CNI Exclusive Interview

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁၂

မြန်မာနိုင်ငံသည် ၂၀၂၅ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပပြီးနောက် ဦးမင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် အသွင်ကူးပြောင်းရေး အစိုးရ တစ်ရပ်ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။

ထို့နောက် သမ္မတ ဦးမင်း‌အောင်လှိုင်သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံသို့ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မေလ ၃၀ ရက်မှ ဇွန်လ ၃ ရက်ထိ သွားရောက်ခဲ့ပြီး အိန္ဒိယဝန်ကြီးချုပ် မိုဒီ၊ အိန္ဒိယသမ္မတ၊ အိန္ဒိယပြည်ပရေးရာဝန်ကြီး၊ အိန္ဒိယအမျိုးသားလုံခြုံရေးအကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်၊ အိန္ဒိယစီးပွားလုပ်ငန်းရှင်များဖြင့် တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေးခဲ့သည်။

တခြားတစ်ဖက်မှာလည်း တရုတ်နိုင်ငံသို့ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ တတိယအပတ်တွင် သွားရောက်ရန် စီစဉ်ထားသည်။

လက်ရှိမှာလည်း အာဆီယံအဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံများမှ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများ နေပြည်တော်သို့ လာရောက်၍ သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်နှင့် တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေးလျက်ရှိသည်။

အဆိုပါ အခြေအနေများနှင့် ပတ်သက်ပြီး မြန်မာ့ပုံရိပ်ဖော်ညွှန်းရေးအဖွဲ့၏ အကြံပေး ဦးညိုအုန်းမြင့်ကို CNI သတင်းဌာနက တွေ့ဆုံ မေးမြန်းထားသည်။

မြန်မာသမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်နဲ့ အိန္ဒိယဝန်ကြီးချုပ် မိုဒီကို တွေ့ရစဉ်

မေး ။      ။ သမ္မတဦးမင်းအောင်လှိုင် ပြီးခဲ့တဲ့ ရက်ပိုင်းက အိန္ဒိယသွားခဲ့တယ်။ အဲဒီခရီးစဉ် အတွင်းမှာ နယူးဒေလီ ဘက်က မြန်မာနိုင်ငံနဲ့ပတ်သက်ပြီး ဘယ်လိုသဘောထား အမြင်မျိုး ပြသခဲ့တယ်လို့ မြင်မိလဲ။

ဖြေ ။      ။ ကျနော့် အမြင်ကတော့ အိန္ဒိယနိုင်ငံက ကျနော်တို့နဲ့ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံ တစ်ခုဖြစ်တယ်။ ဒီမိုကရေစီ နိုင်ငံကြီးပေါ့နော်။ ကမ္ဘာမှာအကြီးဆုံး ဒီမိုကရေစီနိုင်ငံကြီး ဖြစ်တယ်။ သူတို့အနေနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ မတည်မငြိမ် မှုက အိန္ဒိယနိုင်ငံရဲ့ Act East ပေါ့နော်၊ Look East ကနေ ပြောင်းလာတဲ့ ဝန်ကြီးချုပ် မိုဒီ လက်ထက်မှာ Act East အတွက် အရှေ့တောင်အာရှနဲ့ တောင်အာရှဘက်ကို သူတို့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုတွေ၊ စီးပွားရေး၊ နိုင်ငံရေး၊ သံတမန်ရေး တိုးမြှင့်ဖို့အတွက်က မြန်မာနိုင်ငံက အချက်အချာကျတယ်။

မဟာဗျူဟာကျတဲ့အတွက် ဒီအပေါ်မှာ အိန္ဒိယနိုင်ငံ အနေနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံနဲ့ ရင်းရင်းနှီးနှီး လုပ်နိုင်တယ်ဆိုရင် သူတို့အတွက် အိန္ဒိယနိုင်ငံအတွက် အများကြီး အကျိုးရှိတယ်ဆိုတဲ့ ရှုထောင့်လို့ ကျနော်ထင်ပါတယ်။

မေး ။      ။ အိန္ဒိယခရီးစဉ်မှာ စီမံကိန်းတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့လည်း ဆွေးနွေးခဲ့ကြတယ်ပေါ့။ မြေရှားသတ္တုနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဆွေးနွေးခဲ့ကြတယ်လို့ သိရတယ်။ ဆိုတော့ မြေရှားသတ္တုနဲ့ပတ်သက်ပြီး နှစ်နိုင်ငံကြား ဘယ်လို‌ ဆောင်ရွက်သင့်လဲ။

ဖြေ ။      ။ အဓိက, က ကျနော်တို့ နားလည် သလောက်ပေါ့နော်။ စစ်ကိုင်းတိုင်းရဲ့ တစ်ကြောမှာ ကျနော်တို့ တိုင်းပြည်က သယံဇာတ အရမ်းပေါပါတယ်။ ဒါပေမယ့် မြေရှားကတော့ နေရာတိုင်းမှာ ရှိနိုင်တယ်။ ဒါပေမယ့် ပြဿနာတစ်ခုက သူက process ပေါ့။ processing သူတို့ ဘယ်လို လုပ်မလဲဆိုတာတော့ ပညာရှင်တွေရဲ့ အခန်းကဏ္ဍ ဖြစ်ပါတယ်။ 

ဒီတော့ ကမ္ဘာမှာ အခုက Multilateral လို့ခေါ်တဲ့ ဝင်ရိုးတန်းနိုင်ငံတွေပေါ့။ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံတည်းက အုပ်ချုပ်တဲ့၊ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံတည်းက ဩဇာရှိတာမျိုး မဟုတ်တော့ဘဲနဲ့ ကျနော်တို့ရဲ့ ခေတ်လွန် စက်မှုပိုင်းဆိုင်ရာ ကနေ ပြီးတော့ လျှပ်စစ်ပိုင်းဆိုင်ရာပေါ့ EV ကားတွေ၊ တယ်လီဖုန်းတွေ ဒီလိုမျိုးမှာ တကယ့် အဓိက ကုန်ကြမ်းတွေက ကျနော်တို့ တိုင်းပြည်အတွက်က မဟာဗျူဟာမြောက် အရေးကြီးတဲ့အတွက် အိန္ဒိယအစိုးရကလည်း သူ့ရဲ့ စိတ်ဝင်စားမှုကို ပြောတယ်လို့ ထင်ပါတယ်။ လက်တွေ့ပိုင်းကတော့ စောင့်ကြည့်ဖို့ လိုဦးမယ်လို့ ထင်ပါတယ်။

