CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မေ ၆

ကမ္ဘာကျော် ဘော်တွင်းသတ္တုတွင်း တည်ရှိရာ ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း နမ္မတူတွင် တရုတ်လုပ်ငန်းရှင်များက လာရောက်ပြီး သတ္တုတူးဖော်နေမှုများကို ဟန့်တားရန် လိုအပ်သည်ဟု ဒေသခံများနှင့် နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ် သူများက ထောက်ပြကြသည်။

နမ္မတူမြို့ကို လက်ရှိတွင် တအာင်းအမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်(TNLA)က ထိန်းချုပ်ထားသည်။

တရုတ်လုပ်ငန်းရှင်များ၏ အကြီးအကျယ် သတ္တုတူးဖော်မှုများကြောင့် ဒေသတွင်းရှိ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် များကြား ပဋိပက္ခ ရှိလာနိုင်ပြီး ဒေသခံများ ဆင်းရဲမွဲတွေမှုနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ပျက်စီးမှုဖြင့်  ကြုံတွေ့ရနိုင် သည်ဟု နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူ ဦးကွမ်ဂေါင်အောင်ခမ်းက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ပျက်စီးလာမယ်။ နောက်တစ်ချက်ကတော့ နည်းပညာ ဖွံ့ဖြိုးလာတာနဲ့အမျှ သက်ဆိုင်ရာ ဒေသခံတွေကတော့ ဒီနေရာမှာ လုပ်ပိုင်ခွင့် ရှိမှာမဟုတ်ဘူး။ တရုတ်တွေက နည်းပညာတွေနဲ့ အကြီးအကျယ် လုပ်ပြီးတော့ ဒေသခံတွေက ဆင်းရဲမွဲတွေပြီးမှ ကျန်ခဲ့တဲ့ဟာတွေလည်း ရှိတာပဲ။ ဒီဟာမျိုး အကြီးအကျယ် လုပ်ပြီဆိုရင် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်တွေကလည်း ထိခိုက်လာမယ်။ နောက်တစ်ချက်က အဲဒီ ဒေသမှာရှိတဲ့ ပလောင်တို့၊ ကချင်တို့၊ ရှမ်းတို့ တစ်စုံတစ်ခုကြောင့် ပဋိပက္ခတွေ ဖြစ်လာမယ် အနာဂတ်မှာ။ ဒါတွေကတော့ မလွဲမသွေ ဖြစ်လာမယ့်ဟာတွေပါ။ ဒါပေမယ့် နောက်တစ်ချက်က ဒီဒေသမှာ လုပ်ဆောင်တဲ့ ဟာတွေ တရုတ်တွေ အနေနဲ့ ရှမ်းပြည်နယ်ထဲမှာ ရှမ်းပြည်သူပြည်သားတွေ မဟုတ်ဘဲနဲ့ လုပ်တဲ့ဟာမျိုးကျတော့ ကျနော်တို့အနေနဲ့ သိပ်ပြီး ဘဝင်ကျတဲ့ဟာမျိုးတော့ မဟုတ်ဘူး။ ကျနော်တို့ မတတ်နိုင်လို့သာ ဒီအတိုင်း နေနေရ တယ်လို့ မြင်တယ်” ဟု ပြောသည်။

လက်ရှိတွင် တရုတ်လုပ်ငန်းရှင်များသည် သတ္တုချော်များကို နေ့စဉ် ကားရာနှင့်ချီပြီး တရုတ်နိုင်ငံထဲသို့ သယ်ထုတ် ပြီး သတ္တုပြန်လည် ထုတ်ယူနေကြောင်း သိရသည်။

နမ္မတူဘော်တွင်းကို တွေ့ရစဉ်

ပြီးခဲ့သည့် နှစ်ကတည်းကပင် ယခုဖြစ်စဉ်သည် ဖြစ်ပေါ်နေခဲ့သော်လည်း လက်ရှိတွင် ယခင်ထက်ပိုပြီး လုပ်ဆောင် လာနေခြင်း ဖြစ်သည်။

