CNI News

၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ် ၁၂

တိုင်းရင်းသားအားလုံး တန်းတူယှဉ်တွဲ နေထိုင်နိုင်မည့် တရားမျှတပြီး ငြိမ်းချမ်းသည့် ဖက်ဒရယ်နိုင်ငံတော် တည်ဆောက်ရေး ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ (CRPH) အနေဖြင့် ကြိုးပမ်းသွားမည် ဖြစ်ကြောင်း ထုတ်ပြန် ပြောကြားခဲ့သည်။

ယနေ့ (ဩဂုတ် ၁၂ ရက်) တွင် ကျရောက်သည့် ၇၂ နှစ်မြောက် ကရင်အာဇာနည်နေ့သို့ ပေးပို့သည့် သဝဏ်လွှာ တွင် အထက်ပါအတိုင်း ရေးသားဖော်ပြခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

နှစ်ပေါင်းများစွာ ဖိနှိပ်လာခဲ့သည့် စစ်အာဏာရှင်စနစ်ဆိုးကြီးအား နိုင်ငံတဝှမ်းရှိ ပြည်သူများက တခဲနက် ဆန့်ကျင်တော်လှန်နေကြသည့် ယခုအချိန်မျိုးတွင်လည်း ကရင်တိုင်းရင်းသားတို့သည် ညီနောင်တိုင်းရင်းသား များနှင့်အတူ လက်တွဲ၍ အသက်နှင့် ခန္ဓာအား ပေးလှူကာ ဆက်လက်တိုက်ပွဲ ဝင်နေကြဆဲပင် ဖြစ်ကြောင်း ပေးပို့သည့် သဝဏ်လွှာတွင် ဖော်ပြထားသည်။

စောဘဦး ရုပ်တုကိုတွေ့ရစဉ် 

ပြည်တွင်းပြည်ပရှိ ကရင်တိုင်းရင်းသားများ အနေဖြင့် အာဏာသိမ်းမှုကို ဆန့်ကျင်သည့် အလွှာအသီးသီးမှ မိတ်ဖက်နိုင်ငံရေး၊ တော်လှန်ရေး အင်အားစုများအား နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပြီး ကူညီစောင့်ရှောက်ပေးမှုများသည် တော်လှန်ရေး အောင်မြင်ရန်အတွက် ကြီးမားသည့် တွန်းအားတစ်ရပ်ဖြစ်ကြောင်း ပြည်သူတစ်ရပ်လုံးကိုယ်စား ကျေးဇူးတင်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သသည်။

ကရင်တိုင်းရင်းသားများအနေဖြင့် ကရင်ပြည်၏ လွတ်လပ်ခွင့်၊ တန်းတူညီမျှခွင့်၊ ကိုယ်ပိုင်ပြဋ္ဌာန်းခွင့်တို့အတွက် တိုက်ပွဲဝင်ခဲ့ကြသည်မှာ နှစ်ပေါင်း ၇၀ ကျော်ပြီဖြစ်ကြောင်း၊ ယနေ့ ကရင်တိုင်းရင်းသားများ ဖိနှိပ်ခံဘဝမှ လွတ် မြောက်ရေးအတွက် အစဉ်တစိုက် ကြိုးပမ်းခဲ့ကြရင် ကျဆုံးသွားခဲ့ကြသူ စောဘဦးကြီးနှင့်တကွ ကရင်တိုင်းရင်း သား အာဇာနည်များအားလုံးကို အောက်မေ့ ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် နှစ်စဉ်ကျင်းပမြဲဖြစ်သည့် ကရင်အာဇာနည်နေ့ ဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။

ကရင့်တော်လှန်ရေးကို ဦးဆောင်ခဲ့သော စောဘဦး ၁၉၅၀ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ် ၁၂ ရက်တွင် ကွယ်လွန်သည့် နေ့ကို ကရင်အာဇာနည်နေ့ဟု သတ်မှတ်ကာ နှစ်စဉ် ကျင်းပလာခဲ့သည်မှာ ယနေ့ (ဩဂုတ် ၁၂ ရက်တွင်) ၇၂ နှစ်မြောက် ခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။

CNI International News

ဘရာဇီလီယန်၊ ဩဂုတ် ၁၂

နိုင်ငံ၏ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့အစည်းများကို အကာအကွယ်ပေးရန်အတွက် ထောင်နှင့်ချီသော ဘရာဇီးလ်နိုင်ငံသားများ သည် လွန်ခဲ့သော ၄၅ နှစ်နီးပါးခန့်က ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သော စစ်အာဏာရှင်စနစ်ကို ဝိုင်းဝန်းရှုတ်ချခဲ့သည့် သမိုင်းဝင်နေရာတစ်ခုဖြစ်သည့် ဥပဒေကျောင်းတစ်ကျောင်းရှေ့၌ ဩဂုတ် ၁၁ ရက်တွင် စုဝေးဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။

အဆိုပါ ဆန္ဒပြသူများသည် ၎င်းတို့နိုင်ငံ၏ ဒီမိုကရေစီနှင့် ရွေးကောက်ပွဲစနစ်များကို ခုခံကာကွယ်သည့် ကြေညာ ချက်များကို ထုတ်ပြန်ခဲ့ကြသည်။ အမျိုးသားရေးဝါဒီ လက်ယာအစွန်းရောက်သမ္မတ ဂျာအိဘော်ဆိုနာရိုသည် ယမန်နှစ် အောက်တိုဘာလတွင် ပြန်လည် ရွေးကောက် တင်မြှောက်မှုမခံရမီ ၎င်းရွေးကောက်ပွဲ စနစ်များကို အကြိမ်ကြိမ် ထိုးနှက်နေခဲ့သည်။