အိန္ဒိယနိုင်ငံသို့ မြန်မာသမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် ရောက်ရှိစဉ်

မေး ။      ။ ပြီးတော့ ဇွန်လ ၁၆ ရက်နေ့မှာလည်း သမ္မတဦးမင်းအောင်လှိုင်က တရုတ်ခရီးစဉ်ရှိတယ်လို့ သိရ တာပေါ့။ ဆိုတော့ ဒီခရီးစဉ်မှာ ဘယ်လို အကြောင်းအရာတွေကို အဓိကထား ဆွေးနွေးမယ်လို့ မြင်မိလဲ။

ဖြေ ။      ။ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံကတော့ ၂၀၂၁ နိုင်ငံရေး အပြောင်းအလဲမှာ ဗမာပြည်အတွက် စိုးရိမ်ပေးရ သလိုပဲ သူ့ဘက်မှာ နယ်စပ်မှာ ပဋိပက္ခတွေ ဖြစ်ခဲ့တာတွေ၊ ၁၀၂၇ လိုဟာမျိုးတွေ ရှိခဲ့တာပေါ့နော်။ အဲဒီတော့ တရုတ်-မြန်မာ ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးမှာ အဓိကအားဖြင့် Border Trade ပေါ့။ နယ်စပ်ရေးရာ ကုန်သွယ်ရေး အစီအစဉ်တွေ အားလုံးဟာ ရပ်ဆိုင်းခဲ့ရတယ်။

ကိုဗစ်ကြောင့် တစ်ခု၊ နောက်တစ်ခါ နိုင်ငံရေး မတည်မငြိမ် ဖြစ်ခဲ့တဲ့အတွက် ဒီပြီးခဲ့တဲ့ ကျနော်တို့ သမ္မတ ကျမ်းကျိန်ပြီးတဲ့အခါမှာ တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးနဲ့ ပေါ်လစ်ဗျူရို အဖွဲ့ဝင်ပေါ့နော်၊ တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီရဲ့ အကြီးတန်းပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်တဲ့ မစ္စတာဝမ်ယိ လာပါတယ်။ လာပြီးတော့ ဒဲ့ပြောရင်တော့ အသိအမှတ်ပြုလိုက်တာပေါ့။ အသိအမှတ်ပြုလိုက်တဲ့အခါမှာ ဟုတ်ပြီ ကျနော်တို့ တရုတ်ပြည်ကနေ ခင်ဗျားကို အသိအမှတ်ပြုပြီ။ 

အသိအမှတ်ပြုရင် ခင်ဗျားရဲ့ ဒေသဆိုင်ရာ လုံခြုံရေးကိစ္စတွေ၊ နယ်စပ်ရေးကိစ္စတွေ၊ ကုန်သွယ်ရေးကိစ္စတွေ၊ ကျန်တဲ့ နှစ်နိုင်ငံပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်ရမယ့် Bilateral cooperation ကိစ္စတွေကို တရုတ်ဘက်ကနေ အထူး ဦးစားပေးမယ်လို့ ကျနော်ထင်ပါတယ်။ 

ကျနော်တို့ မြန်မာပြည်ဘက်ကတော့ သမ္မတကြီး ဦးမင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ ခရီးစဉ်မှာ ထူးခြားချက်က သူ့ရဲ့ အခု တရုတ်ပြည်မှာ မကြာသေးခင်ကပဲ အမေရိကန်သမ္မတ ထရမ့်သွားတယ်၊ ပြီးတဲ့အခါ ရုရှားရဲ့ သမ္မတပူတင်၊ ပြီးတော့ ၈ ရက်နေ့က သူ မြောက်ကိုရီးယားမှာ မြောက်ကိုရီးယားခေါင်းဆောင်နဲ့ သွားတွေ့တယ်။ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်သည် တရုတ်ပြည်ရဲ့ အရေးပါဆုံး နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံလို့လည်း ပြောလို့ရပါတယ်။ ဘာလို့ဆို သူက စတုတ္တမြောက် သမ္မတရှီနဲ့ တွေ့ဆုံမယ့်ပုဂ္ဂိုလ်လည်း ဖြစ်တယ်။ 

ဒါက ကျ‌နော်တို့ တိုင်းပြည်ရဲ့ အရေးပါမှုပေါ့ ဒါကိုညွှန်ပြပါတယ်။ ဒီအပေါ်မှာလည်း သမ္မတကြီး ဦးမင်းအောင်လှိုင် ရဲ့ သံတမန်ရေးရာ ထိုးစစ်ပေါ့နော်၊ ဒါကို ကျနော်တို့ ပြောလို့ရပါတယ်။ နောက်တစ်ခါ တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မစ္စတာဝမ်ယိ အပြီးမှာ ထိုင်းနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးနဲ့ ဒုတိယနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးချုပ်၊ မ‌လေးရှားနိုင်ငံခြားရေးဝန် ကြီး၊ ပြီးခဲ့တဲ့အပတ်က အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးပေါ့။

ပြီးတော့ အခုနောက်ဆုံးကတော့ လာအိုနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး လာမယ်ပေါ့။ အဲဒီတော့ အာဆီယံထဲမှာ သတင်း ဌာနတွေ၊ နိုင်ငံတကာမှာ ဝေဖန်ပြောကြားမှုတွေ ရှိပေမယ့်လည်း အာဆီယံနိုင်ငံတွေရဲ့ ဆက်စပ်မှုနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံ ကို ဒီအတိုင်းထားလို့ မရဘူးဆိုတာ အိန္ဒိယနိုင်ငံက ပထမဆုံး သက်သေပြတယ်။ ဒုတိယကတော့ အင်အား အကြီး ဆုံးနဲ့ မြန်မာပြည်အတွက် အရေးကြီးဆုံး တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံရဲ့ ရပ်တည်မှုက ရက်အနည်းငယ် အတော အတွင်းမှာ တွေ့ရမယ်လို့ ထင်ပါတယ်။

