CNI News

၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာ ၁၃

တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်း(EAOs) ၇ ဖွဲ့မှ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးရန် အဆိုပြုခဲ့သော်လည်း တွေ့ဆုံရန် အဆင်သင့် မဖြစ်‌‌သေးကြောင်း အမျိုးသား စည်းလုံး ညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှု ညှိနှိုင်းရေး ကော်မတီ (NSPNC)က အကြောင်းပြန်ခဲ့သည်ဟု EAOs ၇ ဖွဲ့၏ အလွတ်သဘော ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းရေးအဖွဲ့မှ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဗိုလ်မှူးကြီး စောကျော်ညွန့်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

PPST က တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုကို ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာ ၁၂ ရက်တွင် ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ချင်းမိုင်မြို့တွင် နှစ်ဖက် ကိုယ်စား လှယ် အနည်းငယ်ဖြင့် စတင်တွေ့ဆုံရန် အဆိုပြုခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

ဗိုလ်မှူးကြီးစောကျော်ညွန့်က “ကျနော်တို့က အဲဒီ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးရာပြည့် ဦးဆောင်တဲ့ NSPNC ကို ကျနော် တို့က ပြီးခဲ့တဲ့ ၇ ရက်နေ့က ကျနော်တို့ စာပို့ထားတယ်၊ ကျနော်တို့ ဆိုတာက EAOs ၇ ဖွဲ့ရဲ့ ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းရေး အဖွဲ့ပေါ့လေ၊ အဲဒီ EAOs ၇ ဖွဲ့ကနေပြီးတော့ ကျနော်တို့ စာကို ဆရာတို့ သိတဲ့အတိုင်းပဲ ၇ ရက်နေ့မှာ တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေးနိုင်ဖို့အတွက် ကျနော်တို့ ညှိနှိုင်းစာကို ကျနော်တို့ ၇ ရက်နေ့မှာ ပို့တယ်၊ သူတို့ဖက်ကလည်း အချိန်နဲ့ တစ်ပြေးညီပါပဲ၊ ကျနော်သိရသလောက်တော့ ၈ ရက်နေ့မှာပဲ သူတို့ရဲ့ သဘောထား ပြန်ကြားလာတာရှိတယ်၊ လောလောဆယ်ပေါ့လေ၊ အဆင်သင့် မဖြစ်သေးဘူးဆိုတဲ့ အကြောင်းပေါ့၊ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးဖို့ ဆိုတာက။ ကျနော် တို့ကတော့ ကိုယ့်ရဲ့ အဆိုပြုစာကတော့ ဘယ်နေ့ဘယ်ရက်မှာ ဘယ်နေရာမှာ တွေ့ဆုံလိုတယ်၊ နောက်တစ်ကြိမ် ကြရင် ဘယ်နေ့ဘယ်ရက်မှာ တွေ့ဆုံလိုတယ်၊ စာထဲမှာ တွေ့ရတဲ့အတိုင်းပဲ ကျနော်တို့ရဲ့ ညှိနှိုင်းစာ၊ အဆိုပြုစာပဲ ဖြစ်ပါတယ်၊ ကျနော်တို့ဖက်က လုပ်ဆောင်နေတဲ့ အစီအစဉ်ကို စတင်ပြီးတော့ အဆိုပြုတာ ဖြစ်ပါတယ်၊ သို့သော် လည်းပဲ အဲဒီအဆိုပြုချက် အပေါ်မှာပေါ့လေ၊ NSPNC ဘက်ကတော့ လောလောဆယ်ကတော့ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးဖို့ အဆင်သင့် မဖြစ်ဘူး။ ကျနော်တို့ အဆိုပြုတဲ့ ရက်တွေမှာပဲ ကျနော်တို့ တွေ့ဆုံနိုင်ခြင်း၊ ဆွေးနွေးနိုင်ခြင်း လော လော ဆယ်ကတော့ မရှိသေးပါဘူး ဆိုတာကို‌တော့ အဲဒီလိုပဲ ပြောချင်ပါတယ်” ဟု CNI သတင်းဌာနသို့ ပြော သည်။

NSPNC ဥက္ကဋ္ဌ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးရာပြည့်နှင့် RCSS  ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးယွက်စစ်ကို တွေ့ရစဉ်

NSPNC နှင့် တွေ့ဆုံရန် အဆိုပြုခဲ့သည့် တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများမှာ ရှမ်းပြည်ပြန်လည် ထူထောင်ရေး ကောင်စီ(RCSS)၊ ရခိုင်ပြည် လွတ်မြောက်ရေးပါတီ (ALP)၊ မွန်ပြည်သစ်ပါတီ(NMSP)၊ လားဟူ ဒီမိုကရက်တစ် အစည်းအရုံး(LDU)၊ ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး/ကရင်အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်-ငြိမ်းချမ်းရေးကောင်စီ (KNU/KNLA-PC)၊ ဒီမိုကရေစီ အကျိုးပြု ကရင်တပ်မတော်(DKBA)၊ ပအိုဝ်းအမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ချုပ်(PNLO)တို့ ဖြစ်ကြသည်။

နှစ်ဖက် အဖွဲ့အစည်း အနေဖြင့် ညှိနှိုင်းသဘောတူညီချက်များ ရရှိရေး အလွတ်သဘော တွေ့ဆုံရန် အဆိုပြုခဲ့ခြင်း ဖြစ်ကြောင်း၊ ၂ နှစ်နီးပါး လူထုများ ကြုံတွေ့နေရသည့် အကျပ်အတည်းများကို ဖြေလျော့နိုင်ရေး ကြိုးပမ်းချက် ဖြစ်ကြောင်း EAOs ၇ ဖွဲ့၏ အလွတ်သဘော ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းရေးအဖွဲ့ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဗိုလ်မှူးကြီး စောကျော် ညွန့်က ပြောသည်။

NSPNC ဥက္ကဋ္ဌ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးရာပြည့်နှင့် KNU/KNLA-PC ခေါင်းဆောင်များကိုတွေ့ရစဉ်

