CNI News

၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၂၇

အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) မှ ပြုလုပ်သည့် NUG Pay အသုံးပြုသူများကို လုံခြုံရေး အာမခံချက်ပေးရန် လိုအပ် ကြောင်း နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူ ဦးသန်းစိုးနိုင်ငံက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

NUG ၏ စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဝန်ကြီးဌာနမှ NUG Pay ကို ထုတ်ဝေကြောင်း ဇွန်လ ၂၆ ရက်တွင် ကြေညာခဲ့ သည်။

ဦးသန်းစိုးနိုင်က “အေးဗျာ ရိုးရိုးပြောရလို့ရှိရင်တော့ အဲဒီလုပ်ငန်းတွေရဲ့ သဘောသဘာဝ ကျနော်က နည်းပညာအရ အသေ အချာ နားမလည်ဘူး။ ဒါပွင့်ပွင့် လင်းလင်း ပြောတာပါ။ တကယ်လို့ NUG က သူ့ရဲ့ NUG Pay ကို ကျနော်တို့ ကျင့်သုံးလို့ရ မလား၊ မရဘူးလားဆိုတာက နည်းပညာပြဿနာက သူတို့ NUG က ဘယ်လောက်အထိ လုံခြုံရေး အာမခံချက်ရှိအောင် လုပ် နိုင်သလဲ၊ မလုပ်နိုင်ဘူးဆိုတဲ့ အချက်အလက်ပေါ်မှာ မူတည်တယ်လို့ ထင်ပါတယ်ခင်ဗျ။ တကယ်လို့ ပြည်သူတွေရဲ့ လုံခြုံမှုကို အာမခံနိုင်တဲ့ နည်းစနစ်တစ်ရပ်ကို NUG က ပြဋ္ဌာန်း အကောင်အထည် ဖော်နိုင်တယ်ဆိုရင်တော့ ပြည်သူလူထုက တခြား ဘယ် Pay မှ သုံးမှာ မဟုတ်ပါဘူး။ NUG Pay ကို သုံးမှာ။ သို့သော်ငြားလည်း အခု ဒီ Pay တွေအားလုံးက ကျနော်တို့ အသုံးချ နေတဲ့ ဆော့ဝဲလ်တွေပေါ့ဗျာ၊ ဆိုတာက အစိုးရရဲ့ တရားဥပဒေစိုးမိုးမှုအောက်မှာ ရှိနေတဲ့အခါကြတော့ ကျနော်တို့ တရားဝင် လုပ်ခွင့်ရနေတယ်၊ အဲဒီတော့ NUG က အဲဒီလို မြို့ပြတွေအထိ ကျနော်တို့ တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးကို ထိန်းသိမ်းချုပ်ကိုင်နိုင်စွမ်း မရှိသေးတဲ့ အချိန်မှာ ဒီ NUG Pay တွေကို လူထုက အသုံးပြုဖို့ဆိုတာ တော်တော်တော့ စဉ်းစားစရာ ကိစ္စဖြစ်ပါတယ်”ဟု CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

NUG Pay ကို ကြိုဆိုကြောင်း နည်းပညာအားဖြင့် ပြည်သူများကို လုံခြုံရေးအရ တာဝန်ယူနိုင်ရန် စီစဉ်ပေးနိုင်ပါက ပြည်သူ အများစု အသုံးပြုလိမ့်မည်ဖြစ်ကြောင်း ၎င်းက ပြောသည်။

နစက၏ ထိန်းချုပ်မှု အောက်တွင်ရှိသည့် ငွေကြေးစီးဆင်းမှု စနစ်များကို မှီခိုနေရမှုကို အဆုံးသတ်ရန်၊ စစ်အာဏာရှင်စနစ် အမြစ်ပြတ် ချေမှုန်းနိုင်ရေးအတွက် သီးခြားလွတ်လပ်ပြီး လုံခြုံစိတ်ချရသော ငွေကြေးလည်ပတ်မှု ယန္တရားကို ဖော်ဆောင်နိုင် ရန် ရည်ရွယ်၍ ထုတ်ဝေကြောင်း NUG ၏ ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ဖော်ပြထားသည်။

Wave ဆိုင်ကိုတွေ့ရစဉ်

Wave အေဂျင့်တစ်ဦးအဖြစ် လုပ်ကိုင်နေသူတစ်ဦးက NUG Pay မည်သို့ အသုံးပြုမည်ဆိုသည်ကို စောင့်ကြည့်ရန် လိုအပ် ကြောင်း၊ ငွေပေးချေမှု၊ လုံခြုံရေး အခက်အခဲများ ကြုံတွေ့ရနိုင်ကြောင်း ပြောသည်။

NUG အနေဖြင့် အခြားသော နည်းလမ်းများဖြင့် ငွေကြေးလည်ပတ်နိုင်ရန် လုပ်ဆောင်မှုများ ရှိနေကြောင်း၊ သို့သော်လည်း NUG Pay အသုံးပြုသူ၏ လုံခြုံရေး အာမခံချက် ရှိသည်ကို မိမိအနေဖြင့် မသိရှိကြောင်း ဦးသန်းစိုးနိုင်က ပြောသည်။

၎င်းက “အခြားပုံစံတွေကတော့ လုပ်နေတာပဲဗျာ။ အမျိုးမျိုးပါပဲ။ ကျနော်တို့ ပြည်သူလူထုကလည်း အားပေးပါတယ်။ ဥပမာ စာချုပ်စာတမ်းတွေ၊ ဘွန်းတွေ၊ NUG ထုတ်ရောင်းတာလည်း လူထုက အားပေးတာပါပဲ။ အဲဒါတွေကတော့ လုံခြုံရေးအရ မထိ ခိုက်နိုင်ဘူးလေ။ သို့သော်ငြားလည်း အခုက ဒီ Pay ဆိုတဲ့ ငွေပေးငွေယူ ကိစ္စတွေက မြို့ပြမှာ တနည်းပြောရလို့ရှိရင် စစ်ကောင်စီရဲ့ တရားဥပဒေစိုးမိုးမှုအောက်မှာ ရှိနေတဲ့ ဆိုင်တွေ အဖွဲ့အစည်းတွေကနေ တဆင့် လုပ်ရတဲ့ အခါကြတော့ အဲဒါ တွေကို NUG မှာ ကျော်လွှားနိုင်မယ့် နည်းစနစ်ရှိသလား၊ မရှိဘူးလားဆိုတာ ကျနော်တို့က အာမ မခံချင်ပါဘူး။ တကယ်လို့ သူတို့က အာမခံပြီး လုပ်ဆောင်နိုင်မယ်၊ ပြည်သူတွေလည်း လုံခြုံမှု ရှိမယ်ဆိုရင် ပြည်သူတွေက တက်တက်ကြွကြွနဲ့ ဝိုင်းဝန်း အားပေး အကူအညီပေးမှာ အသေအချာပဲလို့ ပြောချင်ပါတယ်” ဟု ပြောသည်။

ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီပဋိညာဉ်၊ အစိတ်အပိုင်း (၂) ကြားကာလဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာ အစီအမံ အခန်း (၄)၊ ပုဒ်မ (၂၅)၊ ပုဒ်မခွဲ(ခ) အရ ပြည်ထောင်စု အစိုးရအဖွဲ့၏ သဘောတူညီချက်ဖြင့် ဤအမိန့်ကြော်ငြာစာကို ထုတ်ပြန်ကြောင်း NUG ၏ ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ဖော်ပြထားသည်။

လက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံတွင် K Pay၊ CB Pay၊ Wave နှင့် တခြားသော Application များကို အသုံးပြု၍ ငွေပေး ငွေချေမှုများ ပြုလုပ်လျက်ရှိသည်။

