CNI News

၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာ ၉

မွန်ပြည်သစ်ပါတီ(NMSP)နှင့် နစက၏ ငြိမ်းချမ်းရေး ဆွေးနွေးရေးအဖွဲ့တို့ ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာ ၉ ရက်နေ့ နံနက်ပိုင်းက နေပြည်တော်ရှိ အမျိုးသားစည်းလုံး ညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှု ဗဟိုဌာန(NSPNC) မှာ တွေ့ဆုံ၍ ငြိမ်းချမ်းရေး လုပ်ငန်းစဉ်များကို ဆွေးနွေးကြသည်။

အဆိုပါ တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေးပွဲတွင် ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေပါ ဇယား ၁ ပြည်ထောင်စုဥပဒေပြု စာရင်းနှင့် ဇယား ၂ တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ် ဥပဒေပြုစာရင်းများ ကိစ္စကို ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။

ထို့နောက် ပြည်ထောင်စုသဘောတူစာချုပ် အစိတ်အပိုင်း(၁၊၂၊၃)တို့ပါ သဘောတူညီချက်များအား ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ၊ တည်ဆဲဥပဒေများနှင့် ကိုက်ညီမှု ရှိ/မရှိ လေ့လာစိစစ်ချက်များအပေါ် ဆွေးနွေးခဲ့ကြ ကြောင်း သိရသည်။

ထို ဆွေးနွေးပွဲသို့ NMSP ဘက်မှ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ နိုင်အောင်မင်း၊ တွဲဖက် အထွေထွေအတွင်းရေး မှူး နိုင်ဝင်းလှ၊ ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင်ကော်မတီဝင် နိုင်ဗညားလယ်တို့ တက်ရောက်ခဲ့သလို နစကဘက်က ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရာပြည့်၊ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး မင်းနောင်၊ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး မိုးမြင့်ထွန်းတို့ တက်ရောက် ခဲ့သည်။

၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာ ၉ ရက်က NMSP နဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေး ဆွေးနွေးနေတဲ့ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရာပြည့် ဦးဆောင်သည့် ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ကို တွေ့ရစဉ်

နိုဝင်ဘာ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ဆက်လက် ဆွေးနွေးသွားမည် ဖြစ်ကြောင်း နစကဘက်က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

မွန်ပြည်သစ်ပါတီ(NMSP)သည် ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ မေလ ၂၃ ရက်က နစကဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်နှင့် တွေ့ဆုံ၍ ပထမအကြိမ် ဆွေးနွေးထားရာ ယခု နိုဝင်ဘာ ၉ ရက်နေ့တွင် နစကနှင့် ဒုတိယအကြိမ် တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေးခြင်း ဖြစ်သည်။

NMSP သည် တစ်နိုင်ငံလုံး ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုရပ်စဲရေး သဘောတူစာချုပ်(NCA)ကို လက်မှတ်ထိုးထားသည့် မွန်လက်နက်ကိုင်ဖြစ်ပြီး NCA ထိုးထားသည့် တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များဖြင့် စုဖွဲ့ထားသော ငြိမ်းချမ်း ရေး လုပ်ငန်းစဉ် ဦးဆောင်အဖွဲ့(PPST)တွင် ဥက္ကဋ္ဌတာဝန် ရယူထားသည်။

CNI International News

ကိယက်ဗ်၊ နိုဝင်ဘာ ၉

ကိယက်ဗ် အဓိကတောင်းဆိုသော စည်းကမ်းချက်များကို လိုက်နာလျက် သမ္မတ ဗလာဒီမာပူတင် အာဏာရနေ သရွေ့ မော်စကိုနှင့်ညှိနှိုင်းရေး ငြင်းဆန်နေခြင်းကို ပျော့ပျောင်းစေပြီး ရုရှားနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေး ဆွေးနွေးရန် လမ်းဖွင့် ထားပါကြောင်း ယူကရိန်းသမ္မတ ဗိုလိုဒီမီယာဇာလန်းစကီးက ပြောကြားသည်ဟု အေပီမှ ရေးသားထားသည်။

