CNI News
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၂၉
လက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံတွင် အသွင်ကူးပြောင်းရေး အစိုးရတစ်ရပ်အနေဖြင့် မည်သည့် မူဝါဒများ ရှိစေကာမူ တိုင်းရင်းသားမျာ ယုံကြည်အောင် လုပ်ပြရန်လိုကြောင်း နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူ ဒေါက်တာအောင်မျိုးက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။
ထိုသို့ ယုံကြည်မှုရမှသာ တိုင်းပြည်အတွက် ဖြစ်သင့်ဖြစ်ထိုက်သည်များ ကောင်းသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ၎င်းက ပြောသည်။
ဒေါက်တာအောင်မျိုးက “မူဝါဒအရတော့ လက်ရှိအစိုးရအဖွဲ့က လက်ခံထားပြီးပြီလေ။ ဒါကတော့ ပြောနေတဲ့ မိန့်ခွန်းတွေမှာ ဘာပဲပြောပြော ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပြင်ပေးမယ်၊ လုပ်ပိုင်ခွင့်တွေ ပိုပေးမယ်ဆိုတာက မူဝါဒ အားဖြင့်တော့ သဘောတူထားပြီးပြီပေါ့။ ဒါကတော့ လက်တွေ့ တိုင်းရင်းသားတွေကို လက်တွေ့ပြဖို့ လိုတာပေါ့။ အခုလည်း အဲဒီအချက်တွေနဲ့ ပတ်သက်လို့ လွှတ်တော်မှာ တင်တယ်၊ ပြုမယ် ဘာညာပေါ့ ဒါကတွက်ဆပြီးပြီ။ တစ်ခုရှိတာက လွှတ်တော်တင်တာနဲ့ တင်မရဘူး၊ ကျနော့် အမြင်အရကလေ။ လက်တွေ့ ကျင့်သုံးလို့ရတာတွေကို တော့ တိုင်းရင်းသားတွေ မြင်သွားအောင် လုပ်ပြသင့်တယ်လို့ ထင်တယ်။ ဥပမာအားဖြင့်ဆိုရင် တိုင်းဒေသကြီး၊ ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ် ခန့်တာပေါ့။ အဲဒါကို တင်မယ်လို့ပြောတယ်။ တင်တာ၊ မတင်တာ နောက်ထားပေါ့။ ခန့်တယ် ဆိုကတည်းကိုက ခင်ဗျားတို့ လွှတ်တော်က ဘယ်သူ့ကို ဝန်ကြီးချုပ် ခန့်ချင်လဲ ကျုပ်ကို ပြောပါဆိုပြီး နိုင်ငံတော် အစိုးရအဖွဲ့ကနေ ကမ်းလှမ်းလိုက်တယ်ဆိုရင် ဒါကတင်စရာ မလိုဘူးလေ။ အလိုအလျောက် ပြည်နယ်ရဲ့၊ တိုင်းရဲ့ ဆန္ဒကို လိုက်လျောတယ်ဆိုတာ ပေါ်သွားတာပဲလေ။ ဒါမျိုးလုပ်ရမှာပေါ့။ အခုကတော့ မရတော့ဘူးပေါ့ အခုက ခန့်ပြီးသွားပြီဆိုတော့။ အဓိက,ကတော့ ဘယ်လို မူဝါဒပဲရှိရှိ တိုင်းရင်းသားတွေ ယုံကြည်အောင် ကျနော်တို့က လက်တွေ့ပိုင်းလေးတွေမှာ လုပ်ပြဖို့လိုတယ်လို့ ကျနော်က အဲဒီလို ပြောလိုတယ်။ အဲဒါမှလည်း တွေ့ဆုံဆွေးနွေး ကြမယ်ပေါ့။ သူတို့ ယုံကြည်မှုရမှလည်း တိုင်းပြည်အတွက် ဖြစ်သင့်ဖြစ်ထိုက်တာတွေ အကုန်ကောင်းသွားမှာပေါ့” ဟု ပြောသည်။
တိုင်းရင်းသား လူငယ်များကို တွေ့ရစဉ်
ခေတ်အဆက်ဆက် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဗဟိုအစိုးရများအပေါ် တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုများ၏ အမြင်နှင့် သဘောထား သည် ကတိကဝတ် ပျက်ပြားမှု၊ ခွဲခြားဆက်ဆံခံရမှုနှင့် ကိုယ်ပိုင်ပြဋ္ဌာန်းခွင့် ဆုံးရှုံးမှုဆိုသည့် ခံစားချက်များ အပေါ် မှာ အခြေခံ၍ တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်ဟု စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက ထောက်ပြကြသည်။