CNI International News

အင်ကာရာ၊ ဇွန်လ ၂၇

ယူကရိန်း အကျပ်အတည်းကို အကြောင်းပြု၍ အနောက်အုပ်စုနိုင်ငံများ ရုရှားအပေါ် ဆန့်ကျင်ပိတ်ဆို့ရေး ချမှတ်ကြရာတွင် မိမိတို့နိုင်ငံ ပူးပေါင်းပါဝင်မည် မဟုတ်ကြောင်း တူရကီသမ္မတရုံးမှ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ အီဘရာဟင်ကလင်းက ဇွန်လ ၂၆ ရက်တွင် ပြောကြားခဲ့သည်ဟု တာ့စ်သတင်းဌာနက ရေးသားဖော်ပြသည်။

“ရုရှားနဲ့ပတ်သက်ပြီး မျှတတဲ့မူဝါဒကို ကျနော်တို့ လုပ်နေပါတယ်။ ကျနော်တို့က ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့ဖို့ လှုံ့ဆော်ပေးနေတဲ့ သူတွေနဲ့ မပူးပေါင်းပါဘူး။ ကျနော်တို့ရဲ့ ကိုယ်ပိုင်အကျိုးစီးပွား အတွက်ပဲ လိုက်နာသွားမှာပါ။ လူတိုင်းက ကိုယ့်အပေါ် ထိခိုက် မှု ရှိရင်တော့ ဘယ်သူက ရုရှားနဲ့ သွားစကားပြောတော့မှာလဲဗျာ။ ရုရှားနဲ့ကျနော်တို့ စီးပွားရေးအရ ဆက်ဆံမှုမှာ ရုရှားအကျိုး ထက် ကျနော်တို့ တူရကီအကျိုး ပိုထိခိုက်မယ့် အနေအထား ရှိနေပါတယ်။ အဲဒီတော့ ကျနော်တို့ ရပ်တည်ချက်က ရှင်းပါ တယ်။ အနောက်အုပ်စု သဘောထားအတိုင်း လက်မခံပါဘူး” ဟု ၎င်းက Haberturk ရုပ်သံလိုင်းနှင့် တွေ့ဆုံမေးမြန်းခန်းတွင် ပြောကြားသွားခဲ့သည်။

ရုရှားရဲ့ ရေနံထိန်းချုပ်ရေး ဆွေးနွေးခဲ့ကြတဲ့ G7 ခေါင်းဆောင်များ (AP)

ရုရှားသည် ယူကရိန်းကို ဖေဖော်ဝါရီလက ကျူးကျော်စစ်ကို စတင်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ဉရောပနှင့် အနောက်နိုင်ငံများက စီးပွားရေး ပိတ်ဆို့ အရေးယူမှုများ ချမှတ်လျက်ရှိသလို ပိုမို ပြင်းထန်သည့် ပိတ်ဆို့မှုများ ပြုလုပ်နိုင်ရေး ဆွေးနွေးလျက်ရှိနေကြသည်။

ထို့နောက် အထူးသဖြင့် ရေနံနှင့်သဘာဝဓာတ်ငွေ့ရနေ ရရှိနေသော အကျိုးအမြတ်များကို ထိန်းချုပ်နိုင်ရန်အတွက် G-7 ခေါင်းဆောင်များ ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။

Source: တာ့စ်သတင်းဌာန

CNI International News

ဆာရာဂျေဗို၊ ဇွန်လ ၂၇

ဘော့စနီးယားနိုင်ငံမှ ဆာ့ဘ်ခေါင်းဆောင်က “အမေရိကန်သမ္မတဟောင်း ဒေါ်နယ်ထရမ့် တကျော့ပြန် အာဏာပြန်ရမည်ဟု မျှော်လင့် ဆုတောင်းမိကြောင်းနှင့် ပူတင်ကို ချီးကျူးခဲ့ကြောင်း ဇွန်လ ၂၆ ရက်တွင် ပြောကြားခဲ့သည်ဟု အေပီသတင်းဌာနက ရေးသားဖော်ပြထားသည်။

ထို့နောက် မီလိုရက်ဒိုဒစ်က ဆာ့ဘ်လူမျိုးများသည် ဘော့စနီးယားမှ ခွဲထွက်ရေးပန်းတိုင် လှမ်းကိုင်နိုင်ရန် သင့်လျော်မည့် ကမ္ဘာ့အခြေအနေကို စောင့်စားနေကြောင်း၊ မိမိနိုင်ငံ အခြေအနေမှာ ရေရှည် မတည်တံ့နိုင်သေးကြောင်း”  ပြောကြားခဲ့သည်ဟု အေပီက ဆက်လက် ရေးသားဖော်ပြသည်။

ဆာ့ဘ်ခေါင်းဆောင် မီလိုရက်ဒိုဒစ် (Milorad Dodik) သည် ပြီးခဲ့သည့် ဖေဖော်ဝါရီလ ယူကရိန်းသို့ ကျူးကျော်စစ် စတင်ပြီး ကတည်းက ရုရှားသမ္မတ ဗလာဒီမာပူတင်နှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးနိုင်ခဲ့သည့် ရှားရှားပါးပါး ဥရောပ ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးဖြစ် သည်။

မီလိုရက်ဒိုဒစ်သည် လွန်ခဲ့သော အနှစ် ၃၀ ကပင် သွေးထွက်သံယိုမှုများ ပြင်းထန်ခဲ့သည့် ဘော့စနီးယားပ ဋိပက္ခများနှင့် ပတ်သက်၍ အစည်းအဝေးတစ်ခု၌ အထက်ပါအတိုင်း သဘောထား မှတ်ချက်ပေးခဲ့သည်။

ဘော့စနီးယားနိုင်ငံတွင် ၁၉၉၂-၉၅ ခုနှစ်များအတွင်း စစ်ဒဏ် ခံစားခဲ့ရပြီး ယင်းပဋိပက္ခကို အမေရိကန် ကြားဝင်စေ့စပ်မှု မပြီးဆုံးမီအထိ လူပေါင်း ၁ သိန်းကျော် သေကြေပျက်စီးခဲ့ရသည်။

ဆာ့ဘ်ခေါင်းဆောင် မီလိုရက်ဒိုဒစ်နဲ့ ပူတင် (GETTY IMAGES)

အမေရိကန် စေ့စပ်မှုဖြင့် ပေါ်ပေါက်လာသော ဒေတန်သဘောတူညီချက် (Dayton Accords) ငြိမ်းချမ်းရေး စာချုပ်အရ ဘော့စနီးယား ဆာ့ဘ်နှင့် ဘော့စနီးယား ခရိုအေးရှားတို့ ပေါင်းစပ်၍ ဘော့စနီးယား-ခရိုအက် အဖွဲ့အစည်းများ ဖန်တီး ဖြစ်တည်လာခဲ့သည်။ ထိုအဖွဲ့အစည်းများတွင် ပူးတွဲသမ္မတအဖြစ် မီလိုရက်ဒိုဒစ်က တာဝန်ယူခဲ့သည်။

ယခုအခါ ယူကရိန်းသို့ ရုရှားကျူးကျော်စစ် ဂယက်သည် ဘော်လကန်ဒေသ နိုင်ငံများသို့ပါ မငြိမ်မသက် ပျံ့နှံ့သွားစေနိုင်သည် ဟူသော စိုးရိမ်မှုများကို နှိုးဆွပေးခဲ့သည်။ ဘော်လကန်ဒေသတွင် ဆလာဗစ်အနွယ်ဝင် ဆာ့ဘ်လူမျိုးများ (Slavic Serbs) ကြား၌ ရုရှားဩဇာက လွှမ်းမိုးနေဆဲဖြစ်သည်။

