CNI International News
ဝါရှင်တန်၊ ဇွန်လ ၂၃
အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့် (Donald Trump) က အီရန်နှင့် စ-စ်ပွဲ ပြန်လည်စတင်မည်ဟု ဇွန်လ ၂၁ ရက် တွင် ခြိမ်းခြောက်ပြောကြားခဲ့ကြောင်း ရိုက်တာမှ ဖော်ပြခဲ့သည်။
အမေရိကန်နှင့် အီရန်ကြား စ-စ်ပွဲ အဆုံးသတ်ရန် ပြီးခဲ့သည့် သီတင်းပတ်က ရရှိခဲ့သော နားလည်မှုစာချွန်လွှာ (MOU) အရ ယာယီငြိမ်းချမ်းရေး သဘောတူညီချက်အောက်တွင် အမေရိကန်ဒုသမ္မတ ဂျေဒီ ဗန့်စ် (JD Vance) သည် အီရန်အရာရှိများနှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုများ ပြုလုပ်နေချိန်အတွင်းမှာပင် ထရမ့်၏ ခြိမ်းခြောက်မှု ထွက်ပေါ် လာခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ထို့ပြင် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို ထပ်မံ ပိတ်ဆို့လိုက်ပြီဖြစ်ကြောင်း အီရန်အစိုးရ၏ ကြေညာချက်ကြောင့်လည်း အဆိုပါ ဆွေးနွေးပွဲများအပေါ် အရိပ်မည်း လွှမ်းမိုးသွားခဲ့သည်။
ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံ တောင်ထိပ်ပေါ်တွင် တည်ရှိသည့် ဘာဂန်စတော့ခ် (Buergenstock) အပန်းဖြေစခန်း၌ ပြုလုပ်သော ယခုဆွေးနွေးပွဲသည် နှစ်နိုင်ငံကြား စ-စ်ပွဲကို အဆုံးသတ်ရန် ရည်ရွယ်ပြီး၊ ပြီးခဲ့သည့် ဧပြီလ ကတည်းက စတင်ခဲ့သော အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သက်တမ်းကို နောက်ထပ် ရက်ပေါင်း ၆၀ အထိ တိုးမြှင့်ရန် အတွက် ပထမဆုံးအကြိမ် တွေ့ဆုံခြင်းဖြစ်သည်။
အမေရိကန် ဒုသမ္မတ ဂျေဒီဗန့်စ်ကို တွေ့ရစဉ်
ယခုရရှိထားသော သဘောတူညီချက်တွင် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ စွမ်းအင်တင်ပို့မှုအတွက် အချက်အချာကျသော ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို ပြန်လည် ဖွင့်လှစ်ရန်နှင့် အီရန်၏ မဟာမိတ် ဟစ်ဇ်ဘိုလာ (Hezbollah) အဖွဲ့နှင့် အစ္စရေးကြား တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားနေသည့် လက်ဘနွန်နိုင်ငံ အပါအဝင် စ-စ်မျက်နှာအားလုံးတွင် တိုက်ခိုက်မှု များကို အဆုံးသတ်ရန် တောင်းဆိုထားသည်။
သို့သော် အမေရိကန်နိုင်ငံ အနေဖြင့် လက်ဘနွန်တွင် တိုက်ပွဲများရပ်တန့်ရန် ၎င်း၏ ကတိကဝတ်ကို ပျက်ကွက် ခဲ့သည်ဟု အီရန်ဘက်က စွပ်စွဲပြောဆိုခဲ့ပြီး ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားမှတဆင့် ရေကြောင်းဖြတ်သန်း သွားလာမှုများ ကို ထပ်မံ ပိတ်ဆို့လိုက်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။
“အီရန်အနေနဲ့ လက်ဘနွန်မှာရှိတဲ့ သူတို့ရဲ့ လက်အောက်ခံ အဖွဲ့တွေ ပြဿနာရှာနေတာကို ချက်ချင်း ရပ်တန့်ခိုင်းရမယ်” ဟု သမ္မတ ထရမ့်က လက်ဘနွန်ရှိ အီရန်၏မဟာမိတ် ဟစ်ဇ်ဘိုလာအဖွဲ့ကို ရည်ညွှန်းပြီး လူမှုမီဒီယာတွင် ရေးသားခဲ့သည်။
“တကယ်လို့ သူတို့ဘက်က ရပ်တန့် မပေးဘူးဆိုရင်တော့၊ ပြီးခဲ့တဲ့အပတ်က ကျနော်တို့ လုပ်ခဲ့သလိုမျိုးပဲ အီရန်ကို နောက်တစ်ကြိမ် အပြင်းထန်ဆုံး တိုက်ခိုက်သွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီတစ်ခါတော့ ပိုပြီးတော့တောင် ပြင်းထန် လိမ့်မယ်”ဟု ၎င်းက ဆက်လက် သတိပေးခဲ့သည်။
အမေရိကန်-အီရန် ဆွေးနွေးပွဲမှာ ခေါင်းဆောင်တွေကို တွေ့ရစဉ်
Fox News ၏ ဖော်ပြချက်အရ သမ္မတထရမ့်သည် အင်တာဗျူးတစ်ခုတွင် ယခုထက်ပိုပြီး ပြင်းထန်သည့် စကား လုံးများဖြင့် ပြောဆိုခဲ့ပြီး၊ အီရန်ဘက်က ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို ပိတ်ဆို့ပါက "မင်းတို့မှာ နိုင်ငံဆိုတာ ရှိတော့ မှာ မဟုတ်ဘူး" ဟု ထရမ့်က အီရန်အရာရှိများကို သတိပေးခဲ့သည်။
ကာတာနိုင်ငံမှ ကြားဝင်စေ့စပ်ပေးသူများ ရှေ့မှောက်တွင် အမေရိကန်နှင့် အီရန်အရာရှိများ တွေ့ဆုံခဲ့ကြသည့် ဆွေးနွေးပွဲတွင်မူ ဒုသမ္မတ ဗန့်စ်က လက်ဘနွန်ရှိ အကြမ်းဖက်မှုများကို လျှော့ချပြောဆိုခဲ့ပြီး၊ လက်ဘနွန်တွင် တိုက်ခိုက်မှုများ အဆုံးသတ်ရေးအတွက် တိုးတက်မှုများ ရှိနေပြီဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
ထိုဆွေးနွေးပွဲတွင် အမေရိကန်နှင့် အီရန် ကိုယ်စားလှယ်များ ဓာတ်ပုံအတူ တွဲရိုက်ခဲ့ခြင်း မရှိပေ။
အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အဘတ်စ် အာရတ်ဂ်ချီ (Abbas Araqchi) သည် ဆွေးနွေးသည့် အခန်းထဲသို့ ဝင်ရောက် လာပြီးနောက် ကြားဝင်စေ့စပ်ပေးသူဖြစ်သည့် ပါကစ္စတန်ဝန်ကြီးချုပ် ရှာဘက်ဇ် ရှရစ်ဖ် (Shehbaz Sharif) ကို ပွေ့ဖက်နှုတ်ဆက်ခဲ့သော်လည်း အခန်း၏ နောက်ကျောဘက်တွင် ရှိနေသည့် ဗန့်စ်နှင့် တစ်စုံတစ်ရာ ဆက်ဆံ ပြောဆိုခြင်း မရှိခဲ့ပေ။
Source: Nikkei Asia