၎င်းက “ကျနော်တို့ နေပြည်တော် သွားလက်စ ၇ ဖွဲ့အနေနဲ့ အရင်ကလိုမျိုး တစ်ဖွဲ့ချင်းစီ သွားရောက် တွေ့ဆုံတာ ထက် စာရင်ပေါ့၊ ကျနော်တို့ ၇ ဖွဲ့ကနေ စုပေါင်းပြီးတော့ ပထမဆုံး ကြိုးပမ်းမှုအနေနဲ့ လက်ရှိ နိုင်ငံရေး အကျပ် အတည်းကို ကျော်လွှားလွန်မြောက်နိုင်ဖို့ ဒါမှမဟုတ် ဖြေလျော့နိုင်ဖို့ နည်းလမ်းရှာလိုတဲ့ အကြောင်းအရာ၊ နည်းလမ်းရှာနိုင်မယ့် အခင်းအကျင်းတစ်ခုကို ကျနော်တို့ နှစ်ဖက်ညှိနှိုင်းသဘောတူညီမှုနဲ့ ဖော်ဆောင်နိုင်ဖို့ကို စတင် ပြီးတော့ ချည်းကပ်တတယ်၊ အဆိုပြုတာပဲ ဖြစ်ပါတယ်ခင်ဗျ” ဟု ပြောသည်။

အဆိုပါ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်း ၇ ဖွဲ့မှာ တစ်နိုင်ငံလုံးပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုရပ်စဲရေး သဘောတူ စာချုပ် (NCA) လက်မှတ်ရေးထိုးထားသည့် အဖွဲ့အစည်းများ ဖြစ်သည်။

ထို့နောက် နစကဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်နှင့် အထက်ပါ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် ၇ ဖွဲ့မှ ခေါင်း ဆောင်များ တစ်ဖွဲ့ချင်းစီးဖြင့် တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေးမှုများ ပြုလုပ်ထားသည်။ အလားတူ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရာပြည့် ဦးဆောင်သည့် ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးရေးအဖွဲ့နှင့်လည်း တစ်ဖွဲ့ချင်း သီးသန့်တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေးထားကြသည်။

CNI International News

ကိယတ်ဗ်၊ ဒီဇင်ဘာ ၁၃

Patriot ဒုံးကျည်များနှင့် တခြားသော နည်းပညာမြင့် ဒုံးကျည်ကာကွယ်ရေးစနစ်များ ထောက်ပံ့ပေးရန် ယူကရိန်း ဝန်ကြီးချုပ် ဒန်းနစ် ရှမီဟဲလ် (Denys Shmyhal)က တောင်းဆိုခဲ့သည်ဟု AP သတင်းတွင် ဖော်ပြထားသည်။

တနင်္လာနေ့(ဒီဇင်ဘာ ၁၂ ရက်)က ယူကရိန်း အရှေ့ပိုင်းဒေသများတွင် ရုရှား၏ လက်နက်ကြီး ပစ်ခတ်မှုများ ပို၍ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီးနောက် ၎င်းက တောင်းဆိုလာခြင်း ဖြစ်သည်။

ရုရှားသည် ဥရောပဒေသကို ယူကရိန်း ဒုက္ခသည်များနှင့် ပြည့်နှက်သွားအောင် လုပ်ဆောင်လိုနေသည်ဟု ယူကရိန်း ဝန်ကြီးချုပ် ဒန်းနစ် ရှမီဟဲလ် (Denys Shmyhal) က ပြင်သစ်ရုပ်သံဌာနတစ်ခုကို ပြောခဲ့သည်။

ယူကရိန်းရှိ အခြေခံ အဆောက်အဦများကို ရုရှားဘက်က ပြစ်မှတ်ထား တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အေးခဲနေသော ရာသီဥတုအတွင်း လျှပ်စစ်နှင့်ရေ ပြတ်လပ်မှုများ ပေါ်ပေါက်နေရသည်။

ယူကရိန်း ဝန်ကြီးချုပ် ဒန်းနစ် ရှမီဟဲလ်ကိုတွေ့ရစဉ်  (GETTY IMAGES)

ယူကရိန်းသည် ဒုံးအမြောက်များနှင့် နောက်ဆုံးပေါ် တင့်ကားများလည်း လိုအပ်နေသည်ဟု ရှမီဟဲလ်က ပြော သည်။ ယူကရိန်းအတွက် နိုင်ငံတကာ အကူအညီများ ရရှိရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုဆိုင်ရာ ပဲရစ်(ပြင်သစ်) အစည်းအဝေး မတိုင်ခင် ထိုသို့ ပြောဆိုခဲ့ခြင်းလည်း ဖြစ်သည်။

ယူကရိန်း စွမ်းအင် ထောက်ပံ့ရေး စနစ်များကို တိုက်ခိုက်ခြင်းသည် ခရိုင်းမီးယားကျွန်းဆွယ်ရှိ ရုရုားတို့ဘက်မှ တည်ဆောက်ထားသော အရေးပါသည့် တံတားတစ်စီးကို ယူကရိန်းဘက်က တိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းအပေါ် လက်တုန့် ပြန်ခြင်းဟု ရုရှားက ပြောသည်။

ယူကရိန်းနှင့် အမေရိကန်သမ္မတများ တနင်္ဂနွေနေ့တွင် ဖုန်းဖြင့် ဆက်သွယ်မှုရှိခဲ့ပြီး ၎င်းတွင် သမ္မတ ဘိုင်ဒန်က ဒေါ်လာ ၂၇၅ သန်းတန် ထပ်တိုး လက်နက်ခဲယမ်းများ၊ ရုရှား၏မောင်းသူမဲ့ လေကြောင်း တိုက်ခိုက်မှုများကို တုန့်ပြန်ရန် စနစ်များ အပါအဝင် လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ အကူအညီများဖြင့် ယူကရိန်းလေကြောင်း ကာကွယ်ရေးစနစ် ကို မြှင့်တင်ပေးရန် အမေရိကန်ဘက်က ကြိုးပမ်းနေသည်ဟု ပြောခဲ့သည်။

Patriot ဒုံးကျည်စနစ်ကိုတွေ့ရစဉ် (GETTY IMAGES)

အိုဒီဆာ (Odesa) ပင်လယ်နက် ဆိပ်ကမ်းအနီးသို့ ရုရှား၏ သီတင်းပတ်ကုန်ပိုင်း ဒရုန်းတိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် ယူကရိန်းနိုင်ငံတွင်းရှိ စွမ်းအင်စက်ရုံတချို့ ပျက်စီးကာ လူပေါင်းများစွာ စွမ်းအင် ပြတ်တောက် ခဲ့ရသည်။