လက်ရှိ ထုတ်ပြန်ခဲ့သော ကြေညာစာတမ်းတွင် ဘော်ဆိုနာရို၏အမည်ကို အတိအကျ မဖော်ပြထားသော်လည်း လက်ယာစွန်းသမ္မတ အနေဖြင့် ယခင် အမေရိကန်သမ္မတဟောင်း ဒေါ်နယ်ထရမ့်၏ ခြေရာကို လိုက်နင်းသွားနိုင် ကြောင်း၊ အာဏာပြန်ရရေး ကြိုးပမ်းမှုတွင် ၎င်းကို မထောက်ခံသော ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်များကို ငြင်းပယ်ပြီး ၎င်းအပေါ် တတိုင်းပြည်လုံး အတိုင်းအတာဖြင့် စိုးရိမ်စရာဖြစ်လာနိုင်ကြောင်း အလေးပေး ရေးသားထားသည်။

ဘရာဇီးလ်ပြည်သူများ ဘရာဇီးလ်သမ္မတ ဂျာအိဘော်ဆိုနာရို ရုပ်ပုံပါ အလံကို ကိုင်ဆောင်ထားစဉ် (AP)

ဩဂုတ် ၁၁ ရက် လူထုစုဝေးမှုတွင် ဖတ်ကြားခဲ့သော ကြေညာချက် တစ်စောင်တွင် လက်မှတ်ပေါင်း ၈ သောင်း ကျော် စုစည်းနိုင်ခဲ့ပြီး ထိုကြေညာချက်မှနေ၍ ဘရာဇီးလ်ဒီမိုကရေစီ ခြိမ်းခြောက်ခံနေရပြီဟု သတိပေးခဲ့သည်။

“ကျနော်တို့မှာ အာဏာသိမ်းခံရမယ့် အန္တရာယ်ရှိနေတယ်။ ဒါကြောင့် အရပ်ဘက် အဖွဲ့အစည်းတွေကနေ ဒီမိုကရေစီအရေး အာမခံချက်ပေးဖို့ ရပ်တည်ပြီး တိုက်ပွဲဝင်ရမှာပါ” ဟု တရားရေးဝန်ကြီးဟောင်း ဂျိုစီ ကားလို့စ် ဒိုက်ယက်စ် (Jose Carlos Dias) က အေပီသတင်းဌာနသို့ ပြောကြားခဲ့သည်။

၎င်းသည် ၁၉၇၇ ခုနှစ်က ကြေညာစာတမ်းနှစ်စောင်ကို ယနေ့ခေတ်နှင့် ကိုက်ညီအောင် ပြင်ဆင်ရေးသားရာတွင် ပါဝင်ကူညီခဲ့သည်။ ထိုကြေညာစာတမ်းကို ဩဂုတ် ၁၁ ရက်၌ ဘရာဇီးလ် လူထုအကြားတွင် ဖတ်ကြားခဲ့ပြီးဖြစ် သည်။

ဆော်ပိုလိုမြို့တွင် ယာဉ်မောင်းသူများက လူထုစုဝေးခဲ့သည့် ဥပဒေကျောင်းသို့ သွားရာ အဓိကလမ်းမများပေါ်တွင် ဩဘာပေးခဲ့ကြပြီး ကျောင်းသားများက ဒီမိုကရေစီအရေး ကြွေးကြော်သံများဖြင့် ချီတက်ခဲ့ကြသည်။

ဥပဒေကျောင်း အဆောက်အဦ၏ ပင်မ ဆင်ဝင်ပေါက်အနီးတွင် ဧရာမ အီလက်ထရောနစ် ဆိုင်းဘုတ်ထောင်၍ “မဲဆန္ဒရှင်များကို လေးစားပါ” ဟူသော ဆောင်ပုဒ်ကို စာတန်းဖော်ခဲ့ကြသည်။

Source: Aljazeera

CNI International News

ကဘူးလ်၊ ဩဂုတ် ၁၂

အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံတွင် တာလီဘန်တို့ အာဏာပြန်ရလာသည်မှာ တစ်နှစ်ကျော်လာပြီဖြစ်ပြီး ယခင်ကထက် စစ်ရေးအင်အား ပိုကောင်းလာသော်လည်း ၎င်းတို့၏အုပ်ချုပ်ရေးအပေါ် ခြိမ်းခြောက်မှုများ ရှိနေဆဲဖြစ်ကြောင်း အေအက်ဖ်ပီသတင်းတစ်ပုဒ်တွင် တွေ့ရသည်။
၎င်းတို့အာဏာချုပ်ကိုင်မှု ပိုမိုတင်းကျပ်ရန်အတွက် တာလီဘန်တို့သည် စစ်ရေးခြိမ်းခြောက်မှု တစ်ခုအဖြစ် ရင်ဆိုင်နေရသော ပန်ရှာဂျာ (Panshjir) တောင်ကြားသို့ တပ်ဖွဲ့ဝင်အင်အား တိုးမြှင့်ချထားခဲ့သည်။

အာဖဂန်နစ္စတန်အရှေ့မြောက်ပိုင်းရှိ ရှုခင်းသာချိုင့်ဝှမ်းဖြစ်သော ပန်ရှာဂျာတောင်ကြားသည် ပြင်ပမှ ဝင်ရောက် လာသော လက်နက်ကိုင်များကို ခုခံတိုက်ခိုက်ရန်အတွက် အမျိုးသားတော်လှန်ရေးတပ်ဦး (NRF) စတင်မွေးဖွားရာ ဒေသ ဖြစ်သည်။

တာလီဘန်တပ်ဖွဲ့ကိုတွေ့ရစဉ် (GETTY IMAGES)

အခြား တဖက်တွင်လည်း အစ္စလာမ္မစ်နိုင်ငံတော်-ခိုရာဆန် (IS-K) အဖွဲ့ကလည်း လွန်ခဲ့သည့် ၁၂ လအတွင်း ဗုံးများ ကြဲချပြီး အသေခံ တိုက်ခိုက်မှု အများအပြား လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။

သို့သော် ဂျီဟက်ဝါဒီများသည် တာလီဘန်တို့နှင် ထိပ်တိုက် ဖြေရှင်းမည့်အစား ရှီးယိုဗလီများနှင့် ဆစ်ခ်ဘုရား ကျောင်းများကို အာရုံစိုက်ခဲ့ကြသည်။

