CNI News

၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ ၁၃ 

တစ်နိုင်ငံလုံး အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူစာချုပ်(NCA) လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ခြင်း (၁၀)နှစ် ပြည့် အခမ်းအနား သို့ မတက်ရောက်ရန် UN, ASEAN နှင့် နိုင်ငံတကာ သံတမန်များအား တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်း (EAO)တချို့က ပူးတွဲ၍ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ ၁၃ ရက်က ထုတ်ပြန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။

အဆိုပါ ပူးတွဲထုတ်ပြန်ချက်တွင် NCA ထိုးထားသည့် မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာကျောင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်တပ် ဦး(ABSDF)၊ ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး(CNF)၊ ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး(KNU)၊ နှစ်ခြမ်းကွဲသွားသည့် မွန်ပြည်သစ် ပါတီ-ခွဲထွက်အဖွဲ့(NMSP-AD)၊ ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ချုပ်(PNLO)၊ လားဟူဒီမိုကရက်တစ် အစည်းအရုံး(LDU)တို့ဖြစ်ကြသည်။

NCA လုပ်ငန်းစဉ် အကောင်အထည်ဖော်စဉ်ကာလအတွင်း မြန်မာ့တပ်မတော်သည် လုပ်ငန်းစဉ်အား လွှမ်းမိုး ထိန်းချုပ်ခြင်း၊ ၎င်းတို့၏ စစ်တပ်ကြီးစိုးရေး မူဝါဒများဖြင့် တဖက်သတ် ပိတ်ဆို့ပြီး NCA သဘောတူညီချက်များကို အကောင်အထည် မဖော်နိုင်ရန် တားဆီးခြင်း ပြုလုပ်ခဲ့သလို စာချုပ်ပါ သဘောတူညီချက်များအား အကြိမ်ကြိမ် ချိုးဖောက်ခြင်းများ ရှိခဲ့သော်လည်း မိမိတို့သည် ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် အနာဂတ် ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီ ပြည်ထောင်စု တည်ဆောက်ရန် ရည်မှန်းချက်ဖြင့် စိတ်ရှည်သည်းခံ၊ နည်းလမ်းရှာဖွေကာ တစိုက်မတ်မတ် ကြိုးစားခဲ့မှုကြောင့် သဘောတူညီချက် အချို့ရရှိအောင် ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့သည်ဟု အထက်ပါ EAO များ၏ ပူးတွဲထုတ်ပြန်ချက် တွင် ဖော်ပြထားသည်။

 EAOs တွေ ပူးပေါင်း ထုတ်ပြန်ချက်ကို တွေ့ရစဉ်

၎င်းတို့က “ သို့သော် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ စစ်အာဏာသိမ်းမှုသည် NCA စာချုပ်၏ အနှစ်သာရ၊ အခြေခံမူ များနှင့် ရည်မှန်းချက်ကို ပြောင်ပြောင်တင်းတင်း ဖျက်ဆီးလိုက်ပြီဖြစ်ပြီး NCA အကောင်အထည်ဖော်မှု လုပ်ငန်း စဉ်လည်း ရပ်ဆိုင်းသွားကာ စက္ကူစုတ်တစ်ခုအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိသွားစေပါသည်”ဟု ပြောသည်။

ပြည်သူလူထုကို နေ့စဉ်ဗုံးကြဲသတ်ဖြတ်၊ လူငယ်များကို အဓမ္မ စစ်မှုထမ်းစေခိုင်းခြင်း ပြုလုပ်နေသည့် စစ်အုပ်စု၏ ဟန်ပြလုပ်ငန်းစဉ်များတွင် ပါဝင်ခြင်းသည် မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ဒေသတွင်း မတည်ငြိမ်မှုကို ဖန်တီးနေသည့် မြန်မာ့ တပ်မတော်ကို ထောက်ခံရာကျသည့်အတွက် NCA လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ခြင်း (၁၀)နှစ် ပြည့် အခမ်းအနားသို့ မတက် ရောက်ခြင်းဖြင့် ပြည်သူလူထုနှင့် အတူ ရပ်တည်ကြောင်း ပြသကြရန် ကုလသမဂ္ဂ(UN)၊ အာဆီယံ(ASEAN)နှင့် နိုင်ငံတကာ သံတမန်များအား မိမိတို့ NCA ကို ကိုယ်တိုင် လက်မှတ်ထိုးခဲ့သည့် အဖွဲ့အစည်းများက တိုက်တွန်း အပ်ပါသည်ဟု ပူးတွဲထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

NCA စာချုပ်ကို KNU, CNF, ABSDF, PNLO, ရှမ်းပြည်ပြန်လည်ထူထောင်ရေးကောင်စီ(RCSS), ရခိုင်ပြည်နယ် လွတ်မြောက်ရေးပါတီ(ALP), ဒီမိုကရေစီအကျိုးပြုကရင်တပ်မတော်(DKBA), ကရင်အမျိုးသား အစည်းအရုံး/ ကရင်အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်-ငြိမ်းချမ်းရေးကောင်စီ(KNU/KNLA-PC)တို့သည် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ ၁၅ ရက်တွင် လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြသည်။

NCA လက်မှတ်ထိုး ၇ ဖွဲ့နဲ့ NSPNC ဆွေးနွေးကြစဉ်

ထို့နောက် NMSP, LDU တို့သည် ၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၃ ရက်တွင် NCA စာချုပ်ကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည်။

သို့သော် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်တွင် NLD အစိုးရက ၂၀၂၀ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ မဲစာရင်း အငြင်းပွား မှုအား မဖြေရှင်ဘဲ အစိုးရဖွဲ့စည်းရေး ကြိုးပမ်းနေသည်ဟုဆိုကာ မြန်မာ့တပ်မတော်က ဖြုတ်ချလိုက်ပြီး နိုင်ငံ တော်ကို အရေးပေါ် အခြေအနေ ကြေညာခဲ့သည်။

ထို့ကြောင့် မြန်မာ့တပ်မတော်ကို ဆန့်ကျင်ကန့်ကွက်မှုများနှင့် လက်နက်ကိုင် တော်လှန်မှုများ နိုင်ငံတစ်ဝန်း ပေါ် ပေါက်ခဲ့သည်။

ထိုအထဲတွင် NCA ထိုးထားသည့် ABSDF, KNU, CNF တို့က NCA ကနေ နုတ်ထွက်ခဲ့ပြီး မြန်မာ့တပ်မတော်ကို လက်နက်ကိုင် တိုက်ခိုက်နေသလို PNLO,NMSP,LDU,ALP ထဲမှာလည်း နှစ်ခြမ်းကွဲကာ မြန်မာ့တပ်မတော်အား လက်နက်ကိုင် တိုက်ခိုက်သော အဖွဲ့နှင့် NCA အပေါ် ဆက်လက် ရပ်တည်နေသူဆိုကာ ဖြစ်တည်လျက်ရှိသည်။ 

CNI News

၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ ၁၃

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားနေသော နိုင်ငံရေး အကျပ်အတည်းနှင့် လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခများကို ဖြေရှင်းနိုင်ရေး အတွက် ကြိုးပမ်းကြရာမှာ ခေါင်းဆောင်မှု ပျောက်ဆုံးနေခြင်းကြောင့် အကွဲကွဲအပြားပြား ဖြစ်နေကြောင်း စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေး အကဲခတ်များက ထောက်ပြကြသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် အကျပ်အတည်းများ ပိုပြီး မကြုံရစေရန်နှင့် အရပ်သား ဆုံးရှုံးမှုများ ကြိုတင် တားဆီးနိုင်ရန် နိုင်ငံ တကာ တာဝန်ခံမှုနှင့် ကာကွယ်မှုတို့ကို အရေးပေါ် လိုအပ်နေကြောင်း၊ ထို့ပြင် အာဆီယံ တစ်ဖွဲ့တည်းအနေဖြင့် ယခုလို ကြီးလေးသည့် တာဝန်ကို ပုခုံးထမ်းနိုင်မှာ မဟုတ်ကြောင်း ဦးကျော်မိုးထွန်းက ကုလသမဂ္ဂမှာ ပြောကြား ခဲ့သည်။

လူထုလည်း ဒုက္ခရောက်နေသလို အတိုက်အခံလုပ်နေသည့် နိုင်ငံရေးအင်းအားစုများမှာလည်း အကွဲကွဲအပြဲပြဲ ဖြစ်ပြီး‌ ခေါင်းဆောင်မှု ပျောက်နေကြောင်း စည်းလုံးညီညွတ်သော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများမဟာမိတ် (UNA)မှ ဦးမျိုးကျော်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

