CNI News

၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင် ၂၈

ထိုင်းအာဏာပိုင်များက လုပ်သားလိုအပ်ချက်နှင့် တရားမဝင် လုပ်သား ဝင်ရောက်မှုအား ဖြေရှင်းနိုင်ရန်အတွက် အလုပ်သမားများ ခေါ်ယူရန်ရှိသည့်အတွက် မြန်မာလုပ်သားများကို စေလွှတ်သွားမည် ဖြစ်ကြောင်း မြန်မာအလုပ် သမားအရေး ဆောင်ရွက်ပေးနေသူများက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

ထိုင်းနိုင်ငံ၏ လုပ်သားလိုအပ်ချက်မှာ လူဦးရေ ၅ သိန်းဖြစ်ကြောင်း၊ မြန်မာ- လာအို- ကမ္ဘောဒီးယား- ဗီယက်နမ်တို့မှ လုပ်သားများအား ခေါ်ယူမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ ထိုအထဲတွင် မြန်မာလုပ်သားကို အများဆုံး ခေါ်ယူမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ ထို့ကြောင့် မြန်မာလုပ်သားများကို စေလွှတ်သွားရန် ပြင်ဆင်နေကြောင်း သိရသည်။

ထိုသို့ ထိုင်းနိုင်ငံက လုပ်သားခေါ်ယူရာတွင် လက်ရှိခေါ်ယူနေသည့် MOU စနစ် အပါအဝင် နယ်စပ်ဖြတ်ကျော်ခွင့် လက်မှတ် (Border pass)နှင့် ထိုင်းရှိ တရားမဝင် လုပ်သားများအား ယာယီ အလုပ်သမားလက်မှတ် (ဘတ်-ပန်းရောင်ကတ်) ထုတ်ပေး ခြင်းတို့ဖြင့် လုပ်သားလိုအပ်ချက်ကို ဖြေရှင်းသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း FED မှ အလုပ်သမားတာဝန်ခံ ဦးမင်းဦးက CNI သို့ ပြော သည်။

ဦးမင်းဦးက “သူတို့က အတည်ပြု လိုက်တာ မှန်တယ်။ ဒါပေမယ့် အစည်းအဝေး ဆုံးဖြတ်ချက်က အတည်ပြုလိုက်ပြီးရင် သူက ထုတ်ပြန်ချက်ဆိုတာ သက်သက်ထပ်ပြီးတော့ ထုတ်ရတယ်လေ။ ဘယ်နေ့ ဘယ်ရက်က အတည်ပြုချက်ကို သဘော တူပြီးတော့ စတင် လုပ်ဆောင်လို့ ရပြီဆိုတဲ့ အဲဒါက အခုထွက်မလာသေးဘူး။ သူတို့က ဒီမှာ ဇောင်းပေးပြီး ပြောတာတော့ တရားဝင် MOU နဲ့ခေါ်မယ့်ဟာကို ဇောင်းပေးပြီး ပြောတာပေါ့။ အဲဒီတော့ တရားဝင် MOU တစ်သုတ်ပြီးတဲ့ အခါကျတော့ နယ်စပ် ၁၀ ပြည်နယ် ရှိတာပေါ့။ အဲဒီမှာဆိုရင် ပုဒ်မ ၆၄ အရ Border pass တွေကိုင်ပြီးတော့ ဒီဘက် အခြမ်းမှာလာပြီး အလုပ်လုပ်လို့ ရတယ်။ ဒါပေမယ့် ကျနော်တို့ ရိုးရိုးပဲ စဉ်းစားကြည့် ဒါကဘယ်လိုမှ လိုအပ်တဲ့ ၅ သိန်းကိုရဖို့ မဖြစ်နိုင်ဘူး။ အခုကျနော်တို့ တင်သွင်းတာတောင်မှ သောင်းကဏန်းပဲ ရှိသေးတယ်။ မြန်မာပြည်ကနေ တင်သွင်းတဲ့ ဟာတွေလေ။ ဆိုတော့ ဒီမှာရှိတဲ့ တရားမဝင် အလုပ်သမားအုပ်စုကို မှတ်ပုံတင်ပေးတဲ့ ဟာကပဲ ပိုပြီးတော့ ထိရောက်မှု များလိမ့်မယ်”ဟု ပြောသည်။

ထိုင်းက ထုတ်ပေးတဲ့ ဘတ်ပန်းရောင်ကတ် (KIC)

အဆိုပါ ဘတ်ပန်းရောင်ကတ် လုပ်ပေးခြင်းသည် ရှားပါးကြောင်း၊ ထိုကတ် ကိုင်ဆောင်ထားပါက ထိုင်းအစိုးရမှ သတ်မှတ် ထားသည့် အလုပ်သမားအခွင့်အရေး ပြည့်ပြည့်ဝဝ ရမည်ဖြစ်သည့်အတွက် တရားမဝင် လုပ်ကိုင်နေသည့် လုပ်သားများ အနေဖြင့် ၎င်းကတ်အား လုပ်ဆောင်ထားသင့်ကြောင်း FED မှ အမှုဆောင်ဒါရိုက်တာ ဦးထူးချစ်က CNI သို့ ပြောသည်။

