CNI News

၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာ ၂၂

အိန္ဒိယနှင့် ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်(KIA) တို့ကြား လျှို့ဝှက်သဘောတူညီချက် ထွက်ပေါ်လာခြင်း သတင်း သည် အိန္ဒိယ-မြန်မာ-တရုတ် သုံးပွင့်ဆိုင် ပဋိပက္ခဖြစ်စေရန် ရည်ရွယ်ခြင်းဖြစ်နိုင်သော်လည်း အိန္ဒိယက ထိုအခြေ အနေ ရောက်အောင် လုပ်မည်ဟု မထင်ကြောင်း တရုတ်-မြန်မာအရေး လေ့လာသုံးသပ်သူ ဒေါက်တာ လှကျော်ဇောက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

အလားတူ KIA နှင့်တရုတ်ကြား ပဋိပက္ခဖြစ်စေရန်လည်း ရည်ရွယ်ကာ လွှင့်သည့်သတင်းမျိုး ဖြစ်နိုင်ကြောင်း ၎င်း က ပြောသည်။

အိန္ဒိယနှင့် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်(KIA) တို့ကြား လျှို့ဝှက်သဘောတူညီချက် တစ်ခု ချုပ်ဆိုခဲ့ကြောင်း အထူးစုံစမ်းထောက်လှမ်းမှုတစ်ခုအရ ဖော်ထုတ်သိရှိနိုင်ခဲ့သည်ဟု အမေရိကန်နိုင်ငံ အခြေစိုက် Silicon Valley Time မှ ဖော်ပြခဲ့သည်။

ထိုသဘောတူညီချက်သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အချုပ်အခြာအာဏာကို လျော့ကျစေရန် လုပ်ဆောင်နေချိန်တွင် မြေရှားသတ္တုများအား တူးဖော်ရေးအတွက် မဟာဗျူဟာမြောက် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

KIA နဲ့ မြေရှားသတ္တုကို တွေ့ရစဉ်

မြေရှားသတ္တုများသည် တူးဖော်ရရှိပြီးပါက ချက်ချင်းသုံး၍ ရသည်မျိုးမဟုတ်ဘဲ လုပ်ဆောင်ရသည့် လုပ်ငန်းစဉ် များ ရှိသေးကြောင်း၊ ထိုလုပ်ငန်းစဉ် တစ်ခုလုံးကိုလည်း တရုတ်က တာဝန်ယူကာ လုပ်နေခြင်းဖြစ်ကြောင်း တရုတ်-မြန်မာအရေးလေ့လာသုံးသပ်သူ ဒေါက်တာလှကျော်ဇောက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “တကယ်တော့ အဲဒီမြေရှားဆိုတာ တချို့နိုင်ငံတွေမှာလည်း ရှိပါတယ်။ ဥပမာ အမေရိကလည်း အများကြီး ရှိတယ်။ ဒါပေမယ့် process လုပ်လို့ရှိရင် ပတ်ဝန်းကျင်ထိခိုက်လို့ သူတို့က မလုပ်တာ။ တရုတ်ကတော့ အထိ ခိုက် ခံပြီးတော့ လုပ်တာပေါ့။ လုပ်ပြီးတော့ ဒါကို Leverage သူကိုင်ထားနိုင်တဲ့ ပစ္စည်းအဖြစ်နဲ့ ပြန်သုံးတာပေါ့။ အဲဒီတော့ ဒီမြေရှားက ဘယ်လိုပဲ KIA နဲ့ လက်မှတ် ထိုးထိုး၊ ဘာထိုးထိုး ကျမ ကြည့်တာတော့ KIA ကို နည်းနည်း အနှောင့် အယှက် ပေးတယ်နဲ့ထင်တယ် ဘက်စုံကလေ။ တချို့က KIA သူ့ဘာသာသူ ဟိုဒင်းလေးဖြစ်နေတာကို KIA နဲ့ တရုတ်ကြားမှာလည်း အစားထိုးချင်တာပေါ့နော်။ တကယ်တော့ KIA က သူ့မြေရှားတွေ များသောအားဖြင့် တရုတ် ကို အကုန်လုံးလောက်နီးနီး တရုတ်ကိုပဲ ရောင်းနေတာ ကျမ သိသလောက်တော့။ တရုတ်ကုမ္ပဏီတွေပဲ သွားပြီး တော့ လုပ်နေတာပဲလေ။ အကုန်လုံး တရုတ်ကုမ္ပဏီတွေချည်းပဲ။ အဲဒီတော့ တရုတ်နဲ့ KIA တို့ကြားမှာ ပဋိပက္ခ ဖြစ်စေချင်လို့များ ဒီသတင်း လွှင့်လားမသိဘူး။ ဒါပေမယ့် သူတို့မသိတာက အိန္ဒိယနဲ့ တရုတ်နဲ့က တော်တော် အဆင်ပြေနေပြီ။ သူတို့နှစ်နိုင်ငံပေါင်း သေနင်္ဂဗျူဟာ ဘာဆိုလဲ အဲဒါတောင် စဉ်းစားနေကြတယ်။ တော်တော် အဆင်ပြေ နေပါတယ်။ အဲဒါကြောင့် အိန္ဒိယလည်း ဗမာအစိုးရနဲ့ရော တရုတ်နဲ့ရော ပဋိပက္ခဖြစ်မယ့်ဟာ လုပ်မယ် လို့တော့ မထင်ဘူး။ ကုမ္ပဏီတွေအနေနဲ့ ဆွေးနွေးတာတွေ ရှိနိုင်တယ်။ ဒါပေမယ့် အစိုးရတစ်ရပ် အနေနဲ့တော့ ဖြစ်နိုင်မယ်မထင်ဘူး။ အိန္ဒိယကုမ္ပဏီတွေက ဒီလိုတော့ရှိတယ်။ အိန္ဒိယကုမ္ပဏီတွေနဲ့ တရုတ်ကုမ္ပဏီတွေနဲ့ Joint Venture တွေတော့ အများကြီး လုပ်နေတာတွေရှိတယ်။ အဲဒီတော့ အဲဒီကုမ္ပဏီတွေ ကနေ တဆင့်လုပ်သလား တော့ မပြောတတ်ဘူး” ဟု ပြောသည်။

