CNI News
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၅
မြန်မာနိုင်ငံ၏ အစိုးရအဖွဲ့များတွင် သက်ဆိုင်ရာ ဝန်ကြီးဌာနအလိုက် တာဝန်ပေးအပ်ထားသည့် ဝန်ကြီးများ အနေဖြင့် အားနည်းနေပါက ဗဟို၏ချုပ်ကိုင်မှု အားကြီးလာမည်ဖြစ်ကြောင်း နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူ ဦးကျော်ထက်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။
မကြာခင် ပေါ်ထွက်လာမည့် အစိုးရအဖွဲ့သစ်သည် အမျိုးသားရင်ကြားစေ့ရေးကို ရှေးရှုသည့် အစိုးရမျိုး ဖွဲ့စည်း လာနိုင်ကြောင်း ပြည်တွင်း၊ ပြည်ပ နိုင်ငံရေးလေ့လာသူများကြား သုံးသပ်ထားကြသည်။
ထိုသို့ ဖွဲ့စည်းမည်ဆိုပါက ပါသင့်ပါထိုက်သည့် နိုင်ငံရေး ခေါင်းဆောင်များသည် သက်ဆိုင်ရာ ဝန်ကြီးဌာနအလိုက် တာဝန်ပေးအပ်ခြင်း ခံရနိုင်ဖွယ်ရှိကြောင်းလည်း ၎င်းတို့က သုံးသပ်ကြသည်။
ရွေးကောက်ပွဲတွင် နေရာအများစု အနိုင်ရကာ အစိုးရဖွဲ့နိုင်သည့် ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ (USDP) နှင့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်တို့ကြား ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်မှု ရှိပြီးမှသာလျှင် ဝန်ကြီးဌာနများကို ခွဲဝေမည်ဖြစ်ကြောင်း နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူ ဦးကျော်ထက်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။
လွှတ်တော် ကျင်းပစဉ်
ထို့ကြောင့် တစ်ဖက်တွင် လွှတ်တော်ဖြင့် အစိုးရအား ထိန်းကျောင်းရန် လိုအပ်သကဲ့သို့ ဝန်ကြီးဌာနများကိုလည်း လုပ်ပိုင်ခွင့်အာဏာ အပြည့်အဝ ပေးထားရမည်ဖြစ်ကြောင်း ၎င်းက ပြောသည်။
ဦးကျော်ထက်က “လွှတ်တော်ကလည်း အစိုးရလုပ်တာကို ပြန်လည်ထိန်းကျောင်းမှု ပုံစံမျိုးနဲ့ အပြုသဘောနဲ့ ထောက်ပြတာတွေ၊ ဆွေးနွေးတာတွေ မလုပ်နိုင်ဘူးဆိုရင်တော့ နိုင်ငံရေးအရကတော့ ဗဟိုရဲ့ အာဏာအောက် ထဲမှာပဲ ရောက်နေတဲ့ သဘောမျိုး ဖြစ်သွားနိုင်တာပေါ့။ လွှတ်တော်ကလည်း အပြန်အလှန် ထိန်းကျောင်းမှု အနေ နဲ့ လွှတ်တော်ဘက်ကနေ check and balance လုပ်နိုင်မယ်၊ ပြီးရင် အစိုးရမှာလည်း သက်ဆိုင်ရာ ဝန်ကြီးဌာန အလိုက် တာဝန်တွေကို တချို့ကိစ္စတွေမှာ လွတ်လွတ် ကင်းကင်းနဲ့ အာဏာအကုန် လွှဲအပ်ခြင်း ပေးအပ်ခံထားရ တယ် ဆိုရင်လည်း ဒါတွေက ခရီးရောက်နိုင်ပါတယ်။ အဲဒါကြောင့် ဖြစ်သင့်ဖြစ်ထိုက်တဲ့သူတွေ၊ အရည်အသွေး ပြည့်ဝတဲ့ သူတွေ အစိုးရရဲ့ ဝန်ကြီးဌာနတွေမှာ ဝန်ကြီးတွေအဖြစ်နဲ့ ပါလာဖို့လည်း ကျနော်တို့ မျှော်လင့်ပါတယ်။ ပြောရရင် ဝန်ကြီးတွေက အရမ်းတော်နေတယ်။ နိုင်ငံတော်၊ တိုင်းရေး ပြည်ရေးကိစ္စတွေမှာ ထက်မြက်ပြီး လုပ် ဆောင် နေတယ်ဆိုရင် ဒါဗဟိုရဲ့ချုပ်ကိုင်မှုက လျော့သွားနိုင်တာပေါ့။ အကယ်၍ ဝန်ကြီးတွေမှာ အားနည်းနေမယ် ဆိုရင်တော့ ဗဟိုရဲ့ချုပ်ကိုင်မှုက အားပြန်ကြီးလာမှာပေါ့။ ဒါမျိုးတွေတော့ရှိပါတယ်” ဟု ပြောသည်။