ယမန်နှစ်၊ ဩဂုတ် ၃၁ ရက်တွင် အမေရိကန် ဦးဆောင်သော တပ်များ အာဖဂန်မှ ထွက်ခွာသွားခဲ့သော်လည်း တာလီဘန်တို့၏ အုပ်ချုပ်ရေးကို အနောက်အုပ်စု၏ ခြိမ်းခြောက်မှုက ရှိနေခဲ့သည်။

မကြာသေးမီက ကဘူးလ်မြို့တော်တွင် ခိုအောင်းနေခဲ့သည့် အယ်လ်ကိုင်းဒါး ခေါင်းဆောင် အေမန် အယ်လ် ဇာဝါဟီရီကို အမေရိကန်က ဒရုန်းဖြင့် လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ခဲ့မှုကြောင့် တာလီဘန် ခေါင်းဆောင်များ အတွက်လည်း နည်းပညာမြင့်မားလှသည့် ရန်သူလက်ချက်ဖြင့် မည်သို့ထိခိုက်လွယ်နိုင်ကြောင်း ပြသနေခဲ့သည်။

ပန်ရှာဂျာ (Panshjir) တောင်ကြားက NRF တပ်ဖွဲ့ခေါင်းဆောင်ကိုတွေ့ရစဉ် (GETTY IMAGES)

ပန်ရှာဂျာ တောင်ကြားကို တာလီဘန်တို့ အစိုးရိမ်ဆုံး ဖြစ်သော်လည်း ၎င်းတို့အတွက် ပြင်းထန်သော ခုခံမှုမှ အလှမ်းဝေးသည်ဟု ဝါရှင်တန်အခြေစိုက် ဝီလ်ဆင်စင်တာမှ တွေးခေါ်ပညာရှင် မိုက်ကယ်ကူဂဲမန်း (Michael Kugelman) က ယုံကြည်ထားသည်။

“တကယ်လို့ IS-K ရဲ့ တိုက်ခိုက်မှု စတွေ့လာရပြီး နောက်ထပ် တိုက်ခိုက်မှုတွေလည်း ရှိလာမယ်ဆိုရင် NRF အတွက် တကယ်အကျိုးရှိနိုင်မယ်လို့ ကျနော် ထင်ပါတယ်” ဟု ၎င်းက အေအက်ဖ်ပီ သတင်းဌာနသို့ သုံးသပ်ပြ သည်။

အကယ်၍ အာဖဂန်နိုင်ငံသားများ အနေဖြင့် IS-K ၏ ဖောက်ခွဲဖျက်ဆီးခံရသော မိသားစုများ၏ အခြေအနေကို မျက်ဝါးထင်ထင် မြင်တွေ့ရလျှင် တာလီဘန်အုပ်ချုပ်ရေး၏ တရားဝင်မှု (legitimacy) ကို အစွန်းအထင်း ဖြစ်စေ နိုင်သလို NRF အတွက်လည်း အကျိုးရှိမည့် ထွက်ပေါက်တစ်ခု ရလာမည်ဟု မိမိ ယူဆကြောင်း မိုက်ကယ်ကူဂဲမန်း က ဆက်လက် ပြောကြားခဲ့သည်။

Source: AFP

CNI News
၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ သြဂုတ် ၁၂

စီးပွားရေးနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများတွင် ပိုမိုတိုးမြှင့်ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး အပါအဝင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေး အခြေအနေများကို ဂျပန်လွှတ်တော်အမတ် Mr. Hiromichi Watanabe ဦးဆောင်သည့် ကိုယ်စားလှယ် အဖွဲ့နှင့် နစကဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေးခဲ့ကြကြောင်း သိရသည်။

သြဂုတ် ၁၁ ရက်နေ့ မွန်းလွဲပိုင်းက နေပြည်တော်မှာ တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

ဂျပန်အမတ် Mr. Hiromichi Watanabe

အဆိုပါ တွေ့ဆုံမှုတွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေးဖြစ်ပေါ် ပြောင်းလဲမှု အခြေအနေများ၊ နှစ်နိုင်ငံ ချစ်ကြည်မှုနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများ မြှင့်တင်ဆောင်ရွက်ရေး၊ စီပွားရေးနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများတွင် ပိုမိုတိုးမြှင့်ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်ရေး၊ မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေးအခြေအနေများ စသည်တို့ကို ဆွေးနွေးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

CNI News

၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ သြဂုတ် ၁၁

ကယန်းစာပေနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဗဟိုကော်မတီဥက္ကဋ္ဌ ဦးဖရန်စစ္စကိုအား အမည်မသိ လူ ၂ ဦးမှ သေနတ်ဖြင့် လာရောက် လုပ်ကြံ၍ ယနေ့ (သြဂုတ် ၁၁ ရက်) နံနက်က သတ်ဖြတ်သွားကြောင်း ကယန်းစာပေနှင့်ယဉ်ကျေးမှုဗဟိုကော်မတီမှ ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

ထိုဖြစ်ရပ်အပေါ် ကယန်းစာပေနှင့်ယဉ်ကျေးမှု ဗဟိုကော်မတီမှ လုံးဝ(လုံးဝ) လက်မခံနိုင်ကြောင်း၊ ထိုသို့ ပြုလုပ် ဖန်တီးမှု ကို ပြင်းထန်စွာ ရှုတ်ချပါကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

ဦးဖရန်စစ္စကိုသည် ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်၊ နောင်လိုင်ကျေးရွာရှိ ၎င်း၏ စိုက်ခင်းအနီးမှာ လုပ်ကြံသတ် ဖြတ်ခံခဲ့ရခြင်း ဖြစ်ကြောင်း ဒေသခံများက ပြောသည်။