ဘော့စနီးယား ဆာ့ဘ်ခွဲထွက်ရေး ဦးဆောင်နေခဲ့သူ ဒိုဒစ်သည် ဆာ့ဘ်လူမျိုးများ အနေဖြင့် ဘော့စနီးယား၌ မိမိတို့ ကံကြမ္မာ အတွက် အရေးကြီးသော ဆုံးဖြတ်ချက်များ မကြာမီ ချမှတ်နိုင်မည်ဟု ယုံကြည်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

ထို့အတွက် ထရမ့်သည် အမေရိကန်ကို နောက်တစ်ကြိမ် ဦးဆောင်နိုင်ဖို့ မျှော်လင့်ဆုတောင်းမိကြောင်း ဒိုဒစ်က ထုတ်ဖော် ပြောကြားခဲ့သည်။

ဆာ့ဘ်ခေါင်းဆောင် မီလိုရက်ဒိုဒစ် (AP)

“သမိုင်းမှာ ပထမဆုံးအနေနဲ့ ဆာ့ဘ်တွေဟာ အချိန်တစ်ခုကို စောင့်နေပါတယ်။ ဒါ့အတွက် စိတ်ရှည်ရမယ်၊ အချိန်ကာလကို နားလည်ရမယ်။ ဥရောပနိုင်ငံတွေဟာ ပြည်တွင်းရေး ပြဿနာ ကိုယ်စီနဲ့ ရှုပ်ထွေးနေပါတယ်။ ဒေါ်နယ်ထရမ့် အမေရိကမှာ အာဏာပြန်ရပါစေလို့ ဘုရားသခင်ဆီမှာ ဆုတောင်းမိတယ်” ဟု ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။

ထရမ့်သည် ၎င်း၏ သမ္မတသက်တမ်းအတွင်း ဘော့စနီးယားနိုင်ငံ မတည်မငြိမ် ဖြစ်စေရန် ဆာ့ဘ်များ၏ လှုပ်ရှားမှုများအပေါ် ဆန့်ကျင်ပြောဆိုခြင်း လွန်စွာနည်းပါးခဲ့သည်။
ဂျိုးဘိုင်ဒန် သမ္မတ ဖြစ်လာပြီးနောက် ဒိုဒစ်သည် ဘော့စနီးယား နယ်မြေ ထက်ဝက်ခန့်ကို ခွဲခြမ်း၍ အိမ်နီးချင်း ဆားဘီးယား နှင့် ပူးပေါင်းရန် ကြွေးကြော်လာသဖြင့် အမေရိကန်နှင့်ဗြိတိန်တို့၏ ပူးပေါင်း ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့မှုကို ခံလိုက်ရသည်။

ဒိုဒစ်သည် ယခုလ အစောပိုင်းတွင် ရုရှားနိုင်ငံသို့ သွားရောက်၍ ဗလာဒီမာပူတင်နှင့် တွေ့ဆုံခွင့်ရခဲ့ပြီး ယင်းသို့ တွေ့ဆုံရခြင်း အတွက် မိမိဂုဏ်ယူကြောင်း ဇွန်လ ၂၆ ရက် အစည်းအဝေးတွင် ပြောကြားခဲ့သည်။

“သူက ကျနော့်ကို တစ်ခွန်းပဲ ပြောတယ်ဗျ။ အဲဒါက သူ့ရဲ့မိတ်ဆွေကို ချန်ထားခဲ့မှာ မဟုတ်ဘူးတဲ့။ သူဟာ ကျနော်တို့ကို တစ်ခါမှ ဒုက္ခမပေးဖူးတဲ့ ရုရှားလူမျိုးတစ်ယောက်ပါပဲ” ဟု ဒိုဒစ်က ဖြည့်စွက်ပြောကြားခဲ့သည်။

Source: AP

CNI International News

ဘာလင်၊ ဇွန်လ ၂၇

ယူကရိန်းကို ကျူးကျော်နေသည့် ရုရှားသည် ရေနံနှင့်သဘာဝဓာတ်ငွေ့ကနေ အကျိုးအမြတ်ရနေခြင်းကြောင့် G-7 ခေါင်းဆောင်များက ရုရှားရေနံဈေးနှုန်းကို ထိန်းချုပ်ရန် ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်ဟု အယ်လ်ဂျာဇီးယားသတင်းတစ်ပုဒ်တွင် တွေ့ရသည်။

ဂျာမနီနိုင်ငံ၊ ဘာဗာရီယန်အဲလ်ပ်စ် တောင်တန်းဒေသတွင် ကျင်းပသည့် G-7 ခေါင်းဆောင်များ အစည်းအဝေးတွင် အထက်ပါ အတိုင်း အဆိုပြု ဆွေးနွေးခဲ့ကြခြင်းဖြစ်ပြီး စွမ်းအင် ဝယ်ယူကြသည့် နိုင်ငံများအနေဖြင့် ဈေးနှုန်း သတ်မှတ်ကြရန် အမေရိကန်က အကြံပေးခဲ့သည်။

ပြီးခဲ့သည့် ဖေဖော်ဝါရီလ၌ ရုရှားက ယူကရိန်းကို စတင်ကျူးကျော်ခဲ့ရာ အနောက်အုပ်စု နိုင်ငံများက ကိယက်ဗ်မြို့တော်ကို အာရုံ စူးစိုက်ခဲ့ကြသော်လည်း စစ်ပွဲကာလ ၄ လ ကျော်လာသည့်အခါ ငွေကြေးဖောင်းပွမှုနှင့် စွမ်းအင်ဆာလောင်မှု များပြား လာသဖြင့် နိုင်ငံအသီးသီးမှ ပြည်သူများ၏ စည်းလုံးညီညွတ်မှုကို စမ်းသပ်စရာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။

ရုရှားကို အနောက်အုပ်စု အပြစ်ပေးရာ၌ ထိရောက်မှု အတိုင်းအတာကို ယူကရိန်းက အားမလို အားမရ ဖြစ်သော်လည်း G-7 နိုင်ငံများမှ ခေါင်းဆောင်များကတော့ အမှန်တကယ် အပြုသဘောဆောင်သည့် ဆွေးနွေးမှုများ ပြုလုပ်နေကြောင်း ဂျာမနီ အစိုးရ သတင်းရင်းမြစ် တစ်ခုကို ကိုးကားလျက် ရိုက်တာသတင်းဌာနက ရေးသားဖော်ပြသည်။

ရုရှားရေနံထုတ်လုပ်မှုကိုတွေ့ရစဉ်(GETTY IMAGES)

“သဘောတူညီချက် တစ်ခုရဖို့ ကျနော်တို့က ကောင်းမွန်တဲ့ လမ်းကြောင်းပေါ် လျှောက်နေပါတယ်” ဟု အဆိုပါ သတင်း ရင်းမြစ်က ပြောကြားခဲ့သည်။

ပါရီအနေဖြင့် ရေနံနှင့်သဘာဝ ဓာတ်ငွေ့ဈေးနှုန်း သတ်မှတ်ချက်ကို တွန်းအားပေးသွားမည်ဖြစ်ပြီး အမေရိကန်၏ အကြံပေး ဆွေးနွေးခြင်းအတွက် လမ်းဖွင့်ထားကြောင်း ပြင်သစ်သမ္မတရုံးမှ တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးက ပြောကြားခဲ့သည်။

သို့သော်လည်း G-7 သည် အမြင့်ဆုံး ရေနံဈေး ရရန် လုပ်ဆောင်သွားဖို့ လိုအပ်ကြောင်း၊ ရုရှား အပါအဝင် အိုပက်ပလက်စ် (OPEC+)အဖွဲ့ရှိ ရေနံထုတ်လုပ်သည့် နိုင်ငံများနှင့် ၎င်း၏ မဟာမိတ် အဖွဲ့ဝင်များနှင့် ဝယ်ယူရေး ဆက်လက် ဆွေးနွေးရမှာ ဖြစ်ကြောင်း အဆိုပါ တာဝန်ရှိသူက ထပ်လောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

