CNI International News

နယူးယောက်၊အောက်တိုဘာ ၆

နျူကလီးယား လက်နက်များနှင့် ပဲ့ထိန်းဒုံးကျည် အစီအစဉ်များအပေါ် ကုလသမဂ္ဂ (UN) လုံခြုံရေးကောင်စီ ချမှတ်ထားသော ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများမှ မြောက်ကိုရီးယားခေါင်းဆောင် ကင်မ်ဂျုံအန်း ရုန်းထွက်၍ အားကောင်းစေရန် တရုတ်နှင့်ရုရှားတို့ ပံ့ပိုးနေကြကြောင်း အမေရိကန်က အောက်တိုဘာ ၅ ရက်တွင် စွပ်စွဲခဲ့သည်။

“မြောက်ကိုရီးယားဟာ လုံခြုံရေးကောင်စီ အမြဲတမ်းအဖွဲ့ဝင် နှစ်နိုင်ငံရဲ့ အကာအကွယ်ပေးမှုကို ရရှိနေပါတယ်” ဟု UN ဆိုင်ရာ အမေရိကန်သံအမတ် လင်ဒါသောမတ်ဂရင်းဖီးက ပြောကြားခဲ့သည်။

“တိုတိုပြောရရင် လုံခြုံရေးကောင်စီ အမြဲတမ်းအဖွဲ့ဝင် နှစ်ယောက်က ကင်မ်ဂျုံအန်းကို လမ်းဖွင့်ပေးထားပါတယ်” ဟု ၎င်းက ဆက်လက် ပြောကြားခဲ့သည်။

အောက်တိုဘာ ၄ ရက်၌ နျူကလီးယားလက်နက်ပိုင်ရှင် မြောက်ကိုရီးယားက ပဲ့ထိန်းဒုံးကျည်တစ်စင်းကို စမ်းသပ် ပစ်လွှတ်ခဲ့ပြီးနောက် လုံခြုံရေးကောင်စီအဖွဲ့ဝင် ၁၅ နိုင်ငံတို့ အောက်တိုဘာ ၅ ရက်တွင် တွေ့ဆုံခဲ့ကြသည်။

မြောက်ကိုရီးယားဒုံးကျည်သည် ၅ နှစ်အတွင်း ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် ဂျပန်နိုင်ငံကို ဖြတ်ကျော်၍ ပစ်လွှတ်ခဲ့ရာ ဂျပန်ကျွန်းများပေါ် နေထိုင်သူများအား အရေးပေါ် သတိပေးချက် ထုတ်ခဲ့ရသည်။

UN ဆိုင်ရာ ရုရှားသံအမတ်ကြီးကိုတွေ့ရစဉ် (GETTY IMAGES)

လုံခြုံရေးကောင်စီ အစည်းအဝေးအား တရုတ်နှင့်ရုရှားတို့က အခြေအနေတစ်ရပ်ကို ဖြေလျှော့ရန် မသင့်တော်ဟု ယူဆ၍ မလိုလားကြပေ။

အမေရိကန်၊ ဗြိတိန်၊ ပြင်သစ်၊ အယ်လ်ဘေးနီးယား၊ ဘရာဇီး၊ အိန္ဒိယ၊ အိုင်ယာလန်၊ နော်ဝေနှင့် အာရပ်စော်ဘွား များ ပြည်ထောင်စု (ယူအေအီး)တို့မှ လုံခြုံရေးကောင်စီအဖွဲ့ဝင် ၉ ဦးတို့သည် မြောက်ကိုရီးယား၏ ဒုံးကျည် ပစ်လွှတ်မှုကို ရှုတ်ချကြောင်း ပူးတွဲကြေညာချက် ထုတ်ပြန်ခဲ့ကြသည်။

လုံခြုံရေးကောင်စီသည် ပြင်းထန်သော စကားလုံးများ (သို့မဟုတ်) ဖိအားများကို အားကိုးနေမည့်အစား အပြု သဘော ဆောင်သည့် အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ရန် လိုအပ်ကြောင်း UN ဆိုင်ရာ တရုတ်လက်ထောက်သံအမတ် ဂန်ရှောင် (Geng Shuang) က ပြောကြားခဲ့သည်။

မြောက်ကိုရီးယားခေါင်းဆောင် ကင်မ်ဂျုံအန်း (GETTY IMAGES)