အထက်ပါ ပြောကြားချက်သည် ပြီးခဲ့သည့် စက်တင်ဘာလ နှောင်းပိုင်းက ရုရှားကို စစ်မှန်သော ငြိမ်းချမ်းရေး ဆွေးနွေးပွဲဆီသို့ ရောက်ရှိအောင် အတင်းအကြပ် ဖိအားပေးကြရန် နိုင်ငံတကာ အသိုင်းအဝိုင်းသို့ ဇာလန်းစကီး၏ မေတ္တာရပ်ခံ ပန်ကြားချက်၏ အသုံးအနှုန်း(လေသံ) ပြောင်းလဲလာမှုကို ထင်ဟပ်စေသည်။

ယခင် စက်တင်ဘာလ တုန်းကတော့ ယူကရိန်းဒေသ ၄ ခုကို ရုရှားက တရားမဝင် ပေါင်းစည်းခဲ့ပြီးနောက် ပူတင် နှင့် ဆွေးနွေးရန် မဖြစ်နိုင်ကြောင်း အမိန့်ကြေညာချက် တစ်စောင်ကို ဇာလန်းစကီးက လက်မှတ်ထိုးပေးခဲ့သည်။

သို့သော် ယခု နိုဝင်ဘာ ၇ ရက်၌ ချပြလာသော ယူကရိန်းသမ္မတ၏ ကြိုတင်စည်းကမ်းချက်များသည် မော်စကို အတွက် ခြေလှမ်းတစ်ရပ် စတင်ပေးခဲ့ခြင်းတော့ မဟုတ်ပေ။

 ရုရှားနဲ့ ယူကရိန်း ကိုယ်စားလှယ်များ ငြိမ်းချမ်းရေး ဆွေးနွေးစဉ် (GETTY IMAGES)

ထို့ကြောင့် ဇာလန်းစကီး၏ နောက်ဆုံး သဘောထား မှတ်ချက်များသည် နှစ်နိုင်ငံဆွေးနွေးပွဲများ မည်သို့ ရှေ့ဆက် သွားမည်ကို တွက်ဆနိုင်ရန်မှာ ခဲယဉ်းလှကြောင်း အေပီက ဆက်လက် ရေးသားသည်။

ဆွေးနွေးပွဲ ဖြစ်ထွန်းရေးအတွက် လိုအပ်သည့် အခြေအနေများ၌ ယူကရိန်းထံမှ သိမ်းထားသည့် နယ်မြေ အစိတ် အပိုင်း အားလုံး ပြန်ပေးရေး၊ စစ်ဘေးဒုက္ခများအတွက် လျော်ကြေးနှင့် စစ်ရာဇဝတ်မှုများအတွက် တရားစွဲဆိုရေး တို့ ဖြစ်ကြောင်း ဇာလန်းစကီးက ထပ်လောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

ဆွေးနွေးပွဲ ပေါ်ပေါက်လာအောင် ရုရှားကို ကမ္ဘာ့ခေါင်းဆောင်များ အနေဖြင့် မည်သို့ ဖိအားပေးရမည်ကိုတော့ ဇာလန်းစကီးက ထည့်မပြောခဲ့ပေ။

အနောက်အုပ်စု နိုင်ငံများထံမှ လက်နက်နှင့် အခြားအကူအညီများသည် ရုရှားကျူးကျော်မှုကို တွန်းလှန်ရန် ယူကရိန်းအတွက် သော့ချက်ဖြစ်ခဲ့သည်။ စစ်ပွဲအစပိုင်း၌ အင်အားချင်း ချိန်ခွင်လျှာ မျှတစွာဖြင့် ယူကရိန်း တွန်းလှန်နိုင်မည်ဟု အချို့က မျှော်လင့်မိခဲ့ကြသည်။