လက်ရှိ ဖြစ်ပွားနေသည့် လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခများနှင့် နိုင်ငံရေး အကျပ်အတည်းကို ဖြေရှင်းနိုင်ရန်အတွက် တက်လာမည့် အစိုးရသစ် တစ်ရပ်သည် အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရဖွဲ့ရန် လိုအပ်သည်ဟု နိုင်ငံရေးပါတီများက ထောက်ပြထားကြသည်။
မြန်မာ့တပ်မတော်မှ အုပ်ချုပ်သည့် ၅ နှစ်တာကာလ၌ ဒီမိုကရေစီနှင့် ဖက်ဒရယ်စနစ်ကို အခြေခံသည့် နိုင်ငံရေး စနစ်မျိုး သွားမည်ဟု ထုတ်ဖော် ပြောဆိုထားသည်။
ထို့ကြောင့် အမျိုးသားညီညွတ်ရေး၊ ရင်ကြားစေ့ရေးအစိုးရမျိုး ဖွဲ့ဖြစ်ခဲ့ပါက ကောင်းမွန်သော်လည်း လက်ရှိ နိုင်ငံရေးအရ အနိုင်ရပါတီနှင့် သက်ဆိုင်ရာ အာဏာပိုင်တို့၏ သဘောထားကြီးမှုပေါ်တွင် မူတည်ကြောင်း နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူ ဦးအန်ကောလက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။
အစိုးရအဖွဲ့နဲ့ တရားမျှတမှုကို သရုပ်ပြထားစဉ်
၎င်းက “ဒီမိုကရေစီစနစ်မှာတော့၊ ဒီမိုကရေစီနဲ့ ဖက်ဒရယ်စနစ်ကို သွားမယ်ဆိုတဲ့ road map (နိုင်ငံရေးလမ်းပြမြေပုံ) ရှိတယ်လေ နစက ထဲက။ အစောကြီးကတည်းက ၂၀၂၁ ပြီးကတည်းက သူတို့ကြေညာတာရှိတယ်။ ဒီနေ့အထိလည်း တောက် လျှောက် ဒီမူအပေါ်မှာ သွားတယ်။ နိုင်ငံရေး road map က နံပါတ်တစ် အချက်မှာ။ ဒီမိုကရေစီနဲ့ ဖက်ဒရယ်မှာ ဆိုရင် အဓိက,က Decentralization ပဲ။ နောက်တစ်ခါ power division ပေါ့ အဲဒါတွေက အရေးကြီးတယ်။ အရေး ကြီး တယ်ဆိုတာက ဘယ်လို အကောင်အထည် ဖော်မလဲပေါ့။ အဲဒီအပေါ်မှာ ပေါ်လစီကရှိပြီးသား ဖြစ်တဲ့အတွက် ကြောင့်မို့လို့ နောက်က နည်းဥပဒေက လိုက်ရတဲ့သဘောပါ။ အဲဒီတော့ လုပ်မယ်ဆိုရင်တော့ ကောင်းတာပေါ့။ ကောင်းသော အရွေ့ပေါ့။ နောက်တစ်ချက်က ဒီဟာလည်း အရေးကြီးတယ်။ Decentralization ကို ဘယ်လောက် အကောင်အထည် ဖော်မလဲပေါ့။ အဲဒီအပေါ်မှာ control-base Decentralization လား၊ နောက် တစ်ခုက သူ့ရဲ့ autonomy ပေါ့။ autonomy ကို ဘယ်လောက်ပေးမလဲ။ အဲဒါတွေက နိုင်ငံရေးအရ ဆုံးဖြတ်တဲ့ အရေးကြီးတဲ့ အချက်ထဲမှာ ပါတယ်။ နိုင်ငံရေးအရ အခုလက်ရှိ အာဏာရပါတီနဲ့ လက်ရှိဦးဆောင်နေတဲ့ ကော်မရှင်ပေါ့။ သူတို့ တွေက ဘယ်လောက်သဘောထားကြီးသလဲ အရေးပါတယ်။ အဲဒါက နောင်တစ်ချိန် ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် ဆိုရင် လည်း ဒီဟာက စံနမူနာ တစ်ခုအနေနဲ့ ရှေ့ပြေး အခြေအနေတစ်ခု ဖန်တီးထားရင်တော့ ပိုကောင်းတာပေါ့။ ဘာပဲ ပြောပြော အချင်းချင်းကြားမှာ trust building ကို တည်ဆောက်တယ်၊ ရှေ့ပြေး တည်ဆောက်တယ်လို့ပဲ ကျနော် မြင်ပါတယ်။ လုပ်ဖြစ်ရင်တော့ ကောင်းပါတယ်။ ဘယ်လောက် အတိုင်းအတာအထိ လုပ်ပေးမလဲက ကျနော်တို့ ပြန်ပြီးတော့မှ လေ့လာရဦးမယ် ထင်ပါတယ်” ဟု ပြောသည်။
လက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကို ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာ ၂၈ ရက်နေ့မှ စတင်ကာ အပိုင်း (၃) ပိုင်းခွဲ၍ ကျင်းပခဲ့ရာ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၂၅ ရက်တွင် အောင်မြင်စွာ ကျင်းပပြီးစီးခဲ့ပြီ ဖြစ်သည်။
ထို့နောက် ရွေးကောက် တင်မြှောက်ပြီးဖြစ်သည့် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် စာရင်းချုပ်ကို UEC က ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၃ ရက်၌ ထုတ်ပြန် ကြေညာခဲ့သည်။
အဆိုပါ ထုတ်ပြန်ချက်အရ ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ (USDP)က ၇၃၉ ဦး၊ တိုင်းရင်းသား စည်းလုံး ညီညွတ်ရေးပါတီ(တစည)က ၆၈ ဦး၊ ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ(ကျားဖြူပါတီ)က ၃၉ ဦး၊ ပြည်သူ့ပါတီ(PP)က ၃၀ ဦး၊ ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီ(PPP)က ၂၀ ဦး၊ ပအိုဝ်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ် ပါတီ (PNO)က ၁၈ ဦး စသဖြင့် အသီးအသီး အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။
ထို့နောက် မွန်ညီညွတ်ရေးပါတီက ၁၇ ဦး၊ နာဂအမျိုးသားပါတီက ၁၂ ဦး၊ ရခိုင့်ဦးဆောင်ပါတီက ၈ ဦး၊ ကရင်အမျိုး သား ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီက ၇ ဦး၊ ဇိုမီးအမျိုးသားပါတီက ၇ ဦး၊ မြန်မာနိုင်ငံတောင်သူလယ်သမား ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက် ရေးပါတီက ၆ ဦး၊ ရခိုင်တိုင်းရင်းသားများပါတီက ၆ ဦး၊ ရှမ်းနီ(တိုင်းလျန်)သွေးစည်းညီညွတ်ရေးပါတီက ၅ ဦး၊ ဓနု တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ ဒီမိုကရေစီပါတီက ၅ ဦး၊ တိုင်းလိုင်(ရှမ်းနီ)အမျိုးသားများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီက ၄ ဦး၊ အင်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်ပါတီက ၄ ဦး၊ ကယားပြည်နယ်ပြည်သူ့ပါတီက ၃ ဦး၊ ကချင်ပြည်နယ်ပြည်သူ့ပါတီက ၃ ဦး တို့အသီးသီး အနိုင်ရရှိခဲ့ကြသည်။
