CNI News
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၉
အိမ်နီးချင်း အိန္ဒိယနိုင်ငံသည် မြန်မာနိုင်ငံအပေါ်တွင် မည်ကဲ့သို့ စိတ်ဝင်စားမှုများ ရှိနေသလဲ ဆိုသည့်အပေါ် နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူများအကြား သုံးသပ်ဆွေးနွေးမှုများ ရှိနေကြသည်။
အိန္ဒိယနိုင်ငံသည် ကုလားတန်မြစ် ဘက်စုံစီမံကိန်းနှင့် အိန္ဒိယ-မြန်မာ-ထိုင်း ကုန်သွယ်ရေး လမ်းကြောင်း ဖော်ဆောင်ရေး အကောင်အထည်ဖော်လျက်ရှိပြီး အိန္ဒိယ၏ ရည်မှန်းချက်သည် အရှေ့မြောက်နယ်စပ် လုံခြုံရေးနှင့် တရုတ်ကို တန်ပြန်ရေးဖြစ်ကြောင်း ၎င်းတို့က ထောက်ပြကြသည်။
အိန္ဒိယနိုင်ငံအနေဖြင့် အရှေ့မြောက်ပြည်နယ် ၇ ခုအား မြန်မာနိုင်ငံ ကုလားတန်မြစ်မှ ဖောက်ထွက်မည် ဆိုသည့် စဥ်စားချက်မျိုး အဓိကရှိနေကြောင်း နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူတစ်ဦးက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။
၄င်းက “အိန္ဒိယက အဲဒီလမ်းကြောင်းအပေါ်မှာ စိတ်ဝင်စားပုံက ကျနော်တို့ တရုတ်က သူ့ရဲ့ အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာ ထွက်ပေါက် ကူမင်း-ကျောက်ဖြူ ဒါမှမဟုတ်ရင်လည်း မူဆယ်-ကျောက်ဖြူပေါ့လေ။ မြန်မာနိုင်ငံနဲ့က မူဆယ်-ကျောက်ဖြူ ရထားလမ်း၊ ကားလမ်း စိတ်ဝင်စားမှုနဲ့ နည်းနည်းဆင်တယ်။ ဒါပေမယ့် အိန္ဒိယအနေနဲ့ကတော့ သူ့ရဲ့ တစ်ပြည်လုံးက လိုအပ်တာက အိန္ဒိယနိုင်ငံရဲ့ ထွက်ပေါက်ကို တစ်ပြည်လုံးက လိုအပ်တာမျိုး မဟုတ်ဘူး။ သူ့ရဲ့ အရှေ့မြောက်ပြည်နယ် ၇ ခုပေါ့နော်၊ အရှေ့မြောက်ဒေသပေါ့။ အရှေ့မြောက်ဒေသကနေပြီးတော့ ကျနော်တို့ ဒီ ဆီလီဂူရီလို့ခေါ်တဲ့ သူ့နိုင်ငံအတွင်းက ကျဉ်းမြောင်းတဲ့ လမ်းကြောင်းလေးကို အားကိုးနေရတဲ့ဟာကို သူက ကျော်ဖြတ်ချင်တာ။ အဲဒီ လမ်းကြောင်းလေးက သွားလို့ရှိရင် လမ်းကြောင်းက ရေရှည် စစ်ရေးတွေ ဘာတွေ အခက်အခဲ ကြုံလာလို့ ရှိရင်လည်း ပြဿာနာဖြစ်နိုင်တယ်ပေါ့ဗျာ။ လမ်းကြောင်းလေးက ကျဉ်းပြီးတော့ ဘေးမှာ က ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်တို့ ဘာတို့ကြား သူနဲ့အဆင်မပြေတဲ့ နိုင်ငံတွေလည်းရှိနေတဲ့ အခါကျတော့ တရုတ်တို့ ဘာတို့နဲ့ လည်း နီးတဲ့အခါကျတေ့ာ အဲဒီလမ်းကြောင်းကို အားကိုးနေရတာကို သိပ်ပြီးတော့ စိတ်မလုံဘူးပေါ့။ မြန်မာနိုင်ငံ ကုလားတန်မြစ်ကနေ ဖောက်ထွက်မယ်ဆိုတဲ့ စဉ်းစားချက်မျိုး၊ နောက်တစ်ခုက ကာလကတ္တား ကနေပြီးတော့ အဲဒီကို သွားလို့ရှိရင် ကီလိုမီတာ တစ်ထောင်လောက် ပိုပြီးတော့ နီးတယ်ဆိုတဲ့ သဘောပေါ့နော်။ ကုန်ကျစရိတ် လည်း သက်သာတယ်ဆိုတဲ့ သဘောပေါ့။ အဲဒီလိုဖြစ်တဲ့အခါကျတော့ ပြောချင်တာက အိန္ဒိယအနေနဲ့က အဲဒီ လမ်းကို ဖောက်ဖို့အတွက် သဘောတူညီချက် ရနေတာက ၂၀၀၈ ကတည်းက ကြာပြီ။ ဒီကြားထဲမှာ အဆင်မပြေ မှုတွေကြောင့် အမျိုးမျိုးကြောင့် သူရပ်လိုက် လုပ်လိုက် အဲဒီလိုဖြစ်နေတာ။ ဆိုတော့ သူကတော့ အဲဒါကို သူ့ကို အကုန်အကျခံပြီးတော့ လုပ်ပါမယ်ဆိုတာကို စာချုပ်တွေ ဘာတွေချုပ်ထားပြီးသား။ မြန်မာနိုင်ငံအတွက်ပဲ ကြည့် မယ်ဆိုရင် မြန်မာအစိုးရ အနေနဲ့ကတော့ အဲဒီ ဒေသဖွံ့ဖြိုးမှုနဲ့ အဲဒီဒေသ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ကောင်းမွန်ရေး က သိပ်ပြီးတော့ အရေးမပါဘူးလို့ ဖြစ်နေတာပေါ့ အိန္ဒိယနိုင်ငံ အတွက်ပဲ။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ ကျနော်တို့ ရခိုင် ပြည်နယ်မြောက်ဘက်ကို ချင်းပြည်နယ်ကနေပြီးတော့ အိန္ဒိယထဲကို ဝင်သွားမှာကို။ အဲဒီလိုဖြစ်တော့ အိန္ဒိယ အတွက်က အရေးကြီးလို့ပေါ့နော် သူ့အတွက်တော့ အရေးပါတာ။ ဒီလမ်းကို လုပ်ပိုင်ခွင့်ရပြီးတော့ ဒီလမ်းကို အသုံးပြုနိုင်တယ်ဆိုရင် အရှေ့မြောက် ဒေသကိုလည်း ဆက်သွယ်ရ၊ သွားလာရတာ လွယ်ကူမယ်ပေါ့နော် အဲလိုသူက မှတ်ထားလို့” ဟု ပြောသည်။
ကုလားတန်မြစ် ဘက်စုံစီမံကိန်းကို အိန္ဒိယသံအမတ်ကြီး လေ့လာစဉ်
ကုလားတန်မြစ် ဘက်စုံစီမံကိန်းသည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ စစ်တွေ ဆိပ်ကမ်းမှတဆင့် အိန္ဒိယ အရှေ့မြောက်ဘက်ရှိ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်၊ ကာလကတ္တားနှင့် ချိတ်ဆက်နိုင်ရန် ရည်ရွယ်ပြီး ပင်လယ်၊ မြစ်၊ ကုန်းလမ်းများ ပေါင်းစပ်ထား သည့် စီမံကိန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။
အဆိုပါ စီမံကိန်းသည် အိန္ဒိယ၏ အရှေ့မျှော်ဝါဒ၏ အဓိကကျသည့် စီမံကိန်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး အဓိကအားဖြင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်မြောက်ပိုင်းနှင့် အိန္ဒိယတို့အား ဆက်သွယ်၍ ကုန်သွယ်နေသည့် Siliguri စင်္ကြံကို ကျော်ဖြတ်ကာ အရှေ့မြောက်ဘက်သို့ ကုန်စည်ပို့ဆောင်ရန် အခြားလမ်းကြောင်းတစ်ခုအား စဥ်းစားနေခြင်းဖြစ်သည်ဟု သိရ သည်။
