CNI News
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မေ ၇
မြန်မာ့ပေါ်ဆန်းမွှေးဆန်ကို ပြည်ပသို့ တင်ပို့နိုင်ရန်အတွက် ပြီးခဲ့သည့် ၂၀၂၄ ခုနှစ်ကတည်းကပင် နိုင်ငံတော်အစိုးရနှင့် ပို့ကုန်လုပ်ငန်းရှင်များ ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြပြီး လက်ရှိတွင် အမေရိကန်နိုင်ငံသို့ တင်ပို့ရန် နှစ်နိုင်ငံ နားလည်မှုစာချွန်လွှာ MOU ရေးထိုးထားပြီဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။
ထိုသို့ မြန်မာ့ပေါ်ဆန်းမွှေးဆန်ကို ပြည်ပနိုင်ငံသို့ တင်ပို့နိုင်သည့်အတွက် ပြည်တွင်းတွင် ဆန်ဈေးနှုန်း ကောင်းမွန်လာပြီး တောင်သူများ ဈေးကောင်းရလာနိုင်သော်လည်း တောင်သူများထက် ဆန်သိုလှောင်ထားနိုင်သည့် ဆန်စက်လုပ်ငန်းရှင်များနှင့် ပို့ကုန်လုပ်ငန်းရှင်များအတွက် အကျိုးအမြတ် ပိုရှိနိုင်သည်ဟု စပါးစိုက်တောင်သူများက ပြောသည်။
ပြည်တွင်းဆန်ဈေးနှုန်းသည် တောင်သူများ၏လက်ထဲတွင် စပါးမရှိတော့သည့်အချိန်တွင်သာ ဈေးနှုန်းမြင့်တက်လေ့ရှိပြီး ယခုနှစ် ပြည်ပသို့ တင်ပို့မည့် ပေါ်ဆန်းမွှေးဆန်နှင့် ပတ်သက်ပြီး တောင်သူများ အကျိုးခံစားခွင့် မရှိကြောင်း ဘိုကလေးမြို့နယ်မှ စပါးစိုက်တောင်သူ ဦးအေးနိုင်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။
“ဒါပေမယ့် အခုပို့မယ့်ဟာက တောင်သူ အကျိုးခံစားခွင့် မရှိတော့ဘူးလေ။ တောင်သူလက်ထဲမှာ စပါးက မရှိတော့ဘူးလေ။ အခုပို့မယ့်ဟာက လှောင်မယ့်လူရယ်၊ စက်သူဌေးရယ် သွားပြီးတော့ ချမ်းသာမှာ။ လယ်သမားကတော့ အခုပို့လည်း စာချုပ်ချုပ်လည်း လယ်သမားကတော့ လက်ထဲမှာ စပါးမှ မရှိတော့တာကို။ လယ်သမားအတွက် ဒီနှစ်ကတော့ အကျိုးဖြစ်မလာနိုင်ဘူး။ အခု ဒီမိုးကို စိုက်မှ၊ ဈေးက ပေါ်တဲ့အချိန် မကျမှ တောင်သူက အကျိုးဖြစ်မှာ။ ပို့တယ်ဆိုရင်တော့ ဈေးကွက်က ဆန်ဈေးကတော့ မြင့်လာမှာပဲလေ” ဟု ပြောသည်။
ဆန်ဝယ်သူများကို တွေ့ရစဉ်
မြန်မာ့ပေါ်ဆန်းမွှေးဆန်ကို ဥရောပနိုင်ငံတချို့ကလည်း ကြိုက်နှစ်သက်မှု ရှိသည့်အတွက် အရည်အသွေးပိုင်းဆိုင်ရာ ထိန်းသိမ်းရန်လည်း လိုအပ်ပြီး စိုက်ပျိုးရေးပညာရှင်၊ တောင်သူ၊ လုပ်ငန်းရှင်နှင့် အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများ ပူးပေါင်းပြီး တွေ့ဆုံဆွေးနွေးရေး၊ အသိပညာပေးလုပ်ငန်းများကို လုပ်ဆောင်ရန်လည်း လိုအပ်သည်။
