည်။

သို့သော် စစ်ရေးအောင်ပွဲခံဖို့ကိစ္စမှာ ယူကရိန်း၏မဟာမိတ်များက ရုရှားကို ဖိအားပေးနိုင်မှုအပေါ် မူတည်ကြောင်း ယူကရိန်းသမ္မတ၏ စီးပွားရေး အကြံပေးအရာရှိချုပ်နှင့် ပညာရှင် အိုလက်ယူစတန်ကို (Oleg Ustenko)က ဆက်လက် ပြောကြားခဲ့သည်။

ယူကရိန်းနိုင်ငံတွင် လက်ရှိအနေအထား၌ လစဉ်ဘဏ္ဍာရေးလိုငွေ ယူရို ၅ ဘီလီယံ (ဒေါ်လာ ၅ ဘီလီယံ) ရှိနေသဖြင့် စစ်ပွဲမစတင်မီ ခန့်မှန်းခြေ ယူရို ၇ ဘီလီယံနှင့် နှိုင်းယှဉ်ကြည့်လျှင် လစဉ်လိုအပ်ချက် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။

ယူကရိန်း၏ မြေဆီမြေနှစ် ကောင်းမွန်သော လယ်မြေများတွင် ယခုအခါ စိုက်ပျိုးရန် အန္တရာယ်များနေပြီး စက်ရုံ အလုပ်ရုံများလည်း ပျက်စီးခဲ့သဖြင့် စစ်ပွဲအကြိုကာလ စီးပွားရေးတိုးတက်မှုနှုန်း ခန့်မှန်းချက် ၃ ရာခိုင်နှုန်းမှ ၄ ရာခိုင်နှုန်းများမှာ ပျက်ပြယ်သွားခဲ့သည်။

ယူကရိန်းနိုင်ငံတွင်းက စစ်ကြောင့် ပျက်စီးနေမှု (GETTY IMAGES)

ယခုနှစ် ယူကရိန်း၏ ပြည်တွင်း အသားတင် ထုတ်လုပ်မှုတန်ဖိုး (GDP) မှာလည်း ၃၀ ရာခိုင်နှုန်းမှ ၄၀ ရာခိုင်နှုန်း အထိ ကျုံ့ဝင်သွားနိုင်ကြောင်း အိုလက်ယူစတန်ကိုက ပြောကြားခဲ့သည်။

“ဒီစစ်ပွဲကြောင့် ကျနော်တို့စီးပွားရေး ထိခိုက်မှုဟာ ယူရို ၁ ထရီလီယံအဆင့်မှာ ရှိပါတယ်” ဟု ဂျာမနီနိုင်ငံ၊ ဘာလင်မြို့တွင် ပြုလုပ်သည့် အင်တာဗျူးတစ်ခုတွင် ၎င်းက အေပီသို့ ဖြေကြားခဲ့သည်။

အဆိုပါ ပမာဏသည် ၂၀၂၁ ခုနှစ်တုန်းက ယူကရိန်း GDP တစ်ခုလုံး၏ ၅ ဆဖြစ်သွားခဲ့သည်။

သို့သော် ယူကရိန်းသည် ၎င်း၏မဟာမိတ်များထံမှ ဘဏ္ဍာရေးအကူအညီ ထပ်မံရရှိရန် မျှော်လင့်နေသလို မော်စကိုအပေါ် ပြင်းထန်သည့် ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့မှုများ ပိုမို ချမှတ်စေလိုကြောင်း ယူစတန်ကိုက ပြောကြားခဲ့သည်။

“ကျနော်တို့အတွက် ဘဏ္ဍာရေးနဲ့ ခဲယမ်းမီးကျောက်တွေ၊ လက်နက်တွေ ဆက်ပေးဖို့ အင်မတန်အရေးကြီးပါ တယ်။ ဒါပေမယ့် အဲဒါနဲ့ ထပ်တူ အရေးကြီးတဲ့ နောက်တစ်ခုကတော့ ကျနော်တို့အပေါ် ရန်လိုနေတဲ့နိုင်ငံကို ဖြစ်နိုင်ခြေရှိတဲ့ ဘဏ္ဍာရေး အမှန်တကယ် ဆက်ပြီးတော့ ဖြတ်တောက်ထားဖို့ ဖြစ်ပါတယ်” ဟု ၎င်းက တိုက်တွန်း ခဲ့သည်။

လက်ရှိ စွမ်းအင်ဈေးနှုန်းများ မြင့်မားနေ၍ ရုရှားသည် စစ်ပွဲအတွက် အသုံးစရိတ် ကြီးမားနေသော်လည်း ရေနံ၊ သဘာဝဓာတ်ငွေ့နှင့် ကျောက်မီးသွေးတင်ပို့မှုမှ ဝင်ငွေများ နေ့စဉ် ပိုမိုရရှိနေကြောင်း ယူစတန်ကိုက ထောက်ပြခဲ့ သည်။