“အခြေအနေတစ်ရပ်ကို အရှိန်မြှင့်တာထက် ဆွေးနွေးမှုတွေနဲ့ အထောက်အကူ ဖြစ်သင့်ပါတယ်။ ကွဲပြားခြားနားမှု တွေကို ကျယ်ပြန့်အောင် ချဲ့ထွင်မယ့်အစား တွေ့ဆုံဆွေးနွေးရေး ပြန်စဖို့ အရှိန်မြှင့်သင့်ပါတယ်။ ညီညွတ်မှုကို တည်ဆောက်ပါ” ဟု ၎င်းက တိုက်တွန်းခဲ့သည်။

ပြီးခဲ့သည့် မေလတွင် မြောက်ကိုရီးယား ပဲ့ထိန်းဒုံးကျည် ပစ်လွှတ်မှုနှင့်ပတ်သက်၍ ကုလသမဂ္ဂ အရေးယူ ပိတ်ဆို့ မှုများ ထပ်မံချမှတ်ရန် အမေရိကန်ဦးဆောင်၍ တွန်းအားပေးခဲ့သော်လည်း လုံခြုံရေးကောင်စီ အမြဲတမ်းအဖွဲ့ဝင် တရုတ်နှင့်ရုရှားတို့က ဗီတိုအာဏာဖြင့် ပယ်ချခဲ့ကြသည်။

၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် ပြုံယမ်းအစိုးရကို အပြစ်ပေး အရေးယူမှု စတင်ပြီးနောက် လုံခြုံရေးကောင်စီအတွင်း သဘော ထား ကွဲလွဲမှုများ ပထမဆုံးအကြိမ် အများသိအောင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။

Source: Reuters

CNI News

၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ ၅

လက်ရှိ ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်းရှိ တိုက်ပွဲရှောင် အရေးကိစ္စများ ဆွေးနွေးရန် ရခိုင်အမျိုးသားပါတီ (ANP) ကို ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် (UEC) က စာပို့ထားကြောင်း ANP ဥက္ကဋ္ဌ ဦးသာထွန်းလှက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် မြန်မာ့တပ်မတော်နှင့် ရက္ခိုင့်တပ်တော် (ULA/AA) တို့ တကျော့ပြန် တိုက်ပွဲကြောင့် ဒေသခံ လူထုများ၏ ထိခိုက်နစ်နာမှုနှင့် ပတ်သက်၍ စက်တင်ဘာ ၂၉ ရက်က ANP မှ ထုတ်ပြန်ချက် တစ်စောင် ထုတ်ပြန် ခဲ့သည်။

ဦးသာထွန်းလှက “ကျနော်တို့ ပါတီကနေ စက်တင်ဘာ ၂၉ ရက်နေ့က အခု ရခိုင်ပြည်နယ်မှာ တကျော့ပြန် တိုက်ပွဲ တွေ ပြင်းထန်လာတာ ဖြစ်နေတယ်၊ မြန်မာ့တပ်မ‌တော်နဲ့ ရက္ခိုင့်တပ်တော် AA ကြားမှာ တိုက်ပွဲပြင်းထန်မှုတွေ ဖြစ်လာတဲ့အတွက်ကြောင့် ပြည်သူတွေ အသက်ထိခိုက် ဆုံးရှုံးမှုတွေ၊ ထိခိုက်ဒဏ်ရာ ရမှုတွေ၊ နေအိမ်ပျက်စီးမှု‌ တွေ စစ်ဘေးရှောင်ပြည်သူတွေ ဦးရေ အသစ်ထပ်တိုးလာတာနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ကျနော်တို့ ပါတီက သဘောထား ကြေညာချက် တစ်ခုထုတ်ခဲ့တယ်၊ အဲဒါနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဆွေးနွေးဖို့ဆိုပြီး UEC က ခေါ်တဲ့ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးဖို့တော့ ‌ခေါ်တာရှိတယ်၊ အဲဒီစာက မနေ့က ကျနော်တို့ လက်ခံရရှိခဲ့တယ်၊ အဲဒါကြောင့် အောက်တိုဘာ ၁၂ ရက်နေ့မှာ ဆွေးနွေးဖို့ဆိုပြီး ကျနော်တို့ ပါတီကို စာပို့ထားတာ ရှိတယ်၊ လောလောဆယ် အဲဒီလောက်ပါပဲ” ဟု CNI သတင်း ဌာနသို့ ပြောသည်။

