CNI News
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၅
မြန်မာနှင့် အိန္ဒိယ နှစ်နိုင်ငံနယ်စပ်ဒေသ ပုံမှန်အခြေအနေ ပြန်လည် ရရှိရေးသည် အရေးကြီးသဖြင့် ဦးစားပေး ဆောင်ရွက်နေကြောင်း နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်က အိန္ဒိယသတင်းဌာနတစ်ခုဖြစ်သည့် DD India သတင်းဌာနနှင့် တွေ့ဆုံမေးမြန်းမှုပြုလုပ်ရာတွင် ပြောကြားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
၎င်းက “မကြာခင်မှာလည်း ကျွန်တော်တို့ ဒီနယ်စပ်နဲ့နီးတဲ့ ကျနော်တို့ အဓိကမြို့ကြီးတစ်မြို့ရှိပါတယ်။ ကလေးနဲ့ တမူးနဲ့ ဆက်သွယ်တဲ့လမ်းကြောင်းကို ဖွင့်နိုင်ဖို့အတွက် အမြန်ဆုံးကြိုးစားနေပါတယ်။ အဲဒါကြိုးစားပြီးရင်တော့ ကျနော် တို့နယ်စပ်ဂိတ် ကျနော်တို့ဖွင့်လို့ရပြီဖြစ်ပါတယ်။ ဒါဆိုလို့ရှိရင်တော့ အဲဒီကနေပြီးတော့ မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း ကိုဖြတ်ပြီးတော့မှ ထိုင်းနိုင်ငံကိုသွား။ အဓိကကတော့ မြန်မာနဲ့ အိန္ဒိယနယ်စပ်ဒေသ ပုံမှန်အခြေအနေ ပြန်လည်ရ ရှိရေးကတော့ ပိုအရေးကြီးပါတယ်။ ဒါကိုကျနော်ဦးစားပေးဆောင်ရွက်နေပါတယ်။ ကျွန်တော်လည်း အင်မတန် အလေးထားတဲ့ စီမံကိန်းတစ်ခုဖြစ်တယ်ဆိုတာလေးလည်း ကျနော် ပြောလိုပါတယ်"ဟု ပြောသည်။
မြန်မာ အိန္ဒိယ နယ်စပ်ဒေသ အခြေအနေများ ပြန်လည် ကောင်းမွန်မည်ဆိုလျှင် နှစ်နိုင်ငံပူးပေါင်းဆောင်ရွက် မည့်ကိစ္စများ၊ ခရီးသွားလုပ်ငန်းမြှင့်တင်ရေးကိစ္စများ၌ ပိုမို တိုးတက်လာရန်ရှိကြောင်း မြန်မာကုန်သွယ်မှု မြှင့်တင်ရေးအဖွဲ့၏ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး တိုင်းဦးစီးမှူး ဦးနေဝင်းစိုးက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။
ထို့ပြင် သွင်းကုန်ထက် ပို့ကုန် ပိုမိုများပြားစွာ တင်ပို့နိုင်ရေးကိုလည်း အဓိက ရည်ရွယ်ကာ ကြိုးစားဆောင်ရွက်ရမည်ဖြစ်ကြောင်း ၎င်းက ပြောသည်။
၂၀၁၈ ခုနှစ်က ဖော်ပြခဲ့သည့် NSCN-K နာဂ လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့
ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး တိုင်းဦးစီးမှူး ဦးနေဝင်းစိုးက “ကျနော်တို့ကပြည်ပသွင်းကုန်ကို အဓိကထားဦးစားပေး နေရတာလေ။ တကယ်လို့များ တကယ်နယ်စပ် ဒေသပြန်လည်ငြိမ်သက်သွားပြီဆိုရင်တော့ နှစ်နိုင်ငံကုန်သွယ်မှု ကိစ္စတွေက ဒီထက်ပိုပြီးတော့ အလုပ်လုပ်လို့ အ ဆင်ပြေသွားမှာပေါ့။ နောက်တစ်ခါကြတော့ ဒီမြန်မာနိုင်ငံနဲ့ အိန္ဒိယနိုင်ငံနဲ့ အပြန်အလှန်ပေါ့နော် ခရီးသွားလုပ်ငန်း ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် အပြန်အလှန်ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်ရေးဆိုတဲ့ကိစ္စ အဲဒါလည်းဆွေးနွေးနေတာ နှစ်ကြိမ် ရှိပြီ။ MOU ထိုးဖို့ပဲကျန်တော့တယ်။ တကယ်လို့ ခုနကပြောသလို နယ်စပ်ဒေသပိုမိုတည်ငြိမ်သွားပြီဆိုလို့ရှိရင် တော့လည်း ဒီထက်ပိုပြီးတော့ အကျိုးဖြစ်ထွန်း တာပေါ့။ အခုကတော့ ကျနော်တို့နိုင်ငံလက်ရှိအနေအထားအရ တော့ ကုန်သွယ်ရေးကို