CNI International News

နာဂိုယာ၊ အောက်တိုဘာ ၁၂

မြန်မာနိုင်ငံတွင် လုပ်ငန်းလည်ပတ်ရန် တိုယိုတာကားကုမ္ပဏီအနေဖြင့် ၁၉ လကြာနှောင့်နှေးခဲ့ရပြီးနောက် ရန်ကုန်မြို့တော်အနီး ယာဉ်အစိတ်အပိုင်းတပ်ဆင်ရေးစက်ရုံကို စတင်လည်ပတ်နေပြီဖြစ်ကြောင်း ဂျပန် အခြေစိုက် နစ်ကိုင်းအေးရှားမီဒီယာက သတင်းဖော်ပြသည်။

သီလဝါအထူးစီးပွားရေးဇုန်တွင် တည်ရှိသည့် အဆိုပါစက်ရုံသည် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် လုပ်ငန်း စတင်လည်ပတ်ရန် စီစဉ်ခဲ့သော်လည်း စစ်တပ်က အာဏာယူခဲ့၍ နိုင်ငံရေးနှင့်စီးပွားရေး ကမောက်ကမဖြစ်ကာ နှောင့်နှေးခဲ့ရသည်။

နိုဘယ်ငြိမ်းချမ်းရေးဆုရှင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ဦးဆောင်သည့် ဒီမိုကရေစီနည်းကျ ရွေးကောက်ခံအစိုးရ ဖြုတ်ချခံခဲ့ရသဖြင့် ၎င်းအားထောက်ခံသူများ၏ဆန့်ကျင်ကန့်ကွက်မှုကို စစ်တပ်က နှိမ်နင်းခဲ့ပြီးနောက် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း တိုက်ပွဲများ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေခဲ့သည်။

ပြီးခဲ့သည့်ဩဂုတ်လနှောင်းပိုင်း ၎င်း၏စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ စတင်လည်ပတ်နိုင်ရေးအတွက် တိုယိုတာသည် သီလဝါစီးပွားရေးဇုန်အာဏာပိုင်များထံ တင်ပြခဲ့သည်။

ဟိုင်းလပ်စ်အမျိုးအစား ပစ်ကပ်ကုန်တင်ယာဉ်အစိတ်အပိုင်းများ တပ်ဆင်ထုတ်လုပ်သည့် အဆိုပါစက်ရုံသည် ယခင်စက်တင်ဘာလ၌ လုပ်ငန်းလည်ပတ်မှု အနည်းအကျဉ်းဖြင့် စတင်ခဲ့ကြောင်း၊ လစဉ်ထုတ်လုပ်နိုင်မှု ဆယ် ဂဏန်းမျှသာ အနည်းငယ်ရှိမည်ဟု မျှော်လင့်ရကြောင်း သတင်းရင်းမြစ်များက ဆိုသည်။

မန္တလေးတိုင်း ပုသိမ်ကြီးမြို့နယ်အတွင်းရှိ တိုယိုကား ကားအရောင်းပြခန်းတစ်ခုကို တွေ့ရစဉ်

မြန်မာပြည်တွင်းရှိ တိုယိုယာအရောင်းကိုယ်စားလှယ်များက ဟိုင်းလပ်စ်ယာဉ်များအတွက် အော်ဒါအမှာစာများကို အောက်တိုဘာ ၁၁ ရက် (ယမန်နေ့)တွင် စတင်လက်ခံခဲ့သည်။

အကန့်သတ်ဖြင့် ထုတ်လုပ်ရသဖြင့် မော်တော်ယာဉ် အပြည့်အစုံတပ်ဆင်ပြီးစီး၍ ပေးပို့နိုင်မည့် ရက်အတိအကျကို အာမမခံနိုင်သေးကြောင်း အရောင်းကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦးက နစ်ကိုင်းအေးရှားမီဒီယာသို့ ပြောသည်။

၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ မေလတွင် ကြေညာခဲ့သော မူလအစီအစဉ်အရ တိုယိုတာသည် တစ်နှစ်လျှင် ဟိုင်းလပ်စ်ပစ်ကပ်ယာဉ် အစီးရေ ၂,၅၀၀ ထုတ်လုပ်ရန် သီလဝါရှိ စက်ရုံတွင် ဒေါ်လာ ၅၂ ဒသမ ၆ သန်း ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမည်ဟု သိရသည်။

တိုယိုတာ၏မြန်မာနိုင်ငံယူနစ်ကို တိုယိုတာကုမ္ပဏီက ၈၅ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် တိုယိုတာဆူရှိုး (Toyota Tsusho) က ၁၅ ရာခိုင်နှုန်း ပိုင်ဆိုင်ကြောင်း နစ်ကိုင်းအေးရှားက ဆက်လက်ရေးသားဖော်ပြသည်။

အာဏာရယူမှုနှင့် သဘောထားကွဲလွဲသူများကို စစ်တပ်၏ပြင်းပြင်းထန်ထန် ဖြိုခွင်းခဲ့မှုအပေါ် နိုင်ငံတကာ အပြစ်တင်ရှုတ်ချမှုများ ရှိခဲ့ပြီး အနောက်အုပ်စုနိုင်ငံများလာရောက်လုပ်ကိုင်နေသော လုပ်ငန်းများ မြန်မာနိုင်ငံမှ တဖွဲဖွဲ ကျောခိုင်းထွက်ခွာလာနေသည့်ကြားတွင် ယခုကဲ့သို့ တိုယိုတာ၏အပြောင်းအလဲ ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။

ထွက်ခွာသွားကြသည့်လုပ်ငန်းများထဲတွင် ပြင်သစ်နိုင်ငံမှ TotalEnergies ၊ အမေရိကန်မှ Chevron ၊ နော်ဝေမှ တယ်လီနောနှင့် ကာတာနိုင်ငံမှ အော်ရီဒူးတို့ ပါဝင်ကြသည်။

ပြီးခဲ့သည့် ဇန်နဝါရီလမှ ဩဂုတ်လအတွင်း မြန်မာနိုင်ငံ၌ မော်တော်ယာဉ် ရောင်းချမှုသည် အစီးရေ ၆၅၀၀ ရှိခဲ့ရာ အာဏာမရယူမီအဆင့်ထက် ထက်ဝက်လျော့ကျသွားခဲ့သည်။

တစိတ်တပိုင်းရောင်းချနိုင်မှု နှောင့်နှေးခဲ့ခြင်းသည် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ၏ မော်တော်ယာဉ်ထုတ်လုပ်ရေး ခက်ခဲမှုကို ထင်ဟပ်စေသည်။ နိုင်ငံခြားအရန်ငွေကြေးများ စီးဆင်းခြင်းကို တားဆီးရန်အတွက် မြန်မာစစ်တပ်အုပ်ချုပ်ရေးက မော်တော်ယာဉ်တင်သွင်းမှုကို ကန့်သတ်တားဆီးထားသည်။

မြန်မာကျပ်ငွေ တန်ဖိုးကျဆင်းမှုမှာလည်း ကြာမြင့်လှပြီဖြစ်ပြီး မော်တော်ယာဉ်များသည် ပိုင်ဆိုင်မှုတစ်ရပ်ကို ကောင်းစွာထိန်းသိမ်းထားနိုင်မှုအဖြစ် ရှုမြင်ကြသည်။

Source: Nikkei Asia

CNI News

၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ ၁၁

မြန်မာနိုင်ငံမှ တင်သွင်းနေသော မတ်ပဲ၊ ပဲစဉ်းငုံနှင့် ပဲမျိုးစုံ အပါအဝင် နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေး ကုန်စည်များကို ရူပီးငွေဖြင့် ပေးချေခွင့်ပြုရန် အိန္ဒိယဘက်မှ တောင်းဆိုလာကြောင်း အိန္ဒိယနယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေး ကုန်သည်များ ထံမှ သိရသည်။

လက်ရှိတွင် ထိုကိစ္စနှင့် ပတ်သက်ပြီး ကမ်းလှမ်းလာသည့် သဘောသာ ရှိသေးကြောင်း၊ တရားဝင် လုပ်ဆောင်မည် ကို မသိရှိရသေးကြောင်း ဧရာကုန်သွယ်မှု ဗဟိုဌာနမှ တာဝန်ခံ ဦးနေဝင်းစိုးက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “လောလောဆယ် သူတို့ဘက်က ကမ်းလှမ်းလာတဲ့ သဘောပဲ ရှိသေးတယ်။ ဒါပေမယ့် နယ်စပ်မှာဖြစ်တဲ့ အတွက်ကြောင့်မို့လို့ နယ်စပ်မှာ သူတို့ချည်းပဲ မဟုတ်ဘူး။ ပဲကိစ္စတွေချည်းပဲ မဟုတ်ဘူး။ တခြားကိစ္စတွေမှာ လည်း ရူပီးနဲ့ တိုက်ရိုက် သွားမယ့်ဟာတွေ အကုန်လုံးပေါ့။ အဓိကကတော့ သူတို့ဘက်က တောင်းဆိုတာဗျ” ဟု ပြောသည်။

အိန္ဒိယဘက်ခြမ်း မိုရေးမှ မြန်မာဘက်ခြမ်း တမူးဘက်သို့အထွက်ဂိတ်ကိုတွေ့ရစဉ်

မြန်မာ - အိန္ဒိယ နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးတွင် လက်ရှိ၌ ဒေါ်လာဖြင့်သာ ကုန်သွယ်မှု ပြုလုပ်နေကြောင်း၊ ပြီးခဲ့သည့် လများတွင် ရူပီးနှင့် ကျပ်ငွေ တိုက်ရိုက် ကုန်သွယ်ရန် ဗဟိုဘဏ်မှ ထုတ်ပြန်ခဲ့သော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် ဒေါ်လာ လိုအပ်ချက်ကြောင့် အိန္ဒိယသို့ အဓိက တင်ပို့နေသည့် ပဲမျိုးစုံကို ဒေါ်လာဖြင့် ကုန်သွယ်စေခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

လက်ရှိ မြန်မာ - အိန္ဒိယ နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးတွင် ရူပီးဖြင့် ပေးချေမည်ဆိုပါက ဘဏ်နှုန်းများသည် ပြင်ပတွင် ဖြစ်ပေါ်နေသည့် ဈေးကွက်ပေါက်ဈေးဖြင့် ကွာခြားမှု နည်းရန် လိုအပ်သည်ဟု ပဲကုန်သည်တစ်ဦးက ပြောသည်။

၎င်းက “သူတို့ ရူပီးနဲ့ ပေးချေမယ်ဆိုရင် မြန်မာပြည်တွင်းက ဘဏ်မှာ သူတို့အိန္ဒိယကနေ ငွေပေးချေဖို့ အတွက်ကို အိန္ဒိယနဲ့ ချိတ်ဆက်ထားတဲ့ဘဏ် ကျနော်တို့ဘက်မှာ ရှိရမယ်လေ။ အဲဒီဘဏ်ရဲ့ သတ်မှတ်တဲ့ ရူပီးနဲ့ မြန်မာကျပ် ငွေနဲ့ လဲလှယ်တဲ့ နှုန်းထားသည် တကယ့် အပြင်မှာရှိတဲ့ ပေါက်ဈေးနဲ့ ဘဏ်ပေါက်ဈေးနဲ့ ဘဏ်က သတ်မှတ်ထား တဲ့ ဈေးနဲ့ ကွာဟချက် နည်းနိုင်သမျှ နည်းဖို့လိုတယ်ဗျ။ အဲတော့ တင်ပို့တဲ့ တင်သွင်းတဲ့ကိစ္စတွေမှာ ကျနော်တို့ တစ်ဖက်ကပို့သလို ဟိုဘက်ကနေ အဝယ်လည်း ရှိတာပဲ။ အဲတော့ ဒီကိစ္စတွေကို ကျနော်တို့ ဒေါ်လာနဲ့ ဝယ်နေ စရာ မလိုတော့ဘူးပေါ့။ အဲဒီအတွက် ကုန်သွယ်ရေးတော့ Trade ပိုင်းဆိုင်ရာတော့ ပိုပြီးတော့ တက်လာနိုင်ပါ တယ်” ဟု CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

အိန္ဒိယနဲ့ မြန်မာ ဖြတ်သန်းသွားလာသော တံခါးကိုတွေ့ရစဉ်

မြန်မာနိုင်ငံ စိုက်ပျိုးမြေ ဧရိယာ၏ ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းသည် ပဲမျိုးစုံကို စိုက်ပျိုးကြပြီး ၇၂ ရာခိုင်နှုန်းသည် မတ်ပဲ၊ ပဲတီ စိမ်း၊ ပဲစဉ်းငုံ အများဆုံးဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

မြန်မာနိုင်ငံမှ ပြည်ပသို့ ပဲတင်ပို့မှု အနေဖြင့် ၂၀၂၂ - ၂၀၂၃ ဘဏ္ဍာနှစ် ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့မှ စက်တင်ဘာလ ၂၃ ရက် နေ့အထိ ပင်လယ်ရေကြောင်းမှ တန်ချိန် ၆ သိန်းကျော် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၅၁၇ သန်းရှိကြောင်း၊ နယ်စပ်မှ တန်ချိန် ၁၄၀၀၀၀ ကျော် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၆၁၄ သန်းကျော် တင်ပို့ထားနိုင်ခဲ့ကြောင်း စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်း ရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၏ စာရင်းများအရ သိရသည်။

