CNI News

၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁၀

ပြည်ပသို့ သွားရောက်အလုပ်လုပ်ကိုင်မည့် ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားများအနေဖြင့် နစက လက်အောက်ရှိ အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာနက ထုတ်ပေးသည့် ပြည်ပအလုပ်အကိုင် အလုပ်သမား သက်သေခံကတ် (Overseas Worker Identification Card- OWIC) မဖြစ်မနေ လိုအပ်ကြောင်း အလုပ်သမားအရေး ဆောင်ရွက်နေသူများက ပြောသည်။

OWIC ကတ် မဖြစ်မနေ လိုအပ်ရခြင်းမှာ ပြည်ပနိုင်ငံသို့ သွားရောက် အလုပ်လုပ်ကိုင်မည်ဆိုပါက လေဆိပ်၊ နယ်စပ်ဂိတ်တို့တွင် ထိုကတ်ပါရှိမှသာ ပြည်ပသို့ သွားရောက်နိုင်မည်ဟု နစက၏ အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာနမှ ထုတ်ပြန်ထားသည့်အတွက်ကြောင့် ဖြစ်သည်။

မြန်မာရွှေ့ပြောင်း အလုပ်သမား ကူညီစောင့်ရှောက်ရေးအဖွဲ့မှ ကိုသားကြီးက “ပြည်တွင်းထဲမှာ တာဝန်ယူနေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေက သူတို့ခွင့်ပြုချက်ရမှ၊ သူတို့ထုတ်ပေးတဲ့ကတ်ပြားကို လုပ်မှ ထွက်ရမယ်။ သေချာပေါက် OWIC ကတ်ကို သေချာပေါက် လုပ်ရမယ်။ ရွှေ့ပြောင်းသွားလာမယ့် ပြည်သူထဲက ပြည်သူတွေက သူတို့မှာ ဘာဩဇာ အာဏာမှမရှိဘူး။ မိသားစုရဲ့ စားဝတ်နေရေးအတွက်၊ သူတို့ဘဝရှေ့ရေးအတွက် ရုန်းကန်ရတဲ့နေရာမှာ ဒီဂိတ်ကို ဖြတ်ဖို့အတွက် ဒီကတ်လုပ်ဆိုရင် သူတို့က လုပ်ကိုလုပ်ရမှာပဲ။ တရားတာ၊ မတရားတာဆိုတာ တစ်ယောက်ချင်း ရင်ဘတ်ထဲမှာ သိတယ်။ သို့သော် မတရားရင်လည်း သူတို့က ဒီက ထွက်ရဖို့အတွက်ကို ဒီကတ်ပြားကိုတော့ သေချာပေါက် လုပ်ရမယ်” ဟု CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

တခြားတစ်ဖက်မှာတော့ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ(NUG) လက်အောက်ရှိ အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာနကလည်း ပြည်ပအလုပ်အကိုင် အသိအမှတ်ပြုကတ် (OERC) ထုတ်ပေးမည်ဖြစ်ကြောင်း ထုတ်ပြန်ထားသည်။

OWIC ကို သက်တမ်း ၅ နှစ်ဖြင့်ထုတ်ပေးလျက်ရှိကာ ၎င်းဖြင့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်၊ နယ်စပ်ဂိတ်များမှ တစ်ဆင့် ပြည်ပနိုင်ငံများသို့သွားရောက်နိုင်မည်ဖြစ်ပြီး အဆိုပါ OWIC ၏ သက်တမ်း ၅ နှစ်အတွင်း ခွင့်ဖြင့်ပြန်လာ ၍ ပြန်လည်ထွက်ခွာမည်ဆိုပါက ၎င်းကိုပဲ ဆက်လက်ကိုင်ဆောင်၍ ပြည်ဝင်/ ပြည်ထွက်များ အသုံးပြုနိုင်သည်။
လက်ရှိတွင် အဆိုပါ OWIC ကတ် လုပ်ဆောင်ရာ၌ အချိန်ကြန့်ကြာမှုများရှိကြောင်း ကတ်လုပ်ကိုင်ရန် ဆောင်ရွက် နေသည့် ကိုသိန်း(အမည်လွှဲ)က CNI သို့ ပြောသည်။

“သူတို့က သင်တန်းတက်ရဖို့အရေးကို ရှေ့မှာ ပထမတစ်ရက်ကို ဥပမာ အယောက် ၃၀ သင်တန်းပေးတယ်။ အဓိကက စမတ်ကတ် လုပ်ဖို့အတွက်ဆို သင်တန်းအရင်ပေးတယ်။ ၂ ရက်တက်ရတယ်။ အဲဒီသင်တန်းတက်ပြီး ပြီဆိုမှ သူတို့က certificate ထုတ်ပေးတယ်ပေါ့။ အဲဒီ certificate ရမှ ဟိုဘက်က အလုပ်ခန့်စာတွေဘာတွေနဲ့ စမတ်ကတ်လုပ်ဖို့ နေပြည်တော်ကို တင်ရတယ်။ အဲဒီမတိုင်ခင်မှာ သင်တန်း ၂ ရက်တက်ရဖို့ကို ဖောင်တင် ရ တယ်။ certificate ရဖို့ သင်တန်း ၂ ရက် တက်ရဖို့အရေးကို အခုဖောင်တင်မယ်ဆိုရင် အနည်းဆုံး ၂ လလောက် ကြာမှ သင်တန်းတက်ရမယ်လို့ပြောတယ်။ ရှေ့မှာ လူတွေအရမ်းများနေတယ်လို့ပြောတယ်။ OWIC က ကတ်လုပ် ရင် မကြာဘူး။ တစ်ပတ်လောက်ပဲကြာတယ်။ အဲဒီကတ်လုပ်ဖို့အရေး သင်တန်းတက်ထားတဲ့ certificate ရဖို့လုပ်ရတယ်”ဟု ၎င်းက ပြောသည်။

ဒါ့အပြင် NUG အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာနမှ ထုတ်ပေးမည့် OERC အား လျှောက်ထားခြင်း၊ လက်ဝယ်ကိုင်ဆောင် ထားခြင်း စိစစ်တွေ့ရှိရပါက Black List စာရင်းရေးသွင်းပြီး ပြည်ဝင်၊ ထွက်ခွင့်ပိတ်ခြင်း၊ နိုင်ငံကူးလက်မှတ် ပယ်ဖျက်ခြင်းနှင့် နိုင်ငံသားအဖြစ်မှ ရပ်စဲခြင်းခံရကာ ပြည်ဝင်ခွင့် ပိတ်ပင်သွားမည်ဖြစ်ပြီး အကြမ်းဖက်မှု တိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေ၊ တည်ဆဲဥပဒေများအရ အရေးယူခံရမည်ဖြစ်ကြောင်း နစက အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာနမှ ထုတ်ပြန်ထားသည်။

အဆိုပါကိစ္စကြောင့် NUG နှင့် နစကတို့၏ အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန နှစ်ခုအကြား ပြည်ပသို့ သွားရောက် အလုပ် လုပ်ကိုင်မည့် ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားများအတွက် အကျပ်ရိုက်စေပြီး အခက်အခဲဖြစ်စေကြောင်း အလုပ်သမား အရေးဆောင်ရွက်နေသူများနှင့် ‌ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားများအကြား ‌ပြောဆိုနေမှုများ ရှိသည်။