ကျနော်တို့က သွင်းကုန်နဲ့ပို့ကုန်နဲ့ ကျနော်တို့ ဒီ Trade Balance (ကုန်သွယ်မှု ချိန်ခွင်လျှာ) ကို ကျနော်တို့က Trade Balance တက်လာအောင်ပဲ လုပ်နေတာဖြစ်တယ် လက်ရှိမှာလေ။ ကျနော်တို့ဆီက ကုန် ပစ္စည်းတွေများများ တင်ပို့နိုင်ဖို့ကိုပဲ ကျနော်တို့က ရည်ရွယ်ပါတယ်။ သွင်းကုန်ထက်စာလို့ရှိရင် ပို့ကုန်ပိုများဖို့အ တွက်ကိုပဲ ကျနော်တို့က လက်ရှိ သေချာကြိုးစားဆောင်ရွက်နေတာဖြစ်တယ်။ လက်ရှိမှာလည်းပဲ အိန္ဒိယနဲ့မြန်မာနဲ့ဆိုရင် ဒါအိန္ဒိယနိုင်ငံကနေပြီး ကျနော်တို့မြန်မာကို လက်ရှိမှာလည်းဒါ သွင်းကုန်ပို့ကုန် ပုံမှန်ရှိနေပါတယ်။ ဟိုတကယ်လို့ နယ်စပ်ရေးရာအခြေအနေတွေပိုပြီးတော့ ပိုကောင်းသွားမယ်ဆိုရင်တော့ ဒီနှစ်နိုင်ငံပူးပေါင်းဆောင်ရွက် မယ့် ကိစ္စတွေ၊ ခရီးသွားလုပ်ငန်းမြှင့်တင်ရေးကိစ္စက ပိုပြီးတော့ တိုးတက်လာဖို့ရှိပါတယ်” ဟု ပြောသည်။
ထို့ပြင် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်က လုံခြုံရေးအခြေအနေအရ အချို့နေရာများ၌ အခက်အခဲရှိ၍ အိန္ဒိယ-မြန်မာ-ထိုင်း သုံးနိုင်ငံ အဝေးပြေး လမ်းစီမံကိန်းကို ရပ်ထားခြင်းများရှိကြောင်း၊ လက်ရှိတွင် လုံခြုံရေး အခြေအနေတိုးတက်အောင် ဆောင်ရွက်နေခြင်းများရှိကြောင်း၊ ၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည့် မြန်မာ့နိုင်ငံရေး အခြေအနေအရ ယင်းဒေသများတွင် မတည်မငြိမ်ဖြစ်ကာ လက်ရှိတွင်တပ်မတော်က အဆိုပါနေရာဒေသများကို ရှင်းလင်းနေကြောင်းလည်း ပြောကြားခဲ့သည်။
မြန်မာနှင့် ထိစပ်နေသော အိန္ဒိယ အရှေ့မြောက်ပိုင်း ပြည်နယ်များ
မြန်မာသမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်သည် အိန္ဒိယဝန်ကြီးချုပ် မိုဒီ၏ ဖိတ်ကြားချက်အရ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မေလ ၃၀ ရက်မှ ဇွန်လ ၃ ရက်ထိ အိန္ဒိယနိုင်ငံသို့ သွားရောက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
အဆိုပါ ခရီးစဥ်သည် ဦးမင်းအောင်လှိုင်၏ သမ္မတအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်စဥ်တွင် ပထမဆုံး ပြည်ပ ခရီးစဥ် ဖြစ်ကာ နှစ်နိုင်ငံအကြား စီးပွားရေးနှင့် နိုင်ငံရေးကိစ္စရပ်များအပြင် အခြားသောကိစ္စများကိုလည်း ဆွေးနွေးခဲ့ကြကြောင်း သိရသည်။
အိန္ဒိယနိုင်ငံအနေဖြင့် ၎င်းအတွက် အာဆီယံနှင့် မဟာဗျူဟာများအတွက် မြန်မာနိုင်ငံအား သေချာပေါက် မဖြစ်မနေ လမ်းဖောက်မည်ဖြစ်ကြောင်း၊ ထိုအတွက် မြန်မာနှင့် မူဝါဒအရ ပြေလည်မှရမည်ဖြစ်ကြောင်း စီးပွားရေးနှင့် ဘဏ်ရေးရာလေ့လာသုံးသပ်သူ ဦးဋ္ဌေးအောင်ကြည်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။