“ဒါကို အောင်မြင်ဖို့အတွက် အိုပက်ပလက်စ်နဲ့ ရေနံထုတ်လုပ်တဲ့ နိုင်ငံတွေနဲ့ ညှိရဦးမှာပါ” ဟု ၎င်းက ဆက်လက် ပြောကြား ခဲ့သည်။

ယခု နှစ်ကုန်ပိုင်းတွင် ရုရှားထံမှ ရေနံအများဆုံး တင်သွင်းမှုကို တားမြစ်ရန် စီစဉ်နေသည့် ဥရောပသမဂ္ဂ (EU) အနေဖြင့် မော်စကို၏ စွမ်းအင်ဝင်ငွေကို ကန့်သတ်ရန် ရေနံဈေးနှုန်း (သို့မဟုတ်) နှုန်းထားခြွင်းချက်အတွက် အမေရိကန် တွန်းအားပေး မှုအပေါ် မူတည်၍ ကြိုတင် စီမံရဦးမည် ဖြစ်သည်။

နှုန်းထားခြွင်းချက် တစ်ခုကို ရုရှားရေနံ တင်ပို့မှုအတွက် အာမခံခြင်း (သို့မဟုတ်) ငွေကြေးပေးချေမှု ကန့်သတ်ခြင်း (သို့မဟုတ်) တားမြစ် ယန္တရားတစ်ခုခု သုံးစွဲခြင်းတို့မှတဆင့် လုပ်ဆောင်နိုင်ကြောင်း သိရသည်။

Source: Aljazeera

CNI International News

ဘာလင်၊ ဇွန်လ ၂၇

စွမ်းအင်ဈေးတက်ခြင်းမှ အကျိုးအမြတ်ဖြင့် ယူကရိန်းကို ကျူးကျော်စစ် ဆင်နွှဲနိုင်ခြင်းမှ တားမြစ်နိုင်ရန်အတွက် ရုရှားနိုင်ငံ၏ ရေနံဈေးနှုန်း ကန့်သတ်မည့် အစီအစဉ်များကို စက်မှုထိပ်သီး (G-7) ၇ နိုင်ငံမှ ခေါင်းဆောင်များ ဆွေးနွေးခဲ့ကြကြောင်း အယ်လ်ဂျာဇီးယား သတင်းတစ်ပုဒ်တွင် တွေ့ရသည်။

ဂျာမနီနိုင်ငံ၊ ဘာဗာရီယန်အဲလ်ပ်စ် တောင်တန်းဒေသတွင် ကျင်းပသည့် G-7 ခေါင်းဆောင်များ အစည်းအဝေးတွင် အထက်ပါ အတိုင်း အဆိုပြု ဆွေးနွေးခဲ့ကြခြင်းဖြစ်ပြီး စွမ်းအင် ဝယ်ယူကြသည့် နိုင်ငံများအနေဖြင့် ဈေးနှုန်း သတ်မှတ်ကြရန် အမေရိကန်က အကြံပေးခဲ့သည်။

ပြီးခဲ့သည့် ဖေဖော်ဝါရီလ၌ ရုရှားက ယူကရိန်းကို စတင်ကျူးကျော်ခဲ့ရာ အနောက်အုပ်စု နိုင်ငံများက ကိယက်ဗ်မြို့တော်ကို အာရုံ စူးစိုက်ခဲ့ကြသော်လည်း စစ်ပွဲကာလ ၄ လ ကျော်လာသည့်အခါ ငွေကြေးဖောင်းပွမှုနှင့် စွမ်းအင်ဆာလောင်မှု များပြား လာသဖြင့် နိုင်ငံအသီးသီးမှ ပြည်သူများ၏ စည်းလုံးညီညွတ်မှုကို စမ်းသပ်စရာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။

ရုရှားကို အနောက်အုပ်စု အပြစ်ပေးရာ၌ ထိရောက်မှု အတိုင်းအတာကို ယူကရိန်းက အားမလို အားမရ ဖြစ်သော်လည်း G-7 နိုင်ငံများမှ ခေါင်းဆောင်များကတော့ အမှန်တကယ် အပြုသဘောဆောင်သည့် ဆွေးနွေးမှုများ ပြုလုပ်နေကြောင်း ဂျာမနီ အစိုးရ သတင်းရင်းမြစ် တစ်ခုကို ကိုးကားလျက် ရိုက်တာသတင်းဌာနက ရေးသားဖော်ပြသည်။

“သဘောတူညီချက် တစ်ခုရဖို့ ကျနော်တို့က ကောင်းမွန်တဲ့ လမ်းကြောင်းပေါ် လျှောက်နေပါတယ်” ဟု အဆိုပါ သတင်း ရင်းမြစ်က ပြောကြားခဲ့သည်။

ရုရှားရေနံထုတ်လုပ်မှုကိုတွေ့ရစဉ်(GETTY IMAGES)

ပါရီအနေဖြင့် ရေနံနှင့်သဘာဝ ဓာတ်ငွေ့ဈေးနှုန်း သတ်မှတ်ချက်ကို တွန်းအားပေးသွားမည်ဖြစ်ပြီး အမေရိကန်၏ အကြံပေး ဆွေးနွေးခြင်းအတွက် လမ်းဖွင့်ထားကြောင်း ပြင်သစ်သမ္မတရုံးမှ တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးက ပြောကြားခဲ့သည်။

သို့သော်လည်း G-7 သည် အမြင့်ဆုံး ရေနံဈေး ရရန် လုပ်ဆောင်သွားဖို့ လိုအပ်ကြောင်း၊ ရုရှား အပါအဝင် အိုပက်ပလက်စ် (OPEC+)အဖွဲ့ရှိ ရေနံထုတ်လုပ်သည့် နိုင်ငံများနှင့် ၎င်း၏ မဟာမိတ် အဖွဲ့ဝင်များနှင့် ဝယ်ယူရေး ဆက်လက် ဆွေးနွေးရမှာ ဖြစ်ကြောင်း အဆိုပါ တာဝန်ရှိသူက ထပ်လောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

“ဒါကို အောင်မြင်ဖို့အတွက် အိုပက်ပလက်စ်နဲ့ ရေနံထုတ်လုပ်တဲ့ နိုင်ငံတွေနဲ့ ညှိရဦးမှာပါ” ဟု ၎င်းက ဆက်လက် ပြောကြား ခဲ့သည်။

ယခု နှစ်ကုန်ပိုင်းတွင် ရုရှားထံမှ ရေနံအများဆုံး တင်သွင်းမှုကို တားမြစ်ရန် စီစဉ်နေသည့် ဥရောပသမဂ္ဂ (EU) အနေဖြင့် မော်စကို၏ စွမ်းအင်ဝင်ငွေကို ကန့်သတ်ရန် ရေနံဈေးနှုန်း (သို့မဟုတ်) နှုန်းထားခြွင်းချက်အတွက် အမေရိကန် တွန်းအားပေး မှုအပေါ် မူတည်၍ ကြိုတင် စီမံရဦးမည် ဖြစ်သည်။

နှုန်းထားခြွင်းချက် တစ်ခုကို ရုရှားရေနံ တင်ပို့မှုအတွက် အာမခံခြင်း (သို့မဟုတ်) ငွေကြေးပေးချေမှု ကန့်သတ်ခြင်း (သို့မဟုတ်) တားမြစ် ယန္တရားတစ်ခုခု သုံးစွဲခြင်းတို့မှတဆင့် လုပ်ဆောင်နိုင်ကြောင်း သိရသည်။