 BPLA,TNLA,NUG ခေါင်းဆောင်များကို တွေ့ရစဉ် 

၎င်းက “လူထုအတွက် အာမခံချက် ပေးတယ်ဆိုတာထက် အခုလူထုကတော့ တာဝန်ကျေတယ်လို့တော့ ပြောလို့ ရတယ်၊ ဒါပေမယ့် လူထုလည်း အခုဒုက္ခရောက်နေသလို အတိုက်အခံလုပ်နေတဲ့ ဒီဘက် နိုင်ငံရေး အင်းအားစု တွေမှာလဲ အကွဲကွဲအပြဲပြဲ ကနေပြီး‌တော့ စုစည်းမှုအား တော်တော်လေးနည်းနေတယ် နောက်တစ်ခါ ခေါင်း ဆောင်မှု ပျောက်နေတယ်ပေါ့။ ဒါဒီဘက်မှာ အဲ့ဒါကြောင့် လူထုကိုယ်က ဘယ်သူတွေကနေပြီး အာမခံချက်ပေး နိုင်လဲ ဆိုတဲ့ဟာမျိုးပေါ့၊ ကျနော်တို့တွေကတော့ ကိုယ့်အတိုင်းအတာနဲ့ကိုယ် ရပ်တည်ပြီး ပြောနေတယ်ဆိုပေ မယ့် မလုံလောက် သေးဘူးလို့တော့ မြင်တယ်၊ အဲတော့ လူထုအတွက် အာမခံချက်ပေးဖို့ အတွက်ကတော့ အခုလို မီဒီယာမှာ ပြောနေတာ တစ်ပိုင်းရှိသလို တစ်ဖက်မှာလည်း ဘုံသ‌ဘောတူညီချက်ကနေ စုစည်းပြီး‌တော့ အား ကောင်းတဲ့ မဟာမိတ်ပုံစံတစ်ခု ဖြစ်လာဖို့တော့လိုတယ်။ အဲဒီအဖွဲ့အစည်း၊ အဲဒီအစုအဖွဲ့‌တွေကမှတဆင့် ပြည်သူ လူထုကနေပြီးတော့ စကားပြောလို့ ရလိမ့်မယ်လိုထင်တယ်”ဟု ပြောသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်က NLD အစိုးရသည် ၂၀၂၀ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ မဲစာရင်း အငြင်းပွားမှုအား မဖြေရှင်းဘဲ အစိုးရဖွဲ့စည်းရေး ကြိုးပမ်းသည်ဟုဆိုကာ မြန်မာ့တပ်မတော်က ဖြုတ်ချ၍ နိုင်ငံ တော်အား အရေးပေါ် အခြေအနေ ကြေညာခဲ့သည်။

ထို့နောက် နိုင်ငံတစ်ဝန်း ဆန့်ကျင်ကန့်ကွက် ဆန္ဒပြခဲ့ကြသလို လက်နက်ကိုင် တော်လှန်မှုများ ပေါ်ပေါက်လာ သည်မှာ လက်ရှိအချိန်ထိ မဖြေရှင်းနိုင်ဘဲ ဖြစ်ပေါ်နေသည်။

လက်ရှိအချိန်တွင် အားလုံး၌ သူ့ခေါင်းဆောင်၊ ကိုယ့်ခေါင်းဆောင်ရှိနေကြကြောင်း၊ အားလုံးကို ဦးဆောင်နိုင်သည့် ခေါင်းဆောင်မျိုးကတော့ လေဟာနယ် ဖြစ်နေသည့်သဘောရှိကြောင်း နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူ ဦးထက်အောင်ကျော်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

 နိုင်ငံတကာ, EAO နဲ့ တပ်မတော် ခေါင်းဆောင်များကို တွေ့ရစဉ် 

၎င်းက “ခေါင်းဆောင်မှုတွေကတော့ အသီးသီးရှိကြတာပဲလေ။ ဒါပေမယ့် တစ်ခုရှိတာက အားလုံးလက်ခံနိုင်သော ခေါင်းဆောင်ဖြစ်မှာပေါ့ အဓိက,ကတော့ အားလုံးသူ့ခေါင်းဆောင် ကိုယ့်ခေါင်းဆောင်တွေတော့ ဖြစ်နေကြတာ ပေါ့။ သို့ပေမယ့် အားလုံး သိမ်းကျုံးပြီးတော့မှ အားလုံးလက်ခံနိုင်တဲ့ ခေါင်းဆောင်မျိုးကတော့ လောလောဆယ် လေဟာနယ် ဖြစ်နေတဲ့ သဘောတော့ ရှိတာပေါ့။ ရွေးကောက်ပွဲကိစ္စတွေနဲ့ ပြောတဲ့လူကြလို့ရှိရင် ရွေးကောက်ပွဲ ရှိတာနဲ့ မရှိတာနဲ့ ဘယ်ဟာပိုကောင်းလဲပေါ့။ ရွေးကောက်ပွဲရှိတာ ပိုကောင်းတယ် လွှတ်တော်ရှိတာနဲ့ မရှိတာ ဘယ်ဟာပိုကောင်းလဲ လွှတ်တော်ရှိတာ ပိုကောင်းတယ်ပေါ့။ ဒါပြည်သူအားလုံး သိပြီးသား လက်ခံပြီးသားပဲလေ အဲဒီအပေါ်မှာ အတုယောင်တွေ အစစ်အမှန်တွေဆိုတဲ့ဟာက ဘာနဲ့တိုင်းတာလဲပေါ့ အဲဒီဟာကို လက်မခံဘူး ဆိုလို့ရှိရင် ကျနော်တို့က ဘာလုပ်ကြမှာလဲပေါ့။ အခု ကဲ ၅ နှစ်ရှိသွားပြီလေ၊ ဘာဖြစ်လာလို့လဲပေါ့၊ ဆိုတဲ့အခါကြ တော့ ကျနော်တို့ ချိန်ထိုးတဲ့ ပေတံကတော့ ဒါပဲ”ဟု ပြောသည်။

လက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံတွင် နိုင်ငံရေး သဘောတူညီချက် တစ်စုံတစ်ရာ မရယူနိုင်သေးဘဲ ဖြစ်နေကြောင်း၊ ငြိမ်းချမ်း ရေး လုပ်ငန်းစဉ်မှာလည်း ရှေ့မတိုးနိုင်ပဲ ဖြစ်နေကြောင်း စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက ထောက်ပြကြသည်။

အလားတူ နိုင်ငံရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေး ဆွေးနွေးရေးအတွက် မြန်မာ့တပ်မတော်သည် အထိုင်တစ်ခု အနေဖြင့် ရှိနေ သော်လည်း အတိုက်အခံများနှင့် တော်လှန်ရေး အင်အားစုများဘက်ကတော့ မည်သူ သို့မဟုတ် မည်သည့်အဖွဲ့ အစည်းက ဦးဆောင် ဆွေးနွေးခွင့် ရှိသည်ဆိုသော ဘုံသဘောတူညီချက် မရှိဘဲ ဖြစ်နေသည်။

CNI News

၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ ၁၀

တစ်နိုင်ငံလုံးပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုရပ်စဲရေး သဘောတူစာချုပ်(NCA) လက်မှတ်ရေးထိုးခြင်း (၁၀)နှစ်ပြည့် အခမ်းအ နားသို့ အပစ်ရပ် လက်မှတ်မထိုးနိုင်သေးသည့် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်း(EAO)များကိုလည်း ဖိတ် ကြားထားသည်ဟု နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့်အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် က ပြောသည်။

၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ ၉ ရက်တွင် အာဆီယံအလှည့်ကျဥက္ကဋ္ဌ မလေးရှားနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မစ္စတာဟာဆန်နှင့် တွေ့ဆုံစဉ် ၎င်းက ပြောကြားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်က “ ယခုလ ၁၅ ရက်နေ့တွင် NCA နှစ်ပတ်လည်နေ့ အခမ်းအနားကို ကျင်းပပြု လုပ်သွားမည်ဖြစ်ပြီး NCA လက်မှတ်ရေးထိုးထားသည့် တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များမှ ခေါင်းဆောင်များ၊ NCA လက်မှတ် မရေးထိုးထားရသေးသည့် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များမှ ခေါင်းဆောင်အချို့နှင့် နိုင်ငံ တကာမှ အသိသက်သေများ တက်ရောက်သွားမည်”ဟု ပြောသည်။

NCA လက်မှတ်ရေးထိုးခြင်း နှစ်ပတ်လည် အခမ်းအနားကို နေပြည်တော်မှာ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ ၁၅ ရက် တွင် ကျင်းပမည်ဖြစ်ပြီး ၁၆-၁၇ ရက်များမှာတော့ ငြိမ်းချမ်းရေးဖိုရမ်အား ဆက်လက် ကျင်းပမည်ဖြစ်သည်။

ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်နဲ့ မလေးရှားနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးကို တွေ့ရစဉ် 

ထိုအခမ်းအနားသို့ NCA ထိုးထားသည့် လက်နက်ကိုင် ၇ ဖွဲ့နှင့် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများ အပါအဝင် အသိသက်သေ နိုင်ငံများမှ စုစုပေါင်း ကိုယ်စားလှယ် ဦးရေ ၄၀၀ ကျော်အား ဖိတ်ကြားထားသည်ဟု NCA ထိုးထားသည့် ပအိုဝ်း အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ချုပ်(PNLO- NCA/S) မှ ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်မှူးကြီး ခွန်ဥက္ကာက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြော သည်။