 တရုတ်သမ္မတ ရှီကျင့်ဖျင်နဲ့ မြန်မာသမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်ကို တွေ့ရစဉ်

မေး ။       ။ ပြီးတော့ ဒီနှစ်နိုင်ငံရဲ့ စီမံကိန်းတွေရှိရာ ဒေသတွေမှာဆိုရင် တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်တွေ ရှိတာ ပေါ့။ ဆိုတော့ စီမံကိန်းလုပ်မယ်ဆိုရင် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်တွေနဲ့ ဘယ်လိုမျိုး ညှိနှိုင်းသင့်မလဲ။

ဖြေ ။       ။ ဒါကြောင့် ကျနော်တို့ သတင်းတွေထဲမှာ ပြောလို့ရတာက NSPNC ပေါ့နော်။ ဒီငြိမ်းချမ်းရေး ဆွးနွေး တဲ့ အဖွဲ့တွေနဲ့ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်တွေနဲ့ စပြီးတော့ ဆွေးနွေးနေပါတယ်။ အခုမြောက်ပိုင်း အဓိက အားဖြင့် မြောက်ပိုင်းပေါ့နော်၊ UWSA “ဝ” သွေးစည်းညီညွတ်ရေးပေါ့။

နောက်တစ်ခုက SSPP ဒီလို အဖွဲ့တွေနဲ့ တရုတ်နယ်စပ်မှာရှိတဲ့ တရုတ်-မြန်မာနယ်စပ်မှာရှိတဲ့ လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းတွေနဲ့ မြန်မာအစိုးရနဲ့လည်း တစ်ဖက်မှာ ဆွေးနွေးသလိုပဲ နောက်တစ်ဖက်မှာတော့ မြန်မာအစိုးရ အနေနဲ့ မဖြစ်မနေ သူတို့နဲ့ ညှိနှိုင်းရမှာဖြစ်ပါတယ်။ 

အထူးသဖြင့်ကတော့ ကုန်သွယ်ရေး လမ်းမတွေပေါ်မှာ ပိတ်ဆို့နေတဲ့ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခတွေရဲ့ ရပ်တည်မှုနဲ့ သူတို့ရဲ့ ကျနော်ထင်ပါတယ် တရုတ်အစိုးရတော့ တရားဝင် စီးပွားရေးတွေမှာ ပါဝင်ဖို့အတွက် မြန်မာအစိုးရကို ဆွဲဆောင်ဖို့ အကြံပြုတိုက်တွန်းမယ်လို့ ကျနော်ထင်ပါတယ်။

မေး ။       ။ အိန္ဒိယခရီးစဉ်အပြီး ရက်ပိုင်းအတွင်းမှာပဲ တရုတ်ခရီးစဉ်ကို သွားမှာဆိုတော့ သမ္မတ ဦးမင်းအောင်  လှိုင် အနေနဲ့ အင်အားကြီး ၂ နိုင်ငံကြားမှာ Power Balance လုပ်ချင်တဲ့သဘောလား။

ဖြေ ။       ။ ကျနော့်အမြင်ကတော့ သမ္မတကြီး ဦးမင်းအောင်လှိုင်ကတော့ သူသမ္မတဖြစ်တဲ့ အခါကြရင် တရုတ် ပြည်ကို လာချင်ပါတယ်လို့ ပြောထားတဲ့အတွက် အိန္ဒိယခရီးစဉ်ပြီးတော့ ရက်ပိုင်း အတောအတွင်း ဆိုတော့ ကျနော်ထင်တယ် အချိန်ဇယားပေါ့နော်၊ နှစ်ဖက်ခေါင်းဆောင်တွေရဲ့ ရနိုင်တဲ့ အချိန်ဇယားပေါ် လုပ်တယ်လို့ ထင်ပါတယ်။ 

ဒါပေမယ့် နှစ်ဖက်စလုံးမှာ အိန္ဒိယနဲ့လည်း မြန်မာက သံတမန်ရေး၊ စီးပွားရေး၊ စီမံကိန်းကြီးတွေ လုပ်သလိုပဲ တရုတ်အစိုးရရဲ့ အဓိက တရုတ်အစိုးရဘက်က လိုချင်တာက ပိုးလမ်းမကြီးပါ။ ကျနော်တို့ အားလုံးလည်း သိတယ်၊ ပါရှန်ပင်လယ်ကွေ့ (Persian Gulf) မှာ ပဋိပက္ခကြောင့် ရေနံတွေပိတ်ဆို့မှုကြောင့် ကျနော်တို့ အားလုံးခံနေရ တာပေါ့၊ စုံ/မက အစပေါ့။ ဆီဈေးတွေတက်တယ်။ တစ်ကမ္ဘာလုံးမှာ ဒီပဋိပက္ခရဲ့ ဂယက်က အရမ်းရိုက်ပါတယ်။ 

အဲဒီတော့ တရုတ်အစိုးရအနေနဲ့ နောက်တစ်ခုပေါ့နော်။ ရေလက်ကြား နောက်တစ်ခုဖြစ်တဲ့ စင်္ကာပူ၊ မလေးရှား၊ အင်ဒိုနီးရှားကြားမှာရှိတဲ့ မလက္ကာရေလက်ကြားပေါ့၊ မလက္ကာရေလက်ကြားဆိုတာကလည်း တော်တော် ကီလို ၉၀၀ ကျော်လောက်ရှိပါတယ်။ အဲဒီရေလက်ကြားကြီးများ ပိတ်သွားခဲ့သော်ဆိုတဲ့ အရှေ့အနောက် ကုန်သွယ်မှုပေါ့။ ဒါကို ခုနက ပြန်ပြီးတော့ ဆက်စပ်ပြောရမယ်ဆိုရင် အိန္ဒိယနိုင်ငံကလည်း အိန္ဒိယ-ထိုင်း-မြန်မာ Trilateral Highway ပေါ့နော်။ 

အဲဒါဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ အိန္ဒိယနိုင်ငံနဲ့ အရှေ့တောင်အာရှ အာဆီယံနိုင်ငံတွေရဲ့ ကုန်သွယ်မှုဟာ အမေရိကန် ဒေါ်လာ ဘီလျံ ၂၀၀ ရှိပါတယ်။ ကျနော်တို့ တိုင်းပြည်နဲ့ အိန္ဒိယ-မြန်မာ ကုန်သွယ်မှုက ၂ ဘီလျံပဲရှိပါတယ်။ ၂ ဘီလျံနဲ့ ဘီလျံ ၂၀၀ ဆိုတော့ တကယ်လို့များ အဲဒီရေလမ်းကြောင်းကြီး ပိတ်သွားခဲ့သော် အိန္ဒိယကနေပြီးတော့ အရှေ့အာရှနဲ့အာဆီယံကို ဆက်သွယ်တဲ့ ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းသော ကုန်သွယ်မှုက ပိတ်ဆို့သွားနိုင်ပါတယ်။ 

တရုတ်နိုင်ငံသို့ ဦးမင်း‌အောင်လှိုင် ရောက်ရှိစဉ်

အဲဒီအတွက်ကြောင့် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံကလည်း ဒီလိုပဲတွေးမှာပါပဲ။ တကယ်လို့ အဲဒီရေလမ်း‌ကြောင်း ကြီး ပိတ်သွားရင် သူတို့ဘယ်က သွားမလဲ။ နောက်သူနဲ့ မတည့်တဲ့ ဩစတေးလျတို့၊ နောက် အနောက်နိုင်ငံတွေနဲ့ ဒီပြဿနာက ဖြေရှင်းရတာ ခက်တဲ့အတွက် မြန်မာနိုင်ငံက တဆင့်ပေါ့၊ ကူမင်းကနေတဆင့် ကျောက်ဖြူအထိ ကုန်သွယ်ရထားလမ်းတစ်ခု သူမဖြစ်မနေ ဖောက်ဖို့လိုအပ်ပါတယ်။ ဒီရထားလမ်းကလည်း အိန္ဒိယနဲ့ ကျနော်တို့က ဒေသတွင်းနိုင်ငံတွေ တစ်ခုနဲ့ တစ်ခုက အကျိုးတူ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုတွေ ဖြစ်လာနိုင်တဲ့အတွက် ဒီဟာက အင်မတန် အရေးကြီးမယ်လို့ ထင်ပါတယ်။

တရုတ်အစိုးရကလည်း ဒီလမ်းခရီး၊ နိုင်ငံတကာကတော့ ဝေဖန်မှာပေါ့နော်၊ လာအိုမှာ မီးရထားလမ်း လုပ်လိုက်တဲ့ အတွက် အကြွေးသံသရာထဲမှာ လည်ပြီဆိုတာ တကယ်တော့ မဟုတ်ပါဘူး။ ဒီလမ်းကြောင်းကြောင့် ထိုင်းမှာရှိတဲ့ ကုန်ပစ္စည်းတွေ တရုတ်ပြည်ကို အချိန်တို ၆ နာရီပဲကြာပါတယ်။ လာအိုနိုင်ငံ ဗီယင်ကျန်းကနေပြီးတော့ တရုတ် နိုင်ငံကို ပို့တဲ့အခါမှာ။ အဲဒီတော့ ဒီရထားလမ်းကလည်း မြန်မာကုန်သွယ်မှုတွေ၊ တရုတ်ကုန်စည် ကူးသန်း ရောင်း ဝယ်မှုတွေ ဖြစ်တဲ့အတွက် မြန်မာနိုင်ငံဟာ မဟာဗျူဟာကျတဲ့ နေရာကိုတော့ စာမျက်နှာသစ် ဖွင့်လိုက်ပြီလို့ ကျနော် ထင်ပါတယ်။

မေး ။        ။ ပြီးတော့ တချို့ကြတော့ သုံးသပ်တာရှိတာပေါ့။ မြန်မာနိုင်ငံအပေါ် တရုတ်ရဲ့ ဩဇာကြီးမာတာမှုကို အိန္ဒိယဘက်က စိုးရိမ်မှုရှိတယ်လို့ သုံးသပ်တာတွေရှိတာပေါ့။ အခုလိုမျိုး သမ္မတဦးမင်းအောင်လှိုင်ကို တရုတ် ခရီးစဉ်လည်း သွားတယ်၊ အိန္ဒိယခရီးစဉ်လည်း သွားတယ်ဆိုတော့ တရုတ်နဲ့ အိန္ဒိယနဲ့ မြန်မာ့အရေးပေါ် သ‌ဘော ထားက ဘယ်လို အပြောင်းအလဲ ဖြစ်သွားမလဲ။

ဖြေ ။        ။ အပြောင်းအလဲတော့ ဖြစ်ဖို့နည်းပါတယ်။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ ကျနော်တို့က မဟာအင်အားကြီး နိုင်ငံ ၂ ခု အကြားမှာ နေရတဲ့အတွက် ဒီနိုင်ငံကြီး ၂ ခုကို ဘယ်အချိန်ပဲမေးမေး မြန်မာနိုင်ငံမှာ တည်ငြိမ်တယ်၊ အေးချမ်း တယ် ဆိုတာကိုပဲ သူတို့ကြည့်ချင်ပါတယ်။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ ဒါအမေရိကန်သမ္မတ ထရမ့် ကိုယ်တိုင်က ငြိမ်းချမ်းရေးတွေ လုပ်နေတယ်။ အဲဒီတော့ အိန္ဒိယဝန်ကြီးချုပ် မိုဒီကလည်း ဗမာပြည်မှာ ပဋိပက္ခဖြစ်နေ၊ နယ်စပ် မှာ စစ်ပြေးတွေ စစ်ရှောင်တွေ သူ့နေရာထဲဝင်လာမယ်၊ ကျည်ဆန်တွေကျမယ်။ ဒီလိုပြဿနာမျိုးစုံ ကျနော်တို့ ရင်ဆိုင်ရမှာ ဖြစ်တဲ့အတွက် ကျနော်တို့ တိုင်းပြည်က နှစ်ဖက် တရုတ်ပြည်ကလည်း အိန္ဒိယလိုပဲတွေးမှာပဲ။ ဩဇာရှိတာနဲ့ တည်ငြိမ်တာနဲ့မတူပါဘူး။ 