ဦးထူးချစ်က “ပြည်နယ်တော့မတူဘူး၊ ဒီမှာ အခြေခံလစာက ၃၂၀ ကနေ စတယ်။ ၃၂၀၊ ၃၃၀၊ ၃၄၀ ပေါ့။ ကိုယ်လုပ်တဲ့ အပေါ် မှာနဲ့ ကျွမ်းကျင်မှုနဲ့ လုပ်ငန်းအပေါ်မှာ မတူဘဲနဲ့။ နောက်တစ်ခုက ပိုအရေးကြီးတာက ထိုင်းနိုင်ငံမှာ အလုပ်သမားတွေအတွက် လူမှုဖူလုံရေး ရန်ပုံငွေပေါ့။ အဲဒီအကျိုးခံစားခွင့်ပေါ့။ အဲဒါပြည့်ပြည့်ဝဝ ခံစားရမယ်။ နောက်ပိုင်းတွေကျ ကိုယ်လက်ရှိလုပ်နေ တဲ့ အလုပ်က အဆင်မပြေဘူးဆိုရင် သူဌေးအပြောင်းအလဲတို့၊ လုပ်ငန်းတွေ အပြောင်းအလဲတို့ လုပ်လို့ရတဲ့ အနေအထားပေါ့။ တရားဝင် အလုပ်သမား တစ်ယောက်ရဲ့ အခွင့်အရေးတွေ အကုန်ရမယ်။ ဒီပန်းရောင်ကတ် လုပ်ထားတာက MOU လာလုပ်တဲ့ အလုပ်သမားတွေနဲ့လည်း အခွင့်အရေးက အတူတူပါပဲ”ဟု ပြောသည်။

၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၃ ရက်အထိ မြန်မာ အပါအဝင် ရွှေ့ပြောင်းလုပ်သား ၁(တစ်)သန်းကျော်အား တရားဝင် နေထိုင် အလုပ်လုပ်ခွင့် ပြုမည့် အထဲတွင် ယခု ဘတ်ပန်းရောင်ကတ် ထုတ်ပေးမည့် အလုပ်သမားများလည်း ပါဝင်မည်ဖြစ်ကြောင်း၊ ထိုသူများသည် တစ်နှစ်တစ်ကြိမ်နှုန်းဖြင့် သက်တမ်းတိုး ရမည်ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

CNI News

၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင် ၂၇

ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး အနီးအနားရှိ မြို့နယ်များတွင် စိုက်ပျိုးရေးအခြေပြု ခရီးသွားလုပ်ငန်းများကို လာမယ့် ပွင့်လင်းရာသီအတွင်း လုပ်ဆောင်ရန်ရှိကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံခရီးသွားလုပ်ငန်းရှင်များအသင်းထံမှ သိရသည်။

ရန်ကုန်မြို့တစ်ဖက်ကမ်းရှိ တွံတေး၊ ကော့မှူး၊ သန်လျင်၊ တိုက်ကြီး၊ မှော်ဘီမြို့နယ်များရှိ စပါးစိုက်ခင်းများ အပါ အဝင် အော်ဂဲနစ် အခြေခံစိုက်ပျိုးသည့်စိုက်ခင်းများကို အသုံးပြု၍ ခရီးသွားလုပ်ငန်းတစ်ခုကို အကောင်အထည် ဖော်ဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံခရီးသွားလုပ်ငန်းရှင်များအသင်း ဥက္ကဋ္ဌ ဦးနောင်းနောင်းဟန်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

"စိုက်ပျိုးရေးအခြေခံဆိုတော့ အဓိက တွံတေးတို့၊ ကော့မှူးတို့ဆို စပါးစိုက်ပျိုးတဲ့နေရာတွေပေါ့နော်။ နောက် ရန်ကုန်ရဲ့တစ်ဖက်ကမ်းဆို သန်လျင်ကျော်ပြီးရင် ကျောက်တန်းမှာဆိုရင် စံပြကျေးရွာလေးတွေရှိတယ်။ ကျနော် တို့ ခရီးသွားလုပ်ငန်းကနေပြီးတော့ လုပ်နေတဲ့ community base တွေရှိတယ်။ အဲဒီ အဖွဲ့အစည်းတွေလည်း ပြန်လည်ပြီးတော့ ဆောင်ရွက်နိုင်မယ့် အခြေအနေရှိတယ်။ ဒါကြောင့်မို့လို့ ကျောက်တန်းဘက်မှာလည်း ‌ပေါ်ပေါက်လာနိုင်တယ်။ တိုက်ကြီးတို့ မှော်ဘီတို့ဘက်မှာဆိုရင်လည်း တိုက်ကြီးကနေ ဖြတ်ပြီးတော့ သွားတဲ့ လမ်းတွေ အမြန်လမ်းကနေတဆင့် သွားပြီးတော့ တိုက်ကြီးကနေ ဖြတ်တဲ့လမ်းရှိတယ်လေ။ အဲဒီလမ်းမှာလည်း သာသာယာယာနဲ့ ခရီးသွားတွေအတွက် ဖော်ဆောင်မယ့် ခြံတွေလည်းရှိတယ်။ အဲဒါကနေပြီးတော့ စိုက်ပျိုးရေးကို အခြေခံတဲ့ခရီးသွားလုပ်ငန်းလို့ ပြောလို့ရမှာပေါ့" ဟု ၎င်းက ပြောသည်။

ယခုဖော်ဆောင်မည့် စိုက်ပျိုးရေးအခြေပြု ခရီးသွားလုပ်ငန်းကို ကိုဗစ်မတိုင်ခင်အချိန်ကာလကတည်းက လုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး ကိုဗစ်ရောဂါနှင့် နိုင်ငံရေးအပြောင်းအလဲများကြောင့် ရပ်နားခဲ့ရပြီး လက်ရှိတွင် ပြန်လည် ဖော်ဆောင်ခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

