CNI News
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁၉
မြန်မာနိုင်ငံသည် အင်အားကြီး အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံ နှစ်ခုဖြစ်သည့် တရုတ်နှင့် အိန္ဒိယတို့၏ ပထဝီနိုင်ငံရေး၌ အရေးကြီးဆုံး ဆုံချက်ဖြစ်နေသည်ဟု နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူတစ်ဦးက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြော သည်။
ထို့ကြောင့် ၎င်းတို့ နှစ်နိုင်ငံအနေဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံတွင် မည်သည့်အစိုးရ တက်သည်ဖြစ်စေ အဆင်ပြေ အောင် ပေါင်းမည်ဆိုသည့် သဘောထား ပေါ်လစီမျိုးဖြစ်ကြောင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံကို ထိုနှစ်နိုင်ငံမှ ပယ်ထား ၍မရကြောင်း ၎င်းက ပြောသည်။
နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူက “တရုတ်ကလည်း သူ့အကျိုးစီးပွားအတွက်၊ သူ့ရေရှည်အကျိုးစီးပွား အတွက်ပဲ မြန်မာနိုင်ငံကို ဖြတ်ပြီးတော့ အိန္ဒိယ သမုဒ္ဒရာကနေ သူက လမ်းဖောက်ချင်တာ။ အဲဒီ လမ်းဖောက် လိုက်လို့ရှိရင် သူ့ရဲ့ စွမ်းအင် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး၊ လုံခြုံရေးအတွက်ရော၊ သူ့ရဲ့ကုန်ပစ္စည်း တွေ မြန်မာပြည်ကနေ ဖြတ်ပြီးတဲ့အခါကြတော့ အာဖရိကတို့၊ အရှေ့အလယ်ပိုင်းတို့ အဲဒီဒေသတွေကို ဖြန့်ဖြူးဖို့ရော၊ ဥရောပကို သွားဖို့ရောက မြန်မာပြေးလမ်းက ပိုပြီးတော့ အများကြီးတိုတောင်းသွားမှာပေါ့ ခရီးက။ ဒါကြောင့် သူ့အကျိုး စီးပွားအတွက်က မြန်မာကို သူက ချန်ထားလို့ကိုမရဘူး။ အိန္ဒိယကလည်း တရုတ်နဲ့သာ သူက မဆက်ဆံချင်တာ၊ တရုတ်နဲ့ ဆက်ဆံလိုက်တိုင်းမှာ သူက ခံရတာချည်းပဲဖြစ်တော့ အိန္ဒိယက သူ့ပြည်ကို တရုတ် ဝင်လာတာတော့ မကြိုက်ဘူး။ သို့သော် မြန်မာနိုင်ငံကို ဖြတ်ပြီးတဲ့ အခါ ကြတော့ အရှေ့တောင် အာရှပေါ့။ ထိုင်းကို အရင်ဆုံးဖောက်မယ်၊ ထိုင်းကနေပြီးမှ မြန်မာ၊ ကမ္ဘောဒီယား၊ ဗီယက်နမ်၊ လာအို စသည့်ဖြင့် အရှေ့တောင်အာရှကို သူရဲ့ဘေးဘက် ဆန့်မယ်ပေါ့နော်။ နောက်တစ်ခါ တခြား အမေရိကန်နဲ့ သူတို့ လုပ်နေတဲ့ တရုတ်ကို ထိန်းချုပ်ရေး အစီအစဉ်မှာ စစ်ရေးတွေ၊ ဘာတွေညာ တွေ ဆက်ဆံမှုတွေလည်း ပါလာနိုင်တာပေါ့။ အဓိက,ကတော့ တရုတ်ကို သူက အပြိုင် counter လုပ်တဲ့ သဘောပါပဲ။ ဆိုတော့ မြန်မာနိုင်ငံက သူ့အတွက်က ပထဝီနိုင်ငံရေးမှာ အရေးကြီးတဲ့ အခြေအနေမှာ ဖြစ်နေတော့ ၂ နိုင်ငံလုံးက မြန်မာပြည်မှာ ဘယ်အစိုးရပဲ တက်တက် သူတို့ အဆင်ပြေအောင် ပေါင်းမယ် ဆိုတဲ့ သဘောထား ပေါ်လစီပေါ့” ဟု ပြောသည်။
တရုတ်-မြန်မာ-အာဆီယံကို ချိတ်ဆက်မှု သရုပ်ပြထားစဉ်
တရုတ်နိုင်ငံ၏ စွမ်းအင်အများစုသည် မလက္ကာရေလက်ကြားကို ဖြတ်သန်းနေရခြင်းဖြစ်ကာ တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခြင်း သို့မဟုတ် ပိတ်ဆို့ခံရပါက တရုတ်အတွက် အသက်သွေးကြော ပြတ်တောက် သွားနိုင်သည့် အနေအထားဖြစ်သည်ဟု ထောက်ပြကြသည်။