နောက်ထပ် တိုက်ခိုက်မှုများကို ကာကွယ်ရန် ရှမီဟဲလ်က ယခင်ကတည်းက တောင်းဆိုခဲ့ဖူးသည့် မြေပြင်မှ ဝေဟင်ပစ် Patriot ဒုံးကျည်များကို ထပ်မံတောင်းဆိုခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် လက်ရှိနိုင်ငံတွင်း၌ အသုံးပြုနေ သော ပြင်သစ်နှင့် ဂျာမနီတို့မှ ဒုံးကျည်ကာကွယ်ရေး စနစ်များကိုလည်း ထပ်မံကူညီပေးရန် ၎င်းက တောင်းဆိုသည်။

Patriot ဒုံးကျည်များ ရရှိမည်ဆိုပါက ၎င်းသည် ယူကရိန်း၏ လေကြောင်းကာကွယ်ရေး စနစ်များအတွက် ကြီးမားသော အထောက်အပံ့ တစ်ခုဖြစ်လာမည် ဖြစ်သော်လည်း ရုရှားနှင့်တင်းမားမှုများ မြင့်တက်လာ နိုင်ခြေ ရှိခြင်းကြောင့် မည်သည့်နိုင်ငံကမှ ယူကရိန်းအား ကူညီရန် ကမ်းလှမ်းမှုမျိုး မရှိသေးပေ။

Source: AP

CNI International News

တီဟီရန်၊ ဒီဇင်ဘာ ၁၃

ဆန္ဒပြပွဲများနှင့်ပတ်သက်သည့် အသက် ၂၃ နှစ်အရွယ် မာဂျစ်ရီဇာ ရာနာဗတ်ဆိုသော အမျိုးသားတစ်ဦးကို လူမြင်ကွင်းတွင် ကြိုးပေးကွပ်မျက်ခဲ့ သည်ဟု အီရန်နိုင်ငံက ထုတ်ပြန်ခဲ့ကြောင်း BBC အင်္ဂလိပ်ပိုင်းမှ ရေးသားဖော်ပြခဲ့သည်။

အဆိုပါ လုပ်ရပ်သည် အစိုးရဆန့်ကျင်ရေး ဆန္ဒပြပွဲများနှင့်ပတ်သက်၍ ဒုတိယအကြိမ်မြောက် ကွပ်မျက်မှု ဖြစ် သည်။ အသက် ၂၃ နှစ်အရွယ် မာဂျစ်ရီဇာ ရာနာဗတ် (Majajidreza Rahnavard)ကို တနင်္လာနေ့ အစောပိုင်းတွင် မတ်ဟတ် (Mashhad) မြို့၌ ကြိုးပေးခဲ့သည်ဟု တရားစီရင်ရေးဘက်က ပြောသည်။

Basij Resistance Force ဟုခေါ်သော ပြည်သူ့စစ်တပ်ဖွဲ့ဝင် နှစ်ဦးကို သေသည်အထိ ဓားဖြင့်ထိုး သတ်ခဲ့ကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့ပြီးနောက် ၎င်းကို ဘုရားသခင်အား ဆန့်ကျင်ခြင်းအတွက် အပြစ်ရှိသည်ဟု တရားရုံးတစ်ခုက အမိန့် ချမှတ်ခဲ့သည်။

ရာနာဗတ်သည် အဖမ်းခံရပြီး ၂၃ ရက်အကြာတွင် ကြိုးပေးခံခဲ့ရခြင်း ဖြစ်သည်။ ဆန္ဒပြသူများသည် သေချာ စီစဉ် ထားခြင်းမရှိသော တရားရုံးစစ်ဆေးမှုများဖြင့် သေဒဏ်ပေးခြင်း ခံနေရသည်ဟု လူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့များက သတိ ပေးထားသည်။
ရာနာဗတ် ကွပ်မျက်ခံရမည်ကို ၎င်း၏မိသားစုဝင်များက လုံးဝသိရှိထားခြင်း မရှိဟု အတိုက်အခံ အခွင့်အရေး လှုပ်ရှားမှု အဖွဲ့တစ်ခုက ပြောသည်။

မာဂျစ်ရီဇာ ရာနာဗတ်ကိုတွေ့ရစဉ် (GETTY IMAGES)

အရာရှိတစ်ဦးက ရာနာဗတ်ကို ကွပ်မျက်လိုက်ကြောင်းနှင့် ၎င်း၏ ရုပ်အလောင်းအား ဘီဟတ်-အီရီဇာတွင် မြေမြှုပ်နှံခဲ့သည်ဟု အကြောင်းကြား လာမှသာလျှင် မိသားစုမှ သိရှိခဲ့ရကြောင်း ထိုအဖွဲ့၏ တွစ်တာတွင် ရေးသားထားသည်။

ရာနာဗတ် အဖမ်းခံခဲ့ရပြီးနောက် နိုဝင်ဘာ ၁၉ ရက်တွင် နိုင်ငံပိုင်သတင်း၌ ထုတ်လွှင့်ခဲ့သော ဗွီဒီယိုတစ်ခုတွင် ၎င်းကို မျက်လုံးစည်း အနေအထားဖြင့် မြင်တွေ့ခဲ့ရသည်။

ထိုဗွီဒီယိုတွင် ရာနာဗတ်က Basij အဖွဲ့ဝင်များကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းနှင့် ပတ်သက်၍ ငြင်းဆန်ခဲ့ခြင်း မရှိသော်လည်း ထိုအချိန်တွင် ၎င်း၏စိတ်မှာ ပုံမှန်အခြေအနေတွင် ရှိမနေခဲ့ခြင်းအတွက် အဖြစ်အပျက်များ၏ အသေးစိတ်ကို မမှတ်မိတော့ဟု ပြောသည်။

ထို့နောက် တနင်္လာနေ့တွင် ရာနာဗတ်က တရားရုံ၌ ၎င်းကျူးလွန်ခဲ့ခြင်းများအတွက် ဝန်ခံနေသည်ကို နိုင်ငံပိုင်ရုပ် သံက ပြသခဲ့သည်။ သို့သော် တက်ကြွလှုပ်ရှားသူများက နိုင်ငံပိုင်ရုပ်သံလိုင်းသည် နှိပ်စက်ညှင်းပန်းခြင်း နည်းလမ်း များဖြင့် ဖိအားပေးခံထားရသော ထိန်းသိမ်းခံများ၏ အလိမ်အညာ ဝန်ခံမှုများကို ထုတ်လွှင့်နေခြင်းဟု ပြောသည်။

