CNI News
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန် ၂၂
မြန်မာနိုင်ငံတွင် သဘာဝသယံဇာတ ပေါကြွယ်ဝသော်လည်း ဆင်းရဲသည့်နိုင်ငံ ဖြစ်နေခြင်းနှင့် သယံဇာတ ထွက်ရှိသည့် တိုင်းရင်းသားဒေသသည်ပင် ဖွံ့ဖြိုးမှုမရှိ ဖြစ်နေရခြင်းက ဘာကြောင့်လဲဟု ပြည်သူလူထုကြား မွေးခွန်းထုတ်မှုများ ရှိလာသည်။
ဗမာမဟုတ်သော တိုင်းရင်းသားပြည်နယ် ဒေသများသည် ပြည်သူလူထုအတွက် ကျန်းမာရေး၊ ပညာရေး၊ စီးပွားရေး၊ လျှပ်စစ်မီးကဏ္ဍနှင့် နေထိုင်မှုစနစ်သည် ဖွံ့ဖြိုးမှု မရှိသည့်အပြင် တစ်နှစ်ထက်တစ်နှစ် ဆုတ်ယုတ် လာမှုများရှိနေသည်။
ထိုသို့ ဖြစ်ပေါ်နေရခြင်းသည် ဒေသတွင်း မတည်ငြိမ်မှု၊ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခများကြောင့် တိုက်ပွဲအတွက်သာ ငွေကြေးကို အသုံးပြုနေကြရပြီး ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေး ဆောင်ရွက်နိုင်ခြင်း မရှိသည့် အတွက်ကြောင့် ဖြစ်သည်ဟု ရခိုင်ပြည်လွတ်မြောက်ရေးပါတီ(ALP)ဥက္ကဋ္ဌ ဒေါ်စောမြရာဇာလင်းက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။
၎င်းက “မြန်မာနိုင်ငံဟာဆိုရင် အရင်တုန်းက အာရှမှာ ကျားဆိုပြီး နာမည်ကြီးခဲ့တယ်။ ဒါပေမယ့် လွတ်လပ်ရေး ရပြီးတဲ့ နောက်ပိုင်းမှာ ဆိုလို့ရှိရင် မြန်မာနိုင်ငံမှာ လွတ်လပ်ရေးက တိုက်ပွဲနဲ့အတူ ပါလာတယ်။ တိုက်ပွဲက နေရာ တကာတိုင်းမှာ ဖြစ်နေတာ။ တိုက်ပွဲတွေ ဖြစ်နေလို့ရှိရင် ငြိမ်းချမ်းရေးက မရနိုင်ဘူး။ အဲဒါကြောင့်မို့လို့ ငြိမ်းချမ်းမှ တိုင်းပြည်တိုးတက်မှာ။ ငြိမ်းချမ်းမှ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုက မြန်မာနိုင်ငံထဲကို လာမှာ။ နိုင်ငံတကာ ဧည့်သည်တွေ အလည်လာမှ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ အကြောင်းကို ပိုသိလာမှာ။ ပြီးတော့ နေရာဒေသအလိုက် tourist တွေ ရောက်လာ လို့ရှိရင် ဒေသခံတွေမှာ ရန်ပုံငွေတွေ ရလာနိုင်တယ် စသည်အားဖြင့် မျိုးစုံရှိတာပေါ့။ အဲဒီလိုမျိုး ဖြစ်ဖို့ဆိုရင် ငြိမ်းချမ်းရေးက အမြန်ဆုံး ရဖို့လိုတယ်။ ငြိမ်းချမ်းတဲ့ တိုင်းပြည်ဖြစ်မှ တိုးတက်မယ်။ ငြိမ်းချမ်းတဲ့တိုင်းပြည် မဖြစ် ဘူး၊ တိုက်ပွဲတွေ ရှိနေတယ်ဆိုလို့ရှိရင် တိုက်ပွဲသံသရာထဲတော့ မြန်မာနိုင်ငံထဲက လူသားတွေရဲ့ အခက်အခဲတွေ က အများကြီးရှိတယ်လို့ မြင်ပါတယ်။ မတိုးတက်ရတာက တိုက်ပွဲတွေမှာ အများကြီး အသုံးပြုရတာတွေရှိတယ်။ တော်လှန်ရေး အဖွဲ့အစည်းတွေမှာဆိုရင်လည်း ရလာတဲ့ငွေတွေဆိုလို့ရှိရင် တိုက်ပွဲမှာ သုံးရတယ်။ နိုင်ငံတော် အစိုးရမှာလည်း ငွေကြေး အမြောက်အများကို တိုက်ပွဲအတွက် အသုံးပြုရတယ်။ အဲဒါကြောင့် အများကြီး နှောင့် နှေး ကြန့်ကြာနေတယ်ဆိုတာလည်း ပြောချင်တယ်” ဟု ပြောသည်။
နာဂဒေသ ကျေးရွာတစ်ခုကို တွေ့ရစဉ်
လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခကြောင့် ဒေသဖွံ့ဖြိုးမှု မရှိဆိုသော်လည်း တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားမှု မရှိသည့်အပြင် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ် ခွင့်ရဒေသ ရရှိထားသည့် နာဂ၊ ဓနုနှင့် ပအိုဝ်ဒေသများသည်လည်း ဖွံ့ဖြိုးမှု အားနည်းနေသည်ကို တွေ့ရှိရသည်။
