CNI International Article 

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မေလ ၁၆

မျက်မှောက်ခေတ် ပထဝီနိုင်ငံရေး ပြိုင်ဆိုင်မှုများကို စစ်ရေး စွမ်းဆောင်ရည် သို့မဟုတ် စီးပွားရေး အင်အားဖြင့် သာမက အကြောင်းအရာ၊ သတင်းစကားများကို ပုံဖော်ဖန်တီးနိုင်စွမ်းဖြင့်ပါ ဖြေရှင်းလာကြပြီဖြစ်သည်။

ယနေ့ခေတ်တွင် နိုင်ငံများသည် သံတမန်ရေး၊ သတင်းအချက်အလက်နှင့် စိတ်ဓာတ်ရေးရာ ကဏ္ဍများအားလုံး၌ တစ်ပြိုင်နက်တည်း ပြိုင်ဆိုင်နေကြရသည်။

ပြည်သူလူထုနှင့် နိုင်ငံတကာ၏ အတွေးအမြင်၊ သဘောထားသည် တရားဝင်မှု (Legitimacy) အပေါ် အလွန် လွှမ်းမိုးလာနိုင်သည်။

ယခုကဲ့သို့ ပြောင်းလဲလာသော အခြေအနေတွင် သတင်းအချက်အလက် စစ်ဆင်ရေးသည် မဟာဗျူဟာမြောက် ပြိုင်ဆိုင်မှုများနှင့် ထဲထဲဝင်ဝင် ပတ်သက်ဆက်နွှယ်လာခဲ့သည်။

မကြာသေးမီက ပါကစ္စတန်၊ အီရန်နိုင်ငံတို့နှင့် ပတ်သက်သည့် ဖြစ်စဉ်များအပြင် အရှေ့အလယ်ပိုင်းနှင့် တောင်အာရှ တစ်ခွင်တွင် ပေါ်ပေါက်လာနေသော သံတမန်ရေးရာ အခင်းအကျင်း အပြောင်းအလဲများကို နားလည် သဘောပေါက်ရန် အရေးကြီးသည်။

လူတစ်ဦးချင်းစီအလိုက် ကြည့်မည်ဆိုပါက ယခုဖြစ်ရပ်များသည် တစ်ခုနှင့်တစ်ခု ဆက်စပ်မှု မရှိသယောင် ထင်ရနိုင်သည်။

သို့သော် အားလုံးကို ခြုံငုံကြည့်လိုက်ပါက အနောက်နိုင်ငံများ ဦးဆောင်သည့် မူဘောင်များ၏ အပြင်ဘက်တွင် အခြားရွေးချယ်စရာ သံတမန်ရေးရာ အစီအမံများက အရေးပါလာသည့် အခါမျိုးတွင် သတင်းစကားများဖြင့် ဖိအားပေးမှုသည် ပိုမို ပြင်းထန်လာတတ်ကြောင်းကို ပြသနေသည်။

ဖြစ်စဉ်များကို အစီအစဉ်အတိုင်း သုံးသပ်ရမည်ဆိုပါက အလွန်မှတ်သားစရာ ကောင်းလှသည်။

အီရန်နဲ့အမေရိကန် ဆွေးနွေးပွဲ ပါကစ္စတန်မှာ ကျင်းပရန် ပြင်ဆင်နေစဉ်

ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ၏ နူးရ်ခန်း လေတပ်အခြေစိုက်စခန်း (Nur Khan Airbase) တွင် အီရန်လေယာဉ်များ ရပ်နားထား သည်ဟူသော စွပ်စွဲချက်များကို CBS News သတင်းဌာနက ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။

ထိုစွပ်စွဲချက်များကို အချိန်နှင့်တစ်ပြေးညီ အတည်ပြုရန် ခက်ခဲနေချိန်တွင် ထိုသတင်းသည် အွန်လိုင်းပေါ်၌ လျင်မြန်စွာ ပျံ့နှံ့သွားခဲ့သည်။