ကိုသားကြီးက “NUG အစိုးရက တာဝန်ယူထားတဲ့ အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာနက ဘယ်လောက်ထိ လုပ်ပေးနိုင်မှာ လဲ။ ဘယ်အထိကို ကူညီပေးနိုင်မလဲ။ ဆိုလိုတာက ပြည်တွင်းထဲမှာရှိတဲ့ ပြည်ပထွက်မယ့် အလုပ်သမားတွေ တစ်ဦးချင်းစီရော မိမိတို့ဌာနက ဒီကတ်ပြားကို လုပ်ပေးနိုင်ပါ့မလား။ အဲဒါမျိုးတွေ ရှိတယ်။ နည်းနည်းတော့ ပြောရခက်တယ်။ လွန်ဆွဲနေသလိုဖြစ်နေတယ်။ NUG အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာနကတော့ သိပါတယ်။ ဘာပဲ ဖြစ်ဖြစ် စကစကို ဖြတ်ရမယ်၊ ကလေးတွေအတွက် အန္တရယ်ရှိတယ်။ ဟိုဘက် စမတ်ကတ်ကို လုပ်ရမယ်ဆိုတာ လည်း သိတယ်။ အလုပ်သမားအများစုနားလည်အောင် ပြောရရင်တော့ ပြည်ပမှာပဲ NUG အလုပ်သမားဝန်ကြီး ဌာနက အထောက်အထားမဲ့တွေကိုရော သက်ဆိုင်ရာနိုင်ငံရဲ့ တာဝန်ရှိသူတွေနဲ့ ဆွေးနွေးပူးပေါင်းပြီးတော့ အလုပ်သမားအရေးကျွမ်းကျင်သူတွေနဲ့ ပူးပေါင်းပြီးတော့ ဒီကတ်ပြားကို ထုတ်ပေးလိမ့်မယ်လို့ ကျနော့်အနေနဲ့ ထင်တယ်”ဟု ပြောသည်။

၁၉၉၉ ခုနှစ်၊ ပြည်ပအလုပ်အကိုင်ဆိုင်ရာဥပဒေအရ ပြည်ပနိုင်ငံသို့ သွားရောက်လုပ်ကိုင်သည့် အလုပ်သမား စာရင်းရရှိနိုင်ရေး၊ ပြည်ပအလုပ်အကိုင် အကျိုးဆောင် လိုင်စင်ရအေဂျင်စီများမှ ဝင်ငွေခွန်၊ ကုန်သွယ်ခွန်များကို ပေးဆောင်စေပြီး နိုင်ငံတော်အတွက် ဝင်ငွေရရှိစေရေးအပြင် အလုပ်သမားများ အခက်အခဲပြဿနာဖြစ်၍ အကူအညီတောင်းခံလာပါက ထိရောက်စွာ ကူညီဆောင်ရွက်ပေးနိုင်ရေးအတွက် အဆိုပါကတ်ကို ထုတ်ပေးခြင်း ဖြစ်သည်။

CNI News

၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၉

ဘဏ်လုပ်ငန်းဆိုင်ရာ လိုအပ်ချက်များကို ဖြည့်ဆည်းဆောင်ရွက်ပေးနိုင်ရန်အတွက် ယနေ့ (ဇွန်လ ၉ ရက်)မှစတင်ပြီး သတ်မှတ်ထားသည့် ATM များတွင် ငွေသား ထုတ်ယူနိုင်ကြောင်း ကမ္ဘောဇဘဏ်(KBZ Bank) က ထုတ်ပြန် ကြေညာခဲ့ သည်။

ရန်ကုန်၊ မန္တလေး၊ နေပြည်တော်၊ တောင်ကြီး စသည့် မြို့များရှိ KBZ ATM များတွင် တစ်ပတ်လျှင် အများဆုံး သုံးသိန်းကျပ် အား ကမ္ဘောဇဘဏ် MPU Debit(ATM ကတ်)မှ ဖြစ်စေ၊ mBanking Cardless Withdrawal ကတ်မဲ့ ငွေထုတ်ခြင်း နည်း လမ်းဖြင့် ဖြစ်စေ ထုတ်ယူနိုင်ကြောင်း ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ဖော်ပြထားသည်။

ထို့နောက် ငွေသား ထုတ်ယူနိုင်သော KBZ ATM များကို ဆက်လက် တိုးချဲ့ပေးသွားမည် ဖြစ်ကြောင်း၊ ဝင်သား ထုတ်ယူ နိုင်သည့် ATM စာရင်းများကိုလည်း အချိန်နှင့်တပြေးညီ ကြေညာသွားမည် ဖြစ်ကြောင်း KBZ Bank က ယနေ့ (ဇွန်လ ၉ ရက်) ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

CNI News

၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၉

မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဆန်စပါးထွက်ရှိမှု အများဆုံးဒေသဖြစ်သည့် ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၌ စက်သုံးဆီဈေးနှုန်း မြင့်တက်နေမှု ကြောင့် လယ်ယာလုပ်ငန်းခွင်များမှာ နွားများကို ယခင်နှစ်များထက် လက်ရှိတွင် ပိုမိုအသုံးပြုလာနေသည်ဟု တောင်သူများ ထံမှ သိရသည်။

ယခင်က စက်ကိရိယာများဖြင့် လုပ်ဆောင်ခဲ့သော်လည်း ယခုတွင် စက်သုံးဆီ ဈေးနှုန်းမြင့်တက်၍ ကုန်ကျစရိတ်များ သက်သာစေရန်အတွက် မိရိုးဖလာ လုပ်ငန်းစဉ်အတိုင်း နွားများကို ပြန်လည် အသုံးပြုလာကြောင်း၊ ထိုသို့ နွားများ အသုံးပြု၍ လယ်ယာလုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်သည့်အခါ လုပ်ငန်းကြန့်ကြာမှုများ ဖြစ်ပေါ်နိုင်ပြီး အထွက်နှုန်းကိုလည်း ထိခိုက်နိုင်ကြောင်း တောင်သူတစ်ဦးဖြစ်သူ ဦးကြည်အောင်မင်း CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

ဦးကြည်အောင်မင်းက “လောလောဆယ် တောင်သူတွေက ဒီနှစ်အဖို့မှာတော့ စိုက်မယ့်ဟာက သွင်းအားစုတွေက များတယ် လေ။ သွင်းအားစုတွေက များတော့ တချို့တဝက်ဆိုရင် နွားတွေနဲ့ လုပ်တဲ့အပိုင်းတွေ ပါလာပြီ စက်သုံးဆီဈေး မြင့်တက်မှု ကြောင့် နွားတွေနဲ့ လုပ်လာတာတွေ။ အဲတော့ အချိန်တွေက ကြန့်ကြာမှု ဖြစ်လာမယ်။ အဲတော့ နောက်ပိုင်း ဘာဖြစ်လာမယ် ဆိုတော့ သီးမယ့်အချိန်မှာ မသီးဘဲနဲ့ ကြန့်ကြာမှုတွေ ဖြစ်လာလို့ရှိရင် အထွက်နှုန်းတွေ အပေါ်မှာပါ ထိခိုက်မှာပေါ့။ အဲလိုမျိုး မဖြစ်အောင်က စက်ပစ္စည်းတွေ ရင်းနှီးပြီးတော့ ချပေးမယ့် အနေအထားမျိုး ရရင်တော့ ပိုပြီးတော့ တောင်သူတွေအတွက်ကို ပိုပြီး အကျိုးအမြတ် ရှိလာမယ်လို့ မြင်တယ်” ပြောသည်။
တိုးတက်လာသည့် ခေတ်စနစ်ကြောင့် နွားများကို လယ်ယာလုပ်ငန်းခွင်များ၌ အသုံးပြုမှု နည်းပါးနေပြီ ဖြစ်သော်လည်း လက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံတွင် စက်သုံးဆီဈေးနှုန်းများ မြင့်တက်နေခြင်းကြောင့် လယ်ယာလုပ်ငန်းခွင်တွင် စက်ကိရိယာများ သုံးစွဲ ၍ ထွန်ယက်ခြင်းအစား တောင်သူများသည် နွားများအား ပိုမိုအသုံးပြုလာကြသည်။

