CNI News
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၉
မြန်မာနိုင်ငံတွင် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန၏ အဂတိဖြင့် လုပ်ဆောင်မှုများကြောင့် နိုင်ငံသားမဟုတ်သင့်သူများက နိုင်ငံသားဖြစ်၍ နိုင်ငံသားဖြစ်သင့်သူများက တရားမဝင်မှုဖြင့် ဘေးရောက် သွားမည့် အနေအထားမျိုး မြင်ရကြောင်း လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်ဟောင်း ဒေါ်စန္ဒာမင်းက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။
မြန်မာနိုင်ငံသားဖြစ်သည်ဆိုပါက အရွယ်ရောက်သည့်အခါ နိုင်ငံသားစိစစ်ရေးကတ်လုပ်ရလျှင် ၎င်းတို့အတွက် မည်သည့်အခက်အခဲမှ ရှိစရာမလိုကြောင်း၊ နိုင်ငံသားစိစစ်ရေးကတ်များအား ရွေးကောက်ပွဲကာလမှလွဲ၍ ကျန်သည့် အချိန်များ၌ လွယ်လင့်တကူ လုပ်၍မရကြောင်း ၎င်းက ပြောသည်။
ဒေါ်စန္ဒာမင်းက “ဒီနိုင်ငံသားဖြစ်တယ်ဆိုလို့ရှိရင် ဒီလိုမျိုးအရွယ်ရောက်တဲ့မှတ်ပုံတင်ကိုလုပ်ရတော့မယ်ဆိုရင် သူတို့ဘာမှ ခက်ခဲစရာအကြောင်းမရှိဘူးပေါ့နော်။ လူတွေရဲ့ ပညာအားနည်းမှု၊ စာရင်းအင်းအားနည်းမှု၊ ရုံးချိန်းကနားသွားဖို့ကို ကြောက်ရွံ့မှုပေါ့နော်။ ဒါဆိုလို့ရှိရင် နဂိုဒီတောမှာနေတဲ့ လူတန်းစားတွေရဲ့ ၉၀ ရာခိုင်နှုန်း လောက်က အရမ်းခက်ခဲတယ်။ သူတို့ ဒီနိုင်ငံသားတွေဖြစ်နေပေမယ့် ငါတို့က ပိုက်ဆံရှိမှလုပ်လို့ရတယ်ဆိုတဲ့ Mindset ကြီးက သူတို့ခေါင်းထဲမှာအမြဲတမ်းရှိနေတာ။ ကျမတို့နိုင်ငံမှာ ကျေးရွာအဆင့်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးတွေ ဆိုတာရှိတာပဲ။ ဒီအုပ်ချုပ်ရေးမှူးတွေက အလုပ်လုပ်သင့်တာပေါ့။ နိုင်ငံသားမဟုတ်ဘဲနဲ့ မရသင့်တဲ့လူတွေ ဟာလည်း မရသင့်ဘူးပေါ့။ အခုစနစ်သစ်နဲ့ပေါ့နော် ကျမတို့အစိုးရသစ်ဖြစ်သွားပြီ၊ ဝန်ကြီးများကလည်း အဆင့်ဆင့် အုပ်ချုပ်မယ့် ဝန်ကြီးများကလည်း အသစ်တွေဖြစ်သွားပြီ၊ ဒါဆိုလို့ရှိရင် အောက်ခြေအထိ ဆင်းပြီးတော့ ကိုယ့်တိုင်းပြည်မှာဘာဖြစ်နေသလဲ၊ နိုင်ငံသားမဖြစ်သင့်တဲ့လူတွေက ဘယ်လောက်ဖြစ်နေသလဲ၊ သူတို့ဌာနအလိုက်မှာ သုတေသန ပြုထားသင့်တယ်။ ရွေးကောက်ပွဲကာလမှလွဲ၍ ကျန်တဲ့အချိန်တွေမှာ ဘယ်သူမှ မလွယ်ကူဘူး တကယ်တမ်းသွားလုပ်ရင် ပိုက်ဆံမတောင်းဘူးဆိုတာ မရှိကို မရှိဘူးဖြစ်နေတာ။ ခုနကလိုမျိုး နိုင်ငံသားမဖြစ်သင့်တဲ့လူတွေက ကျမတို့နိုင်ငံသားဖြစ်သင့်တဲ့လူတွေထက် ပိုပြီးတော့ ငွေကြေးကိုသုံးစွဲနိုင်တယ်၊ အရာရာမှာသူတို့ကအင်အားပါတယ်။ ငွေကိုအပုံလိုက်အမြောက်အများပေးပြီးတော့ သူတို့တွေက တရားဝင်အောင် လုပ်နိုင်တယ်၊ ကျမတို့နိုင်ငံသားတွေက မလုပ်နိုင်ဘူး။ ကျမတို့နိုင်ငံမှာ နိုင်ငံသားမဟုတ်သင့်တဲ့လူတွေက တစ်ချိန်မှာနိုင်ငံသားတွေဖြစ်သွားပြီးတော့ နိုင်ငံသားဖြစ်သင့်တဲ့လူတွေအကုန်လုံးက တရားမဝင်မှုနဲ့ဘဲ ဘေးတွေရောက်သွားမှာဆိုတာမျိုးကို မြင်ရတယ်” ဟု ပြောသည်။
လဝက ဝန်ထမ်းများအားတွေ့ရစဉ်
မြန်မာနိုင်ငံတွင် နိုင်ငံသားစိစစ်ရေးကတ်ပြား (မှတ်ပုံတင်) ကို ၁၉၈၂ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံသားဥပဒေအပေါ် အခြေခံ ၍ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန (လဝက) မှ ထုတ်ပေးပြီး အသက် ၁၀ နှစ်နှင့် ၁၈ နှစ် ပြည့်သူများသည် အိမ်ထောင်စုစာရင်း၊ မွေးစာရင်းတို့ဖြင့် သက်ဆိုင်ရာ လဝကရုံးများ၌ ကိုယ်တိုင်လျှောက် ထားရမည်ဖြစ်သည်။
နိုင်ငံသားစိစစ်ရေးကတ်ပြား (မှတ်ပုံတင်) အတုပြုလုပ်ခြင်း၊ ကိုင်ဆောင်ခြင်းနှင့် မသမာသောနည်းလမ်းဖြင့် UID နံပါတ် လျှောက်ထားခြင်းများအတွက် ၁၉၈၂ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံသားဥပဒေနှင့်တည်ဆဲဥပဒေများအရ ထောင်ဒဏ် (၆) လမှ အများဆုံး (၅) နှစ်အထိနှင့် ငွေဒဏ်များချမှတ်နိုင်ကြောင်း ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၏ အစိုးရဌာနများအနက် လဝက ဌာနသည် လုပ်တတ်လျှင် လုပ်တတ်သကဲ့သို့ ပြင်ပ ဝင်ငွေ အများအးပြား ရရှိကြောင်း နိုင်ငံရေးသမားများက ထောက်ပြကြသည်။
ထို့ကြောင့် လစာဝင်ငွေအပြင် အခြားပြင်ပဝင်ငွေရချင်သည့်အတွက် လဝကဌာနတွင် ဝန်ထမ်းဖြစ်ချင်ကြသူ အင်မတန်များပြားသည့် အနေအထားမျိုးတွေ့ရကြောင်း နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူ ဦးထက်အောင်ကျော်က CNI သတင်းဌာနသို့ပြောသည်။
လဝက ဝန်ထမ်းများအားတွေ့ရစဉ်