CNI Sport News

၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ ၇

နိုဝင်ဘာလ ကာတာမှာကျင်းပမယ့် ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲဟာ သူ့ရဲ့ နောက်ဆုံးကမ္ဘာ့ဖလားဖြစ်တယ်ဆိုတာ သေချာတယ်လို့ အာဂျင်တီးနားအသင်းခေါင်းဆောင် မက်ဆီက ပြောလိုက်ပါတယ်။

မက်ဆီက “ ဒါက ကျနော့်ရဲ့ နောက်ဆုံးကမ္ဘာ့ဖလားပါ၊အသေအချာပါပဲ။ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲအတွက် နေ့ရက်တွေကို ကျနော်ရေတွက်နေပါတယ်။အခုဖြစ်ချင်တာရယ်၊ ဘယ်လိုဖြစ်သွားမလဲဆိုတာရယ်နဲ့ နောက်ဆုံးမှာ ဘယ်လို သွားမလဲဆိုတာကို တွေးတောနေပါတယ်”လို့ ESPN ကို ပြောခဲ့တာပါ။

အသက် ၃၅ နှစ်အရွယ်ရှိ မက်ဆီဟာ အာဂျင်တီးနားအတွက် ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲ ၄ ကြိမ်ပါဝင်ကစားထားပြီး ၁၉ ပွဲမှာ ၆ ဂိုးသွင်းယူကာ ၅ ဂိုးဖန်တီးထားတာဖြစ်ပါတယ်။မက်ဆီဟာ အာဂျင်တီးနားအသင်းနဲ့အတူ ၂၀၁၄ ပြိုင်ပွဲမှာ ဗိုလ်လုပွဲအထိ တက်နိုင်ခဲ့ပေမယ့် ဂျာမနီအသင်းကို အရေးနိမ့်ကာ ဒုတိယဆုသာ ရရှိခဲ့တာပါ။ပြီးခဲ့တဲ့ ကိုပါ အမေရိကဖလားပြိုင်ပွဲမှာ အာဂျင်တီးနားအသင်းကို ချန်ပီယံဖြစ်အောင် ဦးဆောင်နိုင်ခဲ့တဲ့ မက်ဆီအတွက် ကမ္ဘာ့ဖလားချန်ပီယံဆုဟာ သူ့ရဲ့ ကစားသမားဘဝမှာ မရရှိသေးတဲ့ တစ်ခုတည်းသော အဓိကဆုဖလားလည်း ဖြစ်ပါတယ်။

မက်ဆီဟာ အာဂျင်တီးနားအတွက် ၂၀၀၅ မှာ စတင်ပွဲထွက်ခွင့်ရခဲ့ပြီး ပွဲပေါင်း ၁၆၄ ပွဲပါဝင်ကစားထားကာ ဂိုး ၉၀ အထိ သွင်းယူထားတာပါ။ကာတာကမ္ဘာ့ဖလားဟာ မက်ဆီအတွက် ၅ ကြိမ်မြောက်ယှဉ်ပြိုင်မယ့် ကမ္ဘာ့ဖလား ပြိုင်ပွဲဖြစ်ပြီး မာရာဒိုနာ၊ မာရှေယာနိုတို့နဲ့ ပူးတွဲရှိနေတဲ့ အရင်စံချိန်ကို ကျော်ဖြတ်နိုင်တော့မှာလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ အာဂျင်တီးနားအသင်းဟာ လက်ရှိဖီဖာရဲ့ ကမ္ဘာ့အဆင့်သတ်မှတ်ချက် ၃ နေရာမှာရပ်တည်နေပြီး ကမ္ဘာ့ဖလား ပြိုင်ပွဲမှာ ဆော်ဒီ၊ မက္ကဆီကို၊ ပိုလန်တို့နဲ့ တစ်အုပ်စုတည်းကျရောက်နေတာပါ။

မက်ဆီက “ကမ္ဘာ့ဖလားမှာ ဘာမဆိုဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ပွဲတိုင်းက အလွန်ခက်ခဲပါတယ်။ရေပန်းအစားဆုံးတွေက အမြဲတမ်းအနိုင်ရနေတာမဟုတ်ပါဘူး။ကျနော်တို့ ရေပန်းစားနေတယ်ဆိုတာ ကျနော်မသိပါဘူး။ အာဂျင်တီးနားက သူတို့ရဲ့ သမိုင်းကြောင့် အမြဲတမ်းဗိုလ်စွဲနိုင်မယ့် အသင်းထဲမှာ ပါဝင်ခဲ့တာပါ။ကျနော်တို့က ရေပန်းအစားဆုံး မဟုတ်ပါဘူး။ကျနော်တို့ရဲ့ အထက်မှာ အခြားအသင်းတွေရှိနေတယ်ဆိုတာ ထင်မြင်ပါတယ်”လို့ ပြောခဲ့ပါတယ်။

အာဂျင်တီးနားအသင်းဟာ ၂၀၂၂ ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲမှာချန်ပီယံဆုကိုရယူနိုင်ဖို့အတွက် ဘရာဇီးလ်၊ လက်ရှိချန်ပီယံ ပြင်သစ်တို့နဲ့အတူ ရေပန်းစားနေတဲ့ အသင်းတွေထဲမှာ ပါဝင်နေတာဖြစ်ပါတယ်။

Source:BBC

CNI News

၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ ၆

ဆန်စပါးသီးနှံ စိုက်ပျိုးရေးအတွက် ငွေကျပ် ၁၄၀ ဘီလီယံအထိ ထောက်ပံ့ပေးအပ်သွားရန် စီစဉ်ထားကြောင်း နစကဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ ၆ ရက်တွင် ပြောသည်။

အောက်တိုဘာ ၆ ရက်နေ့က နေပြည်တော်မှာ ကျင်းပသည့် မြန်မာ့ဆန်စပါးညီလာခံ-၂၀၂၂ အခမ်းအနားမှာ ၎င်းက အထက်ပါ အတိုင်း ပြောသွားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