လက်ရှိ ဖြစ်ပေါ်နေသော စက်သုံးဆီဈေးနှုန်းနှင့် သွင်းအားစုစရိတ် မြင့်တက်နေမှုကြောင့် လယ်ယာလုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်သူများ အနေဖြင့် ကုန်ကျမှုစရိတ်များ ယခင်ကထက် အဆမတန် ပိုမိုကုန်ကျလာမည် ဖြစ်ကြောင်း ပြောင်းစိုက်တောင်သူ တစ်ဦးဖြစ် သူ ကိုမင်းခိုင်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

ကိုမင်းခိုင်က “ဒီနှစ်ဆိုရင်တော့ ကုန်ကျစရိတ်တွေက ပိုပြီးတော့ တက်လာမှာပဲလေ။ ဆီဈေးတွေ ဒီလိုတက်ပုံနဲ့ဆိုရင်။ ပထမ နှစ်တွေတုန်းက ကုန်ကျစရိတ်က အစားစားပေါ့လေ၊ မြို့နယ်အလိုက်ကို စိုက်ပုံချင်း မတူကြဘူး။ ပုံမှန်အားဖြင့်တော့ တစ်ဧက ကို ဒီလိုစက်သုံးဆီ ပုံစံမျိုးနဲ့ဆိုရင် အနိမ့်ဆုံး ၃/၄ သိန်းကတော့ တစ်ဧကကို ပိုပိုပြီးတော့ ကုန်ကျမှု ရှိသွားပြီ” ဟု ပြောသည်။

လက်ရှိတွင် ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၌ တိုင်းဒေသကြီး တစ်ဝက်နီးပါးလောက်မှာ လယ်ယာလုပ်ငန်းခွင်တွင် နွားများကို ပြန် လည် အသုံးပြုနေကြကြောင်း၊ အများဆုံး အသုံးပြုသည့် မြို့နယ်များမှာ ဇလွန်မြို့နယ်၊ ဟင်္သာတမြို့နယ်၊ ဓနုဖြူမြို့နယ်၊ ညောင်တုန်းမြို့နယ် တို့ဖြစ်သည်။

အလားတူ ရခိုင်ပြည်နယ်တွင်လည်း လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေး လုပ်ငန်းများတွင် နွားများကို ပြန်လည် အသုံးပြုလာနေခြင်း ကြောင့် နွားဈေးကွက် အားကောင်းလာနေကြောင်း သိရသည်။

CNI News

၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၉

လက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေးမတည်ငြိမ်မှုများက လူငယ် လူရွယ်များ၊ လူလတ်ပိုင်းတို့အား ပြည်ပ နိုင်ငံခြားများသို့ သွားရန် တွန်းအားပေးနေခြင်းဖြစ်ကြောင်း ပညာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြို့တိုးတက်‌ရေး ဖောင်ဒေးရှင်း(FED) မှ အမှုဆောင်ဒါရိုက်တာ ဦးထူးချစ်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပတ်စပို့ ရုံးများ၌ နေ့စဉ် လူအများအပြား တန်းစီ၍ နိုင်ငံကူးလက်မှတ် ပြုလုပ်ခြင်း၊ သက်တမ်းတိုးခြင်းများအား လုပ်ဆောင်လျက်ရှိနေကြပြီး လူငယ်များမှာ ပြည်ပနိုင်ငံများသို့ သွားနေကြသည်ကို အများအပြား တွေ့ရှိလာရသည်။

ဦးထူးချစ်က “အခုသွားနေတာက ဝင်ငွေနည်းတာက တစ်ပိုင်း၊ ဒါက ပုံမှန်အားဖြင့်က ရွှေ့ပြောင်း အလုပ်သမားတွေ သွားတယ်ဆိုတာက ပြည်တွင်းမှာ အခြေခံ လုပ်အားခတွေနဲ့ အလုပ်သမား အခွင့်အရေး ကိစ္စတွေက တအား လျော့နည်းနေလို့ ကျနော်တို့ နိုင်ငံခြားသွားတယ်။ အခုကျတော့ နိုင်ငံရေး မတည်ငြိမ်မှုတွေကလည်း လူငယ်၊ လူရွယ်တွေကို နိုင်ငံခြားသွား အောင် တွန်းအားတစ်ခုလို့ ကျနော့်အနေနဲ့ တွေ့ရတယ်။ အဓိကကတော့ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းမှာရှိတဲ့ အခြေခံလုပ်အားခ လစာ ဒါက အင်မတန်မှ နည်းနေသေးတာရယ်၊ နောက်တစ်ခုက အလုပ်သမားတွေရဲ့ နစ်နာကြေးပေါ့။ တစ်စုံတစ်ရာ လုပ်ငန်းခွင် ထိခိုက်မှုတွေ ရှိလာရင် ရရှိမယ့် အကျိုးခံစားခွင့်တွေကလည်း အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံတွေ အဓိကအားဖြင့် ထိုင်းနိုင်ငံတို့ မလေးရှား တို့ ထက်ကို လုံးဝနှိုင်းယှဉ်လို့ မရဘူး။ ဆိုတော့ ရွှေ့ပြောင်း အလုပ်သမားတွေကတော့ တခြားနိုင်ငံတွေမှာ သွားလုပ်နေဦးမှာ ပဲ” ဟု ပြောသည်။

တပ်မတော် ဆန့်ကျင် ဆန္ဒပြလူငယ်များ

လက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံတွင် နိုင်ငံရေး အကျပ်အတည်းဖြစ်ကာ လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခများ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ဖြစ်နေခြင်း ကြောင့် လူငယ် လူရွယ်များ၏ ဘဝ မလုံခြုံမှုများရှိလာသလို စီးပွားရေး ကျဆင်းလာခြင်းကြောင့် မိသားစု စားဝတ်နေရေး ခက်ခဲလာခြင်းကြောင့် ပြည်ပနိုင်ငံများသို့ ထွက်၍ အလုပ်ရှာဖွေမှုများ ပိုများလာခဲ့သည်။

မြန်မာနိုင်ငံမှ လူငယ်များသည် ပြည်ပအလုပ်အကိုင် အေဂျင်စီများမှ တဆင့် ပြည်ပသို့ သွားရောက် အလုပ် လုပ်ကိုင်ခြင်းများ ရှိသကဲ့သို့ ပြည်ပတွင် ပညာသွားသင်သည့်သူများလည်း ရှိလာကြောင်း သိရသည်။

အလားတူ ပြည်ပသို့ မိမိအစီအစဉ်ဖြင့် သွားရောက်ကာ အလုပ်အကိုင် ရှာဖွေနေသူများလည်း အများအပြား ရှိလာကြောင်း၊ ပြည်တွင်းတွင် လုပ်ခလစာ နည်းပါးသည့်အတွက် ပြည်ပထွက်၍ အလုပ်လုပ်ရန် ပိုမိုစဉ်းစားလာကြကြောင်း သိရသည်။

