CNI News
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၃
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပုဒ်မ ၂၆၁ ကို မပြင်ဆင်နိုင်သေးသည့်တိုင် မကြာခင် ပေါ်ပေါက်လာမည့် အစိုးရသစ်မှ ယုံကြည်မှု တည်ဆောက်သည့် အနေဖြင့် တိုင်းဒေသကြီးနှင့်ပြည်နယ်အချို့၌ ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူးကို ဒေသတွင်းရှိ တိုင်းရင်း သားပါတီကနေ ခန့်အပ်ပေးသင့်ကြောင်း နိုင်ငံရေးပါတီများနှင့်နိုင်ငံရေးလေ့လာစောင့်ကြည့်သူများက ထောက်ပြ ကြသည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ် ၁၄ ခုရှိပြီး ဝန်ကြီးချုပ် ၁၄ ဦးကို သမ္မတက တိုက်ရိုက် ရွေးချယ် ခန့်အပ်ခွင့်ရှိသည်ဟု ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ ၂၆၁ ၌ ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။
ထိုပြဋ္ဌာန်းချက်သည် တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစု ပါတီများနှင့် လူမျိုးစုများ လိုချင်သည့် သက်ဆိုင်ရာဒေသမှ မဲအများ ဆုံး အနိုင်ရသည့်ပါတီမှ ဝန်ကြီးချုပ် ခန့်အပ်ခွင့်ရှိသော အခြေအနေဖြင့် ဆန့်ကျင်နေပြီး သမ္မတမှ တိုက်ရိုက် ခန့်အပ်ခြင်းသည် ဒီမိုကရေစီနှင့် ဖက်ဒရယ်ဆန်သည့် သဘောမျိုး ဖြစ်မနေသည်ကို သတိပြုရန် ထောက်ပြကြ သည်။
ထို့ကြောင့် ပုဒ်မ ၂၆၁ ကို ပြင်ဆင်ရန် လာမည့် ၅ နှစ်အတွင်း အဆင်မပြေနိုင်သေးလျှင်တောင်မှ သမ္မတ အနေ ဖြင့် အနိုင်ရ ပါတီကလူများနှင့် တပ်မတော်သားများကို တိုင်းဒေသကြီးနှင့်ပြည်နယ် ၁၄ ခုမှာ ဝန်ကြီးချုပ်များ ခန့် အပ် တာဝန်ပေးမည့်အစား တချို့ တိုင်းဒေသကြီးနှင့်ပြည်နယ်များ၌ ဒေသတွင်းရှိ တိုင်းရင်းသားပါတီများကနေ ခန့်အပ်ပေး၍ ယုံကြည်မှု တည်ဆောက်သင့်သည်။
ပုဒ်မ ၂၆၁ နှင့်ပတ်သက်၍ အသီးအပွင့်သည် လာမည့် အစိုးရသက်တမ်း ၅ နှစ်အလွန် ဒုတိယ ၅ နှစ်ကျမှသာ အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်သွားနိုင်ခြေရှိကြောင်း ရခိုင့်ဦးဆောင်ပါတီ(AFP)မှဥက္ကဋ္ဌ ဒေါက်တာအေးမောင် က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။
၎င်းက “အသက် ဝင်နိုင်ခြေမရှိဘူး။ ခုနက ကျနော်ပြောတဲ့ ၂၆၁ ကို ပြင်ဆင်ပြီးမှ ပေါ်ထွန်းလာမယ့် အဲဒီဥပဒေပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်တို့ ဘာတို့ကတော့ အခု ၅ နှစ်ရဲ့အလွန် နောက် ၅ နှစ်မှာမှ ဖြစ်လာမှာပေါ့။ ဒါပေမယ့် ခုနက နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲတို့ လာမယ့် ၅ နှစ်တာကာလမှာ အလွှမ်းမိုးဆုံးဖြစ်တဲ့ ပြည်ခိုင်ဖြိုးပါတီတို့ရဲ့ ရည်မှန်းချက် မှာ ၂၆၁ တွင် မည်ကဲ့သို့ပင် ပြဋ္ဌာန်းထားပါစေပေါ့ဗျာ။ ၂၆၁ နဲ့ပတ်သက်တဲ့ ကျနော်တို့ သဘောတူပြီးသား အချက် အလက်တွေကို ခုကတည်းက လူထုကို အမြည်းသဘောနဲ့ စပေးမယ်ဆိုရင်လည်းပဲ လာမယ့် ၅ နှစ်မှာ တစ်နည်း အားဖြင့် ပြည်နယ်/တိုင်းဒေသကြီး ပါလီမန်တွေမှာ များရာစုဖြစ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေက အစိုးရဖွဲ့တာမျိုးကို သို့မဟုတ် များရာစုပေါ့ဗျာ ပြည်နယ်တိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်ဘက်က အဆိုပြုတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်များကို နိုင်ငံတော်သမ္မတကြီးက တိုင်းဒေသကြီးပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် အတည်ပြုပေးတဲ့ သဘောလည်း ဖြစ်သွားနိုင်တာပေါ့။ အဲဒီတော့ နိုင်ငံတော်သမ္မတကြီး ဖြစ်မယ့်ပုဂ္ဂိုလ်က တိုင်းဒေသကြီး ပြည်နယ်တစ်ခုရဲ့ များရာစု အနိုင်ရတဲ့ ပါတီများက ဖြစ်သင့်တယ်လို့ တင်ပေးတဲ့ အဆိုပြုတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ကို ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ၂၆၁ မှာ ဘယ်လိုပဲ ပြဋ္ဌာန်းထားပါစေ ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် အဆိုပြုလို့ရတာပေါ့။ အဲဒီလို သဘောမျိုးနဲ့လည်း ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေကို မပြင်ဆင်သေးမှီ လာမယ့်ကာလ ၅ နှစ်မှာ ပြင်မယ့်ပုဒ်မနဲ့ ပတ်သက်လို့ ဒီလိုသွားမယ်ဆိုတာကိုလည်းပဲ လူထုသိအောင် နိုင်ငံရေး ပါတီ အားလုံးသဘောပေါက်အောင် စံနမူနာပြတဲ့ အနေနဲ့ ခန့်ပေးနိုင်တာပေါ့။ အဲဒီလို ဖြစ်သွားဖို့က ပိုများပါတယ်။ အနိုင်ရတဲ့ပါတီ အဲဒီပါတီဘက်က ဖြစ်သင့်ဖြစ်ထိုက်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကို နိုင်ငံတော် အကြီးအကဲဘက်က အတည်ပြုပေး တာမျိုးပေါ့ဗျာ” ဟု ပြောသည်။
နိုင်ငံရေးပါတီ-လက်နက်ကိုင်-NSPNC တို့ ဆွေးနွေးကြစဉ်
အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့်ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှု ညှိနှိုင်းရေးကော်မတီ(NSPNC)နှင့် နိုင်ငံရေးပါတီများ အလုပ်အဖွဲ့တို့ကြား တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေးခဲ့ရာမှာ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေပြင်ဆင်ရေး အချက် ၄၃ ချက်ကို ပဏာမ လက်မှတ်ရေးထိုးထားကြသည်။
