CNI News
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မေလ ၂၇
ကမ္ဘာပေါ်ရှိ အင်အားကြီးနိုင်ငံများအနက် အချို့သည် မြန်မာနိုင်ငံအပေါ် စစ်ရေးဖြင့် ကျူးကျော် လွှမ်းမိုးခြင်းထက် စီးပွားရေးဖြင့် ဩဇာလွှမ်းမိုးမှု လုပ်ဆောင်လာနေကြောင်း နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူ ဒေါက်တာအမ်ကောန်လ က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။
လက်ရှိတွင် အိမ်နီးချင်း အင်အားကြီး နိုင်ငံတစ်ခုသည် မန္တလေးနှင့် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း အပါအဝင် အချို့ နေရာဒေသများ၌ စီးပွားရေးအရ ကျူးကျော်မှု ပိုမိုများပြားလာကာ မြန်မာနိုင်ငံသားများကို အမည်ခံခိုင်းပြီး နောက်ကွယ်မှ ငွေကြေးရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများ စိတ်ကြိုက်ဝင်ရောက် လုပ်ကိုင်လာနေကြောင်း ၎င်းက ပြောသည်။
ဒေါက်တာအမ်ကောန်လက “ကျနော် ထင်ထင်ရှားရှား ပြောရမယ်ဆိုရင် ကျနော်တို့ ကချင်ပြည်နယ်ရဲ့ ဖားကန့်ရဲ့ ကျောက်စိမ်းတွင်း လုပ်ငန်းတွေပေါ့နော်။ ကျောက်စိမ်းတွင်း လုပ်ငန်းတွေမှာဆိုရင် လေလံစနစ်တွေ လုပ်တယ်။ ဥပမာ ကျောက်ကြော ကောင်းကောင်းထွက်တဲ့ နေရာတွေဆိုရင် လေလံစနစ်လုပ်တယ်။ လေလံစနစ်မှာ မူလ ကတော့ တိုင်းရင်းသား လုပ်ငန်းရှင်တွေက ရကြသေးတယ်။ ဒါပေမယ့် အခုက ဘယ်လိုဖြစ်လာလဲဆိုတော့ နောက်ပိုင်းကြတော့ နိုင်ငံသားလုပ်ငန်းရှင် တစ်ယောက်ကို နာမည်ခံတယ်။ နာမည်ခံပြီး နောက်ကနေ တရုတ် တွေက ငွေကြေး အရင်းအနှီးကို ထည့်ဝင်ပြီးမှ လုပ်တော့ ကျနော်တို့ တိုင်းရင်းသား လုပ်ငန်းရှင်တွေက မယှဉ်ပြိုင် နိုင်ဘူး။ လေလံတွေ၊ လုပ်ကွက်တွေကို ယှဉ်ပြိုင်မဆွဲနိုင်ဘူး။ မဆွဲနိုင်တော့ ကျောက်မျက်အရိုင်း ထုတ်လုပ်မှုက သူတို့လက်ထဲ ရောက်သွားတယ်။ ကုန်ကြမ်းထုတ်လုပ်မှုက။ ကုန်ချောကလည်း သူတို့ဆီမှာပဲ ဈေးကွက်က ရှိတယ် ဆိုတော့ ကုန်ကြမ်းကို အုပ်ဖီးမိတဲ့အချိန်မှာ ကျနော်တို့ရဲ့ ကျောက်မျက်လုပ်ငန်းက နိုင်ငံသား အခွင့်အရေး နည်း သွားတယ်ပေါ့။ အမျိုးမျိုး ထွက်သွားတယ် ဒါကတော့ လူတိုင်းသိတယ်။ ဒါကလည်း စီးပွားရေးအရဝင်တဲ့ အချက် တစ်ချက်ကိုပဲ ပြောတာ။ နောက်ထပ် တစ်ခုကလည်း ဘာတွေမြင်ရလဲဆိုတော့ အခု လတ်တလော အနေအထား က မြေတွေ အရောင်းအဝယ်တွေမှာ ဒါလည်းကြာခဲ့ပြီ။ နိုင်ငံသားတွေကိုပဲ နာမည်ခံတယ်။ မြေအရောင်းအဝယ်မှာ အုပ်စုလိုက် ဝင်လုပ်တယ်။ ကျနော်တို့ရဲ့ နိုင်ငံသားတွေ ချွေးနည်းစာနဲ့ဝယ်နိုင်တဲ့ အခွင့်အလမ်း မရှိတော့ဘူး။ ငွေကြေးဖောင်းပွမှုတွေ များလာတယ်။ အဲဒီဟာနည်းတွေနဲ့ ကျနော်တို့ တိုင်းပြည်ရဲ့ စီးပွားရေးက ကျဆင်းသွား တာ။ ကျနော်တို့ နိုင်ငံသားတွေရဲ့ လက်ထဲမှာ အခွင့်အလမ်းတွေ နည်းသွားတာ” ဟု ပြောသည်။
အိမ်နီးချင်းနဲ့ အင်အားကြီး နိုင်ငံများမှ ခေါင်းဆောင်များကို တွေ့ရစဉ်
ထို့ပြင် ၎င်းတို့လိုချင်သည့် နိုင်ငံရေး အဖြေထွက်အောင် နောက်ကွယ်မှ စိတ်ကြိုက် ကစားလာခြင်းများလည်း ရှိကြောင်း နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက ထောက်ပြကြသည်။
လက်ရှိတွင် အင်အားကြီး နိုင်ငံများအနေဖြင့် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံအား စစ်ရေးနည်းလမ်းဖြင့် ကျူးကျော်ခြင်းထက် ထိုနိုင်ငံအား လွှမ်းမိုးချုပ်ကိုင်နိုင်ရေးအတွက် ထောက်ပံ့ကူညီပေးမှုများမှတဆင့် ချုပ်ကိုင်နေသည်ဟု မြန်မာ့ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရဲဝင်းဦးက ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မေလ ၂၁ ရက်တွင် ကျင်းပခဲ့သော (၂၃)ကြိမ်မြောက် အာဆီယံ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်များ အစည်းအဝေးမှာ ပြောခဲ့သည်။
စစ်ရေး နည်းလမ်းဖြင့် ကျူးကျော်ခြင်းထက် အဆိုပါနိုင်ငံအား လွှမ်းမိုးချုပ်ကိုင်နိုင်ရေးအတွက် ထောက်ပံ့ကူညီ ပေးမှု များမှတဆင့် နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေး၊ လူမှုရေး၊ သဘောတရားရေး၊ ဝါဒဖြန့်ချိရေး၊ စစ်ရေး၊ သံတမန်ရေး စသည့် အသွင်မျိုးစုံဖြင့် ချဉ်းကပ် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိကြောင်းကို တွေ့ရှိရကြောင်း ၎င်းက ပြောသည်။
အထူးသဖြင့် အင်အားကြီး နိုင်ငံအချို့သည် အာရှ-ပစိဖိတ်ဒေသတွင်း နိုင်ငံငယ်များအား ၎င်းတို့၏ လွှမ်းမိုးမှု အောက်သို့ ရောက်ရှိစေရန် နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေးအရ လွှမ်းမိုးမှုမှသည် စစ်ရေးအရ လွှမ်းမိုးနိုင်ရေးအတွက် မဟာမိတ်အုပ်စုများ ဖွဲ့စည်းပြီး စစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုများ လုပ်ဆောင်လာသည်အထိ အပြိုင်ကြိုးပမ်းလုပ်ဆောင် လျက်ရှိကြကြောင်း မြန်မာ့တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရဲဝင်းဦးက ပြောသည်။