၎င်းက “အဖွဲ့တော်တော်စုံတယ်၊ NCA လက်မှတ်ထိုးထားတဲ့ အခုလက်ရှိ ဆက်ကိုင်နေတဲ့ ၇ ဖွဲ့ကို ဖိတ်တယ်၊ နောက်ပြီးတော့ ကျနော်တို့ နိုင်ငံရေးပါတီတွေ ဖိတ်တယ်။ သက်သေနိုင်ငံတွေလည်း တော်တော် ဖိတ်ထားတယ်။ ဒီလောက်ပါပဲ ၄၀၀-၆၀၀ လောက်တော့ ဖိတ်တယ်လို့ ကြားရတယ်။ အထူးသဖြင့်တော့ NCA မှာ ပါခဲ့တဲ့သူတွေပေါ့ NCA ‌တိုင်ပင်ဆွေးနွေးတုန်းက ပါခဲ့တဲ့သူတွေပဲ ဖိတ်တာကြားရပါတယ်။ ဘယ်သူလာဖြစ်တယ် မလာဖြစ်တယ် တော့ မသိဘူးပေါ့။ ဖိတ်တာကတော့ တော်တော်လေး ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ဖိတ်တယ်လို့ သိရတယ်။ ပြောနိုင်ပါ တယ် သက်သေနိုင်ငံတွေကို အဓိက ဖိတ်တာ သက်သေက ကုလသမဂ္ဂဖိတ်တယ်၊ EAO ဖိတ်မယ် နောက်ပြီးတော့ တရုတ်၊ အိန္ဒိယ၊ ထိုင်း၊ ဂျပန်ပေါ့။ (၄) နိုင်ငံအဖွဲ့ ပိုဆုံမယ်။ (၁၀)နှစ်ပြည့်ဆိုတော့ အထိမ်းအမှတ်အနေနဲ့ အဖွဲ့ပိုဆုံ မယ် နောက်ပြီး‌တော့ တိုင်းပြည်ရဲ့ အခြေအနေက‌လည်း အပြောင်းအလဲဘက်ကို ဦးတည်နေတော့ ရွေးကောက်ပွဲ စသဖြင့်ပေါ့လေ ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဥ်ကို ပိုပြီးတော့ အားပေးတဲ့ပုံမျိုး သဘောမျိုး ဖြစ်အောင်လည်းပဲ NCA (၁၀) နှစ်ကို အကောင်အထည် ဖော်တယ်လို့လဲ သိရပါတယ်”ဟု ပြောသည်။ 

NCA လက်မှတ်ထိုးခြင်း (၁၀)နှစ်ပြည့် နှစ်ပတ်လည် အခမ်းအနားသို့ လက်မှတ်မထိုးနိုင်သေးသည့် “ဝ”ပြည် သွေးစည်းညီညွတ်ရေးတပ်မတော်(UWSA)၊ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီမဟာမိတ်တပ်မတော်(NDAA)၊ ရှမ်းပြည် တိုးတက်ရေးပါတီ(SSPP)ကို ဖိတ်ကြားထားကြောင်း၊ ထိုအဖွဲ့များကလည်း တက်ရောက်မည်ဖြစ်ကြောင်း နီးစပ် သူများထံမှ သိရသည်။

သို့သော် အာရက္ခတပ်တော်(AA)၊ မြန်မာအမျိုးသားဒီမိုကရေစီမဟာမိတ်တပ်မတော်(MNDAA)၊ တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်(TNLA)တို့ကိုတော့ ဖိတ်ကြားခြင်း မရှိကြောင်း သိရသည်။

 NCA နှစ်ပတ်လည် အခမ်းအနား ကျင်းပစဉ် 

မကြာမီ ကျင်းပမည့် ရွေးကောက်ပွဲအလွန်တွင် ဖြစ်ပေါ်လာမည့် အစိုးရများ၊ လွှတ်တော်များ ငြိမ်းချမ်းရေးဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းစဥ်များနှင့် ပတ်သက်ပြီး ဆက်လက် လုပ်ဆောင်နိုင်ရန် NCA (၁၀)နှစ်ပြည့် အခမ်းအနားမှ သဘောတူ ညီချက်များ ရရှိနိုင်သည်ဟု NCA ထိုးထားသော ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ချုပ်(PNLO- NCA/S) မှ ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်မှူးကြီးခွန်ဥက္ကာက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “အခင်းအကျင်းကတော့ တစ်ခါတည်းတော့ တိုက်ရိုက်တော့ မပြောင်းပါဘူး။ သို့သော်လည်းပဲ အခင်း အကျင်းက ဘာဖြစ်နိုင်လဲဆို‌တော့ ဒီလာမယ့် ရွေးကောက်ပွဲအလွန် ဖြစ်ပေါ်လာမယ့် အစိုးရတို့ ရွေးကောက်ပွဲ အလွန် ဖြစ်ပေါ်လာမယ့် လွှတ်တော်တို့ အဲဒီမှာတော့ သွားပြီးတော့ ပတ်သက်မှုရှိမယ်၊ အစိုးရတို့၊ လွှတ်တော်တို့ ရွေးကောက်ပွဲအလွန်မှာ အလုပ်ဆက်လုပ်နိုင်အောင် အခုဒီ (၁၀) နှစ်ပြည့်ကနေပြီးတော့ သဘောတူညီချက်တွေ ရနိုင်ပါတယ်” ဟု ပြောသည်။   

NCA စာချုပ်ကို ရှမ်းပြည်ပြန်လည်ထူထောင်ရေးကောင်စီ(RCSS)၊ ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး(KNU)၊ ဒီမိုကရေ စီ အကျိုးပြုကရင်တပ်မတော်(DKBA)၊ ကရင်အမျိုးသား အစည်းအရုံး/ကရင်အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်-ငြိမ်းချမ်းရေးကောင်စီ(KNU/KNLA-PC)၊ ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ချုပ်(PNLO)၊ ရခိုင် ပြည်နယ် လွတ်‌မြောက်ရေးပါတီ(ALP )၊ မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ကျောင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်တပ်ဦး(ABSDF)၊ ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး(CNF)တို့သည် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ ၁၅ ရက်တွင် လက်မှတ်ထိုးခဲ့သည်။

ထို့နောက် မွန်ပြည်သစ်ပါတီ(NMSP)၊ လားဟူဒီမိုကရက်တစ်အစည်းအရုံး(LDU) တို့သည် ၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၃ ရက်တွင် လက်မှတ်ထိုးခဲ့သည်။

သို့သော် ABSDF၊ CNF၊ KNU တို့က NCA ကနေ နုတ်ထွက်ကြောင်းနှင့် NCA ပျက်သွားပြီဖြစ်ကြောင်း ထုတ်ပြန် ထားသည်။

CNI News

၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ ၁၀

ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီ(PPP)မှ တပ်မတော်သား ကိုယ်စားလှယ်လောင်း တောင်းခံခဲ့သော်လည်း မရရှိခဲ့ခြင်းက ဘာကြောင့် ဖြစ်နိုင်လဲဆိုသည့်အပေါ် အားလုံးက စိတ်ဝင်တစား စောင့်ကြည့်လေ့လာနေကြသည်။

၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ ၈ ရက်က ရန်ကုန်မြို့၊ ဆီဒိုးနားဟိုတယ်တွင် ကျင်းပသည့် ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီ (PPP)၏ တတိယအကြိမ် သတင်းစာ ရှင်းလင်းပွဲ၌ လူငယ်ပိုင်း တပ်မတော်သား လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ် လောင်း ၈ ဦးကို ပါတီဘက်က တောင်းခံခဲ့သော်လည်း တပ်မတော်ဘက်မှ စေလွှတ်ခြင်းမရှိခဲ့ဘူးဟု ပါတီဥက္ကဋ္ဌ  ဒေါက်တာသက်သက်ခိုင်က ပြောကြားခဲ့သည်။

၎င်းက “ကျမလည်း ၈ ယောက်တော့ တောင်းလိုက်ပါတယ် By Name တပ်တောင်းလိုက်တော့ မပေးပါဘူးရှင့်၊ အဲတာကတော့ အရှင်းဆုံး အဖြေပါပဲရှင့်။ ဒါအမှန်တိုင်းပါပဲ၊ ကျမ တပ်မတော်သား ၈ ယောက်ကိုတောင်းတယ်၊ ကာယကံရှင်ရဲ့ ဆန္ဒလည်းရှိတယ်။ သို့သော်လည်း တပ်မတော်ကတော့ ကျမတို့ပါတီကို မပေးပါဘူးရှင့်။ သို့သော် လည်း ကျမတို့ပါတီမှာ တပ်မတော်သားတွေ မရှိဘူးလားဆို ရှိပါတယ်ရှင့်။ အဲတာကတော့ ဒီတပ်မတော် နေပြီး တော့မှ အနားယူပြီးတော့မှ အရပ်သားဖြစ်တာ သို့မဟုတ် လို့ရှိရင် ဒီတပ်မတော် ကနေပြီးတော့မှ အနားယူပြီး တော့မှ အစိုးရဌာနတွေမှာ အရပ်ဘက်ဌာနတွေမှာ အလုပ်လုပ်ပြီးတော့မှ ပင်စင်ယူပြီးတော့မှ လာကြတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ် တွေ ရှိပါတယ်။ နောက်တစ်ခုက တပ်မတော်နဲ့ ပတ်သက်ပြီး ပြောရင်တော့ ကျမတို့က တပ်မတော်သည် နိုင်ငံ တိုင်းမှာပေါ့နော်။ နိုင်ငံတစ်ခုရဲ့ မရှိမဖြစ် အချုပ်အခြာအာဏာကို ကာကွယ်တဲ့ အဖွဲ့အစည်း အနေနဲ့ပေါ့။ တပ်မတော်ကို အမြဲတမ်း အသိအမှတ်ပြုဖို့ အရပ်ဘက်-တပ်ဘက် ဆက်ဆံရေး အနေနဲ့ ကျမတို့ သွားမယ့်ပါတီ ဖြစ်ပါတယ်”ဟု မီဒီယာများကို ပြန်လည် ဖြေကြားခဲ့သည်။

ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီက ဝင်ပြိုင်မယ့် ကိုယ်စားလှယ်လောင်း စာရင်းကို တွေ့ရစဉ် 

PPP ပါတီသည် တပ်မတော် အလိုကျ သွားနိုင်ရေးနှင့် အာဏာရရှိရေးအတွက် တပ်မတော်ထံ ကိုယ်စားလှယ် လောင်း တောင်းခံခြင်းဖြစ်နိုင်ကြောင်း၊ ဒီမိုကရက်တစ်အမြင်ကနေထက် စီးပွားရေးသမားဆိုသည့် အတိုင်း စီးပွားရေးအမြင်ကနေ ကြည့်နေခြင်းဖြစ်နိုင်ကြောင်း စည်းလုံးညီညွတ်သော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများမဟာမိတ် (UNA)မှ ဦးမျိုးကျော်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “သူတို့ကတော့ ခုချိန်မှာ စစ်ကော်မရှင်ရဲ့ အလိုကျပဲ သွားတယ်ပေါ့၊ ဆိုလိုတာကလေ သူတို့ရဲ့ဘက်ကိုက ဒီမိုကရက်တစ်ဆိုတဲ့ ပုံစံမဟုတ်ဘူး၊ ရွေးကောက်ပွဲကို ဝင်မယ်ဆိုပင်မယ့် တကယ်တော့ သူတို့အာဏာရရှိရေးနဲ့ စစ်ကော်မရှင်ကနေပြီးတော့မှ ပေးစာကမ်းစာကိုပဲ သူတို့ရပ်တည်မယ်ဆိုတဲ့ အနေအထားဖြစ်တာပေါ့။ အဲဒါ ကြောင့် တောင်းခံတာလို့ နားလည်ပါတယ်။ တချို့ဟာတွေမှာ သူတို့ပြောဆို ဆွေးနွေးတဲ့ဟာတွေ သူတို့ ပြီးခဲ့တဲ့ အစိုးရလက်ထက်မှာတုန်းက ဒီအစိုးရရဲ့ ငွေကြေးသုံးစွဲတဲ့အခါမှာ မမျှတတာတွေ ဆိုတဲ့ဟာမျိုးတွေကိုပဲ ဇောင်း ပေးပြီး ပုတ်ခတ်တိုက်ခိုက်တဲ့ ဟာမျိုးတွေလည်း တွေ့ပါတယ်။ ဒီမိုကရက်တစ် အုပ်စုတွေကိုတော့ အဲလိုပြော ပြီးတော့ လက်ရှိ ပကတိ အခြေအနေမှာဖြစ်တဲ့ စစ်ခေါင်းဆောင်တွေကနေပြီးတော့ ဒီ corruption ဖြစ်မှု မတော် မတရားနော်၊ ချမ်းသာ ကြွယ်ဝမှုတွေကိုကြတော့ သူ့အနေနဲ့ မပြောဘဲနဲ့ သူကိုယ်၌ကိုက ဒီအာဏာရှင်တွေနဲ့ ပေါင်းပြီး‌တော့ ဘယ်နေရာက ရမလည်းဆိုတဲ့ဟာမျိုးကို လမ်းကြောင်း ရှာတယ်လို့ပဲ မြင်တယ်ပေါ့။ စီးပွားရေး သမားတွေဖြစ်လို့လည်း ဖြစ်ကောင်း ဖြစ်နိုင်တာပေါ့။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ ပြည်သူကို မျက်မှောက်ပြုတာ ကနေ ပြီးတော့ တပ်နဲ့တပ်‌ အပေါင်းအပါတွေရဲ့ အကျိုးနဲ့ အကျိုးတူ ပူးပေါင်းမယ်ဆိုတဲ့ ဟာမျိုးကြတော့ ကျနော်တို့ ပြော ရတာမျိုးကြတော့ အရမ်းကို ကွာဟနေတယ်ပေါ့”ဟု ပြောသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာ ၂၈ ရက်၌ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း(၁) အနေဖြင့် မြို့နယ် ၁၀၂ မြို့နယ်မှာ ကျင်းပမည်ဖြစ်သည်။

အဆိုပါ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီ(PPP)က တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာ အနေဖြင့် ကိုယ်စားလှယ်လောင်း ၆၇၂ ဦး ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ရန် အမည်စာရင်းပေးသွင်းထားကြောင်း သိရသည်။ 

 ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီကိုတွေ့ရစဉ် 

ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီမှ တပ်မတော်သား ကိုယ်စားလှယ်လောင်း တောင်းခံသည်ဟုပြောခြင်းက ၎င်းတို့ပါတီ သည် လုံးဝ အရပ်သားများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားကြောင်း ပြည်သူလူထုကို ယုံကြည်စေချင်၍ ပြောလိုက်ခြင်းဖြစ်နိုင် ကြောင်း နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူ ဒေါက်တာအောင်မျိုးက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “သူက တောင်းဆိုတယ်ဆိုတာကတော့ တပ်မတော်သားထဲမှာ တချို့ကတော့ နိုင်ငံရေးဝါသနာ ပါတယ် လေ၊ များသောအားဖြင့် ပညာတတ်အုပ်စုတွေပေါ့။ ပညာတတ်အလွှာတွေက ဒေါ်သက်သက်ခိုင် ဆီကို တော်တော် လေး သွားကြပါတယ်။ အဲတော့ တပ်မတော်မှာရှိတဲ့ ပညာတတ် အရာရှိတချို့ကလည်း ဒေါ်သက်သက်ခိုင် ဆီကို သွားပြီးတော့ ဝင်ပြိုင်ချင်တယ်လို့ သူတို့အဆိုပြုတာ ဖြစ်ကောင်းဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ဒီ့ထက်တော့ မပိုပါ ဘူး။ သို့သော် လုံးဝ အရပ်သားတွေနဲ့ ဖွဲ့စည်းထားတယ်ဆိုတာကို ပြည်သူလူထုကို သူက ယုံကြည်စေချင်လို့ ဒီလို ပြောလိုက်တယ်လို့ နားလည်တယ်ပေါ့။ တာဝန်ရှိသူတွေရဲ့ သဘောထားလား ဒါမှမဟုတ် ကိုယ်တစ်ဦး တစ် ယောက်ချင်းစီရဲ့ သဘောထားလား။ ရှင်းရှင်းလင်းလင်း ဘယ်သူမှမသိရဘူး။ အဲတော့ ဖြစ်နိုင်တာကတော့ သံသယ ဖြစ်ဖွယ်ရာရှိတဲ့အတွက်ကြောင့် ဒီကိစ္စကတော့ ဆက်မပြောတာ ကောင်းတာပေါ့”ဟု ပြောသည်။

ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီ(PPP)ကို ဒေါက်တာသက်သက်ခိုင်က ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ ၂၃ ရက်တွင် စတင် တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၀ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ၌ ကိုယ်စားလှယ်လောင်း ၂၀၀ ကျော် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ သည်။

သို့သော် ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီ(PPP)သည် ၂၀၂၀ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် တစ်နေရာမှ အနိုင်မရရှိခဲ့ပေ။

ထို့နောက် ၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့က နိုင်ငံရေးပါတီများ အနေဖြင့် ပြန်လည် မှတ်ပုံတင်ကြရန် ဥပဒေတစ်ရပ် ပြဋ္ဌာန်းခဲ့၍ ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီ(PPP)သည် ပြည်ထောင် စုအဆင့် နိုင်ငံရေးပါတီအနေဖြင့် ပြန်လည် မှတ်ပုံတင်ခဲ့ရာ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၅ ရက်တွင် မှတ်ပုံတင်ခွင့် ကျခဲ့ သည်။  

CNI News

၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ ၁၀

လက်ရှိ မြန်မာ့နိုင်ငံရေး အခင်းအကျင်း၌ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးရေးအတွက် အငြိမ်းစားသမ္မတ ဦးသိန်းစိန် လက်ထက် က အသုံးပြုခဲ့သည့် လူပုဂ္ဂိုလ်များကို ပြန်လည်ထုတ်သုံးသင့်ကြောင်း ပအိုဝ်းအမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ချုပ် (PNLO-NCA/S) မှ ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်မှူးကြီးခွန်ဥက္ကာက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

ထို့ပြင် သက်ဆိုင်ရာ‌ ခေါင်းဆောင်များ အနေဖြင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးရေးအတွက် ဖိတ်ခေါ်ရာတွင် ကိုယ်တိုင် သွားရောက် ထွက်တွေ့ခြင်းထက် လာရောက် တွေ့ဆုံမှုများကို လက်ခံတွေ့ဆုံနေခြင်း အပေါ်ကိုလည်း ပြန်လည် စဉ်းစားသင့်ကြောင်း ၎င်းက ပြောသည်။