နမ္မတူမြို့မှ ထုတ်လုပ်သည့် ခဲ၊ သွပ်၊ သတ္တု စွန့်ပစ်မြေစာများနှင့် သတ္တုချော်များကို လက်ရှိ ကိုးကန့်တပ်ဖွဲ့ (MNDAA) ထိန်းချုပ်ထားသည့် နမ္မတူ - မန်စံ - လားရှိုး - သိန္နီ - ချင်းရွှေဟော် လမ်းပိုင်းမှတဆင့် တရုတ်နိုင်ငံသို့ သယ်ဆောင်နေခြင်း ဖြစ်သည်။

ထိုသို့ သယ်ဆောင်မှုကြောင့်လည်း ထိုလမ်းပိုင်းသည် ပျက်စီးနေပြီး ဒေသခံများအတွက် သွားလာရေး အခက်အခဲ ဖြစ်ပေါ်နေသလို ဒေသဖွံ့ဖြိုးမှုလည်း ထိခိုက်လျက် ရှိနေသည်။

တရုတ်လုပ်ငန်းရှင်များသည် ယင်းသတ္တုချော်များနှင့် စွန့်ပစ်မြေဇာများကို တရုတ်နိုင်ငံသို့ သယ်ယူပြီး အဆင့်မြင့် နည်းပညာဖြင့် သတ္တုထုတ်လုပ်နေခြင်း ဖြစ်သည်ဟု ရှမ်းမြောက်ဒေသခံ ဦးတင်မောင်သိန်းက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

နမ္မတူဘော်တွင်းကို တွေ့ရစဉ်

၎င်းက “နမ္မတူလည်း တရုတ်တွေချည်းပဲ။ အဲဒီမှာ ဓာတ်သတ္တုတွေ အများကြီး ကျန်တယ်။ နောက်ပြီး အရင် တုန်းက တူးဖော်သွားတဲ့ နှစ်ပေါင်းများစွာ သူတို့စွန့်ပစ်ခဲ့တဲ့ သယံဇာတ စွန့်ပစ်ပုံထဲကနေ ပြီးတော့လည်း အဲဒီ တုန်းက နည်းပညာတွေ ခေတ်မမှီလို့ အဲဒီထဲကနေ အကုန် မထုတ်နိုင်သွားဘူး။ အဲဒါတွေကို သယ်ပြီးတော့ တရုတ်ပြည်ထဲမှာ ပြန်ထုတ်နေတယ်လေ။ အဲဒီလို အလုပ်တွေက အများကြီးပဲလေ။ ပြောမယ်ဆိုရင် အများကြီး ပေါ့။ ယူရေနီယံဆိုတာ မြန်မာက အစောကြီးကတည်းက ထွက်နေတာပဲ။ မြေရှားတွေလည်း ထွက်သေးတယ်။ အများကြီး ရှိသေးတယ်” ဟု ပြောသည်။

နမ္မတူမြို့ရှိ ကမ္ဘာကျော် ဘော်တွင်းသတ္တုတွင်းနှင့် သတ္တုထုတ်ယူမှုကိစ္စနှင့် ပတ်သက်ပြီး ကချင်လွတ်လပ်ရေး တပ်မတော်(KIA) နှင့် တအာင်းအမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်(TNLA)တို့ကြား ပြဿနာဖြစ်ပွားမှုများ လည်း ရှိခဲ့သည်။

ထို့ကြောင့် နမ္မတူမြို့နှင့် နမ္မတူ - မန်တုံ လမ်းပိုင်းသည် KIA နှင့် TNLA တို့ကြား နယ်မြေစိုးမှုနှင့်ပတ်သက်ပြီး မကြာခဏ အငြင်းပွားမှုများရှိနေပြီး လက်ရှိတွင် MNDAA နှင့်ပါ တင်းမာမှုများ မကြာခဏ ရှိနေသည်။

လက်ရှိတွင် ရှမ်းပြည်နယ်အတွင်းက MNDAA နှင့် UWSA ထိန်းချုပ်ထားသည့် ဒေသများမှာလည်း တရုတ်လုပ်ငန်း ရှင်များက မြေရှားသတ္တုများ တူးဖော်လျက်ရှိနေသလို KIA ထိန်းချုပ်ထားသော ကချင်ပြည်နယ်ထဲမှာလည်း မြေရှား သတ္တုများ တူးဖော်လျက်ရှိသည်။