၎င်းက “အိန္ဒိယက သူက IR သဘောပေါ့လေ။ နောက်တစ်ခါ အိန္ဒိယက သူက ဒီ Look Act ဆိုတဲ့ပေါ်လစီရှိတာ။ ပြီးခဲ့တဲ့ ၄၊ ၅၊ ၁၀ နှစ်ကတော့ကြည့်တာ။ အခုကတော့ Look Act လုပ်ကိုလုပ်မှာပေါ့။ ဟိုဟာပေါ့ အာဆီယံနဲ့ အိန္ဒိ ယကြားထဲမှာ ဗမာက ဘာသာစုံပဲလေ၊ အဲဒီအတွက်ကြောင့် အိန္ဒိယကတော့ ဒီဥစ္စာသူက လမ်း ဒီဘယ်လိုခေါ်မလဲ အာဆီယံအတွက်ကိုရော၊ ဗမာအတွက်ကိုရော၊ မဟာဗျူဟာအတွက်ကိုရော မြန်မာကိုတော့ သူက လမ်းဖောက် ကိုဖောက်မှာပေါ့။ အဲဒီတော့ ခုနကပြောတဲ့ လမ်းကိစ္စတွေက၊ လုပ်ငန်းစီမံကိန်းကိစ္စတွေကပါလာတာပေါ့။ အဲဒီ တော့ အိန္ဒိယအတွက်က အဲဒီလိုလုပ်မယ်ဆိုလို့ရှိရင် မူဝါဒတွေအတွက်က ဗမာနဲ့ကသူကပြေလည်မှရမယ်လေ။ အဲဒီတော့ ဒီဘက်ကကြတော့လည်း ဒီအိန္ဒိယက ဖိတ်ခေါ်လာတယ်ဆိုတာ Legitimacy သဘောအရပေါ့ ဘယ် လိုခေါ်မလဲ တရားဝင်မှုသဘောအရ ပိုပြီးတော့ အားကောင်းသွားစေတာတော့ အမှန်ပဲလေ။ Legitimacy သဘောတရားအရရော၊ တရားဝင်မှုသဘောတရားအရရော၊ ကုန်သွယ်မှုသဘောတရား၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုသဘော တရားအရရော နောက်တစ်ခါ လုံခြုံရေးသဘောတရားအရရော အိန္ဒိယနဲ့ကတော့ ဒါလမ်းကဖောက်ကိုဖောက်ရမှာ ပဲလေ” ဟု ပြောသည်။
မဏိပူရ ကသည်းသူပုန်ကိုတွေ့ရစဉ်
နိုင်ငံအရေးအပေါ်တွင်မူတည်၍ တောင်းဆိုခြင်း၊ တိုင်းရင်းသားနှင့်ပတ်သက်၍ တောင်းဆိုခြင်းတို့အပေါ် ဒီမိုက ရေစီစနစ်ကျစွာဖြင့် ညှိနှိုင်းဖြေရှင်းဆောင်ရွက်သွားရန်လိုကြောင်း၊ ထိုသို့သွားပါက လက်နက်ကိုင်ဆူပူ သောင်းကျန်းမှုများသည် အတိုင်းအတာတစ်ခုအထိ လျော့သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ မူးယစ်ဆေးဝါးထုတ်လုပ်မှု များသည် လည်း ကန့်သတ်ချက်များစွာဖြစ်လာမည်ဖြစ်ကြောင်း နိုင်ငံတော်သမ္မတက ပြောသည်။
အိန္ဒိယ-မြန်မာ နှစ်နိုင်ငံကြားထဲတွင် ကုန်သွယ်မှုပိုင်းဆိုင်ရာတွင် အကျိုးအမြတ်ရနိုင်သည့် ကဏ္ဍများ ရှိနေသည့်အတွက် အိန္ဒိယသည် မြန်မာအတွက် အရေးကြီးသကဲ့သို့ မြန်မာနိုင်ငံသည်လည်း အိန္ဒိယအတွက် အရေးပါသည့် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဖြစ်သည်ဟု စစ်ရေးနှင့် နိုင်ငံရေးလေ့လာသူများက ထောက်ပြကြသည်။
လက်ရှိတွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံသည် မြန်မာနိုင်ငံ၌ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု လုပ်ငန်းပေါင်း ၃၉ ခု၊အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၇၈၂ ဒဿမ ၃၈၅ သန်းနှင့် (၁၁) နိုင်ငံမြောက် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု အများဆုံးနိုင်ငံဖြစ်ကြောင်း နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်က ပြောသည်။
ထို့အပြင် အိန္ဒိယနိုင်ငံသည် ကုလားတန်မြစ် ဘက်စုံစီမံကိန်းနှင့် အိန္ဒိယ-မြန်မာ-ထိုင်း ကုန်သွယ်ရေး လမ်းကြောင်း ဖော်ဆောင်ရေး အကောင်အထည်ဖော်လျက်ရှိသည်။
နိုင်ငံရေးတည်ငြိမ်မှုရှိလာသည့် မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မည်ဆိုပါက အိန္ဒိယနိုင်ငံအတွက် အခွင့်အလမ်းများစွာရှိလာမည်ဟု နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်က ဇွန်လ ၃ ရက်က အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မွန်ဘိုင်းမြို့တွင် ကျင်းပပြုလုပ်ခဲ့သည့်မြန်မာ-အိန္ဒိယ စီးပွားရေးဆွေးနွေးပွဲသို့ တက်ရောက်စဉ် အဖွင့်အမှာစကား၌ ထည့်သွင်းပြောကြားသွားခဲ့သည်။