ယခု ဖော်ဆောင်မည့် စိုက်ပျိုးရေးအခြေပြု ခရီးသွားလုပ်ငန်းနှင့်ပတ်သက်ပြီး မြန်မာ့ခရီးသွား လုပ်ငန်းရှင် တစ်ဦးဖြစ်သည့် ဦးသက်လွင်တိုးက "ကောင်းပါတယ်။ လုပ်တာလည်း လုပ်ပေါ့ ဘယ်သူတွေ လာကြည့်မလဲတော့ မသိဘူး။ လည်ဖို့လူတွေကလည်း အရေးကြီးတာကိုး။ ခရီးသွားတွေကတော့ တချို့ ပြည်တွင်းကလူတွေလည်း အဲလိုပေါ့ အပြင်ထွက်ချင်ကြတာပေါ့နော်။ ဒါပေမယ့် နိုင်ငံခြားသားတွေအနေနဲ့ကျတော့ လုံခြုံမှုပေးနိုင်ရေး အဲနေရာတွေ ပို့ဖို့ကျတော့ သိပ်မလွယ်ဘူးပေါ့နော်။ နောက်ပြီးတော့ ဒီနေရာတွေကလေ အနီရောင်နယ်‌မြေလို့ ပြောလို့ရတာပေါ့နော်။ ဒါကြောင့်မို့လို့ အခုချိန်မှာ တော်တော်များများက မထွက်ရဲဘူးပေါ့နော်။ ပြည်တွင်းသမား တွေတောင်မှ အခြေအနေအရ နေရာတိုင်းမသွားနိုင်တဲ့ အချိန်မျိုးမှာ နိုင်ငံခြားသားက တာဝန်ကြီးတာပေါ့နော်" ဟု CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

ယင်းခရီးသွားလုပ်ငန်းကို လာမည့် ပွင့်လင်းရာသီဖြစ်သည့် အောက်တိုဘာလတွင် စတင်အကောင်အထည် ဖော်ဆောင်ရွက်မည်ဟု သိရသည်။

မြန်မာနိုင်ငံခရီးသွားလုပ်ငန်းရှင်များအနေဖြင့် စိုက်ခင်းပိုင်ရှင်များ၊ ခြံပိုင်ရှင်များ၊ ခရီးသွားလုပ်ငန်း အဖွဲ့အစည်း များနှင့် ပူးပေါင်း၍ အချက်အလက်များကို စုစည်းမှုများ၊ ညှိနှိုင်းမှုများကို ဆောင်ရွက်မည်ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

စိုက်ပျိုး‌ရေးအခြေပြု ခရီးသွားလုပ်ငန်းများကို ပြင်ဦးလွင်၊ ရှမ်းပြည်နယ်နှင့် တခြားသော စိုက်ပျိုးရေး လုပ်ကိုင် သည့်ဒေသများတွင်လည်း ဖော်ဆောင်လျက်ရှိပြီး ပြည်တွင်းပြည့် ခရီးသွားများ လာရောက်လည်ပတ်လျက် ရှိကြောင်း သိရသည်။

CNI International News

ဝါရှင်တန် ဇူလိုင် ၂၆

ဒီမိုကရေစီအရေး တက်ကြွလှုပ်ရှားသူ ၄ ဦးကို ကွပ်မျက်လိုက်ပြီးနောက် မြန်မာစစ်တပ် အုပ်ချုပ်သူများနှင့် ပုံမှန်အတိုင်း စီးပွားရေးလုပ်၍ မရတော့ကြောင်း အမေရိကန် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ဇူလိုင် ၂၅ ရက်တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။

မြန်မာ့တပ်မတော် အုပ်ချုပ်နေခြင်းကို ဒဏ်ခတ် အရေးယူရန် နောက်ထပ် အစီအမံများ ထည့်သွင်း စဉ်းစားထားပြီး ရွေးချယ် စရာအားလုံး မိမိတို့၏ စားပွဲအပေါ်မှာ အသင့်ရှိနေကြောင်း ဆက်လက် ပြောကြားခဲ့သည်။

မြန်မာနိုင်ငံသို့ စစ်လက်နက်ပစ္စည်းများ ရောင်းချခြင်းကို တားမြစ်ရန်နှင့် နိုင်ငံတကာ၏ ယုံကြည်ကိုးစားမှုဖြင့် မည်သည့် ချေးငှားမှုမျိုးမဆို အရေးယူမည်ဖြစ်၍ ရှောင်ကြဉ်ကြရန် ကမ္ဘာ့နိုင်ငံများကို အမေရိကန် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြောရေး ဆိုခွင့်ရှိသူ နက်ပရိုက်စ် (Ned Price) က ပုံမှန် သတင်းစာ ရှင်းလင်းပွဲတွင် တိုက်တွန်းသွားခဲ့သည်ဟု ရိုက်တာသတင်းဌာနက ဖော်ပြသည်။

ယခင် အမေရိကန် ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများတွင် ချန်လှပ်ခဲ့သော မြန်မာ့သဘာဝ ဓာတ်ငွေ့လုပ်ငန်းကို ဘိုင်ဒန်အစိုးရက ပိတ်ဆို့ ရန် စဉ်းစားနေသလားဟု မေးမြန်းရာ နက်ပရိုက်စ်က “နောက်ထပ် ပိတ်ဆို့မည့် အစီအမံများအတွက် ရွေးချယ်စရာအားလုံးမှာ စားပွဲပေါ်တွင် အသင့်ရှိကြောင်း” ဖြေကြားခဲ့သည်။

အမေရိကန် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြောရေး ဆိုခွင့်ရှိသူ နက်ပရိုက်စ်

“သူတို့လုပ်ခဲ့တဲ့ ကြောက်စရာကောင်းအောင် ရက်စက်မှုတွေကြောင့် ဒီအုပ်ချုပ်နေတဲ့ လက်ထက်မှာ ပုံမှန်အတိုင်း စီးပွားရေး လုပ်လို့ မရပါဘူး” ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။

ယခုနှစ် ဇန်နဝါရီလနှင့် ဧပြီလအတွင်း လျှို့ဝှက်စုံစမ်း စစ်ဆေးမှုများအရ သေဒဏ် ချမှတ်ခံခဲ့ရသည့် တက်ကြွလှုပ်ရှား ၄ ဦး သည် စစ်တပ်အပေါ် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည့် အရပ်သား တော်လှန်ရေး လှုပ်ရှားမှုတွင် ပါဝင်ကူညီသည်ဟု စွပ်စွဲခံခဲ့ရသည်။

