CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မေလ ၂၅

မြန်မာနိုင်ငံတွင် လက်ရှိ အခင်းအကျင်းများအရ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများအနက် အင်အားကြီးနိုင်ငံများ ဖြစ်သည့် တရုတ်-အိန္ဒိယတို့နှင့် ဆက်စပ် ဒေသများအားလုံးကို သတိထားရမည်ဖြစ်ကြောင်း ဇိုမီးအမျိုးသားပါတီ(ZNP)မှ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ပူပူထန်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

မြန်မာနိုင်ငံကို တရုတ်က လွှမ်းမိုးလျှင် အိန္ဒိယကလည်း လွှမ်းမိုးလာမည်ဟု ၎င်းက ပြောသည်။

ပူပူထန်က “ကျနော်တို့ရဲ့ အိမ်နီးချင်းမှာတော့ တရုတ်နဲ့ ကုလားက အကြီးဆုံး ဖြစ်နေတယ်လေ။ တရုတ်နဲ့ ကုလား နဲ့ ဆက်စပ်နေတဲ့ ဒေသတွေ အကုန်လုံးကိုတော့ ဂရုစိုက်ရမယ်ထင်တယ်။ သူတို့ရဲ့ လွှမ်းမိုးမှုက ကြောက်ခမန်း လိလိလေ။ ကုလားက အဲဒီလောက် မဟုတ်ပေမယ့် တရုတ်က လွှမ်းမိုးလာရင် ကုလားလည်း တက်လာမှာပဲလေ။ တရုတ်ဝင်သလောက် သူလည်း ဝင်လာမှာပဲ။ အဲဒီက တရုတ်နဲ့ ကုလားနဲ့ ဆက်စပ်တဲ့ဒေသတွေ သတိထားရမယ် ထင်တယ်လေ။ သက်ဆိုင်ရာ တိုင်းရင်းသားဒေသတွေနဲ့ ပြည်ထောင်စုအစိုးရနဲ့ ပြေလည်အောင် ညှိနှိုင်းပြီးတော့ အတူတကွ လက်တွဲပြီးတော့ ကာကွယ်ဖို့ လိုပါတယ်။ အပြန်အလှန် ညှိနှိုင်းပြီးတော့ နှစ်ဖက်စလုံး လက်တွဲပြီး ကာကွယ်မှပဲ အဆင်ပြေမှာပါ တစ်ဖက်တည်းက ကာကွယ်လို့ အဆင်ပြေမှာ မဟုတ်ဘူး” ဟု ပြောသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် တရုတ်-အိန္ဒိယတို့နှင့် ဆက်စပ်နေသည့်ဒေသများမှာ ရှမ်း၊ ကချင်၊ ချင်း၊ စစ်ကိုင်း၊ ရခိုင် စသည့် တိုင်းဒေသကြီးနှင့်ပြည်နယ်များ ဖြစ်ကြသည်။

မြန်မာ-အိန္ဒိယ-တရုတ် ခေါင်းဆောင်များကို တွေ့ရစဉ်

အဆိုပါ ဒေသများအနက် နယ်မြေ ကျူးကျော်ရေးနှင့် အလွှမ်းမိုးခံဒေသအဖြစ် အန္တရာယ်အရှိဆုံးမှာ ရခိုင်ပြည်နယ် ရှိ ဘူးသီးတောင်၊ မောင်တောနှင့် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းတို့ဖြစ်ကြောင်း နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူ ဒေါက်တာ အမ်ကောန်လက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ ကျနော်တို့ တိုင်းပြည်မှာ တကယ်တမ်း တိုင်းပြည်အတွက် တကယ့် နယ်မြေ ကျူး‌ကျော်ရေးနဲ့ အလွှမ်းမိုးခံဒေသ အန္တရာယ်အရှိဆုံးနေရာက ၂ ခုပဲရှိတယ်။ ရခိုင် ဘူးသီးတောင်၊ မောင်တောနဲ့ ရှမ်းမြောက်ပဲ။ အခု အဲဒီ tension က ၂ ခုစလုံးက အတူတူပဲ။ အဲဒီဟာက တခြား ဘာထက်မှာ အရေးမကြီးဘူး ကျနော် မြင်တာက။ မဟုတ်ရင်တော့ ပဲ့ပါတော့မယ်။ ဘူးသီးတောင်၊ မောင်တောဘက်လည်း ထိန်းတော့ ထိန်း ထား နိုင်တယ်။ ဒါပေမယ့် ရှမ်းမြောက်က လျင်လျင်မြန်မြန်ကို ပဲ့ပါနေတဲ့သဘောရှိတယ်။ ကုန်သွယ်ရေး လမ်းကြောင်းဖွင့်မယ် BRI လုပ်မယ်။ MNDAA က လုံခြုံရေးအစောင့်တပ် အနေနဲ့ သဘောမျိုးနဲ့ သွားနေမယ့် ဒီဟာကို လမ်းကြောင်းဖွင့်ပြီး သွားတယ်ဆိုတော့ အစိုးရအကျိုးရှိတယ်လို့ ယူဆလို့ရပေမယ့်  ကျနော်တို့ရဲ့ နယ်မြေနဲ့ အမျိုးသားရေး လက္ခဏာ ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုက တစ်နေ့ထက်တစ်နေ့ ပိုဆိုးလာတယ်။ အဲဒီဟာက ရှင်းရှင်းပြောရရင် ရှမ်းမြောက်က အခုလက်ရှိ အနေအထားဆိုရင် ဟိုဘက်က ဘင်္ဂါလီ အရေးထက်တောင်မှ ပိုပြီးတော့မှ အရေးကြီးနေတယ်” ဟု ပြောသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် တစ်နိုင်ငံလုံး အရေးကြီးပြီး ရှုပ်ထွေးလျက်ရှိသော်လည်း နိုင်ငံရေး၊ စစ်ရေးနှင့် သံတမန်ရေးအရ ဦးစွာ ဖြေရှင်းရန် လိုအပ်နေသည့် ပြည်နယ်အချို့ရှိကြောင်း စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက CNI သတင်းဌာန သို့ ပြောသည်။