ဆိုလိုသည်မှာ အမေရိကန်နှင့်ဥရောပသမဂ္ဂ (EU) အသိုင်းအဝိုင်းတို့ထံမှ စစ်ပွဲ၏ အသွင်သဏ္ဌာန် အကဲဖြတ်ချက် ကို ကိယက်ဗ်အစိုးရ လျစ်လျူရှုထား၍ မရကြောင်း နိုင်ငံရေးလေ့လာသူတစ်ဦးဖြစ်သည့် ဗိုလိုဒီမီယာဖီစင်ကိုက ပြောကြားခဲ့သည်။

Source: AP

CNI International Article

၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာ ၆

ယခုရက်ပိုင်းအတွင်း မြောက်ကိုရီးယား အစိုးရအရာရှိများသည် အမေရိကန်-တောင်ကိုရီးယား စစ်ရေးလေ့ကျင့်မှု အပေါ် ပြင်းထန်စွာ တုံ့ပြန်မည်ဟု အခိုင်အမာ ပြောခဲ့ကြသည်။

တောင်ကိုးရီးယား ပင်လယ်ပြင်၏ နှစ်နိုင်ငံနယ်စပ်အနီးတွင် ကျရောက်ခဲ့သော တာတိုပစ် လက်နက် အပါအဝင် ဒုံးကျည်အစင်း ၃၀ နီးပါးကို မြောက်ကိုရီးယားက ယခုသီတင်းပတ်အတွင်း ဆက်တိုက် ပစ်လွှတ်ခဲ့ရာ တောင်ကိုရီးယားဘက်မှ တုံ့ပြန်မှု ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။

ယခုတစ်ခေါက် မြောက်ကိုရီးယား၏ ဒုံးကျည်စမ်းသပ် ပစ်လွှတ်မှု အများဆုံးအကြိမ် ဖြစ်ခဲ့သဖြင့် တစ်နှစ်တာ အတွင်း သိသာထင်ရှားသော တင်းမာလာမှု တစ်ခုအဖြစ် အရေးတကြီး မေးခွန်းထုတ်စရာ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။

ထိုသို့ လုပ်ဆောင်မှုကို နောက်ထပ် မည်မျှကြာကြာ ဆက်လက် လုပ်ဆောင်မှာလဲဆိုတာ အဓိကဖြစ်သည်။

မြောက်ကိုရီးယား ဒုံးကျည် ပစ်လွှတ်နေသည့် သတင်းကို ကြည့်ရှုနေကြစဉ်(AP)

မြောက်ကိုရီးယား၏ ဖတ်စာအုပ်(ပြဋ္ဌာန်းစာအုပ်)မှာ အစဉ်အလာအားဖြင့် အမေရိကန်၏ အာရုံစိုက်မှုကို မရမချင်း ရန်စမှုများအား အဆက်မပြတ် ထုတ်ပြရန် ဖြစ်နေသည်။

ထို့နောက် ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုမှ သက်သာရာ သက်သာကြောင်း (သို့မဟုတ်) အာဏာ၏ ရပ်တည်ချက်အဖြစ် ရှုမြင်သည့် အခြားလိုက်လျောမှုများကို လာရောက်ညှိနှိုင်းနိုင်သည်။

အမေရိကန်သည် လာမည့် ရွေးကောက်ပွဲများကို အာရုံစိုက်နေပြီး ယူကရိန်းစစ်ပွဲကြောင့် ရုရှားနှင့် အနောက်နိုင်ငံ များ၏ ဆုံးရှုံးမှုများကို လတ်တလော အာရုံစိုက်နေရသည်။

ဆိုလိုသည်မှာ မြောက်ကိုရီးယားသည် ၎င်းလိုလားသည့် တုံ့ပြန်မှုကို ရရှိရန် ပိုမိုလုပ်ဆောင်ရမည်ဟု တွက်ဆထား သော်လည်း ပြုံယမ်း၏ တကယ်လုပ်ရပ်များက တောင်ကိုရီးယားနှင့် ဝေးကွာလွန်းအောင် တွန်းပို့နိုင်သည့် အလားအလာကိုလည်း တိုးမြင့်စေသည်။