ရာနာဗတ် မတိုင်ခင် အသက် ၂၃ နှစ်အရွယ် မိုဟန်ရှီကာရီကိုလည်း အီရန်အစိုးရက ကွပ်မျက်ခဲ့ ခြင်းကြောင့် နိုင်ငံတကာ၏ ပြစ်တင်ရှုတ်ချမှုများနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။

Source: BBC

CNI International News

လူဆာကာ ၊ ဒီဇင်ဘာ ၁၂

ဇမ်ဘီယာနိုင်ငံ၏မြို့တော် လူဆာကာ(မြို့)မြောက်ပိုင်း ဂွာဝီရီရီဒေသတွင် စွန့်ပစ်ထားသော အလောင်း ၂၇ လောင်းကို တွေ့ခဲ့ရသည်ဟု BBC သတင်းတွင် ဖော်ပြထားသည်။

ထို အလောင်းများမှာ အီသီယိုးပီးယားမှ ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူများ ဖြစ်နိုင်ကြောင်း ယူဆရသည်။

အဆိုပါ အလောင်းများမှာ တစ်နေရာမှ တစ်နေရာသို့ ပြောင်းရွှေ့သယ်ဆောင်စဉ် အသက်ရှုကြပ်ပြီး သေဆုံးခဲ့ ရသူများ ဖြစ်နိုင်သည်ဟု ဇမ်ဘီယာရဲတပ်ဖွဲ့၏ ပြောခွင့်ရပုဂ္ဂိုလ် ဒန်နီမာဝါလီ (Danny Mwale) က BBC သို့ပြော သည်။

အသက်ရှုရန် ပြင်းပြင်းထန်ထန် ကြိုးပမ်းနေရသည့် အသက်ရှင်ဆဲ ဖြစ်နေသူတစ်ဦးကိုလည်း ဆေးရုံသို့ အမြန်ဆုံး ပို့ဆောင်ခဲ့ရသည်ဟု ၎င်းက ပြောသည်။

ဇမ်ဘီယာနိုင်ငံသည် အထူးသဖြင့် အာဖရိက ဦးဂျိုဒေသမှ ရွှေ့ပြောင်း နေထိုင်သူများ အာဖရိကတောင်ပိုင်းသို့ သွားရန်ကြိုးပမ်းသည့် ခရီးအတွင်းက လမ်းကြောင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။

သမ္မတဟောင်း ပီတာ မူသာရီကာကိုတွေ့ရစဉ်(GETTY IMAGES)

လူသေ အလောင်းများကို ဂွာဝီရီရီ (Ngwerere ) ဒေသခံများက တနင်္ဂနွေနေ့ ဒေသစံတော်ချိန် ၆ နာရီတွင် ရှာတွေ့ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်ဟု မာဝါလီက ပြောသည်။

လူသေများနှင့်အတူ ရှာဖွေတွေ့ခဲ့သည့် အလောင်းများမှ စာရွက်စာတမ်းများအရ သေဆုံးခဲ့သူများသည် အီသီယိုးပီးယား ရွှေ့ပြောင်း နေထိုင်သူများ ဖြစ်သည်ဟု ယုံကြည်ရကြောင်း ၎င်းက ပြောသည်။

ကနဦး စစ်ဆေးချက်များအရ စွန့်ပစ်ခံထားရသူ အရေအတွက်မှာ ၂၈ ဦးရှိကြောင်း၊ အားလုံးမှာ အမျိုးသားများ ဖြစ်ပြီး အသက် ၂၀ မှ ၃၈ နှစ်အတွင်း ဖြစ်ကြောင်း၊ သူတို့ကို မည်သူမည်ဝါမှန်း မသိရသူများက ဂွာဝီရီရီဒေသ မင်းဝု နမ့်ဟိုရှီ (Meanwood Nkhosi) နှင့် ချီမီနူကာ (Chimimuka) လမ်းတစ်လျှောက်တွင် စွန့်ပစ်သွားခဲ့ကြောင်း ရဲတပ်ဖွဲ့၏ ကြေညာချက် တစ်စောင်တွင် ဖော်ပြထားသည်။

အဆိုပါ အလောင်းများကို ဇမ်ဘီယာ တက္ကသိုလ်ဆေးရုံသို့ သယ်ဆောင်သွားသည်ဟုလည်း သိရသည်။

ဇမ်ဘီယာနည်းတူ အိမ်နီးချင်း မာလာဝီနိုင်ငံတွင်လည်း ပြီးခဲ့သည့် အောက်တိုဘာလက အီသီယိုးပီးယား ရွှေ့ ပြောင်း နေထိုင်သူ ၂၅ ဦး၏ အလောင်းကို အာဏာပိုင်များက တွေ့ခဲ့ရသည်။

မာလာဝီတွင် တွေ့ခဲ့ရသော အလောင်းများသည် သမ္မတဟောင်း ပီတာ မူသာရီကာ (Peter Mutharika)၏ မိသားစုနှင့် ဆက်စပ်နေသည် ဆိုသည့် အထောက်အထားများကိုပါ တွေ့ခဲ့ရသည်ဟုလည်း အာဏာပိုင်များက ပြောသည်။

Source: BBC

CNI International News

မော်စကို၊ ဒီဇင်ဘာ ၁၂

ဥရောပ၊ အမေရိကန်နှင့် သြစတြေးလျတို့ရှိ ရန်သူများထံမှ မိမိကိုယ်ကို ကာကွယ်ရန် ရုရှားနိုင်ငံသည် မျိုးဆက်သစ်လက်နက်များထုတ်လုပ်ခြင်းကို အရှိန်မြှင့်တင်ဆောင်ရွက်နေပြီဟု ရုရှားသမ္မတဟောင်း ဒီမီထရီ မက်ဗီဒက်ဗ် (Dmitry Medvedev) က ပြောသည်ဟု Bangkok Post သတင်းတွင် ဖော်ပြသည်။

“ဖျက်အားပြင်းလက်နက်ထုတ်လုပ်နေမှုကို အရှိန်မြှင့်တင်နေပါတယ်။ အဲဒီထဲမှာ နိယာမသစ်များကို အသုံးပြုရတဲ့ လက်နက်များလည်းပါဝင်နေပါတယ်” ဟု မက်ဗီဒက်ဗ်က တယ်လီဂရမ်မှာ ပြောခဲ့သည်။