သို့သော် ယခုအချိန်ထိ မည်သည့် အဖွဲ့အစည်း (သို့မဟုတ်) လူပုဂ္ဂိုလ်က ဘာကြောင့် လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ခြင်းဆိုသည်ကို တော့ တရားဝင် ထုတ်ပြန်ခြင်း မရှိသေးပေ။

ဦးဖရန်စစ္စကို လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ခံရမှုအပေါ် ကယန်းစာပေနှင့်ယဉ်ကျေးမှုဗဟိုကော်မတီထုတ်ပြန်ချက်

ဦးဖရန်စစ္စကိုသည် ကယန်းလူမျိုးအရေး၊ စာပေနှင့် ယဉ်ကျေးမှုအရေးကို တက်တက်ကြွကြွ ပါဝင် ဦးဆောင်ပေးရုံမက၊ ပညာရေး၊ လူမှုရေး၊ ဘာသာရေးလုပ်ငန်းများတွင်လည်း အမြဲပံ့ပိုးကူညီလုပ်ဆောင်ပေးသော ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်သည်ကို ကယန်း လူမျိုးအသိုင်းအဝန်းနှင့် အခြား ရင်းနှီးသော ပုဂ္ဂိုလ်များအသိပင်ဖြစ်ကြောင်း ကယန်းစာပေနှင့်ယဉ်ကျေးမှုဗဟိုကော်မတီက ယနေ့ (သြဂုတ် ၁၁ ရက်) ထုတ်ပြန်တွင် ပြောထားသည်။

ထို့ကြောင့် နိုင်ငံရေးအရှုပ်အထွေးကာလတွင် ကယန်းစာပေနှင့်ယဉ်ကျေးမှုဗဟိုကော်မတီဥက္ကဋ္ဌ ဦးဖရန်စစ္စကိုအား လုပ်ကြံ သတ်ဖြတ်ခြင်းသည် မှန်ကန်သော ပြဿနာဖြေရှင်းနည်း မဟုတ်သည့်အပြင် ကယန်းစာပေနှင့်ယဉ်ကျေးမှု၊ ကယန်းလူမျိုး အတွက်များစွာ ထိခိုက်နစ်နာဆုံးရှုံးရပါသည်ဟုလည်း အဆိုပါကော်မတီက ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

ဦးဖရန်စစ္စကိုသည် ကယန်းစာပေနှင့်ယဉ်ကျေးမှုဗဟိုကော်မတီတွင် ၂၀၁၂ မှ ၂၀၁၈ ခုနှစ်အထိ နာယကအဖြစ်လည်း ကောင်း၊ ၂၀၁၈ မှ ယနေ့အထိ(လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ခံရချိန်ထိ) ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်လည်းကောင်း တာဝန်ယူဆောင်ရွက်ခဲ့သူဖြစ် သည်။

ထို့ပြင် ဦးဖရန်စစ္စကိုသည် ၂၀၁၀ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် ဖယ်ခုံမြို့နယ်မဲဆန္ဒနယ်ကနေ ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေး နှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ(USDP)ကိုယ်စားပြု ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ကာ လွှတ်တော်အမတ်ဖြစ်ခဲ့သေးသည်။

ထို့နောက် ၂၀၁၅ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲနှင့် ၂၀၂၀ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲများ ယှဉ်ပြိုင်ရာမှာတော့ အနိုင်မရခဲ့ပေ။

CNI International News

ကိယက်ဗ်၊ ဩဂုတ် ၁၁

ခရိုင်းမီးယားရှိ လေတပ်စခန်းတစ်ခုတွင် ဆုံးရှုံးများပြားစေသည့် ပေါက်ကွဲမှုတစ်ခု ဖြစ်ပွားခဲ့ရာ ရုရှားစစ်လေယာဉ် ၉ စင်း ပျက်စီးသွားခဲ့ကြောင်း ယူကရိန်းက ပြောကြားခဲ့သည်။

အဆိုပါ ပေါက်ကွဲမှုသည့် ယူကရိန်း၏ တိုက်ခိုက်မှု ဖြစ်ပုံရပြီး စစ်ပွဲအရှိန် သိသာစွာ တိုးလာသည့် လက္ခဏာတစ်ရပ် ဖြစ် ကြောင်း အေပီသတင်းဌာနက ရေးသားဖော်ပြသည်။

ဩဂုတ် ၁၀ ရက်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အဆိုပါပေါက်ကွဲမှုတွင် မည်သည့်လေယာဉ်မှ ထိခိုက်ပျက်စီးမှု မရှိကြောင်း ရုရှားက ငြင်းဆိုခဲ့သည်။

သို့သော် ဂြိုဟ်တုများ ရိုက်ကူးထားသော ဓာတ်ပုံများအရ အဆိုပါ လေတပ်အခြေစိုက်စခန်းရှိ စစ်လေယာဉ် ၇ စင်း ထက် မနည်း ပေါက်ကွဲခဲ့ကြောင်း ရှင်းရှင်းလင်းလင်း မြင်တွေ့ရပြီး အခြားစစ်ဘက် အသုံးအဆောင်များလည်း ဆုံးရှုံးသွားနိုင်ခြေ ရှိနေသည်။

ယူကရိန်းအစိုးရသည် အဆိုပါ ဗုံးကွဲမှုအတွက် ၎င်းတို့တွင် တာဝန်ရှိကြောင်း ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခြင်း မပြုသော် လည်း အခင်းဖြစ်ပွားရာ ဆာကီ (Saki) လေတပ်စခန်းတွင် ဆေးလိပ်သောက်သူတစ်ဦး ပေါ့လျော့မှုကြောင့် ပေါက်ကွဲစေသည့် ခဲယမ်းမီးကျောက်များ မီးစွဲသွားခဲ့ကြောင်း ရုရှား၏ ရှင်းလင်းချက်ကို ယူကရိန်းက လှောင် ပြောင် သရော်ခဲ့သည်။

