CNI News
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၇
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ကျင်းပနေသည့် ၂၀၂၅ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ၌ မဲပေးစနစ်နှင့်ပတ်သက်ပြီး ပြည်သူလူထု အမှန်တကယ် နားလည်မှု ရှိလားဆိုသည့်အပေါ် နိုင်ငံရေးပါတီများနှင့် နိုင်ငံရေးလေ့လာစောင့်ကြည့်သူများက ထောက်ပြနေကြသည်။
MEVM စက်များဖြင့် စမ်းသပ် မဲပေးခြင်းများကို နေပြည်တော်၌ ဗဟိုအဖွဲ့အစည်းများ၊ ဝန်ကြီးဌာန၊ တက္ကသိုလ် များ၊ လူမှုရေး အဖွဲ့အစည်းများနှင့် တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ် ၉ ခုတို့တွင် ဆောင်ရွက်ခဲ့သလို နိုင်ငံရေးပါတီများ လည်း စမ်းသပ် မဲပေးခြင်း ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီးဖြစ်ကြောင်း ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်(UEC)က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။
ထို့နောက် ပြည်သူလူထု အများစုသည် ရွေးကောက်ပွဲတွင် မဲထည့်ရန် စိတ်ဝင်စားမှု နည်းပါးနေကြောင်း၊ မဲပေးရ မည့်စနစ် ပြောင်းလဲသွားခြင်းကြောင့် ရှုပ်ထွေးနေကြကြောင်း နိုင်ငံရေးလေ့လာစောင့်ကြည့်သူများက ထောက်ပြ ကြသည်။
ရွေးကောက်ပွဲအပိုင်း (၁)တွင် ပြည်သူများသည် မဲရုံများ၌ ဆန္ဒမဲပေးရာမှာ မဲပေးမှုပုံစံအား နားလည်မှုမရှိ၍ စက်ခ လုတ်များကို တွေ့ရာနှိပ်သွားကြကြောင်း ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီ(PPP)မှ ဒုဥက္ကဋ္ဌ ဦးစောဟန်အေးက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။
MEVM စနစ်နဲ့ မဲပေးရပုံကို ရှင်းပြထားစဉ်
၎င်းက “အားနည်းချက် ဖြစ်ခဲ့တဲ့ဟာတွေကို ကျနော်တို့က နောင်လာမဲ့ ဒီအပိုင်း (၂)၊ အပိုင်း (၃)မှာ အားနည်းချက် မဖြစ်အောင်၊ ပွင့်လင်းမြင်သာမှု ရှိအောင်၊ မှန်မှန်ကန်ကန်နဲ့ ဖြစ်အောင်၊ မျှတအောင်ဆိုပြီးတော့ အပိုင်း(၁)မှာ ဖြစ် ပျက်ခဲ့တဲ့ အနေအထားတွေကို သုံးသပ်ပြီးတော့ အကောင်းဆုံး အကြံပြုချက်တွေ တင်ပြထားပါတယ်။ တချို့ ပြင် ဆင်ပြီးတော့ လိုက်နာနေတယ်၊ ဆောင်ရွက်နေတယ်လို့လည်း သိရတယ်။ အရင် အပိုင်း(၁) တုန်းကဆိုရင် ကြို တင် မဲပုံးတွေက ကော်ကြိုးအဖြူတွေနဲ့ လုံခြုံရေးကြိုးနံပါတ်တွေ၊ အဝါတွေမပါပဲနဲ့ ချည်ထားတာတွေ ဖြစ်နေ တယ်။ အခုလုံခြုံရေး ကြိုးနံပါတ် အဝါတွေ ဖြစ်ကုန်ပြီ။ ပထမပိုင်းမှာတော့ ဒီလုံခြုံရေးကော်ကြိုး အဖြူတွေနဲ့ပဲ ရိုးရိုး ကြိုးအဖြူတွေနဲ့ပဲ လုပ်ထားတဲ့ အတွက်ကြောင့်မို့ အဲဒီပေါ်မှာလည်း အားနည်းချက်တွေ အများကြီးဖြစ်ခဲ့တာ ပေါ့နော်။ ကြိုတင်မဲပုံးတွေမှာ။ ဒီစက်ခလုတ် နှိပ်တဲ့အပိုင်းပေါ့။ စက်ခလုတ်မှာလည်း မလိုလားအပ်တဲ့၊ မသက်ဆိုင် တဲ့ သူတွေ မဲရုံမှာ ဝင်ရောက်ပြီးတော့ Instruction ပေးနေတဲ့ ပြဿနာတွေပေါ့နော်။ အဓိကပြဿနာက မဲဆန္ဒ ရှင်တွေ ဆရာမတွေကလည်း ရှင်းရှင်းပြောရင် ဒီစက်ခလုတ် ဖွင့်ပေးလိုက်တာနဲ့ အပြာလေးကို နှိပ်လိုက်ပါလို့ပဲ ဒါပဲပြောတာ။ အမှန်မှန်တော့ တကယ်တမ်း ပြောရမှာကတော့ မိမိကြိုက်တဲ့ပါတီရဲ့ တံဆိပ်ကိုကြည့်ပါ၊ ပြီးရင် ဘေးက အပြာလေးကို နှိပ်ပါလို့ဆိုပြီးတော့ ဒီလိုမျိုးလေး သေချာလေး Awareness လုပ်ရမှာပေါ့နော်။ သို့သော် မလုပ်နိုင်ဘူး။ တချို့လည်း ပြီးစလွယ် ခလုတ်တွေကလည်း အကုန်လုံးက အပြာကြီးပဲ ဖြစ်နေတဲ့ အတွက်ကြောင့် မို့လို့ တွေ့ရာနှိပ်သွားတာရယ်များတယ်။ ၁၀ ယောက်မှာ ၉ ယောက်က ကိုယ်စက်ခလုတ် နှိပ်ပြီးရင် မဲပုံးကနေ မဲ စာရွက်ကျမယ် မသိကြဘူးပေါ့နော်။ ဒီဆရာမတွေ ကိုယ်တိုင်ကလည်း အဲ့ဒါကို မပြောဘူးပေါ့နော်”ဟု ပြော သည်။