Source: Aljazeera

CNI International News

ကိယက်ဗ်၊ ဇွန်လ ၂၅

လေစီချမ့်စ် (Lysychansk) မြို့ကို ရုရှားတပ်များ ဝိုင်းရံထားကြောင်း ယူကရိန်းက သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ရုရှားတပ်ဖွဲ့များ သည် ယူကရိန်းအရှေ့ပိုင်း၊ ဒွန်ဘတ်စ်ဒေသရှိ အဆိုပါမြို့ကို ပိတ်ဆို့ရန် ကြိုးစားနေကြောင်း လူဟန့်စ်ဒေသ အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ဆာဟေးဟိုင်ဒိုင်းက ပြောကြားခဲ့သည်ဟု ဂျာမန်သတင်းဌာန DW က ရေးသားဖော်ပြသည်။

ယခုရက်ပိုင်း ယူကရိန်းတပ်များသည် ဘာ့ခ်မန့်-လေစီချမ့် ဆက်သွယ်ထားသည့် အဝေးပြေးလမ်းမကို အသုံးမပြုတော့ကြောင်း၊ အကြောင်းမှာ ထိုလမ်းမတလျှောက် အပြင်းအထန် ဗုံးကြဲခံရသဖြင့် အခြားလမ်းကြောင်းမှနေ၍ မိမိတို့ ထောက်ပံ့ ရေးပစ္စည်းများ လက်ခံယူနေ၍ဖြစ်ကြောင်း ဆာဟေးဟိုင်ဒိုင်းက ဆက်လက် ပြောကြားခဲ့သည်။

ရုရှားတပ်များသည် လေစီချမ့်စ်ဧရိယာကို ဝိုင်းထားပြီး မြို့၏ တောင်ဘက်ခြမ်းမှ စတင်ပိတ်ဆို့ရန် ကြိုးစားနေကြောင်း ယူကရိန်းစစ်တပ်က ဇွန်လ ၂၅ ရက် အစောပိုင်း၌ ပြောကြားခဲ့သည်။

သို့သော် ယူကရိန်းတပ်များသည် လေစီချမ့်စ် ထောက်ပံ့ရေး လမ်းကြောင်းတလျှောက်ရှိ မြို့များမှ ရုရှားတပ်ဖွဲ့ဝင်များကို ရှင်းလင်း ဖယ်ရှားနိုင်ခဲ့ကြောင်း ယူကရိန်းစစ်ဦးစီးချုပ်က အခိုင်အမာ ပြောကြားခဲ့သည်။

ယူကရိန်းတပ်များသည် ဗိုလိုဒီမီယက်စကာခရိုင်နှင့် ပိုခရိုဗ်စကီခရိုင်တို့မှ ရုရှားတပ်ဖွဲ့များကို ပိတ်ဆို့ထားနိုင်ခဲ့ကြောင်း၊ အလားတူ ဘာ့ခ်မန့်-လေစီချမ့် အဝေးပြေး လမ်းမပေါ်ရှိ မြို့များကိုလည်း အဟန့်အတား ပြုနိုင်ခဲ့ကြောင်း နေ့စဉ် စစ်ရေး အစီရင်ခံစာထဲတွင် ယူကရိန်းစစ်ဦးစီးချုပ်က ပြောကြားထားသည်။

ရုရှားထိုးစစ်အတွင်းက ယူကရိန်းစစ်သား (GETTY IMAGES)

ရုရှားသည် လေစီချမ့်စ်နှင့် အနီးရှိ စီဗီးရို ဒွန်နက်ဆက်မြို့များကို သိမ်းပိုက်နိုင်ရန် ကြိုးစားခြင်းဖြင့် ဒေသတစ်ခုလုံးကို ထိန်း သွားဖို့ ရည်မှန်းထားခဲ့ရာ ရက်သတ္တပတ် အတန်ကြာအောင် တိုက်ပွဲများ ပြင်းထန်နေခဲ့သည်။

ယခု နောက်ဆုံးရ သတင်းများအရ ဇွန်လ ၂၄ ရက်၌ ယူကရိန်းတပ်များ လေစီချမ့်စ်မြို့တွင်းမှ ဆုတ်ခွာပေးအောင် ရုရှားက ထိုးစစ်ဆင်နေခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

လူဟန်ဆက်ပြည်နယ်တွင် လေစီချမ့်စ်မြို့ တစ်မြို့တည်း ယူကရိန်း ထိန်းချုပ်မှုအောက်တွင် ကျန်ရှိတော့သဖြင့် စီဗီးရို ဒွန်နက်ဆက်မြို့မှ ယူကရိန်း ဆုတ်ခွာမှုမှာ အထူးအရေးကြီးသည်။

လူဟန့်စ်ဒေသ၏ ၉၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် ရုရှားထိန်းချုပ်မှုအောက် ရောက်ရှိသွားပြီဖြစ်ပြီး ရုရှားပြည်တွင်း၌ စစ်ပွဲအောင်နိုင်ရေး ကြေညာနိုင်ဖို့အတွက် ဒွန်ဘတ်စ် ဒေသကြီး တစ်ခုလုံးမှာ သမ္မတပူတင်အတွက် မရှိမဖြစ် လိုအပ်နေသည်။

ရုရှားသည် ယူကရိန်း အနောက်ပိုင်းနှင့် မြောက်ပိုင်းရှိ စစ်ရေးအရ ပစ်မှတ်ထားသည့် နေရာများကို ဒုံးကျည်ဆယ်ဂဏန်းမျှ ဇွန်လ ၂၅ ရက်က သည်းသည်းမည်းမည်း တိုက်ခိုက်နေခဲ့သည်။ ထိုသတင်းကို ယူကရိန်းအစိုးရ ဘက်ကလည်း အတည်ပြုခဲ့ သည်။

မြောက်ပိုင်းရှိ ဒက်စနာမြို့ငယ်မှာ ဒုံးကျည်ဖြင့် အလုံးအရင်း ပစ်ခတ်ခံရသော်လည်း အသေအပျောက် မရှိကြောင်း ချာနီဟစ် အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ဗယာချီစလက်ချက်စ်က ပြောကြားခဲ့သည်။ ဒက်စနာမြို့ငယ်သည် ယူကရိန်း ခြေလျင်တပ်များအတွက် လေ့ကျင့်ရေး စခန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။

Source: DW

CNI International News

ဝါရှင်တန်၊ ဇွန်လ ၂၅

Roe v. Wade ပြဋ္ဌာန်းချက်ကို ပြောင်းပြန်လှန်ခဲ့သည့် အမေရိကန် တရားရုံးချုပ်၏ ဇွန်လ ၂၄ ရက် စီရင်ဆုံးဖြတ်ချက်သည် မျိုးဆက် တစ်ဆက်အတွင်း အကြီးမားဆုံး အောင်ပွဲတစ်ခုဖြစ်ကြောင်း သမ္မတဟောင်း ဒေါ်နယ်ထရမ့်က ချီးကျူး ပြောကြား လိုက်သည်။

နိုင်ငံတဝန်း ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချခြင်းကို တရားဝင် ခွင့်ပြုခဲ့သော ၁၉၇၃ ခုနှစ်က ဟိုးလေးတကျော် ဖြစ်ခဲ့သည့် အဆိုပါ ပြဋ္ဌာန်း ချက်အား ယခုအခါ ပယ်ဖျက်လိုက်ပြီ ဖြစ်သည်။