လက်ရှိ အချိန်တွင် အိန္ဒိယ-မြန်မာ ကုလားတန်မြစ် ဘက်စုံစီမံကိန်း အကောင်အထည်ဖော်မည့် နေရာများသည် AA ၏ ထိန်းချုပ်နယ်မြေများ ဖြစ်သည့်အတွက် မြန်မာ့တပ်မတော်နှင့် AA တို့အကြား ညှိနှိုင်းဆွေးနွေးမှုများ ရှိလာ နိုင်ကြောင်း၊ အစိုးရအနေဖြင့် AA ကိုလည်း “ဝ” ကဲ့သို့ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသအဖြစ် ပေးနိုင်သည့် အနေ အထားမျိုး ရှိလာနိုင်ကြောင်း နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူတစ်ဦးက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။
အိန္ဒိယ-မြန်မာ စီးပွားရေး ဆွေးနွေးပွဲမှာ မြန်မာသမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်ကို တွေ့ရစဉ်
၎င်းက “ဒီလိုတွေ ဖြစ်လာတဲ့အခါကျတော့ လက်တွေ့ အခြေအနေတွေမှာ ကိုယ်က တပ်မတော်က စိုးမိုးထားနိုင် တာ မရှိဘဲနဲ့ သွားပြီးတော့ သဘောတူညီချက် ရယူတာ။ သူတို့ကို လာပြီးတော့ ဆက်လုပ်ပါ ဆိုပြီးတော့ ရင်းနှီး မြှုပ်နှံမှုတွေ ဖိတ်ခေါ်တာကို ကြည့်တော့ တိုင်းရင်းသား အရေးကိစ္စတွေကို AA တို့၊ TNLAတို့၊ MNDAA တို့နဲ့ ပတ် သက်တဲ့ ကိစ္စတွေကို သူတို့ နောင်မှာ ညှိနှိုင်းပြီးတော့ အဆင်ပြအောင် လုပ်မယ်ဆိုတဲ့ သဘောရှိတယ်လို့ သုံးသပ် တယ်။ ဆိုလိုချင်တာက အပြုတ်တိုက်ပြီးတော့ အပြတ်တိုက်ပြီးတော့ နဂိုအတိုင်း လုံးဝထိန်းချုပ်ခွင့်ရအောင် ကြိုး စားမယ်ဆိုတဲ့ဟာမျိုး မဟုတ်ဘူးလို့ ထင်တယ်။ ဘာကြောင့်တုန်းဆိုတော့ ဒီဒေသတွေမှာ အခုဆိုပဲ အလုပ်လုပ် မယ်ဆိုရင် ဟိုဘက်အဖွဲ့နဲ့ ဆက်ဆံပြီးတဲ့ အခါကျတော့ ညှိနှိုင်းပြီးလုပ်ရမှာ။ လုပ်တဲ့အခါမှာ ညှိနှိုင်းပြီးတော့ လုပ် တယ်၊ အဆင်ပြေတယ်ဆို ဗိုလ်ချုပ်ထွန်းမြတ်နိုင် ဘက်ကကျတော့လည်း သူက ကြိုဆိုပါတယ်၊ စောင့်ရှောက်မယ် လုံခြုံရေး အာမခံချက် ပေးမယ်လို့ ပြောထားတာရှိတယ်။ အဲဒီလို ပြောထားတဲ့ အတွက်ကြောင့်မို့လို့ အပေးအယူ ကတော့ ရှိမှာပဲလေ။ ဒါတွေ သူတို့ စောင့်ရှောက် ပေးတဲ့အတွက် သူတို့အတွက် အဖိုးအခတွေကတော့ သူတို့ပြန် ပြီးတော့ တောင်းယူမှာပေါ့နော်။ အဖိုးအခတွေ တောင်းယူမယ့် အထဲမှာ လက်နက်ခဲယမ်း မီးခြောက် ဘာညာစတဲ့ ကိစ္စတွေလည်း ပါမှာပေါ့။ အဲဒီလိုဖြစ်တဲ့ အခါကျတော့ ဒီဒေသတွေကို