ဗိုလ်မှူးကြီးခွန်ဥက္ကာက “ဦးသိန်းစိန်ကတော့ အသက်ကြီးပါပြီ။ နောက်ပြီးတော့ သူသုံးခဲ့တဲ့ လူရှိတယ်။ ဦးအောင်မင်းတို့၊ ဦးစိုးသိမ်းတို့ သူ့ခေတ်တုန်းက သူသုံးခဲ့တဲ့လူတွေရှိတယ်။ လူတော်တွေပါ သူတို့က။ တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေးရေးမှာ အလွတ်သဘောပဲဖြစ်ဖြစ်၊ တရားဝင်ပဲဖြစ်ဖြစ် တော်တော်လေး တော်တဲ့လူတွေပါ။ အဲဒီလူမျိုး တွေကို လုပ်ပိုင်ခွင့်ပေးပြီးတော့ ပွဲထုတ်ပြီးမှ အဆက်အသွယ် ပြန်ရလာနိုင်ပါတယ်။ အခုလည်း အဲဒီလူမျိုး တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေးရေး ကျွမ်းကျင်တဲ့ သူတွေကို ပြန်ထုတ်သုံးရင်တော့၊ နောက်အဖွဲ့ ဖွဲ့ပေးလိုက်ရင်တော့ ပိုကောင်းတာပေါ့။ အခုက အဖွဲ့မရှိဘူး ဖြစ်နေတယ်။ ထိုင်ပြီးတော့ပဲ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးရေး၊ သူများလာတွေ့ရင်တော့ တွေ့ပြီးတော့ ကိုယ်က ထွက်တွေ့တာ မရှိသလောက် ဖြစ်နေတယ်။ အဲဒါကို နည်းနည်းလေး သက်ဆိုင်တဲ့ ခေါင်းဆောင်တွေက စဉ်းစားသင့်တာပေါ့။ တကယ်တမ်း လိုချင်တယ်ဆိုရင်တော့ ကိုယ်ကိုယ်တိုင်က ထွက်တွေ့တော့ တွေ့ရမှာပေါ့။ အလွတ်သဘောတွေက စရမှာပေါ့။ အခုက အဲဒီအလွတ်သဘောကို မတွေ့ဘူး ကျနော်တို့ ကြည့်နေတာတော့။ နေပြည်တော်ကပဲ ထိုင်ဖိတ်ခေါ်ပြီးတော့ အခါအားလျော်စွာပဲ နေပြည်တော် ဝင်ကြတဲ့လူတွေက နဂိုကတည်းက မိတ်ဖက် အဖွဲ့အစည်းတွေကတော့ ရတာပေါ့။ အခု ရန်သူဖြစ်နေတဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေက နေပြည်တော်ကို တစ်ခါ တည်း သွားဖို့ဆိုတာ မဖြစ်နိုင်ဘူး” ဟု ပြောသည်။

လက်ရှိ ဖွဲ့ထားသည့် NSPNC နဲ့ အပစ်ရပ် ၇ ဖွဲ့ တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေးကြစဉ် 

ပြီးခဲ့သည့် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာ ၂၆ ရက်တွင် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်များ၊ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (PDF) များ အနေဖြင့် လက်နက်ကိုင်လမ်းစဉ်ကို စွန့်လွှတ်ပြီး နိုင်ငံရေးပြဿနာကို နိုင်ငံရေးနည်းဖြင့် ဖြေရှင်းရန် ဖိတ်ခေါ်ကြောင်း နစကဘက်မှ ကြေညာခဲ့သည်။

ထို့ပြင် PDF အပါအဝင် အကြမ်းဖက် သောင်းကျန်းသူအဖွဲ့များ၊ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်များအတွက် ငြိမ်းချမ်းရေး လမ်းဖွင့်ထားကြောင်းကိုလည်း ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၂၅ ရက်တွင် နေပြည်တော် ၌ ပြုလုပ်သည့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖိုရမ်၌ ပြောကြားခဲ့သည်။

ထိုသို့ မြန်မာ့တပ်မတော်မှ လက်နက်စွန့်ကာ နိုင်ငံ‌ရေးထဲဝင်ခိုင်းသည့် အချက် အပါအဝင် အခြားသော အချက်များ ဖြင့် ငြိမ်းချမ်းရေး ဖိတ်ခေါ်နေမှုများသည် အလုပ်မဖြစ်ကြောင်း စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက ထောက်ပြ ကြသည်။

လက်ရှိတွင် မြန်မာ့တပ်မတော်ကို တော်လှန်တိုက်ခိုက်နေသည့် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များသည် လူမျိုးရေးအတွက် အဓိက လုပ်ဆောင်နေကြခြင်းဖြစ်ပြီး အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) တို့သည် ဒီမိုကရေစီနှင့် ဝါဒအရေးကို ကြွေးကြော် လုပ်ဆောင်နေကြခြင်းဖြစ်ကြောင်း မြန်မာ့နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူ ဒေါက်တာအောင်မျိုးက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

NUG နှင့် လက်ရှိ ကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌတို့၏ မူဝါဒသည် တူညီနေသည့်အတွက် NUG နှင့် လက်ခံစကားပြောစရာ မရှိကြောင်း ၎င်းက ပြောသည်။

ဒေါက်တာအောင်မျိုးက “ဆိုပါတော့ ရပ်တည်ချက်က မတူဘူးလေ။ ဥပမာ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်လား၊ NUG လားဆိုတဲ့ ဒီမေးခွန်းကို ပြန်မေးရတော့မှာပေါ့။ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်ဆိုရင်ကြ သူတို့က လူမျိုးရေး လေ။ NUG ဆိုတာကြ သူက ဒီမိုကရေစီအရေး ကြွေး‌ကြော်နေတာလေ၊ ဝါဒအရေးလေ။ ဒီကလည်း ဒီမိုကရေစီ အရေး၊ ဝါဒအရေးလေ။ လက်ရှိအစိုးရကလည်း ဒီလမ်းကြောင်းကိုပဲ သွားမယ်လို့ ပြောထားပြီးသားပဲ။ အဲဒီအခါကြ တော့ ဒီမူဝါဒကြီး နှစ်ခုက သွားတိုက်နေတယ်။ အဲဒီတော့ သူက ဒီမိုကရေစီလိုချင်ရင် ငါတို့ ရွေးကောက်ပွဲ လုပ် ပေးမယ် ဒါပဲပေါ့။ စကားပြောစရာလည်း မရှိဘူး။ ပြောလည်း ‌ပြောမှာမဟုတ်ဘူး။ တိုင်းရင်းသား အရေးကြတော့၊ လူမျိုးရေးကြတော့ ပြောရတော့တာပေါ့၊ ခေါ်ရတော့တာပေါ့။ ဒီလို ရပ်တည်ချက် လေးရှိတယ်။ အဲဒီတော့ ဝါဒရေး သမားကတော့ NUG ကိုတော့ ဒီက လက်ခံပုံအကြောင်း မရှိဘူး။ တိုင်းရင်းသားအရေးကတော့ လက်ခံကောင်း လက်ခံနိုင်တယ်ပေါ့” ဟု ပြောသည်။

MNDAA-AA-TNLA ခေါင်းဆောင်များကိုတွေ့ရစဉ်

ငြိမ်းချမ်းရေး ဖိတ်ခေါ်သည့်အခါတွင် နိုင်ငံကို အုပ်ချုပ်နေသူများမှ အကြမ်းဖက်အုပ်စုများ၊ မတရားအသင်းများကို ကြေညာထားသည့်အတွက် ထိုအဖွဲ့များဖြင့် တရားဝင် ဆွေးနွေးရန်မှာ အခက်အခဲရှိကြောင်း စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေး အကဲခတ်များက ထောက်ပြကြသည်။

ထို့ကြောင့် အကြမ်းဖက် အဖွဲ့အစည်းအဖြစ်မှ ပယ်ဖျက်ပေးနိုင်ရန်လိုကြောင်း၊ ပယ်ဖျက်ပေးနိုင်ရန်အတွက်လည်း တစ်ဖက် အဖွဲ့အစည်းဘက်မှလည်း ဆောင်ရွက်ပေးရန် ဆွေးနွေးပွဲများတွင် အချေအတင် ဆွေးနွေးမှုများ ရှိကြကြောင်း ၎င်းတို့က ထောက်ပြကြသည်။