တရားရုံးချုပ်၏ အဆိုပါ ဆုံးဖြတ်ချက်နှင့်စပ်လျဉ်း၍ ဥပဒေပိုင်းဆိုင်ရာ ထိန်းညှိပေးဖို့ ပြည်နယ် တရားရေး နယ်ပယ် အသီးသီး ထံသို့ ပေးပို့ခဲ့သည်။

အဆိုပါ ဖွဲ့စည်းထားသော Save America PAC အဖွဲ့၏ ထုတ်ပြန်ချက်ထဲတွင် သမ္မတဟောင်း ဒေါ်နယ်ထရမ့်က “ယနေ့ ဆုံးဖြတ်ချက်သည် မျိုးဆက် တစ်ဆက်အတွင်း အကြီးမားဆုံး အောင်ပွဲတစ်ခုဖြစ်ကြောင်း၊ မကြာသေးမီက ထုတ်ပြန်ခဲ့သော အခြားဆုံးဖြတ်ချက် များနည်းတူ ဖြစ်နိုင်ခြေ အလားအလာ ကောင်းကြောင်း၊ အကြောင်းရင်းမှာ မိမိသည် အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု၏ တရား ရုံး ချုပ်ကို အလွန်လေးစားလျက် ခိုင်မာအားကောင်းသော ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဆိုင်ရာ ဥပဒေပညာရှင် ၃ ဦးကို အမည်စာရင်း တင် သွင်းခြင်း အပါအဝင် ကတိပြုထားသည့် ကိစ္စအားလုံးကို ဆောင်ရွက်ပေးနိုင်ခဲ့ပါကြောင်း” ထည့် သွင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

ကိုယ်ဝန်ဖျက်ခြင်းဆိုင်ရာ လူထုသဘောထား ထုတ်ဖော်နေကြ (AP)

အစောပိုင်း အင်တာဗျူး တစ်ခုတွင်လည်း သမ္မတဟောင်း ဒေါ်နယ်ထရမ့်က တရားရုံးချုပ်ကို ချီးကျူးပြောကြားခဲ့ပြီး ယခု ကဲ့သို့ ဆုံးဖြတ်ပေး ခြင်းသည် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို လိုက်နာလျက် ယခင်ကတည်းက ပေးသင့်သည့် အခွင့်အရေးကို ပြန်လည် အပ်နှင်းခြင်း ဖြစ်ကြောင်း မှတ်ချက်ချခဲ့သည်။

“ဒီလို အခွင့်အရေးကို အမြဲတမ်း ပိုင်ဆိုင်ခွင့်ရှိတဲ့ ပြည်နယ်တွေဆီ ပြန်ပို့နိုင်ပါပြီ” ဟု သမ္မတဟောင်း ထရမ့်က Fox News မီဒီယာသို့ ပြောကြားခဲ့သည်။

ရှေးရိုးစွဲ ကွန်ဆာဗေးတစ် ဆန်ခါတင် စာရင်းတွင် ပါဝင်သော တရားရုံး၏ အဆုံးအဖြတ်ထဲ၌ သမ္မတဟောင်း ဒေါ်နယ်ထရမ့် ပါဝင်သလားဟု သတင်းထောက်များက မေးမြန်းရာ သူက “ဘုရားသခင် ဆုံးဖြတ်တဲ့ကိစ္စပါ” ဟု ဖြေကြားခဲ့သည်။

ကိုယ်ဝန်ဖျက်ခြင်းဆိုင်ရာ လူထုသဘောထား ထုတ်ဖော်နေကြ (AP)

သမ္မတဟောင်း ဒေါ်နယ်ထရမ့်သည် ၎င်း၏ သမ္မတ သက်တမ်းအတွင်း ရှေးရိုးစွဲ ကွန်ဆာဗေးတစ် လွှတ်တော် တရားစီရင်ရေး အတွက် ဥပဒေပညာရှင်များ ဖြစ်ကြသည့် နေးလ်ဂေါ်ဆက်၊ ဘရက်ကာဗာနောက်နှင့် အေမီကို နေးဘာရက်တို့ကို တရားရုံး ချုပ်တွင် ခန့်အပ် တာဝန်ပေးခဲ့သည်။

၎င်းထံတွင် ရွေးချယ်စရာ လိုလားသည့် ထောက်ခံမှု တစ်ခုခုအတွက် သတင်းစကား(message) ရှိပါသလားဟု ဆက်လက် မေးမြန်းခဲ့ရာ သမ္မတဟောင်း ဒေါ်နယ်ထရမ့်က “နောက်ဆုံးတော့ ဒါက လူတိုင်းအတွက် အဆင်ပြေစေမယ့်ကိစ္စလို့ ထင်ပါ တယ်” ဟု Fox News သို့ ဖြေကြားခဲ့သည်။

Source: News Max

CNI International News

ဘေဂျင်း၊ ဇွန်လ ၂၅

တရုတ်သမ္မတ ရှီကျင့်ဖျင်သည် လာမည့်သီတင်းပတ်၌ ဗြိတိန်ကိုလိုနီအဖြစ်မှ တရုတ်ပြည်မကြီး လက်ဝယ်သို့ ဟောင်ကောင်ကျွန်း လွှဲပြောင်းရယူခြင်း ၂၅ နှစ်ပြည့် နှစ်ပတ်လည် အထိမ်းအမှတ် ဂုဏ်ပြုရန်အတွက် ဟောင်ကောင်သို့ သွားရောက်မည် ဖြစ်ကြောင်း အေပီသတင်းဌာနက ရေးသားဖော်ပြသည်။

ဝါရှင်တန်၊ ဥရောပနိုင်ငံများနှင့် တင်းမာမှုများရှိလျက် ဟောင်ကောင် ဒီမိုကရေစီအရေး လှုပ်ရှားမှုကို ဖြိုခွင်းပြီးနောက် ယခု ကဲ့သို့ ရှီကျင့်ဖျင်၏ ခရီးစဉ် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။

ရှီကျင့်ဖျင်သည် ဟောင်ကောင်မြို့တော်တွင် နှစ်ပတ်လည် အစည်းအဝေးနှင့် ဟောင်ကောင် အစိုးရသစ် အမှုဆောင်ချုပ် ဂျွန်လီ၏ ပထမဆုံး အစည်းအဝေးများသို့ တက်ရောက် သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ဆင်ဟွာသတင်းဌာနက ဇွန်လ ၂၄ ရက်တွင် ကြေညာခဲ့သည်။

အာဏာရ ကွန်မြူနစ်ပါတီ၏ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးဖြစ်သူ သမ္မတ ရှီကျင့်ဖျင်သည် ဟောင်ကောင် ကျွန်းပေါ်တွင် အချိန်မည်မျှနေထိုင်မည် (သို့မဟုတ်) အခြား သတင်းအချက်အလက် အသေးစိတ်ကိုတော့ ဆင်ဟွာသတင်း၌ မတွေ့ရပေ။

ရှီကျင့်ဖျင်သည် ပြီးခဲ့သည့် ၂ နှစ်ခွဲ ကာလအတွင်း ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် ကူးစက်ရောဂါ စတင်ဖြစ်ပွားစဉ် ကတည်းက တရုတ် ပြည်မကြီး၏ အပြင်ဘက်သို့ သွားလာရသည့် နိုင်ငံခြားခရီးစဉ်များကို ရှောင်ရှားခဲ့သည်။

ယခုနှစ်အတွင်း ကူးစက်ရောဂါ တကျော့ပြန် ဖိစီးလာမှုကို ထိန်းချုပ်ရန် ကြိုးစားနေရသည့် ဟောင်ကောင်သို့ သွားရောက်မည့် ရှီကျင့်ဖျင်၏ ဆုံးဖြတ်ချက်သည် အဆိုပါ နှစ်ပတ်လည်နေ့၏ အရေးပါမှုကို ထင်ဟပ်နေစေသည်။