ထိုအချိန်နှင့် မရှေးမနှောင်းမှာပင် အစ္စရေးဝန်ကြီးချုပ် ဘင်ဂျမင် နေတန်ယာဟု (Benjamin Netanyahu) က ပါကစ္စတန်သည် Bot farms ကွန်ရက်ဖြင့် လူမှုမီဒီယာများပေါ်တွင် အစ္စရေးဆန့်ကျင်ရေး အကြောင်းအရာများကို မြှင့်တင်ပေးနေသည့် အကောင့်တုများစွာဖြင့် လှုပ်ရှားနေကြောင်း အင်တာဗျူးတစ်ခု၌ စွပ်စွဲပြောဆိုခဲ့သည်။

Bot farms ဆိုသည်မှာ လူမှုကွန်ရက်များနှင့် အင်တာနက်ပေါ်တွင် လူကိုယ်တိုင် အသုံးပြုနေသကဲ့သို့ ဟန်ဆောင် ကာ အလိုအလျောက် လုပ်ဆောင်သော ဆော့ဖ်ဝဲများ သို့မဟုတ် ဖုန်း/ကွန်ပျူတာ အများအပြားကို ချိတ်ဆက်၍ စုပေါင်းအသုံးပြုသည့် စနစ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။

မကြာမီ အချိန်အတွင်းမှာပင် အမေရိကန် အထက်လွှတ်တော် ကြားနာပွဲတစ်ခု၌ အမေရိကန် အထက်လွှတ်တော် အမတ် လင်းဆေး ဂရေဟမ် (Lindsey Graham)က အမေရိကန်နှင့် အီရန်ကြား ကြားဝင်စေ့စပ်ပေးနေသည့် ပါကစ္စတန်၏ အခန်းကဏ္ဍအပေါ် လူသိရှင်ကြား မေးခွန်းထုတ်ခဲ့သည်။

အိမ်ဖြူတော် သတင်းထောက် တစ်ဦးကလည်း အမေရိကန် အနေဖြင့် ပါကစ္စတန်၏ သံတမန်ရေးရာ အသုံးဝင်မှု ကို ပြန်လည်သုံးသပ်နေခြင်း ရှိ၊မရှိ သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့် (Donald Trump) အား မေးမြန်းခဲ့သည်။

တစ်ချိန်တည်းမှာပင် ရိုက်တာသတင်းဌာနက ဆော်ဒီအာရေဗျသည် အီရန်နိုင်ငံအတွင်း လူသိရှင်ကြား ကြေညာ မထားသည့် တိုက်ခိုက်မှု အချို့ကို လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြောင်း စွပ်စွဲထားသည့် သတင်းများကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

ထိုသတင်းသည် ဒေသတွင်း တင်းမာမှုများ မြင့်တက်နေချိန်တွင် ပထဝီနိုင်ငံရေးအရ ကြီးမားသော သက်ရောက် မှုများ ရှိလာနိုင်သည့် နောက်ထပ် ထုတ်ဖော်ချက် တစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။

ယခုဖြစ်စဉ်များအနက် မည်သည့် အချက်ကမှ စနစ်တကျ ပူးပေါင်း လုပ်ဆောင်ထားသည့် သတင်းမှား ဖြန့်ဝေမှု လမ်းကြောင်းတစ်ခု ရှိနေသည်ကို သီးခြားစီ ခွဲထုတ်ပြီး သက်သေမပြနိုင်ပေ။

လေးနက်သော ပထဝီနိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုများ ပြုလုပ်ရာတွင် ခိုင်လုံသော သက်သေ အထောက် အထား မရှိဘဲ စိတ်မှန်း ဖြစ်နိုင်ခြေအဖြစ် ကောက်ချက်ချခြင်းကို သတိပြု ရှောင်ကြဉ်ရန် လိုအပ်သည်။