လက်ရှိ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်များအနက် အင်အားအကြီးထွားဆုံး ဖြစ်နေသည့် ပြည်နယ်များမှာ ရခိုင်၊ ကချင်၊ ရှမ်းပြည်နှင့် ကရင်ပြည်နယ်တို့မှ လက်နက်ကိုင် တပ်များဖြစ်ကြကြောင်း စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေး အကဲခတ် များက ယူဆကြသည်။

 မြန်မာနိုင်ငံ မြေပုံကိုတွေ့ရစဉ်

ရှမ်းပြည်နယ်သည် တိုင်းရင်းသားပေါင်းစုံဖြင့် အရောင်အမျိုးမျိုးရှိသဖြင့် လက်ရှိ အခင်းအကျင်းများအရ အရှုပ် ထွေးဆုံးနှင့် အရေးကြီးဆုံးမှာ ရှမ်းပြည်နယ်ဖြစ်ကြောင်း ရခိုင့်ဦးဆောင်ပါတီ (AFP) ဥက္ကဋ္ဌ ‌ဒေါက်တာအေးမောင် က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “ရှမ်းအရှုပ်ဆုံးပေါ့။ တိုင်းရင်းသားပေါင်းစုံရှိမယ်၊ အရောင်အမျိုးမျိုးရှိမှာပေါ့။ ရခိုင်ကတော့ အရောင်မရှိဘူး။ ၂ ခုပဲရှိမှာပေါ့။ အဖြူနဲ့အမည်းပဲရှိမှာပေါ့။ အရောင်စုံ မဟုတ်ဘူး။ ရှမ်းပြီးရင် ပိုရှုပ်မှာက ကရင်ဖြစ်မှာပေါ့။ ကရင်ဆို တာ ကျယ်ပြန့်တာကို။ မွန်လည်း သူ့ထဲမှာရှိမှာပေါ့။ တခြား PDF တွေလည်းရှိမယ်။ ကရင်မှာကိုက မျိုးစုံကွဲနေ တာကို။ ကရင်နဲ့ ကရင်နီကလည်း ဆက်စပ်တာကို ထိုင်းအခြေပြုတဲ့။ ရခိုင်ကတော့ အဲဒီနယ်မြေတွေ အားလုံး ထဲမှာ ရိုးရှင်းတာပေါ့။ တစ်ဖက်က ဖြူရင်ဖြူမယ်၊ တစ်ဖက် မည်းရင်မည်းမယ်။ win-win ဆိုရင် ညှိနှိုင်းရမယ်၊ win-lose ဆိုရင် တစ်ဖက်ဖက်က နိုင်မှ ဒီပြဿနာပြီးမှာကို။ တစ်ဖက်က lose ဖြစ်သွားပြီး တစ်ဖက်က နိုင်ရမယ်။ မဟုတ်ရင်မပြီးဘူး။ win-win သွားချင်ရင် နှစ်ဖက်လုံး တွေ့ဆုံဆွေးနွေးပြီး အဖြေရှာရမယ်။ လူထုကို ဗဟိုပြုရ မယ်။ ရှမ်းကတော့ ရောင်စုံများတာပေါ့။ ချင်းကတော့ လူဘယ်လောက်ပဲများများ လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခက အဲဒီလောက် မဟုတ်ဘူး” ဟု ပြောသည်။

မြန်မာနိုင်ငံအပေါ် ထားရှိသည့် တရုတ်နိုင်ငံနှင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံတို့၏ သဘောထားသည် ၎င်းတို့၏ ကိုယ်ပိုင် အမျိုး သားအကျိုးစီးပွား၊ ပထဝီဝင်နိုင်ငံရေး ယှဉ်ပြိုင်မှုနှင့် နယ်စပ်တည်ငြိမ်ရေးတို့အပေါ်မှာ အခြေခံထားကြောင်း စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက သုံးသပ်ကြသည်။

တရုတ်၏ အဓိကရည်မှန်းချက်သည် အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာ ထွက်ပေါက်နှင့် စီးပွားရေး အကျိုးအမြတ်ဖြစ်ပြီး အိန္ဒိယ၏ ရည်မှန်းချက်သည် အရှေ့မြောက်နယ်စပ် လုံခြုံရေးနှင့် တရုတ်ကို တန်ပြန်ရေးဖြစ်ကြောင်း ၎င်းတို့က ထောက်ပြ ကြသည်။

တရုတ်က မြန်မာနိုင်ငံကို ၎င်း၏ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ စီးပွားရေးအင်ပါယာ (Belt and Road)၏ အစိတ်အပိုင်းအဖြစ် ရှုမြင်ပြီး အိန္ဒိယကမူ မိမိအိမ်ရှေ့ အကာအကွယ်တံတိုင်း (Buffer State) နှင့် လုံခြုံရေးအရ မရှိမဖြစ် အရေးပါ သည့် အိမ်နီးချင်းအဖြစ် ရှုမြင်ကြကြောင်း စစ်ရေးနှင့် နိုင်ငံရေး အကဲခတ်များက သုံးသပ်ကြသည်။

လက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းက UWSA, NDAA, MNDAA, SSPP, TNLA, AA,KIA, SNA, NSCN, CNF, ကသည်း လက်နက်ကိုင်များသည် တရုတ်နှင့်အိန္ဒိယ နယ်စပ်ဒေသများတွင် လှုပ်ရှားလျက်ရှိသည်။