အထက်ပါ ရုရှား၏ ရှင်းလင်းချက်သည် အဓိပ္ပါယ်ကင်းမဲ့နေသလို ယူကရိန်းစစ်တပ် အနေဖြင့်လည်း လေတပ် စခန်းကို တိုက်ခိုက်ရန် သင်္ဘောဖျက်ဒုံးကျည်များ သုံးကောင်းသုံးနိုင်ကြောင်း စစ်ရေး လေ့လာသုံးသပ်သူများက ပြောကြားခဲ့ကြသည်။

ခရိုင်းမီးယားကျွန်းဆွယ်မှ ဒေသဆိုင်ရာအုပ်ချုပ်ရေးမှူး ဆာဂျီအက်ဆိုင်ယိုနော့ဗ် (GETTY IMAGES)

အကယ်၍ ထိုပေါက်ကွဲမှု၌ ယူကရိန်း အမှန်တကယ် တာဝန်ရှိသည်ဟုဆိုလျှင် ခရိုင်းမီးယား ကျွန်းဆွယ်ရှိ ရုရှားစစ် စခန်းတစ်ခုကို ပထမဆုံး လူသိရှင်ကြား ပစ်မှတ်ထား တိုက်ခိုက်မှု ဖြစ်လာပေမည်။ အဆိုပါ ကျွန်းဆွယ်ကို ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် ယူကရိန်းတို့လက်ထဲမှ ရုရှားသိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး ယခုစစ်ပွဲ၌ ယူကရိန်းတောင်ပိုင်း ဒေသများကို တိုက်ခိုက်ရန် ဆာကီလေတပ်စခန်းကို အသုံးပြုနေသည်။

ခရိုင်းမီးယားသည် ယူကရိန်းရော ရုရှားအတွက်ပါ အရေးပါသည့် ဒေသဖြစ်သည်။ ယူကရိန်းသည် အဆိုပါ ဒေသ အပါအဝင် သိမ်းပိုက်ခံထားရသော နယ်မြေအသီးသီးမှ ရုရှားတို့ကို မောင်းထုတ်မည်ဟု ကြုံးဝါးထားသော်လည်း ခရိုင်းမီးယားကို ရုရှား၏ အစိတ်အပိုင်းအဖြစ် ယူကရိန်း အသိအမှတ်ပြုရေးမှာ လတ်တလော တိုက်ပွဲများ အဆုံး သတ်ရေးအတွက် အဓိက အကြောင်းအရင်း တစ်ခုဖြစ်သည်။

ပေါက်ကွဲမှု ဖြစ်ပွားချိန်တွင် အနီးအနားရှိ ကမ်းရိုးတန်းသို့ မီးခိုးမြူများ လွင့်တက်လာခဲ့ပြီး လူ ၁ ဦး သေဆုံးကာ ၁၄ ဦး ဒဏ်ရာရခဲ့သဖြင့် ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသွားများ အထိတ်တလန့်ဖြင့် ပြေးလွှားခဲ့ကြသည်။

အဆောက်အဦးတချို့မှ ကွဲအက်နေသော ပြတင်းပေါက်များ၊ အုတ်များ လွင့်စဉ်နေပုံများကို ဗွီဒီယိုမှတ်တမ်းတွင် တွေ့ရကြောင်း အေပီသတင်းက ဆက်လက် ရေးသားထားသည်။

တိုက်ခန်းပေါင်း ဆယ်ဂဏန်းခန့် ပျက်စီးခဲ့ကြောင်း၊ ယင်းတိုက်ခန်းများတွင် နေထိုင်သူများအား ယာယီအိမ်ရာများ သို့ ပြောင်းရွှေ့ပေးခဲ့ကြောင်း ခရိုင်းမီးယားကျွန်းဆွယ်မှ ဒေသဆိုင်ရာအုပ်ချုပ်ရေးမှူး ဆာဂျီအက်ဆိုင်ယိုနော့ဗ်က ပြောကြားခဲ့သည်။

Source: AP

CNI International News

နယူးဒေလီ၊ ဩဂုတ် ၁၁

ကက်ရှ်မီးယား၏ လာဒက်နယ်မြေအတွင်း အိန္ဒိယနှင့်တရုတ် စစ်သားများကြား နယ်နိမိတ် ပဋိပက္ခ ဖြစ်ပွားပြီးနောက် အိန္ဒိယ ၏ နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒသည် တရုတ်ဘက်လှည့်လာကြောင်း အေပီသတင်းဌာနက ရေးသားဖော်ပြသည်။

ပြီးခဲ့သည့် နှစ်နှစ်အတွင်း ကက်ရှ်မီးယား၏ လာဒက်နယ်မြေအတွင်း အိန္ဒိယနှင့်တရုတ်စစ်သားများ အသေအပျောက် များခဲ့ သည့် နယ်နိမိတ်ပဋိပက္ခ ဖြစ်ပွားပြီးနောက် နယူးဒေလီမြို့တော်ရှိ မူဝါဒချမှတ်သူများသည် ၇၅ နှစ်ပြည့် အိန္ဒိယ လွတ်လပ်ရေး နေ့ကို ကြိုဆိုဂုဏ်ပြုသော အားဖြင့် မူဝါဒရေးရာ သိသာစွာ ပြောင်းလဲမှုအနေဖြင့် ဘေဂျင်းဘက်သို့ အာရုံစိုက် လာခဲ့ကြ သည်။

သာယာလှပသော ဟိမဝန္တာဒေသဖြစ်သည့် ကက်ရှ်မီးယားဒေသနှင့်ပတ်သက်၍ အိန္ဒိယသည် ၎င်းနှင့်အငြင်းပွားနေသည့် ပါကစ္စတန်ကို တားဆီးရန် ဆယ်စုနှစ်များစွာ ကြိုးပမ်းနေခဲ့သည်။