၎င်းက”နိုင်ငံသားတစ်ယောက်က မှတ်ပုံတင်ကတ်မရှိတာနဲ့တပြိုင်နက်ကိုက သူသည် ကျနော်တို့တိုင်းရင်းသား တွေအားလုံးပေါ့နော် ဗမာအပါအဝင် ရှိသမျှတိုင်းရင်းသားတွေအားလုံးဒီမြေမှာမွေး၊ ဒီမြေမှာကြီးတဲ့သူတွေ အဓိ ကအကြောင်းအရင်းစစ်လိုက်တော့ ဒါလဝက ရုံးတွေမှာလည်း အကုန်လုံးရေးထားတယ်ပေါ့နော်။ မြွေမြိုလို့ လူ မျိုးမပြုတ်၊ လူမြိုမှလူမျိုးပြုတ်မယ်ဆိုတဲ့ဟာတွေရေးထားတာတွေရှိတယ်။ ကျနော်တို့တိုင်းပြည်က ဝန်ထမ်း တွေရဲ့ လစာက ဘယ်တော့မှလောက်ငှမှုက မရှိတဲ့အခါကြတော့လေ လဝကဆိုတဲ့ဌာနကြတော့ ပိုပြီးတော့မှ ငွေ အပုံလိုက်ပေးပြီးလုပ်ကြရတဲ့ လူတွေကရှိတဲ့အခါကြတော့ လဝကဆိုရင် လဝကဝန်ထမ်းဖြစ်ချင်တဲ့လူတွေက အင်မတန်ကို များနေတဲ့အနေအထားလောက်တွေ့တယ်ပေါ့နော်။ အောက်ဆိုဒ်ရတယ်။ ဒါမျိုးဖြစ်ရင်းကနေ ဒါ မျိုးဖြစ်ရင်းကနေမှ Dividable မဖြစ်တဲ့လစာကြောင့်မို့လို့ လုပ်ရင်းလုပ်ရင်းကနေမှ တဖြည်းဖြည်းနဲ့ကျင့်သားရပြီး တော့မှ ကိုယ့်တိုင်းသူပြည်သား၊ ကိုယ့်နိုင်ငံသားဆိုရင်တောင်မှ ဟိုနားရက်၊ ဒီနားရက်ကကြည့်ရင် မအားတာနဲ့၊ မြို့နယ်မှူးမအားတာနဲ့၊ ဟိုဟာမဖြစ်တာနဲ့၊ ဒီဟာမဖြစ်တာနဲ့၊ မှတ်ပုံတင်တစ်ကတ်ရလာဖို့ဆိုတာ တော်တော်ကို ခက်ခက်ခဲခဲဖြစ်နေပေမယ့်လည်း ပိုက်ဆံပေးတဲ့လူတွေဆိုလို့ရှိရင်တော့ လွယ်လွယ်ကူကူရတယ်ဆိုတဲ့ဟာက တော့ အကုန်လုံး မြန်မာနိုင်ငံသူ၊ နိုင်ငံသားအားလုံးသိနေတဲ့ အပိုင်းဖြစ်နေတာပေါ့နော်” ဟု ပြောသည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် လဝက ဝန်ထမ်းများသည် အဂတိတရား ကျူးလွန်၍ နိုင်ငံသား မဟုတ်သူများကို နိုင်ငံသားစိစစ် ရေးကတ်(မှတ်ပုံတင်)များ ထုတ်ပေးခြင်းနှင့် နိုင်ငံသားများ မှတ်ပုံတင်ဆိုင်ရာလုပ်ငန်းစဉ်များ လုပ်ဆောင် ရာမှာ လုပ်ငန်းကြန့်ကြာအောင် အချိန်ဆွဲကာ ငွေကြေး တောင်းခံခြင်းဖြင့် တိုင်းပြည်ကို ကိုယ်ကျိုးစီးပွားနှင့်မလဲသင့် ကြောင်း နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူများက ပြောသည်။
အလားတူ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် ဘက်ကနေ နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် ဝင်ရောက်လာသည့် ဘင်္ဂါလီများနှင့် ရခိုင်ပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းဒေသတွင်ရှိနေသော ဘင်္ဂါလီတချို့သည်လည်း လဝက ဝန်ထမ်းများကို ငွေကြေးပေး၍ နိုင်ငံသားစိစစ် ရေးကတ်(မှတ်ပုံတင်)များ ရယူထားကြောင်း ရခိုင်နိုင်ငံရေးသမားများက ထောက်ပြသည်။