သို့သော် ကမ္ဘာ့နိုင်ငံရေးတွင် သတင်းစကားများကို ဟန်ချက်ညီညီ တစ်ပြိုင်နက်တည်း ထွက်ပေါ်လာစေခြင်းသည် တစ်ခါတစ်ရံတွင် တရားဝင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများကဲ့သို့ပင် ပထဝီနိုင်ငံရေး ရလဒ်များကို ထိရောက်စွာ ပုံဖော် ပေးနိုင်သည်။

 ပါကစ္စတန် သတင်းဌာန တစ်ခုကို တွေ့ရစဉ် 

¤ အခြားရွေးချယ်စရာ သံတမန်ရေးရာ မဟာမိတ်များ ပေါ်ထွက်လာခြင်း

မကြာသေးမီ နှစ်များအတွင်း ပါကစ္စတန်၊ တူရကီနှင့် ဆော်ဒီအာရေဗျကဲ့သို့သော နိုင်ငံများသည် ဒေသတွင်း တည်ငြိမ်ရေး၊ မဟာဗျူဟာမြောက် ကိုယ်ပိုင်ပြဋ္ဌာန်းခွင့်နှင့် သံတမန်ရေးအရ တင်းမာမှုများ လျှော့ချရေးတို့ အတွက် စိတ်ပါဝင်စားမှုများ ရှိနေကြောင်း ပြသလာခဲ့ကြသည်။

မည်သို့ပင်ဆိုစေ တရားဝင် မဟာမိတ်ဖွဲ့ခြင်းမျိုး မဟုတ်သလို ၎င်းတို့၏ အကျိုးစီးပွားများကလည်း အမြဲတမ်း ထပ်တူကျနေခြင်း မရှိပေ။

သို့သော် ထိုနိုင်ငံများသည် ပိုမို ကျယ်ပြန့်သော ဒေသတွင်း ပဋိပက္ခများ မကြီးထွား လာစေရန်နှင့် ပြိုင်ဘက် အင်အားစုများအကြား ဆက်သွယ်ရေး လမ်းကြောင်းများ ဆက်လက် ရှိနေစေရန်အတွက် ကြားဝင်စေ့စပ် သူများအဖြစ် ဆောင်ရွက်လာကြသည်။

ယခုကဲ့သို့ ပြောင်းလဲတိုးတက်လာသော သံတမန်ရေးရာ ဆုံမှတ်သည် နိုင်ငံတကာစနစ်အတွင်း ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော အသွင်ကူးပြောင်းမှုကို ထင်ဟပ်နေသည်။

ကမ္ဘာ့အာဏာ တည်ဆောက်ပုံမှာ ပိုမိုကွဲပြားလာသည်နှင့်အမျှ အလယ်အလတ် အဆင့်ရှိ အင်အားကြီးနိုင်ငံများ (Middle powers) သည် ပုံမှန် အစဉ်အလာဖြစ်သည့် ပထဝီနိုင်ငံရေး အုပ်စုများအပေါ် မှီခိုခြင်း မရှိတော့ဘဲ မိမိတို့ဘာသာ သီးခြားခွဲထွက်ပြီး စေ့စပ်ညှိနှိုင်းသည့် အခန်းကဏ္ဍကို ရယူလာကြသည်။

မကြာသေးမီက ဒေသတွင်း သံတမန်ရေးရာ လှုပ်ရှားမှုများသည် ထိုအပြောင်းအလဲကို ပုံဖော်ပြသနေသည်။

ဒေသတွင်း တင်းမာမှုများ မြင့်တက်နေသည့် ကာလများအတွင်း  ဒေသတွင်း အလယ်အလတ်အဆင့်ရှိ အင်အား ကြီး နိုင်ငံများသည် အနောက်နိုင်ငံများ ဦးဆောင်သည့် သံတမန်ရေးရာ မူဘောင်ကို အားကိုးခြင်း မရှိဘဲ ရလဒ် များကို ကိုယ်တိုင်ပုံဖော်ရန် ကြိုးပမ်းလာခဲ့သည်။