သို့သော် ပုဒ်မ ၂၆၁ ပြင်ဆင်ရေး အာမခံချက် မပါသေးသလို ထိုအချက် ၄၃ ချက်ကို ဦးဆောင် လက်မှတ်ထိုးခဲ့ သည့် နိုင်ငံရေးပါတီမှ ခေါင်းဆောင်များဖြစ်သည့် ဦးကိုကိုကြီး၊ ဒေါက်တာအေးမောင်၊ စိုင်းအိုက်ပေါင်းတို့သည် ရွေးကောက်ပွဲ ရှုံးနိမ့်ခဲ့သလို ဒေါက်တာအောင်မြတ်ဦးမှာ ရွေးကောက်ပွဲဝင်မပြိုင်ခဲ့ခြင်းကြောင့် မည်ကဲ့သို့ ဆက်လက် အကောင်အထည်ဖော်မလဲ မရှင်းလင်းဘဲ ဖြစ်နေကြောင်း သိရသည်။
လာမည့် ကာလ ၅ နှစ်အတွင်းတွင် ပုဒ်မ ၂၆၁ အပြင် အခြားသော ပြင်သင့်ပြင်ထိုက်သည့် ကိစ္စရပ်များ အားလုံးကို ထည့်သွင်းစဥ်းစားပြီး ပြင်ဆင်ရေးကို သွားလာနိုင်ကြောင်း ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ(USDP)မှ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဦးသိန်းထွန်းဦးက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။
၎င်းက “အဲဒီတော့ ပထမတစ်နှစ် အပိုင်းမှာတော့ ဒီ Constitution ပြင်ဆင်နိုင်ဖို့ ရှိ/မရှိ ဆိုတာတော့ အနေအထား အရ အားမရဘူးပေါ့။ ဘာလို့ အားမရလဲဆိုတော့ တခြားသော လုပ်ငန်းတွေ မြောက်မြားစွာ လုပ်ရမှာတွေရှိတယ်။ တိုင်းပြည် တည်ဆောက်ရေး လုပ်ငန်းတွေများစွာ ဆောင်ရွက်ရမှာတွေရှိတယ်။ အဲဒါကြောင့် ပြည်ခိုင်ဖြိုးပါတီက တော့ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပြင်ဆင်ရေးမှာလည်း သူ့ရဲ့ သတ်မှတ်ချက်များနဲ့အညီ ပြင်ဆင်မယ်ဆိုလို့ရှိရင်တော့ အချိန်မရွေး ထောက်ခံခဲ့တာရှိသလို မပြင်ဆင်ဘူးဆိုတာလည်း တစ်ကြိမ်တစ်ခါမှ ပြောခဲ့ခြင်း မရှိပါဘူး။ ဒီ ၅ နှစ် အတွင်းမှာတော့ ဒီအချက်တင် မဟုတ်သေးဘူး၊ ပြင်သင့်ပြင်ထိုက်တဲ့ ကိစ္စရပ်တွေအားလုံး ထည့်သွင်းစဉ်းစား ပြီး တော့မှ ဒီပြင်ဆင်ရေးကို သွားလိမ့်မယ်လို့ ကျနော်မြင်တယ်။ ပုဒ်မ ၂၆၁ က အဲဒီ ၄၃ ချက်ထဲမှာ ပါကောင်း ပါနိုင် တယ်ပေါ့လေ။ ပြင်သင့်ပြင်ထိုက်တယ် ဆိုလို့ရှိရင် ပြင်ပေးမှာ မပူနဲ့ အဲဒီအတွက်ကတော့ ဘာလို့လဲဆိုတော့ ဥပဒေ တစ်ခုက အမြဲတမ်း မှန်ချင်မှမှန်မယ် ခေတ်ကာလအရ ပြောင်းလဲတဲ့ အခြေအနေပေါ်မှာ ပြောင်းလဲသွားတာတွေ လည်း ရှိနိုင်တာပေါ့။ ဒါကြောင့်မို့လို့ ဒီအချက်တွေတင် မကဘူး အခြားသော အချက်တွေပါ ပါဝင်နိုင်ဖို့ရှိတယ်လို့ ရှင်းပြချင်တယ်။ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေတစ်ခု ပြင်တယ်ဆိုတဲ့ဟာက သူ့မှာပေးထားတဲ့ ပေးထားချက်တွေ ရှိတယ် အဲဒီပေးထားချက်တွေ အတိုင်းပဲ သွားမှာပဲ။ ပေးထားချက်က သူအချိန်မှီရင်လဲ မှီမယ်ပေါ့။ သူတို့လုပ်မယ်ဆိုရင် လည်းပဲ အချိန်မှီကောင်း မှီနိုင်တယ်။ မှီတယ် မမှီဘူးဆိုတာတော့ ဖြစ်တည်မှုအပေါ်မှာ မူတည်လိမ့်မယ်လို့ ကျွန်တော်မြင်ပါတယ်ခင်ဗျ” ဟု ပြောသည်။