ရခိုင်အမျိုးသားပါတီ၏ ထုတ်ပြန်ချက်ကိုတွေ့ရစဉ်

ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်းရှိ ကျေးရွားများကို အကာအကွယ်ယူပြီး တိုက်ပွဲ မဖော်ဆောင်ကြရန်၊ မြန်မာ့တပ်မ‌တော်မှ လက်နက်ကြီး ပစ်ခတ်မှုကြောင့် အရပ်သား ထိခိုက်သေဆုံးမှု၊ ဒဏ်ရာရရှိမှုတို့နှင့် လူနေအိမ်များ ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုတို့ အပေါ် ပြင်းပြင်းထန်ထန် ရှုတ်ချ ကန့်ကွက်ကြောင်း စက်တင်ဘာ ၂၉ ရက်က ANP ၏ ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ဖော်ပြ ထားသည်။

ထို့အတူ လူသားချင်း စာနာထောက်ထားမှု အကူအညီ ပေးနေကြသည့် INGOs၊ NGOs နှင့် CSOs များအား ပိတ်ပင် ထားမှုကို ပြန်လည်ဖွင့်ပေးရန်၊ စစ်ပွဲဧရိယာ၊ စစ်ပွဲနှင့် မပတ်သက်သည့် နေရာများ အပါအဝင် မြို့နယ်တချို့အား ကုန်းလမ်း၊ ရေးလမ်း များကို အကန့်အသတ်မရှိ ပိတ်ဆို့ထားမှုသည် ၎င်းဒေသရှိ ဒေသခံပြည်သူ လူမျိုးပေါင်းစုံ၏ အသက်ရှင် နေထိုင်ရေးကို ခြိမ်းခြောက်ခြင်း ဖြစ်သည်ဟု ရှုမြင်ကြောင်း ANP ၏ ထုတ်ပြန်ချက်က ပြောထားသည်။

လက်ရှိတွင် မြန်မာ့တပ်မတော်နှင့် AA သည် ရခိုင်ပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းဒေသများနှင့် ချင်းပြည်နယ်၊ ပလက်ဝမြို့ နယ် အတွင်းမှာ တိုက်ပွဲများ ပြင်းထန်စွာ ဖြစ်ပွားနေပြီး နှစ်ဖက်ထိခိုက် ကျဆုံးမှုများရှိသလို အဆိုပါ တိုက်ပွဲများ ကြောင့် တိုက်ပွဲရှောင် ၁ သောင်းခွဲကျော် ရှိလာကြောင်း သိရသည်။

CNI International News

ဘိုဂိုတာ၊ အောက်တိုဘာ ၅

ကိုလံဘီယာအစိုးရကိုယ်စားလှယ်များနှင့် ပြည်တွင်းအင်အားအကောင်းဆုံး ELN ပြောက်ကျားသူပုန်အဖွဲ့တို့ အောက်တိုဘာ ၄ ရက်တွင် တွေ့ဆုံခဲ့ကြပြီး ၂၀၁၈ ခုနှစ်က ဆိုင်းငံ့ခဲ့သော ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးပွဲများ ပြန်လည် စတင်သွားမည်ဟု ကြေညာခဲ့ကြောင်း အေပီသတင်းဌာနက ရေးသားဖော်ပြသည်။

၎င်းတို့သည် ဗင်နီဇွဲလားနိုင်ငံ၏မြို့တော်တွင် တွေ့ဆုံခဲ့ကြပြီးနောက် ကိုလံဘီယာအစိုးရနှင့် အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေးတပ် (ELN) ကိုယ်စားလှယ်များ၏ ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးပွဲ စတင်မည့်ရက်ကို လာမည့်နိုဝင်ဘာ ပထမရက်သတ္တပတ်အကုန်ပိုင်းတွင် ထပ်မံကြေညာမည်ဟု သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