ပြောရမည်ဆိုလျှင် မြို့တော်ဆိုးလ်တွင် တောင်ကိုရီးယား ပြည်တွင်းဖြစ် နျူကလီးယား အစီအစဉ် ဖန်တီးခြင်းနှင့် ပတ်သက်၍ ဆွေးနွေးမှုများ ကြီးထွားလာနေပြီ ဖြစ်သည်။

အမေရိကန်နဲ့ တောင်ကိုရီးယား ပူးတွဲ စစ်ရေးလေ့ကျင့်နေစဉ် (AP)

မြောက်ကိုရီးယား စစ်ရေးသုံးသပ်သူများက ကင်မ်ဂျုံအန်း၏ ဒေါသကို ဖော်ပြရန်အတွက် ပြုံယမ်း အသုံးပြုသည့် လက်နက်အဆင့်ဆင့်ကို ကာလအတန်ကြာ ပုံကြမ်းဆွဲပြခဲ့ ကြသည်။

အဆိုပါ လက်နက်များ၏ စာရင်းအောက်ခြေအား ကိုးကား၍ မြောက်ကိုရီးယား အစိုးရ ထိန်းချုပ်ထားသော မီဒီယာများတွင် ပြင်းထန်သော စကားလုံးများရှိသည်။

ထို့နောက် နိုဝင်ဘာ ၂ ရက်တွင် မြောက်ကိုရီးယားသည် နိုင်ငံတကာ သတင်းစာ မျက်နှာများတွင် မြင်တွေ့ရသည့် အတိုင်း တာတိုပစ်ဒုံးကျည် အမျိုးအစားကို လွှတ်တင်ပြခဲ့သည်။

နိုဝင်ဘာ ၃ ရက်တွင် ပြုံယမ်းမြို့တော်မှ ပစ်ခတ်သည့် ဒုံးကျည်များ အပါအဝင် တာဝေးပစ် ဒုံးကျည်စမ်းသပ်မှုများ သို့မဟုတ် မြောက်ကိုရီးယားက ယခင်က ဂျပန်ကျွန်းစုကို အပြင်းအထန် ပစ်လွှတ်ခဲ့သော တာလတ်ပစ် ဒုံးကျည် စမ်းသပ်မှုများ ရှိလာခဲ့သည်။

တောင်ကိုရီးယား သမ္မတကို တွေ့ရစဉ် (AP)

ပစိဖတ်သမုဒ္ဒရာထဲ ဖောက်ခွဲပစ်လွှတ်သည့် စာရင်း၏ ထိပ်တွင် မြောက်ကိုရီးယား၏ နျူကလီးယား ကိရိယာများ ထဲမှ တစ်ခုကို စမ်းသပ် ဖောက်ခွဲခြင်း ဖြစ်သည်ဟု အေပီသတင်းက ရေးသားဖော်ပြသည်။

မြောက်ကိုရီးယား၏ လက်နက်စမ်းသပ်မှု အဆင့်သစ် တစ်ခုစီတိုင်းကြောင့် ကမ္ဘာပေါ်တွင် လက်နက် အထူထပ် ဆုံး နယ်စပ်တစ်လျှောက် ကိုရီးယားကျွန်းဆွယ်တွင် တောင်ကိုရီးယား တပ်များနှင့် အမေရိကန်တို့၏ သောင်းနှင့် ချီသော နှစ်ဖက်စလုံးမှ တပ်ဖွဲ့ဝင် ထောင်ပေါင်းများစွာရှိသော တင်းမာမှုများ တိုးလာနေပြီ ဖြစ်သည်။