အနောက်နိုင်ငံများ ဦးဆောင်သည့် သံတမန်ရေးရာ မူဘောင်အောက်မှ သီးခြား ခွဲထွက်လာသည့် အလယ်အလတ် အဆင့်ရှိ အင်အားကြီး နိုင်ငံများသည် ဆက်သွယ်ရေး လမ်းကြောင်းများကို ချောမွေ့အောင် ကူညီပေးခြင်းဖြင့် ဖြစ်စေ၊ ပြိုင်ဘက် အင်အားကြီး နိုင်ငံများအကြား ဆက်ဆံရေးကို ဟန်ချက်ညီအောင် ထိန်းညှိပေးခြင်းဖြင့်ဖြစ်စေ သို့မဟုတ် တံခါးပိတ် ဆွေးနွေးပွဲများမှတစ်ဆင့် တင်းမာမှု လျှော့ချရေးဆိုင်ရာ ထိတွေ့ဆက်ဆံမှုများကို အားပေး ခြင်းဖြင့်ဖြစ်စေ ကူညီပေးလာခဲ့ကြသည်။

ထိုကဲ့သို့ ပြောင်းလဲလာမှုသည် မဟာဗျူဟာမြောက် သက်ရောက်မှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။

CBS သတင်းဌာနကို Paramount Skydance ကုမ္ပဏီ စီအီးအို ဒေးဗစ် အယ်လီဆင်ကို တွေ့ရစဉ် 

ဤနေရာတွင် သတင်းစကားများဖြင့် စစ်ဆင်ရေးသည် ပိုမို၍ အရေးပါလာခဲ့သည်။

အသစ်ပြောင်းလဲလာသည့် သံတမန်ရေးရာ အပြောင်းအလဲများကို တိုက်ရိုက် ဆန့်ကျင်ရန် နိုင်ငံရေးအရ ခက်ခဲ လာသည့်အခါ၊ ကြားဝင်စေ့စပ်ပေးသည့် နိုင်ငံများ၏ ယုံကြည်စိတ်ချရမှုကို ဖျက်ဆီးခြင်းသည် ပိုမို ထိရောက်သော မဟာဗျူဟာတစ်ခု ဖြစ်လာနိုင်သည်။

အကယ်၍ ကြားဝင် ဖျန်ဖြေပေးနေသည့် နိုင်ငံများကို ယုံကြည်စိတ်ချ၍ မရသူများ၊ လှည့်ဖြားတတ်သူများ သို့မဟုတ် ပြိုင်ဘက်များ၏ အစီအစဉ်များနှင့် တိတ်တဆိတ် ပူးပေါင်းနေသူများအဖြစ် သတင်းစကားများဖြင့် ပုံဖော်နိုင်ခဲ့ပါက ကြားဝင်ဖျန်ဖြေပေးသည့် နိုင်ငံ၏ အခန်းကဏ္ဍကို ထိရောက်စွာ အားနည်းသွားစေနိုင်သည်။

ပါကစ္စတန်၏ ဖြစ်စဉ်သည် ထိုအချက်ကို ထင်ရှားစွာ ပုံဖော်ပြသနေသည်။

သမိုင်းကြောင်းအရ ကြည့်မည်ဆိုပါက ပါကစ္စတန်နိုင်ငံသည် ကျယ်ပြန့်သော ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ မီဒီယာလွှမ်းမိုးမှု နှင့် ဩဇာအာဏာရှိသည့် ဒေသတွင်း အင်အားကြီး နိုင်ငံများနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် နိုင်ငံတကာ သတင်းစကားများကို ထိရောက်စွာ ပုံဖော်ဖန်တီးနိုင်ရန် ရုန်းကန်ရလေ့ရှိသည်။

ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ဆွေးနွေး ပြောဆိုမှုများကို လွှမ်းမိုးနိုင်သည့် ခေတ်မီ ဆန်းပြားသော Bot farm စွမ်းရည်များ ပါကစ္စတန်တွင် ရုတ်တရက် ရှိနေပြီဆိုသည့် စွပ်စွဲချက်များသည် ပါကစ္စတန်၏ အရှိတရားနှင့်တော့ ကိုက်ညီမှု မရှိပေ။

ပါကစ္စတန်သည် အစိုးရ၏ ထုတ်ပြန်ချက်များကိုပင် နိုင်ငံတကာထံ စဉ်ဆက်မပြတ် ရောက်ရှိအောင် လုပ်ဆောင် ရန် အမြဲတမ်း အခက်အခဲရှိနေဖြင့် Bot farm စွမ်းဆောင်ရည် ရှိသည်ဆိုသည့်အချက်မှာ လက်တွေ့နှင့် ကိုက်ညီမှု မရှိပေ။

ပို၍ အရေးကြီးသည်မှာ အစ္စရေး၏ စစ်ရေး လှုပ်ရှားမှုများနှင့်ပတ်သက်ပြီး အွန်လိုင်းပေါ်မှ ဝေဖန်မှု အများစုသည် ပါကစ္စတန်မှ ထွက်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည်။

ထိုဝေဖန်မှုများသည် ပါကစ္စတန်အစိုးရက နောက်ကွယ်မှ ညွှန်ကြားသည့် လှုပ်ရှားမှုများကြောင့် မဟုတ်ဘဲ ပါကစ္စတန် ပြည်သူများ၏ စစ်မှန်သည့် ရင်တွင်း ခံစားချက်များအတိုင်း ထွက်ပေါ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

ပါကစ္စတန် အပါအဝင် အစ္စလာမ်နိုင်ငံများတွင် နေထိုင်သည့် ပြည်သူများသည် ဂါဇာအရေးတွင် အစ္စရေးကို ပြင်းထန်စွာ ဝေဖန်နေခြင်းဖြစ်သည်။

ထို့ကြောင့် အစ္စရေးကို ဝေဖန်ရန်အတွက် ပါကစ္စတန် အပါအဝင် ကျန်အစိုးရများ အနေဖြင့် အခြေခံလူထုကြား တွင် သတင်းစကားများကို လုပ်ကြံဖန်တီးနေစရာပင် မလိုအပ်ပေ။

ဝင်ရိုးစုံ သံတမန်ရေးရာ နိုင်ငံ့ခေါင်းဆောင်တွေကို တွေ့ရစဉ်

¤ မီဒီယာ ဂေဟစနစ်များနှင့် မဟာဗျူဟာမြောက် ဘောင်သွင်းပုံဖော်မှုများ

မီဒီယာနှင့် ပတ်သက်၍ ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော ကဏ္ဍကိုလည်း သေချာစွာ ထည့်သွင်းစဉ်းစားရန် လိုအပ်သည်။

မီဒီယာကို ပိုင်ရှင်များက  ကြိုးကိုင်ခြယ်လှယ် နေသည်ဆိုသည့် စွပ်စွဲချက်ဖြင့်သာ တစ်ဖက်တည်း မကြည့်သင့်ပေ။

အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ယနေ့ခေတ် ကမ္ဘာ့အဓိက မီဒီယာအဖွဲ့အစည်း ကြီးများသည် သီးခြား လွတ်လပ်စွာ ရပ်တည်နေခြင်း မဟုတ်ဘဲ ဘီလျံနာများနှင့် ကော်ပိုရေးရှင်းကြီးများက ပိုင်ဆိုင်ထားသဖြင့် ထိုမီဒီယာများမှ ထွက်လာသည့် အကြောင်းအရာများသည် ပိုင်ရှင်များ၏ အကျိုးစီးပွားများနှင့် ကင်းကွာမှုမရှိသည့် အချက်ကို နားလည်ထားသင့်သည်။