 ဟောင်ကောင် ဒီမိုကရေစီအရေးတောင်းဆိုမှု (GETTY IMAGES)

တရုတ် မူဝါဒအောက်၌ စစ်ရေး တည်ဆောက်မှုနှင့် ပြည်ပတွင် ပိုမိုခိုင်မာလာစေဖို့အတွက် အမျိုးသားရေး သွေးသစ်လောင်းမှု ကို ဦးတည်သွားရန် ရှီက လိုလားနေသည်။

ဒီမိုကရေစီ လိုလားသည့် စိတ်ဓာတ်များကို ဟောင်ကောင် လုံခြုံရေးအကြီးအကဲဟောင်း ‘လီ’ ဦးဆောင်ခဲ့သည့် ဖြိုခွင်းမှုအပြီး အထက်ပါအတိုင်း ဟောင်ကောင် ၂၅ နှစ်ပြည့် အထိမ်းအမှတ်ပွဲ ကျင်းပရန် စီစဉ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

ပြည်မကြီး လိုလားသည့် ဟောင်ကောင် အာဏာပိုင်များသည် နိုင်ငံရေးတက်ကြွ လှုပ်ရှားသူများကို ထောင်ဒဏ် ချမှတ်ခြင်း၊ မြို့တော်၏ အထင်ရှားဆုံး ဒီမိုကရေစီ လိုလားသည့် သတင်းစာတိုက်များကို ပိတ်ပင်ခြင်းတို့ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။

၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်တွင် ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သော ပြည်မကြီး၏ အမျိုးသားလုံခြုံရေး ဥပဒေအောက်၌ ဖိနှိပ်ချုပ်ချယ်မှု ရှိနေသဖြင့် ဟောင်ကောင် အခြေစိုက် နေထိုင်သူအချို့ကို ထိုင်ဝမ်၊ ဗြိတိန်နှင့် အခြားနိုင်ငံများသို့ ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်ရန် စေ့ဆော်ပေးခဲ့ သည်။

တစ်ချိန်တည်းမှာပင် အာဏာရပါတီသည် ဟောင်ကောင်၏ ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးနှင့် ဘဏ္ဍာရေး အချက်အချာကျသည့် နေရာ အဆင့်အတန်းကို ဖျက်ဆီးနေပြီဖြစ်ကြောင်း သတိပေးသံများ ကျယ်လောင်သွားခဲ့သည်။

Source: AP

CNI News

၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဇွန် ၂၅

ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် တပ်မတော်နှင့် ရက္ခိုင့်တပ်တော် (AA)တို့၏ အုပ်ချုပ်ရေး ယန္တရားနှစ်ခု ထိပ်တိုက်တွေ့၍ ဖမ်းဆီး စစ်ဆေး မှုများ အလွန်များပြားလာနေမှုကို ညှိနှိုင်း အဖြေရှာကြရန် ရခိုင့်ဦးဆောင်ပါတီ(AFP) ဥက္ကဋ္ဌ ဒေါက်တာ အေးမောင်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

ပြီးခဲ့သည့် ဇွန်လ ၂၃ ရက်က စစ်တွေမြို့မှာ တပ်မတော်မှ ဗိုလ်ကြီးတစ်ဦးနှင့် စစ်သားတစ်ဦးကို ရက္ခိုင့်တပ်တော် (AA) မှ ဖမ်းဆီးသွားပြီးနောက် စစ်တွေမြို့ပေါ်ရပ်ကွက်မှ ပြည်သူ ၁၅ ဦးခန့်ကို တပ်မတော်မှ ဖမ်းဆီးသွားကြောင်း သိရသည်။

ရခိုင့်ဦးဆောင်ပါတီ (AFP) မှ ဥက္ကဋ္ဌ ဒေါက်တာအေးမောင်က “စစ်တွေမှာ ဖမ်းတယ်ဆီးတယ်ဖြစ်တော့ လူထုကတော့ ကျီးလန့်စာစား ဖြစ်တာပေ့ါဗျာ။ သေနတ်ကို တည့်တည့်ပစ်သလား၊ မိုးပေါ် ထောင်ဖောက် သလားဆိုတော့ မပြောတတ်ဘူး။ ပစ်သံခတ်သံလည်း ကြားရတယ်လို့လည်း ကြားပါတယ်။ အဲဒါတော့ တခြားမြို့တွေနဲ့စာရင် စစ်တွေမှာ ဖြစ်သွားတာပေ့ါဗျာ။ အဲလိုဖြစ်တာက SAC အတွက်လည်း မကောင်းဘူး။ ULA/AA ဖက်ကလည်း သူ့ရဲ့ မဟာဗျူဟာမြောက် ချဉ်းကပ်မှုနဲ့ ကျနော် ထင်ပါတယ် သူတို့ခေါင်းဆောင်တွေ တော်တော်များများရဲ့ ရင်ထဲမှာလည်း လူထုကို အထိအခိုက် အနည်းဆုံးနဲ့ သူတို့လိုချင် တဲ့ ပန်းတိုင်ကို ရောက်အောင် သွားမယ့် ရည်မှန်းချက်ကို ရှာထားပုံပေါက်ပါတယ်။ ဒီကြားထဲမှာ ထိပ်တိုက်တွေ့ကြတဲ့ အခါမှာ တော့ဖြင့် နှစ်ဖက်သည်းခံပြီးမှ ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းပြီးမှ အဖြေတစ်ခုကို ထုတ်ကြစေချင်တယ်။ အဲဒါကတော့ ကျနော်တို့ ဆန္ဒပါ” ဟု CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

တပ်မတော်ဘက်မှ မိမိတို့ တပ်ဖွဲ့ဝင်များကို ဖမ်းဆီးခြင်းကြောင့် တပ်မတော်သားများအား ပြန်ဖမ်းခြင်း ဖြစ်သည်ဟု AA မှ ဦးခိုင်သုခက သတင်းစာ ရှင်းလင်းပွဲတွင် ပြောကြားခဲ့သည်။

စစ်တွေမြို့ကိုတွေ့ရစဉ်

ထို့နောက် AA ၏ ဇွန်လ ၁၄ ရက်နေ့ သတင်းစာ ရှင်းလင်းပွဲ နောက်ပိုင်း အပြန်အလှန် ဖမ်းဆီးမှုများ ပိုမိုများပြားခဲ့ကြောင်း သို့သော်လည်း အရပ်သားပြည်သူများကို ဖမ်းဆီးမှုကို ထိန်းထိန်းသိမ်းသိမ်း လုပ်စေလိုကြောင်း နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားဟောင်း စာရေးဆရာ ဝေဟင်အောင်က ပြောသည်။

စာရေးဆရာ ဝေဟင်အောင်က “စိုးရိမ်မှုကတော့ ပြည်သူတွေအနေနဲ့ကတော့ တကယ်စိုးရိမ်ဖို့ ကောင်းတာပေါ့နော်၊ စစ်သား တွေက စစ်သား အလုပ်လုပ်ကြတာ ကျနော်တို့ ဘာမှပြောစရာ မရှိပေမယ့် ဒီဖက်က ဘာမှ မဆိုင်ဘဲနဲ့ ဘုမသိ၊ ဘမသိ ပြည်သူတွေ ဖက်ကတော့ မယ်မယ်ရရ မသိဘဲနဲ့ ခေါ်ယူစစ်ဆေး၊ မေးမြန်းခံရတာတို့၊ ပြီးတော့ ဖမ်းဆီး ခံရတာတို့ကတော့ သိပ် စိတ်မကောင်း ဖြစ်ရတယ်ပေါ့။ စိုးရိမ်ဖို့လည်း ကောင်းတယ်။ အခု ကျနော်တို့နေတဲ့ စစ်တွေထဲမှာ ဆိုရင်လည်း အဲဒီ အတိုင်းပဲ။ ခါတိုင်း စည်စည်ပင်ပင် ဖြစ်နေတဲ့ စစ်တွေမြို့တောင်မှ တော်တော်လေးကို ခြောက်ခြောက်ကပ်ကပ် ဖြစ်သွား တယ်၊ လမ်းလယ်တောင်မှ လူမရှိသလောက် ဖြစ်သွားတယ်” ဟု CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

