CNI News
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၃၀
ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဥ်များ အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်သည့်အခါတွင် နှစ်ဖက် အဖွဲ့အစည်းများသည် ကြိုတင် စည်းကမ်းသတ်မှတ်ချက်များ အပေါ်၌ အမြင်ကွဲလွဲမှုများ ဖြစ်ပေါ်နေသည်ဟု 7 EAO Alliance မှ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဗိုလ်မှူးကြီးစောကျော်ညွန့်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။
တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်း (EAO) များအနေဖြင့် အမှန်တကယ် ငြိမ်းချမ်းရေး လိုလားပါက လာ ရောက် ဆွေးနွေးရန်နှင့် မည်သည့် ကြိုတင်သတ်မှတ်ချက်မှ မထားရှိဘဲ မိမိအနေဖြင့် ဆွေးနွေးမည်ဟု ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၂၆ ရက်တွင် သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်က ပြောကြားခဲ့သည်။
ငြိမ်းချမ်းရေး ဆွေးနွေးရာတွင် ကြိုတင် ကန့်သတ်ချက်များ မထားဘဲ နိုင်ငံရေးအရ ပြောင်းလဲမှုကို ဦးတည်သည့် ဆွေးနွေးမှု ဖြစ်သင့်ကြောင်း၊ ဖက်ဒရယ်စနစ် လက်ခံသည်ဟု ဆိုသော်လည်း လက်တွေ့တွင် ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေဘောင်ထဲမှ ပုံစံမျိုးဖြစ်နေကာ ဖက်ဒရယ်စနစ် မဆန်နေသည့် သဘောမျိုး ဖြစ်နေကြောင်း နိုင်ငံ ရေးလေ့လာသုံးသပ်သူများက ထောက်ပြကြသည်။
သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်ကို တွေ့ရစဉ်
နိုင်ငံရေး တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုများတွင် အစိုးရနှင့် တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်များအကြား ကြိုတင်ကန့်သတ်ချက် ဆိုသည့်အပေါ်တွင် တစ်ဖက်နှင့် တစ်ဖက် အမြင်ကွဲလွဲမှုများရှိနေကြောင်း 7 EAO Alliance မှ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဗိုလ်မှူးကြီးစောကျော်ညွန့်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။
၎င်းက “ကြိုတင်ကန့်သတ်ချက် မထားဘူးလို့ ပြောသော်လည်းပဲ တစ်ဖက်က အမြင်မှာတော့ ဒါက ကြိုတင် ကန့်သတ်ချက်ပဲ။ ၂၀၀၈(အခြေခံဥပဒေ) အောက်က လုပ်ရမယ်ဆိုရင် တစ်ဖက်က အမြင်ကတော့ ဒါကြိုတင် ကန့်သတ်ချက်ပဲ စသည်ဖြင့်ပေါ့လေ ရှိမှာပဲ။ ထိုနည်းတူ ဒီဘက်ကလည်း ခုနကပြောတဲ့ နယ်မြေကန့်သတ်မှုတို့ ဘာတို့ကနေ အဲဒါတွေကလည်း တစ်ဖက်ကလည်း ကြိုတင်ကန့်သတ်ချက်လို့ မြင်တာလည်း ရှိကောင်းရှိနိုင်တယ် လေ ဒါကတော့။ ဘယ်လိုပဲရှိရှိ ဒီဥစ္စာက ကြိုတင်ကန့်သတ်ချက် ဟုတ်လား၊ မဟုတ်လား။ မြောက်လား၊ မမြောက် ဘူးလား ဒါတွေကတော့ ကျနော်တို့ စကားပြောမှပဲ နှစ်ဖက်နားလည်မှုတူအောင် လုပ်နိုင်မှပဲ အဖြေကတော့ ထွက် မယ်ထင်ပါတယ်။ ဟုတ်ပါတယ် အမြင်မတူလို့ အဲဒီလို ဖြစ်ကြတာပဲလေ ဒီဥစ္စာက ကြိုတင်ကန့်သတ်ချက်လား၊ ဒီဥစ္စာက ကြိုတင်ကန့်သတ်ချက် မဟုတ်ဘူးလားဆိုတာ ကျနော်တို့က အမြင်မတူကြဘူး။ ဒီဥစ္စာ ကြိုတင် ကန့် သတ်ချက်က ဘယ်လောက်ကြီးမားတယ်၊ ဘယ်လောက် လျော့နည်းတယ်ဆိုတာလည်း အဲဒီအပေါ်မှာလည်း တစ်ဖက်နဲ့တစ်ဖက် အမြင်ကတော့ တူနိုင်မှာ မဟုတ်ပါဘူး ဒီအခြေအနေ တစ်ခုအောက်မှာ” ဟု ပြောသည်။
တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်များ အနေဖြင့်လည်း စစ်ရေးထက် နိုင်ငံရေးနည်းလမ်းဖြင့် ဖြေရှင်းရန် ထုတ်ပြန်ထား သော်လည်း လက်ရှိတွင် သေချာသည့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးရေး မဖြစ်ပေါ်သေးကြောင်း စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ် များက ထောက်ပြကြသည်။