ကော်ပိုရိတ် ပိုင်ဆိုင်မှု၊ နိုင်ငံရေး ကွန်ရက်များနှင့် ပထဝီနိုင်ငံရေး သတင်း စကားများအကြား ဆက်စပ်မှုကို ပိုမို ကျယ်ပြန့်စွာ ငြင်းခုံဆွေးနွေး လာသည်နှင့်အမျှ မီဒီယာများ၏ အကြောင်းအရာကို ဘောင်သွင်းပုံဖော်မှု(Media framing) နှင့် ပတ်သက်သည့် မေးခွန်းများလည်း ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။

ဥပမာအားဖြင့် CBS သတင်းဌာနကို Paramount Skydance ကုမ္ပဏီ စီအီးအို ဒေးဗစ် အယ်လီဆင် (David Ellison) က ပိုင်ဆိုင်ပြီး Oracle Corporation ၏ စီအီးအိုလာရီ အယ်လီဆင် (Larry Ellison) ကလည်း ရှယ်ယာများ ထည့်ဝင်ထားသည်။

၎င်းတို့နှစ်ဦး စလုံးသည် အစ္စရေးဝန်ကြီးချုပ် နေတန်ယာဟုနှင့် ရင်းနှီးသည့် ဆက်ဆံရေး ရှိသူများဖြစ်သည်။

ထိုဆက်ဆံရေးများကြောင့် သတင်းထုတ်လွှင့်မှုများ၊ တင်ဆက်မှုများတွင် ပူးပေါင်းကြံစည်မှုများ ရှိနေသည်ဟု ကျိန်းသေ သတ်မှတ်ထား၍မရပေ။

သို့သော် ပိုင်ဆိုင်မှုပုံစံ တည်ဆောက်ပုံ၊ အယူဝါဒ ပိုင်းဆိုင်ရာ နီးစပ်မှုများနှင့် ထိပ်တန်း နိုင်ငံရေး ကွန်ရက်များ သည် နိုင်ငံတကာ မီဒီယာကြီးများအတွင်း သတင်းတည်းဖြတ်မှု ဦးစားပေးချက်များ၊ အကြောင်းအရာကို ဘောင်သွင်းပုံဖော်မှု အလားအလာများနှင့် မဟာဗျူဟာမြောက် အလေးပေး ဖော်ပြမှုများကို ပုံဖော်ပေးနိုင်သည်။

ဒေသအသီးသီးရှိ မီဒီယာ အဖွဲ့အစည်းများသည် ၎င်းတို့လည်ပတ်ရာ နိုင်ငံရေးနှင့် ကော်ပိုရိတ် ရပ်ဝန်းများကို ထင်ဟပ်လေ့ရှိကြသည်။ 

ထို့ကြောင့် သီးခြား သတင်းထုတ်ပြန်ချက်များသည် လုပ်ကြံဖန်တီးထားခြင်း ဟုတ်၊ မဟုတ် ဆိုသည့်အချက်သည် အရေးကြီးသည့် အချက်မဟုတ်သေးပေ။

ထိုထက် ပိုအရေးကြီးသည့် အချက်မှာ ထိခိုက်လွယ်သော ပထဝီနိုင်ငံရေး အခိုက်အတန့်များအတွင်း ဒေသတွင်း ကြားဝင်စေ့စပ်ပေးသည့် နိုင်ငံများ၏ ပုံရိပ်ကို ထိခိုက်စေရန် သတင်းစကားများဖြင့် လုပ်ဆောင်နိုင်သည်ဆိုသည့် အချက်ဖြစ်သည်။

