CNI News
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂
မြန်မာနိုင်ငံတွင် လက်ရှိ စတင်ကျင်းပနေပြီဖြစ်သည့် လွှတ်တော်သစ်နှင့် ဧပြီလအတွင်း တက်လာတော့မည့် အစိုးရသစ်တို့လက်ထက် ငြိမ်းချမ်းရေးကို မလုပ်ဆောင်နိုင်ပါက လူထု ဒုက္ခရောက်မည်ဖြစ်ကြောင်း စစ်ရေးနှင့် နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။
နှစ်ပေါင်း ၈၀ နီးပါးကြာ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခနှင့် ၂၀၂၁ ခုနှစ် နိုင်ငံရေး အပြောင်းအလဲ ဖြစ်ပြီးနောက် ရှုူပ်ထွေး လာသည့် မြန်မာ့နိုင်ငံရေး အခင်းအကျင်း၌ တက်လာမည့် အစိုးရသည် ငြိမ်းချမ်းရေးရရန် အဓိက ကြိုးစားရမည့် လုပ်ငန်းတစ်ခုဟုမြင်ကြောင်း နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူတစ်ဦးက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။
၎င်းက “ငြိမ်းချမ်းရေး မလုပ်နိုင်လို့ရှိရင်တော့ ကျနော်တို့ တိုင်းပြည်က အဓိကအားဖြင့် ပြည်သူလူထုတွေလည်း ဒုက္ခရောက်မယ်။ နောက် ထုတ်လုပ်ရေး၊ စိုက်ပျိုးရေး၊ စီးပွားရေး ဘက်ပေါင်းစုံကလည်း ဒုက္ခကျဆင်းမှာပေါ့။ ကျဆင်းတဲ့အခါ ပိုပြီးတော့ အခြေအနေတွေက ဆိုးသွားဖို့ပဲရှိတာပေါ့။ အခုဆိုရင်ပဲ နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးက မရှိ သလောက် ဖြစ်နေတော့ ပြည်သူလူထုရဲ့ ထွက်ကုန်တွေလည်း မရောင်းရဘူး။ နိုင်ငံခြားကနေပြီးတော့ မရှိမဖြစ် တင်သွင်းရမယ့် ပစ္စည်းတွေလည်း ဈေးကြီးပေးပြီးတော့မှ သုံးနေရတယ်။ နောက်တစ်ခါ အစိုးရကလည်း အဲဒီ အပေါ်ကနေ အခွန်အကောက်တွေ မရဘူး။ အဲဒီတော့ ဘယ်ဘက်ကမှ မကောင်းဘူး။ အဲဒီလိုဖြစ်နေတဲ့ အတွက် ကြောင့်မို့လို့ ငြိမ်းချမ်းရေးကတော့ အမြန်လိုအပ်နေတယ်။ နောက်တစ်ခုက နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးတွေ ဘာတွေ ကျဆင်းနေတဲ့ အတွက်ကြောင့် တရုတ်ပြည်ကလည်း မကျေနပ်ဘူး။ သူကလည်း ဖွင့်ပေးစေချင်နေတယ်။ အဲဒီလို တွေ ဖြစ်နေတော့ ကျနော်တို့ ငြိမ်းချမ်းရေး ရဖို့အတွက်တော့ အဓိက,က နောင်တက်လာမယ့် အစိုးရက အဓိက ကြိုးစားရမယ့် လုပ်ငန်းတစ်ခုလို့ မြင်တယ်” ဟု ပြောသည်။
ယာယီသမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်နဲ့ KNU ဥက္ကဋ္ဌဟောင်း မူတူစေးဖိုးကို တွေ့ရစဉ်
လက်ရှိတွင် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာ ၂၈ ရက်မှ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၂၅ ရက်နေ့အထိ ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲကို ကျင်းပခဲ့ပြီး ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လအတွင်း၌ ပြည်သူ့လွှတ်တော်၊ အမျိုးသားလွှတ်တော်၊ တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ်လွှတ်တော်တို့ကို စတင်ကျင်းပခဲ့သည်။