“ရန်သူများဟာ ကျွန်တော်တို့မူလရင်းမြစ်ဖြစ်တဲ့ မာလိုရော့စီယာ (Malorossiya) ရှိ ကိယက်ဗ် (Kyiv) တွင်သာ မဟုတ်ဘဲ ဥရောပ၊ မြောက်အမေရိက၊ ဂျပန်၊ သြစတြေးလျ၊ နယူးဇီလန်တို့အပါအဝင် နာဇီဝါဒကို လက်ခံတဲ့ တခြားကမ္ဘာ့နေရာများမှာရှိနေပြီ” ဟုလည်း သမ္မတဟောင်းက ပြောသည်။

ရုရှား၏ အသံထက်မြန်သော ဒုံးကျည်ကို တွေ့ရစဉ်(ဓါတ်ပုံ-TASS)

ရုရှားဘုရင်များလက်ထက်က ရုရှားအင်ပါယာ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်ခဲ့သော လက်ရှိ ယူကရိန်းနိုင်ငံ တည်ရှိရာ နယ်မြေကို ရည်ရွယ်ကာ မာလိုရော့စီယာဟု ၎င်းက ရည်ရွယ်သုံးနှုန်းခဲ့ခြင်းလည်းဖြစ်သည်။

မက်ဗီဒက်ဗ်သည် ရုရှားလုံခြုံရေးကောင်စီ၏ လက်ထောက်ခေါင်းဆောင်အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သူဖြစ်ပြီး လက်နက် များနှင့်ပတ်သတ်၍ အသေးစိတ်အချက်အလက်များကိုတော့ ပြောဆိုခဲ့ခြင်းမရှိပေ။ ရုရှားသမ္မတ ဗလာဒီမာပူတင် (Vladimir Putin)သည်လည်း ရုရှားသည် အသံထက်ပိုမြန်သော လက်နက်များအပါအဝင် လက်နက်သစ်များကို ထုတ်လုပ်နေသည်ဟု မကြာခဏပြောဆိုခဲ့ဖူးသည်။ အသံထက်ပိုမြန်သောလက်နက်များသည် ကမ္ဘာပေါရှိ လက်ရှိ ဒုံးကျည်ကာကွယ်ရေးစနစ်အားလုံးကို ကျော်ဖြတ်နိုင်သည်ဟုလည်း ၎င်းက အမွှန်းတင်ထားသည်။

ရုရှားထုတ် ဝေဟင်ပစ်ဒုံးကျည်များကို ပြသထားစဉ်(ဓါတ်ပုံ- Piotr Butowski)

ယူကရိန်းကို ရုရှားတပ်များစတင်ဝင်ရောက်ခဲ့သည့် ဖေဖော်ဝါရီ ၂၄ ရက်နေ့မှစတင်ကာ မက်ဗီဒက်ဗ်သည် လူမှုကွန်ယက်တွင် လေကျယ်သော ပို့စ်များကို မကြာခဏရေးတင်လေ့ရှိသူ ဖြစ်သည်။

ယူကရိန်းစစ်ပွဲတွင် အခြေအနေမကောင်းမှုကြောင့် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ အသာစီးရယူမှုအတွက် ရုရှားအနေဖြင့် နျူကလီးယားလက်နက်များအသုံးပြုလာနိုင်သည်ဆိုသည့် အနေအထားက စိုးရိမ်မှုများကိုမြင့်တက်စေလျက် ရှိသည်။

ပြီးခဲ့သည့် သောကြာနေ့ကလည်း ပူတင်သည် နျူကလီးယားလက်နက်များကို အသုံးပြုလာနိုင်မည့် အဓိပ္ပာယ်မျိုးပေါ်အောင် ပြောခဲ့ဖူးသည်။ ရုရှားတွင်ရှိနေသော ခရုဇ်ဒုံးကျည်များနှင့် အသံထက်မြန်သော ဒုံးကျည်များက အမေရိကန်တွင်ရှိသောလက်နက်များထက် ပိုခေတ်မှီကာ ပိုအသုံးဝင်သည်ဟုလည်း ပူတင်က ပြောသည်။

Source:Bangkok Post

CNI International News

ပရစ်တီနာ၊ ဒီဇင်ဘာ ၁၂

ဆားဘီးယားဘက်မှ လမ်းများပိတ်ဆို့ခဲ့ခြင်းကြောင့် ကိုဆိုဗိုမြောက်ပိုင်းတွင် တနင်္ဂနွေနေ့က တင်းမာမှုများ မြင့်တက်လာသည်ဟု AP သတင်းတွင် ဖော်ပြထားသည်။

ပစ်ခတ်မှုများနှင့် ပေါက်ကွဲမှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းကြောင့် လမ်းများကို ပိတ်ခဲ့ရခြင်းဖြစ်ကြောင်း၊ ဒဏ်ရာ ရရှိသူများ ရှိ/မရှိကိုတော့ မသိရသေးကြောင်း ကိုဆိုဗိုရဲတပ်ဖွဲ့နှင့် မီဒီယာများက ပြောသည်။

လမ်းများကို မော်တော်ယာဉ်ကြီးများ၊ ထရပ်ကားများဖြင့် ပိတ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။

အဆိုပါ ဖြစ်ရပ်သည် ဆားဘီးယားလူမျိုး အများစုနေထိုင်ရာ ကိုဆိုဗိုမြောက်ပိုင်းတွင် ဆားဘီးယားလူမျိုးများ ထိခိုက်နစ်နာမှု ရှိနေခြင်းတို့ကြောင့် ဆားဘီးယားတပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၀၀၀ ကို ကိုဆိုဗိုဒေသသို့ ဝင်ရောက်ခွင့်ပြုရန် ဆားဘီးယားသမ္မတက ခွင့်ပြုမိန့် တောင်းခံခဲ့ပြီးနောက် တစ်ရက်အကြာတွင် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

ထိုသို့ လမ်းများ ပိတ်ဆို့ထားရခြင်းသည် ကိုဆိုဗိုဆားဘီးယား ရဲအရာရှိဟောင်းတစ်ဦး ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရခြင်းကို ဆန္ဒပြရန် လုပ်ဆောင်ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ဆားဘီးယားဘက်မှ ပြောသည်။ ကိုဆိုဗိုရှိ ဆားဘီးယားလူမျိုးများ၏ ကန့်ကွက်မှုများကြောင့် မြူနီစပါယ် ရွေးကောက်ပွဲများကို ရွှေ့ဆိုင်းခဲ့ရသည်။

ကိုဆိုဗိုက ဆားဘီးယားများ လမ်းပိတ်ထားသည်ကိုတွေ့ရစဉ် (AP)