ယမန် နှစ်က မြန်မာ့တပ်မတော် အာဏာရယူလိုက်ပြီးနောက်ပိုင်း နိုင်ငံတဝန်းတွင် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သော ဆန္ဒပြပွဲများကို သွေးထွက် သံယို ဖြိုခွင်းခဲ့သည်။

ဆယ်စုနှစ်များစွာအတွင်း ပြည်တွင်း၌ ယခုကဲ့သို့ ပထမဆုံး ကွပ်မျက်မှုအပေါ် နိုင်ငံတကာ၏ အပြစ်တင်ဝေဖန်သံများ ကျယ်လောင်သွားခဲ့သည်။

မြန်မာ့လမ်းကြောင်းကို လွှမ်းမိုးနိုင်သည့် အလားအလာမှာ တရုတ်ထက်ပို၍ အခြားမည်သည့်နိုင်ငံမှ မရှိကြောင်း၊ ဒေသတွင်း အာဆီယံအဖွဲ့၏ အစည်းအဝေးများသို့ မြန်မာ့တပ်မတော် ကိုယ်စားလှယ်များကို ဖယ်ချန်ထားခြင်းအား ဆက်လက်၍ စံနမူနာ ထားလျက် ထိန်းသိမ်းသွားရန် တောင်းဆိုပါကြောင်း နက်ပရိုက်စ်က ဆက်လက် ပြောကြားခဲ့သည်။

Source: Reuters

CNI News

၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင် ၂၆

ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ ဆန်စက်လုပ်ငန်းပိုင်ရှင်များကို ကြိုတင်ငွေထုတ်ပေးပြီး မြန်မာ့တပ်မတော်ကို ရောင်းချဖို့အတွက် ဆောင်ရွက်နေကြောင်း သတင်းများတွင် တွေ့ရှိနေရသော်လည်း ဆန်စက်လုပ်ငန်းရှင်များ ထံသို့ အကြောင်းကြားလာခြင်း မရှိသေးကြောင်း ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး ဆန်စက်လုပ်ငန်းရှင်များထံမှ သိရ သည်။

လက်ရှိတွင် ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး ဟင်္သာတခရိုင်အတွင်းတွင် မိုးစပါးများ အနည်းငယ်သာ ကျန်ရှိနေကြောင်း၊ ဆန်စက်ပိုင်ရှင်များထံသို့ ကြိုတင်ငွေထုတ်ပေးပြီး ဆန်ရောင်းချပေးရန်နှင့်ပတ်သက်ပြီး အကြောင်းကြားလာခြင်း မရှိသေးကြောင်း ဟင်္သာတခရိုင် ဆန်စက်အသင်း ဥက္ကဋ္ဌ ဦးစိုးမြင့်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “အခု ဒီဘက်မှာ ဘာမှ အကြောင်းကြားတာ မရှိသေးဘူး။ တိုင်းမှာလည်း တိုင်းဆန်စက်အသင်းတွေ ရှိတာကိုး။ သူ့ဟာသူအဆင့်ဆင့်နဲ့ သွားတာကိုး။ တကယ်လို့ အဲဒါတွေဖြစ်မယ်ဆိုရင် တိုင်းဆန်စက်အသင်းကနေ ဗဟိုကနေ တိုင်း၊ တိုင်းကနေတဆင့် ခရိုင်ကို လာမှာပေါ့ ဟင်္သာတခရိုင်ကို လာမှာပေါ့။ အခုက ဘာမှ မကြားသေးဘူး။ ခါတိုင်းနှစ်မှာလည်း အဲလို တခါမှ မရှိဘူး။ မိုးစပါး ကုန်နေပြီ ဒီအချိန်ဆို ၈ လပိုင်း၊ ၇ လပိုင်းလောက်ဆို မိုးစပါးက ကုန်သလောက် ဖြစ်သွားပြီ။ နည်းနည်းပဲ ကျန်တော့တယ်လေ။ လှောင်သမား နည်းနည်းပါးပါးလောက်ပဲ ကျန် တယ် အများကြီး မကျန်ဘူး။ နည်းနည်းပါးပါးပဲ ကျန်တာပါ။ အဲစပါးတွေကလည်း ဆင်းသုခတို့ဆို ၁၀ သိန်း ပတ်လည်လောက် ဖြစ်နေပြီ။ ၉ သိန်းခွဲ၊ ၁၀ သိန်းပေါ့နော်” ဟု ပြောသည်။

ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးမှ ထွက်ရှိသည့် စပါးအားလုံးကို တခြားသို့ ရောင်းချခြင်းမပြုဘဲ တပ်မတော်က ဆန်စက် ပိုင်ရှင်များအား ကြိုတင်ငွေထုတ်ပေးပြီး တပ်မတော်သို့သာ ရောင်းချရမည်ဟု သတင်းများထွက်ပေါ် ရေးသား နေကြသည်ကို တွေ့ရသည်။