အိမ်နီးချင်း ကပ်ရပ်ဖြစ်သည့် အင်အားကြီးနိုင်ငံများ၏ လွှမ်းမိုးမှုကို ကာကွယ်ရန် နယ်စပ်လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့မျိုး သီးခြား ဖွဲ့စည်းရန်လိုအပ်ကြောင်း တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ(တစည)မှ ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ် ဒေါက်တာကျော်ဆွေက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။
၎င်းက “နိုင်ငံတကာ လွှမ်းမိုးချုပ်ကိုင်မှုကတော့ အခုက ခေတ်သစ် ကိုလိုနီစနစ်ပဲ သွားနေကြတာလေ။ အဲဒီတော့ ကျနော်တို့က ကပ်ရပ်နိုင်ငံ အင်အားကြီး ၂ နိုင်ငံရှိမယ်။ တရုတ်ရှိမယ်၊ အိန္ဒိယရှိမယ်၊ ထိုင်းဆိုရင်လည်း အမေရိကန်ရဲ့ ပြည်နယ်တစ်ခုလို ဆောင်ရွက်နေတာတွေ ကျနော်တို့က တွေ့လာရတာပေါ့။ အဲဒီက နယ်စပ်တွေ မှာပဲ အဓိက ပြဿနာဖြစ်နေတာကို တွေ့ရတာလေ။ အဲဒီနိုင်ငံတွေက သူတို့နိုင်ငံရဲ့ အထူးသဖြင့်တော့ ကုန်ကြမ်း ဈေးပေါပေါနဲ့ ရဖို့၊ ဒီလိုမျိုး သူတို့ လက်အောက်ခံတွေကို မွေးပြီးတော့ proxy စစ်သည် မွေးထားပြီးတော့ ဆောင် ရွက် နေတာတော့ လက်ရှိအမြင်ပဲဗျ။ အထင်အရှားပဲ အဲဒါကလည်း။ အဲဒါတွေကို ဆောင်ရွက်နိုင်ဖို့ဆိုရင် တိုင်းရင်း သားတွေနဲ့ နယ်စပ်ဒေသတွေ လုံခြုံရေးပေါ့ အားကောင်းဖို့ အားဖြည့်ရမယ်။ နောက် နယ်နိမိတ် သတ်မှတ်ပြီးသား ရှိပြီးသားတွေ။ အဲဒီနယ်နိမိတ် သတ်မှတ်ပြီးသားအတိုင်း အတိအကျ မြေပုံပေါ်မှာကနေ မြေပြင်ပေါ်မှာ ခြံစည်းရိုး ကာရံတာတွေ လုပ်ရမယ်။ နယ်စပ်လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဆိုတာမျိုးကို သီးခြားဖွဲ့ဖို့ကို လိုလိမ့်မယ်။ အဲဒါကို ဖော်ဆောင် မှ ရဦးမှာ။ ဒီလိုမျိုး မြင်ပါတယ်” ဟု ပြောသည်။
တရုတ်သမ္မတ ရှီကျင့်ဖျင်နဲ့ မြန်မာသမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်ကို တွေ့ရစဉ်
မြန်မာနိုင်ငံသည် နိုင်ငံကြီး ၂ ခု၏ ကြား၌ ရပ်တည်နေရပြီး ဥရောပနိုင်ငံများကဲ့သို့ အင်အားကြီး နိုင်ငံများမှလည်း စောင့်ကြည့်နေကြခြင်းမျိုးရှိကြောင်း၊ တိုင်းပြည်တည်ငြိမ်မှု၊ စည်းလုံးညီညွတ်မှုနှင့် နည်းဗျူဟာကောင်းများရှိပါက အခြားနိုင်ငံများမှ ဝင်ရောက်ကျူးကျော်ခြင်းမျိုး မဖြစ်နိုင်ကြောင်း ရခိုင်ပြည်လွတ်မြောက်ရေးပါတီ (ALP) ဥက္ကဋ္ဌ ဒေါ်စောမြရာဇာလင်းက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။