တွေ့ဆုံဆွေးနွေးရေးကို ဖိတ်ခေါ်နေသော်လည်း ထို ဆွေးနွေးရေးများကို အကောင်အထည်ဖော်မည့် ကိုယ်စား လှယ်အဖွဲ့ မရှိသောကြောင့် အခက်အခဲဖြစ်ကြောင်း ပအိုဝ်းအမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ချုပ်(PNLO-NCA/S) မှ ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်မှူးကြီးခွန်ဥက္ကာက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “ဆွေးနွေးရေးကတော့ ဖိတ်ခေါ်နေတာပဲ။ သို့သော်လည်းပဲ အဲဒီဆွေးနွေးရေးကို အကောင်အထည် ဖော်မယ့် ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့က မရှိတဲ့ အခါကြတော့ နည်းနည်းတော့ အခက်အခဲဖြစ်တယ်။ သမ္မတကြီး ဦးသိန်းစိန် ဖိတ်ခေါ်တုန်းကတော့ ဆွေးနွေးပွဲလည်း ဖိတ်ခေါ်တယ်။ အဲဒီဆွေးနွေးပွဲဖြစ်အောင် အလွတ်သဘော တွေ့ဖို့ ဆိုပြီးတော့ ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ကိုလည်း တစ်ခါတည်း ဖွဲ့ပြီးတော့ စေလွှတ်တာရှိတယ်။ အခုကြတော့ ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ ဖွဲ့ခြင်း၊ ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ စေလွှတ်ပြီးတော့ အလွတ်သဘော တွေ့ခြင်းက မရှိတဲ့ အခါကြ တော့ ဒီအတိုင်း ထိုင်ခေါ်နေလို့ကတော့ ညှိနှိုင်းဆွေးနွေးဖို့ အစ ဖြစ်လာဖို့ခက်တာပေါ့” ဟု ပြောသည်။

မြန်မာ့တပ်မတော် အနေဖြင့် လက်နက်ကိုင်များအား ငြိမ်းချမ်းရေး ဖိတ်ခေါ်ရာတွင် မည်သည့် အချက်များ၊ မည် သည့် စံနှုန်းများ၊ မည်သည့် အနေအထားများ စသဖြင့်ရှိမှ လက်ခံမည်ဖြစ်ကြောင်း သတ်မှတ်ချက် တစ်ခုရှိ သင့် ကြောင်း၊ ယခင်က AA-TNLA-MNDAA တို့ကို လက်နက်အင်အား မရှိသလို ထိန်းချုပ်နယ်မြေ မရှိခြင်းနှင့် စစ်ပွဲ မရှိခြင်းတို့ကြောင့် လက်မခံနိုင်ကြောင်း မြန်မာ့တပ်မတော်က သဘောထားရှိခဲ့ကြောင်း၊ အလားတူ လက်နက်စွန့် မှ ငြိမ်းချမ်းရေးမှာ ပါဝင်ခွင့် ပြုမည်ဖြစ်ကြောင်း သဘောထား ရပ်တည်ခဲ့သည်။

CNI News

၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ ၁၀

အာဆီယံ၌ မြန်မာနိုင်ငံ၏ မူလအခန်းကဏ္ဍနှင့် အခွင့်အရေးများ ပြန်လည် ရရှိစေရေး အာဆီယံအလှည့်ကျဥက္ကဋ္ဌ မလေးရှား၏ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မစ္စတာဟာဆန်နှင့် မြန်မာနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဦးသန်းဆွေတို့ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ ၉ ရက်က နေပြည်တော်မှာ တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။

အာဆီယံထုတ်ပြန်ကြေညာချက် ၅ ချက်(အာဆီယံတူညီဆန္ဒ) အကောင်အထည်ဖော်ရာတွင် အာဆီယံနှင့် ပူး ပေါင်း ဆောင်ရွက်နေမှုများ၊ နိုင်ငံတကာနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နေမှုများ၊ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်များနှင့် တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေးနေမှုများကို ဝန်ကြီးဦးသန်းဆွေက ချပြ ဆွေးနွေးခဲ့သည်။

၎င်းက “ မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် အာဆီယံ၏ တာဝန်သိ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံဖြစ်သည့် အားလျော်စွာ အာဆီယံ၏ ကြိုးပမ်း အားထုတ်မှုများနှင့် အာဆီယံဥက္ကဋ္ဌ၏ ဦးဆောင်ဦးရွက်ပြုမှုများတွင် အပြုသဘော ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု များ၊ အဖွဲ့ဝင် ဖြစ်ချိန်မှစတင်၍ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံမှ  ထမ်းဆောင်ရမည့် တာဝန်နှင့် ဝတ္တရားများကို မပျက်မ ကွက် ထမ်းရွက်ခဲ့မှုများကို အသေးစိတ် ရှင်းလင်းပြောကြားခဲ့ပြီး၊ လက်ရှိ အခြေအနေအရ မြန်မာနိုင်ငံအပေါ် ခွဲခြား ချန်လှပ်ခြင်းများသည် သင့်လျော်မှုမရှိကြောင်း ထောက်ပြကာ အာဆီယံ၌ မြန်မာနိုင်ငံ၏ မူလအခန်းကဏ္ဍ နှင့် အခွင့်အရေးများ ပြန်လည်ရရှိ စေရေး တိုက်တွန်းဆွေးနွေးခဲ့သည်”ဟု ပြောသည်။

ထို့နောက် မလေးရှားနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မစ္စတာဟာဆန်ကလည်း မိမိအနေဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း ဖြစ်ပေါ်နေ သည့် အခြေအနေများကို တတ်စွမ်းသည့် တစ်ထောင့်တစ်နေရာမှ ကူညီပေးနိုင်ရန်အတွက် လာရောက်ခြင်းဖြစ် ကြောင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံသည် အာဆီယံ၏ ပင်မအဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံတစ်ခုဖြစ်ကြောင်း၊ အာဆီယံ ထုတ်ပြန်ကြေညာချက် ၅ ချက် (အာဆီယံတူညီဆန္ဒ) အကောင်အထည်ဖော်မှုတွင် ပိုမိုကောင်းမွန်သော ရလဒ်များ ရရှိစေရေးအတွက် မြန်မာနိုင်ငံက ဦးဆောင်သည့် မြန်မာ့ကိုယ်ပိုင် နည်းလမ်းဖြင့် ဆောင်ရွက်မှုများကို ထောက်ခံပါကြောင်း၊ မြန်မာ နိုင်ငံနှင့် ပိုမိုထိတွေ့ ဆက်ဆံကာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သွားမည်ကြောင်း ပြန်လည် ဆွေးနွေးခဲ့သည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်က ၂၀၂၀ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ မဲစာရင်း အငြင်းပွားမှုအား NLD အစိုးရမှ မဖြေရှင်းဘဲ အစိုးရဖွဲ့စည်းရေး ကြိုးပမ်းသည်ဟုဆိုကာ မြန်မာ့တပ်မတော်သည် နိုင်ငံတော်ကို အရေးပေါ် အခြေအနေ ကြေညာ၍ အာဏာရရှိခဲ့သည်။

ထို့နောက် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၂၄ ရက်တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် တက်ရောက်ခဲ့သော အာဆီယံထိပ်သီး အစည်းအဝေး ကျင်းပ၍ အာဆီယံတူညီဆန္ဒ အချက် ၅ ချက်ကို မြန်မာနိုင်ငံမှ အကောင်အထည်ဖော်ရန် ချမှတ် ခဲ့သည်။

သို့သော် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သော အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားက အာဆီယံ သဘောတူညီချက် ၅ ချက်ကို အကောင်အထည်ဖော်မှု အားနည်းသည်ဟုဆိုကာ မြန်မာနိုင်ငံကို အာဆီယံအစည်းအဝေးများ တက် ရောက်ခြင်းကနေ ဖယ်ချဉ်ထားသည်မှာ ယနေ့ထိပင် ဖြစ်သည်။

အာဆီယံ အလှည့်ကျဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံနှင့် မလေးရှားနိုင်ငံတို့က တာဝန်ယူလာသည့်အခါမှာတော့ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားဖြင့် ဆက်ဆံရေး တဖြေးဖြေး ကောင်းမွန်လာ ခဲ့သည်။

CNI News

၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ ၉

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ကျင်းပမည့် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကို အာဆီယံအနေဖြင့် အကောင်းဆုံး ဖြစ်အောင် ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်ပေးသွားမည်ဟု မလေးရှားနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး H.E Mr.Hasan က ပြောသည်။

မလေးရှားနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ ၉ ရက်က နေပြည်တော်မှာ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ဖြင့် တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေးစဉ် ပြောကြားခဲ့ ခြင်းဖြစ်သည်။

မစ္စတာဟာဆန်က “ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပပြုလုပ်ရန် ပြင်ဆင်နေမှု များအား တွေ့ရသည့်အတွက် ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာဖြစ်မိပါကြောင်း၊ အာဆီယံ အနေဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ကြိုးပမ်း ဆောင်ရွက်မှုများကို အကောင်းဆုံးဖြစ်အောင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ပေးသွားမည်”ဟု ပြောသည်။

ထို့နောက် အားလုံးပါဝင်သည့် ရွေးကောက်ပွဲ ဖြစ်စေရန် အကြံပြု ပြောကြားလိုပါကြောင်း၊ ရွေးကောက်ပွဲ လေ့လာ စောင့်ကြည့်ရေးအဖွဲ့များကိုလည်း စေလွှတ်ပေးသွားမည်ဟု ၎င်းက ပြောသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာ ၂၈ ရက်၌ ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း(၁) အနေဖြင့် မြို့နယ် ၁၀၂ မြို့မှာ ကျင်းပမည်ဖြစ်သည်။

ထို့နောက် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလတွင် ကျန်မြို့နယ်များကို ဆက်လက် ကျင်းပမည်ဖြစ်သည်။