ယခင်နှစ်များတွင် တပ်မတော်ရိက္ခာအတွက် ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးမှ ဆန်တချို့ကို ဆန်စက်ပိုင်ရှင်များမှတဆင့် ဝယ်ယူမှုများရှိသော်လည်း ရောင်းလိုသည့် ဆန်စက်ပိုင်ရှင်များကသာ ရောင်းချကြပြီး လိုအပ်သည့် ပမာဏကိုသာ ဝယ်ယူကြသည်ဟု လယ်သမားဘဝ ဖွံ့ဖြိုးရေးအသင်း ဥက္ကဋ္ဌ ဦးသိန်းအောင်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက“နှစ်တိုင်းလိုလိုတော့ ဝယ်ပါတယ်။ ဝယ်တယ်ဆိုတာက နဂိုတုန်းကတော့ ရောင်းချင်တဲ့ တာဝန်ယူမယ့် ဆန်စက် တစ်ခုကနေပြီးတော့ တာဝန်ယူပြီးတော့ အဲဒီကြိုတင်ငွေကို ထုတ်လိုက်တာပဲလေ။ ထုတ်ပြီး အဲလို ဝယ်နေကျပါပဲ။ တပ်ရိက္ခာလို့ ခေါ်တာပေါ့။ အဲဒီ တပ်ရိက္ခာစပါးကို သူတို့က ငွေထုတ်ပေးတယ်။ အဲဒီအခါမှာ ဥပမာ ဆိုပါတော့ ဧရာဝတီတိုင်းအတွက် ဆန်ဘယ်လောက် လိုချင်တယ်။ စပါးက ဘယ်ဈေး ထုတ်မယ်ဟေ့ဆို အဲလူတွေက ငွေထုတ်ပေး။ အဲဒါကို ဆန်စက်တိုင်းက မယူပေမယ့် ယူတဲ့ဆန်စက်က အဲဒါကို တာဝန်ယူပြီးတော့ ဝယ်ပေး နေတာ ခါတိုင်းနှစ်တွေကလည်း အဲလိုပဲ” ဟု ပြောသည်။

စပါးစိုက်တောင်သူများသည် ယခုနှစ်တွင် စပါးစိုက်ပျိုးရာ၌ ဓာတ်မြေဩဇာ၊ မြေဆီ၊ စက်သုံးဆီဈေးနှုန်းများကို ဈေးနှုန်းမြင့်မားစွာ အသုံးပြုခဲ့ရသည့်အတွက် ကုန်ကျစရိတ်များ မြင့်မားခဲ့သည်။

ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးအတွင်း စိုက်ပျိုးထားသော စပါးများသည် တစ်ဧကလျှင် တင်း ၇၀ နီးပါး ထွက်ရှိပြီး ကုန်ကျစရိတ်သည် တစ်ဧက ၄ သိန်းခွဲကျပ် နီးပါးရှိကြောင်း သိရသည်။

ထို့ကြောင့် ယခုနှစ်တွင် အခြေခံရည်ညွှန်းစပါးဈေးကို တောင်သူများ မရှုံးနိုင်သည့်ဈေးနှုန်းဖြင့် ရရှိရန် လိုအပ်သည်ဟု ဦးသိန်းအောင်က ဆက်ပြောသည်။

၎င်းက“တောင်သူတွေ မရှုံးနိုင်တဲ့ ဈေးပေါ့ကွာ။ တောင်သူတွေ မရှုံးနိုင်တဲ့ ဈေးကတော့ ၇ သိန်းခွဲလောက်မှ တောင်သူ တွေ မရှုံးမယ်လို့ စပါး တင်း ၁၀၀ ကို ၇ သိန်းခွဲ အဲဒါထက် နည်းနည်းပေါ့ ၈ သိန်းခွဲ ၉ သိန်းဆိုရင်တော့ တောင်သူ အတွက် ထိုက်သင့်တဲ့အကျိုးတစ်ခုတော့ ရမှာပေါ့။ ၇ သိန်းခွဲကတော့ အရင်းစိုက်တဲ့ဈေးပါပဲလို့” ဟု CNI သို့ ပြောသည်။

လက်ရှိတွင် ဒေါ်လာငွေဈေးနှုန်း မြင့်မားနေမှုကြောင့် ကုန်သည်များက စပါးများကိုလည်း ဈေးနှုန်းတိုးမြှင့်ပြီး ဝယ်ယူပေးနိုင်မည့် အခြေအနေ တွေ့မြင်ရကြောင်း ကုန်သည်များနှင့် ဆန်စက်လုပ်ငန်းရှင်များက ပြောသည်။

ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးသည် စပါးအများဆုံး စိုက်ပျိုးရာဒေသဖြစ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံ၌ စပါးထွက် အကောင်းဆုံးသော တိုင်းဒေသကြီးတစ်ခု ဖြစ်သည်။

CNI International News

ဟာရာရီ၊ ဇူလိုင် ၂၆

ဇင်ဘာဘွေနိုင်ငံတွင် ပြည်တွင်း ငွေကြေးဖောင်းပွမှုနှင့် ဘဏ္ဍာရေး မတည်ငြိမ်မှု ထိန်းသိမ်းနိုင်ရန်အတွက် အများပြည်သူများ ကို ရွှေဒင်္ဂါးများ စတင် ရောင်းချပေးခဲ့ကြောင်း အေပီသတင်းအရ သိရသည်။

ပြည်တွင်း ငွေကြေးအပေါ် ယုံကြည်မှု မြှင့်တင်ရန်အတွက် အဆိုပါ ရှားရှားပါးပါး အစီအစဉ်ကို ဇင်ဘာဘွေ ဗဟိုဘဏ်က ဇူလိုင် ၂၅ ရက်တွင် ကြေညာခဲ့သည်။

၂၀၀၈ ခုနှစ်၌ အများပြည်သူ လက်ဝယ်ရှိ စုဆောင်းငွေသည် အလွန်အမင်း ငွေကြေးဖောင်းပွမှုနှုန်း အနေဖြင့် ၅ ဘီလီယံ ရာခိုင်နှုန်းအထိ တဟုန်ထိုး တက်ခဲ့သဖြင့် ဇင်ဘာဘွေ ငွေကြေး၏ ခိုင်မာမှုကို အယုံအကြည် မရှိတော့ကြောင်း နိုင်ငံတကာ ငွေကြေးရန်ပုံငွေအဖွဲ့ (IMF) ၏ အဆိုအရ သိရသည်။