အိန္ဒိယအစိုးရကြား လျှို့ဝှက်သဘောတူညီမှု စာချုပ် ချုပ်ဆိုထားသည် ဆိုသည့်သတင်းမှာ မဟုတ်မမှန်သည့် သတင်းဖြစ်ကြောင်း KIO ဗဟိုပြန်ကြားရေးတာဝန်ခံ ဗိုလ်မှူးကြီးနော်ဘူက ပြန်လည်ဖြေကြားထားသည်။

သို့သော် အိန္ဒိယဖြစ်စေ၊ KIO/KIA ဖြစ်စေ လျှို့ဝှက်သဘောတူညီမှု စာချုပ်ချုပ်ဆိုထားပါသည်ဟု ဝန်ခံရ လောက်အောင်ထိ နိုင်ငံရေး အားမနည်းခြင်းကြောင့် အားလုံးက ငြင်းကြသည်မှာ မထူးဆန်းကြောင်း စစ်ရေးနှင့် နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက ထောက်ပြကြသည်။

အမေရိကန်နိုင်ငံ အခြေစိုက် Silicon Valley Time ကတော့ ဂြိုဟ်တုဓာတ်ပုံများနှင့် နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် ထောက် လှမ်းမှုများအရ အိန္ဒိယသည် အာရူနာချယ် ပရာဒေ့ရှ် (Arunachal Pradesh) ပြည်နယ်၊ ဗီဂျေနာဂါ (Vijaynagar) မြို့မှ ကချင်ပြည်နယ်၊ ချီဖွေ (Chihpwi) မြို့ရှိ မြေရှားသတ္တု တူးဖော်ရေး မိုင်းတွင်းထံ ရောက်ရှိသည့် ၃၆၅ ကီလိုမီတာအရှည်ရှိ လမ်းမတစ်ခု ဖောက်လုပ်နေကြောင်း အတည်ပြုနိုင်ခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။

မြန်မာ့တပ်မတော်နှင့်အစိုးရ၏ ခွင့်ပြုချက်မရှိဘဲ ဖောက်လုပ်ခဲ့သည့် ထိုလမ်းသည် အိန္ဒိယကို မြန်မာနိုင်ငံမှ မြေရှားသတ္တု အရင်းအမြစ်များ ရယူခွင့် ရှိစေမည်ဖြစ်ပြီး အပြန်အလှန် အနေဖြင့် KIA ကို လက်နက်များ၊ ဆေးဝါး များနှင့် အခြား ထောက်ပို့ အကူအညီများ ပေးနိုင်မည်ဖြစ်သည်။