နှစ်နိုင်ငံနယ်စပ်ကို ပိုင်းခြားထားသည့် အဆိုပါဒေသကို ပိုင်ဆိုင်ကြောင်း နှစ်ဘက်စလုံးက အခိုင်အမာ ပြောကြားခဲ့ပြီး မဆုတ် မနစ်သော ပြိုင်ဆိုင်မှု အနေဖြင့် ပါကစ္စတန်ကလည်း နယူးဒေလီအစိုးရ၏ နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒကို အမြဲအာရုံစိုက်နေခဲ့ကြောင်း အေပီသတင်းဌာနက ရေးသားဖော်ပြသည်။

ယခုအခါ ပါကစ္စတန်ထက် သာလွန်သည့် အိန္ဒိယ၏ စီးပွားရေး ကြီးထွားလာမှုသည် အာရှတလွှားတွင် ဘေဂျင်း၏ အရှိန် အဟုန် တိုးလာခြင်းနှင့် ပေါင်းစပ်ရန် လိုအပ်လာပြီ ဖြစ်သည်။

အိန္ဒိယ ဝန်ကြီးချုပ် မိုဒီနဲ့ တရုတ်သမ္မတ ရှီကျင့်ဖျင် ကိုတွေ့ရစဉ် (AP)

“နယူးဒေလီဟာ ဘေဂျင်းကို ဗဟိုပြုမှု ပိုများလာနေပါတယ်” ဟု ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဒီအက်စ် ဟိုဒါ (D.S Hooda) က ပြောကြားခဲ့သည်။

၎င်းသည် လာဒက်နယ်မြေ အပါအဝင် ကက်ရှ်မီးယားကို ထိန်းချုပ်သည့် အိန္ဒိယစစ်တပ်၊ မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်ကို ၂၀၁၄ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၆ ခုနှစ်အထိ ဦးဆောင်ခဲ့ဖူးသူ ဖြစ်သည်။

အိန္ဒိယနှင့် ပါကစ္စတန်တို့သည် ဗြိတိသျှကိုလိုနီ လက်အောက်မှ ၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် လွတ်လပ်ရေး ရပြီးကတည်းက သူပုန်ထကြွ မှုများ၊ ပိတ်ဆို့မှုများ၊ နိုင်ငံရေးအရ နှိမ်နင်းမှုများနှင့်အတူ ကက်ရှ်မီးယားဒေသ အရေးအတွက် ထိပ်တိုက် တွေ့ခဲ့ကြသည်။

ထို့ပြင် အိန္ဒိယသည် ပါကစ္စတန်နှင့် တရုတ်တို့ကို ရင်ဆိုင်ခဲ့သည့် စစ်ပွဲ ၄ ခုအနက် နှစ်ခု၏ အချက်အချာလည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။

အဆိုပါ ၃ နိုင်ငံတို့၏ နယ်နိမိတ်ကိစ္စ တင်းမာမှုသည် ကမ္ဘာ့တစ်ခုတည်းသော နေရာတွင် နျူကလီးယား လက်နက်ပိုင်ရှင်များ သုံးပွင့်ဆိုင် နယ်မြေ အငြင်းပွားမှုအဖြစ် ဆုံသွားခဲ့ကြသည်။

အိန္ဒိယ၊ ပါကစ္စတန်၊ တရုတ် နယ်စပ်ထိစပ်မှုကိုတွေ့ရစဉ် (GETTY IMAGES)

အိန္ဒိယသည် ၁၉၆၀ ပြည့်လွန် နှစ်များမှစ၍ ဘက်မလိုက် လှုပ်ရှားမှု၏ တက်ကြွသော အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထိုစဉ် ဘက်မလိုက် နိုင်ငံများအဖွဲ့တွင် သီအိုရီအရ စစ်အေးကာလ၌ မည်သည့်ဩဇာမှ မခံယူလိုသည့် နိုင်ငံပေါင်း ၁၀၀ ကျော် စုစည်းဖွဲ့စည်းထားသည်။

အိမ်နီးချင်း ဖြစ်ကြသည့် ပါကစ္စတန်၊ တရုတ်တို့နှင့် အငြင်းပွားနေသော်လည်း အိန္ဒိယ၏ ဘက်မလိုက်သော ရပ်တည်ချက် သည် ၎င်း၏နိုင်ငံခြားမူဝါဒအတွက် အခြေခံအုတ်မြစ်အဖြစ် ဆက်လက် တည်ရှိနေဆဲ ဖြစ်သည်။

ယနေ့ခေတ်တွင်လည်း ပါကစ္စတန်နှင့် ကက်ရှ်မီးယားအရေး၌ တွန်းအားတစ်ခု ပေါ်ပေါက်စေဖို့ အိန္ဒိယသံတမန်များက အဓိက အာရုံစိုက် ထားကြဆဲ ဖြစ်သည်။

“ကက်ရှ်မီးယားအရေးဟာ ကျနော်တို့ နိုင်ငံခြားရေး မူဝါဒဆိုင်ရာ စိုးရိမ်မှုတွေအတွက် အဓိက သော့ချက်တစ်ခုလည်း ဖြစ်ပါ တယ်” ဟု အိန္ဒိယနိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဟောင်းဖြစ်သူ ကန်ဝဲလ်စီဘဲက ပြောကြားခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ၂၀၀၂-၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် ဝန်ကြီးအဆင့် တာဝန်ထမ်းခဲ့သည်။

Source: AP

CNI News

၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ် ၁၁

ရခိုင်ပြည်လွတ်မြောက်ရေးပါတီ (ALP) ၏ ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင် ကော်မတီဝင် ဒုဗိုလ်မှူးကြီး ခိုင်ပေါ်လင်းကို ဖမ်းဆီးရခြင်း မှာ ALP ပါတီဝင်ဖြစ်သည့်အတွက် မဟုတ်ဘဲ ပြစ်မှုကျူးလွန်ထားခြင်းကြောင့် ဖမ်းဆီးခြင်းဖြစ်ကြောင်း AA ၏ ပြန်ကြားရေး တာဝန်ခံ ခိုင်သုခက ပြောသည်။