ထိုသို့ ဆိုးရွားလှသော ငွေကြေးဖောင်းပွမှု၏ ခါးသီးခြင်းများ အမှတ်တရ ဖြစ်နေကြသည့် ယနေ့ခေတ် ဇင်ဘာဘွေ နိုင်ငံသား များသည် နေအိမ်တွင် စုဆောင်းထားရန် (သို့မဟုတ်) နေ့စဉ် ရောင်းဝယ် ဖောက်ကားရန်အတွက် ရှားပါးသော အမေရိကန် ဒေါ်လာများကို တရားမဝင် ဈေးကွက်၌ သုံးစွဲရခြင်းအား အပြိုင်အဆိုင် နှစ်သက်လိုလားနေကြသည်။
ဇင်ဘာဘွေ ငွေကြေးအပေါ် ယုံကြည်ခြင်းမှာ အလွန်နိမ့်ပါးနေပြီဖြစ်ပြီး လက်လီ ရောင်းချသူများက လက်မခံကြတော့ပေ။

ဗဟိုဘဏ်သည် ဇူလိုင် ၂၅ ရက်တွင် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဘဏ်များထံသို့ ရွှေဒင်္ဂါး ၂,၀၀၀ ထုတ်ပေးခဲ့သည်။

ဇင်ဘာဘွေဗဟိုဘဏ် အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ဂျွန်မန်ဂူဒယာကိုတွေ့ရစဉ်(AP)

အဆိုပါ ဒင်္ဂါးပြားများ ပထမအသုတ်ကို ပြည်ပတွင် ထုတ်လုပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သော်လည်း နောက်ပိုင်း၌ ပြည်တွင်းမှာ ဆက်လက် ထုတ်လုပ်သွားမည်ဟု ဇင်ဘာဘွေဗဟိုဘဏ် အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ဂျွန်မန်ဂူဒယာ (John Mangudya) က ပြောကြားခဲ့သည်။

ထိုဒင်္ဂါးပြားများ လုံလောက်စွာ လဲလှယ်နိုင်ခြင်း ရှိ/မရှိ ဆိုသည့်အပေါ် မူတည်၍ ဆိုင်များတွင် ဝယ်ယူသုံးစွဲနိုင်ပြီဟု ၎င်းက ဆက်လက် ပြောကြားခဲ့သည်။

“အစိုးရသည် အလွန်မြင့်မားသည့် ဝယ်လိုအားနှင့် ရောင်းလိုအား ကွာဟချက်ကြောင့် အမေရိကန်ဒေါ်လာ၏ ဝယ်လိုအားကို ထိန်းညှိနိုင်ရန် ကြိုးပမ်းနေကြောင်း” ဇင်ဘာဘွေ စီးပွားရေးပညာရှင် ပရိုစပါချစ်တမ်ဘာရာ (Prosper Chitambara) က ပြောကြားခဲ့သည်။

“မျှော်လင့်ချက်ကတော့ ပြည်တွင်း ငွေကြေးတန်ဖိုး ကျဆင်းမှုကို ထိန်းချင်တာ။ အဲဒီအတွက် ကုန်ဈေးနှုန်း တည်ငြိမ်မှု အတိုင်းအတာ တစ်ခုခု ရှိသင့်တယ်” ဟု ၎င်းက မှတ်ချက်ချခဲ့သည်။

မည်သည့်ပုဂ္ဂိုလ် (သို့မဟုတ်) ကုမ္ပဏီမဆို အဆိုပါ ဒင်္ဂါးပြားများကို တရားဝင် ခွင့်ပြုထားသော ဆိုင်များမှ ဝယ်ယူနိုင်ပြီး ဘဏ်တွင် ပြန်လည်သိမ်းဆည်းခြင်း (သို့မဟုတ်) အိမ်သို့ ယူဆောင်သွားခြင်း ပြုလုပ်နိုင်ကြောင်း ဇင်ဘာဘွေ ဗဟိုဘဏ်၏ ကြေညာချက်အရ သိရသည်။

ဇင်ဘာဘွေနိုင်ငံငွေကြေး အကြွေစေ့များကိုတော့ နိုင်ငံခြားငွေဖြင့်သာ ဝယ်ယူနိုင်မည်ဟု ၎င်းကြေညာချက်တွင် ဆက်လက် ဖော်ပြထားသည်။

Source: AP

CNI News

၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင် ၂၆

မြန်မာကျပ်ငွေ၊ နိုင်ငံခြားသုံးငွေတို့နှင့် ပတ်သက်၍ ကောလာဟလသတင်းများဖြန့်ဝေနေခြင်းအား အများအပြား တွေ့ရှိလာရပြီး ထိုသို့ ဖြန့်ဝေနေမှုများသည် တိုင်းပြည်စီးပွားရေး ပျက်စီးရာပျက်စီးကြောင်းကို လုပ်နေခြင်းဟု ဗဟိုဘဏ်မှ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဦးဝင်းသော်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

လက်တလောတွင် လူမှုကွန်ရက်စာမျက်နှာ၌ ဗဟိုဘဏ်နှင့်ပတ်သက်သည့် အပျက်သ‌ဘောဆောင်သော အကြောင်းအရာများအား အထူးသဖြင့် တွေ့နေရကြောင်း ၎င်းကပြောသည်။