ထို့ကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံမှတဆင့် သွယ်တန်းထားသည့် ရခိုင်ပြည်နယ် ကျောက်ဖြူမှ တရုတ်နိုင်ငံ ကူမင်း မြို့အထိ ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ ပိုက်လိုင်းသည် တရုတ်ကို အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာဆီ တိုက်ရိုက် ထွက် ပေါက် ပေးထားသဖြင့် မလက္ကာရေလက်ကြား စိုးရိမ်ချက်ကို လျှော့ချပေးနိုင်သည်။
ထို့ပြင် CMEC သည်လည်း အရေးကြီးဆုံး အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး ကျောက်ဖြူ ရေနက်ဆိပ်ကမ်းသည် တရုတ်နိုင်ငံ ကုန်းတွင်းပိတ် ယူနန်ပြည်နယ်ကို အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာနှင့် တိုက်ရိုက် ချိတ်ဆက်ပေးမယ့် ဗျူဟာမြောက် ဆိပ်ကမ်းလည်းဖြစ်ကြောင်း၊ အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာထဲ၌ တရုတ်၏ စစ်ဘက်၊ အရပ်ဘက် ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုကို တိုးချဲ့ရန်အတွက် မြန်မာ့ကမ်းရိုးတန်းနှင့် ပင်လယ်ပြင်သည် အချက်အချာကျကြောင်း နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက ထောက်ပြကြသည်။
အိန္ဒိယအတွက်မူ မြန်မာနိုင်ငံသည် တရုတ်၏ ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုကို တန်ပြန်ရန်နှင့် ၎င်း၏ စီးပွားရေး တိုးတက်မှုအတွက် မရှိမဖြစ် လိုအပ်သည့် တံခါးပေါက်ဖြစ်ကြောင်း၊ အရှေ့တောင်အာရှ (အာဆီယံ) ဈေးကွက်နှင့် ဒေသတွင်းနိုင်ငံများသို့ ချိတ်ဆက်ရန် ကြိုးပမ်းရာတွင် မြန်မာသည် ကုန်းတွင်းပိုင်းအရ တစ်ခုတည်းသော တံတားကဲ့သို့ဖြစ်ကာ အိန္ဒိယ - မြန်မာ - ထိုင်း သုံးနိုင်ငံ အဝေးပြေးလမ်းမကြီးသည် ထင်ရှားသော သာဓကတစ်ခုဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။
အိန္ဒိယ၏ ကာလကတ္တားမှ ရခိုင်ပြည်နယ် စစ်တွေဆိပ်ကမ်း၊ ထိုမှတဆင့် ကုလားတန်မြစ်ကြောင်း အတိုင်း အိန္ဒိယ၏ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်သို့ ချိတ်ဆက်မည့် စီမံကိန်းဖြစ်ကာ အိန္ဒိယ၏ မြောက်ဘက်ခြမ်းကို စီးပွားရေးအရသာမက လုံခြုံရေးအရပါ အချိန်တိုတိုဖြင့် ချိတ်ဆက်မည့် ဗျူဟာမြောက်လမ်းဖြစ်သည်။
အိန္ဒိယဝန်ကြီးချုပ် မိုဒီနဲ့ တရုတ်သမ္မတ ရှီကျင့်ဖျင်ကြားက မြန်မာရှိ စီမံကိန်းများကို တွေ့ရစဉ်
တရုတ်က အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာထဲ စိုးမိုးလာမည်ကို အိန္ဒိယက စိုးရိမ်သည့်အပြင် အိန္ဒိယ မြောက်ဖျားဒေသမှ သူပုန်အဖွဲ့များအား ထိန်းချုပ်ရန်အတွက် တပ်မတော်၏ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို မရှိမဖြစ် လိုအပ် ကြောင်း သိရသည်။