၁၉၄၇ ပင်လုံစာချုပ်အရ တိုင်းရင်းသားများသည် တန်းတူရေးနှင့် ကိုယ်ပိုင်ပြဋ္ဌာန်းခွင့် ရမည်ဟု ယုံကြည်ပြီး ဗမာ ခေါင်းဆောင်များနှင့် ပူးပေါင်းခဲ့ကြသည်။
သို့သော် လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက် အခြေခံဥပဒေတွင် ပင်လုံကတိကဝတ်များ အပြည့်အဝ မပါလာခြင်း၊ ဗမာ ဗဟိုပြုဝါဒ လွှမ်းမိုးလာခြင်းနှင့် ၁၉၄၈ ကတည်းက စတင်ခဲ့သည့် ပြည်တွင်းစ-စ်ကြောင့် အစိုးရအပေါ် ယုံကြည်မှု စတင် ပျက်ပြားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ထောက်ပြကြသည်။
ထို့နောက် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်း တက်လာပြီးနောက် တိုင်းရင်းသားများ တောင်းဆိုခဲ့သည့် ဖက်ဒရယ်မူကို နိုင်ငံတော် ပြိုကွဲမည့် အရေးအဖြစ် စွပ်စွဲ၍ နှိပ်ကွပ်ခဲ့ကြောင်း၊ တပ်မတော်၏ ဖြတ်လေးဖြတ် စစ်ဆင်ရေးဗျူဟာ ကြောင့် တိုင်းရင်းသားဒေသများတွင် လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုများ ပြင်းထန်ခဲ့ပြီး တိုင်းရင်းသားများ အမြင်မှာ ဗဟိုအစိုးရနှင့် မြန်မာ့တပ်မတော်သည် ၎င်းတို့အား လာရောက်ကျူးကျော် ဖိနှိပ်သည့် ရန်သူအဖြစ် လုံးဝ ပုံသေ ကားချပ်ဖြစ်ခဲ့ကြောင်း စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက ထောက်ပြကြသည်။
တိုင်းရင်းသား လူငယ်များကို တွေ့ရစဉ်
တိုင်းရင်းသားများအနေဖြင့် အစိုးရအပေါ် ယုံကြည်အောင် လုပ်လိုပါက တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်း များထက် ဌာနေတိုင်းရင်းသားများက အဓိကအရေးကြီးကြောင်း လီဆူအမျိုးသားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ (ဒူးလေးပါတီ)ဥက္ကဋ္ဌ ဦးလီပေါ်ရဲ့က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။
၎င်းက “တိုင်းရင်းသားတွေ ယုံကြည်အောင် အဓိက, ကတော့ လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းတွေကလည်း သိပ် အရေးမကြီးဘူးတော့ မဟုတ်ဘူး။ သူတို့လည်း အရေးကြီးပါတယ်။ ဒါပေမယ့် အဓိက အရေးကြီးတာက အဲဒီမှာ ဌာနေတိုင်းရင်းသားတွေက အရေးကြီးတယ်။ ဥပမာ ဌာနေတိုင်းရင်းသားတွေက အယောက် ၁၀၀ ရှိမှ လက်နက် ကိုင် အဖွဲ့အစည်းတွေမှာ ၁၀ ယောက် မပြည့်ဘူးလေ၊ ဥပမာ ရာခိုင်နှုန်းအရ။ အဲဒီတော့ အဲဒီဌာနေတိုင်းရင်းသား တွေရဲ့ စိတ်ကျေနပ်အောင် ကိုယ့်အစိုးရကိုယ် ယုံကြည်မှု၊ အားထားမှု ရှိလာအောင် အဲဒါက ပြည်ထောင်စုအစိုးရ မှာ လုပ်ဖို့လိုတယ်” ဟု ပြောသည်။
၂၀၂၁ ခုနှစ် နောက်ပိုင်း၌ တိုင်းရင်းသားများ၏ ယုံကြည်မှုမှာ ပိုမို ပျက်ယွင်းသွားခဲ့ပြီး တော်လှန်ရေးအင်အားစုများနှင့် ပူးပေါင်းကာ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ ပြည်နယ်၊ မဟာမိတ်နယ်မြေများ ထူထောင်ရန် လက်တွေ့ဖော်ဆောင်နေကြ သည်။
တချို့သော တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်များသည် ကွန်ဖက်ဒရေးရှင်း၊ လွတ်လပ်ရေး ဆိုသည့် ရည်မှန်းချက်များ အထိ တောင်းဆိုမှုများပင် ရှိလာခဲ့သည်။