၎င်းတပ်ဖွဲ့ဝင် အရေအတွက်သည် အကန့်အသတ်ရှိသော ကျွန်းဆွယ် ပထဝီဝင် ဧရိယာတွင် ပြင်းထန်သော လက်နက် အမျိုးအစားများဖြင့် အသုံးချမိသည့်အခါ တွက်ချက်မှု မှားယွင်းပြီး ခိုက်ရန် ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေကို တိုးမြင့် စေသည်။

မကြာသေးမီက ရုရှားသည် ဆုတ်ယုတ်မှုများ ဆက်တိုက် ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည့် ယူကရိန်းစစ်ပွဲလည်း နမူနာ ရှိနေ သည်။

မြောက်ကိုရီးယားနှင့် ၎င်း၏ စစ်တပ်ကို ဆယ်စုနှစ်များစွာ ထောက်ခံအားပေးခဲ့သည့် မော်စကိုသည် ဝါရှင်တန် အတွက် ဖန်တီးထားသည့် ဒုံးကျည်စမ်းသပ်မှုမှ အာရုံပြောင်း သွားနိုင်သည်ကို မြောက်ကိုရီးယားက သဘော ပေါက်သင့်သည်။

မြောက်ကိုရီးယား ဒုံးကျည်ပစ်လွှတ်နေစဉ် (KCNA)

Hallowen ပျော်ပွဲရွှင်ပွဲများ တဟုန်ထိုး တိုးလာသည့် တောင်ကိုရီးယားတွင် လူပေါင်း ၁၅၀ ကျော် သေဆုံးမှု အတွက် ဝမ်းနည်းပူဆွေးနေခဲ့ရာ အဆိုပါ စစ်ရေး အတားအဆီးသည် မကြုံချင်ဘဲ ကြုံလာရသည်။

သို့သော် မြောက်ကိုရီးယား၏ နောက်ထပ် နျူကလီးယား စမ်းသပ်မှုသည် သူ့အတွက် အန္တရာယ် ဖြစ်စေနိုင်သည် ဟု ယွန်ဆီးတက္ကသိုလ်မှ သံတမန်လေ့လာရေးဆိုင်ရာ တွဲဖက်ပါမောက္ခ ဂျက်ဖရီရောဘတ်ဆင်က မကြာသေးမီက ရေးသားခဲ့သည်။

“ပြီးခဲ့တဲ့ အနှစ် ၃၀ အတွင်းမှာ တောင်ကိုရီးယားရဲ့ သာလွန်တဲ့ စစ်ရေးစွမ်းရည် (အမေရိကန်နဲ့ မဟာမိတ်ဖွဲ့မှု) နဲ့ မြောက်ကိုရီးယားရဲ့ အခြေတည်တဲ့ နျူကလီးယား လက်နက် စွမ်းရည်တို့ကြား ခပ်ကြမ်းကြမ်း ချိန်ညှိမယ့် ချိန်ခွင် လျှာ တစ်ခုကို ထူထောင်ခဲ့ပါတယ်” ဟု ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။

သို့သော် တောင်ကိုရီးယားသည် ၎င်း၏ကိုယ်ပိုင် နျူကလီးယား လက်နက်စွမ်းရည်ကို ယုံကြည်မိပြီး လိုက်လျှောက် ပါလျှင် တစ်မျိုးတစ်ဖုံ ပြောင်းလဲသွားနိုင်စရာ ရှိနေသည်။

ပြုံယမ်းသည် ယုံတမ်းစကားတော့ မပြောတတ်ပေ။ ၎င်း၏အလိုဆန္ဒရရှိရန် ၎င်း၏လက်နက် အပြည့်အစုံအား ဖြည့်ပြီး လက်တွေ့အသုံးပြုရန် ကြိုးပမ်းနေသောကြောင့် ရေတိုအတွင်း မြောက်ကိုရီးယား ခွန်အားကို ရပ်တန့်ရန် မျှော်လင့်၍ မရပါကြောင်း။

Source: AP