ကိုဆိုဗိုရှိ ဆားဘီးယား လူမျိုးများသည် အညံ့ခံမည်မဟုတ်၊ အညံ့ခံမှု ရှိလာမည်မဟုတ်ဟု သတင်းစကား ပါးလို သည်ဟု ဆားဘီးယားသမ္မတ အလက်ဆန်ဒါ ဗူဆစ် (Aleksandar Vucic)က ပြောသည်။ ကိုဆိုဗိုလုံခြုံရေး တပ်ဖွဲ့ များထံမှ ဆားဘီးယားလူမျိုးများသည် မိမိကိုယ်ကို ကာကွယ်ရန် ယခုကဲ့သို့ လမ်းပိတ်ထားရခြင်း ဖြစ်သည်ဟု လည်း ၎င်းက ပြောသည်။

သို့သော် ကိုဆိုဗိုဘက်ကတော့ ဆားဘီးယားသည် ကိုဆိုဗိုကို မတည်မငြိမ်ဖြစ်အောင် လုပ်ဆောင်နေခြင်းဟု စွပ်စွဲ သည်။ ထို့အပြင် ဆားဘီးယားတို့သည် အီးယူမှ ကြားဝင်စေ့စပ်ပေးသော နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး ပုံမှန်ပြန်ဖြစ်ရန် ဆွေးနွေးပွဲများကို ရပ်တန့်ရန်နှင့် ထိုဆွေးနွေးကို ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံရေးကောင်စီသို့ သယ်ဆောင်သွားရန် ကြိုးစား နေသည်ဟုလည်း ကိုဆိုဗို ဝန်ကြီးချုပ် အယလ်ဘင် ကာတီ (Albin Kurti) ကပြောသည်။

လုံခြုံရေးကောင်စီတွင် ဆားဘီးယားတို့က ရုရှားထံမှ အကူအညီရရန်လည်း မျှော်လင့်ထားသည်။

ထို့ကြောင့် ကိုဆိုဗိုမှ ဆားဘီးယားများ အနေဖြင့် ရာဇဝတ်အုပ်စုများအပြင် ၎င်းတို့ကို ငွေကြေး ထောက်ပံ့ကာ စစ်ဖြစ်လိုနေသည့် ဆားဗီးယား အစိုးရနှင့် မပတ်သက်ရန်လည်း ကာတီက တောင်းဆိုသည်။

Source: AP

CNI International Article

၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာ ၁၁

တရုတ်သည် ဆော်ဒီနိုင်ငံ၏ အကြီးမားဆုံး ကုန်သွယ်ဖက် နိုင်ငံဖြစ်ပြီး ဆော်ဒီသည် တရုတ်၏အကြီးမားဆုံး ရေနံဝယ်လက် ဖြစ်နေခြင်းကြောင့် နှစ်နိုင်ငံ ခေါင်းဆောင်များအကြား တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုများမှာ သိပ်မထူးခြား ခြေ။ သို့သော် ယခုတစ်ကြိမ်တွင်တော့ ထူးခြားမှုတချို့ ရှိလာနေပြီ ဖြစ်သည်။

တရုတ်သမ္မတ ရှီ (Xi Jinping)က ဆော်ဒီမြေကို ခြေမချခင်ကတည်းက အမေရိကန်ကို နှပ်ချရန်၊ ဒေသတွင်း အမေရိကန်၏ သြဇာသက်ရောက်မှုကို စွက်ဖက်ရန် ပြောဆိုမှုများ ရှိခဲ့သည်။

တစ်ဖက်တွင်လည်း အမေရိကန်သမ္မတ ဂျိုးဘိုင်ဒန် (Joe Biden)က အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသတွင် တရုတ်၊ ရုရှား နှင့် အီရန်တို့နေရာ ရလာမည်ကို အမေရိကန်ဘက်က လက်ခံသွားမည် မဟုတ်ဟု ပြောခဲ့သည်။ လွန်ခဲ့တဲ့ ၅ လ ဆော်ဒီခရီးစဉ်တွင် ဘိုင်ဒန်က ထိုသို့ ပြောခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

အာဖဂန်မှ အမေရိကန်တပ်များ ထွက်ခွာလာရခြင်းမှာလည်း ပင်လယ်ကွေ့နှင့် ဒေသတွင်းမှ နိုင်ငံများအတွက် အရင်းအမြစ်များ ပိုမိုရရှိရန် ဆောင်ရွက်ခြင်းသာ ဖြစ်သည်ဟု ဘိုင်ဒန်က အရှေ့အလယ်ပိုင်း မဟာမိတ်များကို စိတ်အေးရန် ပြောကြားခဲ့ရသည်။

သို့သော် ထိုပြောဆိုချက်များက တရုတ်နှင့် ဆော်ဒီ၏ ဆက်ဆံရေးများ ရှေ့မတိုးလာစေရန် အဟန့်အတား မဖြစ် ခဲ့ပါခြေ။ ရှီ၏ ဒီဇင်ဘာ ၇ ရက်မှ ၉ ရက်နေ့ ဆော်ဒီခရီးစဉ်အတွင်း ဆော်ဒီခေါင်းဆောင်များအပြင် ပင်လယ်ကွေ့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု ကောင်စီ (GCC) နှင့် သီးခြား ညီလာခံများပါ ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့သည်။

အမေရိကန်တို့အတွက် ပိုပြီးမျက်ခုံးလှုပ်ရသည်မှာ အာရပ်ခေါင်းဆောင်များက ရှီနှင့်ဆွေးနွေးပွဲများကို ဘိုင်ဒန်နှင့် ဆွေးနွေးပွဲများထက် ပို၍ ခမ်းနားအောင် လုပ်ဆောင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းက မည်သည့်အတွက်ကြောင့် ယခုကဲ့ သို့ လုပ်ဆောင်ရသလဲဆိုသည့် မေးခွန်းကို ပေါ်ထွက်လာစေသည်။

အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် အမေရိကန်- ဆော်ဒီ ဆက်ဆံရေးသည် အမေရိကန်-တရုတ် ဆက်ဆံရေးခဲ့သို့ပင် မကျေလည်မှု တချို့ ရှိနေခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ အမေရိကန်ဘက်က ဆော်ဒီနှင့်ကောင်းမွန်သော ဆက်ဆံရေးကို ထိန်းသိမ်းရန် ကြိုးပမ်းနေရင်းနှင့်ပင် ယခုကဲ့သို့ ဖြစ်နေရခြင်း ဖြစ်သည်။