ဗဟိုဘဏ်မှ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဦးဝင်းသော်က “အခုဆိုရင် တစ်သောင်းတန်တွေ သိမ်းမယ်ပြောတယ်။ လူတွေက တစ်သောင်းတန်တွေ ဒုက္ခဖြစ်မလားလို့ စိတ်ပူ၊ စိတ်ပူပြီးရင် ဒေါ်လာဝယ်မယ် ရွှေဝယ်မယ်။ဒါဆိုရင် ဒေါ်လာ စျေးတက်မယ် ရွှေဈေးတက်မယ်။ဒါအကုန်လုံး စီးပွားရေး ကမောက်ကမ ဖြစ်မယ်။အခုဆိုပဲ FEC ထုတ်မယ် ဒေါ်လာသိမ်းမယ်ဆိုတော့ကျ ဒါ‌ ဒေါ်လာတွေသိမ်းမယ်ဆိုရင် ငါတို့ ရွှေဝယ်မယ်၊ မြေဝယ်မယ်။ ရွှေဈေးကွက် မြေဈေးကွက် သွားတက်မယ်။ အဲဒီလိုမျိုး လူတွေရဲ့ကြောက်စိတ်ကို၊ ဖြစ်တတ်တဲ့ သဘာဝတွေကို၊ အားနည်းချက်တွေ အခွင့်ကောင်းယူပြီး ဒါလုပ်ကြတာ။ အဓိကကတော့ အခုလုပ်နေတဲ့ ကိစ္စအားလုံးက တိုင်းပြည်ရဲ့ စီးပွားရေး ပျက်စီးရာ ပျက်စီးကြောင်း၊ အစိုးရကို နှောင့်ယှက်ရာ နှောင့်ယှက်ကြောင်း လုပ်နေတဲ့ ကိစ္စရပ်တွေပါပဲ”ဟု ပြောသည်။

ထိုသို့ ဖြန့်ဝေနေမှုများသည် နိုင်ငံခြားသုံးငွေများအား ဈေးတက်စေရန် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် လုပ်ဆောင်နေခြင်းသာ ဖြစ်ကြောင်းနှင့် ကိုယ်အကျိုးစီးပွားကိုသာကြည့်ပြီး လုပ်ဆောင်ဖန်တီးနေခြင်းဖြစ်ကြောင်း စီးပွားရေးပညာရှင် တစ်ဦးက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

ကောလာဟလ ပျံ့နှံ့သွားပါက အနည်းနှင့်အများ သက်ရောက်မှုအကျိုးဆက်ရှိနိုင်သည့်အတွက် ၎င်း ကောလာ ဟလများနှင့်ပတ်သက်၍ မှန်၊ မမှန် အမြန်ဆုံးဖြေရှင်းပေးရန် အရေးကြီးလိုအပ်ကြောင်း၊ ထိုသို့မဟုတ်ပါက နောက်ဆုံးတွင် ပြည်သူသာ သက်ရောက်မှုအကျိုးဆက်ကို ခံရမည်ဖြစ်ကြောင်း ၎င်းက ဆက်ပြောသည်။

“ဘာလို့ဆို ဒီသတင်းထွက်ပြီဆိုရင် ကုန်သည်ကလည်း သူ့ကုန်ကို ဈေးတင်တော့မှာပဲ။ဒါပေမယ့် မရောင်းဘဲနဲ့ သူ hold လုပ်ထားရင် လုပ်ထားမှာပဲ။ ဒါပေမယ့် General Public ကတော့ အဲဒီလိုသုံးသပ်နိုင်ဖို့ ခဲယဉ်းပါတယ်။ တချို့ ဟာတွေကလည်း ကောလာဟလကနေပြီးတော့ တကယ်ဖြစ်သွားတာကိုး။ ဥပမာ-ဆန်ဈေးတွေတက်တော့မယ် လို့ ကောလာဟလဖြစ်လို့ရှိရင် ဘာလုပ်မလဲဆိုတော့ အကုန်လုံး ဝိုင်းဝယ်ကြမယ်။ အဲဒီဝိုင်းဝယ်တဲ့အတွက် တက် သွားတာ ဆန်ဈေးက။ ဆိုတော့ အဲဒီကောလာဟလက တကယ့် real effect ကိုပဲ သွားဖြစ်တယ်။ တကယ့် real effect ကလည်း ကောလာဟလကို သွားပြီးတော့ ဖြစ်စေတယ်။ အဲဒီဟာနဲ့ပတ်သက်ပြီးတော့ General Public အနေနဲ့က သူတို့အနေနဲ့သိနိုင်ဖို့ ခန့်မှန်းနိုင်ဖို့က ခဲယဉ်းတယ်။ အဓိကကတော့ တာဝန်ရှိတဲ့သူတွေကပဲ လုပ်ပေး ရမှာ။ economic point of view အနေနဲ့ကတော့ ဒါတွေက ပေါ်လစီတွေနဲ့ပဲ ထိန်းရမှာလေ။ သတင်းအမှန်တွေနဲ့ ပဲ ထိန်းရမှာ”ဟု ဆိုသည်။

တိုင်းပြည် မတည်ငြိမ်သည့်ကာလများတွင် ယခုကဲ့သို့ ကောလာဟလများသည် ပြည်သူလူထု၏ ကြောက်စိတ်၊ စိုးရိမ်စိတ်တို့ကို ဖြစ်ပေါ်စေတတ်သည့်အတွက် ပြည်သူလူထုအနေဖြင့် စဉ်းစားချင့်ချိန်ပြီးမှ ယုံကြည်ရန် လိုအပ်ကြောင်း ၎င်းက ဆက်ပြောသည်။

ပြီးခဲ့သည့်ရက်ပိုင်းက ပြည်တွင်းရှိ ဒေါ်လာအားလုံးကိုသိမ်းပြီး ဒေါ်လာအစားထိုး FEC စနစ်ကို ပြန်လည် လုပ်‌ဆောင်မည်ဟူ၍ ပျံ့နှံ့ခဲ့ပြီး ပြည်သူများအကြား စိုးရိမ်မှုများဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။

ဗဟိုဘဏ်မှ အဆိုပါကိစ္စနှင့် ပတ်သက်၍ ကောလာဟလသာဖြစ်ပြီး ဆောင်ရွက်ရန် အစီအစဉ်မရှိကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

ကောလာဟလ သတင်းအမှားများ ဖြန့်ဝေနေသူများအား လိုက်လံစုံစမ်းရန် တာဝန်ရှိသည့် အဖွဲ့အစည်းများ၊ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာနနှင့် နည်းပညာပိုင်းတို့ကို ဖွဲ့စည်းထားပြီး အရေးယူဆောင်ရွက်မှုများ ပြုလုပ်မည် ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