ဒုဗိုလ်မှူးကြီး ခိုင်ပေါ်လင်းကို ရာဇဝတ်မှုနှင့် ဖမ်းဆီးခြင်းဖြစ်ကြောင်း၊ ၎င်းကျူးလွန်သည့် ပြစ်မှုများကို အသေးစိတ်ပြောပြ၍ မရကြောင်း AA ၏ ပြန်ကြားရေးတာဝန်ခံ ခိုင်သုခက ယနေ့ (ဩဂုတ် ၁၁ ရက်) ပြုလုပ်သည့် သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် ပြောကြားခဲ့သည်။

၎င်းက "ဖမ်းဆီးထားတာ မှန်ပါတယ်။ ကျနော် အရင်အထက်က ပြောခဲ့ပြီး ဖြစ်ပါတယ်။ ဖမ်းဆီးရတဲ့ အကြောင်းအရင်းလည်း အထက်က ပြောခဲ့ပြီး ဖြစ်ပါတယ်။ ပြောရမယ်ဆိုရင် ALP နဲ့ AA ကြားမှာတော့ ကြီးကြီးမားမားကိစ္စ ညှိနှိုင်းစရာမရှိပါ။ အပြစ်ရှိ တဲ့ လူကို အပြစ်ရှိတဲ့အတိုင်း ကျနော်တို့ ဆက်လက်ပြီးတော့ အရေးယူ ဆောင်ရွက်မှု လုပ်ရခြင်းဖြစ်ပါတယ်။ ခိုင်ပေါ်လင်းကို ALP အနေနဲ့ ဖမ်းတယ်ဆိုတာထက် ရာဇဝတ်မှုကို ကျူးလွန်နေတယ်၊ ရာဇဝတ်မှုနဲ့ အပြစ်ရှိနေတဲ့ လူတစ်ယောက်အနေနဲ့ ဖမ်းဆီးတာ ဖြစ်ပါတယ်။ အမှန်ပြောရမယ်ဆိုရင် ALP အနေနဲ့ ကိုင်တွယ်နေတာတော့ မဟုတ်” ဟု ပြောသည်။

 ALP မှ ဒုဗိုလ်မှူးကြီးခိုင်ပေါ်လင်းကိုတွေ့ရစဉ် (ALP)

၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ် ၂ ရက်က AA သည် ALP မှ ဒုဗိုလ်မှူးကြီး ခိုင်ပေါ်လင်းကို စစ်တွေရှိ ၎င်း၏ နေအိမ်ထဲသို့ ဝင်ရောက်၍ ဖမ်းဆီးသွားကြောင်း ALP မှ ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

ထို့နောက် ဒုဗိုလ်မှူးကြီး ခိုင်ပေါ်လင်းကို ဖမ်းဆီးသည့် အထဲတွင် ပါဝင်သည်ဆိုသည့် စွပ်စွဲချက်ဖြင့် စစ်တွေမြို့ နာဇီကျေးရွာ မှာ နေထိုင်သူတစ်ဦးကို ALP ပါတီဝင်များမှ ဩဂုတ် ၈ ရက်နေ့က သွားရောက် ဖမ်းဆီးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

ရခိုင်ပြည်နယ်မှာ ရခိုင်လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့ ULA/AA တစ်ဖွဲ့တည်းသာ ရှိရမည်ဟု ULA/AA ၏ ယနေ့ (ဩဂုတ် ၁၁ ရက်) သတင်းစာ ရှင်းလင်းပွဲတွင် ပြောကြားသွားသည့်အတွက် အပြန်အလှန်ဖမ်းဆီးမှုနှင့် ပတ်သက်၍ ဆွေးနွေးရန် အခြေအနေ မရှိကြောင်း ရခိုင်နိုင်ငံရေးသမား ဦးဖေသန်းက CNI သို့ ပြောသည်။

ALP နှင့် AA ခေါင်းဆောင်များကိုတွေ့ရစဉ်

ဦးဖေသန်းက “ရခိုင်ပြည်မှာ ရခိုင်လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ ULA/AA တစ်ဖွဲ့ထဲ ရှိရမယ်ဆိုတဲ့ သူတို့မှာ မူဝါဒ ရှိတယ်လို့ ပြောတယ်။ နောက်ပြီးတော့ ဗိုလ်မှူးကြီး ခိုင်ပေါ်လင်းကို ဖမ်းသွားတာက ALP ပါတီဝင်ဖြစ်လို့ ဖမ်းတယ်ဆိုတာထက်ပေါ့နော်၊ သူ့ရဲ့ လုပ်ရပ်ကြောင့်ပေါ့။ သူ့ရဲ့ ရာဇဝတ်မှု လုပ်ရပ်ကြောင့် ဖမ်းရတယ်ဆိုတဲ့ အကြောင်း၊ အကြောင်းပြန်ကြားတာလည်း ကြား လိုက်ရတယ်၊ ဆိုတော့ အဲဒီအပေါ်မှာ ALP ဖက်ကလည်း သူတို့ ဗိုလ်မှူးကြီး ခိုင်ပေါ်လင်းကို ဖမ်းတဲ့အခါမှာ သတင်းပေးတာ တို့ အမာခံတို့ ဆိုပြီးတော့ ဖမ်းတာတွေလည်း ရှိတယ်ပေါ့။ ဒါတွေကို ခြုံကြည့်လိုက်မယ်ဆိုရင်တော့ ဒီဖက်က သတင်းစာ ရှင်းလင်းပွဲမှာ ပြောသွားတဲ့ အတိုင်းဆိုရင် ညှိနှိုင်းဖြေရှင်းဖို့ လမ်းတော့ မရှိဘူး။ သူတို့ ပြည်သူတွေကို ဒုက္ခပေးမယ်၊ ဒါမဟုတ် ULA/AA ကို သူတို့ စစ်အစိုးရနဲ့ ပေါင်းပြီး‌တော့ပေါ့နော်၊ ပျက်စီးရာ ပျက်စီးကြောင်း လုပ်ကြံမယ်ဆိုရင်‌တော့ သူတို့က ဖမ်းမယ် ဆိုတဲ့ သဘောမျိုး၊ ပြီးတော့ ရခိုင်ပြည်နယ်မှာ ULA/AA တပ်တော် တစ်ခုတည်းပဲ ရှိရမယ်ဆိုတဲ့ သူက မူဝါဒမျိုး ချပြသွားတော့ လေ ကျနော်ထင်ပါတယ် သူတို့အနေနဲ့ ဆွေးနွေးဖို့ အခြေအနေ မရှိဘူးလို့ မြင်ပါတယ်”ဟု ပြောသည်။
အဆိုပါ ကိစ္စများနှင့် ပတ်သက်ပြီး ALP ၏ သဘောထားကို သိရှိနိုင်ရန် CNI မှ ဆက်သွယ်ခဲ့သော်လည်း ဖုန်းလက်ခံဖြေကြား ခြင်း မရှိပေ။