၂၀၁၉ ခုနှစ်က ပုဒ်မ ၂၆၁ ပြင်ဆင်ပေးရေး USDP က ဆန္ဒထုတ်ဖော်ခဲ့စဉ်(ဓာတ်ပုံ-Myanmar Now)
ဦးသိန်းစိန် ဦးဆောင်သည့် USDP အစိုးရလက်ထက်တွင် NLD ပါတီက ပုဒ်မ ၂၆၁ ပြင်ဆင်ရန် သဘောတူ ဆွေးနွေးခဲ့ရာ တပ်မတော်နှင့် USDP ပါတီက ကန့်ကွက်ခဲ့ပြီး ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ဦးဆောင်သည့် NLD အစိုးရ လက်ထက်၌ USDP နှင့် တပ်မတော်က ထိုပုဒ်မ ပြင်ဆင်နိုင်ရန် သဘောတူ ဆွေးနွေးခဲ့သော်လည်း NLD က ကန့်ကွက်ခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖက်ဒရယ်နှင့် ညီညွတ်သည့် ဖွဲ့စည်းပုံဖြစ်အောင် သွားမည်ဆိုလျှင် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေပုဒ်မ ၂၆၁ ကို မဖြစ်မနေ ပြင်ဆင်ရန် လိုအပ်သည်ဟု တိုင်းလိုင်(ရှမ်းနီ)အမျိုးသားများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီမှ ဥက္ကဋ္ဌ စိုင်းဋ္ဌေးအောင်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။
၎င်းက “မြန်မာနိုင်ငံကျတော့ ဖက်ဒရယ် သွားမယ်ဆိုရင်ဝောာ့ ၂၆၁ ကို ပြင်သင့်တာပေါ့။ ပုဒ်မ ၂၆၁ က သူ့ကို ပြင်ရင် ဆက်စပ်ပုဒ်မက အချက်ပေါင်း ၃၀ လောက်ရှိတယ်။ အားလုံးကိုတော့ ဆက်စပ်ပြီး ပြင်သွားရမှာပေါ့ လေ။ အဲဒါကြောင့်မို့လို့ ဖက်ဒရယ်သွားမယ်ဆို ဖက်ဒရယ်နဲ့ညီညွတ်တဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံဖြစ်အောင်တော့ ပုဒ်မ ၂၆၁ ကို တော့ မဖြစ်မနေတော့ ပြင်ရမှာပေါ့။ လွှတ်တော်ပေါ် မူတည်တာပေါ့။ ပြီးခဲ့တဲ့ လွှတ်တော်သက်တမ်းမှာ ပထမ အကြိမ် တုန်းကဆိုရင်တော့ NLD ကတင်ပြတယ်။ တစ်ဖက်ကနေမှ ကန့်ကွက်တယ်။ ၂၀၁၅ နောက်ပိုင်း ဆိုရင် လည်း ၂၀၁၆ က စလိုက်တဲ့ လွှတ်တော်မှာဆိုရင်လည်း တပ်မတော်သား ကိုယ်စားလှယ်တွေက ၂၆၁ ပြင်ဆင်ရေး ကိစ္စကို စနစ်တကျ တင်ပြတယ် NLD က ကန့်ကွက်တယ်။ အဲဒါကြောင့်မို့လို့ လွှတ်တော် အခင်းအကျင်းပေါ်မှာပဲ မူတည်ပါလိမ့်မယ်” ဟု ပြောသည်။
လက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာ ၂၈ ရက်မှ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၂၅ ရက်အထိ အထွေထွေရွေး ကောက်ပွဲကို အပိုင်း(၃)ပိုင်း ခွဲ၍ ကျင်းပပြီးစီးခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။
ထို့နောက် မတ်လ နောက်ဆုံးပတ်တွင် လွှတ်တော်ခေါ်မည်ဖြစ်ပြီး ဧပြီလ၌ အစိုးရသစ်ကို ဖွဲ့စည်းသွားရန် စီစဉ် နေကြသည်။