ငြိမ်းချမ်းရေး တွေ့ဆုံဆွေးနွေးကြသည့် အခါတွင် အစိုးရအနေဖြင့် ၂၀၀၈ အခြေခံဥပဒေဘောင်ထဲမှ သွားရမည် ဆိုလျှင် အဆင်ပြေနိုင်မည် မဟုတ်ကြောင်း ပအိုဝ်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်(PNO)မှ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ စောခွန်ကျော် ဝင်းက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။
NSPNC နဲ့ UWSA တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေးစဉ်
၎င်းက “အဓိက,ကတော့ ကြိုတင်ကန့်သတ်ထားတာရှိတယ် ဆိုလို့ရှိရင်တော့ တချို့ အဖွဲ့အစည် တွေကတော့ ဒါ ငါတို့လိုချင်တဲ့ ပုံစံနဲ့ မဖြစ်နိုင်ဘူး။ သွားဆွေးနွေးလည်း ထူးမှာ မဟုတ်ဘူးဆိုတဲ့ အခါကျတော့ မလာကြတာလည်း ဖြစ်နိုင်တယ်။ တကယ်လို့ ကြိုတင် ကန့်သတ်ထားတာ မရှိတဲ့အခါကျတော့ သွားဆွေးနွေးတဲ့ အခါကျရင် အဖြေရ သည်ဖြစ်ဖြစ်၊ မရသည်ဖြစ်ဖြစ် ဆွေးနွေးလိုက်တဲ့ အခါကျတော့ နီးစပ်မှု ပိုရှိလာတယ်ပေါ့နော်။ အဲဒါကြောင့် ကြို တင် ကန့်သတ်ထားတာ မရှိဘူးဆိုရင်တော့ ပိုပြီး အဖွဲ့အစည်းတွေ တစ်ခုနဲ့တစ်ခု ဆွေးနွေးတဲ့အခါ ပိုပြီး အဆင် ပြေတယ်ပေါ့နော်။ ကျနော်တို့ မြင်တာကတော့ တိုင်းပြည်ကိုသွားတာ အစိုးရကတော့ ၂၀၀၈ အခြေခံပြီး တိုင်း ပြည် ယန္တရားကို လည်ပတ်တာ EAO ဘက်ကလည်း နားလည်ပေးဖို့ လိုတယ်ပေါ့နော် တစ်ဖက်ကပေါ့။ တစ်ဖက် ကလည်း အစိုးရဘက်ကနေလည်း ဒီ ၂၀ဝ၈ ဆိုတာ ဒီဘောင်ထဲကပဲ သွားရမယ် အဲဒီလမ်းကြောင်းနဲ့ သွားလို့မရ ဘူးပေါ့။ အဲဒီလိုမျိုးနဲ့ သွားမယ်ဆို ဒါလည်း အဆင်မပြေနိုင်ဘူးပေါ့။ ဆိုတော့ လောလောဆယ်က တိုင်းပြည် ယန္တရားသွားနေတဲ့ ကိစ္စအားလုံးကို ၂၀၀၈ နဲ့သွားတယ်။ ဒါ အားလုံး လက်ခံဖို့လိုတယ် နောက်တစ်ခုကတော့ အစိုးရဘက်ကနေလည်း တိုင်းရင်းသားနဲ့ ဆွေးနွေးတဲ့အခါမှာ တိုင်းရင်းသားရဲ့ လိုလားချက်ပေါ့နော်။ လက်နက် ကိုင် အဖွဲ့အစည်းတွေရဲ့ လိုလားချက် ဘာရှိလဲဆိုတာ နားထောင်ပေးရမယ် လက်ခံပေးရမယ် တစ်ချက်ကတော့ လိုက်လျောလို့ရတဲ့ ဥစ္စာလည်းပဲ လိုက်လျောရမယ်။ တိုင်းပြည်အတွက် အနာဂတ်အတွက် ကောင်းမယ်ဆိုတာ အားလုံးက ငြိမ်းချမ်းရေးကိစ္စမှာ ဆွေးနွေးကြမယ်၊ တိုင်ပင်ကြမယ် သဘောတူညီမှုရတဲ့အထိ ဆွေးနွေးကြမယ် ဆိုရင် တိုင်းရင်းသားဘက်ကလည်း အစိုးရနဲ့ ညှိပြီးတော့မှ ဖြစ်နိုင်ခြေရှိတယ်ဆို သဘောတူညီချက် တစ်ခု ရအောင်ယူပေါ့” ဟု ပြောသည်။
လက်ရှိ အစိုးရ၏ ငြိမ်းချမ်းရေး လုပ်ငန်းစဥ် အပေါ်တွင် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများမှ ယုံကြည်မှု အင်မတန် အားနည်းနေသေးသလို ငြိမ်းချမ်းရေးလမ်းကြောင်းပေါ် ရောက်လာနိုင်ရန်အတွက် မက်လုံးသေချာ မပေးနိုင်သေးဘူးဟု ယူဆ၍ရကြောင်း နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူများက ထောက်ပြနေကြသည်။
ငြိမ်းချမ်းရေး တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုများတွင် ကြိုတင် စည်းကမ်း သတ်မှတ်ချက်များ မရှိမှသာ နှစ်ဦးနှစ်ဖက် တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေးသည့်အခါ၌ ပွင့်လင်းစွာ တောင်းဆို၍ ရမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ အကယ်၍ ထားမည်ဆိုလျှင် ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေကို လက်ခံရမည် ဆိုသည်ထက် NCA စာချုပ်ကို လက်ခံရမည်ဆိုသည့် ပုံစံမျိုးနှင့်သွားသင့်ကြောင်း စစ်ရေးနှင့် နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက ထောက်ပြကြသည်။