၎င်းက “ဒီနေ့ခေတ်ကတော့ ကမ္ဘာ့နိုင်ငံအရပ်ရပ်မှ ဒီမိုကရေစီ ထွန်းကားမှုတွေ များလာတယ်။ ဒီမိုကရေစီနဲ့ လူ့အခွင့်အရေးကို ဦးစားပေးပြီးတော့မှ နိုင်ငံကို တည်ဆောက်လာကြတဲ့ အနေအထားတွေကတော့ အများကြီး တွေ့ရပါတယ်။ ကျမတို့ နိုင်ငံအနေနဲ့ဆိုရင်လည်း နိုင်ငံကြီး ၂ ခုရဲ့ကြားမှာ ရပ်တည် နေရသလို တစ်ဖက်က အင်အားကြီး နိုင်ငံတွေကလည်း ဒီဖက်ကို စောင့်ကြည့်နေကြတာ ရှိပါတယ်။ ဥရောပနိုင်ငံတွေ ဖက်ကဆိုရင် လည်း။ ကျမ အနေနဲ့မြင်တာကတော့ တိုင်းပြည်တစ်ခုကို အခြားသော တိုင်းပြည်တစ်ခုက လာရောက် ကျူးကျော် မယ်ဆိုလို့ရှိရင် တိုင်းပြည်တစ်ခုခုက အားနည်းနေတယ် ဆိုရင်တော့ ကျူးကျော်လို့ရတဲ့ အနေအထားတွေ အများ ကြီး ရှိပါတယ်။ တိုင်းပြည်တစ်ခုမှာ နံပါတ်တစ် အနေနဲ့ နိုင်ငံရေးတည်ငြိမ်မှုရှိတယ်၊ နံပါတ်နှစ်ကတော့ ပြည်သူ ပြည်သားတွေ သာယာဝပြောတယ်။ နံပါတ်သုံးကတော့ တိုင်းသူပြည်သားအားလုံး စည်းလုံးညီညွတ်မှုရှိတယ်။ မြေပေါ်၊ မြေအောက် သယံဇာတတွေလည်း ပေါကြွယ်ဝတယ်။ အသိပညာ အတတ်ပညာရှိတဲ့ လူသားအရင်း အမြစ်တွေ ပေါကြွယ်ဝပြီးတော့မှ နည်းဗျူဟာတွေ ကောင်းတယ်ဆိုရင်တော့ အဲဒီတိုင်းပြည်ကို တခြားနိုင်ငံတွေက ဝင်ရောက်ပြီးတော့ ကျူးကျော်တယ်ဆိုတာ မဖြစ်နိုင်ပါဘူး။ ကျမတို့ ပြည်သူပြည်သားတွေ အားလုံးကလည်း တိုင်းရင်းသား စည်းလုံးညီညွတ်မှုကအစပေါ့ အများကြီး လိုအပ်ပါတယ်” ဟု ပြောသည်။
ပြည်ပနိုင်ငံများ၏ လွှမ်းမိုးမှုဒဏ်ကို မတားဆီးနိုင်ပါက မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရေနံ၊ သဘာဝဓာတ်ငွေ့၊ ကျောက်စိမ်း၊ ရတနာသိုက်များနှင့် မဟာဗျူဟာမြောက် ကမ်းရိုးတန်း ဆိပ်ကမ်းများသည် စိတ်ကြိုက်ခြယ်လှယ် ခေါင်းပုံ ဖြတ်ခြင်းကို ခံရမည်ဖြစ်ကြောင်း စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက သုံးသပ်ကြသည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ၊ ဒေသခံ ကာကွယ်ရေး တပ်ဖွဲ့များနှင့် တပ်မတော်အကြား နယ်မြေစိုးမိုးမှု ကွဲပြားနေပြီး ပြည်ပကျူးကျော်မှုသာ ရှိလာပါက ဗဟိုချက် အာဏာစနစ် လုံးဝပြိုလဲသွားပြီး တိုင်းပြည်လည်း အစိတ်စိတ်အမွှာမွှာ ကွဲထွက်သွားနိုင်သလို ကျဆုံးနိုင်ငံ (Failed State)အဖြစ် ဆိုက်ရောက် သွားနိုင်သည်အထိ အန္တရာယ်ကြီးကြောင်း ၎င်းတို့က သုံးသပ်ကြသည်။