ထိုင်းသို့ သွားရောက် အလုပ်လုပ်ကိုင်ကြမည့် မြန်မာနိုင်ငံသားများ

ပွင့်ဖူးအောင် ပြည်ပအလုပ်အကိုင် အေဂျင်စီမှ ဒါရိုက်တာ ဦးနွေကိုကိုလင်းက “MOU က ကိုဗစ်မှာ ပိတ်ထားတာ ရှိတယ်လေ။ Covid-19 ရောဂါကြောင့်မို့လို့ ပိတ်ထားတဲ့အတွက်ကြောင့် ၂ နှစ်ကျော်လောက် ဖြစ်နေပြီ ကလေးတွေက လူစုသလို ဖြစ်သွား တာပေါ့။ အဲဒီလိုဖြစ်နေတဲ့ အတွက်ကြောင့် တချို့ဆိုရင် တရားဝင် MOU လမ်းကြောင်းကို မစောင့်နိုင်တော့ အောက်လမ်းတွေ ဘာတွေက သွားကြတယ်။ အခုမှ ပြန်ဖွင့်တယ်ဆိုတော့ လူတွေက ၂ နှစ်စာ စုနေတော့ကျ လူတွေက အများကြီး ဖြစ်နေတာ ပေါ့။ ပြည်တွင်းမှာကျတော့ ဒီမှာက နေထိုင်၊ စားသောက်စရိတ်က ရှိသေးတယ်။ စက်မှုဇုန်တွေဆို ရန်ကုန်မှာ များတာကိုး။ ရန်ကုန်မှာ လာလုပ်ဖို့ နယ်က ကလေးတွေဆို အဆောင်စရိတ်၊ စားစရိတ်တွေနဲ့ ပြန်တွက်လိုက်ရင် နိုင်ငံခြားသွားတာလောက် မစုမိဘူးပေါ့။ နိုင်ငံခြားမှာဆိုရင်တော့ နည်းနည်း ပိုစုမိတာပေါ့။ အဲဒါကြောင့် များသောအားဖြင့် နယ်ဘက်က ကလေးတွေဆို ထိုင်းတွေဘာတွေ တော်တော်များများ သွားကြတာပေါ့။ အဲဒီဘက်မှာကျ စုမိတယ်လေ။ ရန်ကုန်မှာဆိုရင် လစာကလည်း ဟိုဘက်ကလောက်လည်း မရဘူး။ အဲဒီလို အနေအထားတွေ ရှိတာပေါ့”ဟု CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

ထို့နောက် ယခုလို မြန်မာနိုင်ငံမှ လူငယ်၊ လူရွယ်များ ပြည်ပနိုင်ငံများသို့ သွားရောက် အလုပ် လုပ်ကိုင်ခြင်းတို့ကြောင့် ပြည်တွင်း၌ လုပ်သားအင်အား ရှားပါးမှုနှင့် ကြုံတွေ့ရနိုင်ကြောင်း အလုပ်သမားအရေး ဆောင်ရွက်နေသူများက ပြောသည်။

လုပ်သားအင်အားရှားပါးမှု ပြဿနာအား တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖြေရှင်းရန်အတွက် အခြေခံ အလုပ်သမားများ၏ အခွင့်အရေးနှင့် လုပ်ခလစာအား ပြောင်းလဲသတ်မှတ်သင့်ကြောင်း FED မှ အမှုဆောင်ဒါရိုက်တာ ဦးထူးချစ်က ပြောသည်။

နေအိမ်များ မီးရှို့ခံရ

၎င်းက “နိုင်ငံခြားရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုတွေ တစ်စုံတစ်ရာပေါ့။ အဲဒါက ကာလတစ်ခုတော့ အချိန်ကြာဦးမယ်။ နိုင်ငံခြားရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု တွေ ဝင်လာတာပဲဖြစ်ဖြစ် ပြည်တွင်း လုပ်ငန်းရှင်တွေ အနေနဲ့ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေ ဆောင်ရွက်တာပဲဖြစ်ဖြစ် အနည်းနဲ့ အများတော့ လုပ်သားအင်အား ရှားပါးမှုနဲ့ ကြုံကို ကြုံရမယ်။ ဒါကြောင့်မို့လို့ ဒီအလုပ်သမားတွေရဲ့ မက်လုံးပေါ့။ အခြေခံ လစာပေါ့။ အခုက ၄၈၀၀၊ ၅၀၀၀ ပဲရှိတဲ့ဟာကို ဥပမာအားဖြင့် တစ်ရက်ကို ၁၀၀၀၀ လောက် ပေးနိုင်မလားပေါ့။ လူမှုဖူလုံရေး ကလည်း အရေးကြီးတယ်။ အမျိုးသမီးကိုယ်ဝန်ဆောင်ရင် အလုပ်သမားတွေ အကျိုးခံစားခွင့်။ ထိုင်းမှာလည်း ရွှေ့ပြောင်း အလုပ်သမားတွေအတွက် အကျိုးခံစားခွင့်က သပ်သပ်မတ်မတ် ရှိတယ်။ လုပ်ငန်းခွင်အတွင်းမှာ လက်ညှိုးတစ်ချောင်း ပြတ် ရင် ဘယ်လောက်၊ လုပ်ငန်းခွင်အတွင်းမှာ ထိခိုက်ဒဏ်ရာ ရသွားရင် ဘယ်လို လျော်ကြေးဘာညာ။ သေဆုံးရင် ဘယ်လို။ အဲဒါ မျိုးတွေ စနစ်တကျ ပြဋ္ဌာန်းပြီးတော့ တကယ်လည်း အကောင်အထည် ဖော်ဆောင်ရွက်တာရှိတယ်” ဟု ပြောသည်။

လက်ရှိတွင် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံ အများအပြားမှ လုပ်သား လိုအပ်ချက်များအရ မြန်မာအလုပ်သမားများအား ခေါ်ယူချင်နေကြကြောင်း သိရသည်။

ထို့နောက် မြန်မာနိုင်ငံသားများ အများအပြား သွားရောက် လုပ်ကိုင်နေသည့် နိုင်ငံများကတော့ ထိုင်း၊ မလေးရှား၊ တောင်ကိုရီးယား၊ စင်ကာပူ၊ ဂျပန် စသည်တို့ဖြင့် ဖြစ်သည်။

CNI International News

မိုဂါဒစ်ရှူး၊ ဇွန်လ ၈

ဆိုမာလီယာနိုင်ငံတွင် အငတ်ဘေး ဆိုက်ရောက်တော့မည့်အရေးမှ ရှောင်ရှားတားဆီးနိုင်ရန်အတွက် နိုင်ငံတကာအနေဖြင့် ယူကရိန်း စစ်ပွဲအပေါ် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ရှုမြင်ကြရန် တိုက်တွန်းလိုကြောင်း ကုလသမဂ္ဂ လက်အောက်ရှိ ကလေးသူငယ် များဆိုင်ရာ အေဂျင်စီက ဇွန်လ ၇ ရက်တွင် ပြောကြားခဲ့သည်ဟု ရိုက်တာသတင်းတွင် ဖော်ပြထားသည်။

ထို့နောက် ကပ်ဆိုးဘေးဆိုးတစ်ခုမှ ရှောင်ရှားနိုင်ရန်အတွက် ဒေါ်လာ သန်း ၂၅၀ ၏ သုံးပုံတစ်ပုံသာ ယခုအချိန်အထိ ရှိသေး ကြောင်း ကုလသမဂ္ဂက ပြောသည်။

နှစ်ပေါင်း ၄၀ အတွင်း အဆိုးဝါးဆုံး မိုးခေါင်ရေရှားမှုနှင့် ရင်ဆိုင်ရသော အာဖရိကဦးချိုဒေသရှိ ဆိုမာလီယာနိုင်ငံတွင် လေး ကြိမ် ဆက်တိုက် မိုးရွာသွန်းခြင်း ကင်းမဲ့ခဲ့ပြီး လာမည့် အောက်တိုဘာလနှင့် ဒီဇင်ဘာလတို့တွင် အခြေအနေ ပိုဆိုးနိုင် ကြောင်း ကုလသမဂ္ဂ လက်အောက်ရှိ ကလေးသူငယ်များဆိုင်ရာ အေဂျင်စီက သတိပေးခဲ့သည်။

ယူကရိန်းစစ်ပွဲ (AFP)

ယူကရိန်းစစ်ပွဲကြောင့် တကမ္ဘာလုံး စားသောက်ကုန်နှင့် လောင်စာဆီ ဈေးတက်ခြင်းနှင့်အတူ ဆိုးရွားစွာ မိုးခေါင်နေသည့် အာဖရိကတိုက်အတွက် သန်းနှင့်ချီသော လူအများ ထိခိုက်နစ်နာခဲ့ရသည်။