နစကဥက္ကဋ္ဌက “ မကြာမီ ရောက်ရှိတော့မည့် နွေစပါးရာသီအတွက် ဧက ၈ ဒသမ ၅ သိန်းတွင် အကျိုးတူ လယ်ယာစနစ်(Contract farming)ဆောင်ရွက်ရန်အတွက် နိုင်ငံတော်က တစ်ဧကကို ကျပ် ၂ သိန်းနှုန်းဖြင့် အထူးချေးငွေ စီစဉ်ပေးမည်ဖြစ်ပြီး ဆန်စပါးသီးနှံအတွက် ငွေကျပ် ၁၄၀ ဘီလီယံအထိ ထောက်ပံ့ပေးအပ်သွား ရန် စီစဉ်ပေးထားပါကြောင်း၊ အဆိုပါ ထောက်ပံ့မှုများသည် မျိုး၊ မြေသြဇာ စသည့် သွင်းအားစုအတွက် ထောက် ပံ့မှုဖြစ်ပြီး သက်ဆိုက်သူအားလုံးက အကျိုးရှီစေရေး စနစ်တကျပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်ရန်လိုအပ်ပါတယ်”ဟု ပြောသည်။

၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ ၆ ရက်က မြန်မာ့ဆန်စပါးညီလာခံ-၂၀၂၂ အခမ်းအနားကို တွေ့ရစဉ်

နစက အနေဖြင့် တိုင်းပြည်သာယာဝပြောရေးနှင့် စားနပ်ရိက္ခာဖူလုံရေးဆိုသည့် အမျိုးသားရေးလုပ်ငန်းစဉ် (၂)ရပ်ကို ချမှတ်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိကြောင်း၊ မိမိတို့နိုင်ငံ၏ လူဦးရေ ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းသည် လယ်ယာလုပ်ငန်းဖြင့် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းပြုနေကြပြီး စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးကိုအခြေခံ၍ နိုင်ငံ့စီးပွားရေး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်အောင် ဆောင်ရွက်နေကြောင်း၊ ဆန်စပါးသည် အဓိကစိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်သည့် သီးနှံဖြစ်ပြီး သီးနှံစိုက်ပျိုး ဧရိယာ အားလုံး၏ ၃၄ ရာခိုင်နှုန်းခန့်ရှိကြောင်း ၎င်းက ပြောသည်။

ထို့နောက် ၂၀၂၀-၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် စုစုပေါင်း စပါးစိုက်ပျိုးဧက ၁၇ သန်းခန့် စိုက်ပျိုးနိုင်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၁-၂၀၂၂ ခုနှစ် တွင် မိုးစပါးစိုက်ဧက ၁၅ သန်းခန့်နှင့်နွေစပါးစိုက်ဧက ၂ ဒသမ ၄ သန်း စုစုပေါင်း စပါးစိုက်ပျိုးဧက ၁၇ ဒသမ ၄ သန်းခန့် စိုက်ပျိုးနိုင်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

မြန်မာ့ဆန်ကို အာဖရိကနှင့် ဥရောပနိုင်ငံများ တင်ပို့ရောင်းချနိုင်ခဲ့ပြီး ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံသို့ တတိယအကြိမ် အဖြစ် ဆန်တန်ချိန် ၂ သိန်း ရောင်းချနိုင်ရန် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိကြောင်း၊ တန်းမြင့်ဆန်တချို့ကို အာဖရိက နိုင်ငံသာမက တရုတ်နိုင်ငံကိုပါ တိုးမြှင့်တင်ပို့နိုင်ရန် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိကြောင်း နစကဥက္ကဋ္ဌက ပြောသည်။

မြန်မာနိုင်ငံသည် ပြည်ပသို့ ၂၀၂၂-၂၀၂၃ ဘဏ္ဍာနှစ် ၆ လတာကာလအတွင်း ဆန်တန်ချိန် ၅ သိန်းကျော်နှင့် ဆန်ကွဲတန်ချိန် ၃ ဒသမ ၆ သိန်း စုစုပေါင်း တန်ချိန် ၈ ဒသမ ၆ သိန်းကျော်ကို နိုင်ငံ ၃၈ နိုင်ငံသို့ တင်ပို့နိုင်ခဲ့ ကြောင်း၊ ယခင်နှစ်ကာလတူထက် ဆန်၊ ဆန်ကွဲ တန်ချိန် ၂ သိန်းကျော် ပိုမိုတင်ပို့နိုင်ခဲ့ကြောင်း နစကဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်က ပြောသည်။

လက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံမှ တောင်သူများသည် သွင်းအားစုများဖြစ်သည့် မျိုး၊ မြေသြဇာ၊ စက်သုံးဆီ ဈေးနှုန်းမြင့်မား ခြင်းနှင့် ဝယ်ယူရ ခက်ခဲခြင်းတို့ကြောင့် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများ စိုက်ဧကများ လျော့ကျလာနေကြောင်း ပြောသည်။

CNI News

၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ ၅

ပြည်ပရောက် မြန်မာအလုပ်သမားများအနေဖြင့် အိမ်ပြန်ပို့ရမည့် မိသားစုလွှဲပို့ငွေသည် နိုင်ငံအတွက်သာမကဘဲ အဆိုပါ ရွှေ့ပြောင်းလုပ်သားများအတွက်ပါ အကျိုးရှိကြောင်း အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာနမှ အမြဲတမ်းအတွင်းဝန် ဦးညွန့်ဝင်းက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

ပြည်ပရောက် မြန်မာအလုပ်သမားများအနေဖြင့် မိသားစုလွှဲပို့ငွေအား သတ်မှတ်ထားသည့် ဘဏ်များမှ လွှဲပို့ပြီး ထိုလွှဲပို့ထားသည့် အထောက်အထားများကို ပြသပါက အခွန်ကင်းလွတ်ခွင့်ရနိုင်သည့် အနေအထားများရှိကြောင်း ၎င်းက CNI သို့ပြောသည်။

