CNI News
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၂၅
မြန်မာနိုင်ငံတွင် နှစ်ပေါင်း ၇၀ ကျော်ကြာ ဖြစ်ပွားလာနေသည့် လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခများ ချုပ်ငြိမ်းရေးနှင့် ပတ်သက်ပြီး မည်ကဲ့သို့ ချဉ်းကပ်၍ သွားသင့်လဲ ဆိုသည့်အပေါ် စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များကြား မေးခွန်း ထုတ်လာကြသည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် လက်နက်ကိုင်လမ်းစဥ် ချုပ်ငြိမ်းရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေး လုပ်ငန်းစဉ်များ အောင်မြင်စေရန်အတွက် စီးပွားရေးနှင့်ပညာရေးကို မြှင့်တင်ရန် လိုအပ်သည်ဟု နိုင်ငံရေးအသိုင်းအဝန်းက ထောက်ပြကြသည်။
ငြိမ်းချမ်းရေးကို ထိရောက်စွာ ချဉ်းကပ်ရာတွင် အကြမ်းဖက်မှုနှင့် ပဋိပက္ခများကို ရပ်တန့်ရုံသာမက တရားမျှတမှု၊ နားလည်မှုနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုတို့ဖြင့် အခြေခံ အုတ်မြစ်များကို စနစ်တကျ တည်ဆောက်သွားရန် လိုအပ် သည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့်ပတ်သက်ပြီး နည်းလမ်းပေါင်းစုံ သုံးရမည်ဟု နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူ ဦးထက်အောင်ကျော် CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။
လူငယ်ငြိမ်းချမ်းရေးဖိုရမ် ကျင်းပစဉ်
၎င်းက “အဲဒါတွေကလည်း အကုန်မှန်တယ်လို့လည်း ပြောလို့မရဘူး။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းတွေမှာကိုက တချို့ဟာတွေက တိုင်းရင်းသား အခွင့်အရေးအနေနဲ့ တောင်းဆိုတာ မျိုးက တခါတလေကျလို့ရှိရင် သူက ကြားကောင်းအောင် ခေါင်းစဥ်တပ်ထားတာပဲ ဖြစ်တာပေါ့နော်။ အဲဒီလိုပဲ လိုချင်တာလေး ပေးလိုက်တာနဲ့ ပြီးသွားမယ်ဆိုတဲ့ဟာမျိုးလည်း ဒါက အဲဒီလောက် ရိုးရိုးရှင်းရှင်း မဟုတ်ဘူးပေါ့နော်။ အဓိက,ကတော့ ပြည်သူတွေအားလုံး တိုင်းရင်းသား ဆိုတဲ့နေရာမှာ အဲဒီ သေနတ်ကိုင်ထားတဲ့ ခေါင်းဆောင်တွေ လောက်နဲ့ မဟုတ်ဘဲနဲ့ တကယ့်ကို ပြည်သူတွေရဲ့ ဆန္ဒကလည်း ပါရမှာပေါ့။ ဒီဟာတွေ အကုန်လုံးနဲ့ကို သေသေ ချာချာ ထိတွေ့ပြီးတော့မှ တကယ်ကို ပြည်သူ၊ ပြည်သူချင်း ဆက်ဆံတဲ့ကိစ္စတွေရော၊ ဘာတွေရော အကုန်လုံး လုပ်ပြီးတော့မှ ဖော်ဆောင်မှ ရမယ့်သဘောပေါ့နော်။ လိုချင်တာ ပေးလိုက်ပါကွာ ပြီးသွားတာပေါ့ဆိုတဲ့ ဟာမျိုး လောက်က အဲဒီလောက်ထိ မရိုးရှင်းဘူးပေါ့။ များသောအားဖြင့်က အဓိကဖြစ်နေတာက လက်နက်ကိုင်ထားတဲ့ ဒီတိုင်းရင်းသား ခေါင်းဆောင်တွေနဲ့ ဖြစ်တယ်ဆိုတဲ့ အခါကြတော့ သူတို့နဲ့စကားပြောပြီး သူတို့စိတ်ကျေနပ်အောင် လုပ်လိုက်ရင် ပြီးသွားမယ်လို့ ထင်တဲ့ဟာကလည်း ပြဿနာရှိတယ်။ ဒီတစ်ဖွဲ့ကသာ ရပ်ရင်ရပ်သွားတာ၊ နောက် တစ်ဖွဲ့ ထပ်ပေါ်ရင် ပေါ်လာတာပေါ့နော်။ ဒါတွေက ရှေ့မှာသင်ခန်းစာတွေ အများကြီးရှိခဲ့ပြီးပြီ။ ဒီခေါင်းဆောင် တွေကို စီးပွားရေးတွေ ထောက်ပံ့တယ်၊ တရားဝင်ဖြစ်အောင် လုပ်ပေးလိုက်မယ်။ ဒါပေမယ့် ဒါကို မကျေနပ်ဘူး နောက်တစ်ဖွဲ့က ထပ်ပေါ်လာတာပဲ။ သံသရာက လည်ပြီးတော့မှ ပြီးနိုင်တဲ့သဘော မရှိဘူးဖြစ်တာပေါ့။ အမြစ်ပြတ်ပြီးတော့မှ တကယ်ကို အေးအတူပူအမျှ သွားတယ်ဆိုတဲ့ ပုံစံမျိုး ရောက်အောင်ဆိုလို့ရှိရင် တကယ်ကို ပြည်သူတွေ ကိုယ်တိုင်ကိုက လက်ခံပြီးတော့ လိုလိုလားလား ဖြစ်ပြီးတော့မှ နောက် ပြည်သူပြည်သူချင်း လုပ်တဲ့ ဟာတွေရော နည်းပေါင်းစုံသုံး ရမယ်ထင်တယ်”ဟု ပြောသည်။
မြန်မာနိုင်ငံမှာ ၂၀၂၁ ခုနှစ် နောက်ပိုင်းတွင် လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခများ ပိုမို ဆိုးရွားလာခဲ့ပြီး လူငယ်များကြား လက်နက်ကိုင် နည်းလမ်းဖြင့် ဖြေရှင်းရန် စိတ်အားထက်သန်မှု ပြင်းထန်လျက်ရှိနေသည်။
ထို့နောက် လက်နက်ကိုင်ထားကြသည့် မြန်မာ့တပ်မတော် အပါအဝင် တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်း များ(EAO)၊ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့(PDF)များသည် လူသစ်စုဆောင်း၍ တစ်ဖက်နှင့်တစ်ဖက် ပြင်းထန်စွာ တိုက်ခိုက်နေကြသည်။
လက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံ၏ အစိုးရသစ် အနေဖြင့် ငြိမ်းချမ်းရေး လုပ်ငန်းစဥ်နှင့်ပတ်သက်ပြီး တိကျခိုင်မာသည့် ပေါ်လစီ၊ မူဝါဒများရှိရန် လိုအပ်ကြောင်း 7 EAO Alliance အဖွဲ့မှ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဗိုလ်မှူးကြီးစောကျော်ညွန့်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။
အငြိမ်းစား တပ်မတော် ခေါင်းဆောင်တွေနဲ့ တိုင်းရင်းသားများကို တွေ့ရစဉ်
၎င်းက “အခုကတော့ ကျနော်တို့လည်း နည်းလမ်း ရှာတုန်းပဲဆိုတော့ ဘယ်ဥစ္စာက သွားသင့်လဲ၊ မသွားသင့်ဘူးလဲ ဆိုတာကိုတော့ ကျနော်တို့လည်း လက်လှမ်း မှီသလောက်တော့ ကြိုးစားနေဆဲ အဆင့်ပဲရှိတယ်။ ကျနော်တို့ 7 EAO Alliance အနေနဲ့ကတော့ ကျနော်တို့မှာ စဥ်းစားထားတဲ့ ဒီငြိမ်းချမ်းရေးဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းစဥ် အချက်အလက် တွေလည်းရှိပါတယ်။ အဓိက,ကတော့ ဒီရပ်တန့်နေတဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဥ်ကို ဘယ်လိုနည်းလမ်းနဲ့ ပြန် စတင်နိုင်မလဲဆိုတာ သူ့အမြင် ကိုယ့်အမြင် ဒါနှစ်ဖက် ဖလှယ်တဲ့ အခြေအနေပဲ ရှိသေးတာပေါ့နော်။ ဒီအစိုးရသစ် အနေနဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေး လုပ်ငန်းစဥ်နဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ တိကျခိုင်မာတဲ့ ပေါ်လစီ မူဝါဒတွေရှိဖို့ရယ်၊ နောက်ပြီး တော့ ငြိမ်းချမ်းရေး လုပ်ငန်းစဥ်အတွက် လိုအပ်တဲ့ ယန္တရားတို့ ဒီလုပ်ငန်းစဥ်တို့ ဘာတို့ အဲဒါတွေကိုလည်း ရှိဖို့ လိုအပ်တယ်ဆိုတာ အဆိုပြုခဲ့တာရှိတယ်။ ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းနဲ့ ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်တဲ့ ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုတွေ၊ လက်နက်ကိုင် တိုက်ခိုက်မှုတွေကို ကျနော်တို့က လျှော့ချနိုင်အောင်ပေါ့လေ။ သက်ဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းများ အားလုံး အနေနဲ့ ဘာမှ ကြိုတင်ကန့်သတ်ချက် မထားဘဲနဲ့ အပစ်ရပ် ကြေညာချက်တွေ ဘာတွေ ထုတ်ပြောနိုင် အောင် ထုတ်ပြန်နိုင်အောင် အဲဒီလိုမျိုး ကျနော်တို့ အဆိုပြုခဲ့တာရှိတယ်။ နောက်ပြီးတော့ နိုင်ငံရေးကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ ပြဿနာကို နိုင်ငံရေး တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခြင်းနည်းနဲ့ အဖြေရှာဖို့ ဒါသက်ဆိုင်ရာ အားလုံးကို ကျနော်တို့ တိုက်တွန်းပြောဆိုဖို့။ ဒီအချိန်မှာ ကျနော်တို့ သက်ဆိုင်ရာ အစုအဖွဲ့တွေ အားလုံးအနေနဲ့ ယုံကြည်မှု တည်ဆောက်ခြင်း လုပ်ငန်းတွေကိုလည်းပဲ အရေးပေး ဆောင်ရွက်ဖို့ လိုအပ်တယ်”ဟု ပြောသည်။
လက်ရှိ ဖွဲ့စည်းထားသည့် အစိုးရနှင့် လွှတ်တော်သည် ငြိမ်းချမ်းရေး လုပ်ငန်းစဥ်များကို အားသွန်ခွန်စိုက် ဆောင်ရွက်ရန် လိုအပ်သလို နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေး၊ ပညာရေး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရန်အတွက် ကဏ္ဍပေါင်းစုံကို ခြုံငုံကြည့်ရှုတတ်ရန်လည်း လိုအပ်သည်ဟု စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက ထောက်ပြကြသည်။
အလားတူ အစိုးရနှင့်မြန်မာ့တပ်မတော်သည် သွပ်သွင်းခြင်းဆိုတဲ့ မူဝါဒကနေ မချဉ်းကပ်ဘဲ ပေါင်းစည်းရေး ဆိုသော မူဝါဒကနေ ချဉ်းကပ်၍ ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်ကို ဖော်ဆောင်သင့်ကြောင်း၊ ခွဲခြားဆက်ဆံခြင်းကို ဖယ်ရှားပြီး သဘောထား ကြီးကြီးထား၍ ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်ကို ဖော်ဆောင်သင့်ကြောင်း ၎င်းတို့က ပြောသည်။