ဆင်းရဲနွမ်းပါးသည့် အာဖရိကမိသားစုများအတွက် စားနပ်ရိက္ခာနှင့်ချည်မျှင် ပိုမို လက်လှမ်း ဝေးစေခဲ့သလို ကောက်ပဲသီးနှံ များ စိုက်ပျိုးမရဖြစ်ပြီး မွေးမြူရေး တိရစ္ဆာန်များလည်း သေကြေပျက်စီးခဲ့ရသည်။

“ယူကရိန်းစစ်ကို ကမ္ဘာက အမြင်ကျယ်ကျယ်နဲ့ မကြည့်ဘဲ အလောတကြီး ဆက်လုပ်နေမယ်ဆိုရင် အာဖရိကဦးချိုဒေသမှာ ကလေး အသေအပျောက်များတော့မှာ” ဟု ကုလသမဂ္ဂ ကလေးများ ရန်ပုံငွေအဖွဲ့ (UNICEF) ၏ အာဖရိကဌာနေ လက် ထောက်ညွှန်ကြားရေးမှူး ရာနီယာဒါဂက်ရှ် (Rania Dagash) က သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် ပြောကြားခဲ့သည်။

UNICEF ကိုယ်စားလှယ် Rania Dagash (GETTY IMAGES)

ဆိုမာလီယာနိုင်ငံတွင် အသက်အန္တရာယ် ခြိမ်းခြောက်နေသော အာဟာရချို့တဲ့မှုအတွက် အရေးပေါ် ကုစားရန် လိုအပ်နေ သည့် ကလေးသူငယ် ၃၈၆,၀၀၀ ဦး ရှိနေပြီး ၂၀၁၁ ခုနှစ်က အလားတူ ကလေးသူငယ် အရေအတွက် ၃၄၀,၀၀၀ ထက် ပိုများနေပြီ ဖြစ်သည်။

အငတ်ဘေးကြောင့် သေဆုံးသူ ရာနှင့်ချီ၍ ရှိနေပြီဟု ရိုက်တာသတင်းက ဆက်လက် ရေးသားသည်။

အလှူရှင်များထံမှ ရရှိသော ရန်ပုံငွေသည် ရက်ရောလှပါသော်လည်း လိုအပ်ချက်ရှိနေသည့် ဒေါ်လာသန်း ၂၅၀ အောက် လျော့နည်းနေသည်ဟု ရာနီယာဒါဂက်ရှ်က ပြောကြားခဲ့သည်။

Source: Reuters

CNI News

၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၈

စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသအတွင်းရှိ အိန္ဒိယ-နာဂဒေသ ပန်ဆောင်မြို့ နယ်စပ်ဂိတ်ကို ပြန်ဖွင့် ပေးရန် ဒေသခံများက လိုလားနေကြောင်း သိရသည်။

အဆိုပါ ပန်ဆောင်(နာဂ)-နန်ပေါင်(အိန္ဒိယ)ဂိတ်မှာ ယခင် ကိုဗစ်-၁၉ ပထမလှိုင်းကတည်းက ပိတ်ထားကြောင်း၊ ထို နယ်စပ် ဂိတ် ပြန်ဖွင့်ပေးပါက ကုန်ဈေးနှုန်း မြင့်မားနေမှုများ အဆင်ပြေသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ပန်ဆောင် ဒေသခံတစ်ဦးဖြစ်သူ ဒေါ်ဒေါင်းနှင်းက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

ဒေါ်ဒေါင်းနှင်းက “နယ်စပ်ဂိတ်လေးကိုတော့ ဖွင့်စေချင်တာပေါ့ နှစ်ဦးနှစ်ဖက်။ ဒီဂိတ်လည်း ဖွင့်လိုက်ခြင်းအားဖြင့် ပြည်သူ တွေလည်း ဒီဒေသထွက်တဲ့ ဂျင်းလေး၊ ဘာလေး ရောင်းလို့ရတယ်၊ သူတို့ဆီက ဆန်၊ ဆီ၊ ဆားလေး ဝယ်စားလို့ရတယ်၊ အဲဒီလို ဆိုရင်တော့ ပြည်သူတွေက အသက်ရှု ချောင်ချိတာပေါ့၊ ပြည်သူတွေ အများစိုက်တဲ့ ဂျင်းတို့ အဲဒါတွေက အိန္ဒိယကပဲ ဝယ်ပေး တာဆိုတော့ အိန္ဒိယ ဒီနယ်စပ်ဂိတ်လေး ဖွင့်ပေးလို့ရှိရင်တော့ သူတို့တွေ ဒီလိုလေးတွေ ကုန်စည် ဖလှယ်မှုတွေ ဖြစ်ပြီးမှ စား ဝတ် နေရေး နည်းနည်းပါးပါး၊ အများကြီး အထောက်အကူ မပြုရင်လည်း မိသားစု ဝမ်းစာရေး အတွက်တော့ အဆင်ပြေမယ် လို့ မျှော်လင့်တယ်လေ၊ အဲဒီလိုဆိုတော့ နယ်စပ်ဂိတ်လေးကိုတော့ ဖွင့်စေချင်တယ်” ဟု ပြောသည်။

ပန်ဆောင်မြို့တွင် ဒေသထွက်ဆန် တစ်အိတ်လျှင် ယခင်က ၄၅၀၀၀ သာရှိသော်လည်း ယခုအခါမှာတော့ ၅၅၀၀၀ ကျပ် ဈေးတက်ခဲ့သလို၊ ဓာတ်ဆီ တစ်ဂါလံ (၄ လီတာ)ကို ၁၈၀၀၀ ကျပ်ရှိကြောင်း ၎င်းက ပြောသည်။

လက်ရှိတွင် နန်ပေါင်(အိန္ဒိယ)-ပန်ဆောင်(နာဂ) နယ်စပ်ဂိတ် ပိတ်ထားသည့်အတွက် စားသောက်ကုန်များကို ရှင်ဗွေယန်၊ တနိုင်းမှ တဆင့် ဝယ်ယူရကြောင်း၊ ထို့ကြောင့် ကုန်ဈေးနှုန်းများ မြင့်တက်လျက်ရှိကြောင်း သိရသည်။

ပန်ဆောင်မြို့က ကိုယ်ထူကိုယ်ထဈေး

ယခင်နှစ်က ပန်ဆောင်တွင် မိုးခေါင်၍ စပါးစိုက်ပျိုးမှု လျော့ကျခဲ့ကြောင်း၊ လက်ရှိ မိုးတွင်းကာလ ရောက်ရှိလာသည့်အတွက် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးမှာ တောင်ပြိုကျမှုများ ရှိနေကြောင်း နာဂရိုးရာ ယဉ်ကျေးမှုကော်မတီမှ အတွင်းရေးမှူး ဦးကျော်ဆိုက်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

ဦးကျော်ဆိုက်က “ ကျနော့် အနေနဲ့ကြတော့ အထူးသဖြင့် ကျနော်တို့ ဒေသရဲ့ အခြေအနေကတော့ ဒီကုန်ဈေးနှုန်းကြီးတဲ့ အတွက်ကြောင့်မို့ ကျနော်တို့ ဒေသရဲ့ အခြေအနေနဲ့ စီးပွားရေးက အစပေါ့နော်၊ လူမှုစီးပွားရေးကနေ ငွေရေးကြေးရေး ရှာတဲ့ နေရာလည်း မရှိဘူး။ ကုန်ဈေးနှုန်းတွေ မြင့်တက်လာတယ်၊ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ခက်ခဲလာတယ်ဆိုတော့ ကျနော့် ဒေသ အတွက်တော့ တော်တော်လေးတော့ အခက်အခဲဖြစ်နေတဲ့ အတွက်ကြောင့်မို့ ဆန်ရေစပါးကလည်း မနှစ်က ပြတ်သွားတဲ့ အတွက်ကြောင့်မို့ အဲဒီမှာ အခက်အခဲတွေ ပိုများလာတာပေါ့လေ၊ နယ်စပ်ဈေးတွေပေါ့၊ အထူးသဖြင့် ကျနော်တို့ ဖြစ်ချင်တာ တော့ နယ်စပ်ဂိတ်တွေ ဖွင့်ပေးနိုင်ရင်တော့ တစ်ဖက်တစ်လမ်းကနေ လူထုအတွက် စားဝတ်နေရေး ကာဗာတစ်ခု ဖြစ်တာ ပေါ့” ဟု ပြောသည်။