အဆိုပါ ဒေသများသည် ရှမ်းပြည်နယ်နှင့် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းမှာ တည်ရှိခြင်းကြောင့် ရှမ်းပြည်နယ်နှင့် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၏ ဘတ်ဂျက်ခွဲတမ်းမှ တဆင့်သာ ဘဏ္ဍာငွေ ခွဲဝေမှုရရှိခြင်း၊ လုပ်ပိုင်ခွင့်သည် ကိုယ်ပိုင် အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသနှင့်အညီ မရရှိခြင်းတို့ကြောင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးဆိုင်ရာ ဆောင်ရွက်နိုင်ခြင်း မရှိခြင်းဖြစ်သည်ဟု နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူများက ထောက်ပြကြသည်။
ထို့ပြင် ပြီးခဲ့သည့် အစိုးရလက်ထက် အဆက်ဆက်တွင် နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၌ တိုင်းဒေသကြီး ရန်ပုံ ငွေဖြင့် မြေသားလမ်း ဖောက်လုပ်ခြင်းကို တင်ဒါခေါ်ယူခဲ့သော်လည်း ဒေသအတွင်း လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ခက်ခဲမှုကြောင့် တင်ဒါဝယ်ယူတင်သွင်းသည့် ကုမ္ပဏီများ မရှိခဲ့သည့် အခြေအနေနှင့် ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။
နာဂဒေသမှာ မိုးများပြီး လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ခက်ခဲသည့် ဒေသဖြစ်သည့်အတွက် လုပ်ငန်းပစ္စည်းများ သယ်ယူ ရာတွင် မိုးတွင်းကာလ၌ လမ်းသွားမရခြင်း၊ ပြီးစီးမှု ရာခိုင်နှုန်း တင်ပြရာတွင် ဆက်သွယ်ရေး ခက်ခဲမှုတို့ကြောင့် ငွေထုတ်ယူခွင့် ကြန့်ကြာမှုများ၊ လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်ရာတွင် အခက်ခဲများစွာ ကြုံတွေ့နေရခြင်းတို့ကြောင့် ဖြစ် သည်။
ကုလားတန်မြစ်ဘေးက လူနေအိမ်တချို့ကို တွေ့ရစဉ်
ထို့နောက် နိုင်ငံရေး မတည်ငြိမ်ခြင်း၊ အစိုးရလည်း တည်ငြိမ်မှု မရှိခြင်းနှင့် လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခ၊ တရားဥပဒေ စိုးမိုးရေးတို့ကြောင့်လည်း ဖြစ်သည်ဟု နိုင်ငံရေး လေ့လာသုံးသပ်သူတစ်ဦးက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။
၎င်းက “အဓိက,ကတော့ နိုင်ငံတော် တည်ငြိမ်အေးချမ်းမှုပေါ့။ နိုင်ငံတော် တည်ငြိမ်အေးချမ်းမှုပြောရင် ဘက်ပေါင်းစုံ အကုန်ပါတာပဲ။ တည်ငြိမ်အေးချမ်းမှုဆိုတာ ရွေးကောက်ပွဲက အဆင့်ဆင့် တက်လာတဲ့ အစိုးရ ကလည်း တည်တည်ငြိမ်ငြိမ်နဲ့ ရွေးကောက်ပွဲကတဆင့် ဖြစ်လာတဲ့ အပြောင်းအလဲကိုလည်း လက်ခံနိုင်စွမ်းရှိဖို့၊ ဒါကလည်း ဒါကလည်း တည်ငြိမ်မှုပေါ့။ နောက်တစ်ခုကလည်း လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခတွေ ချုပ်ငြိမ်းဖို့ပေါ့။ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခတွေလည်း ငြိမ်းချမ်းတဲ့ အသွင်ဆောင်ဖို့ပေါ့ ဒါလည်း လိုတာပေါ့။ နောက်တစ်ခုကလည်း တရားဥပဒေ စိုးမိုးမှုပေါ့ ဒါလည်း လိုတာပေါ့” ဟု ပြောသည်။
မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းရှိ ဒေသအများစု ဖွံ့ဖြိုးမှုအတွက် အဓိကလိုအပ်ချက်သည် နိုင်ငံရေး မတည်ငြိမ်မှုနှင့် လက်နက် ကိုင် ပဋိပက္ခများ၊ ပညာရေးနှင့် ကျန်းမာရေးကဏ္ဍ အားနည်းချက်များ၊ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး အခက်အခဲ၊ အခြေခံ အဆောက်အအုံ ချို့တဲ့ခြင်း၊ တိုင်းပြည်၏ စီးပွားရေး မြှင့်တင်ရန်အတွက် နည်းပညာနှင့် သက်မွေးပညာ ရေး ကဏ္ဍများကို အဓိက အားပေးမြှင့်တင်ရန် လိုအပ်ကြောင်း တက်သိပညာရှင်များက ထောက်ပြကြသည်။
လက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံ၏ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခများကြောင့် အာဆီယံ ၁၁ နိုင်ငံတွင် မြန်မာနိုင်ငံသည် ဖွံ့ဖြိုးမှု အနိမ့်ဆုံးနိုင်ငံ ဖြစ်နေသည်ကို တွေ့ရှိရသည်။