“ပြောချင်တာက နိုင်ငံခြားကနေ မိသားစုလွှဲပို့ငွေဟာ အလိုအလျောက် ငွေဖြူဖြစ်သွားတာဖြစ်ပါတယ်။ ငွေဖြူ ဖြစ်သွားတာ ဖြစ်တဲ့အတွက် သူ့ရဲ့တစ်ချိန်ချိန်မှာ ဒီငွေလွှဲတဲ့ အထောက်အထားတွေကို စုဆောင်းထားပြီးတော့ ကိုယ့်နိုင်ငံအတွင်းမှာ အခြေပစ္စည်းတွေ ဝယ်မယ်ဟေ့ဆိုရင် ဒါအခွန်ကင်းလွတ်ခွင့် ရနိုင်တဲ့အနေအထားတွေ ရှိတယ်။ အဲဒီလို အထောက်အထားမပြဘဲနဲ့ ကိုယ့်နိုင်ငံရောက်တော့မှ အထူးသဖြင့် တရားမဝင် ဟွန်ဒီနဲ့ လွှဲထားတဲ့ ငွေတွေနဲ့ ဝယ်မယ်ဆိုရင်တော့ အခွန်ကိစ္စက နောက်က လိုက်လာမှာပေါ့။ အပြင်အမြင်ကတော့ နိုင်ငံခြားငွေ တအားလိုချင်လို့ ဘာဖြစ်တယ် ညာဖြစ်တယ် မျိုးစုံပြောကြမှာပေါ့။ ဒါပေမယ့် တစ်ဖက်ကပြန်ကြည့်ရင် နိုင်ငံတော်အတွက်လည်း အကျိုးရှိသလို ပြည်ပမှာသွားပြီး လုပ်နေတဲ့ ရွှေ့ပြောင်းလုပ်သားအတွက်ရော ဒါ သူ့ အတွက် အင်မတန်မှအကျိုးရှိတဲ့ ကိစ္စဖြစ်တယ်။ ပြောချင်တာက ကုသိုလ်လည်းရ ဝမ်းလည်းဝဖြစ်တယ်။ နိုင်ငံတော်ကိုလည်း သူအထောက်အကူဖြစ်တဲ့ နိုင်ငံသားဖြစ်ကြောင်း ဂုဏ်ယူလို့ရတယ်။ ကိုယ့်ရဲ့ဝင်ငွေကို ကိုယ်ပြည်တွင်းကို ပြန်လာတဲ့အခါမှာ အခြေပစ္စည်းတွေပေါ့ ကားတို့၊ အိမ်တို့၊ တိုက်ခန်းတို့၊ အိမ်ရာတို့ ဝယ်မယ် ဆိုရင် ဒီလိုဟာတွေမှာ သူ့အတွက် ခိုင်မာတဲ့ငွေရေးကြေးရေးဆိုင်ရာ ခုနကပြောတဲ့ အထောက်အထားတွေ ဒါသူ့အတွက် ပြန်အကျိုးရှိစေမှာဖြစ်ပါတယ်” ဟု အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာနမှ အမြဲတမ်းအတွင်းဝန် ဦးညွန့်ဝင်းက ပြောသည်။

ငါးလုပ်ငန်းခွင်တစ်ခုကို တွေ့ရစဉ်

ထိုသို့ မိသားစုလွှဲပို့ငွေအား သတ်မှတ်၍ လွှဲခိုင်းမည်ဆိုပါက နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ နစက အနေဖြင့် ပြည်သူများ ယုံကြည်အောင် ဦးစွာလုပ်ဆောင်သင့်ကြောင်း ထိုင်းနိုင်ငံတွင် အလုပ်လုပ်ကိုင်နေသည့် ကိုမိုးလေးက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

“ဒါကတော့ ပွင့်ပွင့်လင်းလင်းပြောရင် ယုံကြည်မှုမရှိပါဘူး။ ဒီစနစ်တွေနဲ့ကျတော့ နိုင်ငံကို ပြည်သူတွေ ယုံကြည် အောင် ဆွဲတင်ရမှာ ဒီအစိုးရပေါ့နော်။ ပြည်သူတွေယုံကြည်အောင် ဆွဲတင်မှ ပြည်သူတွေကလည်း ဟိုဟာဖြစ်မှာ ပေါ့။ ခုချိန်မှာ ယုံကြည်မှုက ဘာတစ်ခုမှမရှိဘူး။ ကျနော့်ကို အခုချိန် မြန်မာပြည်ကို ငွေလွှဲပို့ချင်လားဆိုရင် ယုံကြည်တဲ့ အစိုးရရှိရင်တော့ လွှဲချင်တယ်။ အခုလက်ရှိလွှဲနေတဲ့အချိန်မှာ မြန်မာမှတ်ပုံတင်တောင်းတယ်။ ဘယ်ရပ်၊ ဘယ်ရွာ ဘယ်သူ့ဆီလွှဲတယ်။ သူတို့သေချာစုံစမ်းတာပေါ့နော်။ ဒီ wave money သော်လည်းကောင်း ဘယ်လိုပဲလွှဲလွှဲ ဟိုတုန်းကဆို ကိုယ့်ဘာသာဖြစ်သလိုလွှဲလို့ရတယ်။ ဝန်ဆောင်ခဆိုလည်း ဟိုတုန်းကဆို ဈေး သက်သာတယ်။ အခုဆိုရင် သူတို့ နည်းစနစ်တွေများလာတယ်။ ဘဏ်ထဲသော်လည်းကောင်း wave money ထဲသော်လည်းကောင်း ကုန်ကျစရိတ်ပိုများလာတယ်။ ပိုပြီးသက်သာလာတာမဟုတ်ဘူး” ဟု ၎င်းကပြောသည်။
လက်ရှိတွင် ပြည်ပနိုင်ငံများသို့ သွားရောက်အလုပ်လုပ်ကိုင်နေသည့် မြန်မာများအား အိမ်ပြန်ပို့ရမည့် မိသားစု လွှဲပို့ငွေ ပမာဏကို သတ်မှတ်ရန် ဆွေးနွေးလုပ်ဆောင်နေပြီး မည်သည့်ပုံစံဖြင့် သတ်မှတ်ဆောင်ရွက်သွားမည်ကို မသိရှိရသေးကြောင်း သိရသည်။

ပြည်ပနိုင်ငံများတွင် သွားရောက်အလုပ်လုပ်ကိုင်နေသည့် မြန်မာများသည် ပြည်တွင်းသို့ ငွေလွှဲပို့ရာ၌ ဘဏ်များမှ တဆင့် လွှဲပို့ခြင်းမှာ နည်းပါးပြီး ပြင်ပငွေလွှဲဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းများမှ လွှဲပို့ခြင်းမှာ များပြားလျက်ရှိသည်။