CNI International News

ဘေဂျင်း၊ ဇူလိုင် ၂၅

ယူကရိန်းသို့ ကျူးကျော်စစ်ကြောင့် အနောက်နိုင်ငံများက ရုရှားနိုင်ငံကို ပိတ်ဆို့ အရေးယူခဲ့နေပြီးနောက် ရုရှားရေနံတင်ပို့မှု ဈေးနှုန်း ကျဆင်းသွားခဲ့သော်လည်း နှစ်လအတွင်း တရုတ်နိုင်ငံသို့ ရေနံစိမ်းအများဆုံး တင်ပို့သူမှာ မော်စကို(ရုရှား) ဖြစ်လာ ခဲ့ကြောင်း စင်ကာပူမီဒီယာ စထရိတ်မ်တိုင်းမ်က ဇူလိုင် ၂၅ ရက် (ယနေ့) ရက်စွဲဖြင့် ရေးသားဖော်ပြသည်။

ထို့နောက် ရုရှား၏ တင်ပို့မှု ပမာဏမှာ ဆော်ဒီအာရေဗျကိုပင် ကျော်လွန်သွားခဲ့ကြောင်း စထရိတ်မ်တိုင်းမ်က ဆက်လက် ရေးသားဖော်ပြထားသည်။ ထိုသို့ ရေနံဈေးကွက် အခြေအနေမှာ အာရှဝယ်လက်များကြားတွင် စိတ်ဝင်စားမှု တိုးလာစေ ခဲ့သည်။

ယခင်လ၌ တရုတ်သည် ရုရှားထံမှ ရေနံစိမ်းတန်ချိန် ၇ ဒသမ ၃ သန်း တင်သွင်းခဲ့ရာ ၂၀၂၁ ခုနှစ် အလားတူ ကာလထက် ၉ ဒသမ ၅ ရာခိုင်နှုန်း တိုးလာခဲ့ကြောင်း ကိုင်ရှီ (Caixin) အထွေထွေ အကောက်ခွန်စီမံဌာနမှ အချက်အလက်များအရ သိရ သည်။

တရုတ်ပြည်တွင်းသို့ ရေနံစိမ်းတင်ပို့မှုမှာ ပြီးခဲ့သည့် မေလတွင် တန်ချိန် ၈ ဒသမ ၄ သန်းရှိခဲ့ရာ တစ်နှစ်ထက်တစ်နှစ် ရာခိုင်နှုန်းအားဖြင့် ၅၄ ဒသမ ၈ ရာခိုင်နှုန်း ခုန်တက်ခဲ့သည်။ မေလနှင့်ဇွန်လအတွင်း ရုရှားရေနံတင်ပို့မှုသည် ယခင်ပုံမှန် ဆော်ဒီအာရေဗျထက် ၇ ဒသမ ၇ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် ၄၄ ရာခိုင်နှုန်း အသီးသီး မြင့်သွားခဲ့ကြောင်း စာရင်းဇယားများက ပြသနေသည်။

ရှီကျင့်ဖျင်နဲ့ ပူတင်ကိုတွေ့ရစဉ် (AFP)

မူလက ဆော်ဒီသည် တရုတ်သို့ ရေနံစိမ်း အများဆုံး တင်ပို့သူဖြစ်ပြီး ရုရှားက ဒုတိယနေရာသာ လိုက်ခဲ့သည်။ သို့သော် ၂၀၂၂ ခုနှစ်၏ ပထမနှစ်ဝက်အထိ ဆော်ဒီသည် တရုတ်သို့ ရေနံတင်ပို့မှု အများဆုံးနိုင်ငံအဖြစ် ဆက်လက် တည်ရှိနေခဲ့သည်။

ယူကရိန်းနှင့် စစ်ဖြစ်နေစဉ်အတွင်း အနောက်အုပ်စု ပိတ်ဆို့မှုကြောင့် ရုရှားရေနံဈေး ထိုးကျသွားခဲ့ရာ တရုတ်က ရုရှားထံမှ လျင်မြန်စွာ အဝယ်မြှင့်တင်ခဲ့ကြောင်း ကုန်စည်ဈေးကွက် သတင်းအချက်အလက် စုဆောင်းတင်ပြသည့် JCL လုပ်ငန်း၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ သိရသည်။

ရုရှားရေနံ၏ ပျမ်းမျှဈေးနှုန်းမှာ ဇွန်လတွင် တစ်စည်လျှင် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၉၄ ဒသမ ၆၀ ရှိခဲ့ပြီး ဆော်ဒီရောင်းပေးနိုင် သည့် ဈေးအောက် ၁၈ ဒသမ ၈ ရာခိုင်နှုန်း ချိုသာသွားခဲ့သည်။ အဆိုပါ နှုန်းသည် ဒုတိယလအတွက် ဆက်တိုက် ကျဆင်း လာသည့် ပေါက်ဈေးဖြစ်သည်။

တစ်ချိန်တည်းမှာပင် ဥရောပသမဂ္ဂ (EU) သည် ရုရှားရေနံစိမ်းနှင့် ရေနံ၊ ဓါတုထုတ်ကုန်များကို တစိတ်တပိုင်း ပိတ်ဆို့ဒဏ်ခတ်ခဲ့ရာ ရုရှားထံမှ ရေနံ သုံးပုံနှစ်ပုံခန့် ဆက်လက်ဖြတ်တောက်မည်ဟု ပြောကြားထားသည်။

သို့ဖြစ်၍ ရုရှားသည် ၎င်း၏ ရုပ်ကြွင်းလောင်စာနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ကို ဥရောပမှ အာရှသို့ တင်ပို့ရာတွင် အဓိကအားဖြင့် အိန္ဒိယနှင့်တရုတ်တို့ကို ပြန်လည်ဦးတည်လျက် အားထားနေရပြီ ဖြစ်သည်။