ယခုရွေးကောက်ပွဲတွင် မဲပေးသည့် စနစ်ပေါ်၌ လူထုကို အသိပညာ ပေးနိုင်မှု အားနည်းပြီး၊ လူထုကလည်း နား လည်မှု အားနည်းကြောင်း တစ်သီးပုဂ္ဂလအနေဖြင့် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်မည့် ကိုယ်စားလှယ်လောင်း ဦးကျော် ထက်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။
MEVM စနစ်နဲ့ မဲပေးရပုံကို ရှင်းပြနေစဉ်
၎င်းက “လူထုကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် စည်းရုံးဆိုလို့ရှိရင် မီဒီယာတွေရဲ့ အားကိုလည်း သုံးဖို့လိုတယ်။ ဒါပေမယ့် အင်မတန်ကိုမှ နောက်ကျတဲ့ အနေအထားကို ရှိပါတယ်။ မဲပေးတဲ့စနစ်ပေါ်မှာ လူထုက နားလည်မှု နည်းနည်း အားနည်းတယ်။ ဟိုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်အဖွဲ့ခွဲတွေကလည်း ကြိုးစားနေပေမယ့် ဒီမဲစနစ်အပေါ်မှာ စက်ကိုင် တွေကို Training ပေးရတာ ဆရာမတွေကို မဲစာရင်းသိဖို့ စနစ်သစ် ဖြစ်နေတာကို ဒီအပေါ်မှာတင် အချိန်တွေ ကုန်နေပြီးတော့ ဒီရပ်ရွာ အလိုက် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ပေးဖို့အတွက်က မတွေ့ရဘူး။ ဒီတစ်ခေါက် ရွေးကောက် ပွဲမှာ အဲ့ဒီလိုဖြစ်တာ ပေါ့။ ဒီမဲပေးမှုပုံစံက တချို့တွေဆို မသိဘူး၊ ဘယ်လိုထည့်ရမှာလဲ၊ ဘယ်လိုပေးရမှာလဲ။ မြို့ နေ လူထုတောင်မှ ဒါ မဲပေးမှုပုံစံကို ဝေးကွာနေတော့ ဘယ်လိုလုပ်ရမှာလဲ၊ ဘယ်လိုနှိပ်ရမှာလဲ မဲရုံထဲမှာ အဲ့လိုမျိုး ဘယ်လိုနှိပ်ရမှာလဲ မေးပြီဆိုလို့ရှိရင် blind voting ဖြစ်နိုင်တယ်ပေါ့။ အဲ့တော့ ဒီတစ်ခေါက် ရွေးကောက်ပွဲမှာတော့ လူထုကိုပညာရေး ပေးနိုင်မှု အားက နည်းပါတယ်”ဟု ပြောသည်။
မဲပေးစက် ကိုင်တွယ် အသုံးပြုနည်း သင်တန်းများကို တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်အလိုက် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိ ကြောင်း၊ မဲဆန္ဒရှင်ပြည်သူများ၊ မဲပေးစက်ဖြင့် ကျွမ်းကျင်စွာ မဲပေးနိုင်ရန်အတွက် ရပ်ကွက်/ကျေးရွာ အုပ်စုအဆင့် ထိ သရုပ်ပြ လေ့ကျင့်သင်တန်းများ ဆောင်ရွက်နေကြောင်း၊ မီဒီယာကတစ်ဆင့် အသိပညာပေး အစီအစဉ်များ ထုတ်လွှင့် ပြသလျက်ရှိကြောင်း ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်(UEC)က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ကျင်းပသည့် ၂၀၂၅ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ၌ တစ်နိုင်ငံလုံး အတိုင်းအတာအနေဖြင့် မဲပေးခွင့် ရှိသူ ၂၄ သန်းကျော် ရှိပြီး ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာ ၂၈ ရက်က ကျင်းပခဲ့သော ရွေးကောက်ပွဲအပိုင်း(၁)မှာတော့ မဲပေး ခွင့်ရှိသူ ၁၁.၆ သန်းကျော်ရှိသည့်အနက် ၆.၀၉ သန်းကျော် မဲပေးခဲ့ကြောင်း UEC က ပြောသည်။
ရွေးကောက်ပွဲအပိုင်း(၂)ကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၁၁ ရက်တွင်လည်းကောင်း၊ ရွေးကောက်ပွဲအပိုင်း(၃)ကို ဇန်နဝါရီ ၂၅ ရက်တွင်လည်းကောင်း ဆက်လက် ကျင်းပမည်ဖြစ်သည်။