Source: AP

CNI News

၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာ ၂၃

ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ချုပ်(PNLO/PNLA)၏ တပ်ဖွဲ့ဝင်များကို ပအိုဝ်းပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့ (PNO/ PNA) မှ ဖမ်းဆီးသတ်ဖြတ်ခဲ့သည့်ကိစ္စ ဖြေရှင်းပြီးပြီဟု PNO မှ ဒုတိယကွပ်ကဲရေးမှူး ဒုဗိုလ်မှူးကြီး ခွန်ထွန်းရွှေ က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

ရှမ်းပြည်နယ်(တောင်ပိုင်း)၊ ပအိုဝ်းကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်၊ ပင်မွန်းကျေးရွာအုပ်စု၊ ဝါးပြုံး ကျေးရွာတွင် PNLO/PNLA တပ်ဖွဲ့ဝင် ၅ ဦးကို PNO/PNA မှ ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်၍ သတ်ဖြတ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး ခွန်ထွန်းရွှေက “အားလုံး အဆင်ပြေသွားပါပြီဗျ၊ လိုအပ်တာတွေလည်း ကျနော်တို့ လုပ်ပေး လိုက်ပါပြီဗျ၊ သူတို့ ကျေနပ်တဲ့ဟာတွေပေါ့၊ နှစ်ဦးနှစ်ဖက်ကျေနပ်တဲ့ ကျနော်တို့ စစ်ရေးကိစ္စရော၊ လူမှုရေးကိစ္စ ရောပေါ့၊ အားလုံး ကျနော်တို့ နှစ်ဦးနှစ်ဖက် ညှိနှိုင်းပြီး ပြေလည်သွားပါပြီခင်ဗျ” ဟု CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

အဆိုပါကိစ္စမျိုး နောက်နောင် မဖြစ်စေရေး ပိုမိုကျစ်လစ်သည့် ဆက်ဆံရေးဌာနမှတဆင့် တာဝန်ယူမှု၊ တာဝန်ခံမှုရှိရန် နှစ်ဖက်အဖွဲ့အစည်းက တာဝန်ယူထားကြောင်း ၎င်းက ပြောသည်။

မိမိတို့ ပအိုဝ်းဒေသကို စစ်ဘေးစစ်ဒဏ် မခံရစေရေး အဖွဲ့အစည်းများ အားလုံးနှင့် ငြိမ်းငြိမ်းချမ်းချမ်းဖြစ်ရန် ကြိုးစားနေကြောင်း ဒုဗိုလ်မှူးကြီး ခွန်ထွန်းရွှေက ပြောသည်။

PNLO/PNLA စစ်သားတစ်ဦးကိုတွေ့ရစဉ် 

၎င်းက “ကျနော်တို့ကတော့ ငြိမ်းငြိမ်းချမ်းချမ်း အေးအေးချမ်းချမ်းပဲနေပြီး ကျနော်တို့ ဒေသတည်ငြိမ်အေးချမ်း အောင် ကျနော်တို့ နယ်မြေလူထုတွေ မခံရအောင်ပေါ့၊ ကျနော်တို့ကတော့ တတ်နိုင်တဲ့ဘက်ကနေပြီး အဖွဲ့အစည်း တွေ အားလုံးကို ငြိမ်းငြိမ်းချမ်းချမ်း ဖြစ်အောင်တော့ ကျနော်တို့ ကြိုးစားနေတယ်ပေါ့နော်၊ ကြိုးစားတယ်၊ ဖြစ် အောင်လည်း ကျနော်တို့ ညှိနှိုင်းတယ်ပေါ့နော်၊ ဘယ်လိုပဲ ဖြစ်ဖြစ်ပေါ့နော်၊ ကျနော်တို့ ဒေသ၊ ကျနော်တို့ မိဘ ပြည်သူတွေ စစ်ဘေးစစ်ဒဏ် မဖြစ်အောင်တော့ ကျနော်တို့ ကြိုးစားနေပါတယ်” ဟု ပြောသည်။

PNLO/PNLA သည် တစ်နိုင်ငံလုံး အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူစာချုပ် (NCA) လက်မှတ်ရေးထိုးထားသော ပအိုဝ်းလက်နက်ကိုင် အဖွဲ့ဖြစ်ပြီး ရှမ်းပြည်နယ်(တောင်ပိုင်း) ဆီဆိုင်၊ ဟိုပုန်း၊ မောက်မယ် ဒေသများတွင် လှုပ်ရှား လျက်ရှိသည်။

PNO/PNA သည် ၁၉၉၁ ခုနှစ်က တပ်မတော်နှင့် ငြိမ်းချမ်းရေး ရယူခဲ့ပြီးနောက် ပအိုဝ်းဒေသကို အထူးဒေသ ၆ အဖြစ် သတ်မှတ်ပေးကာ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။

ထို့နောက် ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် ပအိုဝ်းပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့/ပအိုဝ်းအမျိုးသားတပ်မတော်(PNO/PNA)အဖြစ် ပြောင်းလဲခဲ့ သလို ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်မှာလည်း ပအိုဝ်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်(PNO)နာမည်ဖြင့် နိုင်ငံရေးပါတီ အနေနှင့် မှတ်ပုံတင်ခဲ့သည်။