မြန်မာငွေကြေးနှင့် ဒေါ်လာ

အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာနမှ အမြဲတမ်းအတွင်းဝန် ဦးညွန့်ဝင်းက “မိသားစုလွှဲပို့ငွေဆိုတာ မြန်မာနိုင်ငံကအခုမှ ထလုပ်တော့ ထူးဆန်းနေသလိုဖြစ်နေတာ။ နိုင်ငံရဲ့ စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးမှုကိုလည်း တစ်ထောင့်တစ်နေရာကနေ ဒါအထောက်အကူပြုတဲ့ကိစ္စတွေဖြစ်တယ်။ ပြီးရင် စိတ်ချလုံခြုံမှုရှိတယ်။
လောလောဆယ် ဟွန်ဒီလုပ်ငန်းနဲ့ တကျဖြစ်နေတဲ့အလုပ်သမားတွေကတော့ ဘဏ်ကိုသွားရမှာ ခက်တယ်။ ဘဏ်တွေက အိမ်အထိ လိုက်မပို့နိုင်ဘူး။ ဒီမှာကတော့ အလုပ်ခွင်ထဲအထိ လာပြီးတော့ ဒါလေးပြောလိုက်တာနဲ့ အိမ်ကို ငွေရောက်သွားတယ် ဆိုတော့။ အလွယ်လုပ်နေတဲ့အခါကျတော့ ဟွန်ဒီလုပ်ငန်းတွေက အားကောင်းနေဆဲပဲ ဖြစ်တယ်။ ဒီလုပ်ငန်းတွေနဲ့ အကျိူး ဖြစ်နေတဲ့ အထူးသဖြင့် ဟွန်ဒီလုပ်ငန်းတွေကတော့ ဒါမျိုးဖြစ်သွားမှာ အရမ်းစိုးရိမ်တာပေါ့။ သူတို့က ဒီ ဈေးကွက် ကြီးထဲမှာ နှစ်ပေါင်းများစွာကြီးစိုးပြီးတော့ အကျိုးအမြတ်တွေ အရမ်းကိုရနေတာ။ ကြီးမားစွာရနေတဲ့ အဖွဲ့တွေ ကတော့ ဒီလို အစိုးရက တရားဝင်လုပ်လာမယ့် အခြေအနေမျိုးကို သူတို့ကတော့ ဘယ်လိုလားမလဲ” ဟု ပြောသည်။

အဆိုပါ ကိစ္စရပ်နှင့်ပတ်သက်၍ ပြည်ပနိုင်ငံတွင် သွားရောက်လုပ်ကိုင်သည့် မြန်မာများအား နည်းလမ်းမျိုးစုံဖြင့် အသိပညာပေးခြင်းများ ဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

မိသားစုလွှဲပို့ငွေအားသတ်မှတ်မည့်အထဲတွင် ပြည်ပနိုင်ငံသို့ အေဂျင်စီဖြင့်သော်လည်း မိမိအစီအစဉ်ဖြင့်သော် လည်းကောင်း သွားရောက်လုပ်ကိုင်နေသည့် မြန်မာများအားလုံး လွှမ်းခြုံနိုင်ရန်အတွက် လုပ်ဆောင်မည် ဖြစ် ကြောင်းလည်း သိရသည်။

လက်ရှိတွင် မြန်မာနိုင်ငံမှ လူငယ် လူရွယ်အများအပြားသည် ထိုင်း၊ မလေးရှား၊ ဂျပန်၊ တောင်ကိုရီးယား၊ စင်ကာပူ၊ ဒူဘိုင်း စသည့်နိုင်ငံများတွင် အများအပြားသွားရောက် အလုပ်လုပ်ကိုင်လျက်ရှိသည်။

CNI International News

ဂျကာတာ၊ အောက်တိုဘာ ၅

အာဆီယံ ၅ နိုင်ငံနှင့် နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် ငွေပေးချေနိုင်မည့် အစီအစဉ်ကို အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၏ ဗဟိုဘဏ် အုပ်ချုပ်ရေးမှူးက အောက်တိုဘာ ၅ ရက်က ကြေညာခဲ့ကြောင်း ရိုက်တာသတင်းကို ကိုးကား၍ Channel News Asia သတင်းဝက်ဘ်ဆိုက်က ရေးသားဖော်ပြသည်။

အဆိုပါ အစီအစဉ်အရ ထိုင်း၊ စင်ကာပူ၊ မလေးရှား၊ ဖိလစ်ပိုင်နှင့် အင်ဒိုနီးရှားတို့သည် နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် ငွေပေးမှု စနစ်ကို လာမည့်နှစ်တွင် အပြည့်အဝ ချိတ်ဆက် ဆောင်ရွက်သွားမည် ဖြစ်သည်။

အင်ဒိုနီးရှားသည် ၎င်း၏ ငွေပေးချေမှုစနစ် ထိုင်းနှင့် လက်ရှိ ချိတ်ဆက်ထားပြီး မလေးရှား၊ စင်ကာပူတို့နှင့် မကြာ မီ ဆက်လက် ချိတ်ဆက်သွားမည်ဟု ဗဟိုဘဏ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ပါရီဝါဂျီယို (Perry Warjiyo) က အစ္စလာမ့် စီးပွားရေး အခမ်းအနားတစ်ခုတွင် ပြောကြားခဲ့သည်။
ဖိလစ်ပိုင်နှင့် သဘောတူညီထားမှု အခြေအနေ အသေးစိတ်ကိုတော့ ၎င်းက ထုတ်ဖော်ပြောကြားခြင်း မရှိပါ။

QR စနစ်နဲ့ ငွေပေးချေမှုကိုတွေ့ရစဉ် (GETTY IMAGES)

ထိုင်းနှင့်အင်ဒိုနီးရှား ဗဟိုဘဏ်များသည် နှစ်နိုင်ငံကြား နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် QR စနစ်ဖြင့် ငွေပေးချေ ချိတ်ဆက် မှုကို ပြီးခဲ့သည့် ဩဂုတ်လ၌ စတင်ခဲ့ကြောင်း ဆင်ဟွာသတင်းအရ သိရသည်။

အဆိုပါ နှစ်နိုင်ငံရှိ လက်လီငွေပေးချေမှုစနစ် အော်ပရေတာများကို ပထမဆုံး ချိတ်ဆက်နိုင်မှုသည် နှစ်နိုင်ငံစလုံးရှိ စားသုံးသူနှင့် ကုန်သည်များအပေါ် ကုန်စည်နှင့်ဝန်ဆောင်မှုများအတွက် QC ငွေပေးချေမှုကို လက်ခံစေနိုင် ကြောင်း ထိုင်းနှင့်အင်ဒို ဗဟိုဘဏ်များ၏ ပူးတွဲကြေညာချက် တစ်စောင် ထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။

အဆိုပါ နှစ်နိုင်ငံ ငွေပေးချေချိတ်ဆက်မှု အစပျိုးနိုင်ခဲ့ခြင်းသည့် အရှေ့အာရှနိုင်ငံများအသင်း (အာဆီယံ) ဒေသ တွင်း၌ အထင်ကရ မှတ်တိုင်တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့ကြောင်း ထိုင်းဗဟိုဘဏ်က ပြောကြားခဲ့သည်။

ထိုင်းနှင့်အင်ဒိုတို့၏ အစီအစဉ်သည် ရှေ့ပြေးအဆင့်ဖြစ်ခဲ့ပြီး လာမည့်နှစ်များ၌ အပြည့်အဝ စီးပွားဖြစ် ချိတ်ဆက် နိုင်ရေး လမ်းခင်းပေးသွားဖို့ ရည်ရွယ်ထားကြောင်း ဆင်ဟွာသတင်းတွင် ဆက်လက် ရေးသားထားသည်။