ပန်ဆောင်မြို့သည် အိန္ဒိယနယ်စပ် မြန်မာနိုင်ငံ၏ နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသတွင် တည်ရှိသည်။

ထိုဒေသသည် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ခက်ခဲခြင်းကြောင့် မြန်မာပြည်တွင်းမှ စားသုံးကုန်များ၊ လူသုံးကုန်များ တင်သွင်းရာ၌ ကုန်ကျစရိတ် မြင့်မားလေ့ရှိကြောင်း သိရသည်။

CNI International News

ဝါရှင်တန်၊ ဇွန်လ ၈

အမေရိကန် ငွေကြေးဖောင်းပွမှု များပြားနေဦးမည်ဟု မိမိ မှန်းဆရကြောင်း၊ ဘိုင်ဒန်အစိုးရသည် ၎င်း၏ ဘတ်ဂျက် အဆိုပြု ချက်များအနက် ယခုနှစ်အတွက် ငွေကြေးဖောင်းပွမှု ခန့်မှန်းချက် ၄ ဒသမ ၇ ရာခိုင်နှုန်းကို တိုးမြှင့်နိုင်ဖွယ်ရှိကြောင်း အမေရိကန် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီး ဂျာနက်ယီလန်း (Janet Yellen) က ဇွန်လ ၇ ရက်တွင် အထက်လွှတ်တော် (ဆီးနိတ်) အမတ် များကို ပြောကြားခဲ့သည်ဟု ရိုက်တာသတင်းအရ သိရသည်။

ဆီးနိတ် ဘဏ္ဍာရေး ကော်မတီ ကြားနာမှုအတွင်း ဂျာနက်ယီလန်းက “အမေရိကန်သည် လက်ခံနိုင်ဖွယ် မရှိသော ငွေကြေး ဖောင်းပွမှု အဆင့်ကို ကိုင်တွယ် ဖြေရှင်းနေရသော်လည်း မကြာမီ ကုန်ဈေးနှုန်းတက်ခြင်းမှ သက်သာလာမည် မိမိမျှော်လင့် ကြောင်း” ပြောကြားခဲ့သည်။

အမေရိကန် စားသုံးသူ ဈေးနှုန်း ညွှန်းကိန်းတွင် ငွေကြေးဖောင်းပွမှုနှုန်းသည် မကြာသေးမီ လများအတွင်း ၈ ရာခိုင်နှုန်း အထက်သို့ တက်ခဲ့သဖြင့် နှစ်ပေါင်း ၄၀ အတွင်း အမြင့်ဆုံးနှုန်း ဖြစ်သွားခဲ့ကြောင်း၊ သို့သော် လာမည့် ၂၀၂၃ ဘဏ္ဍာရေးနှစ် အတွက် ဘိုင်ဒန်အစိုးရ ခန့်မှန်းသည်ထက် အလားအလာ ပိုမိုကောင်းမွန်ကြောင်း ရိုက်တာက ဆက်လက် ရေးသားသည်။

ဘိုင်ဒန်နဲ့ အမေရိကန် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီး ဂျာနက်ယီလန်း (GETTY IMAGES)

အမေရိကန် ပြည်တွင်း၌ ဈေးကစားနေခဲ့သည့် စားသောက်ကုန်နှင့် စွမ်းအင်စရိတ်များ မပါဝင်ဘဲ တွက်ချက်မှုများ၌ ပြည်သူ တစ်ဦးချင်းစီ၏ ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ အသုံးစရိတ် ညွှန်းကိန်းမှာ ပြီးခဲ့သည့် ဧပြီလတွင် ၄ ဒသမ ၉ ရာခိုင်နှုန်းသို့ ထိုးကျသွားခဲ့ သည်။

“ငွေကြေး ဖောင်းပွမှုနှုန်းက ဆက်များနေဦးမယ်ဆိုပေမယ့် အခုတော့ ကျလာလိမ်မယ့်လို့ ကျမ မျှော်လင့်ပါတယ်” ဟု ဂျာနက်ယီလန်းက ပြောကြားခဲ့သည်။

ယမန်နှစ်က ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သော ဘိုင်ဒန်အစိုးရ ဒေါ်လာ ၁ ဒသမ ၉ ထရီလီယံရှိသည့် အမေရိကန် ကယ်ဆယ်ရေး အစီအစဉ် (ARP) ကပ်ရောဂါ အသုံးစရိတ်ဥပဒေသည် လက်ရှိဖြစ်ပေါ်နေသော ငွေကြေးဖောင်းပွမှုကို လောင်စာမီး ထိုးပေးခဲ့ကြောင်း ရီပတ်ဘလစ်ကန် အမတ်များ၏ အခိုင်အမာ စွပ်စွဲချက်များကို ဂျာနက်ယီလန်းက ထပ်တလဲလဲ ပယ်ချခဲ့သည်။

အမေရိကန် ဒေါ်လာနဲ့ အမျိုးသမီးတစ်ဦး

“တကမ္ဘာလုံးက ဖွံ့ဖြိုးပြီး နိုင်ငံအားလုံးနီးပါးမှာ ငွေကြေးဖောင်းပွမှု အင်မတန်များနေတာ ကျမတို့ တွေ့ရမှာပါ။ ပြီးတော့ နိုင်ငံအလိုက် ကွဲပြားခြားနားတဲ့ ဘဏ္ဍာရေးမူဝါဒ ကိုယ်စီရှိကြပါတယ်။ ဒါကြောင့် ကျမတို့ အခုကြုံတွေ့နေရတဲ့ ငွေကြေး ဖောင်းပွမှု အများစုဟာ ARP ရဲ့သက်ရောက်မှုက လာပြီးထင်ဟပ်တာမျိုး မဖြစ်နိုင်ဘူး” ဟု ၎င်းက ချေပခဲ့သည်။

ဘိုင်ဒန်အစိုးရ ယန္တရားသည် ရပ်နေသည့် ရာသီဥတုနှင့် လူမှုရေး အသုံးစရိတ်များ၏ ပမာဏကို နောက်ပြန်ဆုတ်ရန် တွန်း အား ပေးနေဆဲ ဖြစ်သည်။ ထိုပမာဏထဲတွင် သန့်ရှင်းသော စွမ်းအင်နည်းပညာနှင့် ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးဆိုင်ရာ အခွန်ဘဏ္ဍာ များလည်း ပါဝင်သည်။

ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီး စောဒကတက်ခဲ့သော မူဝါဒများအရ ဈေးနှုန်းတက်၍ စိတ်ပျက်နေကြသည့် အမေရိကန် စားသုံးသူ ပြည်သူ များအတွက် ကုန်ကျစရိတ် သက်သာစေနိုင်ကြောင်း ရိုက်တာသတင်းအရ သိရသည်။

Source: Reuters

CNI News

၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဇွန် ၈

မြန်မာနိုင်ငံ၏ တိုင်းနှင့်ပြည်နယ်အသီးသီးရှိ ကမ်းဝေးငါးဖမ်းလုပ်ငန်းများသည် စက်သုံးဆီဈေးနှုန်း မြင့်တက်နေမှုကြောင့် လုပ်ဆောင်နိုင်ခြင်းမရှိဘဲ ရပ်နားထားရခြင်းများ ဖြစ်ပေါ်နေကြောင်း ငါးဖမ်းလုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်သူများထံမှ သိရသည်။

ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ ကမ်းဝေးငါးဖမ်းလုပ်ငန်းများသည်လည်း စက်သုံးဆီဈေးနှုန်း မြင့်တက်မှုကြောင့် အလုပ်သမားကြေးများ ပေးဆောင်ရန် မတတ်နိုင်သည့်အတွက် လုပ်ငန်းများ ရပ်နားထားရသည်မှာ ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့် ရှိကြောင်း ငါးလုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်သူ ဦးခင်အေးမောင် CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

ဦးခင်မောင်အေးက “ဈေးတအားများနေတော့ ပင်လယ်ထဲမှာ ငါးဖမ်းတဲ့သူတွေက ငါးဖမ်းထွက် မရဘူးပေါ့။ ငါးဖမ်းလုပ်တဲ့ ဟာက ဟိုတုန်းကလိုမျိုး ငါးဈေးကလည်း မတက်ဘူး။ ဒီဘက်က ဆီဈေးကလည်း တက်နေတော့ ငါးတစ်နေ့ သွားဖမ်းတာ အဆင်မပြေဘူးဆိုတော့ အလုပ်တွေက ရာခိုင်နှုန်း အားဖြင့် ၃၀ ရာခိုင်နှုန်းလောက်ပဲ လုပ်တော့တယ်။ ကျန်တဲ့သူတွေက အကုန်လုံး ဖြစ်သလို လုပ်နေကြတာပေါ့။ အဆင်မပြေဘူးပေါ့” ဟု ပြောသည်။

ယခင်က ငါးမဖမ်းရ ရာသီကို ဧပြီလ၊ မေလ၊ ဇွန်လ ဟူ၍ သတ်မှတ်ထားသော်လည်း လက်ရှိတွင် ဇွန်လမှစတင်၍ ငါးဖမ်းခွင့် ကို ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းဦးစီးဌာနမှ ခွင့်ပြုထားကြောင်း သိရသည်။

သို့သော် စက်သုံးဆီ ဈေးနှုန်းများသည် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးမှလွဲ၍ ကျန် တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ် တချို့တွင် ၂၅၀၀ မှ ၃၀၀၀ ကြား ဝယ်ယူနေရသည့်အတွက် ငါးဖမ်း တစ်ခါထွက်သည့်အခါ စက်သုံးဆီဖိုး ၃၀၀၀၀၀(သုံးသိန်း)နီးပါး ကုန်ကျသော် လည်း ၃၀၀၀၀၀(သုံးသိန်း) ပြန်မရရှိခြင်းကြောင့် လုပ်ကိုင်မည့်သူ မရှိတော့ကြောင်း ဦးခင်အေးမောင်က ပြောသည်။

ငါးဖမ်းလုပ်ငန်း တစ်ခုကိုတွေ့ရ

၎င်းက “ဘယ်လိုလုပ် သွားနိုင်မှာလဲ။ ဆီ လီတာ ၁၀၀ ကုန်တာ။ တစ်နေ့သွားလိုက်ရင် တစ်နေ့ ၂ သိန်း၊ ၃ သိန်းဖိုး နုတ်လိုက် ရင် ပိုက်ဆံက ၂ သိန်း ၃ သိန်းဖိုး မရဘူး။ အလုပ်သမားဖိုး ရှိသေးတယ်။ စားဖို့ ရှိသေးတယ်။ ပိုက်ဖမ်းတဲ့ အခြေအနေပေါ်မှာ ပိုက်တွေရဲ့ တန်ဖိုး ရှိသေးတယ်။ အလုပ်က ဘယ်လိုပြောရမလဲ ‌ရှေ့ဆက်ပြီး ဒီအတိုင်းသွားရင် အခြေအနေက ဘယ်လိုမှ မကောင်းဘူး။ လူလည်း မရှိတော့ဘူး။ နောက် အလုပ်ကောင်း လာမယ်ဆိုရင် လုပ်မယ့်လူလည်း မရှိတော့ဘူး ရခိုင်မှာ” ဟု CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

လက်ရှိတွင် ငါးဖမ်းလုပ်ငန်း အများအပြား ရပ်နားလာမှုသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ကမ်းရိုးတမ်းဒေသ တစ်လျှောက်ရှိ ရခိုင်ပြည်နယ်၊ မွန်ပြည်နယ်၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးနှင့် တနင်္သာရီတိုင်း‌ဒေသကြီးတို့တွင် ဖြစ်ပေါ်လျက် ရှိသည်။

မွန်ပြည်နယ်တွင် စက်သုံးဆီ ဝယ်ယူရ ခက်ခဲခြင်းနှင့် ဈေးနှုန်း မြင့်တက်နေမှုကြောင့် ငါးဖမ်းလုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်မှုများ ရပ်နား လာကြသလို လုပ်ကိုင်သူ အနည်းငယ်သာ ရှိတော့ကြောင်း သိရသည်။

စက်သုံးဆီ ဈေးနှုန်း မြင့်တက်သော်လည်း ငါးဈေးနှုန်း မြင့်တက်လာခြင်း မရှိကြောင်း၊ အလုပ်သမား စရိတ်များလည်း မြင့် တက်နေကြောင့် ရပ်နားထားရကြောင်း မွန်ပြည်နယ်၊ သံဖြူဇရပ် ငါးလုပ်ငန်းရှင်အသင်း ဥက္ကဋ္ဌ ဦးခင်ဝင်းက CNI သတင်းဌာန သို့ ပြောသည်။

ဦးခင်ဝင်းက “ဦးလေးလည်း ရပ်ထားရတာပဲ။ အခြေအနေ မကောင်းဘူး။ ငါးဈေးက မတက်ဘူးလေ။ ဆီဈေးပဲ တက်တယ်။ အလုပ်သမားခလည်း ဈေးတက်တယ်ဆိုတော့ အဲဒါကြောင့် ရပ်ထားတာပါ” ဟု ပြောသည်။

တခြားတစ်ဖက်မှာတော့ စက်သုံးဆီဈေး မြင့်တက်မှုကြောင့် ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းများ လုပ်ကိုင်၍ မရခြင်းကြောင့် ဒေသခံပြည်သူ အများအပြား အလုပ်အကိုင် အခွင့်အလမ်း နည်းပါးသွားကြောင်း၊ ထို့နောက် ပြည်ပသို့ အလုပ်သွားရောက် လုပ်ကိုင်မှုများ နေ့စဉ်နှင့်အမျှ ရှိလာနေကြောင်း၊ ပြည်တွင်း လုပ်သား အရင်းအမြစ် အားနည်းလာကြောင်း သိရသည်။

CNI News

၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၈

ကြက်သွန်စိုက်တောင်သူများသည် ယခုနှစ် နွေကြက်သွန်အား ဧက လျှော့စိုက်ခဲ့ကြသည့်အတွက် အထွက်နှုန်း နည်းသည့်အပြင် ပြည်ပသို့ တင်ပို့ခြင်းများလည်းရှိသဖြင့် ပြည်တွင်းတွင် လက်ကျန်နည်းကာ တစ်ပိဿာ  လျှင် ကျပ် ၁၆၀၀ ဝန်းကျင်အထိ ဈေးနှုန်းမြင့်တက်နေသည်။

ကြက်သွန်သည် ဟင်းချက်ရာတွင် မပါမဖြစ် အသုံးပြုရသည့်အတွက် ယခုကဲ့သို့ တစ်ပိဿာ ကျပ် ၁၀၀၀ ကျော် အထိ ဈေးနှုန်းမြင့်တက်မှုသည် အခြေခံလူတန်းစားများအတွက် အခက်အခဲဖြစ်ကြောင်း အိမ်ထောင်ရှင်မတစ်ဦး ဖြစ်သည့် မပြည့်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