ပါကစ္စတန် သတင်းရုပ်သံလိုင်းတွေကို တွေ့ရစဉ် 

¤ ဝင်ရိုးစုံ သံတမန်ရေးရာနှင့် တရားဝင်မှုအတွက် ရုန်းကန်ရမှု

ထိုကဲ့သို့ သတင်းစကားများဖြင့် ပြင်းထန်စွာ တိုက်ခိုက်နေကြခြင်းသည် ပြောင်းလဲလာနေသော ပထဝီနိုင်ငံရေး အခင်းအကျင်းကို ထင်ဟပ်ပြသနေခြင်းလည်း ဖြစ်နိုင်သည်။

အကယ်၍ ပါကစ္စတန်၊ တူရကီနှင့် ဆော်ဒီအာရေဗျ ကဲ့သို့သော နိုင်ငံများသည် အနောက်နိုင်ငံများ၏ သံတမန် ရေးရာ မူဘောင်ကို မှီခိုခြင်းမရှိဘဲ ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းမှုများကို လွတ်လပ်စွာ ပိုမို ကူညီဆောင်ရွက် ပေးနိုင်လာလျှင်၊ နိုင်ငံတကာစနစ်အတွင်း အနောက်နိုင်ငံများ၏ သံတမန်ရေးရာ ကြီးစိုးမှုအတွက် စိန်ခေါ်မှု ဖြစ်လာမည်ဖြစ်သည်။

ဝင်ရိုးစုံ သံတမန်ရေးရာ (Multipolar diplomacy) သည် ကြားဝင်စေ့စပ်ပေးမှုများနှင့် ဒေသတွင်း ဩဇာလွှမ်းမိုး မှုများကို တစ်ဦးတည်းက အပိုင်စီးထားသည့် အခြေအနေကို တဖြည်းဖြည်း လျော့ပါးသွားစေသည်။

သတင်းအမှား အန္တရာယ်များအပြင် သံတမန်ရေးရာ ကဏ္ဍများ ထိရောက်စွာ လည်ပတ်နိုင်ရန်အတွက် မရှိမဖြစ် လိုအပ်သော ယုံကြည်မှု တဖြည်းဖြည်းချင်း ပျက်စီးယိုယွင်းလာသည့် အခြေအနေမျိုး ဖြစ်နေသည်။

ကြားဝင်စေ့စပ်ပေးသည့် နိုင်ငံများကို နောက်ကွယ်မှ တိတ်တဆိတ် ကြိုးကိုင်သူများ၊ ယုံကြည်စိတ်ချ၍ မရသော မိတ်ဖက်များ သို့မဟုတ် လျှို့ဝှက် အစီအစဉ်များ၏ လက်ကိုင်တုတ်များအဖြစ် ထပ်တလဲလဲ ပုံဖော်ခံရသည့်အခါ သံတမန်ရေးရာ နယ်ပယ်သည် ကျဉ်းမြောင်းသွားပြီး၊ ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းမှုများတွင် ယုံကြည်မှုအစား သံသယများ အစားထိုး ဝင်ရောက်လာကာ သဘောထားကွဲလွဲမှုများ ပိုမိုနက်ရှိုင်းလာစေမည်ဖြစ်သည်။

ထို့ကြောင့် ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော သတင်းစကား စစ်ဆင်ရေး ပြိုင်ဆိုင်မှုသည် အနာဂတ် ကမ္ဘာ့နိုင်ငံရေး၏ တည်ဆောက်ပုံအပေါ် ပိုမိုကြီးမားသော အားပြိုင်မှုတစ်ခု ဖြစ်နေခြင်းကို ထင်ဟပ်နေသည်။

ဝင်ရိုးစုံစနစ် ပိုမို အားကောင်းလာနေသော ကမ္ဘာကြီးတွင် သံတမန်ရေးရာ သတင်းစကားများကို ပုံဖော်ဖန်တီး နိုင်ရန် ရုန်းကန်ရခြင်းသည် လက်တွေ့ သံတမန်ရေးရာ ဆောင်ရွက်မှုများကဲ့သို့ပင် အကျိုးသက်ရောက်မှု ကြီးမားလာသည်ကို သတိပြုရမည်ဖြစ်သည်။