CNI News
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၈
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၂၀၂၁ ခုနှစ်နိုင်ငံရေးအပြောင်းအလဲဖြစ်ပြီးနောက် စစ်ရေးပဋိပက္ခများအတွင်း တိုက်ပွဲရှောင် ပြည်သူလူထုများအတွက် လွှတ်တော်ထဲ၌ ထိုကိစ္စရပ်နှင့် ပတ်သက်၍ မည်ကဲ့သို့ ဆောင်ရွက်သွားကြမလဲ ဆိုသည့်အပေါ် နိုင်ငံရေးလေ့လာသူများက မေးခွန်းထုတ်နေကြသည်။
လက်ရှိတွင် အနယ်နယ်အရပ်ရပ်မှ တိုက်ပွဲရှောင်ပြည်သူများအတွက် နေထိုင်စားသောက်ရေး၊ ကျန်းမာရေး၊ ပညာရေး စသည့်ကဏ္ဍပေါင်းစုံ၌ ထောက်ပံ့ကူညီရန် လိုအပ်နေကြောင်း နိုင်ငံရေး လေ့လာသူများက ထောက်ပြကြသည်။
တိုက်ပွဲရှောင်ပြည်သူများအတွက် ထောက်ပံ့ကူညီရေးဆိုင်ရာ လိုအပ်သည့် ကဏ္ဍများကို သက်ဆိုင်ရာ ဝန်ကြီးဌာနများနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ် ပါတီ(SNDP) မှ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် စိုင်းကောင်းသက်စံက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။
ထို့အပြင် လက်ရှိအချိန်တွင်လည်း တိုက်ပွဲရှောင် ကျောင်းနေအရွယ်ကလေးများ ပညာသင်ကြားနိုင်ရေး အတွက်လည်း မိမိကိုယ်တိုင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နေခြင်းမျိုး ရှိသည်ဟု ၎င်းက ပြောသည်။
တိုက်ပွဲရှောင်များအားတွေ့ရစဉ်
ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် စိုင်းကောင်းသက်စံက “ကျနော်တို့ကတော့ အချက်သုံးချက်ပေါ့။ နံပါတ်တစ်ကတော့ စစ်ဘေးရှောင်တွေ ပြည်သူတွေရဲ့ နေထိုင်ရေး ဒါတွေကို သင့်တော်တဲ့ ဟာတွေဖြစ်ဖို့ လိုအပ်တဲ့ ထောက်ပံ့မှုတွေကို ကျနော်တို့လူမှု၀န်ထမ်းတွေနဲ့ ပေါင်းစပ်ရပါတယ်။ နောက်ပြီးတော့ စစ်ဘေးရှောင်လာတဲ့အခါမှာ ကလေးတွေ ကျောင်းနေအရွယ် ကလေးတွေ ကျောင်းနေနိုင်ဖို့ ဒါကတော့ ပညာရေး၀န်ကြီးဌာနနဲ့ ပေါင်းစပ်ရပါတယ်။ ကျနော်တို့ စစ်ဘေးရှောင်ပြည်သူတွေကို ကူညီဆောင်ရွက် ပေးတဲ့အခါမှာလည်း ကျနော်တို့ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အနေနဲ့ကတော့ သက်ဆိုင်ရာ၀န်ကြီး ဌာနတွေနဲ့ ပေါင်းစပ်ပြီးတော့ ကျနော်တို့ ဆောင်ရွက်ရတဲ့အနေအထားတစ်ခုမှာတော့ရှိပါတယ်ပေါ့။ ဒါကတော့ ကိုယ့်ရဲ့ဒေသနဲ့ဆိုင်သွားတာပေါ့နော်။ ကျနော်တို့ ကိုယ့်ရဲ့ မဲဆန္ဒနယ်မှာရှိတဲ့ ပြည်သူတွေရဲ့ ဘ၀အခက်အခဲဟာကျနော်တို့ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ထားတဲ့ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များရဲ့ တာ၀န်ဖြစ်ပါတယ်။ ကျနော်တို့ဒေသမှာလည်း ဒီလိုမျိုးရှိတယ်ဆိုရင် ကျနော်ကတော့ အခုဆိုရင် ပညာရေးဆိုလည်း စစ်ဘေးရှောင်အနေနဲ့ ပြောင်းလာတယ်။ ကျောင်းအပ်ဖို့အခက်အခဲရှိရင် မြို့နယ်ပညာရေးမှူးနဲ့ ချိတ်ဆက်ပြီးတော့ လိုအပ်တဲ့ TC (Transfer Certificate) ထွက်တာတွေ ဘာတွေညာတွေ ကျနော်ကိုယ်တိုင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ပေးပါတယ်။ ထိုနည်းတူစွာပဲ ကျနော်တို့ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုဆိုရင်လည်း ပြည်သူ့ကျန်မာရေးနဲ့ပူးပေါင်းပြီးတော့မှ အခမဲ့ FOC လို့ခေါ်တာပေါ့။ FOC စနစ်တွေနဲ့ ကျနော်တို့က ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုတွေရှိပါတယ်။ ဒါကတော့ ဒေသမှာရှိတဲ့ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်ရဲ့ အရည်အချင်းနဲ့တာ၀န်အပေါ်ပဲ မူတည်ပြီးတော့ ကျနော်တို့ စစ်ဘေးရှောင်တွေကို ဘယ်လောက်ထိ စောင့်ရှောက်နိုင်လဲ၊ ကာကွယ်နိုင်လဲ အပေါ်ပဲ မူတည်ပါတယ်။ ကိုယ်လုပ်နိုင်ရင် လုပ်နိုင်သလောက်ကျနော်တို့ စစ်ဘေးရှောင်ပြည်သူတွေရဲ့ အခက်အခဲက ပြေလည် နိုင်လိမ့်မယ်။ မလုပ်နိုင်တော့ မလုပ်နိုင်သလောက်တော့ ခက်ခဲနေမှာပဲ။ ဒါကတော့ လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ် တစ်ယောက်ချင်းစီရဲ့ အရည်အချင်းအပေါ်မှာတော့ မူတည်ပါတယ်” ဟု ပြောသည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခများကြောင့် တိုက်ပွဲရှောင်နေသည့် ကလေးများအတွက် ပညာရေး နှောင့်နှေးမှု များစွာရှိနေကြောင်း၊ လက်ရှိအချိန်တွင် တိုက်ပွဲမှ တိမ်းရှောင်လာကြသည့် တိုက်ပွဲရှောင် ပြည်သူများ၏ ကလေးများကို ကျောင်းအပ်နှံခွင့်များ ခေတ္တရပ်ဆိုင်းထားသည်ဟု ဒေသခံ ပြည်သူများထံမှ သိရသည်။
နိုင်ငံရေးမတည်ငြိမ်မှုကြောင့်ဖြစ်ပေါ်လာသည့် စစ်ရေးပဋိပက္ခကြားထဲတွင် နေရပ်စွန့်ခွာထွက်ပြေး တိမ်းရှောင်နေကြရသည့် တိုက်ပွဲရှောင်ပြည်သူများ၏ စားနပ်ရိက္ခာများ ထောက်ပံ့ပေးနေခြင်း သာမကပဲ ၎င်းတို့၏ ရပ်တည်နေထိုင်နိုင်ရေးအတွက်ကိုလည်း စဥ်းစားစေချင်သည်ဟု နိုင်ငံရေး လေ့လာသုံးသပ်သူ ဦးထက်အောင်ကျော်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။
လွှတ်တော်အမတ်များအား တွေ့ရစဉ်
၎င်းက “စစ်ဘေးရှောင်တွေအတွက်ကတော့ များသောအားဖြင့်ကတော့ ကျနော်တို့ နယ်တွေကနေ လာတဲ့ဟိုဟာတွေမှာ တတ်နိုင်တဲ့လူတွေပေါ့လေ ထိုက်သင့်အားလျော်စွာ တတ်နိုင်တဲ့သူတွေကတော့ ရန်ကုန်တို့ မန္တလေးတို့၊ နေပြည်တော်တို့ ပြီးရင် သူတို့ဒေသဆိုင်ရာမြို့ကြီးတွေပေါ့။ ဥပမာ ချင်းဆို ဟားခါးမှာ တော်တော်များနေပြီပေါ့နော်။ အဲဒီလိုမျိုးတွေမှာ လာရောက်နေထိုင်တယ် တက်နိုင်တဲ့သူတွေက အိမ်၀ယ်တယ်။ ဒါမျိုးနဲ့ နေလိုက်ကြတာမျိုးရှိတာပေါ့။ တတ်နိုင်တဲ့လူတွေအတွက်ကို ခဏထားအုံးပေါ့ မတတ်နိုင်တဲ့ သူတွေ တကယ့်ကို မသက်သာဘဲနဲ့ ပြေးလာရပြီးတော့ တော်တော်ဒုက္ခရောက်တဲ့သူတွေ Camp ထဲက သူတွေကို ကျနော်တို့က ပထမဦးစားပေး ပြန်စဉ်းစားရမှာပေါ့။ ဒီလူတွေကို Camp ထဲမှာ ဒီတိုင်းထားပြီး စားနပ်ရိက္ခာလေးပေးနေရုံနဲ့ အဆင်မပြေဘူးလေနော်။ သူတို့ရဲ့ လူတစ်ဦးမှာရှိရမယ့် ဟာတွေ အကုန်လုံး ပြည့်စုံအောင် ဘယ်လိုလုပ်မလဲပေါ့နော်။ စား၀တ်နေရေးအပါအ၀င် ကျန်းမာရေး၊ ကလေးတွေ ပညာရေး ဒါတွေအကုန်လုံး ထည့်တွက်ပြီးတော့မှ လောလောဆယ် မပြန်နိုင်သေးဘူးဆို ဒီ Camp တွေကို လူကယ်ပြန်အနေနဲ့သော်လည်းကောင်း၊ ဘယ်ဌာနကတော့ ဘယ်ဌာနတွေ အကုန် ပေါင်းစပ်ပြီး သွားရမှာ။ ပညာရေးဆိုလည်း ပညာရေးနဲ့ ပေါင်းစပ်ပြီးသွားရမှာ။ ကျန်းမားရေးဆိုလည်း ကျန်းမာရေးနဲ့ ပေါင်းစပ်ပြီးသွားပြီးတော့မှ ဒီဟာတွေ နောက်မကျသွားအောင် ကျနော်တို့ ဘာလုပ်ပေးလို့ရသလဲ ဆိုတဲ့ဟာတွေ ဒါမျိုးတော့ စဉ်းစားလို့ရတယ်ပေါ့နော်။ လတ်တလော သူတို့ရဲ့ နေအိမ်ကို မပြန်နိုင် သေးဘူးဆိုရင် ဒါမျိူး သွားလို့ရတယ် သွားရမှာပေါ့နော် ဒါမျိုးလုပ်ပေးရမှာဖြစ်တယ်။ ပြီးတော့ နောက်တစ်ခုက Camp ထဲမှာ ဒီအတိုင်းပဲ ထား နေရုံနဲ့တင် မကဘဲနဲ့ သူတို့ရဲ့အလုပ်အကိုင် အခွင့်အလမ်းတွေ ရပ်တည်နေထိုင်ရေး နေရာအသစ်မှာ ဘယ်လိုပုံစံမျိုးလုပ်ပေးမလဲဆိုတဲ့ဟာနဲ့ အစိုးရတစ်ရပ်အနေနဲ့တော့ စဉ်းစားပေးဖို့တော့ကောင်းတယ်ပေါ့။ သို့ပေမယ့် မြန်မာပြည်မှာက လုပ်စရာတွေက အားလုံးက အရေးကြီးတာကြီးပဲ။ အားလုံးသည် အကုန်လုံး အရေးကြီးတဲ့ကိစ္စတွေမှာ ပါနေတဲ့အခါကျတော့ ဘယ်ဟာဦးစားပေးလုပ်မလဲ။ ဘယ်ဟာ အဓိကလဲဆိုတာတော့ အစိုးရလုပ်နေ သူများက စဉ်းစားပြီးတော့မှ ဆုံးဖြတ်ပြီးတော့မှ ပထမဦးစားပေး၊ ဒုတိယဦးစားပေးအနေနဲ့ သတ်မှတ်ပြီးတော့မှ လုပ်ကြရမှာပေါ့” ဟု ပြောသည်။
လက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံတွင် လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခသည် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်နောက်ပိုင်း နိုင်ငံရေး အခင်းအကျင်း၌ ပိုမိုကြီးမာကျယ်ပြန့်လာကာ လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများလည်း လွန်စွာပေါများလာခဲ့သည်။
ထို့နောက် နိုင်ငံရေး၊ စစ်ရေး ပဋိပက္ခကြားထဲတွင် ပြည်သူလူထု အနေဖြင့် အိုးအိမ်စည်းစိမ်များကို စွန့်ခွာကာ အခြားဒေသများသို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင် နေကြရသလို အသက်အန္တရာယ် ခြိမ်းခြောက်မှုများလည်း ရင်ဆိုင်နေ ကြရသည်။
လက်ရှိတွင် သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် အစိုးရအဖွဲ့ အနေဖြင့် ရက်ပေါင်း ၁၀၀ အတွင်း ဆောင်ရွက် ပေးသွားမည့် ကိစ္စရပ်များအနက် ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးရေးကဏ္ဍလည်း ပါရှိသည်။