အဲဒီတော့ မြန်မာနိုင်ငံကို ဒီလိုဩဇာရှိဖို့ဆိုရင် သူတို့က မြူဆွယ်တဲ့ မဟာဗျူဟာကိုပဲ သုံးရပါမယ်။ ကျနော်တို့ ဘာပေးမယ် ကျနော်တို့ ဆေးရုံတွေ ဆောက်ပေးမယ်၊ လမ်းတွေ ဖောက်ပေးမယ်၊ ငွေတွေချေးပေးမယ်၊ လယ်ယာ ကုန်ထုတ်က ထွက်တဲ့ ပဲတို့၊ ဆန်တို့ ကျနော်တို့ တိုင်းပြည် အဆင်ပြေအောင် ဒီတိုင်းပြည် ၂ ခုက နေပြီးတော့ ဝိုင်းကြိုးစားမယ်လို့ ထင်ပါတယ်။ 

အထူးသဖြင့်ပေါ့နော် အမျိုးသမီး တစ်ယောက်ကို အမျိုးသား ၂ ယောက်က အပြိုင်ပိုးတဲ့ ပုံစံမျိုးလည်း ဖြစ်နိုင် ပါတယ်။ သူတို့ လက်ဆောင်တွေ ပေးရမှာပေါ့။ သူတို့ဘက်ကို ပါလာအောင် စည်းရုံးရမယ်လို့ ထင်ပါတယ်။ အရင်တုန်းကလို မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ မတည်မငြိမ်မှုကို အသုံးချပြီးတော့ မြှောက်ပေးတဲ့ ခေတ်ပေါ့နော်။ လက်နက် တွေပေးမယ်၊ မြှောက်ပေးမယ်၊ သူတို့ ခိုလှုံဖို့အတွက် နေရာပေးမယ်ဆိုတဲ့ခေတ်က ၂၀၂၆ နောက်ပိုင်းမှာ မရှိတော့ ဘူးလို့ ကျနော်ထင်ပါတယ်။

ကုလားတန်မြစ်စီမံကိန်းကို အိန္ဒိယသံအမတ်ကြီး လေ့လာစဉ်

မေး ။       ။ လက်ရှိမှာ နိုင်ငံတကာက မြန်မာကို ဖိအားပေးဖို့ ကြိုးစားနေတာပေါ့။ ဒီအချိန်မှာ အခုလိုမျိုး အာရှရဲ့ အင်အားကြီးနိုင်ငံ ၂ ခုကနေပြီးတော့ မြန်မာကို လက်ခံတွေ့ဆုံတဲ့ သဘောက သူ့အတွက် သံတမန်ရေးအရ တရားဝင်မှု legitimacy ရသွားတဲ့သဘောမျိုးလား။

ဖြေ ။       ။ ရွေးကောက်ပွဲပြီးသွားတဲ့အချိန်မှာ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာပေါ့နော်။ အထူးသဖြင့် အမေရိကန်တို့၊ ဥရောပ  ဦးဆောင်တဲ့ နိုင်ငံတွေက သူတို့ကန့်ကွက်တာက စစ်အစိုးရကို ကန့်ကွက်တာပေါ့။ အဲဒီတော့ ကျ‌နော်တို့ကတော့ ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ပြောရရင် နိုင်ငံတကာကလည်း နားလည်ပါးရိုက် လုပ်တာပဲလေ။

ဟာ...ငါတို့က စစ်အစိုးရကို ဆန့်ကျင်တယ်၊ စစ်အစိုးရကို တို့လက်မခံဘူး။ ဟော...ရွေးကောက်ပွဲ ဖြစ်သွားတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲထဲမှာ ဒီမိုကရေစီပါတီတွေ၊ တိုင်းရင်းသားပါတီတွေ၊ ကျန်တဲ့ အတိုက်အခံပါတီတွေ၊ နိုင်ငံရေးပါတီ ပါတီစုံရွေးကောက်ပွဲစနစ်က တက်လာတဲ့ အစိုးရတစ်ခုပေါ့နော်။

လွှတ်တော်ဖြစ်လာတယ်၊ လွှတ်တော်က အစိုးရဖြစ်တယ်။ အဲဒီကနေ ဖွဲ့လိုက်တဲ့ဟာ မောင်ဖြူ၊ မောင်မဲ သမ္မတ ဖြစ်တာ အဓိက မဟုတ်ပါဘူး။ သူတို့မှာလည်း Good Excuse အင်္ဂလိပ်လို ပြောရင်ပေါ့။ ဒါကို အကြောင်းပြချက် တစ်ခုအနေနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံကို တရားဝင်မှု အသိအမှတ်ပြုဖို့၊ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နိုင်ဖို့ လမ်းစတစ်ခုလို့ သူတို့ အတွက်ကလည်း အဲဒီလိုပဲ တွေးပါလိမ့်မယ်။ 