Source: Reuters, CNA, Xinhua

CNI News

၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ ၃

နိုင်ငံတော်အနေဖြင့် ပြည်တွင်းလည်ပတ် သုံးစွဲငွေများ ရှိပြီးဖြစ်ပြီး စီးပွားရေးလုပ်ငန်းအတွက် လိုအပ်သည့် ချေးငွေများကိုလည်း အတတ်နိုင်ဆုံး ထုတ်ပေးသွားမည်ဟု နစကဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်က ပြောသည်။

၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ ၃ ရက်နေ့က ရန်ကုန်မြို့မှာ မြန်မာနိုင်ငံကုန်သည်များနှင့် စက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်း ရှင်များအသင်းချုပ်(UMFCCI)နှင့် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ အသေးစား၊ အငယ်စားနှင့် အလတ်စား စီးပွားရေး(MSME) လုပ်ငန်းရှင်းများဖြင့် တွေ့ဆုံစဉ် ၎င်းက အထက်ပါ အတိုင်း ပြောကြားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

အသေးစားနှင့်အငယ်စား စက်မှုလုပ်ငန်းများသည် ပြည်တွင်းလိုအပ်ချက်ကို ဖြည့်ဆည်းပေးနိုင်ရန် အဓိက ရည် ရွယ် ဆောင်ရွက်ခြင်း ဖြစ်ကြောင်း၊ ပြည်ပပို့ကုန်အခွင့်အလမ်း ရရှိရေးအတွက် ဆောင်ရွက်နိုင်မည့် နည်းလမ်း များကို ဆက်လက်ဆွေးနွေးသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ ကိုဗစ်ကာလ ချေးငွေများ နိုင်ငံတော်သို့ ပြန် လည် ပေးဆပ်ရန် အခက်အခဲများ ဖြစ်ပေါ်နေမှုအတွက် ကာလတစ်ခု သတ်မှတ် ဆောင်ရွက်ပေးမည်ဖြစ်ပြီး ရင်းနှီးမြှုပ်နှံငွေများ ရရှိ ရေးအတွက်လည်း ဆောင်ရွက်ပေးသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း နစကဥက္ကဋ္ဌက ပြောသည်။

ထို့နောက် လာမည့် ဘတ်ဂျက်ကာလများတွင် နိုင်ငံစီးပွား ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးရံပုံငွေအတွက် ထည့်သွင်းလျာ ထား ဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ နိုင်ငံတော်မှ ရရှိရန်ကျန်ရှိသည့် ချေးငွေများ ပြန်လည်ရရှိမည်ဆိုပါက ချေးငွေ များကို ပိုမိုပြည့်ဝစွာ ထပ်မံ ထုတ်ချေးငွေးနိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်း၊ နိုင်ငံတော်အနေဖြင့် ပြည်တွင်းလည်ပတ် သုံးစွဲငွေ များ ရှိပြီးဖြစ်ပြီး စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများအတွက် လိုအပ်သည့် ချေးငွေများကိုလည်း အတတ်နိုင်ဆုံးထုတ် ပေးသွား မည်ဖြစ်ကြောင်း ၎င်းက ပြောသည်။

နိုင်ငံတော်အနေဖြင့် အခြေခံလိုအပ်ချက်များကို တတ်နိုင်သမျှ ဖြည့်ဆည်းဆောင်ရွက် ပေးသွားမည်ဖြစ် ကြောင်း၊ MSME လုပ်ငန်းများအတွက် မြေနေရာလိုအပ်မှုကို နိုင်ငံတော်မှ မြေနေရာများ ချမှတ်ဆောင်ရွက် ပေးလျက်ရှိ ကြောင်း၊ စိုက်ပျိုးမြေများပေါ်တွင် စက်မှုလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်မည်ဆိုပါက သီးနှံထွက်နှုန်း နည်းပါးသွားမည် ဖြစ်ကြောင်း၊ စားရေးအတွက် အဓိကလိုအပ်ချက်ဖြစ်သည့် မြေနေရာများကိုမူ ခွင့်ပြုပေး၍ ရနိုင်မည်မဟုတ်ဘဲ မြေလွတ်မြေရိုင်းများပေါ်တွင် စက်မှုလုပ်ငန်းဆောင်ရွက်နိုင်ရေး နိုင်ငံတော်မှ ခွင့်ပြုပေး လျက်ရှိကြောင်း ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်က ပြောသည်။

ထို့နောက် အစိုးရတစ်ရပ်အနေဖြင့် နိုင်ငံ၏ စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကို စိတ်ဝင်စားမှု ရှိရမည် ဖြစ်ပြီး စီးပွားရေးသည် နိုင်ငံတစ်ခု၏ အသက်ပင်ဖြစ်ပြီး နိုင်ငံ့စီးပွားရေးပြိုကွဲပါက နိုင်ငံပြိုကွဲမည်ဖြစ်ကာ နိုင်ငံရေး မတည်ငြိမ်မှုများကိုလည်း ဖြစ်ပေါ်စေမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ နိုင်ငံတစ်ခုတွင် နိုင်ငံရေးမောင်းနှင်အား၊ စီးပွားရေး မောင်းနှင်အား၊ ကာကွယ်ရေးမောင်းနှင်အားများ လိုအပ်ပြီး စီးပွားရေးကောင်းမွန်မှသာ နိုင်ငံတည်ငြိမ်မည် ဖြစ်ကြောင်း နစကဥက္ကဋ္ဌက ပြောသည်။

CNI News

၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ ၃

မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းရှိ စက်သုံးဆီ တင်သွင်းသည့် ကုမ္ပဏီများကို စက်သုံးဆီ တင်သွင်းရာတွင် ဗဟိုဘဏ်သို့ တရုတ်ယွမ်ငွေဖြင့် ပေးချေနိုင်ကြောင်း သတ်မှတ်ချက်ကြောင့် စက်သုံးဆီ လုပ်ငန်းရှင်များအတွက် ကောင်းမွန်ပြီး အဆင်ပြေလာမည်ဟု ရန်ကုန်အခြေစိုက် Economic Development Initiative မှ မန်နေဂျင်း ဒါရိုက်တာ ဦးဌေး အောင်ကြည်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

ပြည်တွင်းရှိ စက်သုံးဆီ တင်သွင်းသည့် ကုမ္ပဏီများအနေဖြင့် စက်သုံးဆီတင်သွင်းရာတွင် ဗဟိုဘဏ်မှ ရယူထား သည့် နိုင်ငံခြားငွေများကို ပြည်လည်ပေးချေရာ၌ တရုတ်ယွမ်ငွေဖြင့် ပြန်လည်ပေးချေနိုင်ကြောင်း ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ ၁ ရက်က ဗဟိုဘဏ်မှ ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