နော်ဝေ၊ ဗင်နီဇွဲလားနှင့် ကျူးဘားစသည့် နိုင်ငံများသည် ကိုလံဘီယာငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးပွဲများအတွက် အာမခံ ပေးကြသော နိုင်ငံများဖြစ်ကြပြီး ဆွေးနွေးမှုများ အောင်မြင်စေဖို့ အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းများ၏ ပူးပေါင်းပါဝင်မှု လည်း မရှိမဖြစ်လိုအပ်ကြောင်း အထက်ပါကြေညာချက်တွင် ထည့်သွင်းရေးသားထားသည်။

အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေးတပ် (ELN) တပ်မှူး အန်တိုနီယိုဂါစီယာနှင့် ကိုလံဘီယာ အစိုးရ ကိုယ်စား ငြိမ်းချမ်းရေးဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီး အိုင်ဗန်ဒါနီလို လက်မှတ်ရေးထိုးကြစဉ်(ဓါတ်ပုံ-အေပီ)

ဆွေးနွေးပွဲကျင်းပမည့်နေရာကို မကြေညာရသော်လည်း ELN တပ်မှူး အန်တိုနီယိုဂါစီယာ (Antonio Garcia) က ကျူးဘား၊ နော်ဝေနှင့် ဗင်နီဇွဲလားနိုင်ငံများတွင် စေ့စပ်ညှိနှိုင်းရေးအဆင့်များကို သီးခြားစီ ဆွေးနွေးနိုင်ရန် အကြံပြုတင်ပြထားသည်။

ELN ပြောက်ကျားတပ်ဖွဲ့ကို ကျူးဘားတော်လှန်ရေးမှ လှုံ့ဆော်လာခဲ့သည့် ကျောင်းသားများ၊ သမဂ္ဂခေါင်းဆောင် များနှင့် ဘာသာရေးခေါင်းဆောင်များက ၁၉၆၀ ပြည့်နှစ်တွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့ကြသည်။

အဆိုပါတပ်ဖွဲ့သည် ကိုလံဘီယာပြည်တွင်း၌ အင်အား ၄ သောင်းခန့်ရှိသည်ဟု ယုံကြည်ရပြီး တရားမဝင်ရွှေတွင်း များနှင့်မူးယစ်ဆေးဝါး‌ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားသည့်လမ်းကြောင်းများကို ဗင်နီဇွဲလားနိုင်ငံပိုင်နက်နှင့် ချိတ်ဆက် လုပ်ကိုင်နေသည်။

ကိုလံဘီယာအစိုးရနှင့် တော်လှန်ရေးလက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များအကြား ၂၀၁၆ ခုနှစ် ငြိမ်းချမ်းရေး သဘော တူညီချက်အရ ELN သည် ပြည်တွင်း၌ နောက်ဆုံးလက်ကျန်နှင့်အင်အားအကောင်းဆုံး ပြောက်ကျား သူပုန် အဖွဲ့အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခဲ့သည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ ယခင် FARC အဖွဲ့၏ ထိန်းချုပ်နယ်မြေများတွင် ELN က ၎င်း၏လှုပ်ရှားမှုများကို တိုးမြှင့်လာခဲ့သည်။

ELN သည် ပြန်ပေးဆွဲခြင်းနှင့် ရေနံလုပ်ငန်းအခြေခံအဆောက်အဦများကို တိုက်ခိုက်ခြင်းတို့ကြောင့် နာမည်ကြီး သဖြင့် အမေရိကန်အစိုးရနှင့် ဥရောပသမဂ္ဂ (EU) တို့၏ အကြမ်းဖက်အဖွဲ့အစည်းစာရင်းထဲသို့ သွတ်သွင်းထားခြင်း ခံရသည်။

Source: AP

CNI International News

ဝါဆော၊အောက်တိုဘာ ၄

ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း နာဇီဂျာမန်များ သိမ်းပိုက်ခဲ့၍ ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုများအတွက် လျော်ကြေး ဒေါ်လာ ၁ ဒသမ ၃ ထရီလီယံ ပေးအပ်ရန် ဂျာမနီနိုင်ငံထံသို့ တရားဝင် တောင်းခံသည့်စာတစ်စောင်ကို ပိုလန်နိုင်ငံခြားဝန်ကြီးက လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြောင်း အေပီသတင်းအရ သိရသည်။

၎င်း၏ သဘောထား မှတ်ချက်ပါရှိသော စာလွှာကို ဂျာမနီနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနထံသို့ ပေးပို့သွားမည် ဖြစ်ကြောင်း ပိုလန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဇီဘီနီရောင်း (Zbiniew Rau) က ပြောကြားခဲ့သည်။