ဒီနိုင်ငံကြီး ၂ နိုင်ငံကတော့ ဒါဗွေဇော်ဦးပေါ့နော်။ အရင်ဆုံးစပြီးတော့ အိန္ဒိယကို စသွားတယ်၊ အိန္ဒိယက ကော်ဇော်နီနဲ့ကြိုတယ်။ တရုတ်ပြည်သွားရင်လည်း ဒီလိုပဲကြိုဆိုမှာပဲလေ။ အဲဒီလိုဖြစ်တဲ့အခါမှာ ဥရောပ နိုင်ငံတွေ၊ အမေရိကန်နိုင်ငံတွေကလည်း မြန်မာနိုင်ငံနဲ့ အပြုသဘော ဆက်ဆံရေးကို နောက်တစ်ဆင့် တက်မယ် လို့ ကျနော်ထင်ပါတယ်။

မေး ။        ။ ပြီးခဲ့တဲ့ ၅ နှစ်တာ ကာလအတွင်းမှာ တပ်မတော်ဘက်၊ အစိုးရဘက်မှာ နယ်မြေတွေ၊ နယ်စပ်ဂိတ် တွေ အများအပြား လက်လွှတ် ဆုံးရှုံးခဲ့ရတာရှိတာပေါ့။ အဲဒီလက်လွှတ် ဆုံးရှုံးထားရတဲ့ အရာတွေကို ပြန်ပြီးတော့ အချုပ်အခြာအာဏာ တရားဥပဒေစိုးမိုးနိုင်အောင်ရော ဒီ ၂ နိုင်ငံက ဘယ်လိုတွေ ပံ့ပိုးလာနိုင်ဖွယ်ရှိမလဲ။

ဖြေ ။        ။ ကျနော်တို့ ၂ ခြမ်း ကြည့်လိုက်တာပေါ့။ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ မြောက်ပိုင်းအခြမ်းမှာ တရုတ်နယ်စပ်မှာ ရှိတဲ့ လက်နက်ကိုင် အင်အားစုတွေနဲ့ ပဋိပက္ခ၊ နောက်တစ်ခါ တရုတ်ပြည်ကို မှီခိုပြီးတော့ လက်နက် ထုတ်လုပ်နိုင်တဲ့ သူတို့ရဲ့စွမ်းအားအပေါ်မှာ အခြေခံတာ ဖြစ်တဲ့အတွက် အခု သမ္မတကြီး ဦးမင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ တရုတ်ပြည်ခရီးစဉ် က တရုတ်အစိုးရအနေနဲ့ အရင်တုန်းက မျက်စိမှိတ်နေရင်တောင် ဒီအချိန်မှာ သူ့အနေနဲ့ အဲဒီလိုလုပ်လို့ မရတော့ဘူးပေါ့။ 

နောက်တစ်ခုကလည်း ကျနော်တို့ အခု အိန္ဒိယနိုင်ငံဆိုရင် ကုလားတန်မြစ်ဝှမ်းနဲ့ စစ်တွေ ပင်လယ်ထွက်ပေါက်ကို  အသုံးချရမှာ ဖြစ်တယ်။ ဒါကို အသုံးချရမှာ ဖြစ်တဲ့အတွက် လက်ရှိ AA နဲ့ ဖြစ်နေတဲ့ ပဋိပက္ခမှာ AA အတွက် ဆွေးနွေးပွဲ (သို့မဟုတ်) အင်အားချိနဲ့သွားအောင် အိန္ဒိယအစိုးရက မဖြစ်မနေ စဉ်းစားရမှာဖြစ်ပါတယ်။ 

သူ့အနေနဲ့ ချစ်ခြင်း၊ မုန်းခြင်း မဟုတ်ပါဘူး။ သူ့ရဲ့အကျိုးစီးပွားပါ။ အဲဒီတော့ ဒီကုလားတန်မြစ်ဝှမ်း စီမံကိန်းမရှိရင် ဥပမာအားဖြင့် ပလက်ဝပေါ့နော်။ ပလက်ဝမှာ လက်နက်ကိုင်အင်အားစုတွေ ထိန်းချုပ်ထားမယ်ဆိုရင် ဒါက သွားလို့မရတဲ့ လမ်းတစ်ခုဖြစ်တယ်။ နောက်တစ်ခုက နှစ်နိုင်ငံ နီးစပ်ဖြစ်နေတဲ့အတွက် အချုပ်အခြာအာဏာကို လေးစားရမယ်။ တရုတ်သည်ဖြစ်စေ၊ အိန္ဒိယသည်ဖြစ်စေ၊ အဲဒီအတွက်ကြောင့် သူတို့က လက်နက်ကိုင်အင်အားစု တွေနဲ့ တိုက်ရိုက် တရားဝင် ဆက်ဆံခွင့်မရှိပါဘူး။ အဲဒီအတွက်ကြောင့် အခု ဒီအစိုးရအနေနဲ့ကတော့ ၂ ပိုင်း သွားမယ်လို့ ထင်ပါတယ်။

သံတမန်ပိုင်းကတော့ သမ္မတကြီးက လုပ်မယ်။ အခု တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် အသစ်ဖြစ်လာတဲ့ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရဲဝင်းဦး အနေနဲ့လည်း လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခတွေကို ရပ်ရင်ရပ် မရပ်ရင် သူ့အနေနဲ့ အင်အားသုံး ပြီးတော့ တိုက်မယ်။ အရင်တုန်းကလို ညီမျှတဲ့အင်အားတို့၊ အနည်းဆုံးသုံးတာတို့ မသုံးတော့ဘဲနဲ့ ဒီအချိန်မှာတော့ သူသည် အချုပ်အခြာအာဏာနဲ့ နယ်မြေတွေ ဆုံးရှုံးသွားတဲ့ဟာတွေ အခုကျနော်တို့ ချင်းပြည်ရဲ့ မြောက်ပိုင်းဒေသ တွေမှာပေါ့နော် တိုက်နေတာတွေ၊ ရှမ်းပြည်ဘက်မှာ တိုက်နေတာတွေ ကြည့်လိုက်မယ်ဆိုရင် သူက သံတမန်ရေး အရရော နောက်တစ်ခုက သူတို့သည် အိမ်နီးချင်း အိန္ဒိယနဲ့ တရုတ်နိုင်ငံရဲ့ ကိုယ်ကျိုးစီးပွားကို အခြေခံတဲ့ စီးပွား ရေး ကူးသန်းရောင်းဝယ်မှုကြောင့် ဖြစ်ရတဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေး ပုံစံသစ်တစ်ခု ထွက်လာမယ်လို့ ကျနော်ထင်ပါတယ်။