“ကြက်သွန်ဈေးတက်တော့လည်း ဟင်းက ချက်ရတာ အဆင်မပြေဘူးပေါ့။ အဲဒီကုန်ကျတဲ့ ပိုက်ဆံက တခြား တစ်ခု ဝယ်လို့ရတယ်လေ။ အရင်တုန်းက အမယ် နှစ်မျိုး ဝယ်လို့ရရင် အခု တစ်မျိုးပဲဝယ်လို့ရတယ်။ ချွေတာရတာ ပေါ့။ အဲဒီလိုလျှော့သုံးရတာပေါ့။ ခါတိုင်းဆို ကြက်သွန် ဟင်းတစ်ခွက်မှာ ၄၊ ၅ လုံး ထည့်ရတဲ့နေရာမှာဆို ၃ လုံး လောက်ပဲထည့်ရတာတို့ အဲဒီလိုမျိုး လျှော့ရတာပေါ့။ အကုန်လုံးကတော့ အစစ အရာရာ လျှော့ရတာပေါ့။ အရင်တုန်းကဆို တစ်ပိဿာ ၁၀၀၀ ဆို တစ်ပိဿာလောက်ဝယ်လို့ရတယ်။ အရင်က တစ်ပိဿာ ဝယ်တဲ့အစား အခုဆို ၅၀ သားလောက်ပဲဝယ်ရတာပေါ့။ လျှော့ပြီးတော့ ဝယ်ရတာပေါ့ အရင်ထက်။ ကြက်သွန်ဈေးတစ်ခုတည်း တက်တာမဟုတ်ဘူးလေ။ အကုန်လုံးက ကုန်‌ဈေးနှုန်းက တက်နေတော့ ခါတိုင်း တစ်နေ့ စရိတ်ကို ၅၀၀၀ ဆိုရင် အခုက တစ်နေ့ ၇၀၀၀ လောက်ဖြစ်သွားတာလေ။ ဈေးတွေက မက‌တော့လေ”ဟု ၎င်းက ပြောသည်။

ပြီးခဲ့သည့်နှစ်က ကြက်သွန်စိုက်တောင်သူနှင့် ကုန်သည်တို့ အများအပြားအရှုံးပေါ်ခဲ့ပြီး သွင်းအားစုနှင့် စက်သုံးဆီ ဈေးတို့ အဆမတန် မြင့်တက်မှုကြောင့် ယခုနှစ်တွင် ဧကလျှော့ပေါ့ စိုက်ပျိုးခဲ့ကြခြင်းဖြစ်သည်။

တောင်သူများမှ ရောင်းချသည်ဈေးနှုန်းသည် တစ်ပိဿာ ၁၀၀၀ ဝန်းကျင်နှုန်းထားဖြစ်သဖြင့် ပြည်တွင်းဈေးကွက် တွင် ကြက်သွန်တစ်ပိဿာလျှင် နယ်မြေဒေသပေါ်မူတည်က ကျပ်ငွေ ၁၀၀၀ မှ ၁၆၀၀ ဝန်းကျင်အထိ ပေါက်ဈေး ရှိနေခြင်းဖြစ်သည်။

ကြက်သွန်အပါအဝင် အခြားကုန်ဈေးနှုန်းများမှာ နေ့စဉ်နှင့်အမျှ တက်နေသော်လည်း စားသုံးသူများအား ပြန် ကြည့်နေရသဖြင့် ဈေးမတက်သေးကြောင်း ဂုံးခေါက်ဆွဲရောင်းချနေတဲ့ ကိုချမ်းမြေ့က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

“ဈေးတက်တာကတော့ နည်းနည်းတော့ အခက်တွေ့တာပေါ့။ ဒီကြက်သွန်မှမဟုတ်ဘူး တခြားကုန်ပစ္စည်း ကလည်း နေ့စဉ်နဲ့အမျှ တက်နေတာ။ ကျနော်တို့ဆိုရင် စရောင်းလာကတည်းက ဈေးက ဒီအတိုင်းပဲ။ ဒါပေမယ့် ထပ်ပြီးတော့ တက်လိုက်လို့မရဘူး။ သူတို့အတွက်က ဈေးတက်ပေမယ့် အကိုတို့ဘက်က တက်လို့မရတော့ အကို တို့အတွက်က ဒီကာလ နည်းနည်းတော့ ခက်ခဲတာပေါ့။ လောလောဆယ်တော့ ဈေးတက်ဖို့မရှိသေးဘူး။ အကို ဈေးနှုန်းပြောင်းထားလည်းမကြာသေးဘူးဆိုတော့။ ပြီးခဲ့တဲ့လလောက်ကမှ နေရာပြောင်းဘာညာဆိုတော့ ပုံမှန် ထက် ဈေးနည်းနည်းလေးတက်ထားတာရှိတယ်ဆိုတော့။ အခုကုန်ဈေးနှုန်းတက်ပေမယ့်လည်း ထပ်ပြီးတက်ဖို့ မရှိသေးဘူး။ ဘာလို့ဆို စားသုံးသူတွေကိုနည်းနည်း ပြန်ပြီးကြည့်ပေးတဲ့သဘောပေါ့”ဟု ပြောသည်။

ယခုနှစ်၏ နွေကြက်သွန်ဈေးနှုန်းသည် အခြေခံလူတန်းစားများအတွက် အဆင်မပြေသော်လည်း တောင်သူနှင့် ကုန်သည်များအတွက် အဆင်ပြေကြောင်း ပွဲရုံကုန်သည်များနှင့် တောင်သူများထံက သိရသည်။

ကြက်သွန်ကုန်သည်တစ်ဦးဖြစ်သည့် ကိုသက်ဖြိုးက“ပြည်တွင်းဈေးအရမ်းကောင်းနေတဲ့အနေအထားပဲ။ ၆ လပိုင်း ဆိုရင် ခါတိုင်းတုန်းက ဖြစ်မှ ၇၀၀၊ ၈၀၀ ပေါ့လေ။ အခုချိန်မှာ တောင်သူရောင်းဈေးကိုက ၁၀၀၀၊ ၁၁၀၀၊ ၁၂၀၀ ပေါ့။ တောင်သူတွေရဲ့ရောင်းဈေးကိုက အဲဒီလောက်ရှိနေတာ။ ဒီနှစ်ကတော့ အကျိုးရှိပါတယ်။ အကျိုးရှိပါတယ် ဆိုပေမယ့် ဒီဟာက ဈေးနှုန်းတစ်ခုသာ မြင့်လာတာလေ။ ကုန်ကျစရိတ်မြင့်တာတွေလည်း ရှိသေးတာပေါ့။ ဒီဘက် ဓာတ်မြေဩဇာတို့ နောက်ပြီးတော့ အကုန်လုံးပေါ့ အစစ အရာရာ ကုန်ဈေးနှုန်းတက်တာနဲ့ဆိုရင် ဒါကြီးက တောင်သူတွေအတွက် အရမ်းကြီးအကျိုးရှိပါတယ်လို့တော့ ပြောလို့မရဘူး။ ဒီဈေးကလည်း အဆင်ပြေတဲ့ အနေအထားမှာပဲ ရှိပါသေးတယ်” ဟု ပြောသည်။

ယခုကဲ့သို့နှုန်းထားအရ တောင်သူများအတွက် အကျိုးအမြတ်ရှိမည်ဆိုပါက မိုးကြက်သွန်စိုက်ပျိုးမှုတွင် စိုက်ပျိုးမှု နှုန်း များပြားလာနိုင်ကြောင်း ကုန်သည်များက သုံးသပ်သည်။

ကြက်သွန်များအား ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်၊ တရုတ်၊ အိန္ဒိယ၊ ထိုင်းနှင့် မလေးရှား နိုင်ငံများသို့ တင်ပို့ရောင်းချနေခြင်းဖြစ်ပြီး ယခုနှစ်တွင် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်မှ ဝယ်ယူမှု နည်းကြောင်း သိရသည်။