ယခုရက်ပိုင်း လုံခြုံရေးညီလာခံ တစ်ခုသို့ တက်ရောက်မည့် ဂျာမနီနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အန်နာလီနာဘေးဘော့နှင့် ဝါဆောမြို့တွင် ဇီဘီနီရောင်းက အကြိုတွေ့ဆုံခဲ့ရာ ယခုစာလွှာကို လက်မှတ်ရေးထိုး တောင်းခံမှု ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ သည်။

ဂျာမနီက ပိုလန်ကို ၁၉၃၉-၁၉၄၅ ခုနှစ် သိမ်းပိုက်ခဲ့ခြင်း၏ အကျိုးသက်ရောက်မှုများကို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းရန် မိမိ တို့ နှစ်ဖက်စလုံးက မနှောင့်နှေးသင့်ကြောင်း ဇီဘီနီရောင်းက ၎င်း၏အမြင်ကို ထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့သည်။

ဂျာမနီထံမှ စစ်လျော်ကြေးများအပြင် လုယက်ယူဆောင်သွားသော အနုပညာလက်ရာများ၊ မော်ကွန်း မှတ်တမ်း မှတ်ရာများ၊ ဘဏ်အပ်ငွေဆိုင်ရာ ပြဿနာများကိုလည်း ဖြေရှင်းပေးရမည်ဟု ၎င်းက ဆက်လက် ပြောကြားခဲ့သည်။

ပိုလန်နိုင်ငံသူများကိုတွေ့ရစဉ်

ဘာလင်အစိုးရသည် ထိုစစ်ပွဲ၏ စစ်မှန်သော ပုံသဏ္ဌာန်နှင့် ပိုလန်အပေါ် ဆိုးကျိုးပြုခဲ့ခြင်းအကြောင်း ယနေ့ ဂျာမန်လူ့အဖွဲ့အစည်းကို အသိပေးသွားရန် ကြိုးပမ်းသင့်ကြောင်း ၎င်းက တိုက်တွန်းခဲ့သည်။

လျော်ကြေးငွေ ပေးချေမှုသည် အမှန်တရားနှင့် တရားမျှတမှုမှတဆင့် နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေးကို တိုးတက်စေပြီး အတိတ်မှ နာကျင်စရာများကို ပြည်ဖုံးကား ချသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ဝါဆောအစိုးရက လိုလားနေသည်။

“ဒီကိစ္စကို ပြီးခဲ့တဲ့ ဆယ်စုနှစ်တွေကတည်းက ပြည်ဖုံးကား ချပြီးသားပါ” ဟု ဂျာမနီက တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။

ဥရောပအိမ်နီးချင်းလည်းဖြစ်၊ မိတ်ဖက်နိုင်ငံလည်းဖြစ်ကြသည့် မိမိတို့သည် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၃၀ အတွင်း အတူတကွ တည်ဆောက်ခဲ့ကြသော ယုံကြည်မှုကို ထိန်းသိမ်းထားရန် တာဝန်ရှိကြောင်း ပိုလန်နိုင်ငံသို့ မထွက်ခွာ မီ ဘာလင်မြို့တွင် ဂျာမနီနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဘေးဘော့က ပြောကြားခဲ့သည်။

“အဲဒါနဲ့ပတ်သက်လို့ ဂျာမနီဟာ ပိုလန်ပြည်သူတွေ ပေးဆပ်ခဲ့ရတဲ့ အတိုင်းအဆမရှိ ဆင်းရဲဒုက္ခတွေကို သတိရ အောက်မေ့ခြင်းလည်း ပါဝင်ပါတယ်” ဘေးဘော့က ဆက်လက်ပြောကြားခဲ့သည်။

လက်ယာယိမ်းသည့် ပိုလန်အစိုးရသည် ၎င်း၏အဓိကမိတ်ဖက်ထဲမှ တစ်နိုင်ငံဖြစ်သည့် အိမ်နီးချင်းဂျာမနီထံမှ စစ်လျော်ကြေး အပြည့်အဝ မရသေးကြောင်း ယခုအခါ ဥရောပသမဂ္ဂ (EU) အတွင်း စောဒကတက်နေခဲ့သည်။

Source: AP