ရက္ခိုင့်တပ်တော် (ULA/AA) နှင့် ရခိုင်ပြည်လွတ်မြောက်ရေးပါတီ (ALP) တို့သည် ရခိုင်လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများဖြစ်ပြီး ALP သည် တစ်နိုင်ငံလုံး အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးသဘောတူစာချုပ် (NCA) ထိုးထားသော အဖွဲ့ဖြစ်ကာ AA ကမူ မထိုးနိုင်သေး ဘဲ ညှိနှိုင်းမှုများ ရှိနေသည့် အဖွဲ့ဖြစ်သည်။

CNI News

၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ သြဂုတ် ၁၀

မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း ဒေသများတွင် စစ်ဖြစ်နေခြင်းကြောင့် စိုက်ပျိုးရေး လုပ်ငန်းများ အရင်နှစ်ကလို မလုပ်နိုင်၍ ဆန်ရေ စပါးပြတ်လပ်နိုင်သည့်အတွက် ဆန်နှင့် အခြား သီးနှံများ စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်ခြင်းများ အားသွန်ခွန်စိုက် စိုက်ပျိုးကြရန် ကချင် လွတ်လပ်ရေးအဖွဲ့(KIO)ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး အင်ဘန်လက ပြောသည်။

KIO/KIA ဌာချုပ် လိုင်ဇာမြို့မှာ သြဂုတ် ၁၀ ရက်က ကျင်းပသည့် ၄၇ နှစ်မြောက် ကချင်အာဇာနည်နေ့ ၎င်းက အထက်ပါ အတိုင်းပြောကြားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအင်ဘန်လက "စစ်ဖြစ်ပွားရာဒေသဖြစ်သော မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်းတွင် အရင်နှစ်တွေလို စိုက်ပျိုးရေး လုပ်ငန်း များကို ထိထိရောက် ရောက် လုပ်ကိုင်နိုင်ခြင်း မရှိတော့တာကြောင့် လာမယ့် နှစ်များတွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ အစားအစာ ငတ်မွတ် ခြင်းများ ကြုံတွေ့ လာနိုင်သောကြောင့် မိမိဒေသ ကျေးရွာများတွင် ဆန်နှင့် အခြားသီးနှံများ စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်ခြင်းများကို စိုက်ပျိုးကြရန် အလေးအနက် တိုက်တွန်းအပ်ပါသည်။ ဆန်နှင့် အစားအသောက်များကို ချွေတာကြရန်လည်း အရေးကြီးပြီ” ဟု ပြောသည်။

ဗိုလ်ချုပ်ကြီး အင်ဘန်လသည် ကချင်ဘာသာစကားဖြင့် ပြောကြားခြင်းဖြစ်ပြီး မိန့်ခွန်းစာရွက်ပါ ပြောစကား တချို့ကို Simsa Kasa Multimedia က ပြန်လည် ရေးသားဖော်ပြထားခဲ့သည်။

KIA စစ်ဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဂမ်ရှောင် (Simsa Kasa Multimedia)

လက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံတွင် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ချင်းပြည်နယ်၊ ကရင်ပြည်နယ်၊ ကယားပြည်နယ် တို့တွင် တိုက်ပွဲများ မြန်မာ့တပ်မတော်နှင့် ဒေသကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့(LPDF)၊ ဒေသတွင်း တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ တို့ကြား တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားနေသည်။

ထို့ကြောင့် စိုက်ပျိုးရေး လုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ရန် အခက်အခဲဖြစ်နေခြင်းကြောင့် ဆန်စပါး အထွက်နှုန်းများ လျော့နည်း လာလျက်ရှိသည်။ တခြားသော ရခိုင်ပြည်နယ်နှင့် ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးတို့တွင် တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခြင်းမရှိသော်လည်း သွင်းအားစုစရိတ် (ဓာတ်မြေသြဇာ၊ စက်သုံးဆီ၊ ပိုးသတ်ဆေး)များ ဈေးကြီးနေခြင်းနှင့် စိုက်ပျိုးရေ မရရှိခြင်းတို့ကြောင့် လယ်စိုက်ဧကများ လျော့နည်းလားပြီး စပါးအထွက်နှုန်းလျော့နည်းမည်ဟု တောင်သူလယ်သမားများက ပြောသည်။

ဆန်စပါး အထွက်နှုန်းများ တိုးပွားလာရေးနှင့် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများ အဆင်ပြေစွာ လုပ်ကိုင်နိုင်ရေးအတွက် နစက-က ကျပ် ဘီလီယံ ၄၀၀ ကို မတည်၍ ဓာတ်မြေသြဇာ၊ ပိုးသတ်ဆေး၊ စက်သုံးဆီ၊ စိုက်ပျိုးရေ စသည့် လိုအပ်ချက်များကို ဖြည့်စီးပေး သွားမည်ဟု နစကဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်က သြဂုတ် ၈ ရက်မှ ၁၀ ရက်အထိ ကျင်းပခဲ့သော အစည်းအဝေးမှာ ပြောကြားခဲ့သည်။