လယ်သမားဘဝဖွံ့ဖြိုးရေးအသင်း ဥက္ကဋ္ဌဟောင်း ဦးသိန်းအောင်က “အဲဒီစပါးတွေကို အရည်အသွေးကောင်းအောင် လာလုပ်ဖို့ လိုအပ်လဲဆိုရင် နိုက်ထရိုဂျင် လျှော့ပြီးတော့ ဖော့ထရိတ်တို့၊ ပိုတက်တို့၊ ကွန်ပေါင်းပေါ့ကွာ MPK ကို ပြောမယ်ဆိုရင် ဖော့ထရိတ်တို့၊ ခုနက ပိုတက်တို့ များများကျွေးပေးဖို့လိုတယ်။ အဲဒါကျွေးမှ ဒီဆန်အရည်အသွေးက မြင့်မယ်လေ။ တောင်သူတိုင်းတော့ သိပ်နားမလည်သေးဘူး။ ဒါပေမယ့် ပြောတော့ပြောနေတာပဲ ပြောနေပေမယ့် တောင်သူတိုင်း သိပ်တော့မသိဘူး။ ဒါပေမယ့် ခဏခဏ ပညာပေးပွဲတွေ၊ ဆွေးနွေးပွဲတွေ လုပ်ဖို့တော့လိုတယ်။ တချို့ကတော့ သိပ်သယောင်ပဲ ဒါပေမယ့် မဖြစ်ဘူး။ အမှန်တကယ်တော့ ဆန်ရည်ဆန်သွေးက ပိုတက်နဲ့ ပေါ့ထရိတ် များများကျွေးမှ ဆန်ရည်ဆန်သွေး မြင့်မားမယ်” ဟု ပြောသည်။
ပေါ်ဆန်းမွှေးဆန်ကို မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး ရွှေဘိုမြို့နယ်နှင့် ဧရာဝတီတိုင်းတို့တွင် အများဆုံးစိုက်ပျိုးကြပြီး ဧရာဝတီတိုင်း၏ စပါးစိုက်ဧက ၃ ဒဿမ ၇ သန်းတွင် ပေါ်ဆန်းစိုက်ပျိုးဧကသည် ၁ သန်းခန့်ရှိပြီး တစ်ဧကလျှင် တင်း ၄၀ ထွက်ရှိကြောင်း သိရသည်။
ဆန်အမျိုးအစားများနှင့် စျေးနန်းများကိုတွေ့ရစဉ်
ပေါ်ဆန်းမွှေးဆန်ကို ပြည်ပသို့ တင်ပို့နိုင်မှုကြောင့် ဈေးနှုန်းနှင့် ဈေးကွက်ကောင်းရသော်လည်း ပြည်တွင်းဆန်ဈေးနှုန်း မြင့်တက်လာမည်ကို ထိန်းရန် လိုအပ်ပြီး ကုန်သည်များကလည်း ထိန်းသိမ်းပြီး ရောင်းဝယ်ကြရန်လည်း လိုအပ်သည်။
ထို့အပြင် နိုင်ငံတော်အရံဆန် ဝယ်ယူရေးကော်မတီအနေဖြင့်လည်း အရံဆန်ဝယ်ယူရာတွင် ပေါ်ဆန်းဆန်ကို အချိန်နှင့်တပြေးညီ အများအပြား ဝယ်ယူပြီး ဈေးကွက်ထိန်းရန်လည်း လိုအပ်သည်ဟု တောင်သူများက ထောက်ပြကြသည်။
နိုင်ငံတော်သမ္မကြီး ဦးမင်းအောင်လှိုင်ကလည်း ပေါ်ဆန်းမွှေးဆန်ကို ပြည်ပသို့ ပိုမိုတင်ပို့နိုင်ရေးနှင့် ပိုမိုတိုးတက် စိုက်ပျိုးကြရန်လည်း တိုက်တွန်းပြောဆိုထားသည်။