ထို့ကြောင့် စက်သုံးဆီ တင်သွင်းသူများအနေဖြင့် ဖြစ်ပေါ်နေသည့် နိုင်ငံခြားငွေ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ဝယ်ယူရ ခက် ခဲခြင်းနှင့် ဈေးနှုန်း ကွာဟချက်များ အဆင်ပြေလာနိုင်မည်ဟု Economic Development Initiative မန်နေဂျင်း ဒါရိုက်တာ ဦးဌေးအောင်ကြည်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

တရုတ် ယွမ်ငွေကို တွေ့ရစဉ်

၎င်းက “ဒေါ်လာတစ်ခုတည်း ပေးချေရတာနဲ့စာလို့ရှိရင် ယွမ်နဲ့ ဘာညာ ပေးချေခွင့်ရှိတယ် တစ်ဖက်က လက်ခံ တယ်ဆိုလို့ရှိရင် ယေဘုယျအားဖြင့် ပိုကောင်းတာပေါ့လေ။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ ပေးချေရမယ့်လူမှာ Choice ပိုများ သွားတာပေါ့။ Choice ပိုများတဲ့ အခါကျတော့ ပိုလွယ်ကူသွားတာပေါ့ ဒါကတော့ ကောင်းပါတယ်။ စက်သုံးဆီ တင်သွင်းတဲ့သူတွေရဲ့ အခက်အခဲက နိုင်ငံခြားငွေလေ ရိုးရိုးလေးပြောရင် နိုင်ငံခြားငွေပေါ့။ နိုင်ငံခြားငွေလို့ပြောရင် ယူရိုဖြစ်ဖြစ်၊ ဒေါ်လာဖြစ်ဖြစ်၊ ယွမ်ဖြစ်ဖြစ်ပေါ် သုံးလို့ရတယ်ဆိုလို့ရှိရင် ဒါ သူတို့အတွက် အဆင်ပြေတာပေါ့လေ” ဟု ပြောသည်။

နိုင်ငံခြားသုံးငွေ ကြီးကြပ်မှုကော်မတီ၏ အစည်းဝေးဆုံး ဖြတ်ချက်အရ ပြည်တွင်းရှိ စက်သုံးဆီ တင်သွင်းသည့် ကုမ္ပဏီများအနေဖြင့် Trade Financing ရယူထားသည့် နိုင်ငံခြားငွေများ ပြန်လည်ပေးချေရာတွင် တရုတ် ယွမ် ငွေဖြင့်ပါ ပြန်လည်ပေး ချေနိုင်သည်ဟု ဗဟိုဘဏ်က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

ပြည်တွင်းရှိ စက်သုံးဆီ လုပ်ငန်းရှင် အများစုသည် စက်သုံးဆီတင်သွင်းသည့် လုပ်ငန်း တစ်ခုတည်းကိုသာ လုပ်ကိုင်ကြခြင်းမဟုတ်ဘဲ တရုတ်နိုင်ငံသို့ ပို့ကုန်တင်ပို့သည့် လုပ်ငန်းများကိုလည်း လုပ်ကိုင်ကြသည့်အတွက် ရရှိထားသည့် တရုတ်ယွမ်ငွေများကို စက်သုံးဆီအတွက် ပေးချေရာတွင်လည်း အသုံးပြု၍ ရနိုင်သွားခြင်းဖြစ်သည်။

ဆီဘောက်ဆာ ကားကိုတွေ့ရစဉ်

ထို့နောက် ဗဟိုဘဏ်အနေဖြင့် ၎င်း၏ အရံငွေကြေးကို တရုတ်ယွမ်ငွေဖြင့် ထားရှိလိုသည့် သဘော ဖြစ်နိုင်သည် ဟု မြန်မာ့စီးပွားရေးပညာရှင်တစ်ဦးက ပြောသည်။

၎င်းက “ဥပမာပေါ့လေ စက်သုံးဆီဆိုင် ရှိတယ်။ နောက် တစ်ဖက်ကလည်း တရုတ်ကို ဆန်တွေ ဘာတွေ ပို့နေ တယ်။ ဆန်ပို့လို့ရတဲ့ Export Earning က ယွမ်နဲ့ရမယ်။ စက်သုံးဆီ ဝယ်တဲ့အခါမှာ ဒေါ်လာနဲ့ ဗဟိုဘဏ်က ချေးပြီးတော့ ဝယ်ထားတယ်ဆိုလို့ရှိရင် Export Earning ကရတဲ့ ယွမ်ကို ဒေါ်လာပြန်လဲစရာ မလိုတော့ဘူး။ တစ်ခါတည်း ယွမ်နဲ့ ဆပ်လို့ရတာပေါ့။ ကောင်းကျိုးအနေနဲ့ အဲဒါပေါ့။ ရတဲ့ယွမ်ကို ဒေါ်လာနဲ့ ပြန်လဲစရာ မလိုတဲ့ အတွက် အဲဒီ Transition cost ကျသွားတယ်။ နောက်တစ်ခုက ယွမ်က မြန်မာပြည်က တရုတ်နဲ့ အများဆုံး Export လုပ်နေရတော့ ယွမ်လည်း သုံးဖို့ လိုတယ်လေ။ အဲဒီဟာရှိတယ်။ နောက် ထင်တယ် ဗဟိုဘဏ်ကလည်း သူ့အရံငွေကြေးကို အရင်တုန်းက အရံငွေကြေးကို ဒေါ်လာထားတယ်။ စင်္ကာပူဒေါ်လာထားတယ်။ ဂျပန်ယန်း ထားတယ်။ အခုတော့ တရုတ်ယွမ်နဲ့ပါ ထားမယ့်သဘော ရှိတယ်” ဟု CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

ပြည်တွင်းတွင် စက်သုံးဆီ တင်သွင်းမှုအတွက် နှစ်စဉ် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂ ဘီလီယံခန့် သုံးစွဲနေရကြောင်း၊ ယခု စက်သုံးဆီအတွက် ယွမ်ငွေဖြင့် ပေးချေ၍ ရခြင်းကြောင့် ပြင်ပ ဒေါ်လာဈေးနှုန်းနှင့် ဗဟိုဘဏ်၏ ဒေါ်လာ သတ်မှတ်ဈေးနှုန်း မတူညီသည့်အတွက် ဈေးနှုန်းကွာဟချက်များ သက်သာစေမည် ဖြစ်ကြောင်း၊ ဒေါ်လာ လိုအပ် ချက်လည်း လျော့လာမည်ဖြစ်ကြောင်း လုပ်ငန်းရှင်များထံမှ သိရသည်။