CNI News

၂၀၂၅ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ ၉

စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး အထက်ပိုင်း ဗန်းမောက်မြို့သိမ်း စစ်ဆင်ရေးကို ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်(KIA)နှင့် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့(PDF)၊ ကဒူးတပ်ဖွဲ့တို့ ပူးပေါင်း ဖော်ဆောင်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေရ သည့် ဒေသခံများသည် စားနပ်ရိက္ခာ အရေးပေါ် လိုအပ်နေကြောင်း သိရသည်။

တိုက်ပွဲရှောင်များသည် ဗန်းမောက်မြို့အနောက်ခြမ်းရှိ ရှမ်းနီအမျိုးသားများတပ်မတော် (SNA)၏ ထိန်းချုပ် နယ်မြေထဲသို့ လည်းကောင်း၊ ဗန်းမောက်မြို့ တောင်ခြမ်းရှိ PDF-KIA-ကဒူးတပ်ဖွဲ့ ထိန်းချုပ်နယ်မြေထဲသို့ လည်းကောင်း တိမ်းရှောင်နေကြရသည်။

တချို့မှာလည်း မည်သည့် အဖွဲ့အစည်း၏ နယ်မြေထဲကိုမှ မသွားဘဲ တောထဲသို့ တိမ်းရှောင်နေကြရသည်။

အဆိုပါ တိုက်ပွဲရှောင်များသည် စားနပ်ရိက္ခာများ၊ ကျန်းမာ စောင့်ရှောက်မှုအတွက် ဆေးဝါးများ၊ လောင်စာဆီများ အရေးပေါ် လိုအပ်နေကြောင်း ဗန်းမောက်ဒေသခံ တစ်ဦးက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။ 

၎င်းက “အဓိက,ကတော့ စစ်ဘေးရှောင်ရတာပေါ့၊ စစ်ဘေးရှောင်တဲ့ နေရာမှာ ဟိုဘက်တပ်ဖွဲ့နဲ့ ဒီဘက်တပ်ဖွဲ့ ကြားထဲမှာ  စစ်ဘေးရှောင်တွေက တချို့ကလည်း ဒီဘက် SNA ရဲ့ ထိန်းချုပ်မှု နယ်ထဲကို သွားတယ်။ တချို့က လည်း PDF ရဲ့ ထိန်းချုပ်နယ်ထဲ ရောက်သွားတယ်။ အဲဒီကြားထဲမှာပေါ့နော် ဒေသခံတွေက။ ဦး‌ဆောင်ပြီးတော့ ကူညီဆောင်ရွက်ပေးမယ့် လူမရှိပဲနဲ့ ဖြစ်နေတယ်။ အဲလိုမျိုး လောလောဆယ်တော့ နေဖို့ထိုင်ဖို့ကတော့ နောက် နေဖို့ထိုင်ဖို့ရယ် စားဖို့ရယ် အဓိကပေါ့လေ။ ပြီးမှပဲ ‌နောက်လိုမယ့်ဟာတွေ ဆေးဝါးတွေလိုမယ်။ သွားဖို့ လာဖို့ လောင်စာဆီတို့ ဘာတို့လည်း လိုမှာပဲ အဲဘက်ကတော့။ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ခက်ခဲတဲ့အခါကျတော့ ဒါပေမယ့် အခြေခံ လိုအပ်ချက်ကတော့ စားရေးသောက်ရေးပေါ့ စားရေးသောက်ရေးရယ် နေဖို့ထိုင်ဖို့ရယ်”ဟု ပြောသည်။

ဗန်းမောက်တိုက်ပွဲရှောင်များကို SNA က စားနပ်ရိက္ခာထောက်ပံ့ပေးနေစဉ်

လက်ရှိတွင် ဗန်းမောက်မြို့နယ်အတွင်း၌ တိုက်ပွဲရှောင် ၅၀၀၀ ဝန်းကျင်ရှိပြီး SNA ထိန်းချုပ်နယ်မြေအတွင်းသို့ တိုက်ပွဲရှောင် ၁၀၀၀ ကျော် ဝင်ရောက် တိမ်းရှောင်လျက်ရှိကြောင်း၊ တချို့မှာ တောတောင်ဘက် တိမ်းရှောင်နေ ကြကြောင်း၊ တချို့ကတော့ KIA-PDF-ကဒူးတပ်ဖွဲ့ ထိန်းချုပ်နယ်မြေအတွင်း ရှိနေကြောင်း သိရသည်။

SNA ကတော့ ဗန်းမောက်မြို့နယ်၊ ခိုပြင်ကျေးရွာနှင့် ပင်းမန (ခေါ်) ညောင်သာယာကျေးရွာမှ တိုက်ပွဲရှောင် ၁၆၈ ဦးနှင့် အစိုးရဝန်ထမ်း ၂၆၀ ကျော်ကို စားနပ်ရိက္ခာများ ထောက်ပံ့ပေးလျက်ရှိသလို ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှု လည်း ပေးလျက်ရှိသည်။

လက်ရှိအချိန်တွင် စစ်ဘေးရှောင်ဦးရေ (၅၀၀၀) ခန့်ရှိပြီး ဒေသခံပြည်သူများ၏ အရေးပေါ်လိုအပ်ချက်များအား ကူညီ ဆောင်ရွက်ရန်တွင်

ဗန်းမောက်ဒေသသည် ဖုန်းလိုင်းဆက်သွယ်ရေး၊ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ခက်ခဲကြမ်းတမ်းသည့်အတွက် လက်ရှိ အချိန်တွင် တိုက်ပွဲရှောင်များအား အစိုးရနှင့် နိုင်ငံတကာမှ ကူညီဆောင်ရွက်ပေးသူ မရှိသေးကြောင်း ဗန်းမောက် ဒေသခံ တစ်ဦးမှ CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

SNA ထိန်းချုပ်နယ်မြေအတွင်း ရောက်လာတဲ့ ဗန်းမောက်တိုက်ပွဲရှောင်များကို တွေ့ရစဉ်

၎င်းက “အခုလက်ရှိ ကူညီမယ့် သူလည်းမရှိဘူး။ တစ်ယောက်မှ မရှိသေးဘူး။ ကျနော်တို့က အခုဟာက ဘယ်ရွာ က ဘယ်ကို ရောက်နေတယ်ဆိုတဲ့ ဟာတောင်မှ ကျနော်တို့က မသိဘူး။ ဒါကြောင့်မို့လဲ ကျနော်တို့ အဲဘက်မှာက ဖုန်းလိုင်းလည်းမရှိဘူး။  တချို့နေရာလေးတွေမှာ အင်တာနက် ဝါယာလက်နဲ့ သုံးတဲ့ဟာလေးတွေရှိတော့ အဲတာ လေးတွေနဲ့ နည်းနည်းလေး သတင်းရတာလောက်ပဲ။ သတင်းတွေလည်း ကျနော်တို့က တော်ရုံနဲ့မရဘူး။ အဆက် သွယ်လည်းမရဘူး။ အဲတာကြောင့်မို့လို့ ကူညီပေးမယ့် လူလည်း ကူညီချင်တယ်ဆိုရင်တောင်မှပဲ သွားကူညီလို့ မရဘူး အဲလိုမျိုး ဖြစ်နေတာ”ဟု ပြောသည်။ 
ဗန်းမောက်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲကို ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (PDF)၊ ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော် (KIA)၊ ကဒူး တပ်ဖွဲ့တို့ ပူးပေါင်းပြီး စက်တင်ဘာ ၁၅ ရက်တွင် စတင်ဖော်ဆောင်ခဲ့ပြီးနောက် စက်တင်ဘာ ၂၀ ရက်တွင် ဗန်းမောက်မြို့ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ 

ထို့နောက် ရှမ်းနီအမျိုးသားများတပ်မတော် (SNA)၊ မြန်မာ့တပ်မတော်တို့သည် အင်အားစုစည်းပြီး အောက်တိုဘာ ၄ ရက်တွင် ပြန်လည်ထိုးစစ်ဆင် တိုက်ခိုက်နေကြပြီး ဗန်းမောက်မြို့ အနီးတဝိုက်တွင် တိုက်ပွဲများပြင်းထန်နေ သည်။

CNI News

၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ ၉

ကိုးကန့်တပ်(MNDAA) သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်ထားသည့် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၊ သိန္နီမြို့သည် တရုတ်၏ အာမခံ ပေးမှုဖြင့် မြန်မာ့တပ်မတော်နှင့် ကိုးကန့်တပ်တို့ကြား အပေးအယူ တည့်သွားနိုင်ကြောင်း ပအိုဝ်းအမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ချုပ်(PNLO-NCA/S) မှ ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်မှူးကြီးခွန်ဥက္ကာက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

မြန်မာ့တပ်မတော်နှင့် တရုတ်တို့သည် နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေး လမ်းကြောင်းကို အဓိကထား ဦးတည်ကာ နယ်မြေ ပြန်လည် စိုးမိုးနိုင်ရေး ဆောင်ရွက်နေခြင်းကြောင့် တရုတ်-မြန်မာ နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးအတွက် အရေးပါသည့် သိန္နီမြို့ကို သိမ်းပိုက်နိုင်ရေး ဆောင်ရွက်လာနိုင်ကြောင်း စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက ထောက်ပြကြသည်။