ထို့နောက် သက်ဆိုင်ရာ လွှတ်တော်အသီးသီးအား ဦးဆောင်ကျင်းပမည့် ခေါင်းဆောင်ပိုင်းများကိုလည်း ရွေးချယ်ခဲ့ကြပြီးနောက် ဒုတိယသမ္မတ ၃ ဦးကိုလည်း ရွေးချယ်ထားပြီးဖြစ်သည်။
ရွေးကောက်ခံ ပြည်သူ့လွှတ်တော် အစုအဖွဲ့က ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်၊ ရွေးကောက်ခံ အမျိုးသား လွှတ်တော် အစုအဖွဲ့က ဒေါ်နန်းနီနီအေးနှင့် တပ်မတော်သား လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် အစုအဖွဲ့က ဦးညိုစော အား ဒုတိယသမ္မတများအဖြစ် ရွေးချယ်ထားပြီး ၎င်းတို့သုံးဦးထဲမှ တစ်ဦးအား သမ္မတအဖြစ် ရွေးကောက် တင်မြှောက်မည်ဖြစ်သည်။
ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ ဒုတိယသမ္မတလောင်း သုံးဦးအား ကနဦး တင်မြှောက်ရမည်ဖြစ်ပြီး မဲအများဆုံး ရသူက သမ္မတ၊ ဒုတိယမဲအများဆုံး ရသူက ဒုတိယသမ္မတ (၁) ဖြစ်လာကာ မဲအနည်းအဆုံး ရသူက ဒုတိယ သမ္မတ (၂) ဖြစ်လာမည်ဖြစ်သည်။
ထို့ပြင် တပ်မတော်အတွင်း၌လည်း တပ်ချုပ်နှင့် ဒုချုပ် ရာထူးအပြောင်းအလဲများ ပေါ်ပေါက်ခဲ့ကာ တပ်မတော် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် တာဝန်ကို ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရဲဝင်းဦးသို့ လည်းကောင်း၊ ဒုတိယတပ်မတော် ကာကွယ်ရေးဦးစီး ချုပ် ရာထူးကို ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ) ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကျော်စွာလင်းသို့ လည်းကောင်း လွှဲပြောင်း ပေးအပ်ထားသည်။
အစိုးရအသစ်နှင့် လွှတ်တော်အသစ်တို့ အနေဖြင့် နိုင်ငံရေးဆွေးနွေးပွဲများ၊ ငြိမ်းချမ်းရေး လုပ်ငန်းစဉ်များကို ပြန်လည် စတင်နိုင်ပါက ယခုနှစ် မကုန်ခင် လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခအချို့ ငြိမ်သွားနိုင်ကြောင်း NCA ထိုးထားသည့် ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ချုပ် (PNLO-NCA/S) မှ ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်မှူးကြီး ခွန်ဥက္ကာက CNI သတင်းဌာန သို့ ပြောသည်။
လက်နက်ကိုင် ခေါင်းဆောင်များကို တွေ့ရစဉ်