အိန္ဒိယသံအမတ်ကြီးနဲ့ ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ) ဗိုလ်ချုပ်ကြီးကျော်စွာလင်းကို တွေ့ရစဉ် 

မိတ်ဖက်ဆက်ဆံရေး သဘောတူညီချက်တွင် လိုင်ဇာမြို့ရှိ KIA ဌာနချုပ်မှ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးကို ဖြတ်ပြီး ချင်းပြည်နယ်၊ ရိဒ်ခေါဒါရ် (Rihkhawdar) မြို့အထိ ဆက်သွယ်မည့် ဒုတိယမြောက် မဟာဗျူဟာမြောက် လမ်း တစ်ခု ဖောက်လုပ်မည့် လျှို့ဝှက် အစီအစဉ်လည်း ပါဝင်သည်။

အိန္ဒိယနှင့် KIA ကြား ပြောဆိုဆက်ဆံမှုများရှိသော်လည်း လျှို့ဝှက်သဘောတူချက် ရ/မရ မသေချာကြောင်း NCA ထိုးထားသည့် ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ချုပ် (PNLO-NCA/S) မှ ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်မှူးကြီး ခွန်ဥက္ကာက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “သူတို့ ပြောဆိုဆက်ဆံတာတော့ ရှိပါတယ်။ လျှို့ဝှက် သဘောတူချက် ရ/မရ ဆိုတာတော့ မသေချာ သေးပါဘူး ကျနော့် အမြင်ပေါ့လေ။ သူတို့ ညှိနှိုင်းတာတော့ ရှိကောင်း ရှိပါလိမ့်မယ်။ နောက်ပြီးတော့ နဂိုကတည်း က KIA မှာက အိန္ဒိယနယ်စပ်အတွက် သူတို့ Rawka I လား ဖွဲ့ထားတာ ရှိတာကို အရင်ကတည်းက။ Rawka ဆိုတာ ကချင်နိုင်ငံခြားရေးဌာနပေါ့။ အိန္ဒိယနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ တစ်ဖွဲ့ ဖွဲ့ထားတာရှိတယ်။ Rawka T ဆိုတာ ရှိတယ်။ Rawka I ဆိုတာရှိတယ်။ Rawka T ကတော့ Thailand ပေါ့။ Rawka I ကတော့ အိန္ဒိယပေါ့။ အဲဒီ Rawka I နဲ့ ပြောဆိုဆွေးနွေးတာလည်း ဖြစ်နိုင်တာပေါ့လေ ကျနော်ထင်တာကတော့” ဟု ပြောသည်။

မြန်မာ့တပ်မတော်ကို ဖြုတ်ချရေး ကြိုးပမ်းနေသည့် နွေဦးတော်လှန်ရေး အင်အားစုများနှင့် ပူးပေါင်း၍ တိုက်ခိုက် နေသော ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်(KIA)နှင့် အိန္ဒိယကြား လျှို့ဝှက်သဘောတူစာချုပ် ချုပ်ဆို ထားကြောင်း သတင်းထွက်ပြီးနောက် မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ အိန္ဒိယသံအမတ်ကြီး မစ္စတာ အဘ်ဘေး တာကူးရ်သည် ညှိနှိုင်း ကွပ်ကဲရေးမှူး (ကြည်း၊ ရေ၊ လေ) ဗိုလ်ချုပ်ကြီးကျော်စွာလင်းနှင့် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာ ၁၅ ရက်က တွေ့ဆုံခဲ့ သည်။

အဆိုပါ တွေ့ဆုံမှုတွင် နှစ်နိုင်ငံ နယ်စပ်ဒေသ လုံခြုံရေး၊ တည်ငြိမ်အေးချမ်းရေး၊ တရားဥပဒေ စိုးမိုးရေးတို့အတွက် နှစ်နိုင်ငံ တပ်မတော် နှစ်ရပ်အကြား ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများ ပိုမိုတိုးမြှင့် ဆောင်ရွက်သွားမည့် အခြေအနေများ ကို ဆွေးနွေးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။