သိန္နီမြို့ကို ပြန်လည် ရရှိရေးအတွက် တိုက်ပွဲဖြင့် ဖြေရှင်းကြမည့် သဘောမရှိကြောင်း၊ တရုတ်ဘက်မှ MNDAA အပေါ် “ဝ” ကဲ့သို့ အနေအထားမျိုး ထိန်းချုပ်လုပ်ပိုင်ခွင့် အာမခံပေးမည်ဆိုပါက အပေးအယူတည့်သွားနိုင် ကြောင်း ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ချုပ် (PNLO-NCA/S) မှ ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်မှူးကြီးခွန်ဥက္ကာက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “လောလောဆယ်ဆယ်တော့ တိုက်ပွဲနဲ့ ရှင်းမယ့် သဘောတော့ မရှိပါဘူး။ တပ်မတော်ဘက်ကလည်း တိုက်ပြီးတော့ ညှိလို့ယူလို့ ရမယ့်ဟာကို တိုက်ယူမယ်ဆိုရင် အလကား လူနာတာပေါ့လေ။ ပစ္စည်းပစ္စယ၊ ရုပ်ဝတ္တု ပစ္စည်း ရှုံးတာပေါ့။ ဒါကြောင့် လားရှိုးလိုပဲ ညှိပြီးတော့ ဖြစ်သွားမယ်ထင်ပါတယ်။ တရုတ်ကတော့ တစ်ခုတော့ အာမခံရမှာပေါ့။ “ဝ” လို အနေအထားမျိုး သူ့ရဲ့ ကုန်းကြမ်းနဲ့ လောက်ကိုင်ဘက်က “ဝ” လို အနေအထားမျိုး လောက် ထိန်းချုပ်မှု ပေးထားမယ်ဆိုရင်တော့ လုပ်ပိုင်ခွင့် ရမယ်ဆိုရင်တော့ အပေးအယူ တည့်သွားရင်တော့ ပြန်ပေးနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် တပ်ဘက်ကတော့ အာမခံ ပေးရမှာပေါ့။ သူတို့နယ်မြေကို သူတို့ကောင်းကောင်း ထိန်းချုပ်နိုင်အောင် ခွင့်ပြုထားရမယ့် သဘောတော့ ရှိတယ်။ “ဝ” တောင်မှ ပေးထားတာပဲ။ တခြားလူလည်း “ဝ” လောက် နီးနီး သူပေးလည်း ဘာမှမရှုံးပါဘူး။ ဒါပေမယ့် ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီးပေါ်မှာရှိတဲ့ မြို့တွေကတော့ တရုတ်ကလည်း ပြန်လိုချင်တယ်၊ တပ်ကလည်း ပြန်လိုချင်တာကို။ ဘာကြောင့်ဆို ကုန်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်း ပိတ်နေတာကို” ဟု ပြောသည်။

MNDAA တပ်ဖွဲ့ကိုတွေ့ရစဉ် 

ပြီးခဲ့သည့် ၂ လအတွင်း သိန္နီမြို့ အုပ်ချုပ်ခွင့်ရရှိရေးနှင့်ပတ်သက်ပြီး MNDAA နှင့် မြန်မာ့တပ်မတော်ကြား တွေ့ဆုံ ညှိနှိုင်းမှု ၅ ကြိမ်အထိ ရှိခဲ့ကြောင်း သတင်းများ ထွက်ပေါ်နေသည်။

သိန္နီမြို့သည် တရုတ်-မြန်မာ ကုန်သွယ်ရေး လမ်းကြောင်းများအတွက် အခရာကျသည့် မြို့တစ်မြို့ဖြစ်သည်။

သိန္နီခရိုင်အတွင်း မူဆယ်နှင့် ချင်းရွှေဟော် နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးတွင် MNDAA ၏ အခွန်ဌာနက စစ်ဆေးရေးဂိတ် ၆ ခုဖွင့်ထားပြီး ကုန်စည်များ ၂၄ နာရီ ဖြတ်သန်း ကုန်သွယ်နိုင်အောင် ဆောင်ရွက်ထားကြောင်း MNDAA က ဩဂုတ်လ၌ ထုတ်ပြန်ထားသည်။

သိန္နီမြို့သည် MNDAA အတွက် ခံတပ် တစ်ခုကဲ့သို့ အနေအထားသာရှိပြီး နိုင်ငံရေး အာမခံချက် ရရှိပါက သိန္နီမြို့ ကို ပြန်လည်လွှဲပြောင်း ပေးအပ်လိုက်ရခြင်းသည် ၎င်းအတွက် မနစ်နာကြောင်း ပအိုဝ်းအမျိုးသား လွတ်မြောက် ရေးအဖွဲ့ချုပ် (PNLO-NCA/S) မှ ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်မှူးကြီးခွန်ဥက္ကာက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “သိန္နီကတော့ ကိုးကန့်အတွက် သိပ် သူ့ဒေသနဲ့ ကြည့်ရင်တော့လေ ရှေ့ထုတ်ထားတဲ့ ခံတပ်လို ဖြစ်နေတာ ပေါ့။ နောက်ပိုင်းတွေ အေးအောင် ရှေ့ကို ကင်းထုတ်ထားတဲ့ သဘောပါပဲ။ ကိုးကန့်အနေနဲ့ သိန္နီက ပြန်ထွက်ပေး လည်း သူ့နိုင်ငံရေး အာမခံချက် ရှိရင်တော့ သူ့အတွက် ဘာမှ မနာပါဘူး။ နိုင်ငံရေး အာမခံချက်၊ နိုင်ငံရေး အခွင့် အရေး ကောင်းကောင်း ပြည့်ပြည့်ဝဝ ရဖို့ပဲ လိုတာပေါ့။ MNDAA ဘက်က နိုင်ငံရေး အခွင့်အရေးပေါ့လေ။ ဘယ်လောက် ထပ်ရမလဲ၊ သူတို့ရဲ့ ထိန်းချုပ်နယ်မြေ ဘယ်လောက် ခိုင်မာမလဲပေါ့။ အဲဒီအပေါ်မှာ မူတည်ပြီး‌ တော့ သိန္နီနဲ့ အပေးအယူ လုပ်မယ်ထင်တယ် ကြည့်ရတာတော့။ တိုက်တော့ တိုက်မယ့်ပုံ မပေါ်ဘူး။ ဘာကြောင့် လဲဆိုတော့ အပစ်ရပ်ထားပြီ သူတို့နှစ်ဖွဲ့ကတော့ နဂိုကတည်းက အပစ်ရပ်ဖို့ သဘောတူ ပြီးသားဆိုတော့ ညှိပြီး တော့ပဲ သွားမယ့်သဘောရှိတယ် သိန္နီကိစ္စကတော့” ဟု ပြောသည်။

သိန္နီမြို့ကို တွေ့ရစဉ် 

၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ ၂၇ ရက်က ရှမ်းပြည်နယ်(မြောက်ပိုင်း)မှာ စတင်ခဲ့သည့် မြောက်ပိုင်းညီနောင်သုံးဖွဲ့၏ ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး ပထမပိုင်းကတည်းက သိန္နီမြို့ကို MNDAA က ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။

မြန်မာ့တပ်မတော်၏ တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်ရှိရာ လားရှိုးမြို့ကိုမူ ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး ဒုတိယပိုင်းအတွင်း ဩဂုတ်လ၌ MNDAA မှ သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။

သို့သော် လားရှိုးမြို့ကို တရုတ်၏ ကြားဝင်စေ့စပ်မှုကြောင့် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီလတွင် MNDAA သည် မြန်မာ့တပ်မတော်ထံ ပြန်လည် လွှဲပြောင်းပေးခဲ့ရသည်။

တရုတ်-မြန်မာ နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေး၌ မူဆယ် ၁၀၅ မိုင်ကုန်သွယ်စခန်းက အကြီးဆုံး ကုန်သွယ်ဂိတ်ဖြစ်ပြီး ချင်းရွှေဟော်နယ်စပ်ဂိတ်က ဒုတိယအကြီးဆုံးဂိတ်ဖြစ်ကြောင်း၊ ထိုကုန်သွယ်ရေး စခန်းနှစ်ခုလုံးကို သွားရန် အတွက် သိန္နီမြို့ကို မဖြစ်မနေ ဖြတ်သန်းရကြောင်း သိရသည်။

မြန်မာ့တပ်မတော်သည် လားရှိုးမြို့ကို ပြန်ရခဲ့သော်လည်း ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းမှ တရုတ်အထိ ကုန်သွယ်ရေး လမ်းကြောင်းများ ပြန်ပွင့်ရန်အတွက် သိန္နီမြို့ကို ပြန်လည်ထိန်းချုပ်နိုင်ရန် လိုအပ်ကြောင်း စစ်ရေးနှင့် နိုင်ငံရေး အကဲခတ်များက ထောက်ပြကြသည်။

လက်ရှိတွင် မြန်မာ့တပ်မတော်သည် တရုတ်-မြန်မာ ကုန်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းပေါ်ရှိ TNLA ထိန်းချုပ်ထားသော ကျောက်မဲနှင့်နောင်ချိုမြို့များကို ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လနှင့် အောက်တိုဘာလများက ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ထားပြီး ဖြစ်သည်။

ထို့နောက် သီပေါမြို့ကို ဆက်လက် ထိုးစစ်ဆင် တိုက်ခိုက်လျက်ရှိသည်။