ဘိုင်ဒန်နဲ့ ဆော်ဒီမင်းသားကို တွေ့ရစဉ် (GETTY IMAGES)

 ဆော်ဒီနှင့် တရုတ်တို့သည် ယူကရိန်း အရေးနှင့်ပတ်သက်၍ ရုရှားနိုင်ငံအပေါ် ၎င်းတို့၏ သဘောထားကြောင့် အမေရိကန်၏ ဖိအားပေးခြင်းနှင့် ရင်ဆိုင်နေရသည်။

ထိုအခြေအနေကြောင့် နှစ်နိုင်ငံကြား ဆက်ဆံရေး ပိုကောင်းလာကာ ပို၍ နီးကပ်မှု ရှိလာခြင်း ဖြစ်သည်။ ပင်လယ် ကွေ့ နိုင်ငံများမှ လူငယ်ခေါင်းဆောင် မျိုးဆက်များသည်လည်း လက်ရှိအချိန်တွင် အမေရိကန်နှင့် ပိုမို ကင်းလွတ် ခွင့် ရရှိရေးနှင့် ၎င်းတို့နိုင်ငံများ၏ စွမ်းအင်၊ နည်းပညာနှင့် လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ ကဏ္ဍများတွင် ပိုမိုခိုင်မာစေရေး အတွက် ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက် လာနေကြသည်။

ထိုအခြေအနေတွင် တရုတ်နိုင်ငံသည် ၎င်းတို့အတွက် သင့်တော်သော မိတ်ဖက်နိုင်ငံတစ်ခု ဖြစ်လာကာ မှီခိုနိုင် သော စွမ်းအင် အရင်းအမြစ်များ ရှာဖွေမှု၊ ကုန်စည်နှင့် ဝန်ဆောင်မှုများအတွက် ဈေးကွက်ဖြစ်မှု၊ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက် ရေးနှင့် ကုန်သွယ်မှုတို့ကို ဒီမိုကရေစီနှင့် လူ့အခွင့်အရေးထက် ပို၍ အလေးထား ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။

ပင်လယ်ကွေ့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု ကောင်စီ(GCS)သည်ပင် ဝီဂါမူဆလင်များနှင့် ပတ်သက်သည့် တရုတ်နိုင်ငံ၏ အငြင်းပွားဖွယ် မူဝါဒများကို ထောက်ခံသလို ပြောဆိုခဲ့မှုကြောင့် အမေရိကန်နှင့် တခြားနိုင်ငံများ၏ ဝေဖန်မှုဖြင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။

၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် ဘိုင်ဒန်အစိုးရက ဆော်ဒီနိုင်ငံ၏ လူ့အခွင့်အရေး မှတ်တမ်းများ ဆိုးရွားနေမှုနှင့်ပတ်သက်၍ ဝေဖန် ခဲ့သည်။

အနောက်နိုင်ငံများ အနေဖြင့်လည်း ရုပ်ကြွင်းလောင်စာများမှ ဂရင်းစွမ်းအင် ပြောင်းလဲရေးနှင့်ပတ်သက်၍ မသိ ကျိုးကျွံ ပြုနေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ သို့သော် ယခုနှစ် အစောပိုင်း ရုရှား၏ ယူကရိန်းအပေါ် ကျူးကျော်စစ်က အခြေအ နေများကို ပြောင်းလဲသွားစေခဲ့သည်။

အမေရိကန်နှင့် ဥရောပ မဟာမိတ်များသည် ရုရှားအရေးကြောင့် ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ ကဏ္ဍတွင် ရှားပါး ခြင်း သို့မဟုတ် ဈေးကြီးခြင်းဖြင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။ ထိုအခြေအနေက ကိုဗစ်ကူးစက်မှုမှ ပြန်လည် ထူထောင်စ ၎င်းတို့နိုင်ငံများ၏ စီးပွားရေးကို ခက်ခဲစေခဲ့သည်။

ယူကရိန်းစစ်ပွဲအတွင်းက အခြေအနေကိုတွေ့ရစဉ် (AP)

 အမေရိကန်၏ ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲ မတိုင်ခင် ရေနံဈေးကို လျှော့ချရေး ဘိုင်ဒန်၏ ဆော်ဒီနိုင်ငံအပေါ် ပြောဆို စည်းရှုံးမှုများသည် အောင်မြင်ခဲ့ခြင်း မရှိပေ။

ဆော်ဒီ ဦးဆောင်သည့် OPEC အဖွဲ့က ရေနံထုတ်လုပ်မှုကို တိုးမြှင့်ရန် ငြင်းဆန်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ အခြား သော အနောက်အုပ်စု ခေါင်းဆောင်များကလည်း ၎င်းတို့၏ နည်းလမ်းများဖြင့် ကြိုးစားခဲ့ကြသည်။

ဂျာမနီ ဝန်ကြီးချုပ် အိုလက်ဇ် ရှလို့ဇ် ( Olaf Scholz) သည် ရုရှားမှ ရေနံနှင့်သဘာဝဓာတ်ငွေ့ နေရာ အစိုးရန် အတွက် ရှာဖွေရန် ပင်လယ်ကွေ့ ဒေသသို့ လာရောက်ခဲ့သည်။

သို့သော် တရုတ်ဘက်က ၎င်းတို့ကို ကျော်ဖြတ်ကာ ဒေါ်လာ ဘီလီယံ ပေါင်းများစွာ တန်ကြေးရှိသော တင်ဒါ စာချုပ်များကို ဒေသတွင်း အုပ်ချုပ်သူများနှင့် ချုပ်ဆိုနိုင်ခဲ့သည်။

ပင်လယ်ကွေ့ ဒေသအတွက် ကစားပွဲအသစ်တွင် စွမ်းအင်ကဏ္ဍသည် အဓိကကျသော်လည်း အမေရိကန်ကတော့ ဒေါသထွက်ရန် တခြားကိစ္စများလည်း ရှိနေသေးသည်။ ယခု ကစားပွဲအသစ်မှာ ယခင်ကထက်ပို၍ ရက်စက် ကြမ်းကြုတ်မှုများလည်း ရှိနေသည်။

အမေရိကန်သည် အရေးပါဆုံး အာဏာလွှမ်းခြုံ ထားနိုင်မှုကို မြှင့်တင်ရန် ဘိုင်ဒန်၏ ကသိုက်ကရိုက် ကြိုးပမ်းမှုက အရှေ့အလယ်ပိုင်းနှင့် တခြားသော ဒေသများတွင် အမေရိကန်၏ လိုအပ်ချက်ကြောင့် လစ်ဟာသွားသော နေရာ များကို တရုတ်က အစားထိုး ဝင်ရောက်လိုခြင်း၊ ဝင်ရောက်နိုင်ခြင်း စသည်တို့ကို ထိတ်လန့်ခြင်းမှ အခြေခံသည်။