ထို့ကြောင့် တရုတ်နှင့် အိန္ဒိယတို့သည် မြန်မာနိုင်ငံနှင့်အတူ ဒေသတွင်း နိုင်ငံများအား တစ်ခုနှင့် တစ်ခု အကျိုးတူ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများ ဖြစ်လာနိုင်သဖြင့် အင်မတန် အရေးကြီးမည်ဟုထင်ကြောင်း မြန်မာ့ပုံရိပ်ဖော်ညွှန်ရေးအဖွဲ့မှ အကြံပေး ဦးညိုအုန်းမြင့်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။
၎င်းက “ရေလက်ကြား နောက်တစ်ခုဖြစ်တဲ့ စင်္ကာပူ၊ မလေးရှား၊ အင်ဒိုနီးရှားကြားမှာရှိတဲ့ မလက္ကာ ရေလက်ကြားပေါ့၊ မလက္ကာရေလက်ကြား ဆိုတာကလည်း တော်တော် ကီလို ၉၀၀ ကျော်လောက် ရှိပါတယ်။ အဲဒီရေလက်ကြားကြီးများ ပိတ်သွားခဲ့သော်ဆိုတဲ့ အရှေ့အနောက် ကုန်သွယ်မှုပေါ့။ ဒါကို ခုနက ပြန်ပြီးတော့ ဆက်စပ် ပြောရမယ်ဆိုရင် အိန္ဒိယနိုင်ငံကလည်း အိန္ဒိယ-ထိုင်း-မြန်မာ Trilateral Highway ပေါ့နော်။ အဲဒါ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ အိန္ဒိယနိုင်ငံနဲ့ အရှေ့တောင်အာရှ အာဆီယံနိုင်ငံတွေရဲ့ ကုန်သွယ်မှုဟာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ဘီလျံ ၂၀၀ ရှိပါတယ်။ ကျနော်တို့ တိုင်းပြည်နဲ့ အိန္ဒိယမြန်မာ ကုန်သွယ်မှုက ၂ ဘီလျံပဲရှိပါတယ်။ ၂ ဘီလျံနဲ့ ဘီလျံ ၂၀၀ ဆိုတော့ တကယ်လို့များ အဲဒီရေလမ်းကြောင်း ကြီး ပိတ်သွားခဲ့သော် အိန္ဒိယကနေပြီးတော့ အရှေ့အာရှနဲ့အာဆီယံကို ဆက်သွယ်တဲ့ ၅၀ ရာခိုင်နှုန်း သော ကုန်သွယ်မှုက ပိတ်ဆို့သွားနိုင်ပါတယ်။ အဲဒီအတွက်ကြောင့် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံကလည်း ဒီလိုပဲတွေးမှာပါပဲ။ တကယ်လို့ အဲဒီရေလမ်းကြောင်းကြီး ပိတ်သွားရင် သူတို့ဘယ်ကသွားမလဲ။ နောက် သူနဲ့ မတည့်တဲ့ ဩစတြေးလျတို့၊ နောက် အနောက်နိုင်ငံတွေနဲ့ ဒီပြဿနာက ဖြေရှင်းရတာ ခက်တဲ့ အတွက် မြန်မာနိုင်ငံက တဆင့်ပေါ့။ ကူမင်းကနေတဆင့် ကျောက်ဖြူအထိ ကုန်သွယ်ရထားလမ်း တစ်ခု သူမဖြစ်မနေ ဖောက်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ ဒီရထားလမ်းကလည်း အိန္ဒိယနဲ့ ကျနော်တို့က ဒေသတွင်း နိုင်ငံ တွေ တစ်ခုနဲ့တစ်ခုက အကျိုးတူ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုတွေ ဖြစ်လာနိုင်တဲ့အတွက် ဒီဟာက အင်မတန် အရေးကြီးမယ်လို့ ထင်ပါတယ်” ဟု ပြောသည်။
လတ်တလောတွင် သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံသို့ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မေလ ၃၀ ရက်မှ ဇွန်လ ၃ ရက်ထိလည်းကောင်း၊ တရုတ်နိုင်ငံသို့ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁၅ ရက်မှ ၁၉ ရက်ထိ သွားရောက်၍ သမ္မတရှီကျင့်ဖျင်အပြင် အိန္ဒိယဝန်ကြီးချုပ် မိုဒီတို့ဖြင့် တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေးထားသည်။