နောင်မှာ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့် အပြည့်အဝ ပေးတဲ့ နေရာမျိုး ဖြစ်ကောင်းဖြစ်လာနိုင်တယ်။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ ရှေ့မှာက ကျနော်တို့ မြန်မာနိုင်ငံက နမူနာ ပေးထားတာရှိတယ်။ အဲဒါက ဘာလဲဆိုတော့ "ဝ"ပြည်နယ်ပေါ့လေ။ ကျနော်ကတော့ "ဝ"ကိုယ်ပိုင် အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်းလို့ပဲ အခြေခံဥပဒေ ပေးထားတယ်။ ဒါပေမယ့် သူတို့က "ဝ" ပြည်နယ်လို့ သူတို့ ကိုယ်သူတို့ သတ်မှတ်တယ်။ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့် အပြည့်အဝ ရတယ်လို့ သူတို့ကို သူတို့ မြင်တယ်။ အဲဒီတော့ AA တို့ဘာတို့ ကလည်း သူတို့ကိုယ်တိုင် ထုတ်ပြောထားတာရှိတယ်။ သူတို့က "ဝ"ပြည်နယ် ရနေတဲ့ အဆင့်အတန်းမျိုးကို လိုချင်တယ်ဆိုတဲ့ဟာမျိုး ပြောထားတာရှိတယ်။ ကျနော်တို့က တစ်ယောက်နဲ့ တစ်ယောက် တိုက်ခိုက် သတ်ဖြတ် ပြီးတော့ ပြည်သူလူထု အသက်အိုးအိမ် စည်းစိမ်တွေ ပျက်စီးပြီးတော့ အလဟဿဖြစ်မယ့် လမ်းကြောင်းကို မလိုက်ဘဲနဲ့ နိုင်ငံရေးအရ အဆင်ပြေမှုကို စစ်မြေပြင်မှာ မရှာဘဲနဲ့ စားပွဲဝိုင်းပေါ်မှာ ညှိနှိုင်းပြီး ရှာမယ်ဆိုရင်တော့ ခုနကပြောတဲ့ တရုတ်က လုပ်မယ့် စီမံကိန်းတွေ အိန္ဒိယက လုပ်မယ့်စီမံကိန်းတွေလည်း အောင်မြင် အထမြောက် နိုင်တယ်။ စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်မှုတွေလည်း ဖြစ်လာနိုင်တာပေါ့နော်” ဟု ပြောသည်။
အိန္ဒိယ-မြန်မာ နှစ်နိုင်ငံကြားထဲတွင် ကုန်သွယ်မှုပိုင်းဆိုင်ရာတွင် အကျိုးအမြတ် ရနိုင်သည့် ကဏ္ဍများ ရှိနေသည့် အတွက် အိန္ဒိယသည် မြန်မာအတွက် အရေးကြီးသကဲ့သို့ မြန်မာနိုင်ငံသည်လည်း အိန္ဒိယအတွက် အရေးပါသည့် အိမ်နီးချင်း နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဖြစ်သည်ဟု စစ်ရေးနှင့် နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက ထောက်ပြကြသည်။
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံဝန်ကြီးချုပ် မိုဒီနှင့် မြန်မာသမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် တို့သည် နယူးဒေလီမြို့၌ တွေ့ဆုံခဲ့ပြီး မြေရှားသတ္ထု၊ ကုန်သွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကိစ္စရပ်များ ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။