လက်နက်ကိုင်တွေနဲ့ NSPNC ဆွေးနွေးစဉ်

မေး ။        ။ ဒါဆိုရင် လက်ရှိမှာ အာဆီယံရဲ့ သဘောထားကရော ဘယ်လိုရှိနေလဲ။ 

ဖြေ ။        ။ အာဆီယံကတော့ သူက မူ ၅ ချက်ပေါ့နော်။ ဘုံသဘောတူညီချက် ၅ ချက်၊ ၅ ချက်က ပြီးခဲ့တဲ့ အာဏာ ထိန်းလိုက်တဲ့အချိန်မှာ ကျနော် အမှတ်မမှားဘူးဆိုရင် ဧပြီလ ၁၈ ရက်နေ့မှာ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ ဂျာကာတာမှာ အဲဒီတုန်းကတော့ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်နဲ့ အာဆီယံခေါင်းဆောင်တွေနဲ့ တွေ့ပြီးတော့ သူတို့က ပဋိပက္ခကို နိုင်ငံရေးအရ ဖြေရှင်းဖို့အတွက် သူတို့အခြေခံ တောင်းဆိုတာပေါ့နော်။ 

ပဋိပက္ခရှိနေရင် ဒုက္ခသည်တွေလည်းရှိနေမယ်။ လူသားချင်းစာနာတဲ့ကိစ္စ၊ ဒီထဲမှာ ဖြစ်တယ်ဆိုပေမယ့် အာဆီယံ ရဲ့ ရပ်တည်ချက်က လောလောဆယ် သူလည်း လှုပ်သာလှဲသာရှိပုံမပေါ်ဘူး။ သူ့ဘက်ကလည်းပေါ့။ ဒါပေမယ့် လည်း ခုနကပြောသလို bilateral ပေါ့ နှစ်နိုင်ငံအကြား ကျနော် ပထမပိုင်းက ပြောခဲ့တဲ့ နောက်ကပြန်ရေရင် အင်ဒိုနီးရှားပေါ့။ ပြီးရင် ထိုင်းအထိက ကျွန်းနိုင်ငံမှ မဟုတ်ဘူး၊ ကုန်းတွင်းနိုင်ငံ မဟုတ်ဘူး မြန်မာနိုင်ငံကို အပြု သဘောနဲ့ ဆွဲဆောင်ပြီးတော့ သူ့ကိုဖြောင်းဖျတဲ့ ပေါ်လစီအသစ်တစ်ခု ထွက်လာမယ်လို့ ကျနော်ထင်ပါတယ်။

မေး ။       ။ ပြီးရင် တရုတ်ရဲ့ဖိအား သို့မဟုတ် ကြားဝင်စေ့စပ်ပေးမှုကြောင့်နဲ့ မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ်ရဲ့ အခြေ အနေက ပိုပြီးတော့ စစ်ရေးအရ တည်ငြိမ်မှု ရှိသွားနိုင်မလားပေါ့။ ဒါမှမဟုတ် ပိုပြီး ပြင်းထန်လာနိုင်ဖွယ် ရှိမလား  ပေါ့။

ဖြေ ။       ။ ကျနော်ထင်တယ် ပဋိပက္ခဖြစ်တုန်းကတော့ လက်နက် ဘယ်ကရလဲပေါ့။ သူတို့ရဲ့ ကုန်ကြမ်းတွေက ဘယ်ကလဲ။ သေချာတာကတော့ အမေရိကားကလည်း လာပေးမှာမဟုတ်ဘူး။ အိန္ဒိယကလည်း သွားပေးမှာ မဟုတ်ဘူး။ ဒါပေမယ့် လောလောဆယ်မှာ တရုတ်အစိုးရကလည်း ဒီလက်နက်ကိုင် အင်အားစုတွေကို ဖိအား ပေးတယ်လို့ ကျနော်မထင်ဘူး။ 

ဘာကြောင့်လဲဆို‌တော့ ဟိုင်ဂင်မှာ ပစ်ခတ်ရပ်စဲလိုက်တယ်။ ဒါတရုတ်အစိုးရရဲ့ ကမကထနဲ့။ ဟိုင်ဂင်ဆိုတာက ဟိုတယ်တစ်ခုရဲ့နာမည်ပါ။ ယူနန်ပြည်နယ် ကူမင်းမှာရှိတဲ့ ဟိုတယ်တစ်ခုရဲ့ နာမည်ပါ။ အဲဒီမှာ တရုတ်အစိုးရက ကျနော်တို့ ဘောလုံးအသင်းလိုပေါ့။ ဒိုင်လူကြီးက ဝီစီမှုတ်ထားတဲ့အချိန်မှာ ပွဲရပ်ဖို့ ပြောထားတဲ့အချိန်မှာ တစ်ဖက် အသင်းက ဘောလုံးယူပြီးတော့ ဂိုးထဲကန်ထည့်လိုက်တဲ့ သဘောပါပဲ။ အဲဒီတော့ ဒါက နိုင်ငံကြီးတစ်ခုအနေနဲ့ သူ့ရဲ့ ကြားဝင်စေ့စပ်မှုကို လက်နက်ကိုင်အင်အားစုတွေက သူ့ရဲ့ သိက္ခာကို ထိခိုက်တယ်၊ စော်ကားတယ်ဆိုတဲ့ အချက်က ပိုပြီးတော့ မှန်ကန်ပါလိမ့်မယ်။ 

ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ ကျနော်တို့က ဒီလုပ်ငန်းတွေအပေါ်မှာ သုတေသန လုပ်နေတယ်၊ ဒီလုပ်ငန်းတွေ အပေါ်မှာ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးတဲ့ဟာတွေမှာ ကျနော်တို့ သိနေတဲ့အတွက် မီဒီယာတွေက တရုတ်ဖိအားလို့ပြောရင် ကျနော် လည်း တော်တော်ကို အသည်းယားတာပေါ့နော်။ တရုတ်က ဖိအားမပေးပါဘူး။ တရုတ်ကခေါ်ပြီးတော့ သူတို့ကို ဒီလိုတော့မလုပ်ပါနဲ့၊ မတိုက်ဖို့လည်း သူတို့နဲ့စကားပြောတယ်။ အထူးကိုယ်စားလှယ်နဲ့ မြောက်ပိုင်းက ညီနောင် မဟာမိတ်တွေနဲ့ စကားပြောပါတယ်။

ပြီးတော့ စစ်ရပ်စဲတဲ့အခါမှာလည်း တရုတ်ကပဲ ကြားဝင်စေ့စပ်ပေးပါတယ်။ စေ့စပ်ပေးတဲ့အခါမှာ နှစ်ဖက်စလုံး ရပ်လို့ ပြောတယ်၊ နှစ်ဖက်စလုံး ရပ်တာကို တပ်မတော်အစိုးရဘက်က မချိုးဖောက်ဘူးခင်ဗျ။ ချိုးဖောက်တာက ဟိုဘက်ကပေါ့။ ဥပဒေတိုင်းမှာ Rules of engagement ဆိုတာ ရှိတာပေါ့။ ဒါဘယ်လို တုံ့ပြန်မလဲပေါ့ အဲဒီ တုံ့ပြန် တဲ့အပေါ်မှာ သူတို့ရဲ့ မှားယွင်းတဲ့ တုံ့ပြန်မှုကို ပြန်ဆုတ်ပေးရတယ်လို့ပဲ ကျနော်ထင်ပါတယ်။ ဒါကို တရုတ် အစိုးရ ကြီးက မတရားဖိအားပေးလွန်းလို့ ဆိုတာကြီးကတော့ သံတမန် နိုင်ငံရေးအရ ဒါကို ဖြေလျှော့ပြောတယ်လို့ ထင်ပါ တယ်။

မေး ။       ။ တစ်ဆက်တည်း တစ်ခုလောက်မေးချင်ပါတယ်။ တိုက်ပွဲဖြစ်မှပဲ NCA တို့၊ Bilateral တို့ လုပ်လို့ရတာ လား။ တိုက်ပွဲမဖြစ်ဘဲနဲ့ရော ထိုးလို့မရဘူးလား။ ဘယ်လိုမြင်မိလဲ။

ဖြေ ။       ။ အဓိက,က ကျနော်တို့မှာ ကျနော်လည်း ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်လာတော့ ပြဿနာက အစိုးရအနေနဲ့က လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းတွေနဲ့ သူက ဆွေးနွေးတဲ့အခါမှာ တချို့ သူကတိပေးလိုက်ရတာတွေရှိပါတယ်။ ဥပမာ အားဖြင့် ကျနော်တို့ NCA လက်မှတ်ထိုးထားတဲ့အဖွဲ့ အခုက ၅ ဖွဲ့ပဲကျန်တော့တယ်။ ထိုးထားတာ ၁၀ ဖွဲ့မှာ ၃ ဖွဲ့က ပြန်တိုက်နေတယ်။ 

အဲဒီတော့ ဒီလိုပြဿနာမျိုးကို သူက ဘယ်လို အကောင်အထည်ဖော်မလဲပေါ့။ အဲဒီတော့ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး ဘက်ကကြည့်ရင် သူတို့စိုးရိမ်ချက်ရှိတယ်ပေါ့။ အဲဒီတော့ လက်နက်ကိုင်အင်အားစုတွေ အခုအသစ်တွေ ပေါ်လာ တယ်။ ၂၀၂၁ နောက်ပိုင်းမှာပေါ့နော်။ သိသာထင်ရှားတဲ့ ရှိပြီးသားတွေပါ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင် အင်အား စုတွေမှာ ရှိပြီးသားဖြစ်တယ်။ အဲဒီတော့ NCA က စစ်တိုက်မှ ထိုးရမလားဆိုရင်တော့ မလိုပါဘူး။ 

ဒါပေမယ့် ဘယ်လိုနိုင်ငံရေးအရ ပေါင်းစပ်မလဲပေါ့။ ဥပမာအားဖြင့် အခု BGF ကရင်ပြည်နယ်မှာရှိတဲ့ BGF ဆိုရင် KNA အဖြစ်သူက အသွင်ပြောင်းသွားတယ်။ ဒါပေမယ့် သူက ပြန်မတိုက်ဘူး။ သူ့ရဲ့ Independency လို့ခေါ်တဲ့ လွတ်လပ်မှုပေါ့နော်၊ သူ့ရဲ့ နိုင်ငံရေးသိက္ခာ၊ သူ ကရင်လူမျိုးတွေထဲမှာ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ BGF သည် ကရင်ပြည်နယ်ထဲမှာ အင်အားအကြီးဆုံး လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ဖြစ်တယ်။ 

ဒါပေမယ့် သူက နိုင်ငံရေးအရ တပ်မတော်ရဲ့ လက်ရုံးတပ်တစ်ခုပဲ ဖြစ်တယ်။ အဲဒီတော့ သူ့လက်ရုံးတပ်အနေနဲ့ သူမနေနိုင်တော့တဲ့အတွက် နိုင်ငံရေးကလည်း ပြောင်းလဲနေတဲ့အခါမှာ အခုတိုင်းရင်းသားတွေ အနေနဲ့က ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စု အခုပါလီမန် ဖြစ်လာတဲ့အတွက် ဖက်ဒရယ်ပြည်‌ထောင်စုထဲက ရတဲ့ တချို့အင်အားစု တွေဆိုရင် NCA ဆိုတဲ့ စကားထက်စာရင် ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုထဲမှာ ပါဝင်တဲ့ ကိုယ့်လူမျိုးတွေရဲ့ ရပိုင်ခွင့်ကို နောက်တစ်နည်း စဉ်းစားသင့်တယ်လို့ကျနော်ထင်ပါတယ်။