၎င်းက “နောက်ပြီးတော့ နိုင်ငံရေးဆွေးနွေးပွဲတို့၊ ငြိမ်းချမ်းရေး လုပ်ငန်းစဉ်တို့ ပြန်စဖြစ်တယ်ဆိုရင် လက်နက်တွေ အားလုံး ရှိနေသေးပေမယ့် နိုင်ငံရေးဆွေးနွေးပွဲ ပေါ်ဖို့အတွက် ယုံကြည်မှု တည်ဆောက်တဲ့ နေရာမှာတော့ အပစ် အခတ်ရပ်စဲရေးက အဓိကကျတာပေါ့။ ဒါကြောင့် အဲဒါကို အရင်စနိုင်ရင်တော့ အစိုးရသစ်နဲ့ လွှတ်တော်အသစ်က စနိုင်ရင်တော့ ဒီနှစ် မကုန်ခင်မှာတော့ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခတချို့ ငြိမ်သွားနိုင်တယ်လို့ ပြောနိုင်တာပေါ့။ ကျန်ရင်တော့ အလယ်ပိုင်းလောက်ပဲကျန်မယ်။ အလယ်ပိုင်းကလည်း ဖြစ်ဖြစ်မြောက်မြောက်တော့ လုပ်နိုင်မယ် မထင်ပါဘူး။ စဖို့လိုမယ်လို့ ယူဆနိုင်တာ မဟုတ်ဘူး။ စဖို့လိုပြီ။ ဘာကြောင့်ဆို လွှတ်တော်နဲ့အစိုးရမှာ လတ်တ လော လုပ်ရမယ့်ဟာက သူတို့အတွက် တိုင်းပြည်ကြီး ပျက်စီးနေတယ်။ ဗုံးတွေပစ်နေတယ်။ ပဋိပက္ခတွေ ဖြစ်နေ တယ်။ အဲဒါကို နည်းနည်းလေး အရှိန်လျော့ သွားအောင်လုပ်ဖို့က လွှတ်တော်နဲ့အစိုးရသစ်ရဲ့ တာဝန်ကို။ အဲဒါကို တော့ သူတို့ ဦးစားပေးပြီး လုပ်မယ်လို့ ယူဆပါတယ်။ အဲဒီလို လုပ်မှပဲ သူတို့အပေါ်မှာ အာဆီယံ အပါအဝင်ပေါ့ အိမ်နီးနားချင်းနိုင်ငံတွေ၊ နိုင်ငံတကာရဲ့ အသိအမှတ်ပြုမှု ရောက်လာနိုင်တယ်လို့ ထင်ပါတယ်။ အဲဒီလို မလုပ်ဘူး ဆိုရင် သူတို့ကို အသိအမှတ် မပြုဘူးဆိုတဲ့ အပြောအဆိုတွေက ရှိနေပါတယ်။ သူတို့အနေနဲ့ အဲဒီက ဖောက်ထွက်ဖို့ ခက်ပါတယ်” ဟု ပြောသည်။
လွှတ်တော်တစ်ခုသည် ဥပဒေပြုရေးထက် ပိုမိုတဲ့ တာဝန်များရှိပြီး အစိုးရ၏ လုပ်ဆောင်ချက်များကို ထိန်းကျောင်း တည့်မတ်ပေးနိုင်သည့် အာဏာရှိရန် လိုအပ်ကာ လူနည်းစု တိုင်းရင်းသားများနှင့် အလွှာအသီးသီးမှ အသံများအား ဖော်ဆောင်ပေးနိုင်ရမည်ဖြစ်ကြောင်း စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက ယူဆကြသည်။
လက်ရှိတွင် သက်ဆိုင်ရာ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်များအလိုက် သိမ်းပိုက် ရရှိထားသည့် နယ်မြေများအလိုက် အရေးပါမှု ကွာခြားသဖြင့် တစ်ဖွဲ့စီ သီးခြား တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှသာ ရမည်ဖြစ်ကြောင်း ၎င်းတို့က သုံးသပ်ကြ သည်။
ထိုသို့ တွေ့ဆုံနိုင်ရေးအတွက် လက်ရှိတွင် အပြန်အလှန် ယုံကြည်မှု တည်ဆောက်ရေးသည် အဓိက အဟန့် အတား ဖြစ်နေနိုင်ပြီး မြန်မာ့ငြိမ်းချမ်းရေးသည် ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီပြည်ထောင်စု တည်ဆောက်ရေး အပေါ်မှာပဲ မူတည်နေကြောင်း ၎င်းတို့က ထောက်ပြသည်။
ထို့ကြောင့် ကိုယ်ပိုင်ပြဋ္ဌာန်းခွင့်နဲ့ အရင်းအမြစ် ခွဲဝေမှု (Resource Sharing) ဆိုင်ရာ သဘောတူညီချက်များသည် ငြိမ်းချမ်းရေးကို ရေရှည်တည်တံ့စေမှာဖြစ်ကာ အစိုးရသစ် အနေဖြင့် ပြည်နယ်အသီးသီးက ဒေသခံများ၏ လိုလား ချက်ကို လက်တွေ့ကျကျ အကောင်အထည်ဖော်ရန် လိုအပ်ကြောင်းလည်း စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက သုံးသပ်ကြသည်။