ထိုအခြေအနေများကြောင့် အမေရိကန်၏ အာရှဗဟိုပြု မူဝါဒများ ပေါ်ပေါက် လာရခြင်းလည်း ဖြစ်သည်။

အာဆီယံနိုင်ငံများ အစည်းအဝေး ကျင်းပနေစဉ် (GETTY IMAGES)

တရုတ်က ယခင်အချိန်များထက် ပိုမိုကြီးမားသော ကုန်သွယ်ရေးနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုကို ရရှိရန် အရှေ့အလယ်ပိုင်း နှင့် ပင်လယ်ကွေ့ ဒေသတို့တွင် အားစိုက် ဆောင်ရွက်နေစဉ် အမေရိကန်သည် တရုတ်၏ မြင့်တက်လာမှုကို ထိန်းသိမ်းရန် မူဝါဒများ ပြောင်းလဲ ဆောင်ရွက်လာနေသည်။

တရုတ်သည် ဒီဂျိုဘူတီ (Djibouti) တွင် ရေတပ် အခြေစိုက် စခန်းတစ်ခု တည်ဆောက်ကာ ပါရှန်ပင်လယ်ကွေ့ တွင် စစ်သင်္ဘောအုပ်စုငယ်များ ပို့ဆောင်ထားသည်။

ထို့အပြင် တရုတ်သည် အယ်လ်ဂျီးရီးယား၊ အီဂျစ်၊ ယူအေအီး၊ အီရန်တို့ဖြင့်လည်း မဟာဗျူဟာမြောက် မိတ်ဖက် သဘောတူညီချက်များ ရရှိထားသည်။ အလားတူ ရုရှား၊ အီရန်တို့ဖြင့်လည်း ကြီးမားသော ရေတပ်စစ်ရေး လေ့ကျင့်မှုများ လုပ်ဆောင်ထားသည်။

စွမ်းအင် လိုအပ်ချက် နည်းသော အမေရိကန်နှင့် မတူသည်မှာ တရုတ်သည် စီးပွားရေး တိုးတက်မှု၊ စစ်ရေး ယန္တရားများနှင့် ကမ္ဘာ့အင်အားကြီး နိုင်ငံတစ်ခုအဖြစ် ရှိနေမှုတို့ကို ထိန်းသိမ်းတိုးမြှင့်ရန် ပင်လယ်ကွေ့ဒေသမှ ရေနံနှင့် ဓာတ်ငွေ့ကို လိုအပ်သည်။

အဆိုပါ အခြေအနေများသည် အမေရိကန်ကို ဒေါသဖြစ်စေသည်။ စူပါပါဝါနိုင်ငံ တစ်ခုအနေဖြင့် အမေရိကန်သည် အရှေ့အလယ်ပိုင်း ဒေသကို စစ်ရေး၊ နိုင်ငံရေး စသည်ဖြင့် ဆယ်စုနှစ်ပေါင်းများစွာ လွှမ်းမိုးထားသည်။

တရုတ်ခေါင်းဆောင် ရှီကျင့်ဖျင်ကိုတွေ့ရစဉ် (GETTY IMAGES)

ထို့အပြင် အမေရိကန်သည် ပါရှန်ပင်လယ်ကွေ့တွင် ၎င်းတို့၏ အကျိုးစီးပွားကို ကာကွဝ်ရန် လိုအပ်လာပါက စစ်အင်အား အသုံးပြုခွင့်ကိုလည်း ရရှိထားသည်။

GCC နှင့် တရုတ်ဆက်ဆံရေးက သံတမန်ရေးရာ အခြေအနေသစ် တစ်ခုနှင့် ပထဝီဝင် နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ တင်းမာ မှုများအထိ ဖြစ်လာနိုင်ဖွယ် ရှိနေသည်ဟု အမေရိကန်မှ ပြောဆိုမှုများ ရှိလာနိုင်သော်လည်း ထိုကိစ္စကို အဆုံး အဖြတ် ပေးမှာသည် တရုတ်၏ ပြန်လည် ပြင်ဆင်ရေးဝါဒအပေါ်တွင် မူတည်သည်။

ဆိုဗီယက်ယူနီယံနှင့် မတူသည်မှာ တရုတ်က အနောက်အုပ်စု ဦးဆောင်သည့် နိုင်ငံတကာစနစ် အတွင်းသို့ နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း ဝင်ရောက်ထားကာ တခြားသော ကမ္ဘာ့မူဝါဒတစ်ခုနှင့် ကမ္ဘာကို လွှမ်းမိုးရန် ကြိုးပမ်းခြင်းမျိုး မဟုတ်ပေ။

၎င်းက မျှတစွာ ပါဝင်သူ တစ်ဦးအနေဖြင့် ကမ္ဘာ့လမ်းစဉ် အသစ်တစ်ခု၏ မူဝါဒများကို ပူးတွဲဖော်ဆောင်သွားရန် ပြောဆိုထားသည်။

အင်အား ကြီးမားလာခြင်းနှင့် အင်အား လွှမ်းမိုးထားခြင်းတို့က ပေးဆပ်မှုများသော ထိပ်တိုက် တွေ့ဆုံမှုများကို ဖြစ်စေကြောင်း သမိုင်းအခြေအနေများက ပြသခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။

ထိုနည်းတူစွာပင် လိုက်လျောညီထွေဖြစ်မှု၊ ပေါင်းစည်းမှုတို့လည်း ထိပ်တိုက် တွေ့ဆုံခြင်းနှင့် ပြိုလဲခြင်းတို့မှ ကာကွယ်ပေးနိုင်သည်ကို သမိုင်းအခြေအနေများမှ လေ့လာခဲ့ရပြီး ဖြစ်သည်။

ပဋိပက္ခပေါင်းစုံနှင့် စစ်ပွဲများစွာဖြင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရပြီးဖြစ်သော အရှေ့အလယ်ပိုင်း ဒေသထက် မည်သည့် ကမ္ဘာ့ဒေသ ကမှ ထိုအရာများ၏ အကျိုးအပြစ်များကို ပို၍ သိနိုင်လိမ့်မည် မဟုတ်ပေ။

Source: Al Jazeera