နိုင်ငံရေး သဘောသဘာဝအရ ယခုဖြစ်နေသော ပြဿနာကို စားပွဲဝိုင်းတွင် ဆွေးနွေးကြစေလိုကြောင်း၊ အပြန်အလှန် နားလည်မှု ရယူကာ ဆောင်ရွက်ပါက အကောင်းဆုံး ဖြစ်လိမ့်မည်ဟု ယူဆကြောင်း ၎င်းက ပြောသည်။

ဇွန်လအတွင်း တပ်မတော်မှ ကျောက်တော်၊ ပုဏ္ဏားကျွန်း၊ မြောက်ဦးမြို့တို့မှ ဒေသခံ ၅၀ ခန့်ကို ဖမ်းဆီးထားပြီး AA ဘက်က လည်း တပ်မတော်သားနှင့် ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၀ ဦး ထက်မနည်းကို ဖမ်းဆီးထားကြောင်း သိရသည်။

လက်ရှိတွင် ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်းမှာ တပ်မတော်နှင့် AA ကြား နားလည်မှုဖြင့် အပစ်အခတ်ရပ်စဲထားသည်။

CNI International News

ကွီတို၊ ဇွန်လ ၂၅

ပြည်လုံးကျွတ် သပိတ်ဆင်နွှဲရန် ဦးဆောင်နေသည့် ဌာနေတိုင်းရင်းသား ခေါင်းဆောင်သည် နိုင်ငံ့အာဏာသိမ်းရန် ကြိုးပမ်းနေကြောင်း အီကွေဒေါသမ္မတက ဇွန်လ ၂၄ ရက်တွင် စွပ်စွဲလိုက်သည်။

သပိတ်မှောက် ဆန္ဒပြခြင်းများမှ ပေါ်ပေါက်လာမည့် အကြမ်းဖက်မှုများကို ထိန်းသိမ်းရန်အတွက် တရားရေးဆိုင်ရာ ယန္တရား အားလုံးကို သုံးသွားမည်ဟုလည်း အီကွေဒေါသမ္မတ တစ်ဆက်တည်း သတိပေးခဲ့သည်။

ရုပ်သံလိုင်းမှ ထုတ်လွှင့်ခဲ့သော မိန့်ခွန်းထဲတွင် သမ္မတ ဂွဲလာမိုလက်ဇိုက “ဌာနတိုင်းရင်းသား လူမျိုးများ ဖက်ဒရယ် ပြည်ထောင်စုခေါင်းဆောင် လီယိုနီဒက်အီဇာ အနေဖြင့် လက်ရှိအစိုးရကို ဖြုတ်ချရန် ဦးတည် ကြိုးစားနေကြောင်း” အတိ အလင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

သို့သော် တိုင်းရင်းသားများ၏ ၁၃ ရက်မြောက် ဆန္ဒပြပွဲများ အဆုံးသတ်ရေး ဆွေးနွေးမှုတွင် မိမိပါဝင်လိုသည့် ဆန္ဒရှိကြောင်း သမ္မတလက်ဇိုက ထပ်လောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

“အခု အကြမ်းဖက် ဆန္ဒပြနေတဲ့သူတွေရဲ့ ရည်ရွယ်ချက် အစစ်အမှန်က အာဏာသိမ်းဖို့ ဦးတည်နေတယ်ဆိုတာ သက်သေပြ နေပါတယ်။ ဒါကြောင့် အီကွေဒေါမှာ ဒီမိုကရေစီအရေး မတည်မငြိမ်ဖြစ်အောင် အခုလို ကြိုးစားနေတဲ့အပေါ် သတိပေးတဲ့ အကြောင်း နိုင်ငံတကာ အသိုင်းအဝိုင်းကိုလည်း ပန်ကြားလိုပါတယ်” ဟု လက်ဇိုက ဆက်လက် ပြောကြားခဲ့သည်။

အီကွေဒေါ သမ္မတ ဂွဲလာမိုလက်ဇို (Reuters)

“မစ္စတာအီဇာ(တိုင်းရင်းသားခေါင်းဆောင်) က အခြေအနေကို မထိန်းနိုင်တော့ဘူးဗျ။ ရာဇဝတ်မှု ကျူးလွန်တဲ့သူတွေ လက်ထဲ ရောက်ပြီး အကြမ်းဖက်မှု ထိုးဖောက်လာပြီ” ဟု ၎င်းက ဖြည့်စွက် ပြောကြားခဲ့သည်။

ဓါတ်ဆီဈေးနှုန်းကို ၄၅ ဆင့်မှ ၂ ဒသမ ၁၀ ဒေါ်လာအထိသာ သတ်မှတ်ပေးရန်၊ စိုက်ပျိုးရေး ထွက်ကုန်များ ဈေးနှုန်းထိန်းရန် နှင့် ပညာရေးဘတ်ဂျက် ပိုမိုထုတ်ပေးရန် စသည့် တောင်းဆိုချက်များဖြင့် ဇွန်လ ၁၄ ရက်တွင် စတင်ခဲ့သော ဆန္ဒပြပွဲများကို တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ ဖက်ဒရယ်ကောင်စီက ဦးဆောင်ခဲ့သည်။

တောင်အမေရိကတိုက်တွင် တည်ရှိသော အီကွေဒေါနိုင်ငံတွင် မြောက်ဘက်နှင့် အလယ်ပိုင်းရှိ ပြည်နယ် ၆ ခုတွင် ဆန္ဒပြပွဲ များ အထူးပြင်းထန်လာခဲ့သည်။

ကွီတိုမြို့တော်ရှိ အမျိုးသားလွှတ်တော်အနီး ဆန္ဒပြပွဲ၌ ပါဝင်ခဲ့သူတစ်ဦးမှာ ရင်ဘတ်နှင့်ဝမ်းဗိုက် ဒဏ်ရာရခဲ့ကြောင်း၊ အခြား ဒဏ်ရာရသူပေါင်း ၁၀၀ ခန့်ရှိကြောင်း ဖက်ဒရယ်ကောင်စီက ဇွန်လ ၂၃ ရက်တွင် ကြေညာခဲ့သည်။

ဆန္ဒပြသူများ၏ တုံ့ပြန် တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင် အချို့လည်း ဒဏ်ရာရခဲ့ကြောင်း အီကွေဒေါရဲက တွစ်တာ လူမှုကွန် ရက်တွင် သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

ပါချက်တစ်ဟု ထင်ရှားသည့် ဖက်ဒရယ်ကောင်စီအဖွဲ့ချုပ်မှ နိုင်ငံရေးဝါဒရေးရာ ညှိနှိုင်းရေးမှူး မာလွန်ဆန်တီ (Marlon Santi) က “ယခု ဆန္ဒထုတ်ဖော်မှုများသည် ကျနော်တို့၏ ရုန်းကန်မှု စိတ်ဓာတ်ဟု ယုံကြည်သဖြင့် အစိုးရက တိုင်းရင်းသား များ၏ တောင်းဆိုချက်များကို ဖြည့်ဆည်းပေးရန် လူမှုကွန်ရက်မီဒီယာပေါ်တွင် တောင်းဆိုသည်” ဟု ရေးသားလွှင့်တင်ခဲ့ သည်။

Source: AP